Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 911/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności samochodu osobowego marki [...], nr rejestracyjny [...], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908 z późn. zm) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm.).

Pismem z dnia 5 września 2011 r. działająca przez profesjonalnego pełnomocnika I. P. złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za okres wykonywania dozoru, tj. od [...] r. do [...] r. w wysokości 18,30 zł za każdą dobę parkowania. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. I OSP 1/10 podniosła, że wynagrodzenie winno być przyznane za cały okres dozoru nad pojazdem.

Pismem z dnia 29 września 2011 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. wezwał I. P. do zweryfikowania okresu, za który domaga się wynagrodzenia bowiem za okres od [...] r. do [...] r. organ wypłacił już był wynagrodzenie. Nadto organ wezwał wnioskodawczynię do przedstawienia dokumentów związanych z wydatkami poniesionymi przy sprawowaniu dozoru, wzywając jednocześnie do wskazania sposobu ich obliczenia, a także przesłanie cennika parkingu [...]. Pismem z dnia 27 października 2011 r. pełnomocnik I. P. skorygował okres, za który wynagrodzenie winno zostać przyznane określając okres ten jako [...] r. do [...] r.. Jednocześnie poinformował, że kwota 18,30 zł za każdy dzień dozoru została ustalona na podstawie obowiązującego cennika i średnich cen rynkowych. Zwrócił także uwagę na stawkę wynikającą z uchwał Rady Miejskiej w G. Podkreślił nadto, że niemożliwym jest precyzyjne wyliczenie kosztów dozoru konkretnego pojazdu. Kolejnym pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. pełnomocnik I. P. wskazał, że skoro niemożliwym jest precyzyjne określenie kosztów wnosi o wypłatę wynagrodzenia w kwocie 7,00 zł za jeden dzień parkowania tj. w wysokości uznanej przez Naczelnika przy wypłacie wynagrodzenia za okres od [...] r. do dnia [...]r.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. przyznał I. P. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki [...] nr rej. [...]za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości 125,00 zł (brutto) za każdy rozpoczęty miesiąc parkowania. W podstawie prawnej podano art. 17 § 1, 18 § 1 oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. - zwana dalej u.p.e.a.) oraz art. 130a ustawy -Prawo o ruchu drogowym. Organ nie uwzględnił zatem pełnej wysokości postulowanej przez stronę kwoty. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, że zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie strony zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, jednakże powołany wyżej przepis jak i pozostałe przepisy tej ustawy, nie określają w jaki sposób wymieniona należność powinna być ustalona. W utrwalonym już orzecznictwie wskazywano wielokrotnie na fakt, iż Skarb Państwa nie jest związany stawkami ustalonymi przez Radę Powiatu, gdyż dotyczą one wyłącznie właścicieli pojazdów, którzy w terminie 6 miesięcy mieli je odebrać z parkingu. W przypadku nie przedstawienia przez wnioskującego stosownych dokumentów oraz informacji ilustrujących poniesione wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór konkretnego pojazdu, zasadnym jest podjęcie przez organ administracyjny działań w celu rzetelnego ustalenia należnej stawki w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz wykonane na jego podstawie stosowne obliczenia. Odnosząc powyższe do konkretnej sprawy, będącej przedmiotem wniosku I. P., organ podkreślił, iż dwukrotnie wzywał wnioskującą do wskazania sposobu wyliczenia żądanej kwoty oraz dwukrotnie otrzymał odpowiedź, że wyliczenie wydatków związanych z dozorowaniem konkretnego pojazdu jest niemożliwe. Tym samym przyznano stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór samochodu marki [...]nr rej. [...]za wnioskowany okres według średniej stawki abonamentowej. W związku z brakiem danych co do faktycznie poniesionych wydatków, zasadnym jest bowiem ustalenie wynagrodzenia w oparciu o średnie ceny rynkowe tj. stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące podobną działalność, pomocniczo stosując art. 836 kodeksu cywilnego w zakresie w jakim przewiduje, iż przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór. Tym samym zadaniem organu jest ustalenie odpowiedniego wynagrodzenia za dozorowanie przedmiotowego pojazdu w ustalonym terminie, przy uwzględnieniu następujących okoliczności:

czasu przechowywania;

wartości rzeczy przechowywanej (dniu 30 sierpnia 2007 r. ww. pojazd został sprzedany za kwotę 550,00 zł);

cen rynkowych notowanych przy tego rodzaju usługach przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność.

Dla zachowania obiektywizmu oraz rzetelnej oceny okoliczności w przedmiotowej sprawie, organ podjął czynności zmierzające do ustalenia obowiązujących stawek abonamentowych za parkowanie samochodów osobowych na parkingach strzeżonych oraz parkingach depozytowych. W tym celu skierowano pisma do właścicieli parkingów prowadzonych na terenie miast G., K., R., Z., B., C., T., S. oraz S. Zebrano informacje od 19 podmiotów prowadzących podobną do wnioskującej działalność na terenie miast: G., S., C., B., K. oraz S. Spośród 19 podmiotów, 4 z nich prowadzą parkingi depozytowe. Kwota abonamentu miesięcznego jest w takiej sytuacji całkowicie uzasadniona ponieważ stawki abonamentowe stosowane są w przypadku dłuższego przechowywania ruchomości, także wobec prywatnych osób. Z informacji posiadanych przez tutejszy organ wynika, iż parking depozytowy [...]przy ul. [...]w G., jest jedynym parkingiem depozytowym działającym na terenie G., tym samym nie było możliwe zastosowanie metody porównawczej do innego parkingu depozytowego działającego na terenie G.

Z uzyskanych informacji wyliczono średnią stawkę abonamentową za miesiąc:

wszystkich parkingów tj: 113,27 zł (brutto) - porównano 19 parkingów w tym najniższa cena to 75,00 zł (brutto), a najwyższa 159,90 zł (brutto),

- parkingów prowadzących swoją działalność na terenie miasta G. tj: 116,43 zł (brutto) porównano 7 parkingów w tym najniższa cena to 105,00 zł (brutto), a najwyższa 130,00 zł (brutto),

parkingów depozytowych tj: 128,78 zł (brutto) porównano 4 parkingi w tym najniższa cena to 100 zł (brutto), a najwyższa 159,90 zł (brutto).

Powyższe średnie stawki tutejszy organ wyliczył w oparciu o uzyskane informacje, sumując kwoty oraz dzieląc przez ilość podmiotów.

Organ I instancji w dalszych wywodach odniósł się nadto do stawki 7,00 zł, która to jak wskazano w piśmie z dnia [...]r. została "uznana przez Naczelnika przy wypłacie wynagrodzenia za okres od [...] r. do [...] r." Powyższe miało jednak miejsce bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, które było prawem, a nie obowiązkiem organu, a zapłacenie faktur za część okresu dozorowania pojazdu bez przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego nie jest wiążące oraz nie oznacza, że organ pozbawiony jest możliwości jego późniejszego przeprowadzenia w zakresie innego okresu do tego samego pojazdu i ustalenia rzeczywistych kosztów dozoru. Wyliczając obecnie należną I. P. kwotę, posłużono się średnią cen rynkowych za parkowanie samochodów osobowych na parkingach prowadzonych przez inne podmioty, a tym samym przyjęto podobne kryteria jakie wskazywał pełnomocnik wnioskującej w piśmie z dnia 27 października 2011 r., wyjaśniając sposób wyliczenia wnioskowanej kwoty. Kwota wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...]za 8 rozpoczętych miesięcy wynosi zatem 1000,00 zł (brutto).

We wniesionym zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji reprezentowana przez radcę prawnego I. P. zakwestionowała cyt. "zmienność" organu, który poprzednio uznał stawkę 7,00 zł za dobę dozoru ww. pojazdu w innym okresie, a obecnie prezentuje inny sposób olbliczeń. Zdaniem pełnomocnika postępowanie takie narusza art. 8 k.p.a.. Nadto zdaniem pełnomocnika prawidłowym jest ustalenie opłaty liczonej, jako należność za każdy dzień przechowania pojazdu, a nie przyjmowanie rozliczenia miesięcznego. Organ I instancji nie orzekł też o odmowie przyznania wynagrodzenia w zakresie, w którym wniosek podatnika nie został uwzględniony.

W kwietniu 2012 r. wpłynęła nadto do organu "[...]." sporzadzona na zlecenie [...]I. P. przez rzeczoznawcę motoryzacyjnego i maszynowego mgr inż. A. S.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie podzielając tym samym zdania skarżącej wyrażonego w zażaleniu co do sposobu obliczania wynagrodzenia za dozór. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie § 6 rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) do przechowania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 - 103 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Warunkiem zatem przyznania należności jest zgłoszenie żądania oraz wykazanie przez przechowawcę koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór w stosunku do określonego pojazdu. W ocenie organu skarżąca mimo wezwań ze strony Urzędu Skarbowego nie przedłożyła dokumentacji wskazującej na poniesienie koniecznych wydatków w związku ze sprawowaniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem. W konsekwencji w trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia stawek abonamentowych za parkowanie samochodów osobowych na parkingach strzeżonych oraz parkingach depozytowych, obowiązujących na terenie miast G., K., R., Z., B., C., T., S., S. Analiza sposobu ustalenia stawek przez organ I instancji pozwoliła, w ocenie organu nadzoru stwierdzić, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. przy ustaleniu wysokości wydatków i wynagrodzenia za dozór nie naruszył prawa. Pełnomocnik strony wyłącznie neguje ustalenia i materiał dowodowy, ale nie przedstawił dowodów przez wyliczenie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Powoływanie się na wcześniej płaconą fakturę oraz stawki ustalone przez organy jednostek samorządu terytorialnego na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, tego wymogu dla obalenia mocy dowodowej i oceny dowodów nie spełnia. Takie działanie skarżącej w postępowaniu spowodowało przerzucenie na organ obowiązku ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór. Organ ustalając wydatki i wynagrodzenie oparł swoje rozstrzygnięcie na uzyskanej w sposób opisany powyżej dokumentacji w zakresie miesięcznych stawek abonamentowych za przechowywanie samochodów na parkingach strzeżonych oraz parkingach depozytowych. Wskazać również należy, że żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu. Opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a powołanej ustawy odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Opłaty te nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy. W dniu 29 listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, sygn. akt I OPS 1/10, w której przesądził, że w sytuacji gdy właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uchwale tej jednakże nie została zawarta odpowiedź na pytanie w jaki sposób należy obliczyć te stawki. Należy bowiem mieć na uwadze, że uchwała jest odpowiedzią NSA na przedstawione do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które nie dotyczyło kwestii stawek wynagrodzenia za dozór, lecz możliwości przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru oraz kosztów usunięcia pojazdu z drogi. Skarb Państwa nie jest więc związany stawkami ustalonymi przez Radę Powiatu, natomiast mogą stanowić one jeden z elementów ustalenia kwoty za dozór pojazdu. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 494/10.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika dotyczącego wcześniejszego regulowania faktury, w której zastosowano stawkę 7,00 zł, organ nadzoru wskazał, iż organ pierwszej instancji słusznie zauważył, że zapłacenie poprzednich faktur bez przeprowadzenia postępowania weryfikującego nie oznacza, iż organ jest pozbawiony możliwości jego późniejszego przeprowadzenia i ustalenia zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rzeczywistych kosztów dozoru. Zapłacenie faktury bez jej weryfikacji świadczy tylko o braku zastosowania przysługującego organowi prawa. Weryfikacja faktur przez przeprowadzenie postępowania w trybie wskazanego przepisu jest wyrazem stosowania prawa. (tak też wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 827/08).

Odnosząc się ponadto do wniosku pełnomocnika zawartego w piśmie z dnia 13 kwietnia 2012 r. dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sporządzonej przez mgr inż. A. S. organ II instancji wskazał, że ww. biegły, jest członkiem Stowarzyszenia [...] w K., jak również biegłym sądowym w zakresie ruchu drogowego i techniki samochodowej. Zakres jego specjalizacji zgodnie z listą biegłych sądowych z 2012 r. Sądu Okręgowego w K. obejmuje następujące zagadnienia:

budowa, eksploatacja, jakość i szkody w pojazdach samochodowych;

analiza i rekonstrukcja wypadków drogowych;

spedycja i transport drogowy;

wycena wartości pojazdów, maszyn i urządzeń;

budowa, eksploatacja, jakość i szkody w maszynach i urządzeniach;

analiza i rekonstrukcja wypadków z udziałem maszyn i urządzeń.

Również zakres specjalizacji zgodnie z listą biegłych sądowych Sądu Okręgowego w C. obejmuje ww. zagadnienia za wyjątkiem spedycji i transportu drogowego. Natomiast zakres specjalizacji zgodnie z listą biegłych sądowych Sądu Okręgowego w G. obejmuje: pojazdy samochodowe i maszyny, weryfikacja i ustalanie wysokości szkód ubezpieczeniowych, wypadki drogowe i ruch drogowy, BHP i wypadki w przemyśle z udziałem maszyn i urządzeń. Ww. jest wpisany na listę biegłych skarbowych w zakresie: pojazdy, maszyny i urządzenia.

Z wpisu na listy biegłych nie wynika zatem by ww. biegły posiadał wiedzę specjalistyczną z zakresu księgowości i tym samym nie może występować jako biegły w zakresie określania wydatków dot. dozorowania pojazdów, w tym kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz określenia wynagrodzenia za sprawowanie dozoru. Ww. ekspertyza dotyczy nadto kalkulacji stawek do rozliczeń usług parkingowych w roku 2008 w zakładzie [...] I. P., natomiast w wniosku o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór wskazano okres od dnia [...]r. do [...]r. W związku z powyższym ww. ekspertyza nie może zostać przyjęta jako opinia biegłego.

Ponadto organ nadzoru zauważył, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Z brzmienia ww. przepisu wynika uznaniowy charakter dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, uwarunkowany potrzebą posiadania wiadomości specjalnych. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 1 lutego 1982 r. sygn. akt I SA 2497/81 organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołaniu biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób nie budzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy. W przedmiotowej sprawie bierność skarżącej w zakresie wykazywania poniesionych wydatków i wynagrodzenia doprowadziła do przerzucenia na organ obowiązku ustalenia i wyliczenia kosztów sprawowania dozoru i wynagrodzenia za dozór. Zdaniem organu nadzoru ustalając wydatki za dozór oraz wysokość wynagrodzenia organ może posłużyć się wszelkimi dostępnymi dowodami, prowadzącymi do wyjaśnienia ich wysokości i nie jest to jedynie opinia biegłego. Ponieważ dozorująca nie przedstawiła dokumentów wskazujących na poniesione w rzeczywistości wydatki, prawidłowym było ustalenie przez organ I instancji wydatków i wynagrodzenie w oparciu o uzyskaną dokumentację w zakresie miesięcznych stawek abonamentowych za przechowywanie samochodów na parkingu skarżącej oraz innych podmiotów prowadzących parkingi.

W skardze z dnia 26 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. I. P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości, a także poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącej wskazał na naruszenie

- art. 102 § 2 u.p.e.a w związku z art. 735 i 836 k.c. poprzez ustalenie wysokości stawki za wykonywanie dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu w wysokości 125,00 zł brutto za każdy rozpoczęty miesiąc parkowania pojazdu i wyliczenie ww. stawki tzw. metodą porównawczą do innych podmiotów prowadzących parkingi, w tym inne parkingi niż depozytowe,

- art. 8 k.p.a. poprzez nieuzasadnione różnicowanie stawki co do przyznanego zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie przed przejściem własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa oraz po przejściu własności na rzecz Skarbu Państwa.

- art. 130a ust 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie nieuwzględnienia wysokości stawek dotyczących zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki ustalonych w uchwałach organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podkreślił m.in., iż przedłożona ekspertyza nr [...] wykonana przez biegłego skarbowego Izby Skarbowej w K. wykonana na podstawie dokumentacji księgowej działalności prowadzonej przez skarżącą prowadzi do wniosku, że żądanie przez skarżącą zwrotu kosztów oraz wynagrodzenia w wysokości 7,00 zł netto za każdą dobę jest kwotą mniejszą niż wynika, z wyliczenia niezależnego rzeczoznawcy. Wbrew twierdzeniom organu w prywatnej opinii zostały wskazane koszty prowadzenia działalności wynikające z dokumentów księgowych, a tym samym opinia powinna podlegać ocenie przez organ tak jak pozostałe dowody. Dodać należy również, że organ nie zwracał się do strony z żądaniem przedłożenia materiałów źródłowych, na których zostało oparte wyliczenie biegłego, co pozwoliłoby na ewentualną weryfikację twierdzeń w niej zawartych. Działanie organu tym samym pozostaje w sprzeczności z regulacją art. 102 u.p.e.a. Przyjęcie nadto uśrednionej stawki na podstawie cenników innych podmiotów w tym prowadzących działalność o zbliżonym, a nie tożsamym charakterze nie spełnia wymagań ww. przepisu. Żadna norma prawna dotycząca ustalenia wydatków i wynagrodzenia nie odsyła do średnich stawek obowiązujących na lokalnym rynku. Fakt, że ekspertyza dotyczy roku 2008 r. nie ma zasadniczego znaczenia w sytuacji, gdy ceny za tego typu usługi pozostają na niezmienionym poziomie od połowy lat dwutysięcznych, co wynika również z ustaleń organu. Dodać należy, że organ uznał i dokonał płatności w [...] r. na podstawie faktury nr [...]wystawionej przez skarżącą za dozór oraz wynagrodzenie przedmiotowego pojazdu za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. przy przyjęciu stawki 7,00 zł netto za dobę parkowania na podstawie wynegocjowanej stawki ze skarżącą. Nieprawdziwe jest stwierdzenie, że stawka 7,00 zł netto została przyjęta przez organ bez prowadzenia postępowania weryfikującego zasadność jej zastosowania. Nie bez znaczenia dla ustalenia właściwej wysokości stawek dotyczących zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu marki pozostają uchwały rady powiatu określające wysokość opłat.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i stanowisko, zgodnie z którym skarżąca w żaden sposób nie wykazała, jakie poniosła wydatki związane z dozorem pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowego pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przywołanej przez organy obydwu instancji, co potwierdza dołączona do akt administracyjnych decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]r. Konsekwencją tego jest fakt, że organem egzekucyjnym był naczelnik urzędu skarbowego (w tym wypadku I US w G. - z uwagi na przechowywanie przedmiotowego pojazdu na terenie właściwości tego organu), a zatem zdaniem składu orzekającego, organ ten jest właściwy do orzekania w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, mimo zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) w zakresie właściwości organów egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie przewiduje bowiem w tym wypadku właściwości starosty, a jedynie reguluje tryb postępowania z pojazdami, wobec których do dnia 4 września 2010 r. nie orzeczono o przepadku pojazdu, co nie dotyczy niniejszej sprawy.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie o wydatkach i wynagrodzeniu za dozór pojazdu za wnioskowany okres. Przywołany w skardze przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mający w tym wypadku zastosowanie w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi zaś o przyznaniu na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia z tego tytułu. Zdaniem składu orzekającego, wysokość poniesionych wydatków winien wykazać dozorca, zaś w kwestii wysokości wynagrodzenia należy posiłkować się przepisem art. 836 Kodeksu cywilnego, który przewiduje wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Tymczasem skarżąca mimo wezwania organu I instancji, nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, jakie wydatki poniosła w tym przedziale czasowym z tytułu dozoru objętego postępowaniem pojazdu, domagając się przyznania tytułem wydatków i wynagrodzenia kwoty 7,00 zł za jeden dzień sprawowania dozoru, a więc stawki uprzednio uznanej przez organ I instancji.

Zdaniem składu orzekającego, podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, że uchwała podjęta na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, określała wyłącznie wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu usuniętego z drogi, które obowiązany był uiścić właściciel w celu odbioru pojazdu z parkingu, co wynika jednoznacznie z treści art. 130a ust. 6 i 7 tej ustawy. Wydanie pojazdu właścicielowi następowało bowiem po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6, a ustalanej przez radę powiatu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt III CZP 47/07 (OSNC 2008/7-8/80), stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie na parkingu usuniętych z drogi pojazdów jest typowym stosunkiem administracyjnoprawnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji. Brak jednak podstaw prawnych do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela, przejmuje w całości jego uprawnienia i obowiązki. Przy takim rozumowaniu zbędne byłoby odesłanie do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem przyznania dozorcy wynagrodzenia i zwrotu wydatków za cały okres sprawowania dozoru, o czym stanowi przywołana przez organ egzekucyjny uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Z tego punktu widzenia nieistotna jest też data, w której Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu, przejętego w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym. Oczywiście można stawiać tezę, że rada powiatu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, winna kierować się przesłankami z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (vide: wyrok NSA z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2000/10). Jednakże nie zmienia to postaci rzeczy, że uchwała taka nie ma waloru wiążącego Skarb Państwa. Zdaniem Sądu, z treści przywołanego wyroku NSA, nie wynika też jednoznacznie, że Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu od daty jego usunięcia z drogi w trybie ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wręcz przeciwnie, Naczelny Sąd Administracyjny rozważał kwestię, czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty należności związanych z dozorem także za okres poprzedzający, czyli okres pierwotnych 6 miesięcy, gdy nie był jeszcze właścicielem pojazdu z mocy prawa, w sytuacji, gdy właściciel nie odebrał pojazdu, podkreślając że także w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa powstaje tu nowy stosunek administracyjny, powstały na skutek władczych działań organów administracji.

Istotny jest też okres sprawowania dozoru nad pojazdem. Nie powinno budzić wątpliwości, że w przypadku jedynie kilkudniowego przechowywania pojazdu związane z tym wydatki są wyższe, niż w sytuacji, gdy pojazd jest unieruchomiony przez okres powyżej 6 miesięcy, co ma zawsze miejsce w przypadku przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Składowanie takiego pojazdu nie wymaga zajęcia większej powierzchni, ani przestrzeni manewrowej. Dozorca parkingu jest też z góry uprzedzony o fakcie jego odbioru, co nie ma miejsca przy typowej umowie przechowania na parkingu, kiedy to właściciel w dowolnej chwili może odebrać pojazd, co wymaga zapewnienia stałego dostępu i odpowiedniej drogi dojazdowej oraz szerokości miejsca postojowego. Stąd też zasadnie organy obydwu instancji uznały, że średnia stawka abonamentowa na terenie pobliskich miast, stosowana przez podmioty gospodarcze przy zawieraniu umów na okres jednego miesiąca, jest miarodajna i najbardziej zbliżona do rzeczywistych wydatków i godzinowego wynagrodzenia w przypadku sprawowania dozoru nad pojazdem przez dłuższy okres czasu. Podmioty gospodarcze, świadczące tego rodzaju usługi, są bowiem zmuszone do właściwej kalkulacji kosztów i kierowania się prawami rynku.

W ocenie Sądu zasadnie też stwierdził organ II instancji, że skoro skarżąca pomimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów dotyczących poniesionych przez nią wydatków przy sprawowaniu dozoru, nie było celowe powołanie biegłego. Brak było bowiem materiału źródłowego, który mógłby stanowić przedmiot opinii, a i tak organ egzekucyjny (Naczelnik II Urzędu Skarbowego) mógłby dokonać weryfikacji dokumentów we własnym zakresie. Jest to bowiem organ dysponujący wiedzą w tym przedmiocie z uwagi na zakres właściwości. Jeżeli natomiast chodzi o zarzut pominięcia przez organ II instancji przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy, to jak to zasadnie stwierdził organ odwoławczy dokument ów został sporządzony przez osobę, co do której nie zostało wykazane, aby posiadała ona wystarczającą wiedzę z zakresu księgowości do miarodajnego wyliczenia kosztów dozoru. Ekspertyza ta zresztą nie nadawała się do weryfikacji (oceny), bowiem nie dołączono do niej dokumentów, w oparciu o które została ona sporządzona. Nadto w ogóle nie dotyczyła przedmiotowej sprawy. Odnosiła się bowiem do roku 2008, nie objętego wnioskiem, nadto nie mogła odnosić się do kosztów dozoru przedmiotowego pojazdu, który wówczas był już sprzedany. Z tego też względu nie mogła ona stanowić podstawy miarodajnych ustaleń faktycznych.

W konsekwencji zdaniem sądu administracyjnego, chybione są zarzuty skargi co do naruszenia prawa materialnego, jak i reguł procedury administracyjnej. Organy obydwu instancji wobec bezczynności skarżącej i niezaoferowania dowodów celem uzasadnienia jej żądania, prawidłowo oparły się na uśrednionych stawkach abonamentowych komercyjnych parkingów strzeżonych, działających na przedmiotowym terenie.

Nietrafny jest także zarzut ustalenia obecnie stawki za dozór w kwocie innej niż uznana uprzednio przez organ I instancji przy wypłacie wynagrodzenia za inny okres dozoru. Słusznie bowiem organy wywodzą, że zapłacenie poprzednich faktur bez przeprowadzenia postępowania weryfikującego nie oznacza, iż organ jest pozbawiony możliwości jego późniejszego przeprowadzenia i ustalenia zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rzeczywistych kosztów dozoru. Zapłacenie faktury bez jej weryfikacji świadczy tylko o braku zastosowania przysługującego organowi prawa. Weryfikacja faktur przez przeprowadzenie postępowania w trybie wskazanego przepisu jest wyrazem stosowania prawa. (por. przywołany przez organ II instancji wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 827/08)

Nadto kwota uzyskana przez skarżącą za inny okres dozoru nie może być rozpatrywana w kategoriach praw nabytych, organ nie jest bowiem związany wypłaconą uprzednio kwotą.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkujących wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270).