Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 3007/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 230
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2004r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Przemysłu Z."N." SA w Ł. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego obie w części dotyczącej pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia decyzji II. w pozostałej części skargę oddala III. orzeka, że decyzje nie podlegają wykonaniu w części objętej uchyleniem


UZASADNIENIE

Starosta G. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia urządzeń i rekultywacji gruntu na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków przez S. Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." w N., w związku z wnioskiem z dnia [...] r. złożonym przez "P." Spółka z o.o. w N. oraz wnioskiem z [...] r. złożonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w S.

Zgodnie z art. 34 ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm./ Starosta G. po zakończeniu postępowania wodnoprawnego, decyzją z [...] r. odmówił wydania nakazu Przedsiębiorstwu Przemysłu Z. "N." SA w Ł. usunięcia kwater zalewowych o łącznej powierzchni 93 ha wraz z urządzeniami wodnymi, a nadto odmówił rozstrzygnięcia o pokryciu strat wynikłych z nieużytkowanych gruntów przez "P." Sp-ka z o.o. w N. oraz odmówił wydania nakazu rekultywacji gruntów na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków w N. i rozstrzygnięcia o usunięciu wierzby energetycznej na obszarze 12,6 ha.

Od powyższej decyzji odwołała się "P." Spółka z o.o. w N. oraz Nadleśnictwie N.

Po rozpatrzeniu odwołań, organ II instancji wydał decyzję z [...] r., w której uchylił zaskarżoną decyzją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z [...] r. Starosta G. na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm./ orzekł:

1. Nakazać Przedsiębiorstwu Przemysłu Z. "N." Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł., ul. S. 1 usunąć:

1.1. kwatery zalewowe o numerach: 1,2,3,4,5a,6, 7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,

19,20,21,25,26,27,28,29,30,31,32,33,34,35,36,37,38, 39,40,41,42,43,44,45, 46,47,48,65, 66, 74, 89, 90, 91 o łącznej powierzchni 93 ha wraz z urządzeniami wodnymi:

groblami wewnętrznymi i doprowadzalnikami ziemnymi,

1.2. osadnik znajdujący się na doprowadzalniku D w km od 2 + 200 do 2+ 700

1.3. urządzenia deszczowni półstałej:

- zbiornik ścieków o poj. użytkowej 2859 m3,

- pompowni ścieków,

- rurociągu podziemnego - 250 mm, długości 1539 m,

- rurociągi rozprowadzające 12' 125 mm, 110 mm i 90 mm

2. Nakazać przeprowadzenie zagospodarowania pomelioracyjnego metodą pełnej uprawy

na terenie objętym pracami wymienionymi w punkcie 1.

3. Termin wykonania decyzji ustala się na dzień [...] roku.

4. Odmówić rozstrzygnięcia o pokryciu strat wynikłych z nie użytkowania gruntów przez

"P." Sp. z o. o. w N. w czasie wykonywania czynności wymienionych

w punkcie 1.

5. Odmówić wydania nakazu rekultywacji gruntów na Obiekcie Rolniczego Wykorzystania Ścieków w N.

6. Odmówić rozstrzygnięcia o usunięciu wierzby energetycznej na obszarze 12,6 ha.

Jak wynika z uzasadnienia nakaz usunięcia urządzeń przez PPZ "N." SA w Ł. wydano w oparciu o art. 34 ust.1 Prawa wodnego, gdyż prawa określone w pozwoleniu wodnoprawnym z [...] r. wygasły w dniu [...] r.

Nakaz usunięcia kwater zalewowych z urządzeniami wodnymi typu groble wewnętrzne i doprowadzalniki ziemne nie obejmuje kwater zalewowych o numerach: 5, 18, 22, 23, 24, 75, 75a, gdyż wyłączono je z eksploatacji podczas rozprawy wodnoprawnej w dniu [...] r. przeprowadzonej w Urzędzie Wojewódzkim w S., czego dowodem jest zapis w pkt 6 protokołu z rozprawy.

Starosta uznał też, że nakaz przeprowadzenia zagospodarowania pomelioracyjnego metodą pełnej uprawy jest konieczny, gdyż wiadomym jest, że podczas dokonywania czynności usuwania urządzeń wodnych zostanie zniszczona ruń łąkowa oraz wierzchnia warstwa gruntów.

Art. 34 ust. 1 Prawa wodnego nie przewiduje pokrycia strat z nie użytkowanych gruntów w czasie usuwania urządzeń wodnych, które służyły do szczególnego korzystania z wód.

Żądanie rekultywacji gruntów całego obiektu rolniczego wykorzystania ścieków nie mają potwierdzenia zdaniem Starosty w zebranym materiale dowodowym.

Organ uznał też, że wierzba energetyczna nie może spełniać roli urządzenia wodnego, gdyż nie odpowiada definicji określonej wart. 18 ust.1 Prawa wodnego, a więc nie może wchodzić w skład infrastruktury urządzeń wodnych obiektu rolniczego wykorzystania ścieków objętych likwidacją.

Odwołanie do decyzji złożyło Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł., które wniosło o uchylenie w całości punktów 1,2,3 w/w decyzji i wydanie decyzji odmawiającej usunięcia przez PPZ "N." SA w Ł. kwater wymienionych w pkt 1.1. wspomnianej decyzji.

PPZ "N." SA wniosło też o wezwanie do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu w charakterze strony "P." Spółka z o.o. w N.

Zdaniem Przedsiębiorstwa "N." SA podstawowym problemem, który nie został w ogóle podjęty przy wydaniu decyzji jest kwestia czy wykonanie nakazanych w decyzji robót jest ekonomicznie i gospodarczo zasadne.

Ponadto odwołujący się wskazali, że organ nie ustalił kto jest właścicielem urządzeń wodnych znajdujących się na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków w N., a jest to istotne gdyż zakład w N. został sprzedany i następcą prawnym jest "P. Spółka z o.o. w N.

Zakład w N. została sprzedany przez PPZ "N." SA Grupie Przemysłowej Spółka z o.o..w S., która następnie przekazała ten zakład w postaci aportu "P." Spółka z o.o..w N.

Decyzją z [...] r. Wojewoda Z. n podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że Starosta G. prawidłowo zastosował art. 34 ust.1 ustawy prawo wodne.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego Wojewoda Z. uznał, że następcą prawnym S. Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. "N." SA w N. zostało Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału XI Gospodarczego w S. z dnia [...] r. wydanego na wniosek Zarządu S. Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. "N." SA w N., dokonano zmiany w rejestrze handlowym, poprzez wpisanie w rubryce 2 nowej nazwy, siedziby i adresu Spółki. W rubryce 2 wpisano: Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." Spółka Akcyjna, siedziba Spółki: Ł.

W myśl aktu notarialnego z [...] r. repertorium A numer [...], "G." Sp-ka z o.o. w S. z siedzibą w S., nie zakupiła całego przedsiębiorstwa od SPPZ "N." przy ul. M., a jedynie nieruchomość położoną w N. przy ul. M.

Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł. po zmianach dokonanych w rejestrze handlowym nadal funkcjonuje jako odrębny podmiot gospodarczy.

Po analizie materiałów dowodowych, organ odwoławczy ponadto stwierdza, że nieruchomość położona w N. przy ul. M., nie została przekazana w postaci aportu przez "G.' Spółka z o.o. w S. Spółce "P." w N., jak wskazuje strona skarżąca, a sprzedana zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] r. repertorium A numer [...].

Działalność produkcyjną w zakładzie w N. Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł. zakończyło w 1999r. i wobec tego zgodnie z art. 34 Prawa wodnego, Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł. jest zobowiązane do usunięcia kwater zalewowych o łącznej powierzchni 93 ha wraz z urządzeniami wodnymi.

Wojewoda stwierdził, że żądanie strony skarżącej wydania decyzji odmawiającej przeprowadzenia zagospodarowania pomelioracyjnego metodą pełnej uprawy jest bezzasadne. Podczas dokonywania czynności usunięcia urządzeń wodnych, do których PPZ "N." SA zostało zobowiązane w decyzji Starosty G., zostanie zniszczona ruń łąkowa i wierzchnia warstwa gruntu, stąd też wynika konieczność przeprowadzenia odpowiedniego zagospodarowania terenu.

Ustosunkowując się do żądania strony skarżącej, wezwania do uczestnictwa w toczącym się postępowaniu wodnoprawnym w charakterze strony Spółki z o.o. "P. " w N., Wojewoda oświadczył, że wezwał przedstawiciela Spółki do złożenia stosownych wyjaśnień.

Wiceprezes "P." J.N. oświadczył, że Spółka jest zainteresowana rolniczym wykorzystaniem terenu o powierzchni ok. 127 ha, w skład, którego wchodzą 3 kwatery o numerach 74, 75 i 75a /nakaz usunięcia urządzeń wodnych określony w zaskarżonej decyzji nie dotyczy kwater 75 i 75a, gdyż wyłączone zostały z eksploatacji w 1994r./. Propozycja przejęcia tych terenów do rolniczego wykorzystania ścieków byłaby aktualna po doprowadzeniu urządzeń kanalizacyjnych, znajdujących się na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków do pełnej sprawności technicznej.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ II instancji stwierdził, że "P." Spółka z o.o. w N. nie jest stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA w Ł. reprezentowane przez Kancelarię Prawniczą "K. " wniosło o uchylenie w całości decyzji Wojewody Z. z [...] r.

Pełnomocnik Przedsiębiorstwa "N." zarzucił decyzji obrazę art. 29 i 34 ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.! oraz art. 28, 77, 84 i 107 § 1 kpa. Wskazał, że PPZ "N." SA zawarł w dniu [...] r. ze spółką "G." Sp-ka z o.o. w S. umowę sprzedaży i w konsekwencji przeniesienie własności przedmiotu sprzedaży nastąpiło przed wygaśnięciem pozwolenia wodnoprawnego, a co za tym idzie "G." nabyła składniki majątkowe warunkujące szczególne korzystanie z wód w sposób wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym i stąd z mocy prawa fart. 29 prawa wodnego/ w dniu [...] r. pozwolenie przeszło na "G." jako następcę prawnego.

Pełnomocnik uważa, że organy błędnie odczytały akt notarialny dot. zbycia zakładu w N. czym naruszyły art. 77 § 1 kpa.

Nadto nakaz przeprowadzenia zagospodarowania pomelioracyjnego metodą pełnej uprawy nie znajduje żadnej podstawy w obowiązujących przepisach /art. 34 Prawa wodnego/.

Organ naruszył art. 107 gdyż nie przytoczył podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz art. 84 § 1 kpa przez to, że nie powołał biegłego, który wypowiedziałby się o zakresie obowiązku z art. 34 mając na względzie uwarunkowania ekonomiczne i społeczne.

Skarżący podniósł też, że wraz z "P." i Starostą G. są członkami spółki wodnej, a jej główne zadanie to zagospodarowanie pól rolniczego wykorzystania ścieków i stąd wydanie decyzji w oparciu o art. 34 Prawa wodnego jest przedwczesne gdyż najpierw członkowie spółki wodnej powinni rozstrzygnąć o dalszych losach przedmiotowego terenu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny u z n a ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 i 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest częściowo zasadna.

Jak wynika z akt administracyjnych Wojewoda S. [...] r. wydał pozwolenie wodnoprawne dla S. Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. w N. na m.in. odprowadzanie ścieków produkcyjnych, w skład których wchodziły ścieki owocowe.

Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z 24 października 1974r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 2309 ze zm./ pozwolenie wydaje się na czas oznaczony i tak też uczyniono w tym przypadku, określając jego ważność do [...] r.

Dnia [...] r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w S. wystąpił do Starosty G. aby rozważył celowość podjęcia działań na podstawie art. 34 Prawa wodnego.

Inspektorat wskazał na to, że wieloletnia działalność zakładu bezspornie spowodowała uciążliwości dla środowiska.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że [...] r. Sąd Rejonowy w S. Wydział XI Gospodarczy na podstawie wniosku Zarządu S. Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. "N." SA w N. postanowił o dokonaniu zmiany w rejestrze i wpisał Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł.

Brak jest podstaw aby twierdzić, że mamy tu do czynienia z następstwem prawnym,

gdyż jest to jedynie zmiana adresu i nazwy.

Przechodząc do analizy podstawowych zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela argumentów i wywodów pełnomocnika skarżącego dotyczących naruszenia art. 29 Prawa wodnego.

Jak wynika z aktu notarialnego z [...] r. S. Przedsiębiorstwo Przemysłu Z. "N." SA z siedzibą w N. sprzedało "G." Spółka z o.o.. w S. nieruchomości wraz z budynkami oraz urządzeniami, których szczegółowy wykaz zawiera akt notarialny.

Jednocześnie § 3 tego aktu notarialnego określa ciągi technologiczne i inne nieruchomości nie wchodzące do przedmiotu sprzedaży.

Żaden zapis aktu notarialnego z [...] r. nie sugeruje aby "G."

nabywała zakład jak sugeruje pełnomocnik.

Ponadto [...] r. aktem notarialnym repertorium A nr [...] "G." Spółka z o.o. w S. sprzedała nabyte wcześniej nieruchomości wraz z budynkami i urządzeniami "P." Spółka z o.o. i także analiza tego aktu notarialnego nie wskazuje aby doszło do sprzedaży zakładu.

Wskazuje na to także pełnomocnik "G.", który w piśmie do Starosty G. podkreśla, że SPPZ "N." SA nie zostało nabyte w całości przez "G.' i nadal funkcjonuje jako odrębny podmiot gospodarczy i ponosi odpowiedzialność za swoje zobowiązania.

Sprawą do ustalenia pomiędzy stronami aktu notarialnego z [...] r. jest to dlaczego znalazł się tam zapis w § 1 ostatni akapit, z którego wynika, że nie została wydana żadna decyzja administracyjna wobec "N." SA, która może tworzyć skutki finansowe, pomimo świadomości istnienia pozwolenia wodnoprawnego i skutków wynikających z art. 34 Prawa wodnego.

Artykuł 29 Prawa wodnego stanowi nie o "następcach prawnych" lecz o "następcach prawnych zakładu", którzy wstępują w prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że "G." Spółka z o.o.. stała się następcą prawnym S. Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. "N." SA w N., jak twierdzi pełnomocnik skarżącego.

Nie ulega więc wątpliwości, że skoro pozwolenie wodnoprawne dla Przedsiębiorstwa Przemysłu Z. "N." SA w Ł. wygasło [...] r. to Starosta G. miał prawo w oparciu o art. 34 § 1 Prawa wodnego zażądać od Zakładu aby usunął urządzenia wodne, które służyły do szczególnego korzystania z wód.

Definicję urządzeń wodnych zawiera art. 18 ust.1 pkt 3 Prawa wodnego.

Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o usunięcie rzeczonych urządzeń złożyła w 2000r. "P." Sp-ka z o.o.. a nadto do Starosty G. wpłynęło też pismo od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. o podjęcie działań zmierzających do likwidacji urządzeń wodnych na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków w N.

Starosta G. prowadził w tej sprawie obszerne postępowanie dowodowe, które zakończyło się zastosowaniem przepisu art. 34 Prawa wodnego.

Zdaniem Sądu organ nie musiał w sprawie działać na wniosek a wobec treści wspomnianego art. 34 mógł z urzędu podjąć działania zmierzające do nałożenia obowiązków wynikających z jego treści.

Jednocześnie z przepisów prawa wodnego /ustawa z 1974r/ nie wynika aby organ administracji przed podjęciem decyzji z art. 34 Prawa wodnego zmuszony był do przeprowadzenia analizy ekonomicznej tego obowiązku.

W ocenie Sądu Starosta G. zasadnie postanowił w pkt 4, 5 i 6 decyzji o odmowie rozstrzygnięcia o pokryciu strat wynikłych z nieużytkowania gruntów przez "P." Sp-ka z o.o.. w N. w czasie wykonywania czynności wymienionych w pkt 1 decyzji, odmowie wydania nakazu rekultywacji gruntów na obiekcie rolniczego wykorzystania ścieków w N. i odmowie rozstrzygnięcia o usunięciu wierzby energetycznej na obszarze 12,6 ha.

Artykuł 34 Prawa wodnego nie zawiera norm, które pozwalałyby na rozstrzygnięcie w przedmiocie pokrycia strat wynikłych z nieużytkowania przedmiotowych gruntów oraz nie zawiera zapisów dotyczących rekultywacji gruntów.

Starosta G. prawidłowo określił, że wierzba energetyczna nie mieści się w zakresie pojęcia urządzenia wodne.

Zdaniem Sądu zasadny jest natomiast zarzut skargi dotyczący pkt 2 decyzji Starosty G. i w tym zakresie Sąd uchylił zaskarżone decyzje.

Nakaz przeprowadzenia zagospodarowania pomelioracyjnego metodą pełnej uprawy na terenie objętym pracami wymienionymi w pkt 1 decyzji Starosty został uzasadniony przez organ względem natury technicznej gdyż podczas dokonywania czynności usuwania urządzeń wodnych zostanie zniszczona ruń łąkowa oraz wierzchnia warstwa gruntów.

Sąd podziela argumenty skarżącego, że nakaz nie znajduje żadnej podstawy w przepisach prawa a jednocześnie w myśl art. 107 § 1 kpa organ nie przytoczył podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie, czym uniemożliwił stronie skarżącej oraz Sądowi odniesienie się do niej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyszedł poza zakres skargi i na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił w/w decyzje w pkt 3 ustalającym termin wykonania decyzji na dzień [...] r. Składniki decyzji administracyjnej zostały wymienione wart. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród nich nie został wymieniony termin. A jak wynika z art. 107 § 2 kpa przepisy szczególne mogą określać inne składniki, które powinna zawierać decyzja np. termin.

Jednak art. 34 Prawa wodnego nie zawiera żadnych regulacji w kwestii terminu wykonania decyzji i stąd należało uchylić decyzję w tej części.

Sąd podzielił zdanie Wojewody Z., iż "P." Spółka z o.o.. w N. nie jest stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Podkreślenia wymaga też stwierdzenie Wojewody przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż Starosta G. nie jest członkiem spółki wodnej. Sąd uznał, że przedłożone na rozprawie [...] r. przez pełnomocnika PPZ "N." SA pismo wraz z załączonymi dokumentami oraz wnioskiem o zobowiązanie Wojewody do dostarczenia dokumentów nie wnosi nic nowego i nie wyjaśnia istotnych wątpliwości prawnych, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c uchylił w części przedmiotowe decyzje na podstawie art. 151 tej ustawy w pozostałej części oddalił skargę.

Jednocześnie na podstawie art. 152 ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi wstrzymał wykonanie decyzji w części objętej uchyleniem, rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

/-/K.Grzegorczyk-Meder /-/G.Jankowski /-/B.Gebel