Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1559/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. N. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1559/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi J.N. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] dotycząca odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku J.N. z [...] maja 2021 r. - odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem F.N.

W uzasadnieniu wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że F.N. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z [...] czerwca 1999 r. nr [...], które zostało wydane na stałe z ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje od roku 1989, tj. od 30 roku życia. Niepełnosprawność nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co w świetle art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.) wyłączało przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Drugą okolicznością wyłączającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. stanowił fakt, iż J.N. ma ustalone prawo do emerytury

W odwołaniu od decyzji organu I instancji J.N., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zaskarżyła tę decyzję w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

2) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Kolegium - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 u.ś.r. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [....]

Odnośnie odmowy przyznania świadczenia z powodu ustalenia dla wnioskodawczyni prawa do emerytury organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje pobieranie emerytury. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy w postaci posiadania prawa do emerytury. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego ma obowiązek umożliwienia stronie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego oraz obowiązek poinformowania o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury.

Odnośnie daty powstania niepełnosprawności jako przesłanki wyłączającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że TK wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał, iż regulacja zawarta w badanym przepisie doprowadziła do odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, które nie mają konstytucyjnego uzasadnienia. Stosując więc właściwy sposób wykładni przepisów należy przyjąć, iż przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia - jako zgodny z Konstytucją - winien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Tak samo będzie w przypadku kiedy nie jest możliwe precyzyjne ustalenie daty powstania niepełnosprawności. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądowym. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W przedmiotowej sprawie zachodzi jednak inna niewskazana przez organ I instancji negatywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Otóż zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wymagający opieki F.N. pozostaje w związku małżeńskim z J.N., która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wyklucza przyznanie jej wnioskowanego świadczenia.

W dalszej części Kolegium wywiodło, że ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. wyraźnie wskazał, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas bowiem ustawodawca wprowadza wyjątek kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane podmiotom o których mowa w art. 17 ust. 1 i1a ustawy. Niewłaściwa jest wykładnia prowadząca do rozszerzenia ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim o sytuację, w której współmałżonek takiej osoby nie musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalenia w zakresie zdolności małżonka do sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą ma czynić samodzielnie organ który wydaje decyzję w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Organ rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze reprezentujący J.N. pełnomocnik zaskarżając decyzję SKO z [...] sierpnia 2021 r. w całości, zarzucił jej rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy jako współmałżonka osoby niepełnosprawnej nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie J.N. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. dokonana przez organ II prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą jej wymagającą ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu, który faktycznej opieki nie może sprawować z uwagi na swoją własną niepełnosprawność. Poprzestanie na wykładni językowej i nie zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu w ocenie skarżącego nie jest wystarczające. Wykładnia celowościowa i systemowa uwzględnia konstytucyjne zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji.

Trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2015 r. I OSK 1200/14, że negatywna przesłanka w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. rozumiana w sposób bezwzględny wywołuje daleko idące negatywne konsekwencje dla rodziny i małżeństwa. Otóż, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków powoduje, że nie są oni w stanie być dla siebie wzajemnie wsparciem, pozostali członkowie rodziny którzy chcą - a jednocześnie mają również obowiązek - sprawować nad nimi opiekę, nie mogą uzyskać świadczenia, które uzyskaliby gdyby taki związek małżeński nie istniał. Tak rozumiany przepis oznacza pewnego rodzaju sankcję dla osób pozostających w związku małżeńskim i w konsekwencji taka wykładnia nie może się ostać w świetle art. 18 Konstytucji RP. Zatem osoby pozostające w związku małżeńskim, których małżonkowie z uwagi na wiek lub stan zdrowia nie są w stanie sprawować nad nimi opieki, powinny być traktowane jednakowo, jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Obydwie bowiem kategorie osób w jednakowym stopniu wymagać będą opieki osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Decyzjami tymi orzekające w sprawie organy odmówiły przyznania skarżącej (aczkolwiek z odmiennych przyczyn) świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem.

Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z jej art. 17 ust. 1, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do powyższego nie budzi wątpliwości, że skarżąca i jej mąż w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spełniali warunki o jakich mowa w ust. 1 pkt 4 tego artykułu, tj. na wnioskodawczyni jako żonie F.N. ciążył obowiązek alimentacyjny, nie podejmowała ona zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, który orzeczeniem z [...] czerwca 1999 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności (z ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje od 1989 r., tj. od 30 roku życia).

Co do zasady zauważyć w związku z tym należy, że stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2019 r., poz. 2086, dalej: K.r.o.), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, przy czym w myśl art. 132 tej ustawy, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (kolejność osób zobowiązanych co do zasady określa art. 129 K.r.o.). W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy istotna pozostaje jednak regulacja art. 130 K.r.o., zgodnie z którą obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka; w kontekście art. 23, art. 27, art. 60 § 1-3 i art. 61 K.r.o. oznacza to, że tym bardziej w trakcie trwania małżeństwa wzajemny obowiązek alimentacyjny małżonków wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych małżonka znajdującego się w potrzebie lub niedostatku.

Powyższa znajduje odzwierciedlenie m.in. w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2022 r. I OSK 1059/21 - LEX nr 3318473, zgodnie z którą uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zostały oparte na konstrukcji obowiązków alimentacyjnych, przy czym przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych określają kolejność osób uprawnionych do uzyskania wspomnianego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że obowiązek opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem, z którego wynika prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wyprzedza ten sam obowiązek ciążący nad innymi osobami, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki. Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wskazujący osoby uprawnione do ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne nie określa kolejności uprawnień do tego świadczenia uznając wszystkie osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki, za jednakowo uprawnione do uzyskania wspomnianego świadczenia. Tym samym przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., jako wprowadzający wyjątek od zasady równego uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez wskazanie, że uprawnionym w pierwszej kolejności do tego świadczenia jest małżonek osoby wymagającej opieki, ma charakter wyjątku od zasady wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Organ I instancji odmowę przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oparł na podstawie art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r., wywodząc, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż po ukończeniu przez nią 18 (25) roku życia, a osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Okoliczności te trafnie zweryfikował organ II instancji, stwierdzając, że nie mogą one stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Przyczyny te zostały wskazane w części faktycznej niniejszego uzasadnienia, odnoszącym się do zaskarżonej decyzji; Sąd w całości je podziela, uznając ich ponowną szczegółową analizę za zbędną.

Odniesienia wymaga jednak sygnalizowany także już wyżej dodatkowy powód odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego podniesiony w uzasadnieniu decyzji SKO, a związany z brakiem posiadania przez skarżącą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, argumentacja ta w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy jawi się jako całkowicie nieuzasadniona, a przez to niemożliwa do zaakceptowania.

W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, iż skarżąca (wnioskodawczyni) J.N. pozostaje w związku małżeńskim z wymagającym opieki F.N. i nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zaprezentowana przez SKO wykładnia tego przepisu jest całkowicie błędna, gdyż prowadzi do absurdalnego wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu, który nie może sprawować faktycznej opieki z uwagi na swoją własną niepełnosprawność i który sam wymaga opieki.

Prawidłowe rozumienie tego przepisu - jak trafnie wywiódł w skardze również pełnomocnik skarżącej - stanowi odwrotność stanowiska SKO i może sprowadzać się tylko i wyłącznie do uznania, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może przysługiwać tylko takiemu współmałżonkowi osoby wymagającej opieki, który sam nie jest w znacznym stopniu niepełnosprawny.

Tym samym w przedmiotowej sprawie nie zachodzi również względem skarżącej negatywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywodzona przez organ odwoławczy z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.

Z opisanych przyczyn zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni tego przepisu, stanowiąc o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, a równocześnie jako naruszającej art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania dla organów administracji wynikają wprost z przedstawionych wyżej uwag odnoszących się do stosowania w/w przepisów.

O należnych skarżącej kosztach postępowania sądowego obejmujących wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika z wyboru (480 zł) orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.