Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 487/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 5 ust. 2, art.3 ust. 7, art. 8 pkt 3 i 4 lit. a,b,c,
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 9a ust. 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 34, art. 28 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 58 ust.1, art. 75 ust. 2, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 2 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 maja 2011 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Prudniku przyznał B. P. płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 w łącznej wysokości 27.059,47 zł z tytułu:

1. S02a02 – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w kwocie 19.587,60 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 15.670,08 zł, środki krajowe 3.917,52 zł, (kod [...], krajowa pozycja budżetowa [...]);

1.1. S02a02 – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o stawce 600,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 5,37 ha/rok w kwocie 3.222,00 zł;

1.2 S02a02 (N2000) - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o stawce 720,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 22,73 ha/rok w kwocie 16.365,60 zł;

2. S02d02 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) w kwocie 7.471,87 zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 5.977,49 zł, środki krajowe 1.494,38 zł (kod [...], krajowa pozycja budżetowa [...]);

2.1 S02d02 (N2000) – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) o stawce 1.540,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 1,7417 ha/rok w kwocie 2.682,22 zł;

2.2 S02d02 (N2000) – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) o stawce 1.848,00 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 2,5918 ha/rok w kwocie 4.789,65 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że w dniu 17 maja 2010 r. wpłynął wniosek B. P. o przyznanie płatności na 2010 r. z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004 – 2006 B. P. zadeklarował pakiet S02a02, na powierzchni 32,63 ha i pakiet S02d02, na powierzchni 12,45 ha oraz w części III zawnioskował o podwyższoną płatność z tytułu realizacji pakietów na obszarze NATURA 2000. Następnie organ wskazał, że w dniach 23 – 24 września 2010 r., w gospodarstwie rolnym B. P. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gospodarstwa. W powyższej dacie przeprowadzona została również kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Przy przeprowadzaniu kontroli obecny był B. P., który po zapoznaniu się z jej wynikami – z raportem z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni wraz z protokołem z czynności kontrolnych wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt – podpisał protokół nr [...]. Organ odnotował także, że w dniu 12 października 2010 r., do ww. protokołu z czynności kontrolnych, B. P. wniósł następujące uwagi: "Orzechy były i są na wszystkich działkach dosadzane. Orzechy są na wszystkich działkach systematycznie niszczone - przez dziką zwierzynę, na wszystkich działkach zostały dosadzone na wiosnę, a na działkach X, Y, Z, W., S. zostały dosadzone w czerwcu w wymaganej wysokości i rozsadzie 100 szt/ha na działkach V. i Q. zostały skoszone jako łąka przez osobę mi nieznaną. Ubytki, które teraz wystąpiły będą dosadzane w jesieni i na wiosnę, teren leży w parku krajobrazowym Natura 2000 i jest bardzo dużo szkód przez dziką zwierzynę. Na działkach S., P., O., R. jest orzech lecz w mniejszej obsadzie. Nie zgadzam się ze zmniejszeniem powierzchni działek do powierzchni PEG. Nie mam możliwości sprawdzenia jak zostały zmierzone powierzchnie i nie zgadzam się z pomiarami działki T. jak również innych w których powierzchnie zostały zmniejszone." Ponadto zaznaczył, że w dniu 31 grudnia 2010 r. B. P. złożył pisemne oświadczenie o treści "w ubiegłym tygodniu zwierzyna dzika zakończyła wyrządzać szkody w uprawach orzecha włoskiego na gruntach w [...] i [...]". Organ nadmienił także, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ww. poinformował organ, że nie zgadza się z pomiarami PEG oraz pomiarami kontroli na miejscu, wnioskując jednocześnie o przedstawienie wyników z pomiaru GPS. Wskazał, że pismem z dnia 30 marca 2011 r. B. P., wniósł o udostępnienie kserokopii z protokołów z kontroli na miejscu obszarowej i rolnośrodowiskowej oraz szkiców z pomiaru GPS działek rolnych, a po ich otrzymaniu, złożył oświadczenie o treści: " zapoznałem się z aktami spraw: [...] i nie wnoszę żadnych uwag". Zaznaczył także, że w dniu 31 marca 2011 r. złożył prośbę o doręczenie mu zdjęć z kontroli na miejscu w wersji papierowej, natomiast w dniu 6 kwietnia 2011 r. pokwitował ich odbiór oraz złożył kolejne oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy i niewnoszeniu żadnych uwag. Odnosząc się do wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu organ stwierdził, że powierzchnia deklarowana, na jakiej realizowano pakiet S02a02 – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) wynosiła 5,49 ha, jednakże na skutek przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzona powierzchnia uprawniona do płatności rolnośrodowiskowej to 5,37ha, przez co płatność ta została pomniejszona o kwotę 72,00 zł i przyznana została ostatecznie w kwocie 3.222,00 zł. Z kolei powierzchnia deklarowana, na jakiej realizowano pakiet S02a02 (N2000) – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) wynosiła 27,14 ha, na skutek przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzona powierzchnia uprawniona do płatności rolnośrodowiskowej to 22,73 ha, przez co płatność ta została pomniejszona o kwotę 3.175,20 zł i przyznana została ostatecznie w kwocie 16.365,60 zł. W odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowej objętej pakietem S02d02 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) wskazał, że powierzchnia deklarowana wynosiła 6,68 ha, na skutek jednakże przeprowadzonych czynności kontrolnych, w trakcie których wykryto nieprawidłowości w stosunku do działek rolnych: W., S., Z, V., M., P. (obarczonych błędem oznaczonym kodem DR07 - "nie stwierdzono deklarowanej uprawy rolnej rośliny. Stwierdzona uprawa należy do niższej grupy płatności." - brak uprawy – orzech włoski), zostały one wykluczone z płatności rolnośrodowiskowej, a stwierdzona powierzchnia uprawniona do tej płatności przyznana została do powierzchni 1,7417 ha. W konsekwencji płatność w ww. wariancie została pomniejszona o kwotę 7.604,98 zł i przyznana została ostatecznie w kwocie 2.682,27 zł. W stosunku natomiast do płatności objętej pakietem S02d02(N2000) – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) powierzchnia deklarowana wynosiła 5,77 ha, na skutek jednakże przeprowadzonych czynności kontrolnych, w trakcie których wykryto nieprawidłowości w stosunku do działek rolnych: X, Z, Y, R., U., N., O. (obarczonych błędem oznaczonym kodem DR07 - "nie stwierdzono deklarowanej uprawy rolnej rośliny. Stwierdzona uprawa należy do niższej grupy płatności." - brak uprawy – orzech włoski) zostały one wykluczone z płatności rolnośrodowiskowej, a stwierdzona powierzchnia uprawniona do tej płatności przyznana została do powierzchni 2,5918 ha. W konsekwencji płatność w ww. wariancie została pomniejszona o kwotę 5,873,31 zł i przyznana została ostatecznie w kwocie 4.789,65 zł. Przy powyżej omawianych płatnościach organ zawarł tabelaryczne dane służące do wyliczeń oraz tabelę znaczenia kodów nieprawidłowości, w tym ich opis. Podsumowując wyniki przeprowadzonej kontroli organ podał, iż łącznie kwota wynikająca z uwzględnienia powierzchni stwierdzonej i potwierdzonej wyniosła 27.059,47 zł. Kwota zmniejszeń wynikająca z przeprowadzonych kontroli wyniosła natomiast 16.725,49 zł. Opisując szczegółowo stan faktyczny sprawy organ wykazał i przywołał podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia, cytując brzmienie przywołanych przepisów, mających zastosowanie w tej materii. Podkreślił, że skoro procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 8,76 %, zastosowanie znajduje art. 58 rozporządzenia Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia(WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 ww. rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P.. Zaakcentował, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż nie uwzględnia ona szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę. Jednocześnie zarzucił, że dokonane przez organ pomiary były źle wykonywane.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, rozpoznając odwołanie uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W obszernym uzasadnieniu zrelacjonował przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji, przywołując in extenso treść przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz wskazał, że warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uregulowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Jednocześnie organ zauważył, iż prowadząc postępowanie w przedmiocie płatności, organ ma możliwość weryfikacji deklaracji producentów zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym także przeprowadzenie kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Podał, iż podstawowym zadaniem przeprowadzonej kontroli na miejscu jest ustalenie czy dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym oraz stwierdzenie czy na całym obszarze są przestrzegane wymagania. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem w dniu 24 września 2010 r., Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu - [...] przeprowadziło kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gospodarstwa B. P., z której następnie sporządzony został raport nr [...]. W wyniku kontroli, w zakresie kwalifikowalności powierzchni w wariancie S02a02 – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) stwierdzone zostało, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią udowodnioną/stwierdzoną wynosi 0,12 ha. W wariancie S02a02(N2000) – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią udowodnioną/stwierdzoną wyniosła 1,47 ha. W wariancie S02d02 – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności), w stosunku do działek rolnych z oznaczeniami: W., S., Q., V., M., P. nie stwierdzono deklarowanej uprawy roślin, a mianowicie uprawy orzecha (kod DR07). Ponadto na działkach rolnych z oznaczeniami: T., V., M., P. stwierdzone zostało, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej (kod DR13+). W wariancie S02d02(N2000) – uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na działkach rolnych z oznaczeniami X; Z; R.; O. nie stwierdzono deklarowanej uprawy roślin, a mianowicie uprawy orzecha (kod DR07), natomiast na działkach R., U., N., O. stwierdzone zostało, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej (kod DR13+).

Organ podniósł, że skarżący był obecny i czynny podczas kontroli i wniósł uwagi do protokołu, które sprowadzały się do poinformowania, że uprawy orzecha są systematycznie niszczone przez dziką zwierzynę, co zmusza skarżącego do uzupełniania uprawy, część uprawy orzecha została uzupełniona w czerwcu, inną cześć skarżący planuje uzupełnić na jesień. Ponadto, uprawa orzecha na działkach rolnych V. oraz Q. została zniszczona (skoszona jako łąka) przez osobę trzecią. Zdaniem organu, skarżący uczestniczył także w każdym stadium postępowania od momentu wszczęcia postępowania do chwili wydania decyzji. W szczególności udostępniane były mu, na jego wniosek, zdjęcia oraz szkice z pomiarów GPS, których wiarygodność była przez skarżącego kwestionowana, przy czym jak zaznaczył to organ, bez poparcia żadnymi, na tę okoliczność, dowodami mającymi na celu wykazanie, że ustalenia kontroli na miejscu obarczone były błędami. Składał natomiast pisemne oświadczenia, że zapoznał się z aktami sprawy i nie wniósł do nich żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący znał cały materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, który w jego ocenie jest wiarygodny i stanowi podstawę do ustalenia stanu faktycznego w gospodarstwie skarżącego przy wydaniu tej decyzji. W ocenie organu odwoławczego raporty z czynności kontrolnych w sposób jednoznaczny dowodzą, że na działkach rolnych z oznaczeniami I., J., K., E. (w ramach pakietu S02a02), A., B., C., D., G., H., XY, LK, OP, VQ (w ramach pakietu S02a02 N2000), T., V., M., P. (w ramach pakietu S02d02), R., U., N. oraz O. (w ramach pakietu S02d02 N2000) powierzchnia użytkowana rolniczo była mniejsza od deklaracji skarżącego zawartej we wniosku. Stąd, dokonana została uprawniona weryfikacja ich wielkości. Organ zwrócił uwagę, że przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności Agencja korzysta z danych bazy referencyjnego systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych), natomiast weryfikacja grup upraw możliwa jest jedynie podczas kontroli na miejscu. W nawiązaniu do zarzutów odwołania organ podał, że w wyniku kontroli ustalono, że na działkach rolnych z oznaczeniami W., S., Q., V., M., P. (w ramach pakietu S02d020 oraz X, Z, R., O. (w ramach pakietu S02d02 N2000) nie stwierdzono deklarowanej uprawy roślin, a mianowicie uprawy orzecha. Podał, iż z wyjaśnień skarżącego wynika, że “systematycznie uprawa orzecha jest niszczona przez dziką zwierzynę. Orzechy były i są na wszystkich działkach dosadzane. Na wszystkich działkach zostały dosadzone na wiosnę, a na działkach X, Y, Z, W., S. zostały dosadzone w czerwcu w wymaganej wysokości i rozsadzie 100 szt/ha, natomiast na działkach rolnych V. i Q. zostały skoszone jako łąka przez nieznaną osobę." W nawiązaniu do powyższego, organ odwoławczy uznał, że sytuacja w gospodarstwie rolnym skarżącego od dnia złożenia wniosku do września 2010 r. uległa zmianie w porównaniu z opisanym stanem faktycznym zawartym we wniosku z dnia 17 maja 2010 r. Nadmienił, iż w sytuacji wyjątkowej organ Agencji mógłby uznać, kwestionowane w odwołaniu do płatności powierzchnie gruntów rolnych, pod warunkiem spełnienia przez skarżącego wymogów określonych w art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z tym przepisem, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. W takiej sytuacji płatność można przyznać jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności, o ile przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (...) wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość (ust. 2). W świetle powyższego, obowiązkiem producenta rolnego było poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji o fakcie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności w terminie 10 dni roboczych od dnia w którym rolnik był w stanie dokonać tej czynności. Wobec powyższego na skarżącym ciążył zatem obowiązek powiadomienia organu o zaistniałych okolicznościach. Z uwagi jednak, że skarżący nie uczynił zadość wskazanym wyżej wymogom, tym samym organ zobowiązany był do rozstrzygania w tej sprawie z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu. Organ wyjaśnił, że co prawda skarżący w dniu 31 grudnia 2010 r. złożył pisemne oświadczenie, w którym poinformował, iż dzika zwierzyna zakończyła wyrządzanie szkód w uprawach orzecha włoskiego, jednakże zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole z czynności kontrolnych jak i samym oświadczeniem złożonym podczas przedmiotowej kontroli wynika, iż szkody te wystąpiły co najmniej parę miesięcy wcześniej niż złożone oświadczenie (bez dokumentów). W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego oznaczało to, że termin 10 dni roboczych, na zgłoszenie tego faktu do organu pierwszej instancji został przez skarżącego przekroczony. Odnotowano także, że odrębną kwestią jest sprawa dotycząca działek rolnych z oznaczeniami V. i Q., na których, zgodnie z oświadczeniem strony, uprawa orzecha została zniszczona przez osobę trzecią. W takiej sytuacji, skarżący powinien skorzystać z dyspozycji art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z ww. przepisu wynika, że rolnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości w złożonym wniosku lub z własnej inicjatywy poinformuje organ, że dane zawarte we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazane we wniosku zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia (o ile nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku), a wówczas nie stosuje się pomniejszenia płatności. Jednakże w tej sprawie, w związku z faktem, iż przedmiotowa informacja w zakresie działek rolnych V. oraz Q. pojawiła się po stwierdzeniu nieprawidłowości przez inspektorów skarżący nie mógł już skorzystać z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Końcowo organ uznał, że zważywszy na obowiązujący stan prawny, niemożliwym było wydanie innego rozstrzygnięcia, jak w skarżonej decyzji. Organ odwoławczy wywodził, że organ pierwszej instancji, będąc w posiadaniu protokołów z czynności kontrolnych, które pod względem formalnym zostały sporządzone w sposób prawidłowy i dodatkowo ustalenia w nim zawarte zostały poparte poprzez szkice kontrolowanych działek rolnych oraz zdjęciami obrazującymi stwierdzony w gospodarstwie stan faktyczny, w sposób prawidłowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ww. materiale dowodowym. Stwierdził, iż strona zarówno w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji, jak również w toczącym się postępowaniu odwoławczym, nie przedstawiła nowych dowodów na poparcie swoich zarzutów zawartych w piśmie odwoławczym.

B. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, żądając uchylenia decyzji pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zakwestionował dokonane ustalenia powierzchni działek rolnych przez organy orzekające w sprawie, co zdaniem skarżącego skutkowało zaniżoną wysokością udzielonej płatności. Uznał, że organy samowolnie ustaliły wielkość działek według systemu określonego jako PEG, nie wskazując, co on oznacza, przy jednoczesnym pominięciu dokonanego pomiaru GPS. W ocenie skarżącego, doszło do naruszenia art. 7, 77 K.p.a. Powyższe uchybienia miały bezpośredni wpływ na wynik sprawy, ponieważ przyjęcie wielkości działek spowodowało, że ich łączna powierzchnia jest mniejsza niż w rzeczywistości. Dodał, że organy nie odniosły się do rozbieżności na szkicach pomiaru działek ze stanem faktycznym. Zarzucił także organowi drugiej instancji, że w decyzji nie oznaczył strony, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. Skarżący uznał, że doszło również do naruszenia art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, gdyż złożył oświadczenie z dnia 31 grudnia 2010 r., w którym poinformował, że dzika zwierzyna zakończyła wyrządzanie szkód w uprawach orzecha włoskiego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podniósł, że są one bezzasadne. Organ podkreślił, że kontrola administracyjna odbyła się w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS - art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 - zgodnie z obowiązującym prawem, a nie jak sugeruje skarżący “samowolnie". W odniesieniu do kwestionowanych przez skarżącego działek, organ wskazał, że do tych działek rolnych powierzchnią kwalifikowaną nadal pozostaje powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) i w oparciu o tę wartość należy przyznawać płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przy czym zaznaczył, iż w odniesieniu do działek G. oraz VQ pomiar GPS potwierdził powierzchnię ewidencyjno gospodarczą. Wskazał, że rozbieżności pomiędzy pomiarami działek dokonywanymi przez wnioskodawców jak i w ramach kontroli na miejscu metodą GPS wynikają przede wszystkim z faktu, że pomiary te przebiegają po granicach naturalnych danej rośliny uprawnej, niejednokrotnie “wkraczają" na sąsiednie działki ewidencyjne i taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Granice naturalne roślin uprawnych nie pokrywały się z granicami działek ewidencyjnych, stąd ich weryfikacja do maksymalnej powierzchni kwalifikowanej (PEG) wyznaczonej dla danej działki ewidencyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a. organ zauważył, iż poprzez oznaczenie strony rozumie się podanie danych personalnych oraz adresu zamieszkania, które to dane znalazły się w zaskarżonej decyzji. Zarzut braku odniesienia się do złożonego przez skarżącego oświadczenia z dnia 31 grudnia 2010 r., organ uznał także za chybiony i nawiązał w tej materii do wywodów zawartych w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialonoprawnym.

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że w swojej istocie odpowiada ona wymogom prawa.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest przyznanie skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2010 r. w pomniejszonej wysokości, w wyniku ustalenia przez organy administracji, że powierzchnia działek rolnych, wymienionych w decyzji z oznaczeniami I., J., K., E. (w ramach pakietu S02a02), A., B., C., D., G., H., XY, LK, OP, VQ (w ramach pakietu S02a02 N2000), T., V., M., P. (w ramach pakietu S02d02), R., U., N. oraz O. (w ramach pakietu S02d02 N2000), są łącznie mniejsze od zadeklarowanych we wniosku.

Według skarżącego, właściwy w sprawie organ dopuścił się uchybienia, polegającego na wyciągnięciu błędnych, niekorzystnych dla niego wniosków z nieprawidłowych pomiarów działek rolnych, przeprowadzonych podczas czynności kontrolnych w terenie, co doprowadziło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, normujących postępowanie przed organami administracji, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 1 K.p.a., a także art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Przede wszystkim dostrzec trzeba, że w czynnościach kontrolnych w terenie, w trakcie których dokonywano spornych pomiarów działek, uczestniczył osobiście skarżący. Skarżący, wprawdzie w dniu 12 października 2010 r., tj. podpisania protokołu z czynności kontrolnych "nie zgodził się z pomiarami PEG i pomiarami kontroli na miejscu" i podał, że "nie ma możliwości sprawdzenia jak zostały zmniejszone powierzchnie.", również w piśmie z dnia 14 marca 2011 r. zakwestionował ustalenia organu, jednak nie przedstawił w toku postępowania przed organami administracji żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, iż ustalenia z nich wynikające, są błędne, a stanowisko organów administracji zajęte w niniejszej sprawie nietrafne, pomimo zapewnienia mu w nim czynnego udziału. Skarżący w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy zawnioskował o przedstawienie mu raportu z pomiaru, udostępnienie kserokopii z kontroli rolnośrodowiskowej, szkiców pomiaru GPS działek rolnych oraz zdjęć z kontroli na miejscu. Po otrzymaniu żądanych dokumentów i zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 30 marca 2010 r. i 6 kwietnia 2011 r. oświadczył, że nie wnosi "żadnych uwag." Stąd uznać należy, iż bezspornie organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania administracyjnego i przed wydaniem decyzji, umożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. Stosownie zaś do treści art. 81 K.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przyjdzie również zauważyć, że po otrzymaniu ww. materiałów dowodowych, B. P. nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzeń, iż ustalenia kontroli na miejscu obarczone są błędem. Także na etapie postępowania odwoławczego skarżący nie przejął inicjatywy dowodowej zatem zasadnie organ odwoławczy uznał, że może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, wbrew wywodom skarżącego, przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podejmowane w trakcie postępowania czynności i zebrane w sprawie dowody, w szczególności w postaci dokumentacji fotograficznej, raportów z czynności kontrolnych, szkiców z pomiarów działek rolnych, jak również odniósł się do zarzutów odwołania. Organ w sposób właściwy przedstawił argumentację, mającą uzasadniać zajęte stanowisko w sprawie, którą Sąd w pełni podziela. Należy przy tym zauważyć, że zasady ogólne K.p.a., na które powołuje się skarżący, mają wprawdzie chronić prawa strony, ale nie zwalniają jej z dbałości o własne interesy i wszelkiej aktywności procesowej (por. np. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 51/08 i z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 284/07 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec wyartykułowanych zarzutów w skardze, w tym powoływanie się przez skarżącego na dane z ewidencji gruntów i budynków, mające świadczyć o prawidłowym wypełnieniu wniosku w zakresie zadeklarowanej powierzchni do płatności, to wskazać należy, iż sprecyzował je dopiero w skardze do Sądu i zdaniem Sądu, są niezasadne.

W niniejszej sprawie dla potrzeb pomocy finansowej w zakresie wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wskazać trzeba na definicję działki rolnej. Organ jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji podał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze. zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady. Poza tym, należy dodać, iż zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76) do prowadzenia tej ewidencji wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 5 ust. 2), ta natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz klas gleboznawczych, oznaczeniach księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, a także gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzoną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Przepis ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...) w art. 3 ust. 7 postanowił, że działkę rolną stanowi działka w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Do celów niniejszej sprawy należało zatem zastosować definicję zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009, według której "działka rolna" to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. W świetle powyższej definicji chodzi o rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa i płatności rolnośrodowiskowe przyznawane są do powierzchni upraw. Przepisy art. 8 pkt 3 i 4 lit. a, b, c cytowanej ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...) zaś stanowią, że ewidencja gospodarstw rolnych zawiera dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego z podaniem identyfikatora oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne (pkt 3) oraz dane umożliwiające identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, dotyczące w szczególności powierzchni działek rolnych wskazanej w hektarach, lokalizacji działek rolnych z podaniem również działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposobu użytkowania działek rolnych (pkt 4a, b, c). Stąd należy stwierdzić, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilość na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności nie następuje na podstawie danych zawartych w rejestrach i ewidencjach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt II GSK 259/07 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym zaakcentować trzeba, że nie można utożsamiać pojęcia działki rolnej (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza – zwana PEG) i działki ewidencyjnej. Te pierwsze mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, przez co relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, na jednej działce ewidencyjnej może także znajdować się kilka działek rolnych. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej, bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego, traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza wyznacza maksymalną powierzchnię kwalifikowaną, do jakiej może zostać przyznana płatność do danej działki ewidencyjnej. Zatem wypis z ewidencji gruntów stanowi dowód jedynie tego co zostało w nim urzędowo potwierdzone, czyli co do danych dotyczących działek ewidencyjnych, sposobu ich oznaczenia, rodzaju użytków gruntowych (art. 76 K.p.a.). Wbrew twierdzeniom skarżącego, ewidencja gruntów nie może stanowić przesądzającego dowodu co do danych dotyczących działek rolnych, ich powierzchni, albowiem tych danych ewidencja gruntów i budynków nie zawiera. Źródłem danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności. Określenie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza automatycznie, że wniosek został złożony poprawnie, a zawarte w nim dane pokrywają się z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009). Jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych przez rolnika jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej. Ma ona na celu także ustalenie granic i powierzchni działek, zweryfikowania zadeklarowanej grupy upraw oraz sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Podstawowym zadaniem kontroli na miejscu, jest przeto ustalenie, czy dane podane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym oraz stwierdzenie, czy na całym obszarze są przestrzegane wymagania dobrej kultury rolnej. W myśl art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Warunki kwalifikujące działki rolne do pomocy weryfikuje się za pomocą wszelkich właściwych środków. W tym celu, w uzasadnionych przypadkach wymagane są dodatkowe dowody. Wytyczne prawa wspólnotowego nie nakładają wprost obowiązku stosowania określonych metod pomiarowych, lecz jedynie zobowiązują do zastosowania metody, za pomocą której pomiary będą spełniały wymóg minimalnej jakości pomiaru, spełniającej wymogi techniczne obowiązujące na terenie Wspólnoty. Kwestie z tym związane zostały uregulowane w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów (...) określającej zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. System składa się z m.in. systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 (art. 4 pkt 3a). W myśl przywołanego art. 17, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000. Na podstawie art. 9a ust. 1 " System identyfikacji działek rolnych zawiera: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009;

2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności:

1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

3) dane z wniosków o przyznanie płatności;

4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z późn. zm.) - (ust. 2 art. 9a).

Ustalanie powierzchni działek metodą GPS, jest jedną z dopuszczalnych metod, za pomocą której organ może dokonać pomiaru działek, winien on w każdym przypadku rozważyć zastosowanie takiej techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą dokładność, zwłaszcza w sytuacji gdyby wykonane pomiary odbiegały od danych urzędowych zawartych w ewidencji gruntów oraz powinien to jednoznacznie ustalić w ramach czynności kontrolnych. Artykuł 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia 73/2009 stanowi o obowiązku przeprowadzania przez państwa członkowskie kontroli administracyjnych w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych.

Skoro kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości za pomocą narzędzi informatycznych (art. 28 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1122/2009), to istnieją prawne podstawy do stosowania w ramach tej kontroli nie tylko skomputeryzowanej bazy danych, lecz także systemu identyfikacji działek rolnych, w którym (art. 17 rozporządzenia nr 73/2009) korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych. Wedle art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Dla jednoznacznej identyfikacji działka rolna deklarowana przez rolnika jest w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS) ściśle powiązana z bazą referencyjną, w skład której wchodzą dane opisowe ewidencji gruntów i budynków oraz dane graficzne GIS (ortofotomapy ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych). System identyfikacji działek rolnych, który został zbudowany z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych i stanowi element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, pozwala na dokładne określenie działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Reasumując, akty prawa wspólnotowego i krajowego nakładają na państwa członkowskie obowiązek prowadzenia oraz aktualizacji referencyjnych baz danych LPIS/GIS dla zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK). Z powyższego wynika, że organ, weryfikując wniosek skarżącego z punktu widzenia zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc rolnośrodowiskowa, dokonując pomiarów powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo (maksymalny kwalifikowany obszar) w ramach danej działki ewidencyjnej, był uprawniony do korzystania z narzędzi informatycznych, zdjęć obszarów w tym także ortofotomap, a w trakcie kontroli na miejscu, przy pomiarach działek mógł korzystać z technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej (GPS). Takie działania w kontrolowanej sprawie zostały podjęte i na ich podstawie ustalono powierzchnię każdej z wnioskowanej do płatności działek rolnych.

Odnosząc się zatem do zarzutu dotyczącego wskazanych nieprawidłowości w dokonanych pomiarach działek rolnych, to trzeba odnotować, iż w trakcie wykonywania kontroli urządzeniem GPS, mogą wystąpić odchylenia dokonanych za ich pomocą pomiarów, nie przekraczając 3%, co koresponduje z dopuszczalną przez przepisy o dopłatach rolnych rozbieżnością pomiędzy danymi wykazanymi przez producenta rolnego a tymi ustalonymi przez organ - art. 34 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Poza tym przyjdzie przypomnieć, że powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie wspólnoty normy techniczne, a tolerancja pomiaru powinna uwzględniać strefę buforową okalającą obwód działki rolnej, a maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. W niniejszej sprawie z lektury akt administracyjnych wynika, że określając powierzchnie działek rolnych organy uwzględniły strefę buforową okalającą obwód działek rolnych. Potwierdzeniem tego są informacje zawarte w wynikach kontroli działek rolnych (kolumna nr 15 i 16), zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 24 września 2010 r. Ponadto, o czym już była mowa, pomiary dokonywane przez organ w ramach kontroli mają na celu ustalenie warunków kwalifikalności do pomocy, w tym maksymalnej powierzchni kwalifikowanej, do jakiej może zostać przyznana płatność do danej działki ewidencyjnej, a nie powierzchni ewidencyjnej działki. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę rozbieżność pomiędzy pomiarami działek rolnych wynikają przede wszystkim z faktu, iż pomiary mogą przebiegać po granicach naturalnych danej rośliny uprawianej, które niejednokrotnie "wkraczają na sąsiednie działki ewidencyjne." Dlatego dopiero dane zawarte w bazie LPIS/GIS zaimplementowanej do systemu ZSZiK stanowią, zgodnie z w przywołanymi przepisami, podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Z raportu kontroli administracyjnej z dnia 18 lutego 2011 r. wynika, że maksymalną powierzchnię kwalifikowaną do płatności ustalono na podstawie raportu kontroli i GIS. We wniosku o przyznanie ww. płatności rolnośrodowiskowej skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 32,63 ha (pakiet S02a02) i 12,45 ha (pakiet S02d02). Powyższa deklaracja wynikała z wiedzy, jaką skarżący posiadał na temat uprawianego areału. Kontrola w niniejszej sprawie przeprowadzona została przez wyspecjalizowany podmioty, a jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07 (LEX nr 469736), o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane tylko przez określone - wyspecjalizowane i bezstronne podmioty. Z tego też względu dowodom z protokołu kontroli należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności. W kontrolowanej sprawie skarżący w żaden sposób ich nie podważył. W konsekwencji, ustalenia stwierdzonych nieprawidłowości zasadnie organ dokonał w oparciu o: pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane w systemie informatycznym, zdjęcia obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta oraz na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu w gospodarstwie skarżącego, z których sporządzono protokół zawierający wyniki pomiarów zmierzonych działek rolnych. W tym stanie rzeczy chybiony jest zarzut skarżącego wskazujący na brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestiach poruszonych dopiero w skardze, zwłaszcza, że w trakcie postępowania administracyjnego, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, nie sprecyzował konkretnych zarzutów dotyczących ustaleń organu pierwszej instancji, a wręcz oświadczył, że nie wnosi żadnych uwag w tym zakresie. W toku postępowania skarżący ograniczył się do kwestionowania raportu kontroli z 24 września 2010 r., nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń. Z akt sprawy nie wynika również, iż skarżący wnosił o ponowne przeprowadzenie oględzin, czy przesłuchanie go w charakterze strony. W ocenie Sądu, nie można zatem postawić organowi skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Konsekwencją stwierdzonych, w wyniku przeprowadzonej kontroli, nieprawidłowości, dotyczących podanej powierzchni opisanych działek rolnych, było zastosowanie sankcji określonych w art. 58 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, albowiem jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił sposób jej wyliczenia. Przy czym wskazać należy, iż przepis ten zawiera pewną gradację sankcji w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. W niniejszej sprawie różnica ta wynosi 3,74 ha i chociaż przekracza 3 % powierzchni zadeklarowanej (3,41 %), to jednak nie przekracza 20 %, co w myśl wskazanego przepisu obligowało organ do ustalenia wysokości przyznawanej pomocy na podstawie stwierdzonego obszaru pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że ustalenie wysokości przyznanej skarżącemu pomocy w formie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości w oparciu o zasadę wynikającą z tego przepisu oraz § 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich jest prawidłowe i stanowi jedynie skutek stwierdzenia w wyniku podjętych czynności kontrolnych rozbieżności pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a zadeklarowaną we wniosku.

Nieuprawniony jest także zarzut wskazujący na naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. przez brak oznaczenia w skarżonej decyzji strony postępowania. Rację ma organ odwoławczy, że oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania i takie dane zostały zamieszczone w zaskarżonej decyzji.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w myśl którego, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności (ust. 1). Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość (ust. 2).

Skarżący domagał się uznania szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę na jego działkach rolnych z oznaczeniem W., S., Q., V., M., P. (w ramach pakietu S02d020) oraz X, Z, R., O. (w ramach pakietu S02d02 N2000) na których organ nie stwierdził deklarowanej uprawy orzecha włoskiego. Skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił okoliczności podanych w ww. protokole kontroli gdzie wskazał, iż orzechy były i są na wszystkich działkach dosadzane jednak są na nich systematycznie niszczone - przez dziką zwierzynę. Trzeba przeto zauważyć, że słusznie organ odwoławczy uznał, iż w sytuacjach wyjątkowych niezależnych od rolnika, powołany przez skarżącego przepis daje możliwość przyznania płatności przez Agencję, jednakże pod warunkiem dochowania określonych warunków. W celu uchylenia się od negatywnych skutków w przypadku kontroli i stwierdzenia zawyżenia powierzchni działek zgłoszonych do płatności, a powierzchnią do nich uprawnioną, rolnik winien zgłosić zaistniały fakt organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym uzyskał taką możliwość. Tymczasem skarżący przedstawił wyżej omówione okoliczności dopiero w dniu podpisania protokołu kontroli, tj. 12 października 2010 r., a w dniu 31 grudnia 2010 r. złożył na piśmie oświadczenie, w którym poinformował, iż dzika zwierzyna zakończyły wyrządzanie szkód w uprawach. Jednak szkody te wystąpiły parę miesięcy wcześniej niż złożone oświadczenie, co zresztą potwierdził skarżący w swoim oświadczeniu do protokołu, a to oznacza, że nie dochował wymaganego. dziesięciodniowego terminu od dnia w którym uzyskał taką możliwość. Możliwość taką skarżący uzyskał z chwilą stwierdzenia poważnych strat w obsadzie drzew i w dużym stopniu dotykających grunty rolne jego gospodarstwa.

Ponadto, skarżący mógł również wykazać, że nie z jego winny powstały nieprawidłowości w złożonym wniosku, jak też z własnej inicjatywy poinformować organ na piśmie, że dane we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazane we wniosku zdezaktualizował się od czasu jego złożenia, lecz do czasu, gdy nie został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu przez organ, oraz że organ nie poinformował go o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Wówczas nie stosuje się pomniejszenia płatności, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jednak skarżący tego nie uczynił w odpowiednim czasie. Na koniec należy podkreślić, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. skarżący był zobligowany w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 do utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów orzecha włoskiego w ilości 75 szt/ha. Zatem był zobowiązany do uzupełniania obsady drzew do wymaganej wielkości. Tymczasem w protokole kontroli skarżący potwierdził ustalenia organu, że na działkach S., P., O., R. jest orzech, lecz w mniejszej obsadzie, czyli nie utrzymywał minimalnej obsady drzew, a ich uzupełnienie planował dopiero na jesień bądź na wiosnę.

Wbrew argumentacji skarżącego, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 68 § 1 K.p.a., ponieważ Sąd nie dopatrzył się sprzeczności w zapisach protokołu co do opisu działek Z i X. Skarżący upatruje tej sprzeczności w opisaniu ich w protokole jako ugór, podczas gdy w uwagach do tych działek kontrolujący wpisał, że "na tych działkach stwierdzono sadzonki orzecha niespełniające minimalnej wysokości (str. 17/25)." Przyjdzie stwierdzić, że w przepisach dotyczących płatności rolnośodowiskowej nie zdefiniowano pojęci ugór. W myśl Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza pojęcie ugór oznacza "pole przez jakiś czas nieuprawiane, zaniedbane" (zob. tom 4, str. 214, Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa 2003). Powtórzyć należy za organem odwoławczym, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 33, poz. 255), producenci rolni w przypadku realizacji wariantu oznaczonego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia wymienionego w § 1, kodem S02d01 lub S02d02, są obowiązani uzupełnić obsadę drzew i krzewów materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych i krzewów owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Według załącznika Nr 9 do rozporządzenia z dnia 1 lutego 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189), elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski powinien spełniać trzy minimalne wymagania jakościowe dla drzewek owocowych: wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej; średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania, jak też powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni drobnych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby w pojemniku. Wedle tego uregulowania sam fakt występowania sadzonek nie przesądza o spełnieniu warunków ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe. Muszą one spełniać omówione powyżej wymagania. W protokole z czynności kontrolnych organ stwierdził, i faktu tego nie zanegował skarżący, że występujące sadzonki orzecha na przedmiotowych działkach, nie spełniały pierwszego z ww. warunków kwalifikujących do przyznania płatności. Natomiast zastany stan użytkowania, wskazanych działek przez skarżącego, został zakwalifikowany jako ugór, czyli zaniedbany, nieuprawniający do wnioskowania na te grunty płatności rolnośrodowiskowej z tytułu uprawy orzecha włoskiego.

W świetle tych konstatacji uznając, że zaskarżona decyzja w swojej istocie odpowiada prawu i nie znajdując podstaw od uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.ps.a., orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

9