Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 442/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 3 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 41 lit. a,  art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 36
journal: Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 74 poz 1 art. 2 pkt 1.1 i  pkt 1.2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i  autobusem

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego,

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 7, 9 i 22, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 1, art. 18b ust. 2 pkt 1b, art. 20 ust.1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 1265 ze zm.), art. 2 pkt 41 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) oraz 1p. 2.1 i 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [... ]od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10000 zł - utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Dnia 8 listopada 2012r. w miejscowości Ł. przy ulicy S. miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki [...] przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem, którym kierował Z. P., wykonywano przewóz dzieci. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej R. O., nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie regularnych lub regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Przesłuchany w charakterze świadka Z. P. zeznał, że kontrolowanym autobusem jeździ od 4 dni, tylko i wyłącznie przewożąc dzieci do szkoły w Ł.. Jazdę rozpoczyna ok. godz. 5:30 – 6:30, zabierając dzieci do Ł. do szkoły. Następnie jedzie kolejny raz w godzinach porannych do S. I i S.c II i stamtąd również przywozi dzieci na lekcje do szkoły w Ł. Po godzinie 13:00 rozwozi dzieci z powrotem do tych miejscowości. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

W toku wszczętego dnia 8 listopada 2012r. przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego postępowania strona przesłała wymagane dokumenty oraz złożyła wyjaśnienia pismem z dnia 22 listopada 2012r.

Postępowanie zakończyło się wydaniem dnia [...] przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej, nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za:

- wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie drogowym oraz

- wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów.

W odwołaniu R. O. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zdaniem R. O. nie wykonuje on przewozów regularnych specjalnych, gdyż trasy i godziny przejazdów mogą być przez zamawiającego zmieniane bez konieczności akceptacji przewoźnika. Powołał się na umowę zawartą na podstawie Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, w której zamawiający określił przewozy mianem okazjonalnych; wskazał, że zasada swobody umów zawieranych na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych jest istotnie ograniczona; powołał się na wyroki sądów administracyjnych, zgodnie z którymi przewozy uczniów do szkół nie zawsze są przewozami regularnymi specjalnymi. R. O. wskazał na konieczność wykonywania przewozu różnymi trasami omijającymi remontowane odcinki drogi wojewódzkiej nr 768. W jego ocenie nie był wykonywany przewóz autobusem szkolnym, zatem zarzut dotyczący braku tablic jest niezasadny. Do odwołania załączył oświadczenie dyrektora Zespołu Szkół.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

W ocenie organu odwoławczego przewóz z dnia kontroli został prawidłowo zakwalifikowany jako przewóz regularny specjalny. Przewóz dotyczył uczniów Zespołu Szkół na podstawie umowy z dnia 27 lipca 2012r. zawartej między skarżącym a Gminą. Jej analiza wykazała, że zleceniobiorca zobowiązał się do dowożenia i odwożenia uczniów tej szkoły w "dni nauki szkolnej zgodnie z rozkładem jazdy". Rozkład ten, a także załącznik nr 1 określający trasy przejazdów poszczególnych autobusów skarżącego stanowią o regularności przewozów wobec faktu, że stronie były znane godziny przywozu/odwozu uczniów oraz trasy, po których przejazdy miały się odbywać. Sformułowanie "przewóz okazjonalny", które znalazło się w § 2 ust. 1 umowy, nie powinno być rozumiane zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. Trudno mówić o okazjonalnym charakterze przewozów w sytuacji, gdy mają się one odbywać przez cały rok szkolny, pięć dni w tygodniu, z wyłączeniem dni wolnych.

W ocenie organu odwoławczego, strona posługując się rozkładem jazdy oraz opisem tras przewozu dysponowała właściwymi dokumentami umożliwiającymi jej złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na przewóz regularny specjalny. Organ powołał się też na treść przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88), w którym przewozy uczniów do szkoły wskazywano jako klasyczny przykład przewozów regularnych specjalnych. To, że czasami może dojść do zmiany godzin, czy trasy przejazdu nie oznacza, że przewozy tracą charakter regularności.

Organ odmówił też zasadności argumentom Dyrektora Zespołu Szkół, zgodnie z którymi przewóz dzieci ma charakter zmienny, a przewoźnik pozostaje w dyspozycji zamawiającego w zależności od aktualnego rozkładu zajęć. Obowiązkiem strony było więc uzgodnienie harmonogramu przewozów z Dyrektorem Zespołu Szkół, a następnie wystąpienie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na przewóz regularny specjalny.

Odnośnie naruszenia z lp. 2.5.2 załącznika nr 3 organ odwoławczy stwierdził, w niniejszym postępowaniu ustalono, że w chwili zatrzymania do kontroli w dniu 8 listopada 2012r. strona wykonywała przewóz regularny specjalny dzieci do Zespołu Szkół autobusem marki [...] który nie spełniał wymogów technicznych autobusu szkolnego, określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, bowiem z przodu i z tyłu autobusu nie umieszczono tablic z napisem "autobus szkolny". Kierowca Z. P., będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka zeznał, że wymaganych oznaczeń (tablic) nie otrzymał od swojego pracodawcy. Organ I instancji wydając rozstrzygnięcie oparł się na definicji autobusu szkolnego, zawartej w art. 2 pkt 41 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą autobus szkolny to autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły, barwy pomarańczowej, oznaczony z przodu i z tyłu prostokątnymi tablicami barwy białej, z napisem barwy czarnej "autobus szkolny". W związku z wykonywaniem przez stronę przewozu regularnego specjalnego dzieci do szkoły strona wykonywała przewóz autobusem szkolnym. Nieprzystosowanie autobusu do przewozu dzieci poprzez brak odpowiednich oznaczeń oraz wyposażenia stanowi naruszenie określone w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący przedłożył w toku postępowania administracyjnego oświadczenie Dyrektora Zespołu Szkół, które w zestawieniu z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu nie uzasadniło wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 6 maja 2013r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, R. O. wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, względnie uchylenie tych decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił:

- wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa,

- błędne ustalenia faktyczne będące podstawą wydania decyzji,

- rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 28 w zw. z art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne jego zastosowanie

i w rezultacie wszczęcie postępowania i nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który

w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie wykonuje przewozów regularnych specjalnych. Zdaniem skarżącego z treści umowy zawartej pomiędzy przewoźnikiem,

a zleceniodawcą, jednoznacznie wynika, że przewozy nie mają charakteru przewozów regularnych specjalnych lecz okazjonalnych, a nadto, iż przewoźnik nie posiada dominującej pozycji przewoźnika w stosunku do podmiotu, który korzysta z tej usługi

z uwagi na fakt, że zawarł on umowę na warunkach określonych przepisami

o zamówieniach publicznych wg zasad określonych przez zamawiającego w SIWZ oraz umowę wg wzoru opracowanego przez zlecającego na świadczone usługi, które zawierają postanowienia umowne przewidujące zmienny charakter dowozu uczniów, co wyklucza możliwość uznania przewozów jako przewozy regularne,

- naruszenie przez organ § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, który stanowił podstawę do nałożenia kary pieniężnej przez organ w wysokości 2000 zł – poprzez błędne jego zastosowanie, a to poprzez uznanie, że autobus którym skarżący przewozi dzieci jest autobusem szkolnym, który winien być oznaczony tablicami "autobus szkolny",

w sytuacji gdy autobus ten nie spełnia przesłanek pozwalających na uznanie, iż jest on autobusem szkolnym w rozumieniu art. 2 ust. 41a ustawy o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu skargi R.O. podniósł, że świadczone przez niego usługi na rzecz Zespołu Szkół nie posiadają charakteru przewozów regularnych specjalnych. Wskazał, że zarówno trasy przejazdów, jak

i godziny dowozu dzieci do szkoły mogą zostać przez zamawiającego zmienione bez konieczności akceptacji przewoźnika, albowiem pozostawał on i pozostaje w dyspozycji zamawiającego, który określa rozkład jazdy w zależności od aktualnych potrzeb jak

i narzuca stronie zmienność miejsc wsiadania i wysiadania osób. Podstawą do rozliczenia pomiędzy przewoźnikiem, a zamawiającym jest faktyczna ilość przejechanych kilometrów przez pojazdy świadczące usługę, na okoliczność czego zostało przedstawione pismo zamawiającego Dyrekcji Zespołu Szkół.

Zdaniem skarżącego samo podpisanie umowy o określonej treści pomiędzy nim, a Gminą Łopuszno wskazuje, że miał być wykonywany przewóz okazjonalny. Zauważył, że przystępujący do postępowania przetargowego w trybie przepisów o zamówieniach publicznych nie ma możliwości kreowania tak zasad przetargu, jak i wymogów, które stawia na niego strona zamawiająca, co uzasadnia pogląd, iż w takich umowach dominującą pozycję ma zamawiający, a nie przewoźnik. Strona zamawiająca określiła, że przewozy będą mieć charakter okazjonalny.

R. O. podniósł, że tak elastyczny charakter przewozu, jakim jest przewóz dzieci szkolnym autobusem nie przemawia za uznaniem go za regularny specjalny, gdyż ustalenie stałego i niezmiennego rozkładu jazdy, a także oznakowanie przystanków w tym przypadku jest niemożliwe. Ten rodzaj przewozu jest ściśle uzależniony od planów lekcji przewożonych uczniów, ewentualnych uroczystości szkolnych, rekolekcji, itp. przez co nie można mu przypisać cech niezmienności i stałości.

Skarżący wskazał też, że z uwagi na wielomiesięczny remont drogi wojewódzkiej nr 768 na odcinku K. – Ł. – W. – granica województwa świętokrzyskiego, przewóz dzieci z i do szkoły był wykonywany różnymi trasami – omijającymi odcinki remontowane w celu jak najszybszego, bezpiecznego dowozu dzieci. Trasy te były ustalane tak, aby dowieźć dzieci ze wszystkich wskazanych przez zlecającego miejsc, z wykorzystaniem alternatywnych tras, czego przewoźnik nie mógłby dokonać gdyby uznać, że przewozy mają charakter regularny i na określonych trasach.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, skarżący wskazał, że rozporządzenie nie definiuje pojęcia "autobusu szkolnego" i w tym zakresie należy posłużyć się definicją zawartą w art. 2 pkt 41a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym autobus szkolny oznacza autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły, barwy pomarańczowej. Definicja ta, zdaniem skarżącego, ogranicza zakres pojęciowy autobusu szkolnego nie tylko do zakresu funkcjonalnego ale również przedmiotowego. W tym rozumieniu pojazd, którym dysponuje skarżący, nie jest autobusem szkolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 25 września 2013r. (sygn. akt II SA/Ke 613/13) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia dokonane przez organy nie dawały podstaw do stwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości, że przewoźnik wykonywał przewóz regularny specjalny. Brak wyjaśnienia mającej w sprawie istotne znaczenie kwestii regularności przewozu nie pozwala przyjąć, że zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a ustawy o transporcie drogowym (dalej zwana u.t.d.) w zw. z zał. 3 lp. 2.1 do tej ustawy.

Sąd I instancji, powołując się na treść art. 4 pkt 7, pkt 9 i pkt 11 oraz art. 18 ust. 3 u.t.d. stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dla ustalenia, że kontrolowany przewóz był przewozem regularnym specjalnym, organ powinien wykazać, że nie był to, jak twierdzi skarżący, przewóz okazjonalny, który nie wymaga uzyskania zezwolenia na jego wykonywanie. Organ zatem powinien ustalić i ocenić, czy wykonywane przez skarżącego usługi przewozu polegające na transporcie uczniów do Zespołu Szkół spełniają warunki określone w art. 18 ust. 3 u.t.d.. Samo wskazanie, że kierowca przewożąc młodzież szkolną wykonywał przewóz o charakterze niepublicznym, na rzecz określonej grupy osób (uczniowie), na określonej trasie, codziennie w dni zajęć szkolnych, nie oznacza, zdaniem Sądu, że wykonywał on przewóz regularny specjalny, o jakim mowa w art. 4 pkt 9 u.t.d. Nie budzi wątpliwości, że przewóz regularny specjalny mieści się w pojęciu "przewóz regularny", zdefiniowanym w art. 4 pkt 7 u.t.d. Wykładnia ostatnio powołanego przepisu, w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 1173) prowadzi do wniosku, że do uznania danego przewozu za przewóz regularny muszą być spełnione następujące warunki: ustalenie rozkładu jazdy określającego trasę i godziny wykonywania przewozu, podanie tego rozkładu do publicznej wiadomości, określenie przystanków na których zgodnie z rozkładem jazdy odbywa się wsiadanie i wysiadanie pasażerów, ustalenie cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, wykonywanie transportu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Sąd powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2008r. sygn. akt II GSK 535/08, zgodnie z którym dyspozycyjność przewoźnika w stosunku do podmiotu zlecającego wykonywanie usługi, oznaczająca możliwość zmiany, w zależności od potrzeb, ustalonych wcześniej zasad, niejako wyklucza możliwość przyjęcia, że w danym przypadku chodzi o przewóz regularny. Sąd I instancji zauważył, że w późniejszym orzecznictwie przyjmuje się, że dowóz dzieci do szkół wykonywany na zasadzie umowy cywilnej z gminą nie jest przewozem regularnym, czy przewozem regularnym specjalnym.

Zdaniem Sądu I instancji, organ nie zbadał, czy warunki wykonywania przewozu uczniów odpowiadają wymogom rozkładu jazdy, jaki przewoźnik winien zgłosić organowi koncesyjnemu celem uzyskania zezwolenia. Nie wyjaśniono również, jak często w praktyce dochodzi do zmian tras przejazdu i kto faktycznie zmiany te dyktuje: zamawiający czy przewoźnik. Ta ostatnia okoliczność jest szczególnie istotna dla oceny, na ile przewoźnik jest dyspozycyjny wobec podmiotu zlecającego usługę. Sąd zalecił, by organ rozpoznając sprawę ponownie wyjaśnił, jaki rodzaj transportu przewoźnik wykonywał ustalając cechy kontrolowanego przewozu, a następnie odniósł je do określonej w ustawie o transporcie definicji, zgodnej z tymi ustaleniami faktycznymi. Przedmiotem ponownej oceny będzie także kwestia oznaczenia kontrolowanego pojazdu, mając na uwadze, że o zaliczeniu pojazdu do autobusów szkolnych nie decyduje sposób jego oznaczenia, lecz charakter dokonywanego przez przewoźnika przewozu.

Rozpoznając skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 września 2013r, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2015r. (sygn. akt II GSK 305/14) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W związku z powyższym należy wskazać wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2015r.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z istoty przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przewóz odbywał się zgodnie z harmonogramem (§ 2 ust. 1) umowy zawartej pomiędzy Gminą – Zespołem Szkół a skarżącym, działającym w ramach Firmy [...]. Opis tras, po których miały się odbywać sporne przewozy osób stanowił załącznik do umowy. Przedstawione okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przekonują w sposób zdecydowany do twierdzenia, że w sprawie występuje przewóz regularny specjalny. Odbywa się bowiem on w sposób cykliczny, powtarzalny, według stałych zasad podanych do wiadomości pasażerów.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że sporny przewóz jest przewozem okazjonalnym. Z art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. można wywieźć co stanowi przewóz okazjonalny. Powołany ust. 3 przewiduje trzy sytuacje transportu osób. W pkt 1 ustawodawca określił przesłanki przewozu okazjonalnego. W pkt 2 i 3 zawarte natomiast zostały przypadki tego przewozu ograniczające się tylko do pewnych jego etapów. Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego (art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d.) albo polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych) (art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d.), albo polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2 (art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d.).

Przewozem okazjonalnym, w myśl art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d. jest przewóz tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu tej samej grupy osób. Transport rozpoczyna się i kończy w tym samym miejscu. Na podkreślenie zasługuje to, że transport ten dotyczy przewozu tej samej grupy osób na całej trasie przejazdu zapoczątkowanego i kończącego się w tym samym miejscu. Zatem wszyscy pasażerowie rozpoczynając i kończąc podróż wsiadają i wysiadają w tym samym miejscu. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d. przewóz polega na transporcie przez tego samego przewoźnika do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika została przewieziona na zasadzie określonej w art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d., czyli została zawieziona przez niego do miejsca docelowego. Treść powołanych przepisów (art. 18 ust. 3 pkt 2 i 3 u.t.d.) również wskazuje, że dotyczą one transportu grupy osób na określonej trasie z miejsca początkowego do miejsca docelowego i z miejsca docelowego do miejsca początkowego, przy czym na pewnych odcinkach tej trasy środek transportu jedzie pusty. Powyższe oznacza, że przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny.

Powyższa wykładnia przepisów ustawy o transporcie drogowym znajduje również potwierdzenie w unormowaniach unijnych, zawartych między innymi w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz.Urz.UE.L.1992.74.1), zmienionego następnie na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. a także w rozporządzeniu Rady (WE) nr 12/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. (Dz.Urz.UE.L.1998.4.10). Wymienione wyżej unijne akty normatywne nie mają bezpośredniego zastosowania do krajowego przewozu osób, niemniej mogą one stanowić wskazówkę przy interpretacji prawa krajowego. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1.2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. specjalnymi usługami regularnymi (czyli - jak stanowi ustawodawca krajowy - przewozami regularnymi specjalnymi) są usługi, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów, w takim stopniu, w jakim usługi te wykonywane są zgodnie z warunkami określonymi w pkt 1.1. Ustawodawca europejski wskazał również w art. 2 pkt 1.2, przykłady specjalnych usług regularnych, stanowiąc, że obejmują one między innymi przewóz uczniów i studentów do instytucji edukacyjnej i powrót z tej instytucji oraz przewóz pracowników na trasie miedzy miejscem pracy a miejscem zamieszkania. Ponadto, co należy podkreślić, w przepisie tym, wyraźnie wskazano, iż fakt, że usługi specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników, nie ma wpływu na zaliczenie ich do regularnych usług. Zgodnie z art. 2 pkt 1.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 regularne usługi (czyli przewozy regularne), są to usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że podziela poglądy zaprezentowane w orzecznictwie NSA zapadłym na tle podobnych stanów faktycznych, gdzie uznano za przewóz regularny specjalny transport dzieci do szkół oraz pracowników do pracy (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 165/12, LEX nr 1337102, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1550/12, LEX nr 1450645, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2180/13 iz dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 80/14, dostępne na: www.nsa.gov.pl). Tym samym NSA nie podzielił zapatrywań zawartych w przywołanych przez Sąd I instancji wcześniejszych orzeczeniach NSA.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, zobowiązany do rozstrzygnięcia sprawy przy uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w wyroku NSA uznał, że przewóz który wykonywał skarżący w dniu kontroli był przewozem regularnym specjalnym, wobec czego na jego wykonywanie skarżący powinien posiadać zezwolenie właściwego organu. W myśl bowiem art. 18 ust. 1 pkt 1 u.t.d. wykonywanie w krajowym transporcie drogowym przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia, wydanego przez właściwy organ, w zależności od zasięgu tych przewozów. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący takiego zezwolenia nie posiadał, wobec czego słusznie organ uznał wystąpienie naruszenia określonego w Ip. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.

Natomiast nieprzystosowanie autobusu do przewozu dzieci poprzez brak odpowiednich oznaczeń stanowi naruszenie określone w Ip. 2.5.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Zgodnie z definicją autobusu szkolnego, zawartą w art. 2 pkt 41 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, autobus szkolny to autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły, barwy pomarańczowej, oznaczony z przodu i z tyłu prostokątnymi tablicami barwy białej, z napisem barwy czarnej "autobus szkolny". W wyniku oględzin samochodu marki [...] podczas kontroli w dniu 8 listopada 2012r., którym przewożone były dzieci do szkoły, stwierdzono brak z przodu i z tyłu pojazdu tablic z oznaczeniem "Autobus szkolny", które są wymagane na podstawie § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322), wydanego na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005r. Nr 208, poz. 908 ze zm.).

W związku z powyższym uznać należy, że zarzuty skargi wskazujące na to, że wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem okazjonalnym a nie przewozem regularnym specjalnym nie mogą być uwzględnione. Stanowisko pełnomocnika skarżącego wyrażone na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015r., w którym nie podziela on wykładni art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2015r. są, w kontekście art. 190 p.p.s.a., nieuprawnione.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.