Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 477/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia {...} czerwca 2020 r. nr {...}Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza (dalej: organ I Instancji) z dnia {... lutego 2020 r. nr {...}w sprawie ustalenia małoletniej Z.Z. zobowiązania podatkowego dla podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r.

Organ I instancji powołując się na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) jako podstawę wymiaru podatku wskazał dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w której ujęto dane dotyczące użytków rolnych, powierzchni działki i jej klasyfikacji oraz powierzchni budynków będących własnością małoletniej Z.Z.. Jak wynika z treści decyzji ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiło z uwzględnieniem stawek podatku ustalonych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 18 października 2019 r. oraz określonych uchwałą Rady Miejskiej w z dnia {...} listopada 2019 r. nr {...}

Podatek obejmował grunty rolne o powierzchni przeliczeniowej 2,2165 ha oraz dwa budynki mieszkalne o pow. 80 m2 i 50 m2 oraz budynek gospodarczy o pow. 200 m2 (zwolniony z podatku) i wyniósł łącznie 401 zł (91 zł podatek od nieruchomości i 310 zł podatek rolny).

Z decyzją organu I instancji z dnia {...} lutego 2020 r. nie zgodził się E.Z. , przedstawiciel ustawowy małoletniej Z.Z., który działając w imieniu małoletniej córki wniósł odwołanie do SKO.

W złożonym odwołaniu zarzucił, błędne określenie podstawy opodatkowania. Wskazał, że błędnie naliczono hektary przeliczeniowe nie uwzględniając faktycznie 0,18 ha gruntów rolnych zabudowanych w tym jednego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Podkreślił, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gospodarstwa rolnego stanowią hektary fizyczne a nie przeliczeniowe. Powołał się również na to, że decyzje dotyczące wcześniejszych lat podatkowych zostały przez niego zaskarżone do Sądu

SKO decyzją z dnia {...} czerwca 2020 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że postawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie.

Organ odwoławczy wskazał, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 1,7500 ha, co stanowi 2,2165 ha przeliczeniowego użytków rolnych oraz budynku mieszkalnego o powierzchni 80 m2 i 50 m2 oraz budynku gospodarczego o pow. 200 m2 jest Z.Z., a w decyzji do niej skierowanej podatek wymierzono w prawidłowej wysokości.

Organ podkreślił, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1256 ze zm.) - dalej: ustawa o podatku rolnym, podatnikiem podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem rolnym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 ustawy o podatku rolnym).

Organ wskazał, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Na konieczność ustalenia charakteru gruntu oraz ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazuje bezpośrednio art. 21 wskazanej ustawy, w którym wymienia się tę ewidencję jako rozstrzygającą o klasyfikowaniu gruntów.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) - dalej Ordynacja podatkowa. Organ wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza że osobą zobowiązaną do zapłaty podatku rolnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym jest właścicielka nieruchomości – Z.Z..

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2020 r. opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowe stosując stawki.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się E .Z., który działając w imieniu małoletniej córkiZ.Z., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z dnia {...} czerwca 2020 r., domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący podkreślił, że całe gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 1,47 ha zostało wydzierżawione, co wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a dane te powinny stanowić podstawę wydania decyzji wymiarowej. Jego córka Z.Z.nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie może być uznawana za podatnika. Posiadaczem jest dzierżawca J.R.i to on powinien płacić podatek rolny od gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione przez stronę skarżącą zarzuty zostały przez Sąd podzielone. Kontrolowana decyzja - w ocenie Sądu - narusza jednak prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest między innymi kwestia podmiotowości prawnopodatkowej małoletniej Z.Z. w stosunku do gruntów rolnych oddanych w dzierżawę J.R., co według E.Z.- przedstawiciela ustawowego Z.Z, powinno skutkować przeniesieniem obowiązku podatkowego w podatku rolnym na dzierżawcę.

Podkreślić jednak należy, że na podstawie art. 7 Ordynacji podatkowej, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawą opodatkowania w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest:

dla gruntów - powierzchnia; .

dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa.

Z kolei jak stanowi art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikiem podatku rolnego są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, z kolei art 3 ust 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem rolnym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 ustawy o podatku rolnym). Dla gruntów gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Dla pozostałych gruntów podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym z właściciela na dzierżawcę może mieć miejsce jedynie w sytuacji określonej w art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, czyli jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych.

Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy dzierżawy stosownie do przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174), ani stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. z 2018 r. poz. 872 ze zm.) już chociażby z tego powodu, że Z.Z. jest osobą małoletnią, nie mogła być zatem emerytem lub rencistą. Nie spełniła również innych przesłanek określonych m.in. w art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 3, 7 i 8 ustawy o rentach strukturalnych w rolnictwie. Z tych względów zawarcie umowy dzierżawy z J.R. nie spełniło wymagań określonych w powołanych przepisach, a sytuacji tej nie zmienia fakt wpisania osoby dzierżawcy w ewidencji gruntów.

Z.Z. w dalszym ciągu pozostaje właścicielem gospodarstwa rolnego, a zatem prawidłowym jest stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw prawnych do przeniesienia obowiązku podatkowego na dzierżawcę, niezależnie od tego, że dzierżawca figuruje w ewidencji gruntów.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należało zatem uznać za niezasadne.

W ocenie Sądu zasadne są natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności.

Jak wynika z decyzji organu I instancji opodatkowaniem objęto dwa budynki mieszkalne o powierzchni 80 m2 i 50 m2, natomiast budynek gospodarczy o pow. 200 m2 uznano za zwolniony z opodatkowania.

Z "informacji o działce" znajdującej się w aktach sprawy, wynika, że na działce nr 474, będącej własnością Z.Z. znajduje się jeden budynek mieszkalny a jego powierzchnia zabudowy wynosi 108 m2, a także budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 201 m2.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości ustaleń organu co do zabudowy działki Z.Z. . Nie wiadomo na jakiej podstawie przyjęto do opodatkowania dwa budynki mieszkalne o powierzchni 80 m2 i 50 m2. W aktach sprawy nie ma informacji (deklaracji) podatnika co do powierzchni użytkowej budynku, ani żadnych ustaleń organu w tym zakresie, a to przecież powierzchnia użytkowa budynku stanowi przedmiot opodatkowania. Wyjaśnień w tym zakresie nie zawiera też uzasadnienie decyzji wymiarowej.

Ponadto w aktach sprawy nie ma danych co do sposobu wyliczenia ilości hektarów przeliczeniowych i opodatkowania gruntów rolnych zabudowanych, dlatego Sąd nie może odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów. Były one podnoszone w postępowaniu podatkowym ale organ odwoławczy do tych kwestii nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego narusza przepisy art. 120, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy powinien należycie wyjaśnić stan faktyczny sprawy przez jednoznaczne określenie przedmiotu opodatkowania co powinno być potwierdzone odpowiednim materiałem dowodowym.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.