Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1193/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6304 Zwolnienia celne
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] w przedmiocie objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru objętego uprzednio procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła oraz zwolnienia z należności celnych przywozowych i odmowy zwolnienia z podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. w części dotyczącej odmowy zwolnienia od podatku VAT i stwierdzenia powstania zobowiązania podatkowego; 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz D. C. kwotę 790 zł (siedemset dziewięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] z [...] kwietnia 2000 r. cudzoziemiec - D. C. - zgłosił do odprawy celnej czasowej towary - rzeczy służące do użytku domowego lub zawodowego. Zostały one objęte wnioskowaną procedurą z całkowitym zwolnieniem od cła. Ostateczny termin powrotnego wywozu lub nadania innego przeznaczenia celnego wyznaczono do dnia 3 września 2004 r.

W związku z tym, iż strona nie dokonała powrotnego wywozu towaru w wyznaczonym terminie, Naczelnik Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia [...] października 2004r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie towarów w postaci mienia przesiedlenia, wobec których nie została zakończona procedura odprawy czasowej, oraz postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego dla towarów objętych procedurą odprawy czasowej według zgłoszenia celnego o powyższym numerze.

Pismem z dnia 14 stycznia 2005r. D. C. złożył wniosek o przedłużenie powyższego terminu powrotnego wywozu towaru. Następnie pismem z dnia 27 kwietnia 2005r. skarżący zwrócił się z prośba o zwolnienie przedmiotowego towaru z należności celnych i podatkowych, załączając następnie oświadczenie, iż towary objęte procedurą odprawy czasowej wg przedmiotowego SAD posiadają status towarów wspólnotowych.

Decyzją z [...] czerwca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowe towary, objęte uprzednio procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, zwolnił przedmiotowe towary z należności celnych przywozowych na podstawie art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych pod warunkiem nieodstępowania przez okres 12 miesięcy, odmówił zwolnienia towaru z podatku od towarów i usług oraz stwierdził powstanie w dniu 4 września 2004r. zobowiązania podatkowego, którego wysokość określił w kwocie 4.745,80 zł.

W dniu 22 lipca 2005 r. (data nadania) D. C. złożył odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy zwolnienia towaru objętego uprzednio procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła z podatku od towarów i usług.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), art. 2, art. 3 i art. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.Urz. WE L 105 z dnia 23 kwietnia 1983r. ze zm.), pkt 10 tytuł 5 załącznika IV Aktu przystąpienia do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 236 z 23 września 2003 r.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7 i ust. 9, art. 29 ust. 13 oraz art. 34 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że stosowanie zwolnień towarów z należności celnych przywozowych nie pociąga za sobą automatycznego stosowania zwolnień od podatku od towarów i usług oraz od podatku akcyzowego, gdyż przesłanki zastosowania zwolnień od tych podatków są odrębnie rozpatrywane - stosownie do postanowień przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz przepisów wykonawczych.

Polemizując z zawartym w odwołaniu zarzutem, iż podstawą do zwolnienia wymienionych powyżej towarów z podatku od towarów i usług są postanowienia § 41e rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2004 r. zmieniającego rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 970 z późn. zm.), organ celny drugiej instancji wyjaśnił, że powołany przepis § 41 e wszedł w życie dopiero z dniem 15 lutego 2005 r. i w myśl zasady lex retro non agit nie może mieć w sprawie niniejszej zastosowania.

Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że decyzja organu celnego orzekającego w pierwszej instancji w sprawie należy do decyzji o charakterze deklaratoryjnym, a zatem potwierdza ona jedynie fakt wystąpienia zobowiązania podatkowego, wynikającego z przepisów prawa. W związku z tym podstawę prawną decyzji stanowią przepisy obowiązujące w dniu powstania stanu prawnego, którego ona dotyczy. Stąd obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w czasie, w którym nastąpiły zdarzenia powodujące skutki podatkowe, tzn. w dniu 4 września 2004r., kiedy to powstało zobowiązanie podatkowe D. C..

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie złożonej za pośrednictwem pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. C. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz części poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. (tj. części dotyczącej odmowy zwolnienia z podatku VAT i stwierdzenia powstania zobowiązania podatkowego). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie § 41e przepisów rozporządzenia MF z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 17, poz. 150) poprzez jego niezastosowanie,

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług poprzez błędne zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach obydwu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że narusza ona prawo i jako taka nie może pozostać w obrocie prawnym.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Rozważenia wymagały natomiast dwie zasadnicze kwestie, których ustalenie przesądziło o jej wyniku, tj. określenie daty powstania długu celnego oraz ustalenie, czy przedmiotowe towary zaliczone do mienia przesiedlenia podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Odnosząc się do pierwszej z postawionych kwestii Sąd stanął na stanowisku, że zgodnie z pkt. 10 tytułu 5 tiret pierwsze załącznika IV Aktu przystąpienia do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 236 z 23.09.2003 r.), procedury dotyczące odprawy czasowej [...] mają zastosowanie do nowych Państw Członkowskich, z zastrzeżeniem, iż procedura zostanie zakończona na warunkach przewidzianych przez ustawodawstwo wspólnotowe. Mając na uwadze literalne brzmienie powyższego należy więc zauważyć, że odpowiednie zastosowanie przepisów Wspólnotowych następuje w odniesieniu do zakończenia procedury odprawy czasowej rozpoczętej przed dniem akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do UE. Nie ma natomiast znaczenia, iż zgodnie z odpowiednimi regulacjami Wspólnotowego Kodeksu Celnego - procedurą odprawy czasowej mogą być objęte wyłącznie towary niewspólnotowe (art. 137 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny). Powołany na wstępie przepis przejściowy odnosi się bowiem jedynie do formalnego trybu, w jakim mają zostać zakończone już rozpoczęte procedury odprawy czasowej, nie odsyła natomiast do przepisów regulujących przesłanki objęcia taką procedurą w warunkach UE. Zatem procedura odprawy czasowej, rozpoczęta zgodnie z przepisami polskiego Kodeksu celnego z 1997 r., której termin kończy się już po przystąpieniu do UE, musi zostać zakończona zgodnie z odpowiednimi regulacjami wynikającymi ze Wspólnotowego KC, tj. zgodnie z art. 140 - towary muszą zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać inne przeznaczenie celne.

Zgodnie z art. 204 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (D.Urz. WE L Nr 302 z 19.10.1992r. z późn. zm.) zwane dalej WKC, dług celny w przywozie powstaje w wyniku niewykonania jednego z obowiązków wynikających z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty.

W myśl art. 204 ust. 2 WKC dług celny powstaje w chwili zaprzestania spełniania obowiązku, którego niewykonanie powoduje powstanie długu celnego, bądź w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą jeżeli zostało później stwierdzone, że nie dopełniono jednego z warunków wymaganych dla objęcia towaru tą procedurą bądź dla zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie.

Dług celny powstał więc z mocy prawa w dniu 4 września 2004 r., w związku z czym decyzja organu pierwszej instancji ma charakter decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej zaistniały stan prawny.

Rozpatrując natomiast kwestię zwolnienia towarów z podatku od towarów i usług, Sąd stwierdził, iż zgodnie z § 41e ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku, o których mowa w art. 46 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku gdy rzeczy te zostały przywiezione z terytorium Wspólnoty przed rozszerzeniem w rozumieniu art. 170 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, lub z terytorium nowych państw członkowskich w rozumieniu art. 170 ust. 1 pkt 2 ustawy, na terytorium kraju przed dniem 1 maja 2004 r. i w dniu 1 maja 2004 r. pozostawały w dalszym ciągu na terytorium kraju objęte procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, która to procedura kończy się dopuszczeniem do obrotu tych rzeczy na terytorium kraju. Na mocy ust. 2 przytoczonego wyżej przepisu zwolnienie od podatku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się pod warunkiem, że w stosunku do tych rzeczy ma zastosowanie zwolnienie od cła i przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu rzeczy te nie zostaną oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie.

Jakkolwiek wskazany przepis § 41 e ust. 1 wprowadzony został przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2005 r. i wszedł w życie z dniem 15 lutego 2005 r., to jednakże winien mieć zastosowanie w sprawie, ponieważ istotą zawartej w nim normy prawnej jest fakt, że obejmuje ona swoją dyspozycją okoliczności powstałe przed jej wejściem w życie. Wynika to zarówno z wykładni literalnej cytowanego przepisu, wskazującego na stany zaistniałe przed 1 maja 2004 r., jak też z zamierzonego przez ustawodawcę celu, tj. uregulowania sytuacji towarów przywiezionych z krajów UE do Polski przed akcesją.

W ocenie Sądu omawiany przepis ma znamiona przepisu przejściowego i winien zostać zastosowany przy braku innych uregulowań przejściowych.

Wobec powyższych ustaleń dalsze zarzuty skargi Sąd pozostawia poza zakresem swych rozważań bowiem organ celny mocą wyroku sądowego zobowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z wyrażoną w nim oceną prawną.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów art. 145 §1 ust. 1 lit. a, art. 200 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.