Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 880/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 3 i art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. W. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 9a, art. 136 ust. 3, art. 137 art. 140 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm. – zwana dalej w skrócie u.g.n.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 maja 2007r. sygn. akt II SA/Rz 156/07 uchylił wymienioną wyżej decyzję Wojewody, gdyż w postępowaniu odwoławczym organ nie zapewnił udziału wszystkim stronom, co po myśli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. skutkuje uchyleniem decyzji.

W wyniku ponowienie prowadzonego postępowania Wojewoda nie uznał za zasadne zarzuty odwołania. W odwołaniu pełnomocnik skarżącego J. W. zarzucił niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych; błędną interpretację ustawy wywłaszczeniowej, a w szczególności przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości; naruszenie art. 137, 136 ustawy wywłaszczeniowej oraz art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu zarzucił ponadto, że organy nie wykonały zaleceń zawartych w wyroku NSA z dnia 1.07.1999r. sygn. akt IV SA/ 2647/98, w którym Sąd nakazał badanie wykorzystania nieruchomości dla potrzeb stanicy, harcerskiej do 1996r., skoro akcja "[...]" prowadzona była do 1985r. Skarżący wskazał też na decyzję Wojewody z dnia [...].11.2000r. nr [...], mocą której uchylono decyzję organu pierwszej instancji o odmowie zwrotu nieruchomości. Przyczynę uchylenia stanowiła okoliczność niewyjaśnienia, na czym miała polegać budowa stanicy harcerskiej oraz zbadanie czy została wydana i nadal obowiązuje decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz czy zrealizowano na spornym gruncie inwestycje (budowa drogi i linii energetycznej) było rozpoczęciem prac związanych z realizacją inwestycji, czy też jej zrealizowaniem. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wizji lokalnej, co wykazałoby, że droga dojazdowa jak i linia energetyczna w zasadzie nie istnieją, bo zostały zdewastowane. Takie traktowanie terenu przez inwestora uzasadnia wniosek o zwrot całej nieruchomości. Przyczyną odmowy zwrotu nieruchomości nie może być fakt, że spadkobiercy nie dysponują nieruchomością zamienna, którą w przypadku orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości musieliby zwrócić. Pełnomocnik wnioskodawców stosownie do treści art. 140 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej zobowiązał się do przeniesienia nieruchomości zamiennych oraz odszkodowania na rzecz gminy S. Zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej cel inwestycji nie został zrealizowany, bo cała akcja "[...]" zakończyła się w 1985r. Organ nie rozważył, w jakiej części nieruchomości znajduje się linia energetyczna i droga dojazdowa, co uzasadniałoby zwrot nieruchomości w części.

Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...] utrzymał ponownie w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2005r. znak: [...], o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości nr 131/1, 131/2, 132/1, 132/2, 133/1, 133/2, 134/2, 134/3, 134/4, 134/5, 135/1, 135/2, 135/3, 1354 o ogólnej powierzchni 3,4033 ha położonych w miejscowości W. gmina S.

W uzasadnieniu decyzji podał, że celem wywłaszczenia gruntu była budowa stanicy harcerskiej. Z planowanych urządzeń wykonano drogę dojazdową, oświetlenie terenu oraz urządzono śmietnik sanitariaty, zabezpieczono wywóz nieczystości, przygotowano teren pod bazę noclegową, czyli wykonano urządzenia infrastruktury technicznej konieczne do prawidłowego korzystania z nieruchomości. Decyzja o pozwoleniu na budowę drogi wydana została [...] maja 1981r. nr [...]. Zezwolenie na budowę instalacji elektrycznej wydał Naczelnik Gminy S. [...].05.1979r., a zezwolenie na wiercenie studni głębinowej wydał ten sam organ decyzją z [...] listopada 1978r. W aktach sprawy jest też decyzja Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i osiedli z dnia [...] czerwca 1979r. nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny zagospodarowania stanicy harcerskiej w W.

Cel przejęcia został zrealizowany na działkach oznaczonych obecnie nr 135/2; 135/4, 134/2 droga i 131/1, 132/1, 13/2, 134/2, 134/5 (pozostała infrastruktura). Realizacja tych urządzeń na części terenu wyłącza stosowanie art. 137 ust. 1, czyli uznania, go w całości za zbędny z uwagi na cel wywłaszczenia. Pomimo niewybudowania wszystkich planowanych obiektów stanicy na spornym terenie prowadzone były od wywłaszczenia, czyli od 1980r. do 1996r. obozy harcerskie w ramach akcji "[...]" oraz w czasie Harcerskiej Akcji Letniej. Teren wykorzystywano na stanice harcerską, co potwierdza pismo ZDZ w R. z dnia [...] kwietnia 1989r. znak: [...]. Cel przejęcia nie został zrealizowany na całym obszarze organ pierwszej instancji przystąpił do geodezyjnego wydzielenia działek celem ich zwrotu.

Podczas czynności wyjaśniających organ pierwszej instancji uzyskał wiadomość, że nieruchomość zamienna, jaką otrzymał W. W. (stanowiące obecnie działki o nr 851; 849; 801; 759; 796 położone w W.) nie jest już własnością spadkobierców, lecz osoby trzeciej. Zgodnie z nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 127 ust. 2 (zmieniony przez art. 1 pkt 89 lit.b) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. – Dz. U. z 2004r. nr 141, poz. 1492) wszedł w życie z dniem 22 września 2004r. i w tym czasie akta sprawy na skutek skargi J. W. na postanowienie o zawieszenie znajdowały się w WSA w Rzeszowie. W tej sytuacji organ nie rozpatrywał kwestii zwrotu przedmiotowego terenu zgodnie z przesłankami określonymi w art. 137 ust. 2 ustawy, gdyż po stronie wnioskodawców zaistniała przeszkoda zwrotu nieruchomości zamiennych w przypadku orzeczenia o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości.

W skardze do Sądu pełnomocnik J. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego to jest art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2, art. 147 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. i wniósł o u uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w powyższej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniósł też o zasądzenie od pozwanego na rzecz J. W. taryfowych kosztów postępowania odwoławczego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Wydając zaskarżoną decyzję na skutek wniosku o zmianę poprzednio utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji, Wojewoda przy ponownym rozpatrzeniu odwołania powtórzył w całej rozciągłości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Starosty i nie rozważył argumentu, iż na skutek przeniesienia na J. W. własności nieruchomości zamiennych przez jego wnuczkę M. W. aktem notarialnym z dnia [...].09.2006r. J. W. ponownie jest legitymowany do zwrotu nieruchomości zamiennych otrzymanych w czasie wywłaszczenia nieruchomości. Akt notarialny został przedłożony WSA w Rzeszowie podczas rozpoznania poprzedniej skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 156/07 i Sąd ten wyrokiem z dnia 24 maja 2007r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006r. Organ w ogóle nie odniósł się do wymienionego wyroku, gdyż jego przedstawiciel nie był obecny na rozprawie. Przedmiotowy wyrok odnosi się dokładnie do stanu faktycznego objętego zaskarżoną decyzją, lecz został wydany w skutek wcześniejszej skargi J. W. z dnia [...] listopada 2006r. Zaskarżona decyzja zapadła natomiast po złożeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2006r. do Starosty w przedmiocie zmiany decyzji Starosty z dnia [...].09.2005r. obejmującej dokładnie tem sam przedmiot sporu. W obecnej sytuacji zaskarżona decyzja stała się bezprzedmiotowa wobec rozstrzygnięcia Sądu w wyroku z dnia 24.05.2007r. sygn. akt II SA/Rz 156/07 i jako taka winna być uchylona a postępowanie ulec umorzeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).

Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Skarga jest uzasadniona, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Na wstępie należy zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007r. sygn. akt II SA/Rz 156/07 został wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., gdyż Wojewoda nie zapewnił udziału wszystkim stronom tego postępowania, a w szczególności W. W., J. W., J. Z. i J. K. Sąd zobowiązał organ odwoławczy, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu wymienionym stronom zapewnić taki udział. Wojewoda wykonał zalecenia Sądu. Wymieniony wyrok nie zawierał żadnych innych wskazań i oceny prawnej w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stosownie do art. 153 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie nie wiążą też Sądu zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1999r. sygn. akt IV SA 2647/98, gdyż zmianie uległ przepis art. 136 i art. 137 u.g.n. i obecnie obowiązuje w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. nr 141, poz. 1492 ze zm.), która weszła w życie 22 września 2004r.

Przedmiotem kontroli Sądu jest wymieniona na wstępie decyzja Wojewody, którą odmówiono spadkobiercom W. W. zwrotu nieruchomości wywłaszczonych w 1980r. decyzją Naczelnika Gminy S. z dnia [...] maja 1980r. nr [...] oznaczonych wówczas numerami 565, 567,566 o ogólnej powierzchni 3,41 ha, położone w miejscowości W.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy wywłaszczone nieruchomości wykorzystano na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, czyli stwierdzenia, czy nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wynikającego z decyzji o wywłaszczeniu.

Zgodnie z art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (ust. 1 pkt 1) , albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1 pkt 2).

W aktach sprawy zlega decyzja Naczelnika Gminy w S. z dnia [...] maja 1980r. nr [...] orzekająca o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w miejscowości W. gmina S. i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, brak jest jednak adnotacji, kiedy decyzja stała się ostateczna.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wywłaszczona nieruchomość potrzebna była pod budowę stanicy harcerskiej w W. w ramach operacji "[...]". Natomiast decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast I Osiedli Wiejskich w K. z dnia [...] czerwca 1979r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania wniosku Zakładu Doskonalenia Zawodowego w R. zatwierdzono plan realizacyjny zagospodarowania stanicy harcerskiej w W. stanowiący załącznik nr 1 do decyzji. W punkcie 4 opisowej części załącznika (na str. 5) zawarto określenie przedmiotu, zakresu inwestycji i ustalenia, co do etapów jej realizacji. Zgodnie z tym opisem na planowaną do realizacji inwestycję składały się obiekty ziemne – drogi, schody, place, tarasy, ciągi piesze, platformy namiotowe i wodne; obiekty podziemne - urządzenia sanitarne i wodne; obiekty nadziemne – brama wjazdowa z portiernią, kuchnia z magazynem żywności, jadalnia, hangar z magazynem sprzętu sportowego, umywalnie z sanitariatami, śmietnik stacja trafo-wieżowa, słupy oświetleniowe, maszt, tablica ogłoszeń i trzepaki. Określono też kolejność realizacji inwestycji: drogi o nawierzchni żwirowej, obrzeżone krawężnikami, stacja trafo, ujęcie wody, zewnętrzna – lokalna sieć kanalizacyjna, szczelne zbiorniki ścieków, niwelacja terenu i ukształtowanie obiektów ziemnych, obiekty naziemne kubaturowe, oświetlenie terenu, drobne formy małej architektury. Z punku 7 części opisowej wynika, że powierzchnia obiektów kubaturowych (budynek portierni, budynek kuchni i jadalni, budynek hangaru i sprzętu, budynek sanitarny, śmietnik) miały mieć powierzchnię 880m2.

Materiał dowodowy sprawy pokazuje, że Zakład Doskonalenia Zawodowego w R. w okresie 7 lat od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu rozpoczął prace związane z realizacją tego celu. Dowodzi tego, chociażby zezwolenie na budowę drogi wydane [...] maja 1981r. znak: [...], czy też zezwolenie na budowę instalacji elektrycznej wydane przez Naczelnika Gminy S. [...] maja 1979r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odstąpił od badania istnienia przesłanki określonej w pkt 2 ust. 1 art. 137 u.g.n. uznania za zbędną wywłaszczonej nieruchomości wobec wykazania, że nieruchomości zamienne jakie otrzymał poprzedni właściciel nie są już w dyspozycji jego następców prawnych, co czyni niemożliwym ich zwrot. Zgodnie z przesłanką wymienioną w tym przepisie warunkiem uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia jest niezrealizowanie celu wywłaszczenia w okresie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Pomimo takiego stwierdzenia w zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa stanicy harcerskiej został zrealizowany, bo z planowanych urządzeń wykonano drogę dojazdową, oświetlenie terenu urządzono śmietnik, sanitariaty, zabezpieczono wywóz nieczystości, przygotowano teren pod bazę noclegową, czyli wykonano urządzenia infrastruktury technicznej konieczne do prawidłowego korzystania z nieruchomości. Jednocześnie Wojewoda uznał, że mimo niewybudowania wszystkich planowanych obiektów stanicy na spornym terenie były prowadzone obozy harcerskie w latach 1980-1996.

Z wyceny szacunkowej sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego G. W. w dniu [...] kwietnia 1997r. i zawartego w niej opisu nieruchomości wynika, że na wnioskowanych do zwrotu nieruchomościach znajduje się 21 sztuk słupów betonowych oraz droga dojazdowa z drogi publicznej do W. wykonana z płyt prefabrykowanych w ilości 276 sztuk, której całkowita długość wynosi 219m. Droga i plac zostały wykonane w 1981r., a stan techniczny słupów i płyt betonowych ułożonych na drodze wskazuje na duże zniszczenia.

W aktach sprawy znajdują się też dwa protokoły oględzin. Pierwszy sporządzony przez Wojewodę w dniu [...] marca 1998r., w którym stwierdzono istnienie betonowych słupów oświetlenia częściowo zdewastowanych, nieruchomość wolna od zabudowy. W protokole oględzin z dnia [...] marca 2000r. sporządzonym przez Starostę U. stwierdzono, że urządzono drogę dojazdową z płyt betonowych, ustawiono 10 betonowych słupów oświetlenia, część działki około 1 ha stanowią zakrzaczenia.

Twierdzenia organu o realizacji celu wywłaszczenia w świetle przedstawionego materiału dowodowego, a w szczególności operatu szacunkowego i protokołów z wizji lokalnych nie znajdują w nim oparcia. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę stanicy harcerskiej, a ta jak pokazuje materiał dowodowy nie została wybudowana, bowiem nie powstał żaden z planowanych obiektów kubaturowych wymienionych w palnie realizacyjnym, co dokumentują wymienione wyżej protokoły oględzin. Dlatego też nie ma w rozpoznawanej sprawie istotnego znaczenia okoliczność, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Plan realizacyjny szczegółowo określał, jakie inwestycje i w którym miejscu mają powstać. Poza ułożeniem płyt betonowych i zamontowaniem słupów oświetlenia elektrycznego nie zostały wykonane żadne inne zaplanowane przedsięwzięcia. W protokołach oględzin i operacie szacunkowym nie wymieniono nawet wykonania studni.

Okoliczności faktyczne, na które powołuje się organ, a to wywóz śmieci, przygotowanie bazy noclegowej musiało polegać jedynie na rozbijaniu w okresie letnim namiotów, gdyż w protokołach oględzin nie stwierdzono istnienia jakiejkolwiek zabudowy na tym terenie. Wykorzystanie tego terenu na letni wypoczynek młodzieży nie można zaliczyć jako formę realizacji celu wywłaszczenia. Stanowisko to znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i uprawnia do wniosku, że nie zaistniała również przesłanka z pkt 2 ust. 1 art. 137 u.g.n. a mianowicie realizacja celu na nieruchomościach, które zostały wywłaszczone, gdyż w okresie 10 lat, o którym mowa w tym przepisie nie została zrealizowana stanica harcerska. Nie został zrealizowany inny cel publiczny, który uzasadniałby wywłaszczenie nieruchomości (art. 229a u.g.n.).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2006r. sygn. akt I OSK 623/2005 (Komputerowy System Informacji Prawnej LEX nr 198167) wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdy nieruchomość została zagospodarowana inaczej niż to przewidywał cel wywłaszczenia, zwrot nieruchomości jest możliwy, gdy zagospodarowanie jest nietrwałe to jest tego rodzaju, że daje się usunąć, natomiast jeżeli zagospodarowanie ma charakter stały, to wtedy zwrot nieruchomości jest niemożliwy. Powołanej tezie analogia dotyczy sposobu wykorzystywania terenu bez realizacji obiektów w tym przypadku obiektów sportowych. Sąd stwierdził, że choć nieruchomość jest wykorzystywana jako boisko sportowe to, jednak jej zagospodarowanie (ogrodzenie słupy oświetleniowe, które mogą być zdemontowane) jest tego rodzaju, że nie przeszkadza zwrotowi.

Skoro więc nie zrealizowano celu publicznego, dla którego nieruchomość została przejęta, nie ma podstaw, aby wbrew woli byłego właściciela (jego następców prawnych) pozostawała we władaniu podmiotu publicznego, który nabył ją w pewnym sensie "warunkowo" z przeznaczeniem na realizację określonego celu.

Wojewoda swoją odmowę oparł również na fakcie, że spadkobiercy ubiegający się o zwrot nieruchomości utracili prawo własności do nieruchomości zamiennej otrzymanej na podstawie decyzji wywłaszczeniowej. W aktach sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Rz 156/07 (dopuszczonych jako dowód w niniejszej sprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a) zalega akt notarialny rep. [...] z dnia [...] września 2006r., z treści którego wynika, że M. W. darowała swojemu dziadkowi J. W. oraz babce M. W. do ich wspólnego majątku działki o nr 795, 796, 801, 849, 850, 851 położone w miejscowości W. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy nie została uwzględniona przez Wojewodę w zaskarżonej decyzji, która została wydana [...] września 2007r., czyli po upływie roku od powtórnego przeniesienia własności nieruchomości zamiennych na skarżącego. Numery działek darowanych na podstawie powołanego aktu notarialnego przez wnuczkę skarżącemu J. W., są takie same, jak numery działek, które w 1980r. otrzymał jako działki zamienne (str. 4 w zaskarżonej decyzji).

Mając na uwadze opisany stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bowiem stanica harcerska nie została wybudowana (nawet częściowo) w okresie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Wprawdzie na zalegających w aktach sprawy uwierzytelnionych kserokopiach decyzji brak jest daty, w której decyzja stała się ostateczna, ale protokoły oględzin z 2000r. sporządzone po upływie 20 lat od wydania decyzji o wywłaszczeniu dowodzą, że stanica harcerska nie została wybudowana.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.) uznał za bezpodstawny zarzut skargi odnośnie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania wobec jego bezprzedmiotowości na skutek złożenia przez skarżącego wniosku do Starosty o zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] na podstawie art. 145 § 1 i § 2 k.p.a. Nie wchodząc w merytoryczną ocenę wyrażenia "nabycia prawa", Sąd zauważa, że tryb zmiany, czy uchylenia decyzji określony w art. 154 k.p.a. odnosi się do decyzji ostatecznych, a wymieniona decyzja Starosty nie miała waloru ostateczności, gdyż skarżący wnieśli odwołanie z dnia [...] listopada 2005r., które sporządził ich pełnomocnik, a decyzja Wojewody podjęta w wyniku rozpatrzenia odwołania została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, co wyłączało stosowanie tego przepisu. Po wniesieniu skargi do Sądu możliwe jest działanie organu na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a i wydanie decyzji uwzględniającej skargę w całości w ramach tzw. autokontroli. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, zatem nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania.

Sąd uznał, że organy orzekające naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 137 ust. 1 u.g.n. , czym wyczerpały przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a także przepisy postępowania, w szczególności naruszenie, art. 77 art. 80 k.p.a., gdyż organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych sprawy, a w szczególności protokołów oględzin nieruchomości w kontekście norm prawa materialnego, a to miało istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadnia zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wykazane naruszenia uzasadniają uchylenia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.

Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł też o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, co oznacza wyłączenie możliwości rozporządzania nieruchomością do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a, a ich wysokość obejmuje wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy jednoznacznie wyjaśnić granice przedmiotowe wniosku odnośnie żądanych do zwrotu nieruchomości, przeprowadzić wizję lokalną przy udziale wszystkich stron postępowania z udziałem geodety celem okazania nieruchomości w terenie i właściwie udokumentować w protokole ustalenia poczynione na gruncie. Pozwoli to w dalszej kolejności na prowadzenie postępowania w zakresie określenia warunków zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem, mając na uwadze normy prawa materialnego, co do treści wydanej decyzji określone innymi w art. 136 i następnych u.g.n., a także elementy decyzji określone w art. 107 § 3 k.p.a.