Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 543/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Magdalena Jankowska-Szostak, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa tutejszego Sądu) adw. F. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych z 23% podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. J. P. (dalej strona; wnioskodawca; skarżący) wystąpił o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, z uwagi na trudną sytuacją finansową i zdrowotną.

Decyzją z [...] r. (nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład; ZUS) odmówił wszczęcia postępowania odnośnie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Drugą decyzją z [...]r. (nr [...]) ZUS) odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z [...]r. uchylono decyzję z [...]r. (nr [...]) o odmowie umorzenia należności z tytułu składek w całości i przekazano do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Odrębną decyzją z [...]r. uchylono także decyzję z [...]r. nr [...], z uwagi na naruszanie przepisów proceduralnych.

W dalszym etapie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał [...]r. decyzję nr [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania w odniesieniu do części należności. A [...]r. decyzję nr [...], którą odmówiono umorzenia należności z tytułu składek.

Strona złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie decyzji z [...]r. i z [...]r. Jednocześnie zakwestionowano wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek.

W konsekwencji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał [...]r. decyzję nr [...] uchylającą w całości decyzję nr [...]z dnia [...]r. i odmówił wszczęcia postępowania w zakresie należności za ubezpieczonych w części finansowanej przez ubezpieczonych. A także decyzję nr [...]w której uchylił w całości decyzję nr [...]z [...]r. i odmówił umorzenia należności składkowych za ubezpieczonych, w części finansowanej przez płatnika.

Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z [...]r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., uchylił w całości decyzję nr [...]z [...]r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Sąd stwierdził, że przystępując do załatwienia sprawy w przedmiocie umorzenia, organ administracji - pierwotnie - winien ustalić, czy w rozpoznawanej sprawie istnieje przedmiot postępowania, tj. należność, która może być umarzana (w niniejszej sprawie należność i odsetki będące konsekwencją zaległości od nie zapłaconych składek za zatrudnionych pracowników). W stanie sprawy było to uzasadnione tym bardziej, że zaległość dotyczy składek za poszczególne okresy lat 2000 -2002, które - co do zasady - podlegały przedawnieniu.

Sąd podniósł, że ZUS powinien zatem - na wstępie - przeanalizować kwestię istnienia zaległości składkowych, których odsetki są konsekwencją, czego nie uczynił a co wynika z lektury wydanych decyzji i analizy akt niniejszej sprawy. I tak, ZUS nie odniósł się do kwestii przedawnienia należności składkowych, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2015 r., po. 121 ze zm.; dalej: ustawa; u.s.u.s.) (m.in. nie wskazał, czy w sprawie zastosowanie znajduje 5, czy 10-letni okres przedawnienia; czy bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony). Z uzasadnienia decyzji nie wynika także, kiedy w stosunku do strony podjęto skutecznie pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, co ewentualnie stanowiłoby podstawę dla stwierdzenia zawieszenia biegu terminu przedawniania (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.). Powyższe potwierdza, że w sprawie naruszono m.in. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 (także art. 8 i art. 9) k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 28 u.s.u.s., przez nie wyjaśnienie kwestii istnienia w sprawie należności, które mogą być przedmiotem umorzenia zgodnie z przepisami u.s.u.s. Odniesienie się organu do kwestii przedawnienia w pismach organu do strony, a nie w decyzji stanowi naruszenie art.107 k.p.a.

Zdaniem Sądu, rozpoznając sprawę, ZUS obowiązany będzie uwzględnić wskazania Sądu, tj. ustalić, czy istnieje przedmiot postępowania – należność, którą można ewentualnie umorzyć.

Rozpoznając sprawę po wyroku Sądu, zaskarżoną decyzją z [...]r. (Nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy decyzję nr [...]) z [...]r.

W uzasadnieniu w kwestii przedawnienia wskazano, że od dnia 25 listopada 1998 r. zasady przedawnienia należności z tytułu składek regulowały przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 4 i 5 tej ustawy, należności z tytułu składek do dnia 31.12.2002 r. ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacania należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty lub każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został powiadomiony dłużnik.

Od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 z późn. zm.), weszły w życie zmiany wprowadzające w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zapis 10-letniego okresu przedawnienia, liczonego od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto w ust. 5b przytoczonego artykułu określone zostały przesłanki, których spełnienie powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z jego brzmieniem, bieg przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zmiana ta dotyczy wszystkich należności, które do 31 grudnia 2002 r. nie uległy przedawnieniu i były wymagalne.

Dnia 1 stycznia 2012 r. w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) wprowadzono zmiany do art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek do 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 27 ustawy, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.

W tym kontekście wskazano w uzasadnieniu, że przesłankami powodującymi przerwanie biegu przedawnienia w odniesieniu do należności figurujących na koncie strony jest przymusowe dochodzenie należności prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., co w świetle obowiązujących do dnia 31.12.2002 r. przepisów, wydłużyło okres przedawnienia należności do 10 lat. Wprowadzone od 01.01.2003 r. zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczyły wszystkich należności, które do 31.12.2002 r. nie uległy przedawnieniu i były wymagalne. W odniesieniu do tych należności zastosowanie znajduje art. 24 ust. 5b w/w ustawy, który mówi, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeanalizował stan konta rozliczeniowego strony, po dokonaniu odpisu należności przedawnionych. Aktualnie na tym koncie rozliczeniowym figurują należności za pracowników, tj. osoby ubezpieczone, finansowane w części przez ubezpieczonych. Są to należności na ubezpieczenia społeczne za okres od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł należności głównej, a także na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]r. do [...]r. oraz [...]r. w kwocie [...]zł należności głównej oraz odsetki za zwlokę, które na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności (tj. na dn. [...]r.) wynoszą [...]zł.

Z uwagi na wszczęte postępowanie egzekucyjne i doręczenie w dniu [...]r. tytułów wykonawczych, bieg przedawnienia w/w składek uległ zawieszeniu z dniem [...]r. W podsumowaniu podniesiono, że na koncie rozliczeniowym strony nie występują należności przedawnione.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, iż ustawodawca w art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyłączył możliwość umorzenia na podstawie art. 28 ustawy, nieopłaconych składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Uczynienie zatem zadość prośbie strony stanowiłoby działanie sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.

Ze sformułowania o braku zastosowania przepisów o umorzeniu wynika bowiem, że nie jest dopuszczalne podejmowanie w stosunku do tych składek jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dlatego w sytuacji, gdy wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych tj. pracowników, właściwym rozstrzygnięciem jest wyłącznie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący decyzji z [...]r. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art.9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 k.p.a. i art. 138 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w kontekście złożonego wniosku o umorzenie, w szczególności niewyjaśnienie kwestii ujętych w zaleceniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z [...] r., (sygn. akt [...]), jak również nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń;

b) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegające na ponownym braku należytego ustalenia przez organ istnienia należności, które mogą być umarzane, jak również braku wykazania przez organ, które konkretnie zdaniem organu tytułu wykonawcze zostały objęte rzekomym postępowaniem egzekucyjnym, w celu należytego zbadania kwestii przedawnienia należności z tytułu składek oraz odsetek;

c) art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a przez to przyjęcie, że organ nie może umorzyć składek finansowanych przez ubezpieczonych, w szczególności, że nie można umorzyć naliczonych od tych kwot odsetek za zwłokę.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o:

uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości;

określenie, że decyzja nie może być wykonana w całości;

zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podkreślono, że decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego, bowiem pomimo nałożonych przez WSA w uzasadnieniu wyroku z [...]r. (sygn. akt [...]) obowiązków, organ ZUS nadal ich nie wykonał, nie wyjaśnił okoliczności sprawy. W zasadzie z niewielkimi zmianami powielił swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Ponadto podniesiono, że organ ZUS wydając zaskarżoną decyzję skupił się wyłącznie na tym, że składki, o których mowa powyżej, zgodnie z treścią art. 30 ustawy o ubezpieczeniach społecznych, nie podlegają umorzeniu, dlatego też w tym przedmiocie należało odmówić wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że skoro składki te nie podlegają umorzeniu to postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Nic bardziej mylnego, bowiem organ, w związku z zarzutem przedawnienia składek, zgłoszonych przez skarżącego winien tę kwestię przeanalizować. Gdyby przyjąć, że składki, o których mowa w przedmiotowej decyzji nie mogą zostać umorzone, to jednak z całą pewnością mogą ulec przedawnieniu.

W piśmie procesowym z [...]r. wskazano, iż w art. 30 ustawy mowa jest o składkach finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, którego to pojęcia nie należy utożsamiać z pojęciem "należności z tytułu składek", które jest pojęciem szerszym, obejmującym oprócz samej składki także odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Z powołaniem na orzecznictwo podniesiono, że niemożność umorzenia składek na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie stanowi bowiem przeszkody przy umarzaniu pozostałych elementów z tytułu składek (min. odsetek).

W odpowiedzi na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2017 r., poz. 1369., zwanej dalej w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego rozstrzygnięcia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Dla dokonania prawidłowej weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji, w wypadku ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny, istotnego znaczenia nabiera ponadto postanowienie art. 153 tej samej ustawy, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze wskazane zasady weryfikacji dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania jest decyzja ZUS z [...]r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z [...]r. nr [...]w sprawie odmowy wszczęcia postępowania odnośnie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.

W świetle wcześniej wskazanego art. 153 p.p.s.a., ZUS był zobowiązany zastosować się do wskazań określonych w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu (z [...] r., [...]), wydanego w niniejszej sprawie. Sąd w wyroku tym wskazał, że rozpoznając sprawę, ZUS winien ustalić, czy istnieje przedmiot postępowania – należność, którą można ewentualnie umorzyć.

Rozpoznając ponownie sprawę ZUS wskazał, że na koncie rozliczeniowym strony figurują nieprzedawnione należności za pracowników, tj. osoby ubezpieczone, finansowane w części przez ubezpieczonych. Jak wynika z ustaleń organu, są to należności na ubezpieczenia społeczne za okres od [...]r. do [...]r. oraz [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł należności głównej, a także na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...]r. do [...]r. oraz [...]r. w kwocie [...]zł należności głównej oraz odsetki za zwłokę, które na dzień złożenia wniosku o umorzenie należności (tj. na dn. [...]r.) wynoszą [...]zł.

Odnośnie przedawnienia tych należności składowych organ ZUS wskazać, że od dnia 25 listopada 1998 r. zasady przedawnienia należności z tytułu składek regulowały przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 24 ust. 4 i 5 tej ustawy, należności z tytułu składek do dnia [...]r. ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacania należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty lub każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został powiadomiony dłużnik.

Od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 z późn. zm.), weszły w życie zmiany wprowadzające w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zapis 10-letniego okresu przedawnienia, liczonego od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto w ust. 5b przytoczonego artykułu określone zostały przesłanki, których spełnienie powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z jego brzmieniem, bieg przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zmiana ta dotyczy wszystkich należności, które do 31 grudnia 2002 r. nie uległy przedawnieniu i były wymagalne.

Dnia 1 stycznia 2012 r. w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) wprowadzono zmiany do art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek do 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 27 ustawy, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.

Wskazano, że przesłankami powodującymi przerwanie biegu przedawnienia w odniesieniu do należności figurujących na koncie strony jest przymusowe dochodzenie należności prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., co w świetle obowiązujących do dnia 31.12.2002 r. przepisów, wydłużyło okres przedawnienia należności do 10 lat. Natomiast wprowadzone od 01.01.2003 r. zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczyły wszystkich należności, które do 31.12.2002 r. nie uległy przedawnieniu i były wymagalne. W odniesieniu do tych należności zastosowanie znajduje art. 24 ust. 5b ustawy, który mówi, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Natomiast bieg przedawnienia tych składek uległ zawieszeniu z dniem [...]r., z uwagi na wszczęte postępowanie egzekucyjne i doręczenie w dniu [...]r. tytułów wykonawczych.

Z powyższego wynika, że ZUS zastosował się do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia [...]r. Wykazał, że na koncie rozliczeniowych skarżącego występują należności nieprzedawnione w zakresie ubezpieczeniowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych (finansowanej przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami).

Zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społeczny, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28. Wskazuje to, że nie stosuje się przepisów przewidujących umorzenie tych należności z tytułu składek ubezpieczeniowych w całości lub części.

Zgodnie z przyjętą linia orzecznicza, przepisu art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie należy wykładać inaczej niż literalnie, zgodnie z jego brzmieniem. A zatem - do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek - nie stosuje się art. 28 i 29 ustawy. Norma ta oznacza, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona, analogicznie jak możliwość odroczenia terminu ich płatności (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt II GSK 461/13; wyrok NSA z dnia 7 lipca 2017 r., II GSK 3080/15, CBOSA).

Nie może więc skutecznie zarzucać ZUS, że dokonał niewłaściwej wykładni art. 30 u.s.u.s.. Podkreślenia wymaga, że przepisu art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (podobnie art. 28 ust. 3a ustawy) nie należy wykładać inaczej niż literalnie, zgodnie z jego brzmieniem, a zatem - do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. Norma ta oznacza, że możliwość umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami została bezwzględnie wyłączona (za zatrudnionych pracowników w części finansowych przez ubezpieczonych), analogicznie jak możliwość odroczenia terminu ich płatności oraz rozłożenia na raty.

Ze sformułowania art. 30 ustawy o braku zastosowania przepisów o umorzeniu wynika, że nie jest dopuszczalne podejmowanie w stosunku do tych składek jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Takie rozstrzygnięcie musiałoby być bowiem oparte na ww. przepisie, którego zastosowanie zostało wyraźnie wyłączone.

Z powyższego wynika, że w sytuacji gdy wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych tj. pracowników, właściwym rozstrzygnięciem jest wyłącznie odmowa wszczęcia postępowania w powyższym zakresie. Bowiem postępowanie nie może zostać wszczęte, gdyż do przedmiotowych należności nie znajduje zastosowania art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jednocześnie Sąd zauważa, że wyjątek określony w art. 30 u.s.u.s. odnosi się jedynie do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Zawarte w tym przepisie pojęcie składki nie może być utożsamiane z pojęciem należności z tytułu składek, które jest pojęciem szerszym i zgodnie z art 24 ust 2 u.s.u.s. swoim znaczeniem obejmuje składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkową opłatę. Wykluczenie stosowania unormowań w zakresie umarzania nie dotyczy innych należności z tytułu składek od zatrudnionego pracownika, które nie są stricte składkami. Niemożność umorzenia składek na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie stanowi bowiem przeszkody przy umarzaniu pozostałych elementów z tytułu składek (odsetek) na ogólnych zasadach.

Wskazać należy, że podnoszone w skardze zastrzeżenia odnośnie umorzenia odsetki za zwłokę od przedmiotowych składek objęte są odrębny postępowaniem. Odsetki te są przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ZUS z [...]r. nr [...] r., które zostało rozpoznane przez tutejszy Sąd w sprawie o sygnaturze [...].

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu. Orzeczenie o przyznaniu kosztów pełnomocnikowi z urzędu opiera się na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.