Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 32/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel Ewa Rynczak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2010 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.2008r. (Znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 poz. 1118 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy muru oporowego na nieruchomości położonej w R. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. nr 1 nakazał inwestorom R.M. i J.T. wykonanie rozbiórki betonowej konstrukcji oporowej (mur oporowy) wybudowanej bez wymaganego przepisami pozwolenia. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1/ W trakcie wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, w tym wizji w terenie przeprowadzonej ustalono, że R.M. wraz z mężem J.T. zrealizowali w 2003 r., na dz. nr 1 stanowiącej własność R.M. - od strony dz. nr 2 , obiekt budowlany -mur oporowy o łącznej długości 23 m i wysokości zmiennej 1,80m - 3,50m o grubości 0,3 m. Mur wykonano w całości z elementów betonowych pionowo zbrojonych. Na budowę powyższego obiektu inwestor nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

2/ Z wypisu z aktualnie obowiązującego miejscowego planu dla dz. nr 1 w miejscowości R. , leży ona w terenach oznaczonych symbolem [...]- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej o niskiej intensywności zabudowy. Plan ten nie wyklucza realizacji .

3/ Stronami w niniejszym postępowaniu są R.M. (inwestor i właścicielka dz. nr 1 , J.T. - inwestor), a nadto właściciel dz.nr 2 , 3 - Z.B. , właściciel dz. 4 stanowiącej drogę [...]

4/ wykonany mur oporowy (konstrukcja oporowa) stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., na realizację której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę -art. 28 w zw. z art. 29-30 Prawa Budowlanego z 1994 r.

5/ Przepisy Prawa Budowlanego z 1994 r., dopuszczają możliwość legalizacji takich obiektów budowlanych bądź ich części pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, o których mowa w art. 48 ust. 2 tego prawa, pod warunkami, że obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

6/ W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu[...] zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., nakazał inwestorowi postanowieniem z dnia [...].04:2008r, (znak: [...] ) dostarczyć w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania postanowienia dokumenty niezbędne do podjęcia dalszego postępowania .

7/ Ponieważ inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów, należy uznać, iż nie wykonał nałożonego obowiązku, a zatem organ Nadzoru Budowlanego zobligowany jest, działając w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., orzec rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Odwołanie R.M. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...].10.2009r, (znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu szeroko omówiono tok przeprowadzonego postępowania, podzielając w całości ustalania faktyczne i wywody prawne organu l instancji. W zakończeniu konkludowano, że organ l instancji zasadnie wszczął postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowych robót budowlanych, i dla przeprowadzenia legalizacji w dniu "21.04.2008 r., wydal postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Jednak inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji samowoli budowlanej i nie przedłożył w zakreślonym w w/w postanowieniu, rozsądnym — biorąc pod uwagę określone w nim obowiązki - terminie (nie były składane także wnioski o jego przedłużenie) wymaganej dokumentacji. W tej sytuacji, zgodnie z art. 48 ust. 1w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organ l instancji był zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, o czym zresztą inwestor został uprzednio pouczony w w/w postanowieniu z dnia [...].04. 2008r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła R.M. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu nadzoru l instancji a także wnosząc o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a., art. 107 k.p.a. poprzez :

a/ przyjęcie, iż mur oporowy ma długość 23 m , gdy tymczasem zebrane dowody wskazują, iż wynosi ona ok. 9 m , a tym samym stanowi obiekt małej architektury "nie wymagający uzyskania pozwolenia na budowę oraz poprzez nakazanie R.M. i J.T. wykonania rozbiórki betonowej konstrukcji oporowej (muru oporowego) długości 23 m na dz, ewid. nr 1 w R. z uwagi na uznanie, że w/w konstrukcja nie stanowi budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz została wybudowana bez wymaganej decyzji , a nadto poprzez:

b/ "uznanie, iż dla oceny działań inwestorów w ramach stanu faktycznego uznanego za podpadający pod dyspozycję art. 48 i nast. Prawa budowlanego nie mają znaczenia ani decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę oraz ew. opinia geologiczna dla Z.B. ,, oraz przez:

c) "zaniechanie z tej przyczyny ustalenia okoliczności podcinki skarpy poprzez działania właściciela nieruchomości sąsiedniej',

a także:

d) braku znaczenia dla wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji działania skarżącej i jej męża w warunkach stanu wyższej konieczności w postaci popartego opinią geologiczną natychmiastowej budowy muru oporowego wobec konieczności ochrony zbocza oraz posadowionego na nim budynku przed katastrofą budowlaną zważywszy na wykazane jego uszkodzenia i pęknięcia oraz obniżenie poziomu płyt od strony działki 3 wobec podcinki zbocza na tej działce przy okazji wykonywania prac budowlanych i niwelacji dalszej części skarpy przez w/w inwestora ,

a także przez:

e/ Niepełną ocenę materiału dowodowego w sytuacji, gdy odwołująca się wnioskowała o zobowiązanie Z.B. do przedłożenia projektu budowlanego wraz z opinią geologiczną i załącznikiem graficznym do tego dokumentu, jak też wnosiła o dopuszczenie dowodu z mapy wysokościowej działek ewidencyjnych nr 1 własności R.M. oraz sąsiedniej o nr ewidencyjnym 3 własności Z.Ł. położonych w R. na okoliczność głębokości dokonanych wykopów pod fundamenty budynku gospodarczego wzniesionego przez wymienionego na działce sąsiedniej w pobliżu granicy z nieruchomością skarżącej oraz przyjęcia braku znaczenia funkcji ochronnej wzniesionego muru oporowego o długościom. 9,0 m oznaczonego na projekcie B.F. , którego wymiary potwierdza wykonana przez geologa mgr inż. S. opinia uzupełniona stosownymi zdjęciami,

a także:

f/Nie rozważenie, iż w konsekwencji realizacja zaskarżonej decyzji grozi katastrofą budowlaną domu inwestorów na działce 1 oraz zabudowaniom położonym poniżej na działce 3 , co potwierdza ekspertyza uprawnionego biegłego geologa, jak też poprzez nie rozpoznanie wniosku R.M. o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2008 r. z przyczyn wskazanych w jej piśmie, co doprowadziło do:

Naruszenia niżej opisanych przepisów ustawy zasadniczej oraz prawa materialnego, a to przepisów art. 3 ust. 3 , a także 28 ust. i, art..29 ust. i art. 48 ust. 2 i nast. Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z przyczyn opisanych poniżej , jak też poprzez brak rozważenia całości stanu faktycznego i nie zastosowania przepisów ustawy z dnia 11.08.2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy , remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z przedłożonych do akt w postępowaniu administracyjnym, a pominiętych w analizie przeprowadzonych dowodów przez organy nadzoru dowodów w postaci:

1) Opinii geologicznej wykazującej uszkodzenie budynku skarżącej oraz potwierdzającej, iż całkowita długość muru oporowego wynosi około 10 m, a nie 23 m, jak to niesłusznie przyjęto w zaskarżonej decyzji podzielając ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...],11. 2008 r., jak też na fakt iż wnioski uprawnionego geologa wskazywałaby na możliwe działanie nie tylko sąsiada ,ale i żywiołu implikujące niezwłoczne działania zapobiegające negatywnym skutkom dla przyrody i mienia skarżącej oraz sąsiada.

2) Projektu uprawnionego budowniczego B.F. z kart [...] akt sprawy wykazującego faktyczne wymiary i długość muru wynoszące 9, o m, a nie 23,0 m, gdyż resztę" długości stanowi podmurówka i fundamenty ogrodzenia m, jak też na fakt, iż zarówno mur oporowy jak i fundamenty ogrodzenia działki stanowiące przedłużenie tego obiektu były wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowanej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c").

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca inwestorom R.M. i J.T. wykonanie rozbiórki betonowej konstrukcji oporowej (mur oporowy) wybudowanej bez wymaganego przepisami pozwolenia. Decyzja oparta została o podstawę prawną zawartą w art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r.

Skarga jest nieuzasadniona a podniesione w niej zarzuty chybione. W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy obiekt wybudowany został bez pozwolenia czy nawet zgłoszenia. Skarżąca stara się forsować tezę, że przedmiotowy obiekt - to obiekt małej architektury. Prawo Budowlane z 1994 r., definiuje obiekt małej architektury - jako niewielki obiekt, a w szczególności obiekt kultu religijnego, jak np.: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, i dalej posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a także obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki ( art. 3 pkt. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r.). Nie ma więc żadnej możliwości aby przedmiotową budowlę zakwalifikować jako obiekt małej architektury. W sprawie chodzi o konstrukcję oporową a więc budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. Tego rodzaju inwestycja wymaga pozwolenie na budowę a jak to wyżej powiedziano inwestorzy takiego pozwolenia nie mieli. Parametry dokonanej inwestycji opisane w protokole oględzin z dnia 14.12.2007 r., podpisanym i nie kwestionowanym przez skarżącą. Twierdzenie więc, że przedmiotowa inwestycja ma inne rozmiary ( co zresztą dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia) pozostaje w sprzeczności z niekwestionowanym dowodem jakim jest protokół oględzin. Dla oceny sprawy nie ma znaczenia opinia geologiczna bowiem jej treść nie może sanować braku pozwolenia na budowę. Prawo budowlane nie zna pojęcia " działania w stanie wyższej konieczności". Do obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu należy jego utrzymywanie i użytkowanie zgodnie z zasadami określonymi w prawie budowlanym a także zapewnienie, przy dochowaniu należytej staranności, bezpiecznego użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Jeżeli więc istniała potrzeba wykonania tego rodzaju obiektu jak przedmiotowy - obowiązkiem właściciela było jego wykonanie ale po uzyskaniu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenie na budowę.

Prawo dopuszcza możliwość legalizacji tego rodzaju samowolnego przedsięwzięcia i organ l instancji w tym kierunku prowadził postępowanie, l tak, jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem -właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, w postaci projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami,

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ l instancji w dniu [...].04.2008 r., działając na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. , wydał postanowienie nakładające na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów o których co dopiero była mowa. Obowiązek ten nie został wykonany. W takiej sytuacji zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., organ miał obowiązek nakazania rozbiórki.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze - należy podnieść, że dowody te w żaden sposób nie mogłyby podważyć stanowiska orzekających organów, pomijając już i ten fakt, że Sąd takich dowodów nie mógł prowadzić (art. 106 § 3 p.o.p.s.a ) bowiem ani opinia geologiczna ani opinia co wymiarów samowolnej inwestycji nie są dokumentami w rozumieniu co dopiero zacytowanego przepisu.

Nie można także uznać za trafny zarzut skargi ( zresztą do końca nie zrozumiały) sprowadzający się do braku rozważenia "całości stanu faktycznego i nie zastosowania przepisów ustawy z dnia 11.08.2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu" uzasadnionego jednym zdaniem, że "działanie skarżącej i jej męża podjęte w celu ochrony własnego mienia, a także budynku sąsiada były zgodne z zasadami ustawy z 11.08.2008r, a także w celu ochrony środowiska, mieszcząc się w granicach wolności i praw innych osób, tj. sąsiada o których mówi art. 31 Konstytucji. Ustawa z dnia 11.08. 2001 r., o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U.nr.84 poz.906) jak sama nazwa wskazuje dotyczy odbudowy, remontów i rozbiórek a nie budowy.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. T270), należało orzec jak w sentencji.