Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 563/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala, II.zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. Sz. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. K. [...] m [...], kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 563/06

U Z A S A D N I E N I E

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej nie stwierdził u H. C. istnienia choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli i obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wymienionych w poz. 5 i 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132,poz. 115 ).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że H. C. zatrudniony był w latach 1973-2001 w z Zakładach Mechanicznych [...] jako suwnicowy i hamownik. Pracę wykonywał w narażeniu na hałas, mgły olejowe, tlenek węgla oraz tlenki azotu w stężeniach nie przekraczających normatywów higienicznych. Wykonane u skarżącego badania audiologiczne potwierdziły obustronny odbiorczy ubytek słuchu , ale o typie pozaślimakowym, co przemawia przeciwko uszkodzeniu narządu słuchu hałasem. Także badania wydolności oddechowej nie potwierdziły objawów trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc ani obniżenia objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 50 % wartości należnej. Biorąc pod uwagę fakt, iż na stanowisku pracy nie stwierdzono przekroczenia normatywów higienicznych dotyczących substancji uszkadzających układ oddechowy organ nie stwierdził choroby zawodowej układu oddechowego.

H. C. złożył odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, po rozpoznaniu odwołania H. C. – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem § 8 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych , szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115 ) oraz art. 80 kpa.

Decyzję wydano bowiem w oparciu o przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] lipca 2004 r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł., który po odwołaniu się skarżącego rozpatrywał sprawę jako jednostka orzecznicza II stopnia i stwierdził brak podstaw do rozpoznania u H. C. choroby zawodowej przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli i ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Jednak w orzeczeniu tym nie ustosunkowano się do pozostałych schorzeń, które były rozpatrywane przez jednostkę orzeczniczą I instancji oraz nie oceniono wpływu podanych w zgłoszeniu choroby zawodowej narażeń, na stan zdrowia pacjenta.

W związku z tym zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organ I instancji zobowiązany był przed wydaniem decyzji do zażądania uzupełnienia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia swojego orzeczenia lub podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących krzywdzącej oceny stanu zdrowia dokonanej przez lekarzy orzeczników oraz oparcia się o niekompletnych i wadliwie ustalonych danych o narażeniu zawodowym występującym w środowisku pracy, organ wskazał iż orzeczenia lekarskie są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, natomiast w zakresie braku uczestnictwa w przeprowadzonym dochodzeniu w środowisku pracy organ stwierdził, że skarżący miał prawo brać czynny udział w postępowaniu mającym za przedmiot dochodzeniu narażeń w środowisku pracy.

W tym kontekście Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. uznał, że Powiatowy Inspektor Sanitarny powinien dokonać uzupełniającej oceny narażenia zawodowego skarżącego w środowisku pracy, a po jej uzyskaniu ponownie skierować go na orzecznicze badania lekarskie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył H. C. i podał w niej, że nie neguje potrzeby uchylenia decyzji organu I instancji, ale jednocześnie zakwestionował możliwość przeprowadzenia badań w środowisku pracy, gdyż zakład pracy jak i jego stanowisko zostały zlikwidowane. W związku z tym, nie jest możliwe przeprowadzenie badania poziomu szkodliwych substancji oraz emisji hałasu jakie tam występowały. Jednocześnie zakwestionował wyniki dochodzenia epidemiologicznego, które zostały ustalone przez organ I instancji i podniósł, iż nie jest prawdą aby nie były przekroczone dopuszczalne normy emisji substancji szkodliwych i hałasu. Zakwestionował także orzeczenia lekarskie wydane w toku postępowania oraz sposób diagnozowania jaki miał miejsce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenie co zasadności rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 134, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, w zakresie prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Mając na względzie powyższe skargę należało oddalić.

Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i doszedł do słusznego przekonania, że kontrolowana w toku instancji decyzja jest nieprawidłowa. Przy czym, należy podkreślić, że jest to rozstrzygnięcie procesowe i nie przesądza o istocie sprawy.

Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że decyzja organu I instancji naruszała przepisy postępowania w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego a jednocześnie z uwagi na specyfikę postępowania i zakres uchybień, organ II instancji nie mógł uzupełnić we własnym zakresie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wymagałoby to uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Wydanie decyzji kasacyjnej było usprawiedliwione, gdyż organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem norm prawa procesowego.

W szczególności należy podkreślić, że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów uprawniało organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Z treści art. 81 kpa wynika bowiem zasada, że jeżeli strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, okoliczności faktyczne ustalane na tej podstawie nie mogą być uznane za udowodnione.

W ocenie Sądu uwzględnienie zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu oraz w samej skardze musiało doprowadzić do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenie. Skarżący kwestionował bowiem ustalenia co do narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy, a potem ustalenia zawarte w orzeczeniach lekarskich. Wskazać trzeba, że w sytuacji potwierdzenia potrzeby dokonania nowej oceny narażenia zawodowego oraz konieczności wydania nowych orzeczeń przez instancje orzecznicze obu stopni, organ odwoławczy nie miał możliwości dokonania samodzielnych ustaleń co do istnienia u skarżącego choroby zawodowej.

Podkreślenia wymaga, że Sąd oceniał jedynie przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne a zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ocena stanu zdrowia skarżącego nie mogła być przedmiotem kontroli Sądu.

Sąd uznał, że kasacyjna decyzja organu odwoławczego jest zgodna z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 115 ).

Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, wydanym na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Skoro konieczna jest ponowna ocena warunków pracy skarżącego gdyż przepis § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa jedynie chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, to zasadne było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Poza tym trzeba zauważyć, że zaskarżona decyzja jest dla skarżącego korzystna albowiem otwiera drogę do ewentualnego ustalenia istnienia choroby zawodowej.

Należy jednocześnie podkreślić, że nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową nawet, jeżeli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Skoro w niniejszej sprawie dwie jednostki organizacyjne służby zdrowia, powołane do orzekania w sprawie chorób zawodowych stwierdziły, że występujące u skarżącego dolegliwości nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli oraz obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, to tym samym organ mając zastrzeżenia do prawidłowości przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowania, musiał uchylić sprawę do ponownego rozpoznania.

Materiał dowodowy jaki został zgromadzony w sprawie nie dawał żadnych podstaw do pozytywnych ustaleń w zakresie choroby zawodowej, a w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej były związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 5 i § 6 przywołanego rozporządzenia, nie mogąc dokonywać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej.

Dlatego też twierdzenia i dowody wskazywane przez skarżącego w pismach, nie mogły być podstawą do ustaleń w postępowaniu odwoławczym. Potwierdzały jedynie ocenę ujawnionych przez organ II instancji nieprawidłowości w procesie sporządzonej oceny narażenia zawodowego oraz wydawania przez jednostki organizacyjne służby zdrowia orzeczeń lekarskich.

W kontekście zarzutów skargi co do niemożności wykonania zaleceń organu II instancji, należy wskazać na przepis § 2 ust 4 w/w rozporządzenia, który stanowi że ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej na podstawie odrębnych przepisów przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej a także, jeśli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza a zarzuty skargi z uwagi na charakter decyzji kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Z przyczyn podanych wyżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.