Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 236/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.a-c, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 50 ust. 1 pkt1 -4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. K. i D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących K. K. i D. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 688/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: "WSA") w S. oddalił skargę K. K. i D. K. ("inwestorzy") na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("ZWINB") w S. z dnia

[...] r., nr [...], w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB") na skutek wniosku S. S.

w sprawie dopuszczenia do użytkowania budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w M. , przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił K. K. i D. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym i przyłączami: wody, kanalizacji sanitarnej

i deszczowej, gazu i energii elektrycznej na nieruchomości nr ewid. [...] w m. M. , gm. D.. Ponadto Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt zamienny w zakresie zagospodarowania działki nr [...] oraz decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt zamienny przyłącza gazu do ww. budynku mieszkalnego.

Inwestorzy zakończyli budowę ww. inwestycji w dniu 20 października 2004 r. zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy bez zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, o czym zawiadomili PINB w P. w dniu 2 listopada 2004 r. Organ powiatowy przyjął ww. zawiadomienie bez sprzeciwu, zgodnie z treścią zaświadczenia z dnia 8 listopada 2004 r.

Wobec uznania, że roboty budowlane związane z budową ww. budynku, wykonane zostały z naruszeniem przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 – dalej

"rozp. MI z 2002") oraz niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, mając na względzie konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego, zgodnie

z przepisami art. 50 i art. 51 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 - dalej "u.P.b."), organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 81c ust. 2 u.P.b., zobowiązał inwestorów do przedłożenia w wyznaczonym terminie, ekspertyzy technicznej (wraz z niezbędnymi rysunkami, opiniami, uzgodnieniami), dotyczącej zbliżenia ściany z otworami okiennymi przedmiotowego budynku do granicy

z nieruchomością sąsiednią nr [...], wykonanej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i przynależne do właściwego samorządu zawodowego, określającej zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia ww. inwestycji do stanu zgodnego z przepisami.

Sąd pierwszej instancji wskazał następnie, że po przedłożeniu ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. K. M., PINB w P. uznając, iż w wystarczającym zakresie spełnia ona wymóg nałożony postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. decyzją z dnia [...] r. orzekł

o braku podstaw do nałożenia na K. i D. K. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zakończonej budowy wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w M. , do stanu zgodnego z prawem.

Po rozpatrzeniu odwołania A. S., ZWINB w S. decyzją z dnia

[...] r., uchylił ww. decyzję PINB w P. z dnia [...] r., jako wydaną przedwcześnie, wobec braku pełnego materiału dowodowego, oceniając

że przedłożona przez zobowiązanych ekspertyza techniczna nie została sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zatem nie spełniła wymogu określonego postanowieniem z dnia [...] r.

W toku ponownie rozpatrywanej sprawy został uzupełniony materiał dowodowy o ekspertyzę techniczną na temat zbliżenia ściany budynku na działce nr [...] przy ul. [...] w M. do granicy z działką nr [...] autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. arch. M. F.. PINB w P. decyzją z dnia [...] r. ponownie orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b., o braku podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji (budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...]) do stanu zgodnego z przepisami.

Na skutek rozpatrzenia odwołania A. S. od ww. decyzji, ZWINB decyzją z dnia [...] r., uchylił w całości decyzję organu powiatowego z dnia

[...] r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując

m. in., że zakres robót, jaki należy wykonać w celu doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem – w przedmiocie stwierdzonego naruszenia przepisów § 12 rozp. MI z 2002, nie został ustalony, do czego organ powiatowy został zobligowany wcześniejszą decyzją organu II instancji.

WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., II SA/Sz 766/13, oddalił skargę K. K. na decyzję ZWINB z dnia [...] r.

Inwestorzy przedłożyli następnie ekspertyzę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. arch. M. F. i rzeczoznawcę

ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. poż. K. M., dodatkowo organ powiatowy uzupełnił materiał dowodowy o protokół z kontroli budynku przy

ul. [...] w M. na dz. nr [...].

PINB w P. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. nakazał K. K. i D. K. wykonanie w wyznaczonym terminie robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w M. , tj.:

1. w pomieszczeniu pokoju dziennego – demontaż trzyszybowego naświetla okiennego wykusza i wypełnienie otworu okiennego materiałem murowanym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi,

2. w aneksie kuchennym przy pokoju dziennym – demontaż okna i wypełnienie otworu okiennego materiałem murowanym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi,

3. w pomieszczeniu łazienki – demontaż okna i wypełnienie otworu okiennego materiałem murowym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi,

4. w pomieszczeniu gospodarczym – demontaż okna i wypełnienie otworu okiennego materiałem murowym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi,

5. w pomieszczeniu gospodarczym wykonanie wentylacji wywiewnej grawitacyjnej lub mechanicznej.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli zobowiązani – K. K. i D. K..

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej "K.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.P.b., ZWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji odwołujących się organ II instancji stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał,

że bezspornym w sprawie jest fakt, iż zatwierdzony decyzją Starosty P. z dnia [...] r., nr [...] projekt budowlany zakładał usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w odległości 4 m liczonej od najdalej wysuniętej części budynku - wykusza (występu z lica elewacji budynku, prowadzonego od fundamentów po dach, składającego się z trzech ścian z otworami okiennymi, z których jedna jest równoległa do granicy działki nr [...]) do granicy działki nr [...]. Ściana podłużna budynku z otworami okiennymi kuchni, łazienki, pokoju ze stolarką okienną uchylno-otwieralną zgodnie z ww. projektem winna być usytuowana w odległości >4 m od granicy z dz. nr [...].

W ocenie organu odwoławczego nałożony decyzją organu I instancji obowiązek w pkt 2, 3 i 4, w celu doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z przepisami jest zasadny. Sporny wykusz budynku, przeszklony stolarką okienną, nie elementami przeziernymi, usytuowany w odległości mniejszej niż 4.0 m, tj. 3,23 - 3,25 m od granicy z sąsiednią działką nr [...], nie spełnia warunków technicznych w zakresie usytuowania od tej granicy, a niezgodność dotyczy wszystkich trzech płaszczyzn tego elementu architektonicznego. Zdaniem ZWINB, celem doprowadzenia ww. wykusza do stanu zgodnego z rozp. MI z 2002, koniecznym jest wykonanie robót budowlanych polegających na demontażu trzyszybowego naświetla okiennego wykusza oraz wypełnienie otworu okiennego elementami murowymi przeziernymi bądź materiałem murowym pełnym, w taki sposób, aby doprowadzić do zgodności z przepisami prawa. Wobec powyższego organ odwoławczy, uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za zasadne, nie znalazł podstaw do uchylenia zakwestionowanej odwołaniem decyzji w całości, ewentualnie jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Decyzję organu II instancji K. K. i D. K. zaskarżyli skargą do WSA w Szczecinie, zarzucając ZWINB naruszenie:

1. art. 7, 8, 9, 75 § 1, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw.

z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. w zw. z § 9 ust. 1, 3 i 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002, poprzez nieustalenie faktycznej odległości lica ściany spornego budynku, względnie ściany bez izolacji termicznej, tynków oraz okładzin zewnętrznych, od granicy nieruchomości, także przy uwzględnieniu dopuszczalnych błędów geodezyjnych, co uniemożliwiało prawidłowe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b.;

2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 232 ust. 6 rozp. MI z 2002, poprzez uznanie, że ściana, w której znajduje się tzw. wykusz jest ścianą z otworami okiennymi, a zatem wymagała zachowania odległości 4 m do granicy działki, w sytuacji gdy ściana, w której znajduje się otwór wypełniony nieotwieralnym przeszkleniem, powinna być traktowana jako ściana pełna;

3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. oraz § 12 ust. 1 pkt 1

rozp. MI z 2002, poprzez uznanie, że ściana podłużna w miejscu wykusza z otworem okiennym zlokalizowana została w odległości 3,23 m - 3,25 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, w sytuacji gdy trzyszybowe naświetle okienne wykusza składa się z trzech różnych płaszczyzn, z których tylko jedna zwrócona jest w stronę granicy nieruchomości sąsiedniej, a dwie pozostałe są umieszczone w płaszczyznach, które nie są równoległe do granicy sąsiedniej nieruchomości, w związku z czym ich usytuowanie nie narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002;

4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie i nieodniesienie się w treści decyzji organu odwoławczego podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia:

- art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002, poprzez nakazanie demontażu naświetla okiennego i okien oraz wypełnienie otworu okiennego materiałem murowym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi, w sytuacji gdy sama niezgodność usytuowania budynku ze wskazanymi powyżej przepisami technicznymi nie uzasadnia uznania budynku za wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, w sytuacji gdy organ nie stwierdził naruszenia innych przepisów techniczno-budowlanych, a przepis § 12 ust. 1 rozp. MI z 2002, wykracza poza delegację ustawową ograniczając przy tym konstytucyjne prawo własności, co powoduje konieczność odmowy jego zastosowania w sytuacji, gdy sposób usytuowania nieruchomości na działce nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem, albowiem sposób usytuowania budynku ogranicza się wyłącznie do prawa sąsiedzkiego i ewentualnych oddziaływań realizowanej nieruchomości na prawa właściciela działki sąsiedniej, co z kolei jako domena prawa cywilnego może podlegać kontroli sądów powszechnych;

- art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 u.P.b., poprzez nakazanie demontażu naświetla okiennego i okien oraz wypełnienie otworu okiennego materiałem murowym pełnym lub elementami murowymi przeziernymi, w sytuacji gdy skutecznie dokonane przez skarżących zawiadomienie o zakończeniu budowy powoduje, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organ nadzoru budowlanego, ponieważ wobec zrealizowania prac budowlanych nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 u.P.b., albowiem brak sprzeciwu organu jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie jej uchylenie i umorzenie postępowania, w obu zaś przypadkach zasądzenie na rzecz skarżących kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących obszernie rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę ZWINB podtrzymał stanowisko wyrażone w swojej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. WSA w Szczecinie oddalił skargę.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki – obszernie uprzednio rekapitulując przebieg postępowania administracyjnego i zapadające kolejne decyzje – zaznaczył, że sposób rozstrzygnięcia sprawy wyznaczały przepisy prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b., ale również jego wykładnia wynikająca z wyroku WSA w Szczecinie z dnia 27 listopada 2013 r., II SA/Sz 766/13. Zdaniem sądu pierwszej instancji postępowanie i przeprowadzone w jego trakcie czynności dowodowe jednoznacznie wskazały zrealizowanie przez skarżących inwestycji z naruszeniem wymogów ww. § 12 ust. 1 rozp. MI z 2002. W takiej sytuacji zastosowanie znajdować miał art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 u.P.b. regulujący tzw. postępowanie naprawcze, którego celem jest doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W ocenie sądu wojewódzkiego nałożone na skarżących obowiązki w zakresie wykonania opisanych w decyzji organu I instancji robót budowlanych niewątpliwie prowadzą do osiągnięcia celu, jakiemu służy art. 51 u.P.b., ale także stanowią realizację dyspozycji art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzono w konsekwencji, iż "zatem w rozpatrywanej sprawie mogło zapaść tylko rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji". Podniesione w skardze zarzuty i argumenty, kwestionujące naruszenie § 12 rozp. MI z 2002 – zdaniem sądu a quo – nie zasługują na uwzględnienie, sprzeczne są bowiem z zebranymi i prawidłowo ocenionym przez organy obu instancji materiałem dowodowym, a w szczególności zgodnymi z tym zakresie opiniami geodetów, stwierdzających jednoznacznie usytuowanie ściany, w której znajdują się otwory okienne, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002 w odległości mniejszej niż wskazane w tym przepisie 4 m od granicy z działką sąsiednią nr [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli K. K. i D. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 585/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji wskazał, że uzasadniony jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 153 i art. 141 § 4 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", wskutek braku należytego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. WSA w Szczecinie stwierdzając brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji, powoływał się na przepis art. 153 P.p.s.a., eksponując przy tym fakt uprzedniego oddalenia przezeń skargi K. K. wyrokiem II SA/Sz 766/13 i tam sformułowanymi ocenami i wytycznymi. Nawiązując do oceny prawnej i wskazań mających wynikać z powyższego wyroku, sąd wojewódzki aktualnie oddalając skargę inwestorów stwierdził, że "w rozpatrywanej sprawie mogło zapaść tylko rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji". Tymczasem, wyrokiem II SA/Sz 766/13 oddalono skargę K. K. na decyzję ZWINB wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., z akt zaś sprawy wynika, że do tego wyroku nie sporządzano uzasadnienia na piśmie. Z tych przyczyn uczynienie jako jednego z zasadniczych powodów oddalenia skargi w sprawie II SA/Sz 688/16 z chybionym powoływaniem się na ocenę prawną i wskazówki zawarte w motywach wyroku II SA/Sz 766/13 – których w obecnie kontrolowanym wyroku nie przywołano – było rzeczywiście wadliwe i naruszało przepis art. 141 § 4 P.p.s.a.

W ocenie Sądu II instancji, WSA w Szczecinie w zaskarżonym wyroku nie odniósł się ponadto do zarzutów skargi w sposób pozwalający sądowi drugiej instancji na pełną ocenę motywów uznania tych zarzutów za nieuzasadnione, w tym aspekcie w wyroku ograniczono się tylko do aprobaty stanowiska organów obu instancji wobec przyjęcia, że ustalenia tych organów opierające się na opiniach geodetów odnośnie do lokalizacji ściany domu inwestorów od granicy z działką sąsiadującą, naruszać mają przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002. Rzecz jednak w tym, że poza oceną sądu wojewódzkiego pozostały zarzuty skargi odnoszące się do uchybienia § 9 ust. 1, 3, 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002, jak również odnoszące się do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 u.P.b. w aspekcie niedopuszczalności prowadzenia postępowania naprawczego. Sąd wojewódzki do tych zarzutów się nie odniósł.

W świetle tych wszystkich uwag Sąd II instancji doszedł do przekonania,

że zdekodowanie motywów zaskarżonego wyroku jest niemożliwe, skoro z jego uzasadnienia nie wynika jednoznaczne ustalenie stanowiska sądu wojewódzkiego odnośnie do legalności zaskarżonej decyzji, przeto uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

W końcowej części uzasadnienia wyroku, Sąd II instancji wskazał, że WSA

w S. ponownie rozpoznając skargę, uwzględni okoliczność, że postępowania naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczyło przypadku robót budowlanych, które ich zdaniem wyczerpywało dyspozycję art. 51 ust. 7 u.P.b., wedle którego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Ponieważ nie ulega wątpliwości, że inwestorzy wykonywali roboty budowlane dysponując pozwoleniem na budowę, w grę wchodzi ustalenie, czy zachodziły przesłanki, o których mowa w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b., odnoszącym się do robót wykonanych "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach". Na ten właśnie przepis naprowadzali skarżący w odwołaniu od decyzji organu powiatowego, co zostało odnotowane w motywach zaskarżonej decyzji (s. 6 decyzji ZWINB). Rzeczą sądu pierwszej instancji będzie także uzupełnić akta sprawy o oryginały dokumentów dotyczących udzielonego skarżącym kasacyjnie pozwolenia, a zwłaszcza projektu budowlanego wzniesionego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w M. . Dopiero wówczas będzie możliwe dokonanie oceny zasadności skargi w aspekcie zaistnienia przesłanki wykonania robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

W dniu 12 marca 2019 r. ZWINB w S. – w odpowiedzi na wezwanie WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2019 r. – nadesłał akta sprawy Starostwa Powiatowego w P. dotyczące rozpatrywanej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjne w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Ponadto, na podstawie art. 190 P.p.s.a., Sąd tutejszy związany jest wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt

II OSK 585/17. Zgodnie bowiem z art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna, w rozumieniu tego przepisu, to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

W wymienionym powyżej wyroku Sąd II instancji wskazał, że podstawą zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. jest ustalenie, iż zachodzi jedna

z sytuacji opisanych w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 u.P.b. Pomiędzy obu tymi przepisami zachodzi integralny związek, art. 51 ust. 1 wyraźnie bowiem nawiązuje do treści zawartej w art. 50 ust. 1 u.P.b. Ten ostatni przepis odnosi się do robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub,

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Sąd II instancji wskazał też, że skoro inwestorzy wykonywali roboty budowlane dysponując pozwoleniem na budowę, to w grę wchodzi ustalenie, czy zachodziły przesłanki, o których mowa w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 4 u.P.b. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie odnośnie robót budowlanych istotnie odbiegających od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę. Nie jest zatem możliwe ustalenie czy doszło do takich odstępstw bez analizy projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją udzielającą skarżącym pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Dlatego też Sąd II instancji nakazał uzupełnić akta sprawy o oryginały dokumentów dotyczących udzielonego skarżącym pozwolenia na budowę, a zwłaszcza projektu budowlanego wzniesionego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w M. .

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjne w Szczecinie uzupełnił akta administracyjne i dokonał analizy nadesłanego projektu budowlanego,

a w szczególności projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] w M. pod kątem zachowania odległości usytuowania budynku skarżących względem granicy z działką nr [...]. Analiza ta wykazała, że nie tak jak podał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż projekt budowlany zakładał usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w odległości 4 m liczonej od najdalej wysuniętej części budynku. Przede wszystkim Sąd nie odnalazł w projekcie budowlanym mapy obrazującej plan zagospodarowania terenu działki nr [...] w M. . Jednak w aktach znajduje się plan sytuacyjny przyłączy do projektowanego na działce nr [...] budynku, z którego wynika, że to lico elewacji budynku ma być oddalone od granicy między działkami nr [...] i [...] w odległości 4 m. Brak jest natomiast wskazania w jakiej odległości ma się znajdować wysunięcie określone przez organ jako wykusz (zdaniem Sądu, skoro wysuniecie to nie jest nadwieszeniem lecz rozpoczyna się od fundamentu i sięga dachu, to jest to ryzalit).

Z powyższego można wnioskować, że Starosta P. zatwierdzając przedłożony przez skarżących projekt budowlany budynku jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] w M. , zezwolił na zbliżenie wysuniętej części lica budynku (ryzalitu) do granicy działki na odległość mniejszą niż wynikająca z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI z 2002, tj. 4 m.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie uczyniły bowiem zadość obowiązkowi wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 7, art. 77 K.p.a. Poprawne ustalenie przez organ jaki projekt zagospodarowania terenu został zatwierdzony przez Starostę P. , ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż, zdaniem Sądu, postępowaniem naprawczym uregulowanym w przepisie art. 51 u.P.b. nie mogą być objęte roboty budowlane wykonane z naruszeniem przepisów § 12 rozp. MI z 2002, jeżeli naruszenie to zostało zaakceptowane w ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany.

Kolejnym zaniechaniem organów w sprawie było nierozważenie czy niezachowanie odległości lica ściany budynku skarżących od granicy z działką sąsiednią ocenić należy jako istotnie, czy też może być potraktowane jako nieistotnie odbiegające od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu, samo stwierdzenie, że roboty budowlane wykonane zostały bez zachowania prawem wymaganych odległości od granicy z działką sąsiednią nie wystarczy do uznania,

że jest to istotne odstępstwo od ustaleń zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ winien rozważyć, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, kwestię zaistnienia przesłanek warunkujących podjęcie działań w oparciu o przepis art. 51 ust.1 pkt 2 u.P.b. W szczególności organ winien wziąć pod uwagę czy zbliżenie do granicy z działką sąsiednią spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu tej działki, albo w inny sposób będzie negatywnie oddziaływać na tą nieruchomość, a także czy nie narusza innych przepisów prawa.

Nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań we wskazanym powyżej zakresie narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie pozwala na skontrolowanie czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 u.P.b. Uznać również należy, że poprzez nie wykazanie przesłanek do ich zastosowania doszło do naruszenia rzeczonych przepisów prawa materialnego.

Reasumując stwierdzić należy, że skoro w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy do przyjętych przez organy ustaleń faktycznych, zatem Sąd był zobligowany do wyeliminowania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowalnego obowiązany będzie zatem przeprowadzić postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad, tak aby poczynione w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy sprawy ustalenia pozwoliły na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.

Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane przez organ prowadzący postępowanie z uwzględnieniem treści art. 75 § 1 K.p.a. oraz zachowaniem przewidzianej przepisami K.p.a. formy procesowej: zeznania świadków, oględziny, przesłuchanie strony.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy.