Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1066/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87  ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. kwotę [...] ([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1989 roku o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste terenu położonego w W. Dzielnicy [...] w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]m2 (dawna działka nr [...] i [...]) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 1989 roku nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Dzielnicy [...]orzekł o oddaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste terenu położonego w W. Dzielnicy [...] o pow. [...] m2. Decyzja ta stała się ostateczna.

Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki z dnia [...] lutego 1989 roku w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o pow. [...]m2.

Na skutek odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w W., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...]uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji celem ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

Po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki z dnia [...] lutego 1989 r. orzekającej o oddaniu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" terenu położonego w W. o pow. [...] m2, w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o pow. [...]m2.

Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. W odwołaniu strona podniosła, że art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ma zastosowanie do nieruchomości o uregulowanym stanie prawnym, zakwestionowała iż w dniu [...] lutego 1989 r. sporna nieruchomość znajdowała się w zarządzie P. oraz wskazała na swoje pierwszeństwo do ustanowienia użytkowania wieczystego przez uprawnieniem P.

Po rozpoznaniu odwołania złożonego Minister Infrastruktury utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i stwierdził, że wadliwość decyzji należy oceniać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania tj. art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, który obowiązywał w momencie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1989 roku. Organ wskazał, że przepis ten przewidywał możliwość przekazywania posiadaczom gruntów państwowych, którzy w dniu [...] sierpnia 1988 roku nie legitymowali się dokumentami o przekazaniu gruntów państwowych wydanych w formie przewidzianej prawem i nie wystąpili w terminie do dnia [...] grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego - w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie gruntu na rzecz jego dotychczasowego posiadacza możliwe było jednak tylko w sytuacji, gdy grunt państwowy nie był wcześniej prawnie rozdysponowany. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie w momencie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. sporna nieruchomość była własnością Skarbu Państwa i znajdowała się w zarządzie P. na podstawie umów o nabyciu nieruchomości tj. aktów notarialnych z dnia [...] kwietnia 1938 r., [...] czerwca 1938 r., [...] czerwca 1938 r. i [...] czerwca 1938 r. Wobec powyższych ustaleń organ stwierdził, że przekazanie w użytkowanie wieczyste gruntów, których stan prawny został uregulowany na rzecz innego podmiotu tj. znajdowały się w zarządzie P., stanowiła rażące naruszenie przepisu art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

Minister wskazał ponadto, że kwestia powstania zarządu i jego udokumentowania, zgodnie z przepisami ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., może wynikać również z umowy o nabyciu nieruchomości.

Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. W skardze zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 7, 8,16, 77 § 1, 107 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 4 ust. 4, art. 33 ust. 3 i art. 80 ust. 2 (wcześniej art. 87 ust. 2) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 roku nr 30 poz. 127 ze zm.). W konkluzji skargi wniesiono o uchylnie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej.

Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 636/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i stwierdził, iż decyzja z dnia [...] lutego 1989 r. rażąco narusza prawo, bowiem w jej wyniku doszło do sytuacji, w której w stosunku do jednej nieruchomości istniały dwa konkurencyjne tytuły prawne.

Sąd podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Sądu Rejonowego z [...] lutego 1996 r., z którego wynika, że prawo własności nieruchomości wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa w osobie Dyrekcji O. w W. na podstawie aktów notarialnych przedwojennych. Sąd stwierdził ponadto, że skoro P. nabyły prawo do gruntu na podstawie aktów notarialnych, które mogły być dowodem na istnienie prawa zarządu, to ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do takiego gruntu jest rażącym naruszeniem art. 80 ust. 2 ustawy w gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 661/11 uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w postępowaniu nadzorczym nie wykazano, aby decyzja z dnia [...] lutego 1989 r. o uwłaszczeniu Spółdzielni, naruszała art. 87 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami, zaś uznano, że w sprawie istniało prawo zarządu P., nie wskazując czy mogło ono być przeszkodą do uwłaszczenia, jako niebędące tytułem prawno-rzeczowym, a mimo to stwierdzono nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Oddalenie zatem skargi Spółdzielni w takim stanie naruszało, zdaniem Sądu, prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 190 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09, Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje.

Organy obu instancji rozpoznając ponownie sprawę winny dokonać oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, mając na względzie stan sprawy w przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny aspekcie.

Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12.04.2012r. sygn. akt I OSK 661/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazano , że w postępowaniu zakończonym decyzjami nadzorczymi, zaskarżonymi przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w ogóle nie były badane przesłanki wymagane treścią art.87 ust.2 ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości , chociaż celem tego postępowania było zbadanie czy kwestionowane przez stronę decyzje są zgodne z prawem stanowiącym podstawę do ich wydania. Pomimo powyższego stwierdzona została nieważność decyzji z dnia [...].02.1989r.

Reasumując należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie wykazano aby wymieniona decyzja naruszała treść art.87 ust.2 ugn , ale stwierdzono, że do spornej nieruchomości istniało prawo zarządu P., nie wskazując czy jako prawo nie będące tytułem prawno-rzeczowym , było przeszkodą w uwłaszczeniu.

Powyższe stwierdzenia obligują Sąd do uchylenia decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organ I i II instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ związany będzie wykładnią przepisów prawa materialnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także uwzględni powyższe rozważania Sądu dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania i wyda decyzję spełniającą te wymogi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 tej ustawy.