Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 362/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59, art 60, art. 63 ust. 1, art. 173 ust. 2, art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 2. par. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: art. 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140 ust. 1 i ust. 2, art. 122 ust. 2, art. 40 ust. 3, art. 82 ust. 3 pkt 1, art. 80 ust. 3 pkt 1 i ust. 2, art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c, art. 127 ust. 7, art. 31 ust. 2, art. 63 ust. 1, art. 125 pkt 2 i 3, art. 126 pkt 1, art. 38 ust.3 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 378 ust. 2a
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi G. R. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] 2010r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. na rzecz skarżącej spółki kwotę 300zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2009 r., nr [...] Starosta K. udzielił Gminie Ś. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie robót w wodzie Jeziora M. na działce oznaczonej nr 233/1 obręb M., na działce oznaczonej nr 1018/1 obręb Ś., na działce oznaczonej nr 1020/2 obręb Ś., oraz na wykonanie urządzeń wodnych, tj. bulwaru, slipu oraz czterech pomostów pływających.

W wyniku odwołania wniesionego przez G. R. "A" Sp. z o.o. w K., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. decyzją z dnia [...]2010 r. uchylił decyzję Starosty K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w dniu 2 lutego 2010 r. i zapoznaniu się ze stanowiskami stron postępowania Starosta K. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit c, art. 9 ust. .1 pkt 19 lit h, art. 128 ust. 1 pkt 6, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej: Prawo wodne) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn zm., dalej K.p.a.) udzielił Gminie Ś. pozwolenia wodnoprawnego na:

I. wykonanie robót w wodzie Jeziora M. na działce oznaczonej

nr 233/1 obręb M.,

II. wykonanie robót w wodzie Jeziora M. na działce oznaczonej

nr 1018/1 obręb Ś.,

III. wykonanie robót w wodzie Jeziora M. na działce oznaczonej

nr 1020/2 obręb Ś.,

IV. wykonanie urządzeń wodnych:

1. bulwaru - ciągu spacerowo-rowerowego na lewym brzegu Jeziora M.;

1. slipu do wodowania lekkich jachtów klasy MAK;

1. czterech pomostów oznaczonych nr od I do IV, zlokalizowany na działce oznaczonej nr 233/1 Jezioro M., obręb M..

W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, iż zakres wniosku przewiduje szereg prac, które obejmują wykonanie urządzenia wodnego o cechach bulwaru w rozumieniu przepisów art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h Prawa wodnego. Ponadto organ I instancji wskazał, że skonkretyzowanie obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym oraz możliwym oddziaływaniem na stan zarybienia Jeziora M. może nastąpić w trakcie realizacji przedmiotowego pozwolenia w trybie art. 133 Prawa wodnego.

Starosta podzielił przedstawioną przez wnioskodawcę opinię prof. zw. dr hab. J. M. wskazującą, że realizacja prac objętych wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym nie spowoduje negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Według opinii planowana inwestycja w nieznacznym stopniu, miejscowo spowoduje przekształcenie naturalnego brzegu jeziora w sztuczny twór. Przy długości linii brzegowej 15500 m, zmiana ta dotyczy odcinka linii brzegowej o długości tylko ok. 10 %, a wykonanie nasypu wiąże się z eliminacją trzciny pospolitej na powierzchni około 1 ha, gatunek ten dominuje w litoralu jezior konińskich i nieznaczne jego ograniczenia nie będą powodować negatywnych skutków dla ekosystemu. Ponadto organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż opinia Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olszynie, o której poinformowało G. R. G. sp. z o.o. w K. w piśmie z dnia 19 lutego 2010 r. może być wzięta pod uwagę na etapie odrębnego postępowania w zakresie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wycinkę trzciny, które to przedsięwzięcie może mieć wpływ na stan zarybienia Jeziora M..

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło G. R. "A" Sp. z o.o. w K. zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:.

- art. 1, art. 22 ust. 1, art. 25, art. 31 ust. 2, art. 37 pkt 7, art. 63 ust. 1, art. 125 pkt 3 i art. 126 pkt 1, art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, w związku z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego oraz 140 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 w związku z art. 122 ust. 2 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c Prawa wodnego w związku z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2006 r., Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) poprzez ich nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji,

- art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej: ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku) poprzez ich niezastosowanie w sprawie.

2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 19, art. 20, art. 28, art. 77, art. 80 K.p.a., polegające na:

- niepodjęciu przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy z zachowaniem słusznego interesu stron postępowania,

- prowadzeniu postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa,

- rozpoznaniu sprawy pomimo braku właściwości rzeczowej,

- nie zawiadomieniu o toczącym się postępowaniu wszystkich stron, które miały interes prawny do udziału w tym postępowaniu,

- przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i zastosowaniu niedopuszczalnej uznaniowości przy rozstrzyganiu sprawy.

Odwołująca się Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania z uwagi na brak właściwości rzeczowej organu lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem strony skarżącej organem I instancji właściwym w przedmiotowym postępowaniu powinien być Marszałek Województwa W., a nie Starosta K..

Ponadto odwołująca podniosła, że zakres i skala przewidywanego przedsięwzięcia wskazują na to, że może ono znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżąca powołala się na wykonaną na jej zlecenie opinię prof. dr hab. B. Z. - Dyrektora Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie z dnia 9 marca 2010 r., w której autor wskazuje na wielkie zagrożenie planowanego przedsięwzięcia dla środowiska, społeczności lokalnej i przemysłu, ponadto podnosi, iż zaakceptowanie i wdrożenie projektu gminy Ś. narusza Ramową Dyrektywę Wodną.

Nadto zdaniem G. R. w postępowaniu prowadzonym przez Starostę K. nie brały udziału wszystkie strony postępowania.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy uznał jako bezzasadny zarzut, iż właściwymi organem w przedmiotowej sprawie jest marszałek województwa, bowiem zgodnie z 140 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 122 ust. 2 Prawa wodnego, marszałek jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego tylko w przypadkach jeżeli dla inwestycji została wydana decyzja dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej o której mowa w art. 40 ust. 3 i w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, tymczasem dla robót związanych z wykonaniem przedmiotowej inwestycji nie zostały wydane powyższe decyzje. Ponadto teren objęty pozwoleniem wodnoprawnym nie leży w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w rozumieniu ustawy Prawo wodne.

Zdaniem organu chybione było także stanowisko strony skarżącej, iż zakres i skala przewidywanego przedsięwzięcia wskazują na to, że przedsięwzięcie to może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym z powyższych względów organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego powinien być marszałek województwa, bowiem w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), wymienione zostały przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wśród których to przedsięwzięć nie została wymieniona planowana przez Gminę Ś. inwestycja.

Nadto organ II instancji wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Ś. z dnia 27 listopada 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o oddziaływaniu na środowisko w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na budowie ciągu spacerowo-rowerowego z dostępem do hoteli nad Jeziorem Ś. w ramach Wielkiej Pętli Wielkopolski, zaprojektowanego na terenie działki stanowiącej Jezioro M. wraz z terenem przyległym. Z kolei organy udzielające pozwolenia wodnoprawnego nie mają obowiązku i kompetencji badania, czy jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż w tym zakresie są związane ostateczną decyzją z dnia 27 listopada 2009 r.

Odnosząc się zarzutu, iż organ I instancji wydając decyzję nie brał pod uwagę przepisów, które nakazują ochronę naturalnego brzegu jeziora (art. 22 i art. 25 Prawa wodnego), zakazu pogarszania stanu wód czy też zakazu wyrządzenia szkód (art. 31 Prawa wodnego), a ponadto naruszył art. 63 Prawa wodnego oraz wymagania w zakresie ochrony środowiska (art. 125 Prawa wodnego) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. nie stwierdził by planowana inwestycja mogła spowodować zniszczenia brzegu jeziora M., gdyż poprzez wykonanie ciągu spacerowo-rowerowego nastąpi uregulowanie brzegu jeziora narzutem kamienia łamanego.

Nie stwierdzono również naruszenia przepisu art. 125 Prawa wodnego. W opinii organu odwoławczego planowana inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ś. dla inwestycji: "Budowa ciągu spacerowo-rowerowego z dostępem do hoteli nad Jeziorem Ś. w ramach Wielkiej Pętli Wielkopolski - etap II" oraz innych wymagań wynikających z odrębnych przepisów. Ponadto przedłożony przez inwestora operat wodnoprawny spełnia wymagania określone w art. 132 ust. 1-3 Prawa wodnego. Obszar Jeziora M. leży w zasięgu Goplańsko-Kujawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, ustanowionego uchwałą nr 53 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koninie z dnia 29 stycznia 1986 r. w sprawie ustalenia Krajobrazu Chronionego na terenie województwa K. i zasad korzystania z tych terenów. Zgodnie z postanowieniami powyższej uchwały wyznaczone obszary krajobrazu chronionego są terenami przeznaczonymi do uprawiania wszelkich form turystyki i wypoczynku, lokalizację obiektów o charakterze turystycznym i rekreacyjnym należy ograniczyć do terenów niezalesionych i podporządkować wymogom ochrony środowiska przyrodniczego. Planowana przez Gminę Ś. inwestycja została również uzgodniona z Urzędem Żeglugi Śródlądowej w B., który nie wniósł zastrzeżeń do planowanej inwestycji oraz parametrów pomostów.

Odpowiadając na zarzut, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brały udziału wszystkie strony postępowania (właściciele nieruchomości graniczących z nieruchomościami, na których ma być realizowane przedsięwzięcie) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 127 ust. 7 Prawa wodnego stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W przedmiotowej sprawie zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych to obszar planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz obszar planowanych do wykonania robót w wodzie Jeziora M., w związku z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Zasięg ustalony w operacie wodnoprawnym i przyjęty w pozwoleniu wodnoprawnym determinuje zatem zakreślenie kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z operatu wodnoprawnego, zasięg planowanej inwestycji obejmuje działki o numerach ewidencyjnych 233/1, 1020/2 i 1018/1 obręb Ś.. Podmioty będące właścicielami działek położonych w zasięgu ustalonego oddziaływania są stronami tego postępowania, stroną postępowania nie są zaś właściciele nieruchomości graniczących jedynie z zasięgiem oddziaływania.

Zdaniem organu odwoławczego Starosta K. w wystarczający sposób wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił opinii przedstawionej przez skarżącego. Z uwagi, iż autor opinii - prof. dr hab. B. Z. reprezentuje Instytut Rybactwa Śródlądowego, a nie jednostkę zajmującą się hydrogeologią to należy poddać krytyce i odrzucić pogląd o wpływie projektowanych elementów ścieżki spacerowo-rowerowej na zmianę warunków hydrogeologicznych jeziora, jako nieuzasadniony i niepoparty dowodami (badania hydrogeologiczne). Zawartą w opinii sugestię, iż w trakcie budowy do jeziora zostaną wprowadzone odpady, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. także uznał za bezzasadną. Jego zdaniem z analizy dokumentacji przedsięwzięcia wynika, że inwestor nie przewiduje wbudowania w nasyp ciągu spacerowo-rowerowego gruzu, betonu, a tym bardziej odpadów. Podzielono natomiast opinię prof. dr hab. B. Z., iż wybudowanie nasypu ciągu spacerowo-rowerowego wzdłuż brzegu jeziora naruszy w jakimś stopniu jego strefę litoralną, jednakże, w kontekście konieczności uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego na wycinanie roślin z wód lub brzegu i przeprowadzenia w tym względzie przez organ I instancji postępowania administracyjnego, zaistnieją okoliczności prawne do rozwiązania tego problemu, a w szczególności ograniczenia ingerencji planowanych robót ziemnych w ekosystem litoralu jeziora na przewidzianym do przebudowy odcinku brzegu.

Skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wywiodła Spółka z o.o. G.R. "A" z siedzibą w K. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] 2010 r. i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Alternatywnie wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżąca Spółka podtrzymała zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące przeprowadzenie postępowania z naruszeniem właściwości rzeczowej. Zdaniem strony skarżącej wskazana w decyzji Starosty K. podstawa prawna wskazuje na właściwość innego organu do wydania pozwolenia wodno-prawnego.

W ocenia skarżącej zakres i skala przewidywanej inwestycji świadczą, że przedsięwzięcie to może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Potwierdza to także opinia prof. dr hab. B. Z., w której wskazano na wielkie zagrożenie planowanego przedsięwzięcia dla środowiska, społeczności lokalnej oraz przemysłu. Skarżąca Spółka podkreśliła, że ustalenie czy dane przedsięwzięcie znacząco może oddziaływać na środowisko nie powinno sprowadzać się jedynie do odwołania do przepisów wykonawczych do ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, które wskazują konkretne przedsięwzięcia. Ustalenie, że przedsięwzięcie, rozumiane jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (art. 3 ust. 1 pkt.13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku), może znacząco oddziaływać na środowisko powoduje, że właściwym do załatwienia wniosku Gminy Ś. jest Marszałek Województwa W., a nie Starosta K..

Skarżąca podtrzymała również swoje stanowisko, iż przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego należało uzyskać decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z art. 71 i art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie zbadał czy decyzja Starosty K. została wydana i podpisana prze właściwy osobę. W rozpoznawanej sprawie decyzję Starosty K. z dnia 23 lutego 2010 r. podpisała z upoważnienia Starosty K. Inspektor ds. Geologii i Gospodarki Wodnej natomiast w podstawie zaskarżonej decyzji nie wymieniono aktu upoważniającego pracownika Starostwa Powiatowego w K. do wydawania decyzji w imieniu Starosty K..

Zdaniem strony skarżącej Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego, zastosował niezrozumiałą argumentację o konieczności uregulowania brzegu jeziora, odtworzenia dna, konserwacji i remontu urządzeń wodnych, w sytuacji gdy planowane jest wybudowanie nowego obiektu budowlanego w miejscu gdzie nie ma obecnie żadnych urządzeń wodnych i budowli.

Skarżąca podtrzymała także zarzut, że w postępowaniu prowadzonym przez Starostę K. nie brały udziału wszystkie strony postępowania

Odpowiadając na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie sposób zgodzić się z wszystkimi zarzutami w niej podniesionymi.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Ta, bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych skardze w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż nie jest zasadny najdalej idący z tychże zarzutów, to jest zarzut wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 Prawa wodnego organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej.

Jednocześnie ust. 2 pkt 1 tegoż artykułu wskazuje, iż marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne między innymi:

- jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (art. 140 ust. 2 pkt 1),

- o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane (art. 140 ust. 2 pkt 1a);

- o których mowa w art. 122 ust. 2 (art. 140 ust. 2 pkt 5).

Przywołany we wskazanym powyżej przepisie art. 122 ust. 2 Prawa wodnego stanowi zaś, iż pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na:

1) gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów;

2) wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót,

3) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie

- na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i w art. 82 ust. 3 pkt 1.

Art. 40 ust. 3 Prawa wodnego stanowi, iż dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, zwolnić od zakazu lokalizowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią określonych inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli wystąpi istotna potrzeba ekonomiczna lub społeczna, a zwolnienie nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Art. 80 ust. 3 pkt 1 stanowi zaś, iż jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zwolnić od zakazów określonych w ust. 2 tego samego przepisu, w tym w szczególności od zakazu wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych i zakazu zmiany ukształtowania terenu.

Przez przedsięwzięcia, o jakich mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. Nr 25 poz. 150 z 2008 r. ze zm.) rozumieć należy przedsięwzięcia i zdarzenia na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 378 ust. 2a pkt 1) oraz przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowane na terenach innych niż wymienione w pkt 1 (art. 378 ust. 2a pkt 1).

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku w art. 59 rozróżnia planowane przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym w art. 60 wskazuje, iż Rada Ministrów, uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, określi, w drodze rozporządzenia:

1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.

Wydane na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko weszło w życie 15 listopada 2010 r. Co za tym idzie w niniejszym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z 8 kwietnia 2010 r. znaleźć musiał zastosowanie art. 173 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. stanowiący, iż do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 60 ustawy za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, zaś za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.

Dotychczasowymi przepisami określającymi przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony były przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).

W rozporządzeniu tym (wydanym na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska stanowiącego, iż Rada Ministrów, uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest ustalony w drodze postanowienia określi w drodze rozporządzenia: rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, oraz rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, w tym przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako takie przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę: rodzaj działalności, wielkość produkcji i inne parametry techniczne oraz szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko), prawodawca wskazał w § 2 katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagają sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz w § 3 katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia takiego raportu.

Analiza treści przywołanych powyżej przepisów rangi ustawowej jak i przepisów wykonawczych pozwala na stwierdzenie, iż w przypadku planowanej inwestycji nie zaistniała wskazana w art. 140 ust. 1 pkt 1 i 1a Prawa wodnego przesłanka wydania pozwolenia wodnoprawnego przez marszałka województwa, albowiem przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.

Dla powyższej oceny prawnej jakiegokolwiek znaczenia nie mają przy tym okoliczności podnoszone przez skarżącą, a sprowadzające się do wykazywania w oparciu o przedłożony do akt sprawy administracyjnej dokument prywatny w postaci opinii Instytutu Rybactwa Śródlądowego z 8 marca 2010 r., iż zakres i skala przewidywanego przedsięwzięcia wskazują na to, że może ono zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Jak wynika bowiem z przytoczonych powyżej przepisów dla ustalenia przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko prawodawca posłużył się techniką enumeratywnego ich wyliczenia a nie techniką zdefiniowania ich poprzez stopień faktycznego oddziaływania na środowisko.

W określonym w § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko katalogu przedsięwzięć, które z mocy art. 173 ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. na moment wydawania zaskarżonej decyzji uznawać należało za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko brak było zaś przedsięwzięć odpowiadających inwestycji objętej zaskarżonym pozwoleniem wodnoprawnym. W szczególności w § 2 ust. 1 pkt 29 wskazano, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają (czyli w stanie prawnym spowodowanym wejściem w życie ustawy z dnia 8 października 2008 r. są przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) między innymi pozostałe (niż autostrady i drogi ekspresowe) drogi publiczne o nie mniej niż czterech pasach ruchu, na odcinku nie mniejszym niż 10 km, z wyłączeniem jednakże przedsięwzięć polegających na budowie, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg, zaś w pkt 31, iż do urządzeń takowych zaliczają śródlądowe porty lub drogi wodne pozwalające na żeglugę statków o nośności nie niższej ni 1350 ton.

Reasumując wobec stwierdzenia, iż przedsięwzięcie na jakie opiewa przedmiotowa decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku brak jest podstaw, do stosowania w sprawie art. 140 ust. 2 pkt 1 i 1a Prawa wodnego.

Oczywiście nietrafny jest również drugi z argumentów skarżącej podnoszony na poparcie zarzutu naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów o właściwości rzeczowej organów.

Zauważyć bowiem należy, iż z konstrukcji art. 122 ust. 2 Prawa wodnego, do którego odsyła art. 140 ust. 2 pkt 5 tej samej ustawy wynika, iż dla przyjęcia, że organem właściwym dla wydania pozwolenia wodnoprawnego jest marszałek województwa, a nie starosta, wymagane jest nie tylko by pozwolenie to dotyczyło wznoszenia obiektów budowlanych oraz wykonywania innych robót, ale także by wznoszenie obiektów oraz wykonywanie robót odbywało się na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, a nadto by w obrocie prawnym pozostawały decyzje o których mowa w art. 40 ust. 3 i w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, to jest decyzje dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej o zwolnieniu od respektowania na danym obszarze pewnych kategorii ustawowo określonych zakazów dotyczących sposobu zagospodarowania obszarów bezpośrednio zagrożonych powodzą. Dopiero w przypadku łącznego wystąpienia wszystkich trzech wskazanych powyżej przesłanek mielibyśmy w sprawie do czynienia ze zrealizowaniem hipotezy normy zawartej w art. 140 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego i co za tym idzie, z przeniesiem właściwości rzeczowej do wydania pozwolenia wodnoprawnego ze starosty na marszałka województwa. Jak wynika z akt sprawy koniunkcja powyższych przesłanek nie zachodzi, albowiem obszar objęty pozwoleniem wodnoprawnym nie jest obszarem bezpośrednio zagrożonym powodzą i nie zostały wydane decyzje dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej o których mowa w art. 40 ust. 3 i w art. 82 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w tym zakresie w skardze wskazać nadto należy, iż stanowiska powyższego nie podważa powołanie się przez Starostę K. w podstawie prawnej decyzji z dnia 23 lutego 2010 r. na art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c Prawa wodnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej przepis ten odnosi się nie tylko do obiektów budowlanych oraz robót na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, lecz także do obiektów budowlanych oraz robót w wodach, a więc niewątpliwie objętych przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi jakoby przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego należało uzyskać decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia wskazać należy, iż również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym jak wykazano już powyżej przedmiotowa inwestycja nie należała do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Inwestycja ta nie może być również uznana za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 173 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony. Katalog takowych przedsięwzięć określony został w § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie ma wśród nich przedsięwzięć odpowiadających planowanej inwestycji. W szczególności zauważyć należy, iż wśród przedsięwzięć zbliżonych, a określonych w § 3 przedmiotowego rozporządzenia znajdują się wprawdzie drogi publiczne o nawierzchni utwardzonej, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30, to jednak z wyłączeniem przedsięwzięć polegających na budowie, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg (§ 3 ust. 1 pkt 56). W katalogu tym znajdują się także przystanie śródlądowe, jednakże dotyczy to wyłącznie przystani zapewniających miejsca do cumowania nie mniej niż 50 statków, a nadto z wyjątkiem przystani o długości nabrzeża nieprzekraczającej 80 metrów (§ 3 ust. 1 pkt 58).

Z powodów wskazanych już powyżej przy rozpoznawaniu zarzutu wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów o właściwości Sąd orzekający w niniejszej sprawie za nieistotne dla ustalenia czy dana inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku uważa podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące zakresu i skali przedsięwzięcia i wskazujące, iż w świetle opinii Instytutu Rybactwa Śródlądowego przedsięwzięcie to może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Zauważyć nadto należy, iż zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie szereg uwarunkowań, w tym między innymi skalę przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, wielkości i złożoności oddziaływania, prawdopodobieństwa oddziaływania, czy też odwracalności oddziaływania.

Z treści przywołanego powyżej przepisu wynika jednoznacznie, iż okoliczności przywoływane przez skarżącą jako samoistne podstawy dla uznania, że przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie koniecznym byłoby przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, nie stanowią samodzielnych podstaw dla takiej oceny planowanej inwestycji, a tylko i wyłącznie mogą stanowić przesłankę nałożenia na inwestora fakultatywnego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji, która mieści się w zamkniętym, określonym w przepisach wykonawczych do ustawy, katalogu przedsięwzięć, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Za niezasadny w ocenie Sądu uznać również należy podniesiony w skardze zarzut, że w postępowaniu prowadzonym przez Starostę K. nie brały udziału wszystkie strony postępowania. Za trafną uznać w tym zakresie należy argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 127 ust. 7 Prawo wodnego stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W przedmiotowej sprawie zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych to obszar planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz obszar planowanych do wykonania robót w wodzie Jeziora M.. Tak określony zasięg oddziaływania determinuje zakreślenie kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z operatu wodnoprawnego, zasięg planowanej inwestycji obejmuje działki o nr ewidencyjnym 233/1, 1020/2 i 1018/1 obręb Ś.. Podmioty będące właścicielami działek położonych w zasięgu ustalonego oddziaływania są zaś stronami tego postępowania, który to przymiot nie przysługuje właścicielom nieruchomości jedynie graniczących z zasięgiem oddziaływania planowanej inwestycji.

Niezależnie od powyższych rozważań wskazujących, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia, zauważyć jednakże należy, iż już z przepisów samej ustawy Prawo wodne, w tym w szczególności z jej art. 31 ust. 2 stanowiącego, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód, z art. 63 ust. stanowiącego, że przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych należy kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowaniem dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebą zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych, art. 125 pkt 3 stanowiącego, iż pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony środowiska, oraz art. 126 pkt 1 zgodnie, z którym wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się jeżeli projektowany sposób korzystania z wody nie spełnia wymagań o jakich mowa w art. 125 pkt 3, wynikał obowiązek uwzględnienia przez organy administracji wymogów dotyczących wpływu planowanej inwestycji na stan wód i ekosystemu Jeziora M..

Z konieczności uwzględnienia przez organy administracji orzekające w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego wskazanych powyżej wymogów i potrzeby rozważenia sprzecznych interesów różnych użytkowników wód wynikał obowiązek poczynienia w tym zakresie kompletnych ustaleń faktycznych i odzwierciedlenia zajętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Podkreślić przy tym należy, iż w świetle obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kk.p.a., a znajdującej doprecyzowanie w art. 77 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane były w sposób wyczerpujący żebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Wymogom określonym we wskazanych powyżej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji obu instancji orzekające w sprawie nie sprostały.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się wprawdzie operat wodnoprawnym, to jednak odnośnie potencjalnego zakresu szkodliwego oddziaływania planowanej inwestycji na wody jeziora, zawiera on jedynie lakoniczne stwierdzenie, iż budowa ciągu spacerowo-rowerowego, slipu oraz czterech pomostów nie wywoła szkodliwego oddziaływania na wody jeziora. Realizacja ciągu spowoduje zmianę szerokości i ukształtowania linii brzegowej Jeziora M., trwałe usunięcie roślinności szuwarowej i wodnej, przy czym szuwary przeznaczone do zasypania są ubogie florystycznie - dominuje praktycznie jeden gatunek: trzcina pospolita, nielicznie występuje także pałka i tatarak. Roślinność zakorzeniona w dnie o liściach pływających to grążel żółty, roślinność podwodna to głównie rdestnica kędzierzawa i wywłócznik kłosowy.

Niezależnie od lakoniczności omawianej części operatu oraz braku w nim uzasadnienia dla stawianej tezy, iż inwestycja nie wywoła szkodliwego wpływu na wody jeziora zauważyć należy, że został on sporządzony przez uprawnionego projektanta w specjalności konstrukcje budowlane, co w ocenie Sądu budzi dodatkowe wątpliwości do poprawności i kompletności ustaleń dotyczących ekologicznych i środowiskowych następstw inwestycji.

W aktach sprawy znajdują się nadto dokumenty prywatne pozyskane przez strony postępowania, to jest opinia prof. zw. dr hab. J. M. z 4 grudnia 2009 r. w sprawie ciągu spacerowo - rowerowego nad Jeziorem M. sporządzona na zlecenie inwestora - Gminy Ś. oraz opinia Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie sporządzona przez prof. dr hab. B. Z. z dnia 8 marca 2010 r. na zlecenie Sp. z o.o. G. R. "A".

W pierwszej w powyższych opinii wskazano, iż w ocenie autora planowana inwestycja w nieznacznym stopniu miejscowo spowoduje przekształcenie naturalnego brzegu jeziora w sztuczny twór, jednak przy długości całkowitej linii brzegowej wynoszącej 15 500 m zmiana ta dotyczyć będzie odcinka linii brzegowej o długości tylko około 10 %. Nadto autor opinii wskazał, iż zbyt wyolbrzymione wydają się obawy o zniszczenie roślinności wodnej, bowiem wykonanie nasypu wiąże się z eliminacją powierzchni około 1 ha trzciny pospolitej, który to gatunek dominuje w litoralu jezior konińskich i tak nieznaczne jego ograniczenie nie może powodować negatywnych skutków dla ekosystemu. Podsumowując prof. zw. dr hab. J.M. wskazał, że inwestycja ma na celu podniesienie walorów rekreacyjno-turystycznych Jeziora M., natomiast sposób w jaki prowadzone będą prace minimalizuje negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne.

Z kolei w opinii sporządzonej na zlecenie skarżącej przez prof. dr hab. B. Z. jej autor wskazał, że przy zastosowaniu projektowanych rozwiązań technicznych nastąpi na pewno nieodwracalne zniszczenie strefy przybrzeżnej, jak i całego podłoża geologicznego jeziora, może nastąpić naruszenie struktury dna zmieniające uwarunkowania hydrologiczne jeziora, zaś realnym zagrożeniem dla środowiska stać się może tzw. "otwarcie okna hydrologicznego", skutkujące ucieczką w głąb wód powierzchniowych. W ocenie autora opinii zjawisko to wystąpić może w sposób nieprzewidywalny, zatem ewentualna zgoda na budowę przedmiotowego "bulwaru spacerowego" może być rozważana dopiero po przeprowadzeniu kompleksowej oceny oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym zmian przyrodniczych, hydrograficznych i geologicznych i opracowaniu szczegółowych wniosków wynikających z tej oceny.

W ocenie Sądu choć obie wskazane powyżej opinie wskazują na potencjalnie istniejące zagrożenia dla środowiska Jeziora M., a różnią się jedynie w ocenie stopnia tych zagrożeń, to jednak ich lakoniczność, emocjonalny charakter, a przede wszystkim brak uzasadnienia zawartych w nich tez i wskazania przyjętych przez autorów metod badawczych nie pozwala na poczynienie w oparciu o te dokumenty (o charakterze dokumentów prywatnych) oraz o operat wodnoprawny, którego braki omówiono już powyżej, jednoznacznych i bezspornych ustaleń faktycznych co do rzeczywistego wpływu inwestycji na stan wód i ekosystemów Jeziora M., zagrożenie ewentualnym marnotrawstwem wody, jak również niezbędnego w świetle zasady zrównoważonego rozwoju określonej w art. 63 ust. 1 Prawa wodnego wyważenia częściowo sprzecznych interesów związanych z jednej strony z zapewnieniem by wody nadawały się do rekreacji oraz uprawiania sportów wodnych (art. 38 ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego), a z drugiej zapewnieniem dobrego stanu ekologicznego Jeziora M. (art. 63 ust. 1 Prawa wodnego).

Stąd też uznać należy, iż organy obu instancji nie poczyniły we wskazanym powyżej zakresie niezbędnych, ustaleń, a w szczególności nie zebrały w sposób wyczerpujący całości dostępnego materiału dowodowego, w szczególności rezygnując z powołania w trybie art. 84 § 1 k.p.a. biegłego posiadającego odpowiednie wiadomości specjalne, który mógłby wyjaśnić występujące w sprawie wątpliwości co do wpływu przedmiotowej inwestycji na stan wód i ekosystemu Jeziora M..

Zauważyć w tym miejscu należy, iż skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego takowy formalny wniosek dowodowy o powołanie biegłego z dziedziny ochrony wód i ochrony środowiska złożyła w piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2009 r., przy czym wniosek ten nie został przez organy administracji formalnie rozpoznany

Podkreślić trzeba, iż choć organ (w tym organ odwoławczy) nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, to jednak winien w takim przypadku wskazać konkretne motywy takiego stanowiska, zaś brak jakiegokolwiek odniesienia się do tego zagadnienia uniemożliwia Sądowi kontrolę merytorycznej słuszności takiego stanowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 1998 r., sygn. III SA 193/97, publ. Lex nr 35474, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 18 czerwca 1998 t., sygn. I SA/Kr 963/97, publ. Lex nr 74237, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. I SA/Wa 1622/05, publ. Lex nr 222029 i z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. VIII SA/Wa 617/07, publ. Lex nr 516099).

Okoliczność ta również stanowiła obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym zaistnienie tego uchybienia jest o tyle niezrozumiałe, że brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez Starostę K. do przedmiotowego wniosku dowodowego strony stanowił, jedną z przesłanek wydania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. decyzji kasatoryjnej z dnia [...] 2010 r., Nr [...], na mocy której uchylono w całości decyzję o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 stycznia i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, który następnie wydał obarczoną tym samym błędem decyzję z dnia [...] 2010 r., utrzymaną następnie w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [...] 2010 r.

Wobec niekompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego za przedwczesne uznać przy tym należy obszerne rozważania organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczące bezpodstawności podnoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego

Odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd z urzędu zauważa nadto kolejne uchybienie organów administracji polegające na zebraniu i rozpatrzeniu niekompletnego materiału dowodowego.

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 125 pkt 2 ustawy prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Choć z treści uzasadnienia decyzji organu II Instancji wynika, iż Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. ustalił, że planowana inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ś., to jednak zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się jedynie wypis i wyrys z odpowiedniej uchwały Rady Miejskiej Gminy Ś. obejmujący fragment części opisowej planu od § 23 do § 43, a więc części jak wynika z analizy zapisów dotyczącej wyłącznie ustaleń szczegółowych. Powyższe wskazuje, że w toku postępowania nie zbadano w ogóle zgodności zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczy pozwolenie wodnoprawne z częścią ogólną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto wskazać należy, iż wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego jak wynika z informacji w aktach sprawy uchwałą Rady Miejskiej Miasta Ś.a z dnia 28 czerwca 2002 r., Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie odpowiada treści tejże uchwały opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] 2002 r., Nr [...], poz. [...], zgodnie, z którym to publikatorem przedmiotowa uchwała ma jedynie 20 jednostek redakcyjnych oznaczonych jako paragrafy.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego podpisania decyzji organu I instancji przez osobę nieuprawnioną wskazać natomiast należy, iż również ta okoliczność nie została przez organ II instancji w sposób należy zweryfikowana. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie upoważnienie Starosty Powiatowego w K. wydane na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 142, poz. 1592 z 2001 r. ze zm.) do wydawania przez M. D. - Inspektora w Wydziale Ochrony Środowiska decyzji administracyjnych z zakresu zadań realizowanych przez Wydział Ochrony Środowiska, to jednak z treści tegoż upoważnienia wynika, iż zostało ono wydane wyłącznie na czas nieobecności w pracy Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska, a co za tym idzie dla rozpoznania tego rodzaju zarzutu strony skarżącej podniesionego w odwołaniu organ II instancji winien ustalić czy na dzień 23 lutego 2010 r. Naczelnik w/w Wydziału w Starostwie Powiatowym w K. był nieobecny w pracy, czego jednakże nie uczynił.

Wskazane uchybienia w procedowaniu jakich dopuścił się organ I instancji, a których nie konwalidował organ odwoławczy, uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zarzutów skargi dotyczących naruszeń prawa materialnego, albowiem ocena taka byłaby w obecnym stanie sprawy przedwczesna i równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, których działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 259/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wydanie decyzji po wyeliminowaniu wskazanych w niniejszym wyroku uchybień.

Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien w szczególności w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy sprawy, w tym w sposób jednoznaczny ustalić stan faktyczny sprawy, rozważyć potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego o dowód z opinii biegłego, poczynić ustalenia odnośnie zgodności planowanego przedsięwzięcia z całością miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie wydać rozstrzygnięcie, przy czym wyniki poczynionych ustaleń winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej.

Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 P.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego oczywistym jest zasadność przyznania skarżącej zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi o wynoszący 300 zł.

/-/T. Świstak /-/A. Łaskarzewska /-/M. Kwiecińska