Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1754/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6232 Miary i wagi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Miar
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 152, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi "M" Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] kwietnia 2007r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Głównego Urzędu Miar na rzecz "M" Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez M. Sp. z o. o. z siedzibą w Ż. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia typu instalacji pomiarowych do paliw ciekłych z liczydłem elektronicznym.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 26 listopada 2002 r. Z. Sp. z o. o. z siedzibą w O. zwróciła się o wydanie zezwolenia na wymianę liczydeł w odmierzaczach z liczydłem mechanicznym na liczydło elektroniczne o znakach wskazanych w tym wniosku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Miar zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. z późniejszą zmianą nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. w sprawie zatwierdzenia typu instalacji pomiarowych do paliw ciekłych z liczydłem elektronicznym, zgodnie z wnioskiem strony, określając zarazem termin wprowadzania do obrotu lub użytkowania odmierzaczy do dnia 31 grudnia 2007 r.

Pismem z dnia 30 października 2006 r. [...] Prezes Głównego Urzędu Miar poinformował M. Sp. z o.o., z siedzibą w Ż. będącą następcą prawnym Z. Sp. z o.o., z siedzibą w O. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]. Postępowanie powyższe zakończyło się wydaniem przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzji o nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] z uwagi na zaistnienie w przedmiotowej sprawie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. wskazywała, iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach z dnia 2 maja 1967 r. o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz. Urz. CUJiM Nr 37 poz. 3,731/2 ze zm.), podczas gdy powyższe przepisy w 2003 r. nie obowiązywały, a tym samym naruszyła ona art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Ponadto we wniosku strona nie zwracała się o zmianę terminu wprowadzania odmierzaczy do obrotu lub użytkowania i tym samym postanowienia zawarte w pkt 3 unieważnionej decyzji zmieniające termin wprowadzenia do obrotu lub użytkowania zatwierdzonych przyrządów pomiarowych wykraczały poza żądanie strony, co jest sprzeczne z art. 61 § 2 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją strona skarżąca zaznaczyła, iż zwracając się do organu o zgodę na wymianę liczydeł kierowała się wytycznymi organu zawartymi w piśmie z 28 stycznia 2000 roku, w którym ściśle określono wymogi jakim taki wniosek winien odpowiadać oraz obowiązki Głównego Urzędu Miar w tym zakresie. Wniosek o wymianę liczydeł mechanicznych na elektroniczne był niezbędny z uwagi na ograniczone możliwości techniczne, jakie posiadały liczydła mechaniczne w zakresie współpracy z kasą fiskalną, przez co umożliwiały dokonywane zmiany cen, ilości wydanego towaru, czy tez sumy należności bez ich ewidencji, z ewidentną szkoda dla klienta i Skarbu Państwa. Tym samym, odmierzacze wyposażone w liczydła mechaniczne stwarzałyby możność obrotu paliwami płynnymi poza jakąkolwiek kontrolą, przy czym niedogodności tych nie można było wyeliminować w drodze udoskonaleń technicznych, jedynie poprzez zastąpienie liczydeł mechanicznych elektronicznymi.

Odnosząc się do zarzutu wykroczenia w unieważnionej decyzji poza zakres żądania strony skarżący podniósł, iż nie miał obowiązku zawrzeć we wniosku o zmianę decyzji żądania wyznaczenia terminu jej obowiązywania. To organ z urzędu na podstawie § 8 pkt 3 ppkt 11 Zarządzenia Prezesa GUM z 29 czerwca 1995 r. wyznacza ten termin, przy czym jego wyznaczenie jest niezbędne, inaczej bowiem decyzja byłaby dotknięta wadą uniemożliwiającą wprowadzenie odmierzaczy do obrotu lub użytkowania. W ocenie strony skarżącej zarzut ten jest chybiony również ze względu na fakt, iż organ w piśmie z dnia 28 stycznia 2000 roku poinformował Z. w O., że zmieniona decyzja będzie zawierała nowy termin wprowadzenia odmierzaczy do obrotu lub użytkowania. Strona zwróciła zarazem uwagę na fakt, iż żaden wniosek kierowany do organu dotyczący zatwierdzenia typu odmierzaczy nie zawierał terminu na jaki w jakim decyzja ta miałaby obowiązywać.

Strona skarżąca za błędne uznała również stanowisko organu, zgodnie z którym unieważniona decyzja opierała się na przepisach już w 2003 r. nieobowiązujących. Podniosła, iż urządzenia pomiarowe, których decyzja dotyczyła były wprowadzone oddzielnymi decyzjami Prezesa Głównego Urzędu Miar do użytkowania a więc zatwierdzone zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami z dnia 2 maja 1967 r. o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz.Urz. CUJiM nr 37 poz. 3,731/2 ze zm). Tym samym występując o zmianę liczydeł w tych urządzeniach, nie można powoływać się na inne przepisy (np. obowiązujące w 2003 r), bowiem tylko przepisy wymienione w tych decyzjach miały odniesienie do urządzeń, których zmiana miała dotyczyć. Co więcej, jak wywodzi skarżący, powołanie się na przepisy obowiązujące w 2003 r. stanowiłoby przytoczenie niewłaściwej podstawy prawnej dla sprawy i mogłoby skutkować zmianami konstrukcyjnymi stosowanych na rynku przedmiotowych odmierzaczy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ utrzymał wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. w mocy ponawiając swoją argumentację. Dodatkowo podkreślił, że cytowane przez skarżącego pismo z dnia 28 stycznia 2000 r. skierowane do Z. S.A. z siedzibą w O., stanowiło jedynie informację, czy też zalecenia, ale nie miało charakteru normy prawnej. Organ zwrócił uwagę na fakt, iż w piśmie tym wskazano zarządzenie nr 78 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie określenia przyrządów pomiarowych podlegających zatwierdzeniu typu oraz trybu postępowania przy wydawaniu decyzji dotyczących tych przyrządów, który to rodzaj aktu prawnego nie znalazł się w katalogu art. 87 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. jako źródło powszechnie obowiązującego prawa.

Organ zaznaczył, że nie kwestionuje faktu konieczności wymiany liczydeł, jak również innych argumentów powoływanych przez stronę, co nie zmienia faktu, iż decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] zawiera wadę, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., której ujawnienie powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Na powyższą decyzję M. Sp. z o. o. z siedzibą w Ż. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie art. 87 Konstytucji RP,

- błędną wykładnię art. 16 § 1 zdanie drugie Kpa., oraz art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach w związku z art. 28 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach,

- przyjęcie, że zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 k.p.a.,

- naruszenie art. 7, 8, 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji ze wskazaniem przepisów prawa.

Domagał się jej uchylenia, uchylenia decyzji ja poprzedzającej i zasadzenia kosztów .

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej z [...] lutego 2003r. nie wykazał istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. nie zawiera zdaniem strony skarżącej dokładnego wyjaśnienia, która z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. została uznana przez organ za podstawę stwierdzenia nieważności decyzji i dlaczego zdaniem organu naruszenie art. 6 i 61 § 2 k.p.a. miało postać rażącego naruszenia.

Zdaniem skarżącego zastosowanie przez organ art. 87 Konstytucji Polskiej jest nadinterpretacją tegoż przepisu, a deprecjonowanie w następstwie tego zarządzeń, czy wytycznych wcześniej wydanych przez Prezesa Głównego Urzędu Miar jest dla strony niezrozumiałe i nie do zaakceptowania. Skarżący stoi na stanowisku, że podważanie po upływie lat przepisów wcześniej wydanych przez ten sam organ, nie może rodzić dla strony która prowadzi w oparciu o nie działalność gospodarczą, daleko idących negatywnych skutków. Co więcej, wywodzi skarżący, przy rozpatrywaniu wniosku pominięto obwieszczenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. W obwieszczeniu tym enumeratywnie wyliczono wszelkie tracące moc akty prawne, jednak wśród nich nie ma zarządzeń Prezesa Głównego Urzędu Miar. Tak więc kierowanie się spornym zarządzeniem było w ocenie skarżącego ze wszech miar słuszne i zasadne.

Skarżący powtórzył również argumentację dotyczącą kwestii zastosowania do przedmiotowych urządzeń pomiarowych przepisów już w 2003 r. nieobowiązujących. Wskazał, iż w sytuacji, w której decyzja wykraczała poza żądanie strony w kwestii terminu (który był tylko jednym z elementów tej decyzji), należało ją uchylić tylko w części dotyczącej zapisu wyznaczonego terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania odmierzaczy, a nie unieważniać całą decyzję. Skarżący zwrócił uwagę na możliwość stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy tylko jej część zawiera wady określone w art. 156 §1 k.p.a., które jednak nie wywierają wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć decyzji, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.

Dodatkowo skarżący wskazał na błędne oznaczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji numeru decyzji unieważnionej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nie podzielił ponadto argumentu skargi dotyczącego braku w obwieszczeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu aktów, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. zarządzeń Prezesa Głównego Urzędu Miar, z uwagi na fakt, iż przepis Konstytucji ma w tym wypadku charakter nadrzędny.

Nie zgodził się również z zarzutem skarżącego, iż stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2003 r. nie wykazał istnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanki te bowiem zostały w ocenienie organu wyczerpująco wskazane w zaskarżonej decyzji tj.: brak wniosku strony o zmianę terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania oraz potwierdzenie iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach, które to przepisy w czasie wydania tej decyzji nie obowiązywały,

Przyznał natomiast, iż co prawda w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. powołano się na decyzję z dnia [...] lutego 2003 r., jednakże z osnowy tej decyzji wynika bezsprzecznie, iż chodzi w tym miejscu o decyzję nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów, w ocenie Sądu, skarga ma uzasadnione podstawy.

W przedmiotowej sprawie Prezes Głównego Urzędu Miar utrzymał w mocy swoją zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. uznając, że zaistniały przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na podstawie:

- braku we wniosku strony żądania zmiany terminu wprowadzenia do obrotu lub użytkowania, wprowadzenie do rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji terminu "wprowadzenie do obrotu i użytkowania", a więc terminu innego niż ustalony w przepisach, na podstawie których decyzja pierwotna została wydana

- przyjęcia, iż zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach, które to przepisy w czasie wydania tej decyzji nie obowiązywały.

I.

Zauważyć należy, że wydając decyzję w postępowaniu w pierwszej instancji, jak i w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, organ administracji publicznej skoncentrował się głównie na kwestiach związanych z brakiem we wniosku strony co do określenia w decyzji terminu wprowadzenia odmierzaczy z liczydłami elektronicznymi do obrotu lub użytkowania. Konsekwencją takiego stanowiska organu było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. w całości pomimo, iż zakwestionowana decyzja zawierała trzy punkty i tylko punkt trzeci określał termin wprowadzenia do obrotu lub użytkowania odmierzaczy. Pozostałe punkty decyzji zmieniającej zawierały szczegóły techniczne wymiany liczydeł w odmierzaczach paliw ciekłych z mechanicznych na liczydła elektroniczne.

Należy podkreślić, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2311/97, LEX nr 48738; z dnia 5 października 1999 r., IV SA 1502/97, LEX nr 47792; z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 270/96, LEX nr 47289; z dnia 31 marca 1998 r., I SA 1838/97, LEX nr 44510; z dnia 29 stycznia 1998 r., IV SA 583/96, LEX nr 45666; oraz z dnia 21 stycznia 1988 r., IV SA 859/87, ONSA 1990 z. 2-3, poz. 25, OSP 1991 r. z. 4, poz. 95 z glosą T. Wosia, NP 1990 nr 4-6, s. 253 z glosą M. Armaty; a także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA 1998 z. 2, poz. 40). Możliwość taka występuje w szczególności wówczas, gdy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji, co określane jest także jako wydanie decyzji składającej się z kilku decyzji częściowych (przedmiotowo lub podmiotowo - por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 3 grudnia 1990 r., II SA 740/90, ONSA 1991 r. z. 1, poz. 7). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2003 r. wyraził pogląd, iż stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej może nastąpić, gdy tylko ta część zawiera wady z art. 156 § 1 k.p.a., które jednak nie wywierają wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym (sygn. akt III RN 3/02, OSNP 2004/4/56).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie gdyż, jak słusznie podniosła strona w złożonej skardze, brak określenia terminu wprowadzenia do obrotu zatwierdzonych typów odmierzaczy pozostawało bez wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. W ocenie Sądu powyższe uchybienie organu stanowi zatem naruszenie przepisu art. 156 § 1 k.p.a., które niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Podnieść także należy, że organ ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja zmieniająca decyzje z dnia [...] listopada 1993 roku wprowadziła do rozstrzygnięcia pierwotnej decyzji termin "wprowadzenie do obrotu i użytkowania" zatwierdzonych przyrządów, a więc inny niż ustalony w przepisach, na podstawie których decyzja została wydana. O które przepisy chodzi i o jaki inny termin organ już nie wyjaśnił. Tymczasem ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 roku używa terminu "wprowadzenie do obrotu lub użytkowania", a ta ustawa była przecież podstawą prawną decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku. Chodzi prawdopodobnie o termin "zatwierdzenie do produkcji". Należy w tej materii uwzględnić zmienioną rzeczywistość w porównaniu do ustawy poprzedzającej ustawę z dnia 3 kwietnia 1993 roku, skoro produkcja jest odbywana dla wprowadzenia do obrotu lub użytkowania.

Ma rację skarżący, iż jego zarzuty podnoszone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a dotyczące wniosku strony o zmianę terminu wprowadzenia do obrotu, nie były w ogóle przedmiotem oceny organu. Argumentacje w tym przedmiocie organ podjął dopiero w odpowiedzi na skargę. Kontroli sądu podlega decyzja, a nie odpowiedź na skargę.

II.

Wbrew argumentacji organu, że decyzja z dnia [...] lutego 2003 roku nr [...] nie wskazywała, że zatwierdzone przyrządy pomiarowe spełniają wymagania określone w przepisach z dnia 2 maja 1967 roku o przepływomierzach komorowych i odmierzaczach do pomiaru objętości cieczy innych niż woda (Dz. Urz. CUJiM Nr 37, poz. 3,731/2).

Przepisy te nie stanowiły bowiem podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku, a i jej treść nie dotyczy spełnienia wymagań zatwierdzonych przyrządów. Nadto organ ograniczył się tylko do stwierdzenia, że przepisy z dnia 2 maja 1967 roku nie obowiązują nie wskazując jakie obowiązywały w dacie wydania decyzji, której nieważność została stwierdzona.

Podstawę prawną decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku stanowił art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 6 i art. 28 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 16 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku:

1. Obowiązkowi zatwierdzenia typu podlegają produkowane w kraju lub sprowadzane z zagranicy przyrządy pomiarowe, podlegające legalizacji lub obowiązkowi uwierzytelnienia.

2. Minister właściwy do spraw gospodarki może określić, w drodze rozporządzenia, przyrządy inne niż wymienione w ust. 1 jako podlegające obowiązkowi zatwierdzenia typu, ze względu na stosowanie ich do celów określonych w art. 10 ust. 1 lub w art. 11 ust. 1, a także ich znaczenie dla gospodarki.

3. Zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego jest decyzją Prezesa Urzędu dopuszczającą, z zastrzeżeniem art. 18, przyrządy pomiarowe danego typu do legalizacji, uwierzytelnienia lub użytkowania w kraju, podejmowaną na podstawie badań prototypów lub egzemplarzy produkcyjnych tych przyrządów, po stwierdzeniu, że spełniają wymagania, o których mowa w art. 10 ust. 2 lub art. 11 ust. 2.

4. Uzyskanie decyzji o zatwierdzeniu typu przyrządu pomiarowego jest obowiązkiem przedsiębiorcy, osoby fizycznej lub osoby prawnej, przed wprowadzeniem przyrządów do sprzedaży lub użytkowania w kraju.

5. Główny Urząd Miar prowadzi publicznie dostępny rejestr zatwierdzonych typów przyrządów pomiarowych.

Z analizy art. 16 w szczególności jego ust. 3 wynika, że decyzja Prezesa zatwierdzająca dany przyrząd jest decyzją dopuszczającą. Jest podejmowana po stwierdzeniu, że przyrząd ten spełnia wymagania z art. 10 ust. 2 lub 11 ust. 1 ustawy, a więc polegające legalizacji lub uwierzytelnieniu. Legalizacja jest sprawdzeniem, stwierdzeniem i poświadczeniem, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania techniczne i metrologiczne i może być stosowany.

Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku do zadań prezesa w sprawach miary należy zatwierdzanie typów przyrządów pomiarowych na podstawie wyników przeprowadzonych badań i nadawanie znaków zatwierdzenia typu, w drodze decyzji, jak również cofanie decyzji zatwierdzenia typu.

Ustawa z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach weszła w życie 1 stycznia 2003 roku. Zgodnie z jej art. 29, do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy.

Tak więc przyrządy pomiarowe po ich wyprodukowaniu musiały zostać poddane legalizacji lub obowiązkowi uwierzytelnienia. Ich wprowadzenie do sprzedaży lub użytkowania musiało zostać poprzedzone decyzją o zatwierdzeniu. Ta zaś zapadała po ich legalizacji, która stwierdzała, że dany przyrząd spełnia wymagania techniczne i metrologiczne. Tak więc legalizacja poprzedzająca zatwierdzenie danego typu przyrządu pomiarowego pełniła zasadniczą rolę, w świetle przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku w procesie wprowadzenia przyrządów do sprzedaży lub użytkowania.

W zaskarżonej decyzji brak jakichkolwiek rozważań, co treści art. 16 w związku z art. 29 ustawy, a przecież mających kluczowe znaczenie w sprawie niniejszej dla oceny, czy decyzja z dnia [...] lutego 2003 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabierają rozporządzenia wykonawcze w postaci zarządzeń, które mocą ustawy zostały wprowadzone do stosowania. Nie można więc przyjąć wprost, że dane zarządzenie nie obowiązywało bez głębszej jego analizy, w szczególności jaki charakter miało zarządzenie, czego dotyczyło. Istotnie, zarządzenia nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej wydawania przez organ administracji publicznej decyzji administracyjnych. Organy administracji publicznej działają bowiem, zgodnie z art. 6 k.p.a. na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a takim nie są zarządzenia. Zarządzenia jako przepisy wykonawcze winny być traktowane jako "dotychczasowe przepisy" w rozumieniu przepisów art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach, innych bowiem nie było.

Na marginesie należy zwrócić także uwagę, że stosownie do art. 27 ustawy z 11 maja 2001 r. - Prawa o miarach powołanego jako podstawa prawna decyzji, której nieważność została stwierdzona przez decyzji, której Prezes GUM stwierdził nieważność, przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów mogły być nadal legalizowane o ile spełniały wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Z powyższego przepisu wynikało, iż pomimo wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 2003 r., zachowały w zakresie legalizacji moc przepisy dotychczasowe, a więc wydane na podstawie ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2006 r. w sprawie sygn. I OSK 1370/05 wydanym za tle innego zagadnienia (LEX nr 281359), ale wypowiedział się co do mocy prawnej aktu jakim było zarządzenie Prezesa GUM wydane w oparciu o ustawę o miarach upatrując możliwość potraktowania zarządzenia w ramach "dotychczasowych przepisów" w rozumieniu przepisów art. 27 i 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach. (wyrok NSA z 27 października 2006 r., I OSK 1358/05, LEX nr 281351).

Powyższa materia nie była w ogóle przedmiotem rozważań organu. W szczególności organ nie rozważył, czy sama ustawa już bez rozporządzeń wykonawczych nie stanowiła wystarczającej podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 roku. Zawierała bowiem pełną regulację.

Organ twierdzi, iż instytucja zmiany decyzji jest niedopuszczalna, w wypadku, gdy uległ zmianie stan prawny, na podstawie którego został ten akt administracyjny wydany. Co do zasady organ ma rację dodatkowo przywołując w zaskarżonej decyzji tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r. Nie mniej jednak organ nie dokonał pogłębionej analizy stanu prawnego jaki obowiązywał w dacie wydania aktu, którego wyeliminowanie z obrotu prawnego miało bardziej priorytetowe znaczenie niż stabilność decyzji ostatecznej w warunkach, gdy poza sporem pozostaje zarówno korzyść z wymiany liczydeł jak i skutki prawne wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważność przyznanego stronie uprawnienia.

III.

Mając na uwadze powyższe, przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a. Może zatem mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., który wyczerpująco określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis ten stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Jego redakcja, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji stanowi potwierdzenie jej wydania z rażącym naruszeniem prawa.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (vide: wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., V SA 2998/99, Lex nr 51249). Innymi słowy, powinna – z reguły - ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, kiedy jest wyrazem ewidentnego, niedwuznacznego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa.

W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o «rażącym» naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

Organ administracyjny działając w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a., w tym także na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., staje wobec kwestii czysto prawnych. Odnajduje już istniejące uchybienia, tkwiące w samym materiale sprawy, a następnie je charakteryzuje. Naruszenia praw mogą być bowiem różnego rodzaju i wagi. Ocena, czy w konkretnym przypadku będziemy mieli do czynienia z rażącym naruszeniem prawa następuje w toku wykładni przepisu prawa, będącym jednym ze stadiów procesu stosowania prawa. Odzwierciedla je uzasadnienie decyzji administracyjnej. Jego rolą, wynikającą z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a., jest wyjaśnienie toku myślenia.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie zawierają wyczerpującego uzasadnienia braku przesłanek negatywnych niezbędnych do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z punktu widzenia przepisu art. 156 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Uzasadnienie decyzji organu w tym zakresie ograniczyło się jedynie do zacytowania treści przepisu poprzez wskazanie, iż decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Za trafne należy zatem uznać, podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewykazanie, że zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

W tej sytuacji nie można także uznać, że uzasadnienie decyzji organu spełnia ustawowe przesłanki wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. stanowiącego, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Brak odniesienia się do wyżej opisanych kwestii nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Aby rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi także dysponować stanowiskiem organu zawierającym ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony zgłaszanych w toku rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy organ powinien szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko co do konieczności unieważnienia całej decyzji lub jej części oraz co do braku negatywnych przesłanek do wydania takiego aktu, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a.

Z omawianych względów zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Stosownie do art. 152 p.p.s.a. ustalono, iż powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu, zaś o kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.