Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 419/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 40; art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M. i S. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], nakazującej M. M., w terminie do [...] kwietnia 2019 r., wykonanie w ścianie budynku inwentarskiego o wymiarach 6,20 m x 24,30 m, zlokalizowanej na granicy działek nr ewid. [...] i [...] położonych w M. S. , następujących robót budowlanych:

1. zamurowanie materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,40 m x 0,60 m, usytuowanych w ww. murowanej ścianie ww. budynku, od strony działki nr ewid. [...],

2. likwidację drzwi - wrót drewnianych oraz drewnianych elementów (drewnianego wypełnienia pomiędzy murowanymi słupami konstrukcyjnymi), usytuowanych w ścianie ww. budynku od strony działki nr ewid. [...], poprzez wykonanie w ich miejscu ściany z materiałów niepalnych,

jednocześnie odmawiając nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego ww. budynku przy granicy z działką nr ewid. [...]

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części nałożonego obowiązku, uchylił zaskarżoną decyzję w części wyznaczonego terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku na dzień [...] lipca 2019 r.

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

W piśmie z dnia [...] lipca 2007r. S. F. zażądał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w B. sprawdzenia, czy znajdujący się na sąsiedniej nieruchomości budynek inwentarski, stanowiący własność K. i S. K., położony w granicy działki nr [...], odpowiada warunkom technicznym określonym w przepisach prawa budowlanego.

Podczas oględzin w dniu [...] sierpnia 2007r. ustalono, że przedmiotowy budynek inwentarski, znajdujący się na działce nr [...] posiada wymiary 6,20 m x 24,30 m, dwuspadowy dach, kryty dachówką cementową, w części o konstrukcji murowanej na długości 15,00 m, w części 9.30 m o konstrukcji z murowanych słupów z wypełnieniem ścian osłonowych z desek. Usytuowany jest w odległości 0,40 - 0,45 m od granicy działki sąsiedniej nr [...] oraz w odległości 8m od budynku murowanego mieszkalnego, 7.4 m od budynku stodoły i 1.80 m od piwnicy zlokalizowanej na tej samej działce. W ścianie od strony działki nr [...] znajdują się dwa otwory okienne o wymiarach 0,60 m x 1,40 m oraz wjazd drewniany (drewniane wrota) o szerokości 4,9m z podjazdem betonowym, wystającym poza ogrodzenie na długości 0,20 m. Okap dachu wystaje poza lico ściany na ok. 0,50 m i poza granicę działki na około 0,10 m. Od strony działki [...] dach nie posiada rynien i rur spustowych dla odprowadzania wód opadowych. W części murowanej, w ścianie fundamentowej na poziomie gruntu zlokalizowany jest otwór, ubytek muru fundamentu o średnicy 10 cm. Według właścicieli nieruchomości budynek został wybudowany w 1968r. przez rodziców K. K. i wyremontowany w 1980 r.

Decyzją z dnia [...] września 2007r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ nakazał właścicielom działki wykonanie w części budynku, od strony działki [...] ściany z materiałów niepalnych oraz naprawę uszkodzonej ściany fundamentowej. Po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, PINB [...] kolejną decyzją z dnia [...] maja 2008r., również na podstawie art. 66 ust.1 pkt.3 prawa budowlanego nakazał wykonanie ściany z materiałów niepalnych, naprawę ściany fundamentowej cokołu, zamontowanie rynien i rur spustowych zabezpieczających przed przedostawaniem się wód opadowych z dachu budynku na teren sąsiedniej działki. Po uchyleniu także tej decyzji przez organ odwoławczy, PINB decyzją z dnia [...] września 2008r. umorzył postępowanie, która przez organ odwoławczy została utrzymana w mocy.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. ( sygn. akt. II SA/Lu 88/09 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2010r. na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. odmówił nakazania wykonania w spornym budynku inwentarskim określonych robót budowlanych. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek został odbudowany w latach 1978-1980 przez [...] S., w warunkach samowoli budowlanej. Budynek znajduje się w odległości 0,40-0,45m od granicy z działką nr [...], którą ustalono na mocy ugody zawartej w 2007r. W dacie odbudowy granica mogła przebiegać w odległości 1m od budynku.

Decyzją z [...] kwietnia 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] powyższą decyzję uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania i ustalenia, czy usytuowanie spornego budynku nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania i czy obiekt w obecnym stanie nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia bądź pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia. Organ powinien również rozważyć wymogi § 20 ust. 2 i 13 zarządzenia w sprawie warunków technicznych z 1966 r., dotyczące odległości budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 19 października 2010 r. ( sygn. akt akt II SA/Lu 357/10 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. M.. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. PINB postępowanie w sprawie zawiesił, wskazując, że toczy się postępowanie w sprawie zasiedzenia działki na której znajduje się budynek, a także zasiedzenie części działki [...]. Po podjęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r. kolejną decyzją z dnia [...] września 2016r. organ I instancji, na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane nakazał M. M.:

- zamurowanie w przedmiotowym budynku materiałem niepalnym o klasie odporności ogniowej C dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,40 m x 0,60 m usytuowanych w części murowanej ściany od strony działki nr [...];

- likwidację drewnianych wrót usytuowanych w ścianie budynku od strony działki nr [...] i wykonanie ich miejsce na fundamencie ściany przeciwpożarowej o klasie odporności ogniowej C.3. w miejsce drewnianego wypełnienia pomiędzy murowanymi słupami konstrukcyjnymi wzniesienie na fundamencie ściany przeciwpożarowej o klasie odporności C.;

- odmówił nakazania wykonania urządzeń do zatrzymywania śniegu na dachu budynku od strony działki nr [...] ; usunięcia części betonowego podjazdu (równi pochyłej) zlokalizowanego na działce nr [...]; usunięcia części okapu dachu budynku wystającego poza granicę działki o nr [...] na działkę o nr [...];

- odmówił nakazania skrócenia dachu i montażu urządzeń do odprowadzania wód opadowych na okapie dachu od strony działki nr [...] i odprowadzenia wód opadowych na teren własnej działki i wykonania zbiornika na ścieki na działce nr [...].

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2016r. Decyzja ta została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2017r. ( sygn. akt II SA/Lu 18/17 ). Sąd wskazał, że stosując się do ustaleń i wskazań zawartych w wyroku z dnia 21 maja 2009 r., ( sygn. akt II SA/Lu 88/09 ) organy ustaliły, że budynek został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbudowa budynku w latach 1978 – 1980 wymagała pozwolenia na budowę co wynikało również z § 9 i § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z póź. zm.). Trafnie zatem zastosowano przepisy obowiązujące w dacie budowy tj. art. 40 prawa budowalnego z 1974r.

Sąd zauważył, że organ nie uzasadnił należycie, dlaczego nakazał skarżącej wykonanie ściany przeciwpożarowej o klasie odporności C i nie rozważył innych rozwiązań przeciwpożarowych, które przewidywało Zarządzenie z 1966 r. Zdaniem Sądu wskazane przez organ jako podstawa prawna decyzji przepisy nie zawierały podstaw do nakazania inwestorowi wykonania ściany przeciwpożarowej w rozumieniu § 78 Zarządzenia. W ocenie sądu wykonanie takiej ściany przeciwpożarowej w sposób określony w zaskarżonej decyzji może być niezgodne ze sztuką budowlaną. Ściana na części budynku będzie bowiem wystawała ponad dach (bo taka jest konstrukcja ściany przeciwpożarowej z rozumieniu § 78 Zarządzenia), a na części nie. Sąd uznał za bezsporne, że przedmiotowy budynek inwentarski został wybudowany niezgodnie z przepisami, gdyż nie znajduje się w minimalnej odległości od granicy wskazanej w § 20 ust.13 w zw. z § 20 ust. 2 Zarządzenia tj. w odległości 2 m. W konsekwencji, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja w zakresie dotyczącym obowiązków nałożonych na inwestora w pkt I decyzji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie wymaga wyjaśnienia, natomiast Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów dotyczących pkt II decyzji organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2017r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji w pkt. I, uchylił zaś i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję w pkt. II.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017r. PINB odmówił nakazania M. M. w ścianie przedmiotowego budynku inwentarskiego zamurowania dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,40 m x 0.60 m, usytuowanych w murowanej ścianie od strony działki nr ewid. [...], likwidacji drzwi - wrót drewnianych usytuowanych w ścianie ww. budynku od strony działki nr ewid. [...], oraz odmawiającej nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku przy granicy z działką nr ewid. [...]. W uzasadnieniu podano, że sporna ściana przedmiotowego budynku inwentarskiego, usytuowana przy granicy z działką sąsiednią w części wykonana jest jako murowana o grubości około 0,45 m, od wewnątrz budynku wykonana z kamienia, natomiast na zewnątrz z cegły. Ściana osłonowa z desek wykonana jest na długości 4,30 m i 3,85 m oraz posiada wysokość około 3,90-4,20 m. Działki sąsiednie o nr ewid. [...] i [...] na wysokości przedmiotowego budynku są niezabudowane. Odległość do pierwszego budynku usytuowanego na jego wysokości wynosi ponad 25 m i są to działki o nr ewid.[...] Według § 10 ust. 2 powoływanego Zarządzenia z 1966 r. określa, że zastosowanie drewna i innych materiałów palnych do ścian i słupów jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w § 73. Jednak w ust. 3 przewidywane było odstępstwo od tej zasady, polegające na tym, że istniejące budynki gospodarskie i inwentarskie, znajdujące się w odległości mniejszej niż 25 m od istniejących szop i stodół drewnianych, lecz nie mniejszej niż 12 m. mogą być odbudowywane, przebudowane i remontowane na warunkach ogólnie obowiązujących. W ocenie organu I instancji, sytuacja opisana w ust. 3 występuje w rozpoznawanej sprawie, skoro budynek w latach 1979-1980 był tylko odbudowywany i przebudowywany. Oznacza to, że dla omawianego budynku nie ma znaczenia klasa odporności ogniowej. Nawet zewnętrzna ściana może być wykonana z drewna. Postanowienia tego przepisu nie były przedmiotem analizy podczas wcześniejszego postępowania.

Organ zaznaczył, że obecnie cała powierzchnia zabudowy spornego budynku inwentarskiego znajduje się na działce, która na jego wysokości nie graniczy już bezpośrednio z działką braci F. , lecz graniczy z działką o nr ewid. [...], która jest własnością M. M.. Odnośnie nałożonego przez Sąd obowiązku rozważenia kwestii zgodności wykonania ściany przeciwpożarowej z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną organ zaznaczył, że przy obecnym rozstrzygnięciu nie ma to znaczenia dla sprawy. Jednak uznał, że proponowane we wcześniejszym rozstrzygnięciu wykonanie ściany p.poż. w istniejącym stanie faktycznym nie byłoby zgodne z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną, co wynika z analizy przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (DZ. U. z 1980 r.. Nr 17. poz. 62 z póź. zm.). W § 181 ww. rozporządzenia zawarty jest zapis, że od wymagań dotyczących klasy odporności ogniowej budynków określonych w § 173 ust. 2 zwalnia się: stodoły w gospodarstwach indywidualnych, budynki inwentarskie bez poddasza użytkowego w gospodarstwach indywidualnych, pojedyncze wolno stojące boksy dla zwierząt.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. rozstrzygnięcie organ I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu powtórzył ustalenia organu I instancji. Jego zdaniem fakt, iż działka sąsiednia, będąca własnością skarżącego o nr ewid. [...] jest niezabudowana, co ma zasadnicze i decydujące znaczenie o braku obowiązku wykonania ściany oddzielenia pożarowego.

W wyniku rozpatrzenia skargi S. F. na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SA/Lu 240/18) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił organom nadzoru budowlanego, że sprawę rozstrzygnięto niezgodnie z zaleceniami Sądu, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 18/17. Sąd wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2017 r., wynikało, że mając na względzie zalecenia WSA w Lublinie i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, PINB [...] błędnie odmówił nakazania M. M. zamurowania dwóch otworów okiennych usytuowanych w części murowanej przedmiotowego budynku od strony działki nr [...], likwidacji drzwi wrót drewnianych usytuowanych w ścianie budynku od strony tej działki oraz wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego także od strony działki [...]. W ocenie Sądu bowiem, w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r. (II SA/Lu 18/17) nie sposób dopatrzeć się jednak jakichkolwiek wskazówek dotyczących kwestii zamurowania otworów drzwiowych i likwidacji wrót wjazdowych do budynku o szerokości 4,9 m, znajdujących się od strony działki skarżącego. Sąd odniósł się szczegółowo jedynie do kwestii wybudowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego i wskazał, że żadne ze wskazanych przez organ przepisów nie uzasadniały nałożenia na inwestora w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem obowiązku wykonania ściany przeciwpożarowej. W powołanym wyroku sąd zarzucił jednak organom nadzoru budowlanego, że nakazując wykonanie ściany przeciwpożarowej o klasie odporności C nie rozważono innych rozwiązań przeciwpożarowych, które przewidywało zarządzenie z 1966 r. Sąd wskazał także, że brak podstaw do wykonania ściany przeciwpożarowej nie oznacza braku podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Mając na uwadze powyższe wskazania Sądu, PINB [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nałożył na M. M. obowiązek dokonania zamurowania materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych, usytuowanych w murowanej ścianie budynku, od strony działki nr ewid. [...], likwidację wrót drewnianych oraz drewnianych elementów usytuowanych w ścianie ww. budynku od strony działki nr ewid. [...], poprzez wykonanie w ich miejscu ściany z materiałów niepalnych oraz odmówił nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy granicy z działką nr ewid. [...].

W odwołaniu o decyzji M. M. wskazała, że żaden z przepisów Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. nie nakazuje wykonania ściany z materiałów niepalnych, która nie jest posadowiona na granicy z działką sąsiednią. Skarżąca podniosła, że ściana budynku inwentarskiego, której dotyczy nakaz zawarty w decyzji, nie jest zlokalizowana w granicy z działką sąsiednią, ponieważ pomiędzy działką, na której usytuowany jest sporny budynek, a działką S. F. i K. F. znajduje się działka skarżącej.

Z kolei S. F. w złożonym odwołaniu podniósł, że zaskarżona decyzja nie nakłada na M. M. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, jednocześnie wskazując na naruszenie § 54 ust. 1, 2, 3, 4 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. Ponadto, wskazał, że z połaci dachu wystającej ok. 0,1 m za granicę działki spływają na jego działkę wody opadowe, a wykonanie nałożonych na zobowiązaną robót budowlanych nie wyeliminuje stanu niezgodnego z prawem.

Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożonego obowiązku, uchylił natomiast w części wyznaczonego terminu do wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku na dzień [...] lipca 2019 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, S. F. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa poprzez:

1. niezobowiązanie właścicielki budynku - M. M. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku;

2. niezobowiązanie właścicielki budynku do odprowadzenia wód opadowych z połaci dachu od strony skarżącego (tj. od działki nr ewd. [...]) w sposób określony w art. 54 ust.4 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r.;

3. błędną interpretację przepisów zawartych w § 181 i § 182 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r.;

4. błędne użycie art. 21 ust. 1 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. do uzasadnienia braku podstaw do zastosowania art. 54 ust.4 powyższego zarządzenia;

5. brak obiektywnych dowodów, że przedmiotowy budynek i gospodarstwo posiadają zbiornik na nieczystości.

Przedstawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają zasadności kwestionowanej decyzji.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."), uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 240/18 i zasadnie nakazał M. M. zamurowanie materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych o wymiarach, usytuowanych w murowanej ścianie budynku, od strony działki nr ewid. [...] oraz likwidację drzwi - wrót drewnianych oraz drewnianych elementów usytuowanych w ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...], poprzez wykonanie w ich miejscu ściany z materiałów niepalnych), jednocześnie odmawiając nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku przy granicy z działką nr ewid. [...].

Należy przypomnieć, że w trakcie postępowania sądowego w sprawie zasiedzenia działki nr ewid. [...] (dawniej [...]), zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2014 roku, sygn. akt I Ns [...], nastąpił geodezyjny jej podział na działki o nr ewid. [...], [...] i [...]. W wyniku zasiedzenia nastąpiła zmiana stosunków własnościowych, działka o nr ewid. [...] i [...] obecnie jest własnością M. M., a działka o nr ewid. [...] S. S.. Sporny budynek obecnie posadowiony jest w całości na działce nr ewid. [...], natomiast działkę nr ewid. [...] M. M. zakupiła aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2016 r., A Nr [...].

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego kwestia legalności robót budowlanych wykonanych w przedmiotowym budynku stanowi przedmiot postępowania organów nadzoru budowlanego od 2007 r. W tym czasie w sprawie zostały wydane trzy wyroki sądu administracyjnego: z dnia [...] maja 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 88/09, wyrok z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 18/17, oraz wyrok z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 240/18, uchylające decyzje organów nadzoru budowlanego głównie z uwagi na wadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które nie pozwoliło na jednoznaczne określenie zakresu robót pozwalających na doprowadzenie budynku wybudowanego w ramach samowoli budowlanej, do stanu zgodnego z prawem.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyroki NSA z 30 lipca 2009 r., II FSK 451/08 i 23 września 2009 r., I FSK 494/09 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Lu 240/18, Sąd wskazał, że "Jeśli jednak obecnie organy stoją na stanowisku o braku podstaw do wykonania ściany przeciwpożarowej, co zresztą pokrywa się także z oceną sądu, kwestia otworów i wrót nadal jest nie rozstrzygnięta. Brak podstaw do wykonania ściany przeciwpożarowej nie oznacza braku podstaw do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. według którego w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Może ono polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych."

Z powyższego wynika, że organy nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązane były do rozważenia, czy w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 40 prawa budowalnego z 1974 r. konieczne jest wykonanie innych robót budowlanych dotyczących otworów i wrót od strony granicy z działką nr ewid. [...].

W celu ustalenia powyższego, organ I instncji przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2019 r. oględziny, w trakcie których stwierdzono, że cała powierzchnia zabudowy spornego obiektu znajduje się obecnie na działce nr ewid. [...]. Ściana budynku zaś posadowiona jest w odległości około 0,40 - 0,45 m od granicy z działką nr ewid. [...] (obecny nr [...]) i na granicy z działką nr ewid. [...].

Mając na uwadze powyższe ustalenia, a także wytyczne zawarte w wyroku WSA w Lublinie z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 18/17, do których nawiązywał wyrok z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 240/18, o następującej treści: usytuowanie przedmiotowego budynku narusza § 20 ust.13 zarządzenia z 1966 r., i w tej sytuacji zasadny jest nakaz zamurowania otworów okiennych w sposób określony w § 20 ust.8, organ nakazał właścicielce budynku dokonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu materiałem niepalnym dwóch otworów okiennych usytuowanych w murowanej ścianie spornego budynku, od strony działki nr ewid. [...], a także likwidację drzwi usytuowanych w ścianie ww. budynku od strony działki nr ewid. [...], poprzez wykonanie w ich miejscu ściany z materiałów niepalnych, jednocześnie odmawiając nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Powyższe stanowisko organów było słuszne, bowiem ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przedmiotowy budynek nie spełniał wymogów określonych w § 9, 10, 20 ust.1,2 i 13 zarządzenia w sprawie warunków technicznych z 1966 r. I tak: ściany i filary obiektów budowlanych powinny odpowiadać wymaganiom konstrukcyjnym i przepisom przeciwpożarowym (§ 9 ust.1), ściany zewnętrzne i nośne powinny być wykonywane z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych (§ 10 ust.1), w przypadku braku ustalenia zabudowy na działce sąsiedniej nieruchomości – co również miało miejsce w sprawie - odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych (§ ust.13).

Wskazać należy, że pomimo, iż działka skarżącej, na której znajduje się sporny budynek jest oddzielona od działki skarżącego kolejną działką będącą jej własnością (nr ewid. [...]), to i tak odległość od granicy z działką skarżącego nie jest zachowana. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego, stosownie do art. 153 p.p.s.a., dokonując dodatkowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonych wyroków, co pozwoliło doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem.

Sąd odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdził, że należy uznać je za niezasadne.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że wadliwe jest stanowisko skarżącego dotyczące naruszenia prawa przez organ poprzez niezobowiązanie właścicielki przedmiotowego budynku do uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

Stosownie do art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229), inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Zgodnie natomiast z § 33 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.1975 r., nr 8, poz.48), z którego wynika, że wypadkach określonych w art. 42 (Prawa budowlanego z 1974 r.) inwestor występuje o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po wykonaniu całości robót budowlanych, zamierzonych i nakazanych, po przeprowadzeniu wymaganych przepisami badań i sprawdzeń oraz po doprowadzeniu terenu działki do stanu zgodnego z przepisami, dołączając do wniosku dokumenty wymagane przez właściwy organ.

Skoro wykładnia językowa § 33 ust. 1 rozporządzenia nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że pozwolenie na użytkowanie w przypadku, o którym mowa w art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. wydaje się na wniosek adresata nakazu, po dokonaniu zmian lub przeróbek, to należy uznać, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zarzut skarżącego jest w tym zakresie co najmniej przedwczesny.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący niezobowiązania właścicielki budynku do odprowadzania wód opadowych z połaci dachu od strony granicy z działką skarżącego. Jak wynika z akt sprawy okap dachu od strony działki [...] (obecny nr [...]) wysunięty jest poza lico ściany na 0,50 m i wysunięty jest o 0,10 m poza ogrodzenie oraz nie posiada urządzeń do odprowadzania wody opadowej. Z kolei art. 54 ust.4 warunków technicznych z 1966 r., stanowi, że zabrania się odprowadzania wód opadowych na teren sąsiada oraz wzdłuż granicy sąsiada w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektów przed zawilgoceniem. Jak wynika z akt sprawy, działka skarżącego, na którą odprowadzona jest woda opadowa nie jest zabudowana, jest natomiast porośnięta trawą i nielicznymi drzewami. Nie można zatem uznać, że woda spływająca z połaci dachu spornego budynku prowadzi do zawilgocenia terenu działki [...], tym samym nie doszło do naruszenia art. 54 ust.4 warunków technicznych z 1966 r. Ponadto organ słusznie wskazał, że § 21 ust. powołanego zarządzenia, który stanowi, że okapy dachów, stropodachów i tarasów w budynkach mieszkalnych mających więcej niż 2 kondygnacje, a w innych budynkach, gdy znajdują się nad terenem na wysokości przekraczającej 6 m, powinny być zaopatrzone w szczelne, odpowiednio zabezpieczone przed mechanicznym uszkodzeniem, rynny i rury spustowe lub rzygacze, posiadające przekrój potrzebny do odprowadzenia opadu o natężeniu miarodajnym 160 litrów/sek/ha, również nie ma zastosowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowy budynek nie jest ani dwu kondygnacyjny, ani też okap jego dachu nie znajduje się nad terenem na wysokości przekraczającej 6 m.

Kolejny zarzut dokonania przez organ błędnej interpretacji § 181 oraz § 182 rozporządzenia z 1980 r., również nie znajduje oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Sąd w powołanych wyżej wyrokach (II SA/Lu 18/17 oraz II SA/Lu 240/18) jednoznacznie wypowiedział się, że dokonanie legalizacji wybudowanego niezgodnie z prawem przedmiotowego budynku nie uzasadnia nałożenia na jego właścicielkę obowiązku wykonania ściany przeciwpożarowej. Odmowa nałożenia nakazu w tym zakresie na M. M. nie stanowi więc naruszenia prawa, jak błędnie podniósł skarżący.

Ostatni z zarzutów dotyczący braku obiektywnych dowodów o posiadanym zbiorniku na nieczystości przy spornym budynku, również nie zasługuje na uwzględnienie. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2019 r. i załączonych do niego fotografii wynika, że w budynku gospodarczym brak jest podłączenia do kanalizacji sanitarnej, a czynności związane z użyciem wody są wykonywane w budynku mieszkalnym, a nie gospodarczym, a zatem nieczystości ze spornego budynku nie są odprowadzane na działkę skarżącego.

Reasumując, Sąd stwierdził, że w sprawie dokonano wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy. Postępowanie zaś zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Ponadto organ, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., przedstawił w decyzji uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.