Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1287/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędziowie Tadeusz Cysek NSA Józef Waksmundzki (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. C. Przedsiębiorstwo Usługowe z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1546/05 w sprawie ze skargi K. C. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 1546/05 oddalił skargę [...] K. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] w zakresie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. 11 decyzjami podjętymi pomiędzy 5 a 29 listopada 1999 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie wymierzył Agencji Celnej [...] opłaty manipulacyjne dodatkowe (w łącznej kwocie 3.120 zł) za czynności służbowe podejmowane na wniosek strony przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego.

W dniu [...] stycznia 2003 r. [...] K. C. złożył w trybie art. 265¹ ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) do Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie wnioski o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie oraz zwrot pobranych opłat.

Decyzjami z dnia [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie odmówił uchylenia wskazanych wyżej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie.

W wyniku rozpatrzenia odwołań strony Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozpatrzenia, decyzją z dnia 24 marca 2005 r. utrzymał w mocy decyzje organu celnego I instancji z dnia 10 maja 2003 r.

Oddalając skargę [...] K. C. na powyższą decyzję Sąd I instancji podkreślił, że decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie wymierzające Agencji Celnej [...] opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne wobec nieskorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych. Strona skarżąca w dniu 20 stycznia 2003 r. wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji wymiarowych w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego oraz zwrot pobranych opłat, nie wskazując podstawy prawnej, na podstawie której żądała zwrotu należności.

Sąd stwierdził, że możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Negatywną przesłanką jest natomiast zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Niespełnienie chociażby jednej z przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej skutkuje niedopuszczalnością wzruszenia decyzji w tym trybie.

Sąd zwrócił uwagę, że w zarzutach sformułowanych we wniosku oraz w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I strona skarżąca nie nawiązała do przesłanek z art. 265¹ Kodeksu celnego warunkujących możliwość wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś nie wykazała czy interes publiczny, czy też ważny interes strony miałby przemawiać za uchyleniem decyzji.

Sąd stwierdził, że przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwoływała się strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowych w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego, nie została prawnie zdefiniowana, podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego". Biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 265¹ Kodeksu celnego tryb ma charakter nadzwyczajny Sąd przyjął, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony", jak i "interesu publicznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że celem trybu nadzwyczajnego z art. 265¹ Kodeksu celnego nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji Sąd przyjął, że w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania zmierzającego do wzruszenia decyzji ostatecznej w tym trybie, "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy. Biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 265¹ tryb jest trybem nadzwyczajnym oraz że stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy - zdaniem Sądu - przyjąć, że ów "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał zastosowanie trybu nadzwyczajnego.

Zdaniem Sądu, w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego, nie można przy ocenie "ważnego interesu strony" jako przesłanki umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej pominąć zachowania samej strony i tego, jak strona rozumie swój "ważny" interes. To, czy ma ona "interes" i czy jest to interes "ważny" jest przede wszystkim kwestią oceny samej strony, a więc to ona musi wskazać, na czym ten interes polega i dlaczego jest on ważny.

Oceniając wniosek strony w tym kontekście Sąd uznał, że strona "ważnego interesu" nie wykazała, bowiem samo przeświadczenie strony, że brak było podstaw do obciążenia jej opłatą manipulacyjną dodatkową za czynności dokonywane przez funkcjonariuszy celnych w miejscu uznanym – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Nie może też przesądzać o tym subiektywny pogląd strony, że wydawanie decyzji w tym przedmiocie przez Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie obarczone było wadami prawnymi.

Sąd odniósł się także do kwestii występowania w sprawie "interesu publicznego" wskazując, że pojęcie to oprócz aspektu społecznego, obejmuje również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. W interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej – nawet wadliwej. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje "interes publiczny", który umożliwiałby wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstawowej przesłanki z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, wniosek strony o zmianę lub uchylenie decyzji nie mógł być, jak zasadnie przyjęły organy celne, uwzględniony.

Sąd I instancji podniósł również, że decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, bowiem w przepisie tym ustawodawca stwierdził, że przy spełnieniu określonych przesłanek decyzja ostateczna "może" być uchylona lub zmieniona. W judykaturze oraz w doktrynie przyjmuje się, że nawet w sytuacji spełnienia przesłanek określonych w art. 2651 Kodeksu celnego organ może, ale nie musi wzruszyć decyzję ostateczną. Tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. W związku z tym, że takich uchybień w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono, również i z tej przyczyny skarga strony nie mogła zostać uwzględniona.

W odniesieniu do podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu braku wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej oraz niezagwarantowania czynnego udziału strony Sąd stwierdził, że organy celne mogły przyjąć, iż wniosek o skierowanie funkcjonariuszy celnych do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. W kontekście powyższego Sąd stwierdził, że organ celny II instancji trafnie zauważył, iż strona brała udział w postępowaniu, gdyż podpisywała bez jakichkolwiek zastrzeżeń stosowne protokoły, stanowiące podstawę do wydania decyzji.

Zdaniem Sądu, nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji, gdyż Dyrektor Izby Celnej słusznie wskazał, że istotą miejsca uznanego jest uzyskanie przez podmiot zainteresowany korzyści w postaci ułatwienia w dokonywaniu odprawy towarów, a więc podmioty posiadające takie miejsca miały możliwość uzyskania przewagi rynkowej nad podmiotami pozbawionymi udogodnień związanych z prowadzeniem miejsc uznanych. W decyzji dotyczącej uznania proponowanego miejsca [...] skarżąca została poinformowana o konieczności ponoszenia z tego tytułu opłat manipulacyjnych dodatkowych. Skarżąca miała wybór czy dokonywać zgłoszeń celnych w oddziale celnym ze wszystkimi tego konsekwencjami (np. długi okres oczekiwania na dokonanie zgłoszenia celnego), czy też w miejscu uznanym ponosząc z tego tytułu opłaty manipulacyjne dodatkowe. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów dotyczących równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.

Ponadto Sąd przyznał trafność twierdzeniu Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, że wszystkie czynności mające na celu zapewnienie przestrzegania przepisów prawa celnego, mieszczące się w pojęciu dozoru celnego i kontroli celnej, są czynnościami służbowymi funkcjonariusza celnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 276 § 1 Kodeksu celnego Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, aby opłaty manipulacyjne dodatkowe zostały wyliczone nieprawidłowo. Organy celne wyliczyły i pobrały opłaty na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, a skarżąca nie wykazała, że przekraczały one 40% wartości towaru, w związku z czym zarzut ten, w ocenie Sądu, jest niezasadny.

Ponadto Sąd podkreślił, że naruszenie polegające na nieustosunkowaniu się przez Naczelnika Urzędu Celnego do wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, zostało w całości konwalidowane w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zwiera uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy, bowiem jej wydanie było dopuszczalne, tym bardziej, że jest to decyzja o charakterze uznaniowym.

W skardze kasacyjnej [...] K. C. wniósł o uchylenie w całości powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która naruszyła art. 2651 Kodeksu celnego w ten sposób, że błędnie odmawiając zastosowania tego przepisu bezpodstawnie odmówiła uchylenia i zmiany decyzji wymierzającej firmie opłaty manipulacyjne.

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. przez oddalenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej naruszającej rażąco przepisy o postępowaniu, tj. art. 2631 Kodeksu celnego, art. 120 – 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, które to naruszenia, wbrew osądowi WSA, miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem:

- decyzja Dyrektora Izby Celnej (jak również decyzja organu I instancji) nie zawierała dostatecznych ustaleń faktycznych i prawnych, w zakresie wnioskowanym przez stronę, a odnoszących się do przesłanek wymiaru opłat tj. rodzaju czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy celnych (czynności służbowe – czynności kontroli celnej) w miejscu uznanym [...] oraz wartości celnej towarów, mającej bezpośredni wpływ na wysokość opłat manipulacyjnych dodatkowych, przez co decyzja ta naruszała art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej;

- Naczelnik Urzędu Celnego, jako organ celny pierwszej instancji właściwy rzeczowo do rozpatrzenia wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego, rozstrzygnął w niniejszej sprawie również o zasadności zwrotu opłat manipulacyjnych, podczas gdy organem celnym pierwszej instancji właściwym rzeczowo do orzekania o zwrocie należności celnych, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia przez niewłaściwe zastosowanie (Dz. U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.) był Dyrektor Izby Celnej; tym samym postępowanie organów celnych w przedmiotowej sprawie naruszało w szczególności art. 120 Ordynacji podatkowej;

- organy celne błędnie przyjęły, że wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej nastąpiło na wniosek skarżącej w chwili złożenia wniosku o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego, oraz że postępowanie prowadzące do wydania decyzji nie wymagało zachowań zgodnych z normami wyrażonymi w art. 122, art. 123 § 1, 200 § 1 Ordynacji podatkowej;

- materialno-prawną podstawą skarżonych decyzji był art. 246 § 2 Kodeksu celnego formułujący jednoznaczną dyspozycję zwrotu należności celnych w przypadku, gdy w chwili ich uiszczenia nie były one prawnie należne. Jakkolwiek przepis ten może stanowić punkt odniesienia dla oceny przesłanek zastosowania instytucji uchylenia lub zmiany decyzji, to nie powinien stanowić podstawy materialno-prawnej decyzji wydanej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, co niewątpliwie naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i kwalifikowało decyzje organów celnych do uchylenia.

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach sprawy oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezbadanie zasadności zarzutu skarżącej, dotyczącego niewystąpienia istotnej przesłanki poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych, określonej w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, tj. wykonywania "czynności służbowych" przez funkcjonariuszy celnych w miejscu uznanym, a także poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku istoty zarzutu dyskryminacyjnego traktowania miejsc uznanych i w konsekwencji nieodniesienie się do niego.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.:

1. § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów przez akceptację niewłaściwego zastosowania, albowiem Naczelnik Urzędu Celnego, jako organ celny pierwszej instancji właściwy rzeczowo do rozpatrzenia wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 265¹ Kodeksu celnego, rozstrzygnął w niniejszej sprawie również o zasadności zwrotu opłat manipulacyjnych, podczas gdy organem celnym pierwszej instancji właściwym rzeczowo do orzekania o zwrocie należności celnych był, zgodnie z § 4 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, Dyrektor Izby Celnej.

2. art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez akceptację błędnego jego zastosowania w wyniku przyjęcia, że na wniosek [...] w miejscu uznanym wykonywane były jakiekolwiek czynności służbowe.

3. art. 2651 Kodeksu celnego przez jego błędną interpretację, tj.:

- poprzez przyjęcie, że na firmie jako wnioskodawcy spoczywał ciężar przeprowadzania oczywistych dowodów na to, że wnioskowane uchylenie decyzji skutkować będzie zaspokojeniem zarówno ważnego, finansowego interesu strony, jak i interesu publicznego,

- poprzez przyjęcie, że przesłanka interesu publicznego zasadzającego się na eliminowaniu wadliwych i szkodzących porządkowi prawnemu decyzji nie jest wystarczająca, by decyzje takie uchylać, ponieważ eliminowanie decyzji godzi w pewność obrotu prawnego i gospodarczego.

4. art. 277 Kodeksu celnego poprzez akceptację niewłaściwego zastosowania i przyjęcie, iż ma on zastosowanie także do zwrotu kwot uprzednio pobranych jako opłaty manipulacyjne dodatkowe.

5. art. 276 § 1 Kodeksu celnego poprzez akceptację niestosowania przez organy celne zawartej tam normy, w przypadkach gdy wysokość opłat manipulacyjnych dodatkowych stanowi iloczyn liczby godzin przepracowanych przez funkcjonariuszy celnych i stawki godzinowej określonej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r.

6. art. 32 oraz art. 217 Konstytucji, w związku z art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, poprzez pominięcie normatywnej treści tych przepisów, w zakresie w jakim wynika z nich fundamentalna dla państwa prawa zasada równości wobec prawa, albowiem pobór opłat manipulacyjnych dodatkowych poza granicami administracyjnymi Warszawy realizowany był wyłącznie w miejscach uznanych, mimo że odprawy celne na wniosek stron dokonywane były także w jednostkach organizacyjnych administracji celnej oraz pominięcie fundamentalnej zasady nakładania danin jedynie w drodze ustawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła szczegółowe argumenty na uzasadnienie przytoczonych w jej petitum podstaw kasacyjnych.

W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i podniósł, że zarzuty w niej przedstawione są bezzasadne. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania oceny dokonanej przez organy celne, bowiem stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a wyprowadzone z niego wnioski mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) oraz z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

Treść przytoczonych w skardze zarzutów kasacyjnych wymagała w pierwszej kolejności oceny zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 265¹ Kodeksu celnego. Przy ocenie tego zarzutu należy wziąć pod uwagę, że skarżący w swoim wniosku z dnia 2 grudnia 2002 r. żądał uchylenia decyzji ostatecznych o wymiarze opłaty manipulacyjnej dodatkowej za czynności służbowe wykonywane przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego podając jako uzasadnienie swojego żądania:

- naruszenie przez organ celny w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o nałożeniu opłat manipulacyjnych dodatkowych art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;

- naruszenie przez organ art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu;

- naruszenie przez organ art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji na podstawie nieudowodnionego stanu faktycznego, a to z uwagi na brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów;

- naruszenie przez organ art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego poprzez błędną interpretację wyrażonej tam normy;

- naruszenie przez organ art. 32 Konstytucji RP poprzez dyskryminacyjne traktowanie miejsc uznanych w stosunku do oddziałów i posterunków celnych pod względem opłat pobieranych za czynności przeprowadzane w nich przez urzędników organów celnych.

Treść tych zarzutów wskazuje, że skarżący w istocie nie nawiązał do przesłanek z art. 265¹ Kodeksu celnego, lecz zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a więc kwestionował legalność decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe. Zarzucane we wniosku wady tych decyzji podlegały weryfikacji w trybie zwykłym przez wniesienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz skargi do sądu administracyjnego.

Uchylenie tych decyzji, jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji nie mogło natomiast nastąpić w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego, ponieważ powołane we wniosku wady prawne tych decyzji nie wyczerpują przesłanek uchylenia (zmiany) decyzji ostatecznej w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. System ten jest oparty na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. To ogólne założenie stosowania trybów nadzwyczajnych ma również pełne zastosowanie do weryfikacji decyzji ostatecznych w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego. Weryfikacja decyzji ostatecznej w tym trybie nie może polegać na ocenie jej legalności, a do tego w istocie zmierzały zarzuty zawarte we wniosku skarżącego.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, ze badanie przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Ważnego interesu strony nie można bowiem tylko rozumieć w ten sposób, że uchylenie decyzji ostatecznej o wymiarze opłaty manipulacyjnej dodatkowej jest korzystne, ważne dla interesu gospodarczego strony, gdyż według takiego rozumowania żądanie uchylenia każdej decyzji ostatecznej, nakładającej na stronę obowiązek zapłaty należności celnych, spełniałoby w sposób automatyczny wymaganie ważnego interesu strony, zawarte w art. 265¹ Kodeksu celnego.

Trafne jest także stanowisko Sądu I instancji, ze wymienione przez skarżącego wady decyzji ostatecznych nie wskazują na istnienie w sprawie interesu publicznego, który miałby polegać na wyeliminowaniu tych decyzji z obrotu prawnego. Niewątpliwie w interesie publicznym leży, aby decyzje wydawane przez organy administracji publicznej były zgodne z prawem, a istniejące rozwiązania proceduralne (odwołanie, skarga do sądu administracyjnego), pozwalają na osiągnięcie takiego pożądanego celu.

Z art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego wynika, że decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. W tym kontekście należy stwierdzić, że interes publiczny przemawia za pewnością prawa i trwałością decyzji ostatecznych. Decyzje ostateczne organów celnych mogą być wzruszone w razie wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego) albo wznowienia postępowania (art. 240 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego). Skarżący, kwestionując decyzje o wymiarze opłat manipulacyjnych dodatkowych, nie powołał się jednak na przytoczone wyżej przepisy, ale oparł swoje żądanie na art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Ten przepis stanowi odmienną podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej, opartej na innych przesłankach. W kontekście powołanych wyżej przepisów art. 247 i 240 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego, nie jest zatem prawidłowe powołanie się przez skarżącego na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego na interes publiczny, który miałby polegać na uchylaniu ostatecznych decyzji, według twierdzeń skarżącego, niezgodnych z prawem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.