Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1349/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi W. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postę- powania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się wyroku.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu W. G. uprawnień kombatanckich.

Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, W. G. w kwietniu 1942 roku został wraz z rodziną wywieziony do Niemiec na przymusowe roboty, gdzie pracował w gospodarstwie rolnym w N. w okolicy T. Po wyzwoleniu w maju 1945 roku powrócił do Polski. Uprawnienia kombatanckie nabył na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w S. z dnia [...] z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 6 lipca 1948 r. do 7 października 1950 r., kiedy to pełnił służbę w batalionie W. Brygady WOP w C. k / L. W tej sytuacji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] pozbawił W. G. uprawnień kombatanckich. Stwierdził, iż uzyskał on uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Skutkuje to, na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Ponadto organ podał, iż nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie przedmiotowych uprawnień.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. G. opisał wywiezienie i pracę przymusową w III Rzeszy oraz służbę wojskową. Podał, iż służąc w 23 Batalionie Wojsk Ochrony Pogranicza we W. nad B. walczył z osobami nielegalnie przekraczającymi granicę, grasującymi szabrownikami i bandami UPA.

Organ rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wywodził, że W. G. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a podnoszony fakt pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy nie jest rodzajem represji wymienionej w art. 4 ustawy o kombatantach. Sprawy dotyczące represji organ rozstrzyga na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395). Wobec czego postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzja z dnia [...] wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. G. wskazał, iż decyzja z dnia [...] jest dla niego krzywdząca. Opisał pobyt na robotach przymusowych w III Rzeszy i służbę w WOP, kiedy walczył m. in. z bandami UPA. Życie w ciężkich warunkach podczas robót i służby wpłynęło na jego zły stan zdrowia, co obecnie skutkuje spotęgowaniem schorzeń reumatycznych i sercowych.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu administracji publicznej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa ). Dowodem zaś może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( art. 75 § 1 zdanie pierwsze kpa ).

Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz.950 ze zm. ) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie lub utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. , art. 2 oraz art. 4.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący podniósł, iż w okresie pełnienia służby wojskowej walczył z oddziałami UPA, a zatem wskazał okoliczność wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 NSA wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek ( zarzut ) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( ONSA 2002/4/132 ).

Organ administracji winien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie, czy skarżący jako żołnierz powołany do służby we wskazanej przez niego jednostce Wojska Polskiego walczył z oddziałami UPA. Ustalenie to ma bowiem istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego.

Organ administracji obowiązkowi pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jednak uchybił ograniczając się do całkowicie dowolnego stwierdzenia, że z akt sprawy nie wynika, jakoby skarżący brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).