Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 391/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: §13v
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 193 poz 1 art.25 ust.9
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na  obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

H.K. (powoływany dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor OR ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] przyznającą skarżącemu pomoc finansową w kwocie 40.280 zł brutto.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 21 listopada 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły, co najmniej 30% danej uprawy.

Wnioskodawca wskazał, iż ubiega się o przyznanie pomocy publicznej do:

- powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, do powierzchni 10,63 ha;

- powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, do powierzchni 2,22 ha;

- powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, do powierzchni 137,64 ha. Do wniosku załączył: - oświadczenie o liczbie posiadanych, w dniu szacowania szkód przez komisję, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie, w którym wskazano: buhaje (DJP -1,4) - 9 szt., krowy (DJP - 1) - 132 szt., jałówki powyżej 1 roku (DJP - 0,8) - 21 szt., jałówki powyżej 6 miesięcy do 1 roku ( DJP - 0,3) - 9 szt., opasy powyżej 1 roku (DJP- 0,8) - 9 szt., opasy powyżej 6 miesięcy do 1 roku ( DJP — 0,3) - 6 szt., cielęta do 6 miesięcy (DJP - 0,15) - 17 szt.;

- protokół nr [...], sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody

z dnia [...].07.2019 r. na terenie Gminy, w którym wskazano, że

powierzchnia upraw rolnych, na których stwierdzono szkody wynosi 3,02 ha;

- protokół nr [...], sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2019 r. na terenie Gminy będący protokołem zbiorczym i obejmujący swym zakresem szkody w uprawach w Gminie, w którym wskazano, że całkowita powierzchnia upraw rolnych wynosi 150,49 ha; - kopię polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].06.2019 r., obejmującej ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od 1.05.2019 r. do 30.04.2020 r.; - kopię polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].04.2019 r., obejmującej ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od 1.05.2019 r. do 30.04.2020 r.; - kserokopię oświadczenia skarżącego, iż zlecił ubezpieczenie upraw synowi J.K., który pomyłkowo wpisał do swojej polisy nr [...] działkę Strony nr [...] oraz zwraca się z prośbą o wpisanie w/w działki do polisy nr [...] z datą zawarcia pierwotnej umowy, tj. [...].04.2019 r.; - kserokopię oświadczenia J.K., iż podczas zawierania polisy ubezpieczeniowej nr [...], pomyłkowo podał działkę nr [...] do swojego ubezpieczenia, twierdząc, iż działka ta powinna się znaleźć w polisie należącej do jego ojca H.K. i zwraca się z prośbą o wpisanie w/w działki na polisę nr [...] z datą zawarcia pierwotnej umowy tj. [...].04.2019 r., - potwierdzenie przyjęcia pisma przez firmę ubezpieczeniową [...].

W dniu 3.01.2020 r. skarżący złożył dodatkowo kopię polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].12.2019 r., w której wskazano, że ubezpieczającym jest J.K., natomiast ubezpieczonym - są H.K. i J.K..

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Kierownik BP ARiMR przyznał skarżącemu pomoc finansową w części, tj. o wartości brutto 40.280 zł.

W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z przedłożonego przez stronę protokołu szacowania szkód nr [...] wynika, że dniem wystąpienia szkód w gospodarstwie skarżącego był [...].07.2019 r. a w jego posiadaniu jest 12,85 ha upraw z wyłączeniem łąk i pastwisk.

Wskazał na treść § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, ze. zm.) – powoływanego dalej jako rozporządzenie RM. Następnie organ wyjaśnił, że przez powierzchnię gospodarstwa należy rozumieć wszystkie powierzchnie kwalifikujące się do płatności na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnia ta jest ustalana w oparciu o składany do właściwego miejscowo Kierownika BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w oparciu o przepisy ustawy z ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) albowiem w/w wniosku rolnik ma obowiązek zadeklarowania wszystkich powierzchnia będącej w jego posiadaniu.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że ubezpieczonych w dniu wystąpienia szkód w uprawach powinno być 6,43 ha.

Zauważył, że w dniu wystąpienia szkody strona nie posiadała ubezpieczonych upraw w gospodarstwie, bowiem z kopii polisy ubezpieczeniowej [...] S.A. nr [...] wynika, że ubezpieczającym i ubezpieczonym był J.K. czyli nie strona, której grunty były ubezpieczone.

Wyjaśnił też, że § 13v ust. 13 rozporządzenia RM ujmuje obowiązek ubezpieczenia upraw przedmiotowo, gdyż warunkiem uzyskania pełnej pomocy jest posiadanie ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody. Oznacza to, że z przytoczonego przepisu nie wynika, obowiązek ubezpieczenia upraw osobiście przez beneficjenta tylko posiadania ubezpieczenia gruntów. Z kolei art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej702/2014 (Dz. Urz. UE. L z 2014 r. poz. 193 s. 1) – powoływanego dalej jako "rozporządzenie 702/2014", wskazuje, że pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50 %, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.

W ocenie organu pierwszej instancji powyższe uregulowanie oznacza, że istotą jest to, by grunty na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, były ubezpieczone, w taki sposób aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie kto zawarł polisę. W związku z tym beneficjent nie musi być ubezpieczającym ale musi być jako osoba uprawniona do skorzystania z polisy, tak aby zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne.

Odnosząc się do złożonej [...].01.2020 r. polisy ubezpieczeniowej o nr [...] Kierownik BP ARiMR zaznaczył, że umowa ta została podpisana w dniu [...].12.2019 r. czyli po dniu wystąpienia szkód w gospodarstwie skarżącego.

Organ pierwszej instancji wskazał zatem, że związku z faktem, iż w dniu wystąpienia szkód w gospodarstwie strona nie posiadała ubezpieczonych 50% upraw płatność została pomniejszona.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze § 13v ust. 13 rozporządzenia RM oraz deklarację upraw we wniosku o przyznanie pomocy oraz wniosku OB, powierzchnia upraw objęta ubezpieczeniem w gospodarstwie skarżącego powinna wynosić 50% z powierzchni 12,85 ha, (151,31 ha - 138,46 ha (TUZ)) tj. 6,43 ha.

Podkreślił, że § 13v rozporządzenia RM w swoim literalnym brzmieniu ustalając przesłankę pomniejszenia pomocy odnosi się do samego faktu ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody, a nie do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia. Zaznaczył też, że rolą tego przepisu jest zmotywowanie rolników do ubezpieczenia się poprzez zagrożenie im obniżeniem pomocy, a nie przeniesienie ryzyka związanego z wystąpieniem szkód na zakład ubezpieczeń.

Organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia ubezpieczona upraw wskazanych w polisie ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].06.2019 r. nie może zostać uwzględniona gdyż ubezpieczającym i ubezpieczonym był J.K., który nie jest stroną w niniejszej sprawie.

Z kolei polisa ubezpieczeniowa nr [...] z dnia [...].12.2019 r. obejmuje ubezpieczeniem w okresie od 01.05.2019 r. do 30.04.2020 r. uprawy o powierzchni 38,83 ha. Ubezpieczającym jest J.K., zaś ubezpieczonym jest H.K. i J.K.. Jednak i ta polisa w ocenie organu odwoławczego nie może zostać uwzględniona, gdyż szkoda w uprawach wnioskodawcy została stwierdzona w dniu [...].07.2019 r., czyli w dniu, gdy polisa nr [...] z dnia [...].12.2019 r. jeszcze nie była zawarta.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że dniu wystąpienia szkód tj. [...].07.2019 r. skarżący nie posiadał ubezpieczonych gruntów wynikających z polisy ubezpieczeniowej nr [...]. Dodatkowo zawierając w dniu [...].12.2019 r. korektę w/w polisy, uprawy kukurydzy nie było na polu, a więc nie było przedmiotu (uprawy) ubezpieczenia. W okresie kiedy uprawa była na polu wszelkie korzyści wynikające z polisy otrzymałby J.K.. Kwestie te powodują, że nie można uznać korekty polisy nr [...].

Natomiast polisa ubezpieczeniowa [...] nr [...] obejmuje ubezpieczeniem w okresie od 1.05.2019 r. do 30.04.2020 r. uprawy o powierzchni 4,23 ha i ta powierzchnia może zostać uznana, jako ubezpieczona powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że dokument z firmy ubezpieczeniowej [...] nr pisma [...], świadczy jedynie o przebiegu ubezpieczenia nie stanowi dowodu pozwalającego na uznanie innego stanu faktycznego niż opisany w niniejszej decyzji.

Nadto Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że przedłożone przez stronę polisy nie mogą być uznane za ubezpieczenie, o którym mowa w art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014. Gdyż mocą przepisu art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014 przyznaną na jego podstawie pomoc zmniejsza się o 50%, z wyjątkiem tych beneficjentów, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową, na co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń. W przedmiotowej sprawie z zakresu ubezpieczenia wskazanego w polisie nr [...] oraz nr [...] wynika bowiem, iż ubezpieczeniem objęte zostały uprawy rolne od ryzyka gradu i przymrozków wiosennych, nie zaś wielkość produkcji czy też dochód z objętego ubezpieczeniem areału. Przedmiotem ubezpieczenia była utrata plonów w wyniku powstania szkody, w następstwie zaistnienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, nie zaś średnia roczna produkcja lub dochód związany z produkcją.

Na powyższą decyzję H.K.wniósł skargę zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: § 13v ust. 12 rozporządzenie RM oraz art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zachodzą przesłanki do obniżenia wysokości pomocy finansowej.

2) naruszenie przepisów prawa procesowego - a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – powoływanej dalej jako K.p.a. poprzez brak ustalenia wszystkich okoliczności w sprawie polegających w szczególności na weryfikacji możności skorzystania z polisy ubezpieczeniowej przez H.K., niezgodne i sprzeczne z stanem faktycznym ustalenie daty zawarcia umowy ubezpieczenia.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i przyznanie pomocy finansowej w pełnej wysokości. Nadto wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Skarżący podniósł, że stwierdzenie przez organ, że polisa nr [...] została zawarta dopiero w dniu [...] grudnia 2019 r. pozostaje niezgodne ze stanem faktycznym. Polisa ta bowiem została zawarta dużo wcześniej, w tej dacie dopiero potwierdzono, że jest beneficjentem będzie również H.K.. Tym samym nieuprawnione są twierdzenia jakoby polisa nr [...] nie była zawarta w dacie [...] lipca 2019r. - w dacie stwierdzenia szkody. Uprawy były bowiem wtedy ubezpieczone, objęte były przywołaną polisą.

Skarżący zaznaczył, że nie zgadza się również z twierdzeniem organu, że z uwagi na okoliczność, że w treści przywołanej powyżej polisy pierwotnie nie widniał H.K., nie może ona zostać uwzględniona do uznania, że wnioskodawca posiadał ubezpieczonych co najmniej 50 % powierzchni upraw.

Skarżący stwierdził, że żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa – zarówno polskiego jak i unijnego nie wskazuje, że podmiotem ubezpieczającym ma być wnioskodawca starający się o udzielenie pomocy. Przepisy te wskazują tylko i wyłącznie, na obowiązek ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw. Jest to jedyny warunek w tym zakresie. Nie bez znaczenia pozostaje tutaj okoliczność, że sam organ (strona 16) przyznaje, że rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014 nie nakłada obowiązku ubezpieczenia upraw przez stronę. Dalsze wywodzenie tego obowiązku z preambuły stanowi istotne naruszenie. Gdyby wolą ustawodawcy było narzucenie obowiązku osobistego ubezpieczenia, wówczas zapis taki znalazłby się w akcie prawnym. Nie jest zaś rolą organu dokładanie w ramach stosowania prawa nowych obowiązków, nie wynikających z przepisów prawa.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie skarżący podniósł, że beneficjent nie musi być ubezpieczającym, jednakże musi być osobą uprawnioną do skorzystania z praw wynikających z polisy, tak by zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne w prowadzonej działalności rolnej.

W ocenie skarżącego organ winien był zweryfikować, czy mógł skorzystać on w jakikolwiek sposób z polisy numer [...] celem rekompensaty suszy z 2019r. Zważywszy zaś, że w toku postępowania do akt został przedłożony dokument potwierdzający na przystąpienie do umowy ubezpieczenia i potwierdzający możliwość zaspokojenia się z tej polisy, uznać należy że warunek ten został spełniony. Skarżący stwierdził, że stając się stroną umowy ubezpieczenia miał prawo do zaspokojenia się również co do zdarzeń szkodowych sprzed [...] grudnia 2019r. Trzeba bowiem pamiętać, że zawarta umowa ubezpieczenia była umową ubezpieczenia majątkowego, a nie osobowego (art. 805 K.C.). Składniki majątkowe były ubezpieczone, a wejście w umowę ubezpieczenia tylko upoważniło H.K. do zaspokojenia się z ubezpieczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. przyznającą skarżącemu pomoc finansową w kwocie 40.280 zł brutto.

Sprawa ta, z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.).

Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy zasadnie uznały, że skarżącemu przysługuje jedynie częściowa pomoc finansowa z tytułu szkody w uprawach rolnych spowodowanej wystąpieniem w 2019 r. suszy.

Wyjaśnić zatem należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody na skutek suszy w 2019 r., zostały określone w wydanym na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L z 2014 r. poz. 193 s. 1.).

Stosownie do treści § 13v ust. 1 rozporządzenia w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana:

1) na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, albo

2) zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.

Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13v ust. 4 rozporządzenia).

W ust. 6 § 13v rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 702/2014;

3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013;

4) oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie.

Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy (§ 13v ust. 7 rozporządzenia RM).

Natomiast wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, będzie uzależniona od wielkości szkód powstałych na powierzchni danej uprawy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, lub od obsady posiadanych przez producenta rolnego zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie na powierzchnię wieloletnich użytków zielonych w gospodarstwie rolnym tego producenta (§ 13v ust. 8 rozporządzenia RM).

Stosownie zaś do treści § 13v ust. 13 rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów oraz otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 10.

Powyższy przepis uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw, od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że pomniejszenie pomocy odnosi się do sytuacji braku umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody.

Istotne z punktu zastosowania ww. przepisu było zatem ustalenie okresu trwania ubezpieczenia wynikającego z polisy oraz ustalenia daty powstania szkody.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący załączył do wniosku o udzielenie pomocy załączył m.in. protokół nr [...], w którym jako dzień wystąpienia szkód w gospodarstwie skarżącego wskazano dzień [...].07.2019 r. oraz – kopie: polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].06.2019 r., obejmującej ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od 01.05.2019 r. do 30.04.2020 r.; polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...].04.2019 r., obejmującej ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od 1.05.2019 r. do 30.04.2020 r.; polisy nr [...] zawartej [...].12.2019 r.

Na podstawie tych dokumentów organy ARiMR przyjęły, że w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego nie było ubezpieczonych i przyznały skarżącemu pomoc finansową w pomniejszonej wysokości.

Skarżący nie zgadza się z takimi wnioskami organów zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez brak ustalenia wszystkich okoliczności w sprawie polegających w szczególności na weryfikacji możności skorzystania z polisy ubezpieczeniowej przez H.K., niezgodne i sprzeczne z stanem faktycznym ustalenie daty zawarcia umowy ubezpieczenia.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, że postępowanie przed organami ARiMR uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.

Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie.

Zastosowanie znajduje natomiast przepis art. 80 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu przepis ten nie został w sprawie naruszony bowiem organ w sposób wyczerpujących rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dokonując jego prawidłowej i logicznej oceny organ prawidłowo wywiódł, że w dniu wystąpienia szkody skarżący nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50 % upraw w gospodarstwie, pomimo, iż argumentacja organu przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest nie do końca precyzyjna.

Z przedłożonej przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy polisy ubezpieczeniowej nr [...] z dnia [...].06.2019 r. (która stanowi zasadnicze źródło sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania) wynika, że wskazane w niej uprawy objęto ubezpieczeniem od dnia 1.05.2019 r. do 30.04.2020 r. Przy czym jako ubezpieczający i ubezpieczony widnieje w niej J.K. - syn skarżącego a nie skarżący. Skarżący przedłożył co prawda dokumenty wskazujące, że zarówno on jak i jego syn zwrócili się do ubezpieczyciela o zmianę danych na ww. umowie oraz polisę o nr [...] ze zmienionymi już danymi zawartą [...].12.2019 r., w której jako ubezpieczający widnieje syn skarżącego, natomiast jako ubezpieczony wskazany jest już obok syna także skarżący. Niemniej jednak w dokumencie tym zaznaczono, że jest on potwierdzeniem zakresu ubezpieczenia upraw rolnych od dnia [...].12.2019 r.

Wyjaśnić należy, że z literalnego brzmienia § 13v ust. 13 rozporządzenia RM wynika, że przy ustalaniu przesłanki pomniejszenia pomocy nie ma znaczenia moment zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz ważny jest fakt ubezpieczania upraw w dniu wystąpienia szkody (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 października 2020r. sygn. akt III SA/Gd 485/20; dostępny są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stosownie natomiast do § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM za dzień wystąpienia szkody należy przyjąć dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez Komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

Skoro zatem szkoda w gospodarstwie skarżącego wystąpiła w dniu [...].07.2019r. a z przedłożonej przez skarżącego polisy o nr [...] ze zmienionymi już danymi wynika, że zakres tego ubezpieczenia obejmuje uprawy rolne skarżącego od dnia [...].12.2019 r. to zasadny jest wniosek organu, że areał wynikający z tej polisy nie może zostać uznany jako ubezpieczony przez skarżącego w dniu wystąpienia szkody.

Wobec powyższego bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy podpisaną przez skarżącego i jego syna w dniu [...].12.2019 r. polisę o nr [...] organ winien uznać za nową polisę (zawartą w tym dniu) czy też kontynuację tej zawartej przez syna skarżącego w dniu [...].06.2019 r.

Podobnie na ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ma wpływu fakt, że beneficjent nie musi być ubezpieczającym.

Sąd podziela argumentację skarżącego, która nawiasem mówiąc, jest zgodna ze stanowiskiem organu, że beneficjent nie musi być ubezpieczającym, ale musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy, tak aby zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne w prowadzonej działalności rolnej.

Z literalnego brzmienia § 13v ust. 13 rozporządzenia RM nie wynika bowiem obowiązek ubezpieczenia upraw osobiście przez producenta rolnego, ale racjonalne jest przyjęcie, że strona powinna móc z niego skorzystać.

Zaznaczyć należy, że powyższy przepis ma na celu zmotywowanie producentów rolnych do ubezpieczenia upraw rolnych poprzez zagrożenie im obniżenia pomocy.

Wskazaną wykładnię omawianego przepisu potwierdza literalne brzmienie art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014, który wprost stanowi, że to beneficjent pomocy powinien wykupić polisę ubezpieczeniową.

Wbrew zarzutom skarżącego organ odwoławczy słusznie zauważył, że w pkt 54 preambuły do rozporządzenia nr 702/2014 ustawodawca unijny, powołując cele, jakim powinien ten akt prawny służyć, podniósł, że pomoc państwa na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawiska klimatyczne porównywalne do klęsk żywiołowych, na zwalczanie chorób zwierząt i szkodników roślin oraz pomoc z tytułu składek ubezpieczeniowych powinna ograniczać się do pomocy beneficjentom, którzy borykają się ze szczególnymi trudnościami, mimo że podjęli racjonalne wysiłki w celu zminimalizowania danego ryzyka. Pomoc państwa nie powinna zachęcać beneficjentów do podejmowania zbędnego ryzyka.

Natomiast pkt 58 preambuły do rozporządzenia nr 702/2014 wskazuje, że warunki wyłączenia pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe są zgodne z ustalonymi praktykami oraz wiążą się z formalnym uznaniem przez organy państw członkowskich danego zdarzenia za klęskę żywiołową i istnieniem bezpośredniego związku przyczynowego między klęską żywiołową a szkodami poniesionymi przez beneficjenta. Powinny one również gwarantować zapobieganie nadmiernej kompensacji. W szczególności państwa członkowskie powinny unikać nadmiernej kompensacji spowodowanej połączeniem pomocy tego rodzaju z innymi odszkodowaniami, które beneficjenci otrzymali, w tym wypłatami w ramach systemów ubezpieczeń.

Przepisy prawa unijnego wskazują zatem wprost na konieczność wykupienie polisy ubezpieczeniowej przez beneficjenta pomocy, co znajduje prakseologiczne uzasadnienie we wskazanych w preambule do rozporządzenia nr 702/2014 celach sprowadzających się do konieczności unikania zbędnego ryzyka oraz zapobiegania nadmiernej kompensacji poniesionych strat (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 330/19).

Tym samym wobec faktu, że na przedłożonej wraz z wnioskiem polisie z dnia [...].06.2019 r. o nr [...], na dzień wystąpienia szkody w gospodarstwie rolnym, nie widniał skarżący ani jako ubezpieczający (płatnik składek), ani jako ubezpieczony (osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania), oznacza to, że nie był on osobą uprawnioną do żądania ewentualnego odszkodowania w zakresie szkody w uprawach rolnych. Wynikające z tej umowy ewentualne roszczenia przysługiwały w tym czasie wyłącznie synowi skarżącego. Natomiast korekta tej polisy, gdzie jako ubezpieczony widnieje również skarżący, jak już wyżej wskazano, potwierdza zakres ubezpieczenia upraw rolnych od dnia [...].12.2019 r. zatem już po dacie wystąpienia szkody w gospodarstwie skarżącego.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze organy prawidłowo zastosowały w sprawie § 13 v ust. 13 rozporządzenia RM oraz 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014 i zasadnie przyjęły, że skarżącemu przysługuje pomoc w pomniejszonej wysokości.

Prawidłowo określiły powierzchnię, która winna być objęta ubezpieczeniem przyjmując, że powinna ona wynosić 50 % z powierzchni 12,85 ha (151,31 ha-138,46 ha(TUZ)) tj. 6,43 ha. Prawidłowo też uznały, że areał wynikający z polisy o nr [...] nie może zostać uznany jako ubezpieczony a w sprawie jako ubezpieczona może zostać uznana jedynie powierzchnia upraw w gospodarstwie strony objęta polisą nr [...].

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.