Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 591/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 19 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 roku sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, pkt 34, art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 3, ust. 4ca, art. 53 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania G.K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] G.K. uznany został za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oraz przyznano mu prawo do zasiłku od dnia [...] r. na okres 180 dni, tj. do dnia 25 września 2016 r.

W dniu 17 lipca 2017 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] przekazano skarżącemu skierowanie na staż na stanowisko robotnik magazynowy do firmy Ax. W.K. [...], ul. A. 1b. Ze skierowania wynika, że skarżący zgłosił się do pracodawcy w dniu 20 lipca 2017 r. i odmówił przyjęcia propozycji stażu z powodu: "nie jest zainteresowany pracą".

W związku z powyższym organ I instancji, decyzją z dnia 1 sierpnia 2017 r. pozbawił skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 20 lipca 2017 r. na okres 120 dni. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie.

W odwołaniu skarżący podniósł, że gdy wysłano go na rozmowę kwalifikacyjną to właściciel przebywał na zwolnieniu lekarskim do końca miesiąca i nie przekazał innej osobie pełnomocnictwa w sprawie zatrudniania pracowników.

Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując uzupełnienia postępowania dowodowego.

Biorąc pod uwagę zalecenia Wojewody [...], Powiatowy Urząd Pracy pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w PUP w [...] w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania celem wyjaśnienia przebiegu rozmowy z pracodawcą z dnia 20 lipca 2017 r.

W piśmie z dnia 5 września 2017 r. skarżący wyjaśnił, że ze względu na stan zdrowia nie może stawić się w PUP w [...] i dlatego stosowne wyjaśnienia przesłał pisemnie.

W dniu 18 września 2017 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, w którym zainteresowany wyjaśniał kolejne wątpliwości i pytania jakie zawarte były w piśmie PUP w [...] z dnia 12 września 2017 r. W swoim piśmie zainteresowany nie podał przyczyn, dla których nie stawił się osobiście.

W aktach sprawy znajduje się pisemna odpowiedź pracodawcy W.K. z dnia 18 września 2017 r., z której wynika, że w dniu 20 lipca 2017 r. osobiście podpisał skierowanie na staż. Pracodawca potwierdził, iż rozmowa ze skarżącym odbyła się w obecności jego pracownicy. Pracodawca wskazał, iż na pytanie o odbycie stażu skarżący odpowiedział, że nie jest zainteresowany pracą, ponieważ ma już pracę.

Ponadto organ I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie pracownicy firmy Ax., która była obecna podczas rozmowy o staż, z którego wynika, że skarżący nie był zainteresowany pracą.

Następnie Starosta [...] decyzją z dnia 2 listopada 2017 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 lipca 2017 r.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżący twierdził, że rozmowa z pracodawcą nie odbyła się, a podpisy na jego skierowaniu składała pracownica biura. Skarżący domagał się również przeprowadzenia kontroli wszystkich podpisów p. K. i ustalenia ich oryginalności.

Wojewoda Ł. decyzją z dnia 19 grudnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z zaleceniami Wojewody Ł. Powiatowy Urząd Pracy w [...] przeprowadził po raz kolejny postępowanie wyjaśniające oraz przesłuchał świadków (W.K. oraz pracowników PUP w [...]).

W dniu 26 lutego 2018 r. do PUP w [...] wpłynęło oświadczenie skarżącego, w którym stwierdził, że użyte w oświadczeniu z 20 lipca 2017 zadanie "nie jestem zainteresowany... " jest niefortunne i nieprawdziwe. Skarżący wyjaśnił, że ww. oświadczenie pisał zdenerwowany i zestresowany po wizycie w firmie Ax., gdzie został pomówiony o brak zainteresowania pracą. Skarżący stwierdził również, że nie został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oraz że może odmówić złożenia tego oświadczenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 lipca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 20 lipca 2017 r. W.K. (pracodawca) osobiście rozmawiał ze skarżącym i osobiście po tej rozmowie podpisał skierowanie. Na skierowaniu znalazł się również zapis, że bezrobotny nie jest zainteresowany pracą. Ze względu na takie oświadczenie bezrobotnego, pracodawca nie udzielał żadnych dodatkowych informacji odnośnie stanowiska pracy.

W odwołaniu skarżący zakwestionował zasadność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i stwierdził, że postępowanie prowadzone jest tendencyjnie, niekompetentnie, urząd pracy zbiera dowody potwierdzające tylko taką wersję jaka jest dla niego wygodna, a jego zeznania nie są brane pod uwagę. Skarżący wniósł o rozstrzygnięcie wątpliwości na jego korzyść na podstawie art. 81 a § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, wniósł o uchylenie w całości przez organ odwoławczy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. oraz zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7,8,12,77,78,79 k.p.a.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa wart. 1 ust. 3 pkt l i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa wart. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (... ).

Wojewoda wskazał, że stosownie do treści art. 33 ust. 3 ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy ( ... ). Zgodnie z przepisami art. 33 ust. 4 pkt 3 wyżej powołanej ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.

Decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności - art. 33 ust. 4ca ustawy. Przez pojęcie stażu, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy, należy rozumieć nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą.

Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 17 lipca 2017 r. otrzymał propozycję odbycia stażu w firmie Ax. W.K. [...], ul. A. 1 b na stanowisku robotnik magazynowy. Zgodnie z informacjami wskazanymi przez pracodawcę w "Zgłoszeniu krajowej oferty pracy" staż miałby odbywać się w systemie jednozmianowym w godzinach od 8.00 do 16.00. Pracodawca oczekiwał od kandydatów jedynie wykształcenia gimnazjalnego lub średniego oraz kreatywności.

Wojewoda zaznaczył, że skarżący został pouczony w dniu [...] r., że odmowa bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, 180 dni w przypadku drugiej odmowy i 270 dni w przypadku trzeciej i kolejnej odmowy.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 20 lipca 2017 r. skarżący zgłosił się do urzędu pracy informując, iż nie może zastać właściciela na terenie firmy Ax. Po rozmowie telefonicznej ustalono, że W.K. jest obecny w firmie i może spotkać się z bezrobotnym. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz z zebranych dokumentów wynika, że w dniu 20 lipca 2017 r. W.K. osobiście rozmawiał z G.K. i po tej rozmowie podpisał skierowanie. Z treści "Skierowania" z dnia 17 lipca 2017 r. wynika jednoznacznie, że skarżący zgłosił się do pracodawcy w dniu 20 lipca 2017 r. W części "Wypełnia pracodawca" widnieje zapis cyt.: "Skierowany odmówił przyjęcia na staż z powodu - nie jest zainteresowany pracą".

Ze względu na treść złożonego przez bezrobotnego oświadczenia pracodawca nie udzielał żadnych dodatkowych informacji odnośnie stanowiska pracy. Podczas rozmowy u pracodawcy była obecna również pracownica ww. firmy, która ten fakt potwierdziła. Również w dniu 20 lipca 2017 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że cyt.: "Nie jestem zainteresowany przedstawioną ofertą pracy, ponieważ po zapoznaniu się z warunkami pracy na miejscu stwierdziłem, że nie dam rady (brak doświadczenia w takiej pracy)". Stwierdził również, że cyt.: "Powodem odmowy jest również, jak nie najważniejszym, ciągła opieka nad chorym rodzicem, który wymaga ciągłych wizyt w szpitalach i jeżdżenia po lekarzach". Akta sprawy zawierają również kolejne oświadczenie (z dnia 26 lutego 2018 r.), w którym skarżący stwierdził, że cyt." Nie jestem zainteresowany ... " jest niefortunne i nieprawdziwe oraz, że ww. oświadczenie pisał zdenerwowany i zestresowany po wizycie w firmie Ax., gdzie został pomówiony o brak zainteresowania pracą. Stwierdził także, że oświadczenia z dnia 20 lipca 2017 r. nie pisał z własnej woli, do jego napisania został zmuszony przez pracownika urzędu pracy pod groźbą utraty statusu osoby bezrobotnej.

Organ odwoławczy podkreślił, że złożone przez bezrobotnego oświadczenia są w swej treści rozbieżne i wobec tego nie mogą zostać uznane za wiarygodne. W dniu [...] r., tj. w dniu rejestracji skarżący został pouczony i uprzedzony o odpowiedzialności karnej za złożenie nieprawdziwych lub niezupełnych oświadczeń określonych w art. 233 k.k.

W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Zdaniem Wojewody Ł. oferta stażu w firmie Ax. na stanowisku robotnik magazynowy była ofertą odpowiednią, a skarżący spełniał określone w tej ofercie wymogi pod względem wykształcenia. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dokumentu stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do odbycia stażu.

Skarżący otrzymał propozycję odbycia stażu mającego na celu nabycie umiejętności adekwatnych do posiadanego wykształcenia. Należy nadmienić, iż staż miałby odbywać się w [...], a więc w miejscowości, która nie jest zbyt odległa od miejsca zamieszkania skarżącego. Staż jako forma pomocy na rzecz bezrobotnych jest skierowany do osób znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy, jego celem jest bowiem nabycie przez bezrobotnego doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, które mają poprawić jego sytuację jako osoby poszukującej zatrudnienia na rynku pracy. Organizator stażu wskazał w złożonej ofercie, że staż odbywa się w godz. 08:00 - 16:00. Starosta [...] przedstawiając skarżącemu propozycję odbycia stażu u wskazanego powyżej organizatora stażu uwzględnił poziom jego wykształcenia

i dotychczasowe kwalifikacje zawodowe. Skarżący (w toku postępowania wyjaśniającego) nie przedstawił żadnego dokumentu stwierdzającego przeciwwskazania do wykonywania zaproponowanego stażu, mając na uwadze art. 53 ust. 4 ustawy. Nie przedstawił też żadnego dokumentu, który by uprawdopodobnił konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Z tytułu odbywania stażu skarżący mógłby otrzymywać stypendium w wysokości 120% zasiłku dla osób bezrobotnych, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W świetle powyższego, zdaniem organu propozycja stażu - skierowana do skarżącego była odpowiednia. Organ podkreślił, że zgłaszając się do urzędu pracy w celu uzyskania statusu bezrobotnego zadeklarował zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. Gotowość do podjęcia zatrudnienia oznacza wolę zainteresowanego do podjęcia pracy.

Bezrobotnym, w związku z tym mogą być tylko takie osoby, które pozostają w dyspozycji urzędu pracy i w przypadku otrzymania propozycji pracy są gotowe ją podjąć. Wskazać należy, że status bezrobotnego uzależniony jest zarówno od warunku pozostawania bez pracy, jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Oznacza to zatem, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Ponadto status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie wniosku złożonego przez osobę zainteresowaną, a więc z jej własnej inicjatywy. Jest to zatem dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nieprzestrzeganie wywołuje określone prawem skutki. Przyjąć należy, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania.

Zdaniem Wojewody Ł. argumenty podniesione przez skarżącego w odwołaniu z dnia 6 kwietnia 2018 r. nie stanowią uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji stażu. Odmowa przyjęcia przez skarżącego zaproponowanego stażu była odmową bez uzasadnionej przyczyny. Wskazany przez skarżącego powód odmowy przyjęcia propozycji stażu, nie może zostać uznany za "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzasadnione przyczyny, o których mowa w powołanym przepisie to przede wszystkim okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu.

Podane przez skarżącego powody odmowy przyjęcia propozycji stażu nie mogą być uznane w stanie faktycznym niniejszej sprawy za "uzasadnioną przyczynę" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy. Wojewoda wyjaśnił, że skarżący nie może żądać przedłożenia propozycji pomocy, która mu odpowiada lub go interesuje. Przedłożenie bezrobotnemu konkretnej oferty wynika z możliwości jakimi dysponuje urząd pracy. Nie zawsze możliwości te odpowiadają oczekiwaniom bezrobotnych. Zważając na treść art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy i opisany powyżej stan faktyczny przedmiotowej sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. i przywrócenia skarżącemu statusu bezrobotnego. Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej bezrobotny traci wszelkie uprawnienia przysługujące mu na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący może dokonać ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna po okresie 120 dni od dnia odmowy, jeśli będzie spełniać określone w powoływanej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego.

W skardze G.K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, aby organ I i II instancji wystąpiły do ZUS z pytaniem, czy dana osoba była na zwolnieniu lekarskim, nieprzeprowadzenie dowodu z historii połączeń tel. m.in. E.K., W.K. i S.P. z 20 lipca 2017r. Skarżący zarzucił, że nie dokonano analizy porównawczej charakterów pisma S.P. i W.K., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zwrócił się do Sądu, aby wystąpił do ZUS z zapytaniem, czy przedsiębiorca, u którego miał odbywać staż przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniu 20 lipca 2017 r., historii połączeń E.K. z dnia 20 lipca 2017 r. oraz z jaką stacją bazową łączył się telefon W.K. w dniu 20 lipca 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Ł. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie utraty przez G.K. statusu osoby bezrobotnej.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.). Zgodnie z jego treścią starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: (a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, (b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, (c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Brzmienie powołanego przepisu jest kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego.

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że w zaistniałych okolicznościach wystąpiły podstawy do wydania decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, tj. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji innej formy pomocy określonej w ustawie. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko jest prawidłowe.

Wyjaśnić trzeba, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 33 ust. 2c ustanawia trzy profile pomocy i formy pomocy stosowane w ramach tych profili: (1) profil pomocy I - pośrednictwo pracy, a także w uzasadnionych przypadkach poradnictwo zawodowe lub formy pomocy, o których mowa w art. 40 ust. 1 i 3a, art. 45, art. 46 ust. 1 pkt 2, art. 60b, art. 61e pkt 2 oraz art. 66k–66n; (2) profil pomocy II - usługi i instrumenty rynku pracy, działania aktywizacyjne zlecone przez urząd pracy oraz inne formy pomocy z wyłączeniem Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a; (3) profil pomocy III - Program Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a, działania aktywizacyjne zlecone przez urząd pracy, programy specjalne, skierowanie do zatrudnienia wspieranego u pracodawcy lub podjęcia pracy w spółdzielni socjalnej zakładanej przez osoby prawne oraz w uzasadnionych przypadkach poradnictwo zawodowe.

Do instrumentów rynku pracy - stosowanych w ramach form pomocy określonych w art. 33 ust. 2c pkt 2 ww. ustawy - zalicza się staż, który w myśl art. 2 ust. 1 pkt 34 oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.

Przepis art. 53 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego. Program powinien określać: (1) nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy; (2) zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego; (3) rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych; (4) sposób potwierdzenia nabytych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych; (5) opiekuna osoby objętej programem stażu (ust. 4). Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę (ust. 6).

Staż jako forma pomocy na rzecz bezrobotnych jest skierowany do osób znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy, jego celem jest bowiem nabycie przez bezrobotnego doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, które mają poprawić jego sytuację jako osoby poszukującej zatrudnienia na rynku pracy.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 4 maja 2016 r. zawarł z Powiatowym Urzędem Pracy w [...] porozumienie ustalające warunki realizacji indywidulanego planu działania. Następnie w dniu 17 lipca 2017 r. skarżący otrzymał skierowanie na staż na stanowisko robotnik magazynowy do przedsiębiorcy Ax. W.K. [...] (k. 53 akt admin.). Organizator stażu wskazał w złożonej ofercie, że staż odbywa się w godz. 08:00 - 16:00. Organ I instancji przedstawiając skarżącemu propozycję odbycia stażu u wskazanego powyżej organizatora stażu uwzględnił poziom jego wykształcenia i dotychczasowe kwalifikacje zawodowe. Skarżący w dniu 20 lipca 2017 r. odmówił przyjęcia na staż z powodu braku zainteresowania pracą (k. 53 akt admin. – skierowanie). Jednocześnie skarżący złożył w PUP w [...] oświadczenie, że nie jest zainteresowany przedstawioną ofertą, ponieważ po zapoznaniu się z warunkami pracy na miejscu stwierdził, że nie da rady (brak doświadczenia w takiej pracy – k. 54 akt admin.). Skarżący wyjaśnił ponadto m.in., że ponad pół godziny czekał na p. K., rozmawiał z nim przez telefon, ale nie zrozumiał tego co mówił, gdyż przerywało. Skarżący podkreślił, że nie chce pracować dla kogoś kto lekceważy pracownika i nie przychodzi na umówione spotkanie. Jako powód odmowy wskazał także opiekę nad chorym rodzicem, który wymaga wizyt w szpitalach. Następnie w dniu 24 lipca 2017 r. skarżący w PUP w [...] przedłożył zwolnienie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 24 do 28 lipca 2017 r. oraz oświadczenie z dnia 24 lipca 2017 r., że jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy (k. 56 akt admin.). Następnie skarżący w dniu 26 lutego 2018 r. złożył wyjaśnienia, że nie pisał swojego wcześniejszego oświadczenia z dnia 20 lipca 2017 r. z własnej woli, i że do jego napisania został zmuszony przez pracownika PUP. W celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z obecnością p.K. w siedzibie prowadzonej działalności oraz przebiegu rozmowy ze skarżącym organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające (po dwukrotnym uchylaniu przez Wojewodę Ł. decyzji organu I instancji z dnia 1 sierpnia 2017r. i 2 listopada 2017 r.). Organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań świadków - pracowników W.K., pracowników PUP w [...] oraz skarżącego na okoliczności związane z treścią rozmowy i nieprzyjęciem propozycji stażu.

W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organów, że wyjaśnienia skarżącego w tej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło twierdzeń skarżącego, że w dniu 20 lipca 2017 r. W. K. nie był obecny w przedsiębiorstwie. Ponadto z akt sprawy nie wynika, że skarżący został "zmuszony" do złożenia oświadczenia, że nie jest zainteresowany odbyciem stażu u wskazanego przedsiębiorcy. Zauważyć należy, że treść składanych przez skarżącego pism i odwołań w toku postępowania administracyjnego wskazuje na to, że jest osobą, której znane są obowiązki i uprawnienia osoby rejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że skarżący świadomy swoich praw i obowiązków oświadczenie z dnia 20 lipca 2017 r. pisał, jak twierdzi "zmuszony przez pracownika urzędu pracy pod groźbą utraty statusu osoby bezrobotnej".

Natomiast istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają 3 okoliczności, które skarżący wskazał w swoim oświadczeniu z dnia 20 lipca 2017 r. Po pierwsze podniósł, że nie posiada kwalifikacji do przedstawionej oferty stażu, pod drugie, że nie chce pracować u pracodawcy, który nie przychodzi na umówione spotkanie, a po trzecie, że nie może rozpocząć stażu ze względu na konieczność opieki nad chorym rodzicem. Zdaniem Sądu, ww. okoliczności potwierdzają brak zainteresowania skarżącego proponowaną pracą. Stanowisko wyrażone przez skarżącego w powyższym oświadczeniu jest czytelne i nie budzi wątpliwości.

Jednocześnie zauważyć należy, że przedstawiona oferta stażu spełniała określone powołanymi wyżej przepisami wymogi, zarówno pod względem dotychczasowych kwalifikacji zawodowych skarżącego, godzin odbywania stażu, czasu dojazdu do miejsca odbywania stażu i z powrotem środkami transportu (dojazd do [...]). Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dokumentu stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do odbycia stażu. Nie przedstawił też żadnego dokumentu, z którego wynikałaby konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

W ocenie Sądu, wobec powyższego należy uznać, że oświadczenie skarżącego z dnia 20 lipca 2017r., w którym oświadczył m.in., że nie jest zainteresowany ofertą pracy jest wiarygodne i nie zostało przez niego skutecznie podważone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Prawidłowo organu uznały zatem, że skarżący odmówił przyjęcia propozycji stażu, co potwierdza zebrany materiał dowodowy.

Zgodzić należy się z organem orzekającym, że wskazana przez skarżącego przyczyna odmowy przyjęcia propozycji odbycia stażu, nie stanowi "uzasadnionej przyczyny odmowy" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy. Ustawodawca odwołał się w ww. przepisie do zwrotu nieostrego, wymagającego stosowania ocen, których efekty będą zależały od konkretnej sytuacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że "uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie to przede wszystkim okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Należą do nich na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nadzwyczajne zdarzenie losowe typu pożar, powódź, które uniemożliwia bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 142/12, z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt I OSK 734/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 469/10; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych na skutek lekkomyślności, niedbalstwa zainteresowanego, czy też wynikających z jego woli.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, przedstawione przez niego argumenty nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Brak zainteresowania odbywaniem stażu z powodu braku kwalifikacji, konieczności opieki nad członkiem rodziny (bez uprawdopodobnienia tego twierdzenia), czy też braku rozmowy z przedsiębiorcą (która to okoliczność nie została potwierdzona), nie stanowią obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji takiej formy pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, że uczestnik stażu nie otrzymuje wynagrodzenia, lecz stypendium, które jest wypłacane przez powiatowy urząd pracy. Jego wysokość została określona przez ustawodawcę i wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zaznaczyć również należy, że przedłożona przez Urząd Pracy propozycja stażu miała na celu udzielenie wsparcia osobie bezrobotnej, którą jest skarżący, posiadający taki status od dnia [...] r. Celem skierowania do organizatora stażu było zwiększenie szansy skarżącego na uzyskanie zatrudnienia na rynku pracy. Program stażu spełniał wszystkie obiektywne wymogi, określone ww. przepisami prawa. Natomiast to, że staż nie spełniał subiektywnych oczekiwań skarżącego, nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej odmowę przyjęcia propozycji pomocy od Urzędu Pracy.

Sąd podziela w pełni stanowisko organu, że status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie wniosku złożonego przez osobę zainteresowaną, a więc z jej własnej inicjatywy. Jest to zatem dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nieprzestrzeganie wywołuje określone prawem skutki.

Osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym określone propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z tych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 września 2016r. sygn. akt I OSK 2283/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 809/11; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zgodzić należy się z organem, że skarżący został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, a także o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy czy innej formy pomocy określonej w ustawie, w tym propozycji odbycia stażu. Dowodem na to jest własnoręczny podpis skarżącego złożony na dokumentach: "Wyrażam zgodę na ustalenie profilu pomocy w dniu 5 kwietnia 2016 r. (k. 49 akt. admin.) oraz "POROZUMIENIE O REALIZACJI INDYWIDULANEGO PLANU DZIAŁANIA" (k. 51 akt admin.). Skarżący był zatem świadomy ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji prawnych wynikających z ich niedopełnienia.

Reasumując stwierdzić należy, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego, określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi.

Odnosząc się do zarzutu skargi polegającego na nieuwzględnieniu wniosku dowodowego, aby organy wystąpiły do ZUS z zapytaniem, czy dana osoba przebywała na zwolnieniu lekarskim oraz dowodu z połączeń telefonicznych m.in. E.K., W.K. i S.P z dnia 20 lipca 2017 r., stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2017 r. sygn. I OSK 1607/16 stwierdził, że w każdym postępowaniu organ administracji publicznej zobowiązany jest do zgromadzenia dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy i poczynienia na tej podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, nie zaś subiektywne przekonanie strony. Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Wszystkie fakty, które miały istotne znaczenie, zostały przez organy prawidłowo ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Także ocena tych ustaleń dokonana przez organ nie może być uznana za niezgodną z prawem. Skarżący prawidłowo informowany był o kolejnych czynnościach podejmowanych przez organ, w tym o dowodzie z przesłuchania świadków (stosownie do treści art. 79 § 1 k.p.a.) i brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Z zeznań świadków E.K. (k. 160-163 akt. admin.) i S.P. (k. 155-159 akt admin.) wynika, że W.K. był obecny w siedzibie przedsiębiorstwa w dniu 20 lipca 2017 r. i że rozmawiał ze skarżącym, który nie był zainteresowany ofertą stażu. Ustalenia zatem dotyczące przebywania na zwolnieniu lekarskim przez przedsiębiorcę jak i wykaz połączeń nie byłyby dowodami, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na treść oświadczenia skarżącego z dnia 20 lipca 2017 r. i podważyć jego wiarygodność.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze to podlegały oddaleniu. Skarżący zwrócił się do Sądu, aby wystąpił do ZUS z zapytaniem, czy przedsiębiorca, u którego miał odbywać staż przebywał na zwolnieniu lekarskim w dniu 20 lipca 2017 r., historii połączeń E.K. z dnia 20 lipca 2017 r. oraz z jaką stacją bazową łączył się telefon W.K. w dniu 20 lipca 2017 r. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd uznał, że wskazywane przez skarżącego okoliczności nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i w żaden sposób nie wpływają na ocenę stanowiska organów o braku uzasadnionej przyczyny odmawiającej przyjęcia propozycji stażu.

Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

D.Cz.