Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 450/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 zq, art. 31 zy
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: § 10 ust. 3 i ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] r. [...] r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Fundacji [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Inne działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 8 w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COV1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) "ustawa o COVID 19" i § 10 ust. 1, 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713), po rozpatrzeniu wniosku F. O. w L. "Fundacja" o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z [...]. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2021 r. Fundacja złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 31 marca 2021 r. działalność w branżach określonych w rozporządzeniu za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r.

W piśmie z [...] maja 2021 r. skierowanym do ZUS Fundacja zwróciła się z prośbą o uznanie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określnych w rozporządzeniu za zgodny z obowiązującymi przepisami i uznanie kodu PKD 86.90A jako przeważającą działalność. Nadto wskazała, że w związku z informacją wyświetloną podczas wysyłania powyższego wniosku w wersji elektronicznej za pośrednictwem platformy ZUS-PUE, dotyczącą niewłaściwego kodu PKD przeważającej działalności wykonywanej w okresie od 31 marca 2021 r. wyjaśniła, że od dnia założenia realizuje zadania rehabilitacji leczniczej sklasyfikowane pod kodem PKD 86,90A - Działalność fizjoterapeutyczna - jako główne, natomiast w GUS istnieje obowiązek wpisu organizacji pozarządowych PKD 94,99Z – Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej sklasyfikowanych. Dodała, że zgodnie z rozmową z pracownikiem Urzędu Statystycznego w L., Prezes GUS wystosował do ZUS odpowiednie wyjaśnienie w tej sprawie, co było odpowiedzią na liczne wnioski organizacji pozarządowych, które nie mogły skorzystać z tarczy antykryzysowej w zakresie zwolnienia z opłacania składek. Fundacja poinformowała także, że jest wpisana do rejestru podmiotów leczniczych, gdyż świadczy usługi rehabilitacji leczniczej w działalności odpłatnej i nieodpłatne, jako przeważający zakres usług pod kodem PKD [...] - Działalność fizjoterapeutyczna dla osób niepełnosprawnych/podopiecznych fundacji i pozostałych. Do pisma załączyła KRS oraz Księgę podmiotu leczniczego.

W piśmie z [...] maja 2021 r. skierowanym przez Urząd Statystyczny w L. do Fundacji poinformowano, że na podstawie wniosku z [...] stycznia 2013 r. do rejestru REGON wpisany został podmiot o nazwie Fundacja [...]" i jako przeważający przedmiot działalności według PKD wpisano symbol [...] Następnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. podmiot ten zmienił nazwę na Fundacja [...]", a w dniu [...] lipca 2014 r. na F. O.. W dniu [...] lutego 2016 r. wnioskiem RG-OP zgłoszony został do rejestru REGON zakładu leczniczego, który został wpisany jako jednostka lokalna Rehabilitacja Lecznicza i Społeczna z przeważającą działalnością według PKD [...] Następnie w dniu [...] września 2016 r. wpłynęły dane z KRS, z których wynika, że Fundacja jest wpisana do rejestru stowarzyszeń innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, natomiast nie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. Co do symboli PKD przekazanych przez KRS, to zostały wpisane jako przedmiot działalności statutowej organizacji pożytku publicznego i w związku z tym nie mogą zostać wpisane do rejestru REGON.

Decyzją z [...] ZUS odmówił Fundacji prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenia społeczne za wnioskowany okres. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w wykazie płatników składek, którzy na dzień [...] marca 2021r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniających do zwolnienia.

W dniu [...] czerwca 2021 r. Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W oświadczeniu złożonym w związku z zapoznawaniem się z dowodami zgromadzonymi w sprawie Fundacja podniosła, że nie zgadza się z dotychczasową oceną wniosku i wskazała, że wiodące PKD Fundacji wnika z załączonej dokumentacji jednostki lokalnej osoby prawnej, jest zgodne z § 10 ust. 1 rozporządzenia, dodatkowo załączono potwierdzenie przewarzającego kodu PKD [...] wydanego przez GUS, co jest wystarczające do udzielenia zwolnienia.

ZUS ponownie rozpoznając sprawę wskazał na treść § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r., gdzie wymieniono kody PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej oraz warunki przyznania prawa do zwolnienia oraz § 11 pkt 2, 3, 4 rozporządzenia wskazujący terminy składania stosownych wniosków.

Organ wyjaśnił, że we wniosku Fundacja oświadczyła, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD "86.90.A Działalność fizjoterapeutyczna", a przychód z działalności uzyskany w miesiącu marcu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w miesiącu marcu 2020 r. Wymagane dokumenty rozliczeniowe za grudzień 2020r., styczeń 2021r., luty 2021 r., marzec 2021r.i kwiecień 2021 r. złożyła w obowiązującym terminie.

Organ uznał, że zgodnie z danymi zawartymi w KRS Fundacja na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą określoną kodem PKD "94.99.Z - Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana". Zatem w świetle wymienionych przepisów nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za wnioskowany okres.

W skardze Fundacja domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

Zdaniem Fundacji, organ dokonał błędnej wykładni § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r., polegającej na przyjęciu, że nie jest ona uprawniona do korzystania ze zwolnienia z opłacania składek jako płatnik, który w rzeczywistości prowadzi jako przeważającą działalność sklasyfikowaną jednym z kodów PKD 2007 wskazanych w tym przepisie, jeżeli nie wynika to z wpisu do rejestru REGON. W toku postępowania skarżąca popierając swoje stanowisko złożyła pismo Urzędu Statystycznego w L. z dnia [...] maja 2021 r. gdzie wskazano, że każda fundacja, jako określony rodzaj podmiotu, ma obowiązek wskazania jako przeważający przedmiot działalności kod podklasy PKD z zakresu działu 94 (działalność organizacji członkowskich). Nie jest możliwe wskazanie innego kodu.

Podkreśliła, że wpis do KRS nie określa działalności przeważającej. Organizacje pozarządowe, bez względu na to, jaki kod PKD wskażą zarówno we wniosku do KRS oraz we wniosku o wpis do bazy REGON, jako kod "przeważającej działalności", mają nadany domyślnie kod "pozostała działalność organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana", który do wsparcia branżowego nie uprawnia, niezależnie od tego, jaką działalność gospodarczą organizacja faktycznie prowadzi. Jednak niektóre organizacje mają w bazie REGON dwa kody PKD i przy czym oba kody wykazane są, jako "działalność przeważająca", tym samym zgodnie z powyższym rozporządzeniem uprawniając organizację do wsparcia w ramach tarczy branżowej. Tak też jest w przypadku Fundacji. Przy zgłoszeniu organizacji pozarządowej do nadania numeru REGON, Zarząd Fundacji ustalił, jako wiodącą/przeważającą działalność "Rehabilitacja lecznicza i społeczna", w tym najważniejsze/przeważające zadania określił, jako "Działalność fizjoterapeutyczną" z kodem PKD 86.90.

Zdaniem skarżącej jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ustawy o statystyce. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. Natomiast ZUS w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w żaden sposób nie odniósł się do powoływanych przez Fundację twierdzeń i argumentów wskazujących, jaki w rzeczywistości jest główny - przeważający przedmiot jej działalności.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zarówno zaskarżona decyzją jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo.

W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja ZUS, którą organ odmówił skarżącej Fundacji prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.

W ocenie organu, kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON skarżącej nie uprawnia jej do skorzystania ze zwolnienia. Nadto skarżąca na dzień 31 marca 2021 r. nie określiła w KRS przeważającej działalności, o jakiej mowa w rozporządzeniu.

Skarżąca wskazuje natomiast, że organ dokonał błędnej wykładni § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r., bowiem Fundacja, jako określony rodzaj podmiotu, ma obowiązek wskazania jako przeważającego przedmiotu działalności kod podklasy PKD z zakresu działu 94 (działalność organizacji członkowskich), natomiast wpis do KRS nie określa działalności przeważającej. Przy zgłoszeniu organizacji pozarządowej do nadania numeru REGON, Zarząd Fundacji ustalił, jako wiodącą/przeważającą działalność "Rehabilitacja lecznicza i społeczna", w tym najważniejsze/przeważające zadania określił, jako "Działalność fizjoterapeutyczną" z kodem PKD 86.90. Zatem jej kod PKD uprawnia ją do skorzystania ze zwolnienia.

Zgodnie z art. 31 zq ustawy o COVID 19 Inne zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 2).

Zgodnie z art. 31zy ustawy o COVID 19 Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19 (ust. 1). Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może ustalać krąg płatników składek zwolnionych z tytułu nieopłaconych składek, poprzez określenie kodów, którymi oznaczona była, na wskazany dzień przypadający nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, pozarolnicza działalność gospodarcza płatników składek zwalnianych z tytułu nieopłaconych składek (ust. 2 pkt 2).

Zgodnie natomiast ze wskazanym w zaskarżonej decyzji § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. (ust. 1 pkt 1 i 2). Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. (ust. 2). Zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. (ust. 2a pkt 1 i 2).

Zgodnie natomiast z ust. 3 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W sprawie zatem kluczowe jest, na gruncie zaistniałego sporu, wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie przywołanego art. 31zy ust. 2 pkt 2 ustawy COVID-19 oraz rozporządzenia, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji.

Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej: u.o.s.p.). W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).

W ustawie o statystyce publicznej, ustawodawca, w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4, wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie, § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

Wskazać należy, że ustawa COVID-19 łącznie z ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzi w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1,0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego. Należy podkreślić, że właściwe zdefiniowanie pojęcia przeważającej działalności oraz dokonanie wykładni ustawy COVID-19 ma doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.

Mając na uwadze powyższe rozważania należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania Sąd nie przesądza, czy skarżąca ma czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacania składek. Jednak co należy podkreślić organ powołując obowiązujące w sprawie przepisy wskazał, że płatnik składek może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r., jeżeli spełni łącznie warunki:

- na dzień 31 marca 2021 r. prowadzi działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, określonymi kodami w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, m.in. o kodzie [...]

- został zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. (tej okoliczności organ nie badały)

- przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r.

- przesłał deklarację rozliczeniową lub imienne raporty miesięczne należne za grudzień 2020r., styczeń 2021r., luty 2021 r., marzec 2021r, kwiecień 2021 r. nie później niż do 30 czerwca 2021 r, chyba że zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Natomiast jako wyłączną przyczynę odmowy zwolnienia organ wskazał, że podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w wykazie płatników składek, którzy na dzień 31 marca 2021 r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniających do zwolnienia z opłacania składek. Zarówno organ pierwszej instancji jak i organ rozpoznający sprawę ponownie w ogóle nie odniosły się do argumentacji skarżącej zawartej w pismach z dnia [...] maja 2021 r. i z dnia [...] maja 2021 r. oraz złożonej dokumentacji, która sprowadza się do stanowiska, zgodnie z którym skarżącej przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek bowiem posiada kod PKD [...] jako przeważającą działalność. Wyjaśniła, że od dnia założenia realizuje zadania rehabilitacji leczniczej sklasyfikowane pod kodem PKD [...] - Działalność fizjoterapeutyczna - jako główne, natomiast w GUS istnieje obowiązek wpisu organizacji pozarządowych PKD [...] – Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej sklasyfikowanych. Dodała, że Prezes GUS wystosował do ZUS odpowiednie wyjaśnienie w tej sprawie, co było odpowiedzią na liczne wnioski organizacji pozarządowych, które nie mogły skorzystać z tarczy antykryzysowej w zakresie zwolnienia z opłacania składek. Fundacja poinformowała także, że jest wpisana do rejestru podmiotów leczniczych, gdyż świadczy usługi rehabilitacji leczniczej w działalności odpłatnej i nieodpłatne, jako przeważający zakres usług pod kodem PKD [...] Działalność fizjoterapeutyczna dla osób niepełnosprawnych/podopiecznych fundacji i pozostałych. Do pisma załączyła KRS oraz Księgę podmiotu leczniczego. Z pisma z [...] maja 2021 r. skierowanego przez Urząd Statystyczny w L. do Fundacji wynika, że na podstawie wniosku z [...] stycznia 2013 r. do rejestru REGON wpisany został podmiot o nazwie Fundacja "B. " i jako przeważający przedmiot działalności według PKD wpisano symbol [...] Następnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. podmiot ten zmienił nazwę na Fundacja "S. a w dniu [...] lipca 2014 r. na F. O.. W dniu [...] lutego 2016 r. wnioskiem RG-OP zgłoszony został do rejestru REGON zakład leczniczy, który został wpisany jako jednostka lokalna Rehabilitacja Lecznicza i Społeczna z przeważającą działalnością według PKD [...] Następnie w dniu [...] września 2016 r. wpłynęły dane z KRS, z których wynika, że Fundacja jest wpisana do rejestru stowarzyszeń innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, natomiast nie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. Co do symboli PKD przekazanych przez KRS, to zostały wpisane jako przedmiot działalności statutowej organizacji pożytku publicznego i w związku z tym nie mogą zostać wpisane do rejestru REGON. Nadto organ zupełnie nie odniósł się do spełnienia przez skarżącą warunku zgłoszenia jako płatnika składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

W tym miejscu należy dodatkowo zauważyć, że z brzmienia przepisów ustawy COVID-19 jak i przepisów wykonawczych wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca w ramach Fundacji prowadziła również działalność gospodarczą o kodzie PKD, który uprawniał ją do uzyskania zwolnienia od opłacania składek.

W związku z powyższym wypada zauważyć, że w świetle art. 5 ust. 5 zdanie pierwszej ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 2020 r., poz. 2167), fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Z art. 50 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 112 ze zm.) wynika z kolei, że jeżeli podmiot wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, tj. do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców, z wyjątkiem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej (por. także art. 36 pkt 13 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1-2 ww. ustawy). Z przywołanych regulacji wynika, że fundacja może, jak w niniejszej sprawie, prowadzić działalność gospodarczą (z pewnymi ograniczeniami – por. art. 5 ust. 5 zdanie drugie ustawy o fundacjach) i wówczas staje się przedsiębiorcą, w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Tymczasem przesłankę zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi w szczególności, by płatnik składek prowadził, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności określonymi kodami wymienionymi w tym przepisie (m.in. kodem [...]). Oznacza to, że jeżeli fundacja, jako płatnik składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 poz.423 ze zm.), prowadziła działalność gospodarczą i był to przeważający rodzaj działalności uprawniający do zwolnienia, to okoliczność ta nie może zostać pominięta przy ocenie wniosku o wsparcie złożonego w ww. zakresie. Rozporządzenie nakazuje bowiem badać rodzaj przeważającej działalności płatnika tj. działalności gospodarczej, która doznała ograniczeń.

Zdaniem Sądu przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD – tj. wpis w urzędzie statystycznym oraz KRS, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.

Wpis w rejestrach korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza w okolicznościach sprawy, gdy istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku - przeprowadzenia przeciwdowodu. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku.

Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek mogą spełniać, co mogą wykazać w inny sposób.

Końcowo wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r., poz. 423) mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Nadto art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.

Mając na uwadze powyższe zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] r. ze względów wskazanych powyżej ocenić należało jako wadliwe, bowiem przedwcześnie przyjęto, że skarżąca podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności według PKD wskazanych w rozporządzeniu.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym wyżej. Organ powinien w pierwszej kolejności ocenić przedstawione przez skarżącą w postępowaniu przed organami dowody i w razie stwierdzenia, że nie są one wystarczające do wyjaśnienia sprawy powinien wezwać skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności między kodem PKD wskazanym we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, a kodem PKD wynikającym z bazy REGON. Rzeczą skarżącej będzie przedstawienie wszelkich dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości przeważającą działalnością skarżącej jest działalność o kodzie PKD 86,90A, a rzeczą organu rzetelna ocena materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 oraz przepisów k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzając naruszenie wskazanych powyżej przepisów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się wynagrodzenie jej pełnomocnika procesowego przewidzianego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłata skarbowa za pełnomocnictwo zgodnie z częścią IV załącznika do ustawy z 16.11.2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2021 poz. 1923 ze zm.)