Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 762/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.

SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - od początku jego funkcjonowania ugruntowana jest teza, że każda ostateczna decyzja administracyjna /w tym i decyzja w sprawach celnych/ korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości, co oznacza, że ma ona moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie we właściwym i nadzwyczajnym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego /por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1478/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 72/.

Wskazuje się ponadto na treść art. 16 par. 1 Kpa statuującą trwałość decyzji ostatecznych na forum administracyjnym. Celem bowiem zasady trwałości decyzji ostatecznych nie jest tylko ochrona praw nabytych strony /w niniejszej sprawie chodzi o utrzymanie dotychczasowej stawki celnej na wprowadzony na polski obszar celny towar/, ale w ogóle ochrona porządku prawnego. Pewność zaś obrotu prawnego /tzw. bezpieczeństwo prawne/ wymaga, by decyzje administracyjne stały się w określonych warunkach trwałe. Z tych zatem względów, decyzje ostateczne w zasadzie nie powinny być w trybie postępowania administracyjnego wzruszone. W specjalnych trybach dopuszcza się zupełnie wyjątkowo do zmiany decyzji ostatecznych, a same takie możliwości są taksatywnie wyliczone w Kodeksie postępowania administracyjnego, jako możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo nawet obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania /art. 145 Kpa/, stwierdzenie nieważności /art. 156 Kpa/ albo, jej wygaśnięcie.

Badając legalność zaskarżonych decyzji, sąd administracyjny zauważa, iż Kodeks postępowania administracyjnego /w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną opiera na dwóch zasadniczych przesłankach: uprzednim rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpieniem przynajmniej jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 par. 1 Kpa podstaw prawnych wznowienia.

I tak zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa jedną z podstaw wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie możliwość nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej możliwe jest zatem tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki.

Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy muszą mieć przymiot nowości. Pod podjęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, czy też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.

Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Niedopuszczalne jest zatem wznawianie postępowania na skutek wystąpienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które powstały po dniu uchylonej decyzji.

Trzecią wreszcie konieczną przesłanką wznowienia postępowania jest to, aby nowe okoliczności faktyczne czy nowe dowody nie były znane organowi celnemu, który wydał decyzję ostateczną.

W niniejszej sprawie należy podzielić poglądy skarżących T. i A., iż ani Dyrektor Urzędu Celnego w R., ani Prezes Głównego Urzędu Ceł nie wykazali, iż występują przewidziane w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Zdaniem składu sądzącego takimi nowymi dowodami czy też okolicznościami faktycznymi nie może być fakt, iż z części sprowadzonych przez dwóch oddzielnych importerów, po dopuszczeniu tego towaru do obrotu na polski obszar celny, zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich. Są to bowiem czynności, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznych.

Sąd nie ocenia "lojalności stron w stosunku do innych osób działających na rynku", lecz kieruje się tylko i wyłącznie kryterium legalności w ocenie zaskarżonej decyzji.