Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 87/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7b, art. 20, art. 22,a rt. 24
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 roku sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów oddala skargę. D.Cz.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.W. od decyzji Starosty [...] [...] z dnia [...] orzekającej o wniesieniu z urzędu zmian do operatu ewidencji gruntów obrębu B. gm. [...]:

1. dla działki 69 uregulowanej w KW nr [...] będącej własnością J. i S.W. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 3 lutego 2015 r. w miejsce dotychczasowych zapisów w rejestrze gruntów wykazać: a) działka ewidencyjna nr 69 o powierzchni 5,3881 ha w tym użytki: RIIIa (grunty orne) - 3,2760 ha, - RIIIb (grunty orne) - 1,4385 ha, RlVa (grunty orne) - 0,3597 ha, - Br/RIIIa (grunty orne zabudowane) - 0,1609 ha, - W/RIIIa (rów) - 0,1393 ha, - W/RIIIb (rów) - 0,0137ha,

2. dla działek nr: 70/1, 70/2, 70/3 uregulowanych w KW nr [...] będącej własnością J.L. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 19 lipca 2012 r. w miejsce dotychczasowych zapisów w rejestrze gruntów wykazać: a) działka ewidencyjna nr 70/1 o powierzchni 2,0040 ha w tym użytki: - RlIla (grunty orne) - 0,9911 ha, - RIIIb (grunty orne) - 0,9657 ha, - W/RIIIa (rów) - 0,0351 ha, - W/RIIlb (rów) - 0,0121 ha, b) działka ewidencyjna nr 70/2 o powierzchni 1,8388 ha w tym użytki: - RIIIa (grunty orne) - 1,0909 ha, - RIIIb (grunty orne) - 0,7097 ha, - W/RIIIb (rów) - 0,0382 ha, c) działka ewidencyjna nr 70/3 o powierzchni 1,2159 ha w tym użytki: - RIIIa (grunty orne) - 0,5214 ha, - RIIIb (grunty orne) - 0,3645 ha, - RIVa (grunty orne) - 0,2542 ha, - W/RIIIa (rów) - 0,315 ha, - W/RIIIb (rów) - 0,0443 ha,

3. dla działki 71/2 uregulowanej w KW nr [...] będącej własnością W.K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kutnie sygn. akt. Ns. 200/88 z dnia 18 października 1988 r. o uwłaszczeniu oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Kutnie sygn. akt. Ns l 144/01 z dnia 29 marca 2001 r. o stwierdzeniu nabycia spadku w miejsce dotychczasowych zapisów w rejestrze gruntów wykazać: a) działka ewidencyjna nr 71/2 o powierzchni 0,9615 ha w tym użytki: - RlIla (grunty orne) - 0,5346 ha, - RIIlb (grunty orne) - 0,4269 ha, Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...].

W odwołaniu od decyzji organu I instancji J.W. podniosła, iż zaskarża ją w części dotyczącej wniesienia zmian przedmiotowych dla działki nr 69, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością J. i S.W. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, z naruszeniem jej prawa własności i nie uwzględnia faktu długotrwałego posiadania ze skutkiem zasiedzenia nieruchomości.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 8 września 2014 r. W.K. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wyjaśnienie różnicy powierzchni działki 71/2 położonej w obrębie B., będącej jej własnością. Starosta po analizie dokumentacji zgromadzonej w zasobie stwierdził, że w rejestrze pierwszej ewidencji gruntów obrębu B. z 1959 r. przedmiotowa nieruchomość wykazana została jako działka 71 o pow. 5,12 ha. W 1988 r. w celu uregulowania spraw własnościowych dokonano podziału działki 71 na działkę 71/1 o pow. 4,13 ha i działkę 71/2 o pow. 0,99 ha (operat techniczny Nr 202-341/2002 z 1988 r.). Jednakże geodeta dokonujący podziału popełnił błąd obliczeniowy, którego ze względu na brak danych nadliczbowych nie mógł zauważyć. Błąd ten polegał na tym że do wzoru obliczeń współrzędnych geodezyjnych dwóch punktów granicznych działki 71 (od strony południowej) pomierzonych metodą domiarów prostokątnych na bok osnowy geodezyjnej (pp II - pp 120) geodeta błędnie wprowadził do wzoru matematycznego założenie, że pomierzone punkty graniczne usytuowane są po lewej, a nie po prawej - jak było rzeczywiście - stronie linii pomiarowej. Następnie opierając się na tych błędnie obliczonych współrzędnych punktów granicznych od strony południowej, obliczył metodą "wcięcia liniowego wprzód" współrzędne geodezyjne dwóch punktów granicznych od strony północnej. Tym samym błędy uległy zwielokrotnieniu. Analiza wykonana przez geodetę działającego na zlecenie Starosty w 2015 r. wykazała, że na skutek ww. błędów, położenie punktu granicznego w północno - wschodniej części obecnej działki 71/2 obarczone zostało błędem wynoszącym 8,27 m i o tyle został przesunięty od prawidłowego położenia w kierunku zachodnim, co spowodowało niewłaściwy przebieg wschodniej granicy działki 71/2. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kutnie sygn. akt. Ns. 200/88 z dnia 18 października 1988 r. o uwłaszczeniu dla działki 71/2 o pow. 0,99 ha założono księgę wieczystą [...]. Podczas podziału działki 71/1 w 2005 r. ustalono zachodnią granicę działki 71/2, której przebieg zaakceptowali właściciele powyższych działek.

W 2011 r. przeprowadzono modernizację obrębu B. w wyniku której wykazano, że powierzchnia działki 71/2 wynosi 0,8027 ha. Do obliczenia tej powierzchni przyjęto ustaloną zachodnią granicę oraz błędnie obliczone współrzędne punktów granicznych wschodniej granicy z 1988 r. i odkładano od tej błędnej granicy kolejne miary czołowe z operatu podstawowego z 1962 r. dla działek sąsiednich w kierunku wschodnim aż do działki 69. Na tej działce poprzestano, gdyż kolejną była działka drogi gminnej niezmieniona sytuacyjnie. W wyniku takiego działania długość północnej granicy działki 69 zwiększyła się z 139,60 m (operat podstawowy) do 148,70 m. Wykonawca modernizacji pomimo znacznego przekroczenia odchyłek obliczeniowych, nie przeprowadził analizy operatu podziałowego działki 71 z 1988 r.

Ze względu na powyższe Starosta uznał iż zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. "d" ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) powinien dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków ze względu na wykryty w nich błąd powstały na skutek działania organu (w modernizacji) z urzędu. Starosta powołał geodetę który powyższy błąd zidentyfikował i sporządził najpierw operat techniczny, który wskazał nowy przebieg granicy pomiędzy działkami 71/2 i 7011. Protokołu z ustalenia granic strony nie podpisały.

W związku z tym, że ww. wspomniany błąd wpłynął na położenie granic powierzchni działek sąsiednich tj. działek 70/1, 70/2, 70/3, 69, w celu naprawienia tych nieprawidłowości Starosta [...] zdecydował o rozszerzeniu opracowania geodezyjnego na powyższe działki.

Wynikiem prac geodezyjnych był operat techniczny, który skorygował błędy popełnione w latach ubiegłych i ustalił granice działek będących przedmiotem postępowania zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. 2015 poz. 542), zgodnie z którym w przypadku, gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

W operacie tym: przebieg granicy działki 71/2 z działką 71/4 przyjęto z operatu podziału działki 71/1 (202- 807/205 z 1988 r.) w którym zgodnym oświadczeniem woli właścicieli ustalono zachodnią granicę działki 71/2,

- granicę pomiędzy działką 71/2 a działką 70/1 przyjęto z operatu podziału działki 71 (202-807/205 z 1988 r.) po skorygowaniu ww. błędu obliczeniowego. Granica ta została zaakceptowana przez W.K. i J.L. - właścicieli działek 71/2 i 70/1,

- przebieg granicy działek 70/2 i 70/3 z działką 69 wskazano wykorzystując dane pomiarowe (czołówki) z operatu podstawowego nr 149/3/159/62 z 1962 r. oraz dane z operatu jednostkowego nr 202-341/2002 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego popełnionego w tym operacie, a także operatu 202-201/2002 z 1969 r. dotyczącego podziału działki 70. Wskazaną granicę zaakceptował J.L. zaś J. i S.W. zgody nie wyrazili.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, przychylił się do wniosków organu I instancji że w procesie modernizacji gruntów i budynków wyżej opisany błąd obliczeniowy powinien być skorygowany przez wykonawcę, a kontrola operatu technicznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przed przyjęciem jej do zasobu powinna ten błąd wychwycić. Ponieważ Starosta przyjął do zasobu błędny operat, jest to błąd, który może być skorygowany w trybie art. 24 ust. 2a pkt d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Odnosząc się do analizy przeprowadzonej przez geodetę i materiałów gromadzonych w sprawie organ stwierdził, że ustalenia te są poprawne, co potwierdzają materiały geodezyjne m.in. z założenia ewidencji gruntów. Słusznie przyjęto granice pomiędzy działkami 71/2,7011, 70/2, 70/3 z operatu 202-807/205 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego. Granice takie zostały zaakceptowane przez strony przed Starostą. Granica działek 70/2 i 70/3 z działką 69 z powodu licznych ustaleń tej granicy na przestrzeni ubiegłych lat, za każdym razem w innym miejscu, prawidłowo została ustalona zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykorzystując dane pomiarowe (czołówki) z operatu podstawowego nr 149/3/159/62 z 1962 r. oraz dane z operatu jednostkowego nr 202-341/2002 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego popełnionego w tym operacie, a także operatu 202-201/2002 z 1969 r. dotyczącego podziału działki 70, pomimo braku zgody właścicieli działki 69.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to znaczy na podstawie właściwych przepisów prawa. Przedmiotowe postępowanie przez Starostą [...] zostało wszczęte z urzędu, w celu poprawy błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków. Fakt długotrwałego posiadania ma znaczenie przed sądem, który stwierdza zasiedzenie gruntu odpowiednim orzeczeniem, organ administracji nie ma takich kompetencji. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia prawa własności organ zaznaczył, że w księdze wieczystej prowadzonej dla niniejszej nieruchomości istnieje zapis że posiada ona powierzchnię 5,26 ha plus 0,16 ha rowu co daje łącznie 5,42 ha, jakkolwiek to ewidencja gruntów i budynków określa granice nieruchomości i jej powierzchnię, niemniej zapisy dotyczące granic w ewidencji mogą podlegać zgodnie z prawem zmianom na skutek różnych postępowań, w tym rozgraniczeń, wyroków sądowych w sprawie zasiedzenia, ustaleń granic.

W tym przypadku w ocenie organu granica została ustalona zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co spowodowało zmianę powierzchni działki, z powodów wyżej opisanych. Granica i powierzchnia działki w dalszym ciągu może być zmieniana na skutek postępowań np. w sprawie zasiedzenia.

Na powyższą decyzję J.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżając ją w części dotyczącej wniesienia zmian przedmiotowych dla działki nr 69, uregulowanej w KW nr [...], będącej własnością J. i S.W. Skarżąca wskazała, iż decyzja została wydana z naruszeniem jej prawa własności, dokonano z urzędu zmian w przebiegu granic i ich powierzchni, podczas gdy istniały one przez okres ostatnich kilkudziesięciu lat i były akceptowane przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości. W wyniku aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków nie zmieniono powierzchni działki 71/1 kosztem zmiany powierzchni działki będącej działką skarżącej. Ponadto za podstawę do wyliczeń położenia granic i powierzchni działek niezasadnie przyjęto granicę działek, w wyniku czego powierzchnia działki nr 69 – jako ostatniej przed drogą gminną – uległa zmniejszeniu. Zdaniem skarżącej nie rozliczono kwestii rowów na wszystkich działkach będących przedmiotem przeprowadzonej aktualizacji danych – wobec czego nie wiadomo, czy istniejące rowy zostały wliczone czy nie do powierzchni działek, jako strona nie została zapoznana z operatem technicznym. Nie uwzględniono również jej wyjaśnień na żadnym etapie postępowania. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła, iż w rezultacie dokonanej przez Starostę z urzędu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, granica działki nr 69 została wytyczona na nowo, w nowym miejscu, co spowodowało zmniejszenie jej powierzchni o blisko 2000 m2. Na tę nową granicę już od chwili sporządzania protokołu przebiegu granic nie wyrażali z mężem zgody i nie wyrażają jej nadal. Nowo obliczona powierzchnia działki nr 69 jest niezgodna z posiadanym przez nią aktem własności. Przedmiotem zakupu dokonanego przez skarżącą i jej męża była bowiem działka nr 69 o powierzchni 5,5769 ha. i za taką powierzchnię działki dokonali oni zapłaty.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne i powtórzył stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnił, że rowy nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej i wchodzą w skład rozliczanych działek, co wynika z mapy ewidencji gruntów oraz użytków wyszczególnionych w działkach – grunty pod rowami są oznaczone symbolem "W".

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w WSA w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

Na rozprawie, która odbyła się przed WSA w Łodzi w dniu 7 lipca 2016 roku skarżąca popierała skargę i wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uczestnik postępowania S.W. wyjaśnił, że pomiędzy działkami 70/2 i 69 nigdy nie było sporów granicznych a przy modernizacji w roku 2011 właściciele działek zgodzili się na ustalone punkty graniczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 780 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, zarówno pod kątem zgodności z prawem materialnym jak i z przepisami postępowania administracyjnego. W myśl art. art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy.

Zaskarżona decyzja dotyczy wpisów w ewidencji gruntów i budynków, wobec czego zasadnym jest przywołanie odpowiednich do przedmiotu rozstrzygnięcia regulacji prawnych z zakresu tej dziedziny administracji. Podstawą wpisów do ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015, poz. 520 z poźn. zm.), dalej jako p.g.k. W myśl pierwszego z powołanych przepisów, ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów i budynków, w tym między innymi granic gruntów, ich położenia, powierzchni, z także ich właścicieli. Przepis art. 22 tej ustawy, wskazuje organ administracji geodezyjnej i kartograficznej prowadzący ewidencję, którym jest starosta, przy czym w przypadku miast na prawach powiatu, funkcje organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, o których mowa w art. 6a ust. 1 pkt 2 lit "b" ustawy p.g.k, wykonuje prezydent. Jak wynika natomiast z przepisu art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji, przy czym jako podstawę tej aktualizacji ustawodawca wskazuje między innymi "wykrycie błędnych informacji" (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit "d").

Aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie do bazy danych udokumentowanych zmian, między innymi na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit "d" p.g.k.). Postępowanie aktualizacyjne ma zatem na celu utrzymanie takiego stanu ewidencji, aby dane w niej zawarte były zgodne, zarówno z okolicznościami faktycznymi, jak i ze stanem prawnym. Przy czym należy podkreślić, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (m. inn. wyrok NSA w sprawie I OSK 1488/06, wyrok NSA w sprawie I OSK 1044/08). Warto też dodać, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów może nastąpić zarówno na wniosek jak i z urzędu. Przesłanką do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu, jest między innymi wykrycie w ewidencji "błędnych informacji" (art. 24 ust. 2a pkt 1lit "d" p.g.k.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że przyczynę zaistniałego w tej sprawie sporu stanowiło wystąpienie błędu w operacie ewidencji gruntów obrębu B. gm. [...], w którym znajduje się działka skarżącej. Z dokumentacji zgromadzonej w zasobie Geodezyjno – Kartograficznym wynika bowiem, że w rejestrze pierwszej ewidencji gruntów ww. obrębu z 1959 r., wykazana została działka 71 o pow. 5,12 ha. W 1988 r. w celu uregulowania spraw własnościowych dokonano podziału ww. działki (71/1 i 71/2). Jednakże geodeta dokonujący podziału popełnił błąd obliczeniowy, którego ze względu na brak danych nadliczbowych nie mógł zauważyć. Następnie zaś opierając się na błędnie obliczonych współrzędnych punktów granicznych dokonał dalszych obliczeń, co spowodowało powielenie i zwielokrotnienie błędów. Kolejna analiza wykonana przez geodetę działającego na zlecenie Starosty w 2015 r. wykazała, że na skutek ww. błędów, położenie punktu granicznego w północno - wschodniej części obecnej działki 71/2 obarczone zostało błędem wynoszącym 8,37 m i o tyle został przesunięty od prawidłowego położenia w kierunku zachodnim, co spowodowało niewłaściwy przebieg wschodniej granicy działki 71/2.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kutnie sygn. akt. Ns. 200/88 z dnia 18 października 1988 r. o uwłaszczeniu dla działki 71/2 o pow. 0,99 ha założono księgę wieczystą [...]. Podczas podziału działki 71/1 w 2005 r. ustalono zachodnią granicę działki 71/2, której przebieg zaakceptowali właściciele powyższych działek (W.K., D.J., Da.J. oraz M.J.) składając podpisy do protokołu z ustalenia granic.

W 2011 r. przeprowadzono prace geodezyjne w celu modernizacji obrębu B. w wyniku której wykazano, że powierzchnia działki 71/2 wynosi 0,8027 ha. Do obliczenia tej powierzchni przyjęto ustaloną zachodnią granicę oraz błędnie obliczone współrzędne punktów granicznych wschodniej granicy z 1988 r. i odkładano od tej błędnej granicy kolejne miary czołowe z operatu podstawowego z 1962 r. dla działek sąsiednich w kierunku wschodnim aż do działki 69, która stanowi własność skarżącej. Na tej działce poprzestano z tego względu, iż kolejną działką w kierunku wschodnim była niezmieniona sytuacyjnie działka drogi gminnej. W wyniku takiego działania długość północnej granicy działki 69 zwiększyła się z 139,60 m (operat podstawowy) do 148,70 m. Wykonawca modernizacji pomimo znacznego przekroczenia odchyłek obliczeniowych, nie przeprowadził analizy operatu podziałowego działki 71 z 1988 r.

Powyższy błąd pozostał niezauważony aż do września 2014 r., to jest do dnia, w którym W.K. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o wyjaśnienie różnicy w powierzchni ewidencyjnej i hipotecznej stanowiącej jej własność działki nr 71/2. Ze względu na powyższe Starosta uznał iż zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. "d" p.g.k. powinien dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków ze względu na wykryty w nich błąd powstały na skutek działania organu (w modernizacji) z urzędu.

Ponieważ do zadań organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dokumentami i materiałami źródłowymi, taki stan rzeczy wymagał podjęcia stosownych działań. Starosta powołał geodetę który powyższy błąd zidentyfikował – ustalił przyczynę różnicy między zapisem w ewidencji gruntów a zapisem w księdze wieczystej. Najpierw geodeta sporządził operat techniczny, który wskazał nowy przebieg granicy pomiędzy działkami 71/2 i 70/1. Protokołu z ustalenia granic, znajdującego się w operacie z 2015 r. nie podpisali właściciele ww. działek – W.K. i J.L.

W związku z tym, że błąd położenia wschodniej granicy działki nr 71/2 wpłynął na określenie granic i obliczenie powierzchni działek sąsiednich, w tym należącej do skarżącej działki nr 69, w celu skorygowania popełnionych w poprzednich latach błędów rozszerzono zakres prac geodezyjnych o ustalenie przebiegu granic ww. działek oraz sąsiadujących z nimi działek, stanowiących drogi gminne. Rozszerzenie zakresu zlecenia wykonania pracy geodezyjnej znajduje odzwierciedlenie w protokole z ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 69, 70/1, 70/2, 70/3, 71/2, 192 oraz 197 z dnia 8 maja 2015 r. J. i S.W. jako właściciele działki nr 69 nie zaakceptowali granicy ich działki z działkami nr 70/2, 70/3 (p. L.) podnosząc, że nabyli oni działkę o powierzchni 5,5769 ha (akt notarialny rep. [...] z dnia 23 lutego 2015 r.) i nie chcą dokonywać żadnych zmian.

Prawną podstawę ww. działań stanowi przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit "d" ustawy p.g.k., zgodnie z którym – wykrycie błędnych danych w ewidencji, stanowi samoistną podstawę prawną ich aktualizacji, czyli wprowadzenia stosownych zmian do ewidencji gruntów i budynków, zaś prawną formę tej aktualizacji stanowi decyzja administracyjna. Stosownie zaś do regulacji zawartej w przepisach § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542), dalej jako "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów", podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków jest dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Oznacza to, że organ nie może zaktualizować danych w ewidencji gruntów, bez sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej. Ma ona kluczowe znaczenie w sprawach dotyczących ewidencji gruntów, albowiem zgodnie z przepisem art. 20 ust. 1 p.g.k., zawarte tam dane na temat położenia, granic i powierzchni gruntów, stanowią informacje będące podstawą ustaleń przyjętych przez organ w wydanym rozstrzygnięciu.

Zadaniem Sądu orzekającego w sprawie jest kontrola prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania i weryfikacja jego rezultatów, w kontekście obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem podniesionych w skardze zarzutów.

W niniejszej sprawie stosowną dokumentację geodezyjną a zarazem podstawę opracowania operatu technicznego z 2015 r., który skorygował błędy popełnione w ubiegłych latach i ustalił granice działek będących przedmiotem postępowania stanowią wykazy zmian danych ewidencyjnych działek sporządzonych w opracowaniach geodezyjnych wykonanych na zlecenie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków zaewidencjonowanych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kutnie w dniu 19 marca 2015 r. pod numerem [...] oraz w dniu 17 sierpnia 2015 r. pod numerem [...]. Dane podmiotowe w niniejszej sprawie pozostały bez zmian.

Skarżąca zarzuca, że naruszono jej prawo własności oraz, że dokonano z urzędu zmian w przebiegu granic i powierzchni działek pomimo, iż dotychczasowy przebieg działek i ich powierzchnia istniały przez okres ostatnich kilkudziesięciu lat i były akceptowane przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości. W rezultacie dokonania aktualizacji danych granica jej działki została wytyczona na nowo, co spowodowało zmniejszenie jej powierzchni o blisko 200 m2. Na nową granicę wraz z mężem skarżąca nie wyraża zgody.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów w przypadku, gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

Operat Techniczny z 2015 r. jest dokumentacją geodezyjną wykonaną w związku z dostrzeżoną nieprawidłowością w ewidencji. Jego ustalenia mają charakter kompleksowy. Ze względu na fakt, iż w kompleksie ww. działek od założenia ewidencji gruntów tj. od 1959 r. granice były ustalane wielokrotnie, podczas ustalenia granic oprócz operatów ewidencyjnych organ poddał analizie również operaty techniczne z 1988 roku. Zestawiono powierzchnię przedmiotowych działek począwszy od założenia pierwszej ewidencji gruntów w 1959 r. do ostatniego pomiaru w 2015 r. i ustalono, że:

- przebieg granicy działki 71/2 z działką 71/4 przyjęto z operatu podziału działki 71/1 (202- 807/205 z 1988 r.), w którym zgodnym oświadczeniem woli właścicieli ustalono zachodnią granicę działki 71/2,

- granicę pomiędzy działką 71/2 a działką 70/1 przyjęto z operatu podziału działki 71 (202-807/205 z 1988 r.) po skorygowaniu ww. błędu obliczeniowego. Granica ta została zaakceptowana przez W.K. i J.L. - właścicieli działek 71/2 i 70/1,

- przebieg granicy działek 70/2 i 70/3 z działką 69 wskazano wykorzystując dane pomiarowe (czołówki) z operatu podstawowego nr 149/3/159/62 z 1962 r. oraz dane z operatu jednostkowego nr 202-341/2002 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego popełnionego w tym operacie, a także operatu 202-201/2002 z 1969 r. dotyczącego podziału działki 70. Wskazaną granicę zaakceptował J.L. zaś J. i S.W. zgody nie wyrazili.

W ocenie Sądu wykonując prace geodezyjne na potrzeby niniejszego postępowania skorygowano wszystkie błędy popełnione w poprzednich latach. W procesie modernizacji gruntów i budynków wyżej opisany błąd obliczeniowy powinien być skorygowany przez wykonawcę, a kontrola operatu technicznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przed przyjęciem jej do zasobu powinna ten błąd wychwycić. Ponieważ Starosta przyjął do zasobu błędny operat, jest to błąd, który może być skorygowany w trybie art. 24 ust. 2a pkt d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do analizy przeprowadzonej przez geodetę i materiałów gromadzonych w sprawie Sąd stwierdza, że ustalenia te są prawidłowe, co potwierdzają zgromadzone w sprawie materiały geodezyjne. Słusznie przyjęto granice pomiędzy działkami 71/2,7011, 70/2, 70/3 z operatu 202-807/205 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego. Granice takie zostały zaakceptowane przez strony przed Starostą. Granica działek 70/2 i 70/3 z działką 69 z powodu licznych ustaleń tej granicy na przestrzeni ubiegłych lat, za każdym razem w innym miejscu, prawidłowo została ustalona zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów wykorzystując dane pomiarowe (czołówki) z operatu podstawowego nr 149/3/159/62 z 1962 r. oraz dane z operatu jednostkowego nr 202-341/2002 z 1988 r. po skorygowaniu błędu obliczeniowego popełnionego w tym operacie, a także operatu 202-201/2002 z 1969 r. dotyczącego podziału działki 70, pomimo braku zgody właścicieli działki 69.

W dalszej części skargi skarżąca zarzuca, że w wyniku dokonanej aktualizacji nie zmieniono powierzchni działki 71/1 kosztem zmiany powierzchni działki będącej jej własnością, zaś za podstawę do wyliczeń niezasadnie przyjęto granicę działek 71/1 i 71/2 w wyniku czego powierzchnia działki nr 69 uległa zmniejszeniu.

W ocenie Sądu stanowisko to nie jest prawidłowe. Po pierwsze należy przyjąć założenie, że powierzchnia działki jest pochodną przebiegu jej granic, które wyznaczają współrzędne punktów granicznych, a punkty te ustala się je w drodze pomiarów geodezyjnych. Po drugie, przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustala się na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Operat Techniczny z 2015 r. spełnia powyższe kryterium. Ponadto, hipoteza powołanego przepisu obejmuje szereg różnych postępowań, w wyniku których sporządza się dokumentację geodezyjną. Wśród nich wymienia także postępowanie administracyjne, w ramach którego opracowana dokumentacja geodezyjna wykorzystana zostaje do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem dokumentacja geodezyjna w postaci operatu technicznego została sporządzona na potrzeby postępowania administracyjnego w celu wyeliminowania błędnych danych zawartych w ewidencji gruntów, wobec czego ma swoje uzasadnienie w treści § 36 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Kolejnym uwarunkowaniem prawnym przeprowadzonego postępowania i wydania decyzji administracyjnej, jest nałożone na organ administracji geodezyjnej i kartograficznej zadanie w postaci okresowej weryfikacji danych zawartych w ewidencji, oraz obowiązek jej aktualizacji w razie wykrycia błędów. Obowiązek taki wynika wprost z treści art. 24 ust. 2 p.g.k oraz z § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Przyjęta za podstawę decyzji administracyjnej dokumentacja geodezyjna odzwierciedla przebieg linii granicznej według stanu sprzed błędnego wytyczenia punktów granicznych. Udokumentowane w niej zmiany danych dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych nr 71/1 i 71/2, są więc następstwem wykonanych pomiarów geodezyjnych, wobec czego stanowią prawną podstawę aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów. Zgodnie z przepisem § 45 rozporządzenia, aktualizacji dokonuje się między innymi w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub stanem prawnym, danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym. Stosownie zaś do przepisu § 46 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, zmiany opisowych danych ewidencyjnych, dotyczące działek ewidencyjnych lub budynków, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych utrwala się w "wykazie zmian danych ewidencyjnych". Przyjęte za podstawę decyzji opracowanie geodezyjne spełnia również i ten wymóg.

Podsumowując powyższe rozważania, należy zatem stwierdzić, że sporządzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym operat techniczny, spełnia wymogi wykazania w ewidencji gruntów rzeczywistego przebiegu granic działek ewidencyjnych. Przyjęty został bowiem do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz zawiera wykazy zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął tę dokumentację za podstawę decyzji z dnia 31 sierpnia 2015 r., którą wprowadził zmiany przedmiotowe w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina [...] w sposób określony w jej sentencji. Konsekwentnie zatem, za prawidłową należy w tej sytuacji uznać decyzję organu odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zarzuty skargi nie zdołały podważyć prawidłowości tych ustaleń. W szczególności, nie została podważona prawidłowość danych wynikających z dokumentacji geodezyjnej, w szczególności odnośnie położenia punktów granicznych na podstawie których obliczona została powierzchnia działek ewidencyjnych.

Za chybiony należy uznać zarzut pominięcia wyjaśnień skarżącej na każdym etapie postępowania. Okoliczności te zostały przez organ ocenione, przy czym wnioski z tej oceny są odmienne od oczekiwań strony. Wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr 69, datowany na 15 lipca 2015 r., potwierdza wyłącznie istnienie w ewidencji nieprawidłowych danych dotyczących powierzchni działki, będących jak wynika z dokumentacji geodezyjnej, pochodną błędu w oznaczeniu punktów granicznych. Zaskarżona decyzja zawiera powołanie podstawy prawnej poprzez wskazanie przepisów prawa, które stanowiły podstawę jej wydania, wraz z uzasadnieniem przytoczonych podstaw prawnych. Będąca podstawą decyzji dokumentacja geodezyjna, stanowi odzwierciedlenie aktualnych stanów prawnych i faktycznych dotyczących przedmiotowych działek, w tym ich powierzchni.

Konkludując, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów, w tym danych dotyczących powierzchni, dokonana w trybie przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych, nie stanowi uchybienia konstytucyjnej zasadzie ochrony prawa własności. Wpis w dziale I-0 księgi wieczystej (dotyczący m.in. obszaru nieruchomości) nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Okoliczność nabycia przez skarżącą i jej męża w dniu 3 lutego 2015 r., na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego, nieruchomości której powierzchnię określono na 7,5778 ha ( działki nr 69 i 46/3) nie rozstrzyga, że nabywcy nabyli od zbywcy również ten obszar, który nie był własnością zbywcy. W takim zaś zakresie, w jakim nie działa ochrona nabywcy z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dochodzi do głosu zasada, że sprzedawca nie może skutecznie przenieść więcej prawa niż sam posiadał ( v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1994 r. sygn. III CZP 15/94 – System Informacji Prawnej LEX nr 9176).

Kontrolując zaskarżone decyzje, Sąd nie dostrzegł naruszenia przy ich wydaniu przepisów prawa materialnego, ani zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. D.Cz.