Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 665/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1, art. 31 § 2, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska - Kobak WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A. Spółki zo.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. Sp. zo.o. kwotę 774 zł /słownie: siedemset siedemdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] nakazującą P Spółce z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii UMTS na budynku nr [...] przy ul. U. w R.

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, iż na skutek interwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził kontrolę legalności budowy masztu stacji bazowej telefonii UMTS na dachu budynku zlokalizowanego na działce nr 1156/1 obr. 215 przy ul. U. w R. Budynek ten, którego właścicielką jest J. S., to jednopiętrowy budynek mieszkalny. Na terenie przyległym zlokalizowana jest zabudowa jednorodzinna. W toku postępowania ustalono, iż Spółka P dokonała montażu stalowego masztu z dwoma zastrzałami o wys. 6,0 m, sztycy odgromowej o dł. 0,8m i szafy telekomunikacyjnej z konstrukcja wsporczą. Wykonano również instalację elektryczną wraz z linią zasilającą a całość stanowi stację bazową telefonii UMTS.

Spółka P dokonała w dniu [...].11.2007 r. zgłoszenia przedmiotowej inwestycji Prezydentowi Miasta [...], który decyzją z dnia [...].12.2007 r. Nr [...] wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Na skutek odwołania, złożonego przez pełnomocnika Spółki P, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].03.2008 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji sprzeciwu i umorzył postępowanie, wobec uznania, iż organ wnoszący sprzeciw nie dochował ustawowego 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] nakazał P Spółce z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii UMTS na budynku nr [...] przy ul. U. w R., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 tej ustawy.

Organ przyjął, iż wykonane roboty budowlane nie są montażem urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, ale stanowią nadbudowę istniejącego budynku, tak więc na wykonanie stacji bazowej wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Tym samym zgłoszenie zamiaru ich wykonywania nie było prawidłowe. Organ przyjął, że skoro roboty budowlane zostały zakończone w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 50 ust. 1 pkt 3 oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.

Na terenie na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] "[...]" – 1 przy ul. U. w R. – uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].09.2006 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...].09.2006 r. Zgodnie z treścią planu, teren na którym zrealizowana została nadbudowa budynku mieszkalnego stanowiąca stację bazową przeznacza się pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą lub bliźniaczą, dopuszcza się także lokalizację sieci i urządzeń uzbrojenia terenu, pod warunkiem, że nie wykluczy to możliwości zagospodarowania zgodnie z ustalonym przeznaczeniem, "wysokość zabudowy do 2 kondygnacji nadziemnych; druga kondygnacja w całości lub częściowo w poddaszu".

Organ wskazał, iż budynek przy ul. U. jest budynkiem o 2 kondygnacjach nadziemnych i zgodnie z ww. planem jakakolwiek jego nadbudowa nie jest dopuszczalna. Uznał zatem, że przedmiotowa nadbudowa jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wymaga wydania nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii UMTS RZE 1038 I na działce nr 1156/1 obr. 215 przy ul. U. w R., stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.

Od decyzji tej odwołanie złożyła P spółka z o.o., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji. Zarzuciła naruszenie:

- art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 7, art. 3 pkt 3 i 6, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy Prawo budowlane oraz § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędne zakwalifikowanie zrealizowanych robót budowlanych jako nadbudowy oraz błędne przyjęcie, iż roboty te zostały przeprowadzone na podstawie zgłoszenia dokonanego z naruszeniem prawa, a w konsekwencji błędne nakazanie ich rozbiórki,

- art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 107§ 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwalifikacji robót budowlanych jako nadbudowy,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż wykonane roboty podniosły wysokość budynku mieszkalnego jako obiektu budowlanego i wraz z budynkiem stanowią całość techniczno-użytkową,

- art. 6, 7 i 8 k.p.a., art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 51 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 7 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie faktu samowoli budowlanej, a w konsekwencji wydanie nakazu rozbiórki, mimo braku sprzeciwu Prezydenta Miasta [...] wobec zgłoszonego zamiaru wykonania rzeczonych robót budowlanych, który był obligatoryjny, gdyby roboty wymagały pozwolenia na budowę

Równocześnie z ostrożności procesowej, spółka P zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 7, § 23 ust. 1 pkt 1 i 2, § 23 ust. 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...].09.2006 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" poprzez błędne przyjęcie, iż zrealizowane roboty budowlane są sprzeczne z przepisami ww. planu miejscowego.

W uzasadnieniu spółka P powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, iż organ błędnie zakwalifikował zrealizowane roboty budowlane jako nadbudowę. Błędnie również organ uznał, iż roboty te wymagały pozwolenia na budowę oraz że dokonano zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Odwołująca się wskazała, iż realizowane roboty stanowią instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, dlatego też zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a ich zgłoszenie dokonane zostało bez naruszenia art. 30 ust. 1 ww. ustawy, a zatem brak było podstaw do zastosowania trybu z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Odwołująca spółka wskazała, iż organ w prowadzonym postępowaniu ignorując liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w sposób rażący naruszył podstawowe zasady ogólne k.p.a., w tym także zasadę zaufania do organów. Skoro bowiem Prezydent Miasta [...] w stosownym terminie nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, tym samym inwestor miał prawo przyjąć, iż zgłoszenia dokonano prawidłowo i wykonuje roboty legalnie.

Nadto, wbrew temu co ustalił organ, wykonane roboty budowlane nie są sprzeczne z ustaleniami obowiązującego na terenie inwestycji planu zagospodarowania przestrzennego. Parametry techniczne stacji bazowej, zawłaszcza przy istniejącym zakazie wznoszenia budynków powyżej 2 kondygnacji, nie ograniczają funkcji mieszkaniowej na tym terenie, jak również nie powodują emisji przekraczającej dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych. Wobec braku prawnej możliwości zrealizowania nowej zabudowy lub nadbudowy o trzech lub większej liczbie kondygnacji, nawet w przyszłości nie zaistnieje kolizja pomiędzy istniejącą i przyszłą zabudową a polami emitowanymi ze zrealizowanej stacji. Podsumowując Spółka P z o.o .wskazała, iż zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 i § 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu wykonane roboty są wprost dopuszczone do realizacji. Stacja telefonii komórkowej nie jest sprzeczna z funkcją mieszkaniową dla obszaru na którym została zrealizowana wręcz przeciwnie stanowi istotny element tej funkcji.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W motywach tego rozstrzygnięcia, powołując się na przepisy art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust.1 pkt 3 lit. b i lit. c) organ wykazał, że instalacja urządzeń telefonii komórkowej nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, natomiast instalowanie takich urządzeń wraz z masztami na obiekcie budowlanym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Maszt jako konstrukcja wsporcza nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Definiując budowlę w art. 3 pkt 3 ustawodawca wymienił co prawda wolno stojące maszty antenowe, jednakże w ocenie organu nie przesądza to o wyłączeniu przedmiotu niniejszego postępowania (masztu połączonego w jakkolwiek sposób z innym obiektem) z grupy budowli, albowiem katalog zawarty w wymienionym przepisie ma charakter otwarty. W ocenie organu odwoławczego zgłoszony przez spółkę P zakres robót budowlanych wymagał pozwolenia na budowę, choćby i z tego powodu, że nastąpiła ingerencja w konstrukcję budynku oraz zmiana obciążeń jego elementów konstrukcyjnych.

Co do zasady Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podzielił więc stanowisko organu I instancji, iż wykonany zgodnie ze zgłoszeniem maszt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji dokonał jednak niewłaściwej kwalifikacji stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż doszło do nadbudowy budynku mieszkalnego.

Organ II instancji stwierdził dalej, iż wykonanie zamierzenia, w wyniku którego powstała stacja bazowa telefonii komórkowej pociąga za sobą obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, ubieganie się o pozwolenie na budowę powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzonej inwestycji, chyba że na tym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu. Wykonanie budowli w postaci masztu antenowego wraz z urządzeniem powoduje bowiem zmianę zagospodarowania terenu, zaś rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji powinien dokonać raz jeszcze odniesienia stanu faktycznego do przepisów prawa miejscowego, ale po uprzedniej kwalifikacji z uwzględnieniem uwag organu odwoławczego.

Na skutek skargi P spółka z o.o. decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 723/08, stwierdził jej nieważność, z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 15 k.p.a..

W ocenie Sądu sformułowanej w oparciu o przedstawiony materiał dowodowy brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wskazał jakiego rodzaju braki albo wadliwość postępowania uzasadniają wydanie takiej właśnie decyzji, a także, iż ewentualne braki nie dałyby się usunąć przez zastosowanie art. 136 k.p.a. (możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję). Nie wskazał też jakie okoliczności faktyczne należy mieć na względzie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W istocie uchylił się od wydania decyzji merytorycznej.

Nadto zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w k.p.a. odnośnie nakazu prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

W następstwie tego wyroku, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nakazującą P Spółce z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii UMTS na budynku nr [...] przy ul. U. w R.

W uzasadnieniu organ II instancji uznał, iż wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jest zasadne. Wskazał, iż zgłoszony i wykonany przez inwestora zakres robót budowlanych doprowadziło do powstania obiektu budowlanego – budowli o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, stanowiącej całość techniczno – użytkową. Roboty te polegały na zamontowaniu na budynku masztu oraz zainstalowaniu trzech anten sektorowych UMTS o częstotliwości 2100 Mhz i równoważnej mocy promieniowania wyznaczonej izotropowo wynoszącej EIRP 1259 W dla każdej z anten, dwóch anten radiolinii, sztycy odgromowej o długości 0,8 m i szafy telekomunikacyjnej z konstrukcją wsporczą na dachu budynku. Wykonanie tej budowli wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem w zamkniętym katalogu robót budowlanych, wymienionym w art. 29 ustawy Prawo budowlane (zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę), ustawodawca nie wymienia takiego zakresu robót budowlanych, które są przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto wchodzący w skład stacji bazowej maszt w ocenie organu jest budowlą, której budowa wymaga pozwolenia na budowę. Wprawdzie art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przykładowo wymienia jako budowle - wolno stojące maszty antenowe, jednak ustawa nie definiuje tego pojęcia. Przyjmuje się, iż wszystkie elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego wolno stojącego powinny stanowić konstrukcyjnie samodzielną całość. Organ uznał, iż wykonany na dachu budynku przedmiotowy maszt nie jest częścią tego budynku, nie jest z budynkiem funkcjonalnie związany, stanowi cześć niezależną i samodzielną, może być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą cześć obiektu budowlanego, i w związku z tym wykonanego przez inwestora zakresu robót budowlanych nie można zakwalifikować jako "instalowanie urządzeń na obiektach.

W odniesieniu do argumentacji odwołującej spółki, że inwestor nabył legitymację prawną do wykonania robót na podstawie zgłoszenia, w stosunku do którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu w określonym przez prawo terminie, organ podkreślił, iż nie wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę nie przekreśla prawa ingerencji organów nadzoru budowlanego w wypadkach przewidzianych w ustawie Prawo budowlane, dlatego zasadnie organ I instancji zastosował tryb naprawczy przewidziany w art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane a nie postępowanie legalizacyjne przewidziane w art. 48 ww. ustawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zgodził się natomiast z argumentami odwołania co do nadbudowy, podkreślając, że stacja bazowa telefonii komórkowej, nie zwiększyła wysokości budynku mieszkalnego jako obiektu budowlanego, nie stanowi również z tym budynkiem całości techniczno – użytkowej. Jednak jest obiektem samodzielnym i niezależnym, stanowi całość techniczno – użytkową, która pełni określoną funkcję, a zatem może być orzeczony w stosunku do niego nakaz rozbiórki bez ingerencji w budynek mieszkalny.

Wybudowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, które powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy dla zmierzonej inwestycji, chyba że na tym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wykonanie budowli w postaci masztu antenowego wraz z urządzeniem (anteną) powoduje zmianę zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717/. Teren na którym zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] "[...]" – 1 przy ul. U. w R. – uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].09.2006 r. (ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...].09.2006 r.) Zgodnie z tym planem, teren na którym usytuowany jest budynek mieszkalny wraz ze stację bazową przeznacza się pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą lub bliźniaczą wraz z lokalizacją sieci i urządzeń uzbrojenia terenu, pod warunkiem, że nie wykluczy to możliwości zagospodarowania zgodnie z ustalonym przeznaczeniem. Przedmiotowej stacji nie można zaliczyć do sieci uzbrojenia terenu. Organ odwoławczy wskazał, iż z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż przedmiotowa inwestycja nie powoduje zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, nie podlega również procedurze wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wyniki dokonanych w raporcie obliczeń wskazują, że niekorzystne dla człowieka pola elektromagnetyczne wystąpią w obszarach praktycznie niedostępnych dla ludzi na wysokości 9,9 m npt dla anten UMTS oraz 11,15 m i 10,65 m npt dla anten RL. Obowiązujący na terenie objętym inwestycją plan zagospodarowania dopuszcza zabudowę dwukondygnacyjną, nie wprowadza jednak ograniczeń co do wysokości obiektu. Teren objęty oddziaływaniem stacji nie jest całkowicie zabudowany co powoduje, iż przyszli inwestorzy planując budowę budynku o wysokości 3 m i korzystając z możliwości zaprojektowania spadku dachu o pochyleniu 53º i powierzchni zabudowy 120 m² będą musieli ograniczyć inwestycję z uwagi na sąsiedztwo stacji. Tak więc przedmiotowa stacja wybudowana została w sposób ograniczający zabudowę działek sąsiednich, a wiec niezgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego tj. z naruszeniem uzasadnionych interesów osób trzecich.

Zdaniem organu z uwagi na naruszenie powyższego przepisu oraz przepisów prawa miejscowego nie jest możliwe doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a zatem wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jest w pełni zasadne.

Odpowiadając na zarzut zignorowania przez organ I instancji wyroków sądów administracyjnych WINB w [...] wskazał, iż wyrok sądu i ocena w nim zawarta wiążą wyłącznie w sprawie, w której zostały wydane.

Skargę na tę decyzję wniosła P spółka z o.o. - zastępowana przez pełnomocnika radcę prawnego P. W. i wniosła jej uchylenie jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ II instancji:

– art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez przekroczenie terminu 2 miesięcy na wydanie decyzji;

– art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 7, art. 3 pkt 3 i 6, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że roboty budowlane zostały zrealizowane na podstawie zgłoszenia dokonanego z naruszeniem art. 30 ust. 1 ww. ustawy;

– art. 3 pkt 3 ustawy poprzez błędne przyjęcie, ze "budowlą" w przedmiotowej sprawie jest stacja bazowa telefonii komórkowej postrzegana przez organ jako jeden "obiekt"

– art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. § 7, § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 4 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...].09.2006r. w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...] poprzez błędne przyjęcie, że zrealizowane roboty budowlane są niezgodne z przepisami ww. planu miejscowego;

– art. 5 ust. 1 pkt 9 poprzez błędne uznanie, że inwestycja narusza interes osób trzecich tj. ogranicza zabudowę nieruchomości sąsiednich;

– art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia jakie cechy winna posiadać "budowla" i czy antenowa konstrukcja wsporcza (maszt) czy też stacja bazowa jako całość posiada te cechy oraz brak wyjaśnienia czy organ uznał tę konstrukcję za "wolno stojący maszt antenowy" czy też za inną budowlę;

Skarżąca zarzuciła również zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności, iż organ w zupełności pominął czy zrealizowane roboty budowlane mieszczą się w hipotezie § 7, § 23 ust. 1 pkt 2 miejscowego planu, nie wskazał jakie czynności należałoby podjąć by inwestycja była zgodna z planem, jak również błędnie przyjął, że zrealizowane roboty są sprzeczne z przeznaczeniem terenu pod zabudowę jednorodzinną i stanowią ograniczenie możliwości zabudowy.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej rozwinął sformułowane zarzuty i przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Podkreślił, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu II instancji, że roboty budowlane zrealizowano na podstawie zgłoszenia dokonanego z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego i zakwalifikowano jako "budowla" wymagająca pozwolenia na budowę. Nie do zaakceptowania jawi się również pogląd, że zrealizowane roboty budowlane są niezgodne z prawem tj. z postanowieniami planu miejscowego oraz z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i nie ma możliwości ich legalizacji a konieczne jest orzeczenie o rozbiórce.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz podkreślił, iż przedmiotowa inwestycja została zakwalifikowana jako "budowla", która stanowi całość techniczno – użytkową, wykonana na podstawie zgłoszenia, które z kolei zostało przyjęte niezgodnie z prawem tj. w warunkach o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

W trakcie postępowania w dniu 23.10.2009 r. (data wpływu) do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo procesowe uczestniczki postępowania J. L., stanowiące odpowiedź na skargę w którym potwierdza słuszność i prawidłowość sformułowanej przez WSA w Rzeszowie wykładni w wyroku z dnia 21.02.2008 r. sygn. II SA/Rz 907/07 a dotyczące stwierdzenia, iż zakres wykonanych robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę. Na potwierdzenie tegoż uczestniczka przywołała stanowisko zawarte w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W konkluzji wskazała, iż przedmiotowa inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich. Inwestor nie ma prawa ingerowania w cudzą własność.

W dniu 4 stycznia 2010 r. strona skarżąca wniosła pismo procesowe uzupełniające skargę, w którym zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania – A z siedzibą w W. - wzięcia udziału w prowadzonym przez organ II instancji postępowaniu. Skarżąca spółka wskazała, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...].12.2008 r., nr [...] dopuścił ww. A do udziału w postępowaniu jako stronę z uwagi na cele statutowe i działanie w interesie społecznym. Natomiast organ II instancji nie dopuścił powyższej strony do udziału w toczącym postępowaniu.

Podczas rozprawy WSA w Rzeszowie postanowił dopuścić do udziału w postępowaniu B z siedzibą w R. oraz A w charakterze uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku decyzji, bo tego rodzaju rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W sprawie znajduje ponadto zastosowanie przepis art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, jako że sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 723/08 stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2008 r., orzekającej o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazującej temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli.

Dokonując kontroli w niniejszej sprawie we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to skutkuje uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji niezależnie od tego czy uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakazanie P Spółce z o.o. rozbiórki stacji bazowej telefonii UMTS na budynku nr [...] przy ul. U. w R.

Z akt sprawy oraz z przedłożonych na rozprawie dokumentów wynika, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpoznaniu wniosku A z siedzibą w W., postanowił dopuścić ww. A do udziału w postępowaniu toczącym się przed Powiatowym Inspektorem [...] pod sygn. [...].

Tymczasem jak wskazują akta administracyjne sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] orzekając w sprawie jako organ II instancji w zupełności pominął ww. organizację, a w szczególności nie doręczył jej zaskarżonej decyzji.

Art. 10 § 1 k.p.a. ustanawia ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwośc zgłaszania przez nią żądań i wniosków. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności dokonywanych w toku postępowania. To nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić sobie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej.

Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu stanowi naruszenie zasady czynnego w nim udziału – niezależnie od tego czy dotyczy całego postępowania administracyjnego, czy poszczególnych jego etapów, czy też wreszcie konkretnych czynności procesowych – i jest przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje bez względu na to, czy kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód do wznowienia, a przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck Warszawa 1996).

Dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 § 2 k.p.a. ma takie konsekwencje, że od dnia wydania postanowienia przysługują organizacji społecznej wszelkie prawa strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20.01.2005 r., sygn. OSK 1755/2004, ONSAiWSA 2005/6 poz. 111). Od tej daty organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić organizację społeczną o wszystkich czynnościach postępowania i umożliwić jej wzięcie czynnego udziału w tym postępowaniu nawet wówczas, gdy organizacja ta nie wzięła udziału w żadnej czynności (patrz: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Lex 2009, wyd. III).

W realiach rozpatrywanej postanowienie o dopuszczeniu A z siedzibą w W. do udziału w toczącym się postępowaniu zapadło w dniu [...] grudnia 2008 r., kiedy sprawa ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2008 r. oczekiwała na rozpatrzenie przez WSA w Rzeszowie. Po stwierdzeniu jej nieważności wyrokiem tego Sądu z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 723/08, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ponownie rozpatrując sprawę, winien był, stosownie do art. 10 k.p.a., zapewnić tej organizacji czynny udział w prowadzonym postępowaniu, a w szczególności doręczyć jej nowo wydaną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r., Nr [...].

Wyjaśnienie, złożone przez pełnomocnika organu w trakcie rozprawy, iż A nie brała udziału w postępowaniu gdyż została do niego dopuszczona przez organ I instancji dopiero [...] grudnia 2008 r., kiedy zostało już zakończone postępowanie zarówno przed organem I i II instancji, nie zasługuje na uwzględnienie. Tut. Sąd w pełni popiera pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2.06.2007 r., sygn. II GSK20/07, iż "instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, o której mowa w art. 31 § 1 pkt. 2 k.p.a. nie funkcjonuje samodzielnie, abstrakcyjnie w oderwaniu od konkretnej sprawy, ma pełne odniesienie do sytuacji, jeżeli wniosek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. jest złożony w czasie, gdy nie toczy się postępowanie administracyjne w danej sprawie dlatego, że nie zostało ono wszczęte bądź dlatego, że zostało ostatecznie zakończone. (...) Stanowisko, iż wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do toczącego się postępowania w sprawie staje się niezasadny jako bezprzedmiotowy z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie, nie jest prawidłowe, gdyż prowadzi w istocie do pozbawienia przepisów art. 31 § 1 pkt 2 i 3 realnego znaczenia."

Wskazać również trzeba, iż w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, że skargę wraz z zarzutem niedopuszczenia do udziału A wniosła inna strona niż ta, która została pozbawiona możliwości brania udziału w postępowaniu. Dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku Sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – także tej , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12.05.2009 r., sygn. II SA/Ol 380/2009 niepubl. Nota bene jednak taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, tj. A z/s w W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...].06.2009 r., zaś postanowieniem z dnia [...].01.2010 r. zawiesił z urzędu postępowanie wznowieniowe.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zapewnić czynny udział w postępowaniu A z siedzibą w W. i doręczyć jej decyzję.

Uznając zatem, że postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Zaistnienie wady procesowej w prowadzonym postępowaniu czyni przedwczesnym rozpoznawanie zarzutów merytorycznych skargi.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a.