Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 108/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1  pkt 1 i  ust. 4 i 5, 6
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania W. O. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r., [...] o odmowie potwierdzenia W. O., J. B., M. B. oraz R. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w Przemyślanach, woj. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W. O. wnioskiem z 31 stycznia 1989 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w B. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione na terenie ZSRR przez M. O., wniosek ów wraz z aktami sprawy dotyczącej rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Państwa Polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. został przekazany przez Starostę B. postanowieniem z [...] marca 2004 r., znak [...] według właściwości Wojewodzie [...].

Kolejnym wnioskiem z dnia 11 lipca 2003 r. W. O. wystąpił do Urzędu Miasta K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. O. nieruchomości poza granicami Państwa Polskiego.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], Prezydent Miasta K. przekazał zgodnie z właściwością do Wojewody [...] wniosek W. O. wraz z aktami sprawy w przedmiocie wydania decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej przez M. O. poza obecnymi granicami Państwa Polskiego w P.

Wnioskami z 22 grudnia 2008 r. J. B., R. B oraz M. B. wystąpili do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. O. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w P., woj.[...].

Z odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] lutego 1998 r. sygn. Akt I [...] wynika, że spadek po M. O., zmarłym [...] stycznia 1973 r. ostatnio zamieszkałym w B. na podstawie ustawy nabyli żona M. O. w [...] części oraz W. O. w [...] części i S. O. w [...]części.

Z potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] grudnia 2001 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po H. O., zmarłej w dniu 21 grudnia 1997 r., ostatnio zamieszkałej w P. na podstawie ustawy nabyli mąż W. O. w [...] części oraz dzieci: H. D., T. O., W. B. i W. O. po [...] części każde z dzieci. Natomiast spadek po W. O. ostatnio zamieszkałym w P., na podstawie ustawy nabyły dzieci H. D., T. O., W. B. i syn W. O.

Z potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...] wynika, ze spadek po W. J. B., zmarłej w dniu [...] lipca 2006 r., ostatnio zamieszkałej w K. na podstawie ustawy nabyli: mąż J. B. oraz syn R. B. i syn M. B. po [...] części każde z dzieci.

Pismem z 12 listopada 2008 r. Wojewoda [...] wezwał W. O. do uzupełnia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty poprzez dostarczenie w terminie 6 miesięcy dowodów wymaganych przez ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu postawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na złożenie przez J. B., R. B. oraz M. B. ww. wniosków z dnia 22 grudnia 2008 r. Wojewoda [...] pismami z dnia 26 stycznia 2009 r., wezwał do uzupełnienia ww. wniosków o potwierdzenie prawa do rekompensaty poprzez dostarczenie w terminie 6 miesięcy dowodów wymaganych przez ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W dalszym toku postępowania organ ponowił wnioski do stron. Ponadto pismami z dnia 5 października 2009 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w K., Oddziału w B. i Archiwum Akt Nowych w W. o odszukanie i przekazanie wszelkich dokumentów archiwalnych (uwierzytelnionych kserokopii) potwierdzających rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych przez M. O. oraz jego udział w prawie własności ww. nieruchomości.

W piśmie z 9 listopada 2009 r., Archiwum Państwowe poinformowało, że nie znaleziono dokumentów dotyczących repatriacji oraz mienia pozostawionego w P. przez M. O., natomiast w piśmie z dnia 19 listopada 2009 r. Archiwum Akt Nowych poinformowało, że nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozostawionego mienia przez M. i M. O. w P. Archiwum Akt Nowych przesłało również potwierdzony za zgodność z oryginałem fragment “Wykazu repatriantów, którzy przechodzili przez Punkt Etapowy w O. za listopad 1945 r." z którego wynika, że M. O. figurujący pod pozycją [...] nie jest tożsamy z M. O. – właścicielem mienia pozostawionego w P., bowiem pod pozycją [...] figuruje M. O., syn A., urodzony w 1884 r. w L., natomiast zgodnie z odpisem skróconym aktu zgonu M. O. z dnia [...] lipca 2004 r. wskazany we wniosku M. O. to syn S., urodzony w 1889 r. w P., w dalszej kolejności Archiwum poinformowało, że nie odnaleziono informacji dotyczących mienia pozostawionego poza granicami RP.

Pismem z 9 października 2009 r. [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej o pomoc poprzez wystąpienie do odpowiednich instytucji o odszukanie i przesłanie dokumentów archiwalnych (uwierzytelnionych kserokopii) mogących świadczyć o rodzaju i powierzchni nieruchomości postawionych przez M. O. w P., a Konsulat przesłał pismo z [...] Archiwum Obwodowego stwierdzające, że z uwagi na brak odpowiedniej dokumentacji w archiwum nie jest możliwe potwierdzenie faktu własności przedmiotowej nieruchomości oraz faktu zamieszkania jej właściciela do chwili wyjazdu do Polski.

Wojewoda [...] wskazał, że jako materiał dowodowy świadczący o pozostawieniu nieruchomości przez M. O. w P. strony przedłożyły kserokopię kontraktu kupna i sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1921 r., z dnia [...] listopada 1920 r., kserokopię kupna parceli gruntowej 1. kat [...] gm. [...] z dnia [...] sierpnia 1925 r. kserokopię pisma zarządu Gminy P. z dnia [...] lipca 1928 r., kserokopię dowodu ubezpieczeniowego z dnia [...] grudnia 1938 r., nr [...], wydanego przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych w P., kserokopię orzeczenia o wymiarze świadczeń w naturze Zarządu Miejskiego w P. z dnia [...] marca 1939 r., kserokopię planu domu mieszkalnego M. O. w P., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Urzędu Wojewódzkiego T. z dnia [...] grudnia 1927 r., [...], poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię uchwały Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] lutego 1929 r., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię kontraktu działu z [...] lipca 1921 r., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Wydziału Powiatowego w P. z dnia [...] listopada 1925 r., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Zarządu Miasta P. z dnia [...] listopada 1928 r., nr [...], poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pokwitowania z dnia 14 marca 1928 r., wydanego przez Zarząd Gm. Miasta P.

Organ pierwszej instancji zauważył również, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się oświadczenia M. Z. z dnia [...] grudnia 1989 r. oraz K. H. z dnia 15 grudnia 1998 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania do protokołu sporządzonego w Wydziale Geodezji, Gospodarki Gruntami, Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej Urzędu Miejskiego w B. Ponadto do akt zostały także dołączone oświadczenia świadków to jest K. H. oraz M. Ż., które zostały złożone w dniu 6 maja 2010 r. w Starostwie Powiatowym w B.

Wojewoda [...] podkreślił, że kilkakrotnie (pismami z dnia 12 listopad 2008 r., z dnia 26 stycznia 2009 r., pismami z dnia 27 styczni 2009 r., 28 sierpnia 2009 r., oraz z dnia 8 lutego 2010 r.) wzywał strony postępowania do uzupełnienia braków wniosku pomimo wezwań strony nie przestawiły w przewidzianym ustawowo terminie żądanych dokumentów.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że poświadczone za zgodność z oryginałem dowody nie świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dotyczy to zarówno pokwitowania z dnia [...] marca 1928 r., pisma Wydziału Powiatowego w P. z dnia [...] listopada 1928 r., kontraktu działu z dnia [...] lipa 1921 r., uchwały Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] lutego 1927 r., pisma Urzędu Wojewódzkiego w T. z dnia [...] grudnia 1927 r., jak również oświadczeń M. Ż., K. H. (nie zostały opatrzone pieczęcią organu przed którymi czynność procesowa została dokonana, jak również protokół M. Ż. nie został podpisany przez pracownika administracji przed którym czynność procesowa została dokonana). W szczególności oświadczenia K. H. i M. Z. złożone do protokołu sporządzonego w dniu [...] maja 2010r., w Starostwie Powiatowym w B. nie dostarczają żadnych informacji, które świadczyłyby o pozostawieniu nieruchomości przez M. O. w P., jak również potwierdzających zamieszkiwanie przez właściciela w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jego opuszczenie w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Również kwerenda przeprowadzona w Archiwum Państwowym w K., Oddział w B., i Archiwum Akt Nowych w W. oraz w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w L. przyniosły negatywny skutek w zakresie ustalenia, iż M. O. był właścicielem nieruchomości pozostawionej w P., zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie układów republikańskich.

Wojewoda [...] wskazał ponadto, że M. O. figurujący pod pozycją [...] na "wykazie repatriantów, którzy przechodzili przez Punkt Etapowy w O. za listopad 1945 r. nie jest tożsamy z M. O. – właścicielem mienia pozostawionego w P. W pierwszym przypadku jest to M. O. syn A. w drugim M. O. syn S.

Organ pierwszej instancji zauważył, że fakt posiadania przez właściciela mienia pozostawionego przez M. O. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. potwierdza karta rzemieślnicza z dnia 17 stycznia 1929 r. nr. Dz. [...], wydana przez Starostwo w P. M. O. urodzonemu w 1889 r. w P.

Reasumując Wojewoda [...] uznał, że w rozpoznawanej przez niego sprawie nie zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, a w szczególności nie udowodniono faktu posiadania przez M. O. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego i pozostawienia ich w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Jedyną przesłanką jaka została spełniona jest posiadanie obywatelstwa polskiego przez spadkobierców właściciela.

Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] odmówił potwierdzenia W. O. synowi W. i H. zamieszkałemu w K. oraz M. B. synowi J. i W. zamieszkałemu w K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Macieja Opalińskiego nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w P. woj.[...].

Od powyższej decyzji W. O. wniósł odwołanie do Ministra Skarbu Państwa.

W toku postępowania odwoławczego Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż przyznanie prawa do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem wszystkich przesłanek wyliczonych enumeratywnie w tej ustawie. Zatem niespełnienie którejkolwiek z nich uniemożliwia jego przyznanie.

Organ drugiej instancji zauważył, że w piśmie z dnia 12 listopada 2008 r., skierowanym do W.O. oraz pismem z dnia 26 stycznia 2009 r., skierowanym do M. B., R. B., J. B. Wojewoda [...] zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wyjaśnił zasady przyznawania prawa do rekompensaty i wezwał do dostarczenia w terminie 6 miesięcy następujących dowodów: świadczących o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, świadczących o posiadaniu obywatelstwa polskiego przez właścicieli pozostawionego mienia i spadkobierców tych osób, potwierdzających miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku śmierci właściciela pozostawionych nieruchomości również dowody potwierdzające miejsce zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób o których mowa w art. 2 lub art. 3 tej ustawy. Organ wojewódzki poinformował, że w przypadku braku tych dowodów można złożyć oświadczenie o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób, oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej, oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

Ponadto organ wezwał do dostarczenia dowodów potwierdzających fakt, iż właściciel pozostawionego mienia zamieszkiwał w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczpospolitej Polskiej I opuścił je w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie umów republikańskich. Wojewoda [...] poinformował stronę postępowania o tym, że tylko oryginały dokumentów lub uwierzytelnione kopie dokumentów mogą stanowić dowód w sprawie.

Minister Skarbu Państwa zaznaczył, że strony jako materiał dowodowy który ich zdaniem ma świadczyć o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez M. O. przedłożyły dowody w formie niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych zauważył, że niepoświadczone urzędowo kserokopie dokumentów w zdecydowanej większości nie mogą stanowić dowodu na to co jest w nich zapisane.

Minister Skarbu Państwa podkreślił, że wyżej wymienione dowody nawet wówczas gdyby zostały przedstawione przez stronę w oryginałach bądź tez kopiach poświadczonych za zgodność z oryginałem nie mogły świadczyć o własności i pozostawieniu nieruchomości.

Z kopii ww. dokumentów nie wynika ani powierzchnia przedmiotowej nieruchomości ani także fakt jej pozostawienia. Natomiast w kserokopii kontraktu kupna sprzedaży z dnia 18 sierpnia 1925 r. wskazano powierzchnię nieruchomości ora fakt jej własności na ten dzień. Minister uznał jednak, że kserokopia tego dokumentu (nawet w oryginale) nie może świadczyć o pozostawieniu i powierzchni przedmiotowej nieruchomości na dzień 1 września 1939 r.

Organ odwoławczy podkreślił jeszcze raz, że strony były wielokrotnie informowane, że należy dostarczyć oryginały dokumentów oraz pouczane o konsekwencjach ich niedostarczenia jednakże tego nie uczyniły.

Minister Skarbu stwierdził również, że z nadesłanych dokumentów nie wynika fakt repatriacji właściciela przedmiotowej nieruchomości. M. O. figurujący pod pozycją [...] w “Wykazie repatriantów, którzy przechodzili przez Punkt Etapowy w O. za listopad 1945 r." nie jest tożsamy z M. O. właścicielem mienia pozostawionego w P. Pod pozycją [...] ww. wykazu figuruje M. O., syn A. urodzony w 1884 r. w L., natomiast zgodnie z odpisem skróconym aktu zgonu M. O. z dnia [...] lipca 2004 r., wskazany we wniosku M. O. to syn S., urodzony w 1889 r. w P.

Powołując się na treść art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) Minister Skarbu Państwa stwierdził, że oświadczenia M. Ż. z dnia 14 grudnia 1989 r., oraz z K. H. z dnia [...] grudnia 1989 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nie podają niezbędnych informacji dotyczących powierzchni przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył również, że oświadczenia świadków K. H. I M. Ż. złożone w dniu 6 maja 2010 r. w Starostwie Powiatowym w B. nie mogą mieć mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie, bowiem świadkowie ci na pytania o charakterze kluczowym dla niniejszej sprawy nie mogli udzielić odpowiedzi z uwagi na upływ czasu oraz niepamięć.

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie strony nie złożyły dokumentów świadczących o pozostawieniu przez M. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Strony tego postępowania nie przedstawiły również dokumentów potwierdzających fakt zamieszkiwania właściciela przedmiotowej nieruchomości na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. oraz opuszczenia go w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Reasumując Minister Skarbu Państwa zauważył, że Wojewoda [...] prowadząc przedmiotowe postępowanie w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy zwracał się prowadząc postępowanie z urzędu do właściwych archiwów państwowych – to jest Archiwum Państwowego w K., Archiwum Państwowego w K. Oddział w B.i Archiwum Akt Nowych w W. jak i zagranicznych poprzez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w L. Jednakże działania te nie przyniosły żadnego rezultatu.

W świetle powyższego Minister Skarbu Państwa stwierdził, że Wojewoda [...] słusznie i w zgodzie ze stanem faktycznym i prawnym odmówił potwierdzenia W. O., J. B., M. B. i R. B. prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnym obszarem Rzeczypospolitej Polskiej i dlatego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [..] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r. W. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W obszernym uzasadnieniu skargi zaznaczył, że nie zgadza się zarówno z treścią decyzji pierwszej jak i drugiej instancji. Podkreślił, że domaga się zwrotu trzech zabudowań, ziemi Potockich i placu budowlanego o pow. [...] m2. Skarżący wskazał, że na dowód pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przedłożył stosowne dokumenty oraz zeznania świadków M. Ż. i K. H., którzy zamieszkiwali obok jego stryja M. O.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i odwołał się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Z przepisów art. 1, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – zwanej dalej ustawą wynika, że prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować będący obywatelem polskim spadkobierca właściciela tychże nieruchomości tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w związku z jedną z poniższych przyczyn: 1) w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie umów z lat 1944 -1945; (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy); 2) wskutek pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzecząpospolitą Polską, a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. (art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1a tej ustawy); 3) w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 2 tej ustawy).

Spadkobierca, aby spełnić powyższe wymogi obowiązany był do ich udokumentowania w oparciu o dowody, o których mowa w art. 6 ustawy. Do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty lub w wykonaniu wezwania organu (art. 6 ust. 6 ustawy) osoba ubiegająca się o to prawo winna dołączyć m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dowodami, o których mowa wyżej mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw oraz wydane przez władze polskie (art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1-3 tej ustawy).

W przypadku braku dokumentów, o których mowa wyżej, dowodami mogły być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 pkt 1 i 2 tej ustawy).

Mając na uwadze powyższe wymogi rację należy przyznać Ministrowi Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie W. O., J. B., M. B., R. B. nie wykazali okoliczności dotyczących faktu pozostawienia mienia przez ich poprzednika prawnego M. O. oraz tego, że temu ostatniemu przysługiwało do tego mienia prawo własności, a także tego, iż M. O. opuścił byłe terytorium RP na skutek wypędzenia lub opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. na podstawie umów, o których mowa w art. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., czy umowy z 1951 r. Wnioskodawcy nie udowodnili również, że M. O. był w jakikolwiek sposób zmuszony do opuszczenia byłego terytorium RP na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r.

Sąd zauważa, że w postępowaniu administracyjnym na okoliczność udokumentowania pozostawienia mienia skarżący przedłożył uwierzytelnione przez organ pierwszej instancji kserokopie: 1) wniosku egzekucyjnego M. O. opatrzonego uchwałą Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] lutego 1929 r., gdzie mowa jest o wpisie na rzecz M. O. prawa własności do połowy realności objętej whl. [...] gm. P.; 2) kontraktu działu z dnia 22 lipca 1921 r., z którego wynika, że dla M. O. i M. O. przypada udział w [...] części w parceli budowlanej [...] wchodzącej w skład nieruchomości oznaczonej w księdze gruntowej jako [...], a po zniesieniu współwłasności na własność tychże osób przypadnie parcela budowlana [...]; 3) pokwitowania z dnia [...] marca 1928 r., w którym pokwitowano odbiór kwoty 100 zł złożonej przez M. i M. O. za sprzedanych im przy Komisji Komasacyjnej [...] m2 placu.

Poza tym W. O. przedłożył niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie: 1) kontraktu sprzedaży z dnia 1 lipca 1921 r. sporządzonego przed zastępcą notariusza w P., gdzie mowa jest kupnie m.in. przez M. O. niezabudowanej parceli nr [...]; 2) kontraktu kupna z dnia [...] sierpnia 1925 r. przez M. i M. małż. O. na własność pochodzącej z nieruchomości hipotecznej [...] parceli gruntowej [...] (rola) o obszarze [...] m2; 3) planu domu mieszkalnego M. O.; 4) dowodu ubezpieczeniowego budowli (dom mieszkalny i chlew) M. O. z grudnia 1938 r.; 5) orzeczenia o wymiarze świadczeń w naturze z dnia [...] marca 1939 r., gdzie ustalono sumę podatku gruntowego i podatku od nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko organu, że przedłożone kserokopie dokumentów nie mają waloru dowodowego jaki należy przypisać dokumentom urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy i z tego powodu nie mogły potwierdzać wystąpienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy. Jeżeli zaś chodzi o uwierzytelnione kserokopie wniosku egzekucyjnego opatrzonego uchwałą Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] lutego 1929 r., kontraktu działu z dnia [...] lipca 1921 r., pokwitowania z dnia [..] marca 1928 r., to - zdaniem Sądu – dowody te nie mogą potwierdzić własności M. O. na moment pozostawienia mienia, ponieważ dotyczą lat 20 – tych, a nie lat 40- tych, czy lat późniejszych, tzn. okresu, gdy następowały przesiedlenia ludności polskiej. Poza tym na podstawie tych dowodów nie można ustalić spójnego i pełnego opisu mienia nieruchomego poprzednika prawnego skarżącego. Wskazane wyżej uwierzytelnione kopie dokumentów opisują różnie oznaczone ewidencyjnie grunty i nie wskazują ich powierzchni oraz rodzaju (grunt zabudowany, niezabudowany). Za dokument potwierdzający nabycie prawa własności do konkretnej nieruchomości nie mogło być uznane pokwitowanie z dnia [...] marca 1928 r. ponieważ wspomina ono ogólnikowo o bliżej nieokreślonych [...] m2 placu i nie jest ono dowodem na podstawie którego doszło do nabycia gruntu.

Za dowody potwierdzające fakt pozostawienia mienia przez M. O. oraz okoliczności w jakich doszło do opuszczenia przez niego dawnego terytorium RP nie mogły być uznane oświadczenia złożone przez M. O. (małżonkę M. O.) oraz W. O. i S. O. (których M. O. był stryjem), ponieważ są to osoby bliskie M. O. w rozumieniu przepisu art. 6 ust. 5 pkt 2 ustawy w zw. z art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dowodami potwierdzającymi fakt pozostawienia mienia przez M. O. oraz okoliczności w jakich doszło do opuszczenia przez niego dawnego terytorium RP nie mogły być oświadczenia złożone przez K. H. (protokół z dnia 15 grudnia 1989 r. i z dnia 6 maja 2010 r.) i M. Ż. (protokół z dnia [...] grudnia 1989 r. i z dnia 6 maja 2010 r.). Świadkowie ci nie wskazują bowiem, że M. O. był właścicielem pozostawionego mienia (w oświadczeniach mowa jedynie o tym, że posiadał on dom, zabudowania gospodarcze (stodoła, stajnia) oraz pole, a także nie podają konkretnych okoliczności i daty opuszczenia przez niego byłego terytorium RP. Poza tym tylko jeden świadek M. Ż. podała na jakim obszarze położony był zabudowany domem i budynkami gospodarczymi posiadany majątek M. O. (około [...] arów), natomiast przepis art. 6 ust. 5 ustawy wymaga w tym zakresie oświadczeń dwóch świadków. Z oświadczeń wskazanych wyżej świadków nie wynika też opis cech budynków posadowionych na gruncie, co - jak słusznie zauważył organ - jest niezbędne do sporządzenia przez biegłego rzeczoznawcę wyceny nieruchomości pozostawionej. Biegły rzeczoznawca określając wartość rynkową nieruchomości pozostawionej musi ją bowiem zestawić z nieruchomością o cechach podobnych do nieruchomości wycenianej. W przypadku zaś braku cen transakcyjnych nieruchomości podobnych rzeczoznawca ma obowiązek ustalić wartość odtworzeniową budynków i budowli, a zatem z dowodów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 (art. 10 ustawy) muszą wynikać konkretne cechy gruntu i naniesień wpływające na wartość nieruchomości, które pozwolą na ustalenie wartości nieruchomości pozostawionej (art. 11 ust. 1 i 3 ustawy).

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego należnych pełnomocnikowi skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).