Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 244/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 143  ust. 3,  art. 140  ust. 1,  ust. 2  pkt  2 i  ust. 3  pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. U. i P. U. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (PWUG), po rozpatrzeniu odwołania małżonków, J. U. i P. U. (skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego DOUG) w R. z [...]r. nr [...] nakładającą na skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości opłatę podwyższoną za wydobycie, od 5 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r., bez wymagane koncesji, piasku ze złoża piaskowego w ilości 3 933 Mg, z działki o nr ew. [...] położonej w W., w wysokości 94 392 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej kpa) oraz art. 143 ust. 1 i art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 868, ze zm. dalej pgg).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

6 września 2017 r. organ nadzoru górniczego powziął informację z organów ścigania (KPP) o pozyskiwaniu kopaliny bez koncesji z działki w W. 19 września 2017 r. inspektorzy OUG, na podstawie art. 153 pgg przeprowadzili oględziny terenu, celem potwierdzenia zgłoszenia oraz oszacowania skali prowadzonej działalności. Teren, na którym prowadzono eksploatację piasku bez wymaganej koncesji położony był w drugiej linii . zabudowy ulicy [...], za terenem przemysłowym, gdzie dojazd jest utrudniony i .możliwy jednie drogą gruntową. Dokładną lokalizację miejsca wskazał funkcjonariusz policji, który wziął udział w czynności oględzin działki [...]. Na miejscu był obecny J. U., który przedstawił się jako właściciel terenu i uniemożliwił przeprowadzenie czynności, co udokumentowano notatką.

Następnie inspektorzy przeanalizowali ortofotomapy wskazanego terenu (w tym przekształcenia powstałe w kolejnych latach) oraz mapę ewidencyjną dostępną na stronie internetowej GEOPORTAL 2, która potwierdziła eksploatację na działkach o numerach ewidencyjnych [...] (obecnie o numerze [...]) i [...] oraz w ich sąsiedztwie. Sprawdzono także w CEIDG, że właściciel nieruchomości powadzi działalność gospodarcza pod firmą PPHU J. U. i oferuje do sprzedaży kruszywa ogłaszając się na stronie internetowej [...]. Tożsamą ofertę reklamową zamieszcza również firma ,,B’’. Nadto korzystając z aplikacji Google Earth Pro organ uzyskał obraz zagospodarowania terenu obu działek, począwszy od 2009 r. Stwierdzono na nich zadrzewienie i zazielenienie w miejscach, które następnie były przekształcane w kolejnych latach. Na zdjęciu lotniczym działki [...] z 7 lipca 2015 r. powierzchnia jest zadrzewiona i stanowi jeden kompleks zieleni łącznie z działkami sąsiednimi, zlokalizowanymi na północ od niej. Kolejna ortofotomapa wykonana 29 czerwca 2016 r. ukazuje całkowicie usuniętą szatę roślinną, także kolejne ortofotomapy sporządzone w latach 2017, 12018 przedstawiają dalsze skutki robót ziemnych prowadzonych na terenie działki [...]. Ustalenia te wskazują, że rozpoczęcie prowadzenia działalności na terenie działki [...] miało miejsce nie wcześniej niż od 8 lipca 2015 r. Roboty ziemne trwały prawdopodobnie do pierwszego kwartału 2019 r., kiedy to podczas oględzin działki, nie stwierdzono żadnej roślinności pionierskiej.

Ustalono także, że J. U. (przedsiębiorca) nie jest właścicielem działki [...]. Jest nim jego syn P. i jego żona J., ale pod adresem ul. [...] w W. działalność gospodarczą prowadzi firma PPUH J. U., co potwierdza wpis siedziby działalności w CEiDG. Ustalono także, że dla tej nieruchomości Starosta W. nie wydawał żadnej decyzji z zakresu ochrony środowiska czy też prawa budowlanego (pismo z 9.10.2017 r., l.dz. [...]).

Organ podjął 29 września 2017 r. kolejna próbę przeprowadzenia oględzin, która z przyczyny dysponenta nieruchomości okazała się nieudana. Oględziny działki [...] oraz części działki [...] przeprowadzono 5 grudnia 2017 r., w obecności właściciela i jego ojca. Panowały niekorzystne warunki atmosferyczne, teren pokryty był śniegiem, lodem oraz licznym kałużami i koleinami, częściowo niedostępny. Stwierdzono znaczne przekształcenie części obu działek oraz zastano materiały sypkie zdeponowane na terenie działki [...] w postaci pryzm. Odstąpiono jednak od pobierania prób z gruntu, ze względu na panujące warunki atmosferyczne. Uczestnicy oględzin twierdzili, że kontrolujący działają bezprawnie na zlecenie konkurencji oraz nachodzą właścicieli i ich szykanują. Podważali ich kompetencje.

Po weryfikacji nr ewidencyjnych działek ustalono, że jedna z dwóch działek objętych eksploatacją, posiada numer ewidencyjny [...], oraz że część działki, na której prowadzona była działalność, w wyniku podziału, uzyskała numer [...]. Właścicielem tej działki jest Skarb Państwa zaś jej użytkownikiem wieczystym P. U., który nabył użytkowanie od rodziców w 2011 r.

Niezależnie od powyższego, 16 października 2017 r. przedsiębiorca wystąpił do OUG o rekompensatę za poniesione straty w poczynionych inwestycjach na gruntach zlokalizowanych przy ul. [...], dotyczące pozwolenia na budowę w rejonie występowania aktywności termicznej gruntu nasypowego sąsiadującego bezpośrednio z miejscami eksploatacji kopalin. Wraz z żądaniem odszkodowania przesłał zdjęcia, kopie fragmentu koreferatu do operatu szacunkowego (...) oraz kopię protokołu zdawczo-odbiorczego dotyczącego przekazania nieruchomości.

Po zanegowaniu przez organ górniczy wydania zezwoleń na budowę, a jedynie uzgodnień warunków geologiczno-górniczych dla przedmiotowego terenu (pismo z 9.11.2017 r.) przedsiębiorca kierował do organu kolejne skargi 20 listopada 2017 r. i 16 lutego 2018 r. na jego działalność, która doprowadziła do uszkodzenia jego własności. Skargi organ uznał za niezasadne, gdyż analiza dokumentacji wykazała, że przedsiębiorca znał stan nieruchomości i był świadomy występowania aktywności termicznej terenu oraz mimo tak niekorzystnych warunków gruntowych podjął się budowy obiektów budowlanych na własne ryzyko.

18 grudnia 2017 r. KPP powiadomiła organ o prowadzonej eksploatacji kopalin wraz ze zdjęciami lotniczymi terenu, wykonanymi w latach 2009, 2013, 2015 i 2017. Ze zdjęć wynikało jednoznacznie, że w 2015 r. roboty prowadzono intensywnie w rejonie północno-zachodnim działki [...], natomiast w roku 2017 r. roboty prowadzono na działce [...]. Zdjęcia lotnicze uwidaczniają wykopy, drogę technologiczną, samochody, maszyny i sprzęt.

Powyższe skutkowało wszczęciem 5 stycznia 2018 r. postępowania w sprawie naliczenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji przez J. U. i P. U. na działce o nr ewidencyjnym [...], będącej własnością współmałżonków (udział w stosunku 1/1) oraz na działce o nr ewidencyjnym [...], będącej w użytkowaniu wieczystym P. U., położonych w W. przy ul. [...].

Przesłuchany w charakterze świadka przedsiębiorca zeznał m.in., że posiada sprzęt budowlany (ładowarka, koparka, samochody ciężarowe, przesiewacz) oraz dzierżawi część działki o nr [...] od swojego syna P., która jest ogrodzona i monitorowana kamerami. Zasypał teren starej piaskowni na działce [...] i prowadził "równanie" terenu. Umowa dzierżawy działki została sporządzona w formie pisemnej, może była zawarta ustnie. Zaprzeczył, że na przedmiotowym terenie prowadził eksplantację piasku, ale wskazał, że w północno-wschodnim narożniku działki [...] była "stara piaskownia".

Małżonkowie nie uczestniczyli w postępowaniu ale wnosili zażalenia na czynności organu nadzoru górniczego, które uznano za bezpodstawne, nieprawdziwe i mające charakter pomówień. Na wniosek organu do postępowania przystąpił Prokurator Rejonowy w W. i wyznaczono kolejny termin oględzin terenu na 24 kwietnia 2018 r. z jego udziałem.

Podczas oględzin przeprowadzonych 5 grudnia 2017 r. oględziny działki nr [...] w związku ze skargą K. O. na palący się nasyp pokopalniany. Zastano głęboki wkop odsłaniający skarpy przepalonego łupka węglowego, który prawdopodobnie był pozyskiwany i sprzedawany jako kruszywo. Ustalono także, ze na stronie internetowej [...] w ofercie ,,B’’, obok piasku kopanego znajduje się m.in. "berga różne granulacje". Ustalono, ze skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na działce sąsiadującej z działka skarżących, na której do 2013 r. działała także firma FHU G. U. Działalność obejmowała to samo PKD, sprzedaż hurtowa materiałów budowlanych, drewna, piasku, wyposażenia sanitarnego.

Kolejne zażalenie wniósł skarżący, wyjaśniając, że na działkach objętych postępowaniem prowadzi czynności w związku z likwidacją zapożarowania.i wyrównania terenu na dowód czego przedłożył własne zdjęcia. Wizja Starosty w dniu 15 marca 2018 r. wykazała na nieruchomości przy ul. [...] piasek płukany w dwóch pryzmach.

Nie doszło też do oględzin w dniu 24 kwietnia 2018 r., gdyż udaremnił je skarżący i jego ojciec, którzy zaprowadzili inspektorów do jedynego miejsca, z którego rzekomo można był dojść do działki o nr [...], ale pokonując po drodze teren innej działki, której właściciele nie zostali zawiadomieni o oględzinach. Działanie było zamierzone przez stronę, gdyż wiadomym było, że właściciele działki znajdującej się na trasie dojścia nie zostali zawiadomieni o oględzinach terenu. Wobec powyższego odstąpiono od wykonania czynności oględzin ale potwierdzono, że na terenie działki [...] istnieje wyrobisko. Ustalono także, że skarżący wprowadził w błąd inspektorów co do możliwości wejścia na sporne działki. Wspólnie z Policją ustalono kolejny termin oględzin działek [...] i [...] na dzień 23 października 2018 r. Ustalono, że działka [...] posiada kształt prostokąta o wymiarach ok. 30x120 m. Od strony południowej ograniczona była stromą skarpą o wysokości ok. 8m, utworzoną sztucznie z różnego rodzaju mas ziemnych i skalnych oraz gruzu ceglano-betonowego. Pozostałe granice działki wygrodzone były płotem. Ok. 80% powierzchni działki stanowiło płaską powierzchnię, natomiast od strony północnej i zachodniej powierzchnia terenu była stromo nachylona w kierunku granic. Płaska powierzchnia działki była całkowicie pozbawiona roślinności, a wierzchnią warstwę stanowiła mieszanina masy ziemnej, w przeważającej ilości utworów ilastych. Powierzchnia działki została sztucznie wyrównana i uporządkowana. Wykonano pomiar geodezyjny (ok. 10 pikiet), celem porównania sytuacji wysokościowej ze stanem pierwotnym.. Cała trasa przejścia jak i czynności wykonywane podczas oględzin zostały nagrane przy użyciu kamery przez technika policyjnego. Sporządzono dokumentację fotograficzną terenu oraz pobrano próby piasku. Pomiary geodezyjne przekształconego terenu wykonano przy użyciu licencjonowanego odbiornika GPS/GNSS RTK Tnmble R8s GNSS o nr seryjnym S/N 5519R000366 i kontrolera do odbiornika TrirnbleTSC3 o nr S/N RS3FC74858. Pomiary zostały wykonane przez inspektora OUG posiadającego stwierdzone kwalifikacje mierniczego górniczego. Wiercenia wykonano wiertnicą ręczną o śrenicy 120 mm. Dla wykonanych otworów sporządzono karty dokumentacyjne, a pobrane próbki zabezpieczono. W oględzinach uczestniczył skarżący.

Organ wyjaśnił, że w celu ustalenia ilości ubytku kopaliny niezbędnym było dokonanie pomiarów w terenie, które następnie należało odnieść do naturalnego ukształtowania terenu działek znanego z map wysokościowych terenu. Z uwagi na składane przez skarżącego i jego ojca liczne skargi na działalność pracowników prowadzących przedmiotowe postępowanie, pomiary i obliczenia zlecono firmie zewnętrznej a uzyskane wyniki były podstawą do wydania decyzji naliczającej podwyższoną opłatę eksploatacyjną zgodnie z art. 140 pgg.

W ogólnodostępnej aplikacji Googie Earth Pro na ujęciu z 29 czerwca 2016 r. widoczne jest przekształcenie powierzchni działki [...], które trwało co najmniej do 31 sierpnia 2017 r. W sieci internetowej dostępna jest oferta firmy ,,B’’, która potwierdza, że na terenie przy ul. [...] w W., prowadzona jest działalność związana z handlem kruszywami, w tym piaskiem kopanym.

Kolejne oględziny działek o numerach [...] i [...] przeprowadzono 25 marca 2019 r. Oględziny dokonano m.in. przy współudziale właściciela gruntów oraz firmy geologicznej, która dokonywała wierceń otworów. Wyniki robót wykonanych w terenie przedstawia "Dokumentacja określająca ilość i ciężar piasku wydobytego z wykopów częściowo zasypanych na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], zlokalizowanych w W.", którą opracował uprawniony geolog mgr inż. J. W. Powstała "Dokumentacja (...)" miała na celu określenie ilości ubytku kopaliny, stąd nie musi spełniać wszystkich wymogów rozporządzenia w sprawie sporządzana dokumentacji geologicznej złóż (Dz. U. z 2015r., poz. 987). Pobrane próby kopaliny poddano badaniom w akredytowanym laboratorium, w celu określenia ciężaru właściwego wydobytego piasku. O sposobie wykonania dokumentacji, doborze metody obliczenia ilości wydobytego piasku decydował geolog, dokumentator posiadający odpowiednie doświadczenie. Mapy wykorzystane do obliczeń zostały sporządzone przez uprawnionego mierniczego górniczego, pracownika OUG w R. Z opracowania wynikają wprost obliczone ilości ubytku kopaliny dla obu działek, będących przedmiotem postępowania. Dokumentator dokonał oceny wydobytego materiału na podstawie otrzymanych danych z laboratorium. Badany grunt spełniał wymagania po uszlachetnieniu (wymieszaniu) dla piasku stosowanego w podsypkach budowlanych. W obliczeniach uwzględniono 30% błąd, poprzez pomniejszenie obliczonej ilości wydobytej kopaliny na korzyść stron. Dokumentacja zawiera karty informacyjne wszystkich wykonanych otworów geologicznych, raport z badań laboratoryjnych, wyniki analiz granulometrycznych poszczególnych prób, raport z pomiaru GPS RTK/RTN. Podczas oględzin geodezyjnie wytyczono lokalizację otworów, dokonano wierceń otworów zarówno na terenie działek będących przedmiotem postępowania jak i na działkach sąsiednich. Otwory na działkach sąsiednich wykonano w celu potwierdzenia istnienia złoża piasku w rejonie terenów nieprzekształconych. Pobrano próby kopaliny do badań laboratoryjnych celem określenia jakości kopaliny. Na tej podstawie oraz uwzględniając wyniki badań laboratoryjnych sporządzono dokumentację określającą ilość wydobytej kopaliny. W trakcie oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną. Pobrane próby kopaliny zostały zabezpieczone przez geologów dokumentujących. Część pobranego materiału została poddana badaniom laboratoryjnym w akredytowanym laboratorium zgodnie z normami PN-B-04481:1988 i PN-86/B-02480. Wiercenia, opróbowanie oraz zabezpieczenie pobranych prób wykonywali pracownicy przedsiębiorstwa ,,C’’, którzy posiadają niezbędne kwalifikacje i uprawnienia do wykonywania tych czynności.

Zgodnie z art. 140 ust. 6 pgg kwotę opłaty podwyższonej obliczono mnożąc ilość wydobytej kopaliny przez stawkę właściwą dla kopaliny (piasku) i w wysokości obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania w sprawie. Do obliczeń użyto ilości ubytku ton kopaliny, obliczoną przez specjalistyczne Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Techniczne ,,C’’. Wykorzystano stawkę opłaty eksploatacyjnej na rok 2018, ustaloną dla piasków i żwirów, a wynikającą z obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat na rok 2018 - Monitor Polski (..) wynoszącą 0,60 zł/Mg. Całość wymnożono przez 40 krotność, wynikającą z art. 140 ust. 6 pgg. W wyniku obliczeń uzyskano kwotę 94 382 zł.

W celu ustalenia opłaty podwyższonej przyjęto, że roboty ziemne na terenie działki [...] prowadzone były nie wcześniej niż od dnia 8 lipca 2015 r. Potwierdzają to zdjęcia lotnicze, które w dacie 7 lipca 2015 r. obrazują zalesienie działki, natomiast na zdjęciu z dnia 29 czerwca 2016 r. widać przekształcenie terenu działki [...] i odsłonięcie warstwy złoża.

Organ wykorzystał także materiał dowodowy z równolegle prowadzonego postępowania karnego przeciwko skarżącemu i jego ojcu przez Prokurator Rejonowy w W. o przestępstwo z art. 176 ust. 1 pkt 2 pgg w zw. z art. 284 kk.

Po zapoznaniu się z aktami postępowania skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o jego uzupełnienie o;

1) informację KWK ,,D’’ czy podmiot ten dysponuje profilem geologicznym otworu wykonanego na cele budowy szybu "[...]" w zakresie nadkładu, ewentualnie pobliskich terenów (...),

2) mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 lub 1:2000 archiwalnej, sprzed daty poczynionych wykopów, sporządzonej przez biegłego geodetę, uprawnionego do sporządzania map powierzchniowych,

3) mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 lub 1:2000, aktualnej po dacie wykonania wykopów, sporządzonej przez biegłego geodetę, uprawnionego do sporządzania map powierzchniowych,

4) mapy sytuacyjno-wysokościowej powierzchni przedmiotowych działek w czasie likwidacji KWK "D" lub innych okresów w skali 1:1000 lub 1:2000.

Postanowieniem z [...] r. organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, do czego szeroko odniósł się w uzasadnieniu postanowienia wskazując na brak ich znaczenia dla wydanego rozstrzygniecia.

Przedstawiając uzasadnienie prawne organ przypomniał, że zgodnie z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pgg w sprawach określonych działem "Opłaty", stroną postępowania jest odpowiednio podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku - właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której prowadzona jest ta działalność lub roboty geologiczne. Wynika z tego, że w przypadku prowadzenia robót górniczych bez koncesji, stroną postępowania jest podmiot, który taką działalność prowadzi, a w przypadku nie ustalenia tego podmiotu - właściciel nieruchomości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie osoby lub osób odpowiedzialnych za prowadzenie robót eksploatacyjnych na przedmiotowych działkach 9wydobycia piasku), dlatego za wydobywających uznano współwłaścicieli działki oznaczonej nr [...], na której dokonano wydobycia kopaliny, tj. do J. U. i P. U. Organ podkreślił, że na żadnym etapie postępowania nie wskazali osoby lub osób czy firm, które prowadziły prace wydobywcze na działce będącej ich własnością. Nie przedstawili także dowodu potwierdzającego, że złożyli zawiadomienie do organów ścigania o nielegalnej eksploatacji piasku z ich działki czy organów nadzoru górniczego. Oświadczenie skarżącego, że nic prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej na terenie swojej działki organ uznał za bez znaczenia dla sprawy. Sam fakt własności działki zobowiązywał małżonków do pieczy nad tym terenem. Koncesjonowanie działalności polegającej na wydobywaniu kopalin podyktowane jest ważnym interesem publicznym a celem niedopuszczenie do wydobywania kopalin w sposób niekontrolowany, prowadzony poza reglamentacją i bez kontroli organów nadzoru górniczego.

Organ jako dowód dopuścił wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (zdjęcia lotnicze, mapy) i przeprowadził oględzin. Wyliczenie opłaty oparł na "Dokumentacji określającej (...)" sporządzonej przez firmę specjalistyczną, która specjalizuje się w robotach geologicznych, posiada odpowiednio wykształconą kadrę z wymaganymi uprawnieniami i kwalifikacjami. Autor opracowania obliczył różnicę wydobytego piasku mając do dyspozycji mapy pozyskane z zasobu geodezyjnego Starosty W. oraz pomiary wykonane przez uprawnionego mierniczego górniczego. Obliczenia ilości wydobytej kopaliny wykonano przyjmując uśrednioną wartość gęstości objętościowej uzyskanej w wyniku badań laboratoryjnych z30% marginesem korzystnym dla skarżących.

Czas rozpoczęcia eksploatacji na działce o nr [...] został ustalony na podstawie analizy zdjęć satelitarnych, które wyraźnie wskazują, że zasadnicze zmiany w terenie następowały nie wcześniej niż od dnia 8 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r. Jako zakończenie prowadzenia eksploatacji przyjęto dzień ostatnich oględzin przeprowadzonych w marcu 2019 r.

Skarżący aktywnie uczestniczył w czynnościach przeprowadzanych w terenie w ramach oględzin działki nr [...], a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ewidentnie potwierdza, że na terenie działki [...] doszło do eksploatacji piasku definiowanej jako odłączenie od złoża.

Postępowanie potwierdziło, że dokonano eksploatacji piasku na działce nr [...], będącej własnością małżonków i na nich nałożono opłatę podwyższoną, która nie podlega podziałowi.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją małżonkowie wnieśli odwołanie Zaskarżyli decyzję w całości i żądając jej uchylenia zarzucili organowi:

1. naruszenie prawa procesowego które miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:

a) art. 24 § 3 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego przez pracowników organu, którzy w postępowaniu karnym prowadzonym przez KPP nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową w W. wszczętym przeciwko skarżącym o przestępstwo z art. 176 pgg popełnione na działce o nr [...] i nr [...], sygn. akt: [...], uczestniczyli w oględzinach prowadzonych jednocześnie przez KPP i OUG w charakterze specjalistów i przedstawicieli organu, gromadząc te same dowody na potrzeby obu postępowań, nadto J. H. w tym samym postępowaniu karnym była przesłuchiwana jako świadek na okoliczności popełnienia przestępstwa z art. 176 pgg oraz w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa znieważenia funkcjonariuszy publicznych, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych i stosowaniu gróźb w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej,

b) art. 84 kpa poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego .sądowego z zakresu dendrologii bądź leśnictwa na okoliczność wieku drzew zlokalizowanych na działce nr [...], w czasie gdy z opinii dopuszczonej przez organy ścigania w ramach postępowania karnego sygn. akt: [...] z dnia 18 września 2019 r. na okoliczność określenia wieku drzew krzewów rosnących na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zlokalizowanych w W., ul. [...] potwierdziła, iż na nieruchomości zlokalizowane są drzewa o wieku od 1 -3 łat w centralnej części i 2-6 lat w pozostałej części,

c) art. 75 i 76 kpa poprzez poczynienie ustaleń w oparciu o mapy Geoportalu Województwa [...] (W[...]) w czasie, gdy informacje zawarte na stronie internetowej Portalu jak i w regulaminie korzystania z niego wyraźnie wskazują, iż mapy oferowane przez portal mają wyłącznie charakter poglądowy i nie mogą być traktowane jako dokumenty oficjalne; mapy pobrane z Geoportalu W[...] nie są w ogóle opatrzone datami, nadto organ nie wykazał, że ewentualne daty na zdjęciach ,są faktycznymi datami ich wykonania,

d) art. 75 i 76 kpa poprzez poczynienie ustaleń w oparciu o zdjęcia lotnicze w czasie, gdy na zdjęciach brak jest potwierdzenia dat ich wykonania wobec czego nie sposób ustalić na tej podstawie stanu wydobycia w poszczególnych latach,

e) art. 84 kpa poprzez zaniechanie powołania niezależnego biegłego sądowego z zakresu geologii i górnictwa na okoliczność, czy na terenie działki znajdują się złoża piasku jako naturalnego nagromadzenia minerału, czy na terenie działki prowadzone były prace w zakresie wydobywania piasku sprzętem ciężkim, jeżeli tak to w jakim okresie, w jakiej ilości, jakiego ciężaru, o jakiej wartości oraz zaznaczenia granic miejsc prowadzonej eksploatacji oraz jaka ilość piasku została wydobyta w okresie od 17 stycznia 2014 r. do 31 sierpnia 2016 r. przy jednoczesnym uwzględnieniu wyników badań uzyskanych w opinii biegłego dendrologa, w czasie, gdy w aktach sprawy brak jest postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego .sądowego; oględziny przeprowadzone w dniu 25 marca 2019 r. zostały zrealizowane w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w W. w sprawie [...] (brak jest dopuszczenia takiego dowodu w postępowaniu administracyjnym); wierceń otworów dokonała firma nie wyłoniono wedle procedury określonej w ustawie - Prawo zamówień publicznych; zlecenie zostało sformułowane przez Okręgowy Urząd Górniczy; zarówno wniosek o wyrażenie zgody na dokonanie wydatku publicznego jak i umowa z 14 marca 2019 r. oraz treść sporządzonej Dokumentacji określającej [...] z kwietnia 2019 r. zawierały sformułowanie ("nielegalne wydobycie", "obniżenie i wyrównanie działki względem stanu pierwotnego’’), budzące wątpliwości co do bezstronności organu oraz sporządzającego, a sama dokumentacja budziła wiele wątpliwości co do ustaleń merytorycznych, które skarżący wyrazili w treści wypowiedzenia się w przedmiocie materiału z 9 sierpnia 2019 r. i 9 października 2019 r. oraz osobistych uwag do "Dokumentacji określającej ( ...) z kwietnia 2019 r.,

f) art. 73 kpa poprzez brak w aktach sprawy dowodów rzeczowych w postaci pobranych próbek piasku w dniu 23 października 2018 r. przez pracowników organu oraz w dniu 25 marca 2019 r. przez mgr inż. J. W., które .stanowiły element materiału dowodowego oraz podstawę wydanych przez organ administracyjny decyzji o wydobyciu piasku bez koncesji,

g) art. 77 § 1 i 2 oraz art. 78 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony pomimo, że przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy,

h) art. 84 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia eksperymentu procesowego przy wykorzystaniu samochodu ciężarowego przystosowanego do przewozu piasku polegającego na odtworzeniu miejsc załadunku piasku oraz zachowania pojazdu załadowanego piaskiem na terenie działki ewidencyjnej nr [...] zlokalizowanej ii' W. przy ul. [...], ustalenia miejsca wjazdu i wyjazdu załadowanego .samochodu ciężarowego z działki, ewentualnie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu ciężkiego na okoliczność wskazania miejsc wjazdu i wyjazdu z działki ewidencyjnej nr [...] samochodem ciężarowym przystosowanym do przewozu piasku, zachowania pojazdu załadowanego piaskiem na terenie wyżej wymienionych działek biorąc pod uwagę różne warunki atmosferyczne w okresie całego roku (po opadach deszczu, śniegu, roztopach), miesięcznej częstotliwości wywozu zarzucanej ilości piasku w okresie od 8 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r.,

i) art. 80 kpa poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż skoro w ofercie firmy ,,B’’ widnieje handel kruszywami, w tym piaskiem kopanym, to przesądza, iż to skarżący dokonywali nielegalnego wydobycia, w czasie gdy w aktach sprawy brak jest wydruku internetowej oferty firmy ,,B’’; fakt, iż firma oferuje taki asortyment nie potwierdza, że pochodzi on z przedmiotowej nieruchomości, gdyż jest działalnością gospodarczą ojca skarżącego, a nie skarżących, czym organ dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów,

j) art. 84 kpa poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z faktur zakupowych i sprzedażowych firmy PPHU J. U. zabezpieczonych w toku postępowania karnego o sygn.: [...], na okoliczność skąd firma ,,B’’ nabywa piasek, którym handluje w ramach działalności gospodarczej,

2. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż dochodziło do wydobycia piasku na terenie działki o nr [...] w okresie nie wcześniej niż od 8 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r. w czasie, gdy:

a) badany grunt na terenie działki nr [...] i [...] nie ma cech złoża kopalin w postaci piasków,

b) okres wskazany w treści decyzji jest odmienny od tego przyjętego w zarzucie sformułowanym przez Prokuraturę Rejonową w W. o sygn. akt: [...], tj. od lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r. w decyzji oraz od 1 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2017 r. w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów,

c) mapy pobrane z Geoportalu W[...] stanowiące postawę ustalenia czasokresu wydobycia nie są w ogóle opatrzone datami, nadto ewentualne daty na zdjęciach nie są datami faktycznego wykonania zdjęcia, co winno podlegać szczegółowemu wyjaśnieniu w toku postępowania dowodowego,

d) zdaniem organu wydobycie miało mieć miejsce do dnia 25 marca 2019 r., a więc do dnia przeprowadzenia oględzin z udziałem pracowników organu, funkcjonariuszy Policji oraz mgr inż. J. W., tymczasem postępowanie administracyjne zostało wszczęte 5 stycznia 2018 r., ale pierwsze czynności kontrolne zostały podjęte jeszcze we wrześniu 2017 r. i w toku żadnej czynności przedprocesowej bądź procesowej nie ujawniono na działce [...] czynności składających się na wydobycie składowanego wydobytego piasku, ciężarówek wywożących piasek z nieruchomości skarżących, zaś samo uzasadnienie nie zawiera w tym zakresie żadnego wyjaśnienia,

e) w toku postępowania nie ustalono którędy odbywał się transport piasku, jak często musiał mieć miejsce by w okresie od 8 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r. wydobyto 3 933 Mg piasku, gdzie piasek był wywożony, czy dostrzeżony został wzmożony ruch pojazdów ciężarowych wywożących piasek. ",

W oparciu o powyższe, odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z [...] r. Uznał, w oparciu o brzmienie art. 143 ust. 2 i ust. 3 pgg oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że wydobywającym kopalinę na wskazanej działce byli skarżący jako współwłaściciele nieruchomości z której wydobywano kopalinę a nie wskazali innego podmiotu, który wydobycie kopaliny prowadził.

W uzasadnieniu organ przywołał ustalenia faktyczne na których się oparł i wyjaśnił dlaczego. Przedstawił obowiązujące regulacje prawne w zakresie wydobywania kopalin (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg) oraz przesłanki nałożenia opłaty podwyższonej (art. 140 i art. 143 pgg). Podkreślił, że oględziny działki nr ewidencyjny [...] w dniu 5 grudnia 2017 r., 23 października 2018 oraz 25 marca 2019 r. wykazały, że działka posiada kształt prostokąta o wymiarach ok. 30 x 120 m. Od strony południowej ograniczona była stromą skarpą o wysokości ok. 8 m, utworzoną sztucznie z różnego rodzaju mas ziemnych i skalnych oraz. gruzu ceglano-betonowego. Pozostałe granice działki wygrodzone były płotem. Ok. 80% powierzchni działki stanowiło płaską powierzchnię, natomiast od strony północnej i zachodniej powierzchnia terenu była stromo nachylona w kierunku granic. Płaska powierzchnia działki była całkowicie pozbawiona roślinności, a wierzchnią warstwę stanowiła mieszanina masy ziemnej, w przeważającej ilości utworów ilastych. Powierzchnia działki została sztucznie wyrównana i uporządkowana. Pełne wyniki wynikające z ostatnich oględzin robót wykonanych w terenie przedstawiono w "Dokumentacji określającej ilość i ciężar piasku wydobytego z wykopów częściowo zasypanych na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], zlokalizowanych w W.", którą opracował mgr inż. J. W. z Przedsiębiorstwa Inżynieryjno-Technicznego ,,C’’ z M.

Za prawidłowe, na podstawie dokonanych obmiarów przez osoby posiadające wymagane prawem uprawnienia, organ odwoławczy uznał ustalenia dotyczące ilości wydobytej kopaliny bez koncesji a w konsekwencji wysokość samej opłaty eksploatacyjnej podwyższonej, będącej konsekwencją takiego działania. Nie podzielił tym samym zasadności podniesionych zarzutów procesowych. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie posiadali koncesji na wydobywanie ani nie zgłosił wydobycia kopaliny ani nie zgłosili wydobywania jej na własne potrzeby, co mogło skutkować obniżeniem opłaty eksploatacyjnej.

Organ odwoławczy dokonał weryfikacji obliczeń objętości kopaliny wydobytej bez koncesji dokonanych przez organ I instancji i nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Podkreślił, że obliczeń dokonano na podstawie pomiarów bezpośrednich wykonanych w terenie przez uprawnionych pracowników a materiały z postępowania podatkowego posłużyły wyłącznie do weryfikacji zakresu nielegalnej eksploatacji. Nie miał wątpliwości co do prawidłowego sposobu ustaleń ilości wydobytej kopaliny i czasu jej wydobycia, czemu dał wyraz nie modyfikując w tym zakresie decyzje organu I instancji. Zarzut braku w aktach sprawy dowodów rzeczowych w postaci pobranych próbek piasku uznał za chybiony, gdyż dowody rzeczowe w postaci pobranych próbek piasku zabezpieczone przez wykonującego zlecenie sporządzenia dokumentacji wynikowej wierceń - firmę "C", zostały przekazane do badań laboratoryjnych celem określenia jakości kopaliny.

Podkreślił, że w materiale dowodowym znajdują się zarówno zdjęcia lotnicze pozyskane z Geoportalu W[...], jak również zdjęcia lotnicze pozyskane z portalu GoogleEarth. Każde zdjęcie lotnicze pozyskane z portalu GoogleEarth w lewym górnym rogu opatrzone jest dokładną datą, a więc przedstawia ukształtowanie powierzchni w danym dniu kalendarzowym. Tak więc analiza poszczególnych zdjęć pozwala w sposób jednoznaczny określić zmiany ukształtowania powierzchni terenu w poszczególnych czasookresach, a co za tym idzie czasookres prowadzonych robót ziemnych. Wbrew tętnu co twierdzą odwołujący się, zdjęcia lotnicze pozyskane z Geoportału W[...], w legendzie zdjęcia, posiadają "Pasek czasu", który jednoznacznie wskazuje stan ukształtowania powierzchni terenu w danym roku. Szczegółowa analiza zdjęć pozyskanych z portalu GoogleEarth jednoznacznie wskazuje, iż przedstawia działkę o nr ewidencyjnym [...] porośniętą drzewami, a więc przedstawia stan wykluczający prowadzenie jakichkolwiek robót ziemnych przed 7 lipca 2015 roku. Kolejne zdjęcie, datowane na dzień 29 czerwca 2016 r. przedstawia działkę, z której została usunięta roślinność oraz usunięto warstwę humusu odsłaniając kopalinę, co świadczy o rozpoczęciu procesu wydobycia kopaliny. Analiza kolejnych zdjęć wskazuje, iż na działce nr [...] najbardziej intensywne roboty odbywały się w 2017 roku. Odniósł się także do pozostałych zarzutów uznając je za bezzasadne.

W skardze skierowanej do sądu administracyjne skarżący powtórzyli zarzuty odwołania w zakresie istotnego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postepowania, w szczególności równoległego prowadzenie postepowania karnego i administracyjnego oraz używanie określenia nielegalnego wydobywania kopaliny, niekompletność materiału dowodowego wyrażająca się w braku opinii biegłego z zakresu geologii i dendrologii, brak próbek piasku, błędne określenie okresu wydobycia, korzystanie z niewiarygodnych zdjęć satelitarnych, pominięcie prywatnej opinii skarżącego co do wieku drzew na działce, brak ustalenia sposobu wywożenia kopaliny z działki i przeprowadzenia w tym zakresie eksperymentu, obciążenie wydobyciem skarżących przy wskazywaniu jako wydobywającego J. U. sprzedającego kruszywo pod firmą ,,B’’.

Wnieśli o przeprowadzenie dowodów oddalonych wcześniej przez organ oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postepowania. Pismem z 16 listopada 2010 r, skarżący przedstawili Sądowi akt oskarżenia w sprawie [...] z 17 czerwca 2020 r. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w R. o jego zwrocie do Prokuratury celem uzupełnienia materiału dowodowego z 4 listopada 2020 r., sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teksy jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej określanej skrótem ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie akt, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 133 § 1 i 134 § 1 ppsa).

Jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej.

Organ górniczy o podejrzeniu wydobywania kopaliny ze spornej działki został powiadomiony przez organy ścigania, które równolegle prowadziły postępowanie karne, sygn. akt [...] zakończone skierowaniem przeciwko skarżącym 17 czerwca 2020 r. aktu oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 176 ust. 1 w zw. pgg w zw, art. 284 kk. Prawdziwość wydobywania kopaliny w postaci piasku potwierdziły zdjęcia satelitarne i wizje na działkach objętych eksploatacją a stanowiących własność skarżących. Nie bez znaczenia pozostaje utrudnianie wykonywania czynności przez organy nadzoru górniczego przez skarżącego i jego ojca, którzy utrudniali a wręcz uniemożliwiali wykonywanie czynności w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, które skutkowały jego długotrwałością liczoną tylko od daty wszczęcia 5 stycznia 2018 r. do wydania decyzji [...] r.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2002 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) i ogłoszonym stanem pandemii.

Wskazać należy, że materiał dowodowy zebrany w sprawie w pełni potwierdził, że skarżący są właścicielami działki nr ew. [...] i nie posiadali koncesji na wydobywanie z niej kopaliny ani nie udostępnili tej działki w celu legalnego wydobycie kopaliny z tej działki. Wynika powyższe z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności dokumentacji oględzin działki oraz dokumentacji i dokonanych obliczeń wydobytej kopaliny przez osoby posiadające wymagane prawem kwalifikacje, które odpowiadają kwalifikacjom biegłych. Różnica sprowadza się wyłącznie do organu, który je powołał do opracowania opinii/dokumentacji. Biegłego powołuje wyłącznie sąd z listy biegłych sądowych ale może też powołać w charakterze biegłego osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, która nie jest wpisana na listę biegłych sądowych. Jak wykazał organ "Dokumentację określającą ilość i ciężar piasku wydobytego (...) sporządziła osoba posiadająca uprawnienia geologa na dane przez Ministra Środowiska oraz kwalifikacje geologa górniczego. W obliczeniach uwzględniono 30% błędu, przez pomniejszenie ilości wydobytej kopaliny na korzyść skarżących. Jak wynika z "Dokumentacji" działki nr [...] wydobyto co najmniej 5 618 ton (3 364 m3) piasku o łącznej wartości 117 472,38 od którego legalnego wydobycia należała się opłata eksploatacyjna w kwocie 134 832 zł. Skarżący nie posiadali zezwolenia ani nie odprowadzali opłaty eksploatacyjnej. Dla działki nr [...] dokonano odrębnych obliczeń wydobytego piasku. Jak wynika z zarzutu aktu oskarżenia skarżącemu przypisano wydobycie z działek [...] i [...] łącznie 19 152,8 ton kruszywa. Tym samym ilość objęta kontrolowanym postępowaniem stanowi jego nieznaczna część.

Jak wynika z przedstawionego przez skarżącego, po wniesieniu skargi, aktu oskarżenia, skarżący nie przyznał się do wydobywania kopaliny i kwestionował ilość wydobytego kruszywa, które miało być nabyte w ramach działalności firmy ojca skarżącego. Twierdzenia tego nie potwierdziła analiza dokumentacji firmy PPHU J. U. Nadto skarżący nie wskazał go jako osoby wydobywającej ani jako nabywcy kruszywa.

Organ nie uwzględnił także opinii prywatnej co do wieku zalesienia działek sporządzonej przez T. P., która miała służyć ustaleniu terminu zakończenia prac eksploatacyjnych na spornej działce. Okoliczności ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż została wykazana innymi dowodami. Niezależnie Sąd zauważa, że w postępowaniu karnym została sporządzona 3 października 2019 r. opinia biegłego z zakresu leśnictwa. Opinii tej skarżący nie wnioskował jako dowód w sprawie, chociaż wskazuje ona na wiek i charakter roślinności na spornej działce i potwierdza ustalenia organów górniczych opisane w protokole oględzin i ich dokumentacji fotograficznej oraz zdjęciach lotniczych działki z różnych dat.

Wskazać należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 19 pgg złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1 pgg przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie: będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych; nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym; nie naruszy przeznaczenia nieruchomości. Jednak nawet w tym przypadku ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 pgg. W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 pgg.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że skarżący nie wykazuje wadliwości dokonanych pomiarów i wyliczeń ale poddaje w wątpliwość kwalifikacje osób prowadzących postępowanie i dokonujących pomiary. Neguje prowadzenie eksploatacji osobiście i nie wskazuje na inne podmioty, które eksploatowały jego działkę, chociaż wydobycie i wywóz piasku bez jego wiedzy organ uznał za wątpliwy a wręcz niemożliwy. Zatem całość wydobytej kopaliny została prawidłowo przypisana współwłaścicielom działki, czyli skarżącym. Są oni współwłaścicielami działki w częściach idealnych i dlatego kara została na nich nałożona łącznie nie jako współwydobywających ale współwłaścicieli działki.

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 pgg wydobycie kopaliny wymaga koncesji. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że koncesja jest publicznoprawnym uprawnieniem podmiotowym przyznanym, w drodze decyzji właściwego organu administracji, indywidualnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia ustawowo określone wymagania podmiotowe, jak i przedmiotowe wykonywania określonego rodzaju działalności gospodarczej. Ma określony czas ważności i rodzi obowiązek uiszczenia opłaty eksploatacyjnej od wydobytej kopaliny. Skarżący koncesją nie dysponowali, ale wyłącznie prawem własności, co nie oznacza że mogli wydobywać kopalinę bez koncesji lub udostępniać działkę w tym celu innym podmiotom. Fakt wydobycia potwierdziły zdjęcia satelitarne/lotnicze z lat 2009/2013/2015, 2017 oraz wizja z 2018 i 2019 r. skarżący nigdy o koncesje nie występowali. Nie dokonali też zgłoszenia wydobycia na własne potrzeby.

Wobec powyższego Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego, zgodnie z regułami określonym w art. 7 i 77 kpa i przyjął go za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Uznał także, że organ dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod omówione wyżej normy prawa materialnego. Sama redakcja przepisu jednoznacznie wskazuje, że opłata ciąży na wydobywającym a kiedy nie można go ustalić to na właścicielu działki. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdyż skarżących nie złapano w trakcie wydobywania kruszywa, co jednakże na ich własności miało miejsce we wskazanym okresie od 8 lipca 2015 r. do 25 marca 2019 r. Uzasadnienie organu dla przyjętego okresu wydobycia Sąd w pełni podziela, zwłaszcza, że oględziny w dniu 11 września 2017 r. nie odbyły się z racji negatywnego stanowiska ojca skarżącego, który podawał się za właściciela terenu na którym miało być prowadzone wydobycie piasku. Organ oparł się ustalając początek wydobycia na zdjęciach lotniczych z 7 lipca 2015 r., które pokazują działkę [...] w całości zadrzewioną, stanowiącą jeden kompleks zieleni z działkami sąsiednimi. Kolejne zdjęcia i ortomapy z 29 czerwca 2016 r. ukazuje całkowicie usuniętą szatę roślinną, a kolejne z lat 2017 i 2018 skutki robót ziemnych. Termin zakończenia ustalono w dacie ostatnich oględzin działki, które nie potwierdziły dalszego prowadzenia wydobycia.

Natomiast ilość wydobytej kopaliny została wyliczona na podstawie dokonanych obmiarów przez osoby o wymaganych uprawnieniach geologicznych, mierniczych i górniczych oraz przy uwzględnieniu 30% marginesu błędu uwzględniających geologiczna budowę działki i złoża. Zostały opisane w Dokumentacji sporządzonej przez inż. J. W. z firmy ,,C’’.

Tym samym zarzuty skargi mające na celu prawidłowość dokonanych pomiarów i obliczeń Sąd uznał za niezasadne. Również fakt zwrotu akt postępowania karnego do Prokuratury postanowieniem z [...] r. (k.51 akt sądowych), celem poszukiwania dowodów winy oskarżonych i usunięcia rozbieżności w opisach czynów zarzuconych oskarżonym pozostaje bez wpływu na wydane przez organy rozstrzygnięcia. Należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne nie opiera się na zasadzie winy, a sąd na mocy art. 11 ppsa jest związany wyłącznie prawomocnym wyrokiem skazującym, łącznie z ustaleniami faktycznymi, które stanowiły podstawę faktyczna jego wydania. Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli sądowej ma na celu wykazanie lub potwierdzenie nielegalnego wydobywania kopaliny, ustalenie jej ilości a w konsekwencji ustalenie należnej opłaty podwyższonej. Wina wydobywających dla nałożenia opłaty podwyższonej nie ma znaczenia, podobnie jak to czy to właściciel działki był wydobywającym, jeżeli nie ustalono innego podmiotu wydobywającego kruszywo bez koncesji z jego działki.

Również ustalona opłata podwyższona uwzględnia prawidłowo wyliczoną wielkość wydobytej kopaliny oraz stawkę właściwą z daty wszczęcia postępowania. Trudno też uznać, że argumentacja organu odwoławczego zawarta w uzasadnieniu decyzji nie zawiera motywów rozstrzygnięcia ani nie poddaje się kontroli sądowej. Wskazać tez należy, że skarżący nie uczestniczyli aktywnie w postępowaniu a jeżeli tak to w negatywnym rozumieniu uniemożliwiając oględziny, a nawet wprowadzając organ w błąd co do możliwości dojścia do miejsca oględzin.

Mając na względu wyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.