Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3375/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 ,art. 154, art. 168, art. 170
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi I. z siedzibą w A., Włochy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r., wydaną po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2014 r., sprawy z wniosku I. S. z siedzibą w F., [...] (dalej: "wnioskodawca", "skarżąca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy IMPERIAL o numerze [...] udzielonego na rzecz B. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą C. w B. (dalej: "uprawniona"), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: "p.w.p.") oraz art. 100 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy IMPERIAL o nr [...] z dniem [...] grudnia 2005 r., w zakresie następujących towarów w klasie 25: odzież i obuwie z tworzyw naturalnych i sztucznych, za wyjątkiem spodni, w pozostałym zakresie oddalono wniosek.

We wniosku, który wpłynął do Urzędu Patentowego w dniu [...] grudnia 2012 r. wnioskodawca podniósł, że uprawniona nie używała swego znaku towarowego w okresie co najmniej 5 lat od dnia wydania decyzji o udzielenie prawa ochronnego. Wskazał także, że jest uprawnionym z rejestracji słownych znaków towarowych IMPERIAL o numerze [...], IMPERIAL FASHION [...], IMPERIAL TOWN [...], IMPERIAL CTM[...], podkreślając przy tym, iż używa na terenie Unii Europejskiej ww. oznaczeń, a sporny znak towarowy stanowi dla niego ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania swoich praw na terenie Polski.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. uprawniona wniosła o oddalenie wniosku. Wyjaśniła, że od 1989 do marca 2010 prowadziła szwalnię, w której była szyta odzież oznaczona znakiem IMPERIAL oraz wprowadziła na polski rynek kilka milionów sztuk odzieży oznaczonej spornym znakiem. Załączyła ponadto wpis do ewidencji działalności gospodarczej, fotografie szwalni, fotografie produktów z metką IMPERIAL, oświadczenie pracownika działu kadr oraz kopie faktur za wynajem lokali oraz za sprzedaż towarów, a także fotografię sklepu w [...].

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe twierdzenia i argumenty. Wnioskodawca wskazał na rozbieżności w materiale dowodowym przedłożonym w przedmiotowej sprawie na okoliczność używania spornego oznaczenia w obrocie oraz, że z żadnego dowodu nie wynika aby znakiem używanym był znak towarowy IMPERIAL. Oświadczył również, że faktury dotyczą jedynie początku 2010 r. oraz małej ilości towarów. Wskazał ponadto, że zdjęcie sklepu nie dotyczy towaru i nie wiadomo jakiego okresu pochodzi. Wnioskodawca oświadczył, że zgodnie z jego wiedzą, uprawniona prowadzi obecnie dom weselny i nie zajmuje się sprzedażą. Zarzucił, że uprawniona próbuje stworzyć pozory używania znaku towarowego i od 3 lat nie prowadzi działalności gospodarczej. Zdaniem wnioskodawcy, gdyby nawet przyjąć, że przedłożone faktury dotyczyły jedynie spodni IMPERIAL, to i tak są śladowe w stosunku do rynku, którym uprawniona dysponowała. Zarzuty wnioskodawcy dotyczyły również tego, iż uprawniona nie posiada strony internetowej z aktualną ofertą, strona taka była dostępna do 2010 r. i zawierała ofertę takich marek jak: [...], IMPERIAL i [...]. Uprawniona z kolei wskazała, że przedłożone na okoliczność używania spornego znaku faktury dotyczą towarów ze znakiem IMPERIAL. Podkreśliła, że nadal utrzymuje markę IMPERIAL i stale sprzedaję towary nią oznaczone w ilościach jakie są możliwe do sprzedaży i na jakie znajduje kontrahentów. Zaznaczyła, iż nie jest to działalność pozorowana, gdyż towary są sprzedawane z magazynów. Przesłuchany na rozprawie świadek R. N. zeznał, że był pracownikiem firmy której wiodącym produktem był ten pod marką IMPERIAL, towary były rozwożone samochodami z logiem IMPERIAL i pakowane w torby z tym oznaczeniem.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. uprawniona stwierdziła, że zarzuty wnioskodawcy odnoście nieużywania znaku towarowego są bezpodstawne. Wskazała, że kilkakrotnie przyjęła do realizacji produkcję zleconych przez innych przedsiębiorców usług uszycia odzieży przeznaczonej do sprzedaży w dużych sieciach handlowych, jednocześnie jednak sprzedawała swoje produkty małym przedsiębiorcom na terenie całej Polski i wprowadziła na rynek kilka milionów sztuk odzieży marki IMPERIAL. Zanegowała istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Zaznaczyła, że przedłożone w sprawie dowody wskazują na znaczny zakres eksploatacji zarejestrowanego znaku towarowego. W jej opinii bez znaczenia jest fakt, że obok zasadniczej działalności w zakresie produkcji odzieży, prowadzi także działalności gospodarczą w innym dozwolonym zakresie. Nie zgodziła się z wnioskodawcą co do dowodu z wydruków stron internetowych, bowiem z nich wynika, że uprawniona specjalizuje się w produkcji odzieżowej i poza marką IMPERIAL produkuje także odzież innych marek. Ponadto stwierdziła, że prowadziła i nadal prowadzi prawidłową i rzetelną dokumentację księgową, która dowodzi intensywnej sprzedaży towarów oznaczonych znakiem IMPERIAL.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] marca 2014 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Przesłuchano świadka w osobie K. J., który zeznał na okoliczność w jaki sposób sporne oznaczenie jest nanoszone na towary oraz przytoczył historię działalności uprawnionej. Okazał również parę spodni z oznaczeniem IMPERIAL. Wskazał, że w 2010 r. zaprzestano produkcji, a następnie rozpoczęto wyprzedaże z magazynów w ilości pięćdziesiąt tysięcy sztuk odzieży. Świadek twierdził, że w 2013 r. uprawniona rozpoczęła produkcję odzieży sportowej dla klubów sportowych. Na dowód powyższego okazał koszulkę sportową z logiem IMPERIAL. Dodał również, że od początku 19993 r. do każdej odzieży była dodawana reklamówka z oznaczeniem IMPERIAL oraz wskazał sposoby pracy handlowców i dystrybucji towarów. Podkreślił, że w miejscach gdzie była sprzedawana odzież z oznaczeniem IMPERIAL znajdował się szyld IMPERIAL bądź też banery ze spornym oznaczeniem. Poinformował, że jeżeli faktura była wystawiona na wysoką kwotę to odbiorcą był np. R., natomiast jeżeli kwota na fakturze była niższa, np. [...] zł., to oznacza że odbiorcą był mały sklep i zakupiona została odzież z oznaczeniem IMPERIAL. Świadek zeznał również jak należy odczytywać faktury, co oznaczają poszczególne cyfry na fakturach umieszczone przy towarach. Poinformował, że marki [...] i C. przestały być szyte w latach 2005 i 2006. Zeznał, że obecnie pozostaje jeszcze ok. [...] tysięcy sztuk odzieży z oznaczeniem IMPERIAL do sprzedania. Uprawniona stwierdziła, że do 2011 r. główną działalnością było produkowanie odzieży, następnie nastąpiło rozszerzenie działalności, przy czym odzież nadal jest produkowana, z tym że obecnie jest to odzież sportowa również oznaczona znakiem IMPERIAL. Uprawniona ponadto podniosła, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przerwa u używaniu spornego znaku towarowego. Podkreśliła, że produkowane przez nią spodnie posiadają duże, widoczne i trwałe oznaczenie spornym znakiem.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. wnioskodawca wskazał, że posiada interes prawny w złożeniu wniosku bowiem jest uprawniony z rejestracji wspólnotowego znaku towarowego IMPERIAL [...] w zakresie towarów z klasy 25. Podniósł, że sporny znak towarowy nie jest używany w sposób rzeczywisty z uwagi na małą ilość sprzedanych sztuk. Wskazał, że uprawniona używała również oznaczeń [...], [...], C. oraz produkowała odzież dla podmiotów trzecich np. R. Stwierdził, że zeznania świadków złożone w przedmiotowej sprawie są rozbieżne i nie są wiarygodne.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2014 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Wnioskodawca podniósł, że materiał dowodowy oraz zeznania świadków dotyczą wyłącznie spodni jeansowych, 99% faktur dotyczy spodni, a wszystkie okazane zdjęcia zawierały jedynie wizerunek spodni. Podniósł, że jeansy stanowią produkt odzieżowy i mogą zostać wydzielone z odzieży. Przedstawił historię i charakterystykę spodni jeansowych. Wskazał, że uprawniona prowadzi działalność pozorowaną, czego jego zdaniem dowodzi okazana przez świadka K. J. koszulka sportowa, której produkcja rozpoczęła się w 2014 r., tj. po wszczęciu przedmiotowego postępowania. Stwierdził także, że nie ma dowodów na to aby takie koszulki zostały wprowadzone do obrotu. Jednocześnie podkreślił, że z zeznań świadka K. J. wynika, iż uprawniona produkowała spodnie. Uprawniona podniosła natomiast, że wykazała, które faktury dotyczyły towarów z oznaczeniem IMPERIAL oraz, że nie posługiwała się innymi znakami towarowymi. Zaznaczyła, że nie zachodzi rozbieżność w zeznaniach złożonych przez świadków. Ponadto stwierdziła, że przedsiębiorca nie musi utrzymywać produkcji na jednakowym poziomie.

Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji, zważył, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 p.w.p.

W ww. przepisie ustawodawca wskazał jako przesłankę wystąpienia z wnioskiem, wykazanie istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 169 ust. 2 p.w.p.). Chodzi o wykazanie normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa, obowiązki lub sytuację, w której znalazł się wnioskodawca, stanowi podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania spornego. Organ wskazał, iż w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, to jest art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (m.in. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/2002, nie publ.). Czyni się założenie, iż normy prawne wskazane powyżej, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy stanowi przeszkodę dla wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06). Z taką sytuacją zdaniem Organu mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem wnioskodawca jest uprawnionym z rejestracji wspólnotowych znaków towarowych zawierających słowo IMPERIAL przeznaczonych do oznaczania m.in. odzieży z klasy 25. Używa on tego znaku na terenie Unii Europejskiej a sporny znak towarowy jest przeszkodą w wykonywaniu swoich praw na terenie Polski. Stanowi to zatem ograniczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej przez wnioskodawcę. Związku z powyższym zdaniem Urzędu Patentowego RP, źródłem interesu prawnego jest art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2010 r. Nr 220, poz. 1447), które to przepisy gwarantują wolność prowadzenia działalności gospodarczej. W tym pojęciu mieści się zaś możliwość wprowadzenia do obrotu towarów z odpowiednim oznaczeniem.

Urząd Patentowy RP powołując się na art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 154 oraz 169 ust. 5 p.w.p stwierdził, że w jego ocenie, uprawniona nie wykazała używania spornego znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na obszarze Polski w okresie kolejnych pięciu lat liczonych od dnia [...] grudnia 2000 r. w zakresie odzieży i obuwia z tworzyw naturalnych i sztucznych z wyjątkiem spodni, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku.

Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. obowiązek używania znaku towarowego powstaje po dniu wydania decyzji o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. W przedmiotowej sprawie decyzja ta została wydana w dniu [...] grudnia 2000 r., więc początek pięcioletniego okresu rozpoczął się w dniu [...] grudnia 2000 r. Olbrzymia część faktur załączonych przez uprawnioną w przedmiotowej sprawie (wystawionych przez C. B. J.) dotyczyła spodni. Znikomy procent faktur zawiera pojedyncze pozycje dotyczące koszul i spódnic. Żadna z faktur nie zawiera znaku spornego IMPERIAL. Zeznania świadka K. J., w których zeznał i opisał w jaki sposób sporne oznaczenia były nanoszone na spodnie, uzupełniły dowód z faktur. Organ podkreślił, że okazane przez świadka spodnie nie były sporządzone z materiału typy jeans, tylko podobnego. Ponadto zdaniem organu istotna była również ta część zeznań, w której świadek uporządkował kwestie dotyczące tego, iż uprawniona produkowała i sprzedawała towar dla dużych sieci handlowych takich jak np. R. i nieoznaczonych spornym znakiem towarowym. Organ podkreślił, że z zeznań świadka wynika, że faktury na wysokie kwoty (powyżej [...] zł.) dotyczyły odbiorców sieciowych, np. R.. W związku z tym organ objął oceną jedynie faktury wystawione na kwoty [...] zł i poniżej. Zdaniem organu zeznania świadków oraz okazany materiał dowodowy w postaci spodni są spójne z materiałem dowodowym przedstawionym na zdjęciach przestawiających zdjęcia spodni, metek, guzików. Organ stwierdził, że materiał dowodowy w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu w przedsiębiorstwie C. za lata 2008-2010, faktury za wynajem lokalu dla przedsiębiorstwa C. z roku 2010 oraz spisy inwentaryzacyjne na dni [...].12.2010 i [...].12.2012 sporządzone przez Biuro Rachunkowe i zestawienia sprzedaży z 2009 r. są nieprzydatne dla przedmiotowej sprawy, bowiem nie zawierają jakiegokolwiek odniesienia do spornego znaku towarowego IMPERIAL. Zdjęcie sklepu we [...] nie zostało zaś oznaczone żadną datą., zdjęcia szwalni i magazynu wykonane w dniu [...] listopada 2013 r. nie świadczą o używaniu spornego oznaczenia w obrocie. Organ uznał, że znak towarowy IMPERIAL nie jest używany w odniesieniu do koszul, bowiem zdjęcie koszulki i okazana przez świadka koszulka to jedyne dowodowy w sprawie dotyczące innych towarów niż spodnie. Nie wiadomo zatem, czy koszulki z napisem IMPERIAL (wg koszulki okazanej przez świadka) były i są wprowadzane na rynek. Z zeznań natomiast świadka R. N., zdaniem organu, nie wynika w jaki sposób można powiązać dane zawarte w fakturach z towarami wprowadzanymi na rynek i oznaczonymi spornym znakiem towarowym. Jak wskazał organ najistotniejsze w sprawie i dowodzące używania spornego znaku w odniesieniu do spodni są faktury VAT w powiązaniu z zeznaniami świadka K. J. Zatem na podstawie ww. faktur, z których wynika że w samym 2009 r. uprawniona wprowadziła do obrotu ok. [...] sztuk spodni oraz z zeznań ww. świadka, który powiązał te faktury ze spornym oznaczeniem, organ uznał, że sporny znak towarowy był nanoszony na towary takie jak spodnie i następnie był on sprzedawany do sklepów zatem był on używany w rozumieniu art. 154 p.w.p. Zdaniem organu uprawniona nie wykazała używania spornego znaku towarowego IMPERIAL w odniesieniu do pozostałej odzieży oraz obuwia z tworzyw naturalnych i sztucznych z klasy 25 w sposób rzeczywisty i ciągły na terytorium Polski.

Organ nie podzielił opinii wnioskodawcy, że uprawniona jeżeli używała spornego oznaczenia to jedynie w odniesieniu do spodni jeansowych. W ocenie organu uprawniona wykazała używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu ogólnie do spodni, na wszystkich bowiem fakturach znajduje się sformułowanie "spodnie" a nie "spodnie jeansowe" lub "jeansy". Okazane przez świadka K. J. spodnie również nie były uszyte z materiału jeansowego lecz innego. Organ uznał, że świadkowie w postępowaniach używali potocznie określenia "jeansy" podczas gdy chodziło zarówno o "jeansy" jak i o spodnie uszyte zgodnie lub zbliżone krojem do jeansów.

Zdaniem organu, uprawniona wykazała używanie spornego znaku towarowego jedynie w zakresie spodni, nie wykazała natomiast używania spornego znaku towarowego w zakresie pozostałej odzieży oraz obuwia z tworzyw naturalnych i sztucznych w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Polski w okresie kolejnych pięciu lat po udzieleniu prawa ochronnego na ten znak towarowy, jak również nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie znaku spornego. W związku z powyższym, organ stwierdził wygaśnięcie znaku prawa ochronnego na ten znak towarowy w zakresie następujących towarów z klasy 25: odzież i obuwie z tworzyw naturalnych i sztucznych, za wyjątkiem spodni z dniem [...] grudnia 2005 r.

Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2014 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskodawca, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i uznaniu iż:

- uczestniczka postępowania w sposób rzeczywisty używała znaku towarowego IMPERIAL na spodniach w relewantnym dla rozstrzygnięcia okresie,

- faktury przedstawione przez uczestniczkę postępowania dotyczyły towarów oznaczonych znakiem towarowym IMPERIAL,

- spodnie okazane na rozprawie nie były spodniami dżinsowymi

- pojęcie dżinsów nie jest precyzyjne i nie obejmuje spodni innych kolorów niż niebieskie i granatowe;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającej na braku całościowej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego przedłożonego do akt sprawy i nieprawidłowym uzasadnieniu decyzji w tym zakresie;

- art. 7 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwagi na brak ustalenia z jakich materiałów: maturalnych czy sztucznych uczestniczka postępowania wytwarzała swe wyroby;

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnośnie podstaw ustalenia, iż materiał dowodowy świadczy o tym jakoby spodnie produkowane przez skarżącą nie były wyłącznie dżinsami;

- art. 68 § 1 k.p.a. polegające na braku sporządzenia protokołu oględzin spodni przeprowadzonych na rozprawie w dniu [...] marca 2014 r., w taki sposób aby wynikało z niego, że organ dokonał ustalenia rodzaju tkaniny innej niż dżinsowa z jakiej zostały wykonane a skarżący miał możność wypowiedzenia się w tym zakresie;

- art. 86 k.p.a. polegające na braku zastosowania wobec zeznań p. K. J. wobec jego statusu strony w niniejszym postępowaniu;

- art. 100 k.p.c. w zw. z 256 ust. 2 p.w.p. polegające na całkowitym wzajemnym zniesieniu kosztów wobec nieproporcjonalnego obciążenia kosztami skarżącego przy jednoczesnym rozstrzygnięciu w przeważającej mierze zgodnie z żądaniem wniosku.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 171 pwp polegające na ich wadliwym zastosowaniu.

W związku z przedstawionymi zarzutami, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2014 r. w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca wskazała, że brak było podstaw do uznania przez organ, że uprawniona wykazała rzeczywiste używanie znaku towarowego. Zebrane w sprawie dowody, w ocenie skarżącej, nie świadczą o tym, że działanie uprawnionej prowadziły do podtrzymania udziałów w rynku i zachowania wśród konsumentów świadomości występowania w obrocie znaku towarowego IMPERIAL w trakcie okresu o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. podniosła, że tylko taka aktywność, świadczy o rzeczywistym a nie wyłącznie symbolicznym używaniu znaku towarowego. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała się na: wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 11 marca 2003 r. w sprawie C-40/01, ANSUL, postanowienie ETS z 27 stycznia 2004 r. w sprawie C-259/02, La Mer, pkt 27, wyrok ETS z 11 maja 2006 r. w sprawie C-416/04, Sunrider, pkt 700. W tym zakresie wskazano na okoliczność, iż we wcześniejszym okresie obrót uprawnionej spodniami był kilkumilionowy, a zatem jeżeli nawet przyjąć, iż w przeciągu 2009 r., wszystkie sprzedane przez uprawnioną spodnie były oznaczone znakiem IMPERIAL, to nie można uznać, że jej działania stanowiły realne używanie znaku towarowego, a nie były nakierowane jedynie na zabezpieczenie przed utratą prawa ochronnego.

Skarżąca zarzuciła, że organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na fakturach uzupełnionych zeznaniami świadka K. J., oględzinami spodni dżinsowych i ich zdjęciami. Natomiast złożone przez uprawnioną faktury, w ocenie skarżącej, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy ustalenia rzeczywistego używania znaku towarowego IMPERIAL, bowiem nie zawierają one oznaczenia IMPERIAL i brak jest możliwości powiązania nielicznych oznaczeń cyfrowych na tych dokumentach ze spornym znakiem towarowym. Również zeznania świadka K. J. nie mogą być traktowane jako bezstronne, jako że świadek – mąż uprawnionej, w sposób bezpośredni jest zainteresowany rozstrzygnięciem sporu. Ponadto świadek zeznawał na okoliczność sposobu oznaczenia spodni, co nie ma przełożenia i nie świadczy ani o ilości, ani okresie w jakim ten towar był dostępny w obrocie. Świadek zeznał również, że "pomiędzy oznaczeniem słownym, a oznaczeniem liczbowym nie ma ścisłego związku i nie oznacza, że są to słowa IMPERIAL.

Zdaniem skarżącej, materiał dowodowy nie tylko nie powala na dokonanie ustalenia rzeczywistego używania spornego znaku towarowego przez uczestniczkę, ale wręcz przeczy jakoby takie miało ono miejsce, skoro istnieją przesłanki, że mogła się ona posługiwać w tym czasie innymi oznaczeniami. Ochrona znaków towarowych COTTONLAD [...] i BIG WIND [...] została uprawnionej przedłużona w 2008 r. na kolejne dziesięcioletnie okresy, co świadczy o ich dalszym używaniu, a w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, jakoby przedłożone przez uprawnioną faktury z 2009 r. dotyczyły dżinsów ze spornym znakiem.

Reasumując skarżąca podniosła, że dowody na których oparł się organ, nie pozwalają na uznanie, że działania uczestniczki doprowadziły do podtrzymania udziałów w rynku i zachowaniu wśród konsumentów świadomości występowania w obrocie znaku towarowego IMPERIAL w trakcie okresu wymaganego w art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p. Zebrany materiał dowodowy, co najwyżej pozwalał na ustalenie zakresu działalności uprawnionej w przeszłości a w zakresie używania znaku towarowego IMPERIAL okazał się nie wystarczający. Skarżąca zarzuciła, że Urząd Patentowy błędnie przyjęła, iż zakres działalności uprawnionej obejmował bliżej nieokreślone spodnie, a nie spodnie dżinsowe (jeansy), podkreślając że dokonał tego na rozprawie podczas oględzin jednej pary spodni.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie oraz o podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2014 r., którą stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy IMPERIAL o nr [...] z dniem [...] grudnia 2005 r., w zakresie następujących towarów w klasie 25: odzież i obuwie z tworzyw naturalnych i sztucznych, za wyjątkiem spodni, w pozostałym zakresie oddalono wniosek.

Sprawa została wszczęta na wniosek I. S. z siedzibą w F., [...], o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy IMPERIAL, udzielony na rzecz B. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą C. w B.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ przywołał m.in. art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 p.w.p.

Skarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., egzemplifikując te naruszenia, a także art. 107 § 3 oraz art. 68 § 1 k.p.a., art. 86 k.p.a., a także art. 100 k.p.c. w zw. z 256 ust. 2 p.w.p. w kwestii podziału kosztów postępowania, jak również prawa materialnego, w szczególności art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 2 p.w.p.

Zasadą, którą ustanawia art. 168 pwp w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest, że prawo to wygasa na skutek:

1) upływu okresu, na który zostało udzielone;

2) zrzeczenia się prawa przez uprawnionego przed Urzędem Patentowym, za zgodą osób, którym służą na nim prawa.(ust. 1).

Zrzeczenie się prawa, o którym mowa wyżej, może również dotyczyć tylko niektórych towarów, dla których prawo to zostało udzielone (ograniczenie wykazu towarów). Także jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów (art. 171).

Jednocześnie art. 169 ust. 1 pkt 1 stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Zgodnie z art. 154 pwp używanie znaku towarowego, stanowiące negatywną przesłankę wygaśnięcia prawa ochronnego, polega w szczególności na:

1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;

2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;

3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.

W kwestii używania znaku towarowego orzecznictwo Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego jest jednolite Przykładm tej linii orzecznictwa jest wyrok S(PI) z 2012.03.28, sygn. T-214/08- LEX nr 1125062 (Paul Alfons Rehbein (GmbH & Co.) KG), w którym stwierdzono, że "Znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ponadto przesłanka dotycząca rzeczywistego używania znaku towarowego wymaga, by znak ten w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym terytorium, był używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. W związku z powyższym stwierdzono w tymże wyroku, że "Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku."

W myśl art. 169 ust. 2 pwp Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1 tego, powołanego wyżej przepisu, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.

I w tej kwestii orzecznictwo NSA jest również jednolite – czego dowodem jest m.in. jeden z ostatnich wyroków NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1500/12, LEX nr 1457646, zgodnie z którym "Źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, a więc także te przepisy prawa materialnego, z których wynika prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej (np. art. 6 ust. 1 u.s.d.g.). Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego."

Szerzej odniesiono się do tej kwestii w wyroku NSA z dnia 21.11.2012 r., sygn. akt II GSK 1646/11, LEX nr 1232593, w którym stwierdzono, co następuje:

"1. Istnienie interesu prawnego, opartego na normie prawa materialnego, decyduje o tym, czy określony podmiot może wystąpić z wnioskiem o eliminację z obrotu prawa do znaku towarowego, zatem interes prawny pozwala określić kto może wystąpić z wnioskiem, zaś inna norma prawa materialnego określa przesłanki tej eliminacji, a więc decyduje o tym, kiedy można skutecznie wystąpić z wnioskiem.

2. Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu tego prawa wyłącznego. Ograniczenie swobody działalności gospodarczej innych podmiotów przez prawidłowo udzielone i prawidłowo funkcjonujące prawo wyłączne stanowi istotę tego prawa i sam fakt istnienia ograniczenia swobody nie uzasadnia interesu prawnego do zakwestionowania cudzego znaku towarowego.

3. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i realny. Gdy źródłem interesu prawnego jest tak ogólna norma prawna, jak norma kreująca swobodę działalności gospodarczej, wnioskodawca musi wykazać szczególne okoliczności faktyczne, które sprawiają, że to właśnie jemu cudze prawo wyłączne "przeszkadza" w realizowaniu tej swobody w sposób, który uzasadnia przyznanie mu prawa do żądania ochrony prawnej. Zatem nie wszyscy uczestnicy obrotu gospodarczego, którzy muszą respektować cudze prawo wyłączne mają interes prawny i legitymację do żądania jego eliminacji. Interes prawny do wystąpienia z żądaniem eliminacji cudzego prawa wyłącznego ma jedynie ten podmiot, którego sfera prawna doznaje ograniczenia większego niż to, które wynika z przewidzianej prawem konieczności respektowania cudzego prawa wyłącznego. Dla wykazania interesu prawnego opartego na bardzo ogólnej normie prawnej, należy wskazać okoliczności, z których wynika, że sfery prawne uprawnionego (jego prawo do znaku towarowego) i wnioskodawcy (jego prawo do swobody działalności gospodarczej) zazębiają się w szczególny sposób, który uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o ochronę prawną polegającą na eliminacji znaku."

W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy stanowi dla niego ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania swoich praw na terenie Polski, a ponadto wskazał, że jest uprawniony z rejestracji wspólnotowego znaku towarowego IMPERIAL [...] w zakresie towarów z klasy 25.

Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieużywania znaku nie może zostać uwzględniony przez Urząd Patentowy, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. Rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku towarowego po upływie nieprzerwanego pięcioletniego okresu jego nieużywania i w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, nie zostanie jednak uwzględnione, jeżeli przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania mają miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony (art. 170 pwp).

Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 9 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 557/06, LEX nr 247561,

"1. W świetle przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) możliwości oddalenia, z zastrzeżeniem ust. 2, wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, tj. jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku, stanowi o tym, że zdarzeniem tym jest dzień złożenia wniosku. Tak więc jeżeli przed dniem złożenia wniosku uprawniony rozpocznie faktyczne używanie znaku i wykaże ten fakt to postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego nie zakończy się w sposób korzystny dla wnioskującego.

2. Datą wygaśnięcia prawa z rejestracji jest data złożenia wniosku do organu, a okres nieużywania znaku, skutkującego wygaśnięciem ochrony, jest okresem liczonym wstecz od daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia."

W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego (art. 169 ust. 6 p.w.p).

Zaskarżoną decyzją stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy IMPERIAL o numerze [...] udzielonego na rzecz B. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą C. w B. z dniem [...] grudnia 2005 r., w zakresie następujących towarów w klasie 25: odzież i obuwie z tworzyw naturalnych i sztucznych, za wyjątkiem spodni, w pozostałym zakresie oddalono wniosek.

Reasumując, w rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji uznał, na podstawie całokształtu materiału dowodowego (faktury zeznania świadków, okazane spodnie) używanie spornego oznaczenia jedynie w odniesieniu do spodni. W zaskarżonej decyzji Urząd wyraźnie wskazał (str. 8), że "Znikomy procent tych faktur zawiera inne pojedyncze pozycje dotyczące koszul czy spódnic". W tej samej decyzji wskazano, że "Z faktur bowiem przedłożonych do akt przedmiotowej sprawy wynika, iż przedmiotem obrotu było kilka do kilkunastu sztuk koszul, kilka sztuk spódnic i kilka sztuk kurtek> nie można więc mówić o rzeczywistym i poważnym używaniu znaku towarowego IMPERIAL w odniesieniu do innego rodzaju odzieży niż spodnie. Ponadto żaden z dowodów nie wskazuje na używanie spornego znaku towarowego do oznaczania obuwia." W związku z powyższym Urząd nie miał podstaw do uznania, że sporne oznaczenie było używane w sposób rzeczywisty i poważny dla towarów innych niż spodnie. W konsekwencji, zdaniem organu, uprawniona wykazała używanie spornego znaku towarowego jedynie w zakresie spodni, nie wykazała natomiast używania spornego znaku towarowego w zakresie pozostałej odzieży oraz obuwia z tworzyw naturalnych i sztucznych w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Polski w okresie kolejnych pięciu lat po udzieleniu prawa ochronnego na ten znak towarowy, jak również nie wykazała, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie znaku spornego.

Dalej, opierając się na zeznaniach świadka K. J., organ ustalił mechanizm sprzedaży przedmiotowych spodni i wystawiania faktur związanych z tymi transakcjami. Mianowicie, świadek uporządkował kwestie dotyczące tego, iż uprawniona produkowała i sprzedawała towar dla dużych sieci handlowych, takich jak np. R., nieoznaczony spornym znakiem towarowym. Organ podkreślił, że z zeznań świadka wynika, że faktury na wysokie kwoty (powyżej [...] zł.) dotyczyły odbiorców sieciowych, np. R. W związku z tym organ objął oceną jedynie faktury wystawione na kwoty [...] zł i poniżej. Zdaniem organu, zeznania świadków oraz okazany materiał dowodowy w postaci spodni są spójne z materiałem dowodowym przedstawionym na zdjęciach przestawiających zdjęcia spodni, metek, guzików. Organ stwierdził, że materiał dowodowy w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu w przedsiębiorstwie C. za lata 2008-2010, faktury za wynajem lokalu dla przedsiębiorstwa C. z roku 2010 oraz spisy inwentaryzacyjne na dni [...].12.2010 i [...].12.2012 sporządzone przez Biuro Rachunkowe i zestawienia sprzedaży z 2009 r. są nieprzydatne dla przedmiotowej sprawy, bowiem nie zawierają jakiegokolwiek odniesienia do spornego znaku towarowego IMPERIAL. Zdjęcie sklepu we [...] nie zostało zaś oznaczone żadną datą., zdjęcia szwalni i magazynu wykonane w dniu [...] listopada 2013 r. nie świadczą o używaniu spornego oznaczenia w obrocie. Organ uznał, że znak towarowy IMPERIAL nie jest używany w odniesieniu do koszul, bowiem zdjęcie koszulki i okazana przez świadka koszulka to jedyne dowodowy w sprawie dotyczące innych towarów niż spodnie. Nie wiadomo zatem, czy koszulki z napisem IMPERIAL (wg koszulki okazanej przez świadka) były i są wprowadzane na rynek.

W konsekwencji Sąd uznał, że twierdzenie wnioskodawcy, że uprawniona próbuje stworzyć pozory używania znaku towarowego IMPERIAL, zdająe się w znacznej mierze odpowiadać prawdzie.

W samym postępowaniu Urzędu Patentowego w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, a w szczególności zasad i przepisów odnoszących się do strony dowodowej postępowania i uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Kwestie związane z kosztami postępowania zostały, w ocenie Sądu, wystarczająco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.