Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 836/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Pracownicy samorządowi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 3, art. 3a, art. 4 pkt 4
journal: Dz.U. 1990 nr 21 poz 124
law: Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych.
article: art. 33 ust. 2, art. 39, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 1986 nr 36 poz 180
law: Ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Specjalista Joanna Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powołania zastępcy kierownika Urzędu Stanu Cywilnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] roku Rada Miejska w S., działając na podstawie przepisu art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz.U. z 2004 roku, Nr 161, poz. 1688) z dniem 1 marca 2007 roku powołała T. A. na zastępcę kierownika Urzędu Stanu Cywilnego ( dalej jako: USC ) w S.. W uzasadnieniu Rada wskazała, iż w związku z przejściem na emeryturę J. D. - dotychczasowego zastępcy kierownika USC zachodziła konieczność powołania nowego zastępcy.

Wskazaną uchwałę zaskarżył Wojewoda Lubuski, powołując się na przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucał jej istotne naruszenie prawa, tj.:

- § 54 zarządzenia Nr [...] Burmistrza S. z dnia [...] w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Urzędowi Miejskiemu w S. w związku z pkt VII załącznika Nr 2 do w/w zarządzenia, a tym samym również naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)

- art. 3a ustawy z dnia 22 marca 1990 roku o pracownikach samorządowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 z późn. zm.).

Uzasadniając skargę organ nadzoru stwierdził, że za chybione uznał, uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego, stanowisko zastępcy Burmistrza, iż wobec faktu, że w regulaminie organizacyjnym Urzędu Gminy nie jest przewidziany etat dla zastępcy kierownika USC, bowiem pełnienie tej funkcji sprowadza się jedynie do zastępowania Kierownika USC podczas jego nieobecności, nie można zatem mówić o istnieniu wolnego stanowiska kierowniczego, a tym samym nie było potrzeby by powołanie zastępcy kierownika USC poprzedzone było postępowaniem konkursowym o jakim mowa w art. 3 a ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych. Zdaniem skarżącego, Rada Miejska w S. zaskarżoną uchwałą istotnie naruszyła prawo. Wywodził, iż w myśl art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez burmistrza w drodze zarządzenia, w którym organ wykonawczy gminy władny jest unormować strukturę organizacyjną (liczbę, status, nazwy i zakresy działania poszczególnych komórek organizacyjnych, ich obsadę etatową liczbę i nazwy stanowisk pracy itp.) oraz zasady działania urzędu (podział kompetencji, zasady współdziałania komórek, obieg i przechowywanie dokumentacji, godziny otwarcia urzędu dla stron itp.). Burmistrz S. wskazane kwestie unormował w zarządzeniu Nr [...]. W § 54 tego aktu znalazł się zapis, iż schemat organizacyjny i wyszczególnienie stanowisk pracy stanowią załączniki do regulaminu. Z kolei w załączniku Nr 2 do ww zarządzenia pod pozycją Nr VII wskazano, iż w Urzędzie Stanu Cywilnego przewidziany jest tylko jeden etat. Również obecnie obowiązujący regulamin organizacyjny Urzędu Miejskiego w S. nadany zarządzeniem Burmistrza Nr [...] ( Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z dnia 28 lutego 2007r., Nr 18, poz. 253) nie przewiduje stanowiska zastępcy kierownika USC. Skoro więc Burmistrz S. nie przewidział stanowiska zastępcy kierownika USC, to Rada Miejska zaskarżoną uchwałą dokonała powołania wskazanej w niej osoby na nieistniejące stanowisko zastępcy kierownika USC. W ocenie Wojewody organ stanowiący gminy jest władny - w myśl art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego do powoływania zastępcy czy też zastępców kierownika USC, ale może to uczynić tylko i wyłącznie, jeśli takie stanowisko zastępcy zostało uprzednio przewidziane przez organ wykonawczy w wydanym przez niego regulaminie organizacyjnym urzędu. Tym samym działanie Rady istotnie narusza prawo tj. regulamin organizacyjny, a przez to również przepis art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

W opinii organu nadzoru istotnym naruszeniem prawa, którego dopuściła się Rada Miejska w S. przedmiotową uchwałą, jest również powołanie na stanowisko zastępcy kierownika USC bez poprzedzenia go przeprowadzeniem konkursu na to stanowisko zgodnie z art. 3a ustawy z o pracownikach samorządowych. Podnosił, że skoro z uzasadnienia kwestionowanej uchwały wynika, iż potrzeba powołania zastępcy kierownika USC związana jest z faktem przejścia na emeryturę dotychczasowego zastępcy to oznacza to faktyczne funkcjonowanie takiego stanowiska w strukturze organizacyjnej urzędu pomimo braku unormowań w regulaminie organizacyjnym. Wskazywał na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 r. l PKN 480/99 w którym stwierdzono, iż art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego wskazuje jedynie możliwość powierzenia wykonywania obowiązków kierownika USC innej osobie niż wójt, burmistrz lub prezydent miasta, natomiast kwestie nawiązania z nim stosunku pracy normowane są przez ustawę z dnia 22 marca 1990 roku o pracownikach samorządowych. Organ nadzoru wskazywał, iż zgodnie z tą ustawą kierownik USC (zastępca) jest pracownikiem samorządowym zajmującym stanowisko kierownicze wymienione w wydanym na podstawie przepisu art. 3 ust. 5 ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawię zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostach i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223 ze zm.) i nie jest pracownikiem zatrudnianym na podstawię wyboru i powołania (art. 2 ustawy o pracownikach samorządowych). Nie można zatem uznać, iż użyte przez ustawodawcę w art. 6 ust. 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego sformułowanie o powołaniu przesądza o tym, iż mamy do czynienia ze stosunkiem pracy z powołania. Jest to jedynie tzw. powołanie pozorne, oznaczające tylko i wyłącznie powierzenie stanowiska czy funkcji. Należy zatem przyjąć, iż podstawą zatrudnienia kierownika USC lub jego zastępcy jest mianowanie lub umowa o pracę, a w takim przypadku art. 3 a ustawy o pracownikach samorządowych przewiduje otwarty i konkurencyjny nabór. Nabór ten dotyczy zarówno osób przyjmowanych z zewnątrz jak i pracowników zatrudnionych wcześniej w urzędach, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 października 2007 roku sygn. akt II OSK 1445/07. Skoro więc procedura powołania zastępcy kierownika USC w S., nie została poprzedzona otwartym postępowaniem konkursowym, wyłaniającym kandydata na to stanowisko doszło do naruszenia art. 3a w/w ustawy o pracownikach samorządowych. Zdaniem Wojewody stwierdzonego naruszenia prawa nie konwaliduje fakt zmodyfikowania istniejącego stosunku pracy pracownika Referatu Budownictwa i Rozwoju Gospodarczego Urzędu Miejskiego w S. poprzez rozszerzenie jego dotychczasowego zakresu obowiązków o te związane z pełnieniem funkcji zastępcy Kierownika USC. Ponadto wskazywał, iż wbrew wywodom zawartym w wyjaśnieniach zastępcy Burmistrza, z przedmiotowej uchwały wynika wprost, iż Rada powołała wskazaną w uchwale osobę na stanowisko zastępcy kierownika USC jedynie na wypadek konieczności zastępowania kierownika USC, treść uchwały przesądza bowiem o tym, iż powierzenie stanowiska nastąpiło bez określenia jakichkolwiek ograniczeń w sprawowaniu tej funkcji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Miejskiej w S. domagał się jej oddalenia. Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik wywodził, iż strukturę organizacyjną ( w tym obsadę etatową poszczególnych komórek organizacyjnych ) oraz zasady działania urzędu gminy określa jego regulamin organizacyjny przy czym urzędy stanu cywilnego, zgodnie z art. 5a ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego, wchodzą w skład urzędu gminy. Zdaniem pełnomocnika Rady Miejskiej, trudno dostrzec naruszenie regulaminu organizacyjnego Urzędu Miejskiego w Strzelcach Kraj., w sytuacji gdy nie przewiduje on w strukturze organizacyjnej etatu zastępcy kierownika USC, w sytuacji gdy osoba, której powierzono funkcję zastępcy kierownika USC jest już zatrudniona w Urzędzie Miejskim w S. na stanowisku uwzględnionym w regulaminie ( w Referacie Budownictwa i Rozwoju Gospodarczego), a nowe obowiązki rozszerzają jedynie dotychczasowy zakres obowiązków tego pracownika. Podnosił, iż z uwagi na okoliczność, że funkcja zastępcy kierownika USC sprowadza się do pełnienia obowiązków tylko w czasie nieobecności kierownika USC, nie było konieczności wskazania w regulaminie organizacyjnym stanowiska zastępcy kierownika USC, co wiązałoby się z koniecznością powstania etatu. Podkreślał, że projekt zaskarżonej uchwały został wprowadzony do porządku obrad sesji Rady Miejskiej w dniu 22 lutego 2007r. na wniosek Burmistrza, który jako organ kompetentny do wydania regulaminu organizacyjnego urzędu nie dostrzegał sprzeczności wnoszonego projektu z tymże regulaminem. Zdaniem pełnomocnika, nawet gdyby uznać że zaskarżona uchwała narusza regulamin organizacyjny Urzędu Miejskiego w S. to jest to naruszenie o charakterze nieistotnym. Regulamin organizacyjny urzędu gminy nadawany zarządzeniem przez organ wykonawczy gminy nie stanowi aktu prawa miejscowego i w związku z tym nie istnieje obowiązek jego publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym ( tak wyrok NSA z dn. 15.04.2003r. , II SA/Łd 324/03, "Wspólnota" 2003, nr 14, s. 57). Zarządzenie wójta o nadaniu urzędowi regulaminu organizacyjnego nie zostało przez ustawodawcę zaliczone do kategorii przepisów porządkowych. Treść art. 91 ust. 1 w związku z art. 90 ust. 1 usg rozstrzyga zatem, iż wojewoda jest uprawniony jedynie do stwierdzania nieważności uchwał rady gminy oraz aktów ustanawiających przepisy porządkowe - nie jest zatem upoważniony do stwierdzania nieważności zarządzeń organu wykonawczego gminy innych niż zarządzenia ustanawiające przepisy porządkowe. Stwierdzenie sprzeczności zaskarżonej uchwały z zarządzeniem, nieobjętym nadzorem wojewody można zatem uznać co najwyżej za nieistotne naruszenie prawa.

Dalej pełnomocnik organu wywodził, że uznanie naruszenia normy art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych wymaga przyjęcia, że podjęcie zaskarżonej uchwały musiało być poprzedzone otwartym i konkurencyjnym naborem na stanowisko zastępcy kierownika USC. Zdaniem pełnomocnika organu, podstawową przesłanką uzasadniającą rozpoczęcie procedury naboru, o którym mowa w art. 3a i nast. cyt. Ustaw, jest istnienie "wolnego stanowiska urzędniczego". W świetle orzecznictwa przytoczonego w skardze nie budzi wątpliwości, że powołanie na stanowisko kierownika (jak i zastępcy kierownika ) USC nie oznacza nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania. Jest to bowiem powołanie pozorne, oznaczające tylko i wyłącznie powierzenie stanowiska czy funkcji. Powołanie kierownika USC oderwane jest od nawiązania stosunku pracy. Kompetencje w zakresie nawiązania stosunku pracy w tym przypadku ma organ wykonawczy gminy. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć przez wolne stanowisko urzędnicze. Powołując się na podejmowane w literaturze próby zdefiniowania tego pojęcia ( vide: Jacek Borowicz "Z problematyki otwartego i konkurencyjnego naboru na wolne stanowisko urzędnicze w samorządzie terytorialnym" w Samorząd Terytorialny - nr 10/2007 str. 48 ) wskazywał iż za wolne można uznać stanowisko , które:

" a) istnieje w strukturze organizacyjnej danego pracodawcy samorządowego i jako takie wymaga obsadzenia Gest przewidziane przez przepisy odpowiedniego szczebla organizujące dany podmiot samorządowy); może to być stanowisko już istniejące zgodnie z danym stanem organizacji podmiotu zatrudniającego lub też nowo utworzone ( np. takie, które powstaje w wyniku reorganizacji danego samorządowego zakładu pracy),

b) zatrudnienie na danym stanowisku pracy jest wykonywane na podstawie stosunku pracy wynikającego z mianowania lub umowy o pracę ( art. 2 pkt 2 i 4 ust. o pracownikach samorządowych),

c) nie ma ( lub jest wiadomo, że w przyszłości nie będzie) osoby fizycznej, którą z pracodawcą samorządowym łączyłby stosunek pracy, którego przedmiotem byłoby wykonywanie pracy na danym stanowisku urzędniczym."

W sprawie niniejszej przesłanka z pkt a, która powinna zaistnieć łącznie z pozostałymi, nie jest spełniona. Stanowisko zastępcy kierownika USC nie jest przewidziane w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego w Strzelcach Kraj. , a osobie której powierzono pełnienie tej funkcji zmodyfikowano istniejący stosunek pracy jako pracownika Referatu Budownictwa i Rozwoju Gospodarczego Urzędu Miejskiego poprzez rozszerzenie jego dotychczasowego zakresu obowiązków .

Na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 roku pełnomocnik Wojewody Lubuskiego podtrzymując skargę dodatkowo podnosił, iż Burmistrz S. Zarządzeniem z dnia [...] zmienił zarządzenie w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Urzędowi Miejskiemu i przewiduje on aktualnie w USC również stanowisko zastępcy kierownika USC. Wywodził również, iż skoro nadzorowi Wojewody podlegają również zarządzenia, to nie jest uprawniony wniosek, iż regulamin organizacyjny urzędu takiemu nadzorowi nie podlega.

Pełnomocnik organu podtrzymywał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Zarzucał, iż w dacie podejmowania uchwały regulamin organizacyjny nie przewidywał stanowiska zastępcy kierownika USC, a jego zmiana wynikała z reorganizacji Urzędu Miejskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy te dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to w konsekwencji, iż sąd administracyjny w toku badania sprawy nie uwzględnia argumentów natury słusznościowej czy celowościowej, ograniczając się wyłącznie do oceny legalności działania administracji publicznej czyli jej zgodności z przepisami prawa materialnego i obowiązującej organy administracji procedury. Kontrola sądowoadmnistracyjna sprawowana jest przy tym wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego na dzień podjęcia kwestionowanej skargą uchwały.

Przedmiotem zaskarżenia przez organ nadzoru była w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w S. w przedmiocie powołania zastępcy kierownika USC. Skarga na wskazaną uchwałę została skutecznie wniesiona, bowiem w sytuacji gdy upłynął termin w którym organ nadzoru mógł objąć ją rozstrzygnięciem nadzorczym, może on wnieść skargę do sądu administracyjnego, nie będąc przy tym związany terminem zaskarżenia o jakim mowa w art. 53 § 1 - 3 ppsa.

Mając na uwadze treść skargi i argumenty podnoszone w odpowiedzi na nią istota sporu - w ocenie Sądu - sprowadzała się w zasadzie do rozstrzygnięcia czy prawnie dopuszczalne jest powierzenie, mocą uchwały rady gminy podjętej na podstawie art. 6 ust 3 ustawy, samej tylko funkcji zastępcy kierownika USC, bez "osadzenia" tego powierzenia ( powołania ) w regulacjach jakie ustanawia dla stanowiska zastępcy kierownika USC ustawa o pracownikach samorządowych i przepisy wykonawcze do niej.

Odnosząc się do przedmiotu sporu w pierwszej kolejności wskazać należało, iż zgodnie z przepisem art. 5a ust. 1 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego urzędy stanu cywilnego wchodzą w skład urzędu gminy. Zgodnie zaś z przepisem art. 6 ust. 1 tej ustawy czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego lub jego zastępca (zastępcy), w myśl ust. 2 kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt lub burmistrz (prezydent), jednakże stosownie do ust. 3 rada gminy może powołać innego kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcę (zastępców). Wskazany ust. 3 art. 6 ustawy zawiera tym samym uprawnienie dla rady gminy do podjęcia uchwały w przedmiocie powołania innego niż burmistrz kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcy. Sama uchwała nie jest wystarczająca do powierzenia czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, dokonywanych przez kierownika urzędu stanu cywilnego bądź jego zastępcę, osobie powołanej do pełnienia tej funkcji. Zgodnie powołanym w skardze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 19 stycznia 2000 roku ( l PKN 480/99 - OSNP 2001/10/349 ), które Sąd orzekający w sprawie w pełni aprobuje, użyte w art. 6 ust. 3 ustawy określenie "powołuje", oznacza jedynie kompetencję do powierzenia stanowiska, funkcji. Oznacza to w konsekwencji, iż uchwała rady gminy w tym zakresie stanowi jedynie akceptację i przyzwolenie na przekazanie funkcji innej osobie, niż osoba powołana do jej pełnienia na mocy ustawy. Takie rozumienie określonej w art. 6 ust 3 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego kompetencji rady gminy wynika z uwzględnienia przy jego wykładni przepisów ustawy o pracownikach samorządowych. Skoro bowiem USC jest częścią urzędu gminy, przepis art. 6 wskazanej ustawy nie może być wykładany w oderwaniu od ustawy o pracownikach samorządowych, określającej ich status prawny, w tym podstawy zatrudnienia oraz organy właściwe do dokonywania czynności w zakresie nawiązania stosunku pracy, stanowiącego podstawę przekazania zadań wykonywanych na stanowisku urzędniczym. Stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu Najwyższego, w którym odszedł on od dotychczasowej wykładni przepisu art. 6 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego zaprezentowanej w wyroku z dnia 13 października 1995 - II URN 44/95, zostało zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych ( vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2007 III SA/Łd 699/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lipca 2007 roku III SA/Lu 262/07, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2007 roku IIISA/Po 382/07) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok z dnia 17 października 2007 roku, II OSK 1445/07 ). Mając na uwadze powyższe, przyjąć należy, że kierownik ( zastępca kierownika ) USC jest zatrudniany na podstawie umowy o pracę, albo - jeżeli taka podstawa została zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych przewidziana dla tego stanowiska w statucie gminy- na podstawie mianowania. Sama zaś uchwała rady gminy o jego powołaniu stanowi upoważnienie dla wójta (burmistrza, prezydenta), czyli podmiotu dokonującego czynności z zakresu prawa pracy na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy o pracownikach samorządowych, do zawarcia z powołanym kierownikiem urzędu stanu cywilnego umowy o pracę czy sporządzenia aktu mianowania. Skoro więc kierownik ( zastępca kierownika) USC jest pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie mianowania bądź umowy o pracę (art. 2 pkt 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych), to do nawiązania z nim stosunku pracy ma zastosowanie art. 3a tej ustawy, stanowiący, że nabór na wolne stanowiska urzędnicze zatrudnianych na wyżej powołanej podstawie prawnej ( umowa o pracę, mianowanie ) jest otwarty i konkurencyjny. Ustawa w tym przedmiocie nie wprowadza żadnych wyjątków, które uzasadniałyby odstępstwo od powyższej zasady. Funkcja kierownika ( zastępcy kierownika) USC może być pełniona jedynie w ramach stanowiska urzędniczego w strukturze organizacyjnej gminy - w urzędzie gminy. Podkreślenia przy tym wymaga, że w świetle przepisów ustawy o pracownikach samorządowych i wydanego na podstawie jej art. 3 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 roku w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich ( Dz.U. z 2005 r., Nr 146, poz.1223 ze zm. ) - zał. Nr 3 , tabela II, pkt II pkt 11- stanowisko zastępcy kierownika USC jest w urzędzie gminy stanowiskiem urzędniczym o charakterze kierowniczym. Może być na nim zatrudniona wyłącznie osoba legitymująca się wykształceniem wyższym i co najmniej 4 letnim stażem pracy. Z tytułu zatrudnienia na takim stanowisku przysługuje jej wynagrodzenie w XIII-XVI kategorii zaszeregowania wraz z obligatoryjnym dodatkiem funkcyjnym.

Reasumując stwierdzić należy, iż podjęcie przez radę gminy uchwały o powierzeniu funkcji ( czynności ) kierownika czy zastępcy kierownika USC musi być związane z nawiązaniem stosunku pracy na stanowisku kierownika lub zastępcy kierownika USC. A skoro źródłem powstania stosunku pracy na takim stanowisku może być jedynie mianowanie lub umowa o pracę, to powołanie o jakim mowa w art. 6 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego i nawiązanie stosunku pracy na stanowisku zastępcy kierownika USC poprzedzone być musi przeprowadzeniem konkursu o jakim mowa w art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Wymóg ten dotyczy zarówno kandydatów nowozatrudnionych jak i już pracujących w urzędzie ( vide: wyrok NSA z dnia 17 października 2007 roku , II OSK 1445/07 ). Z tych przyczyn na pełną aprobatę zasługują wywody skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przez kwestionowaną uchwałę przepisu art. 3 a ustawy o pracownikach samorządowych i pogląd organu

nadzoru, iż naruszenie to ze względu na swój charakter jest naruszeniem istotnym.

Skutkuje bowiem niedopuszczalnym powierzeniem funkcji zastępcy kierownika USC osobie nie zatrudnionej na stanowisku jakie przewidziane jest dla jej realizacji w ustawie o pracownikach samorządowych i przepisach do niej wykonawczych. Tym samym za pozbawione podstaw uznać należało stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Z przyczyn podniesionych wyżej nie można bowiem podzielić poglądu o dopuszczalności powierzenia funkcji zastępcy kierownika USC jedynie w postaci dodatkowych obowiązków osobie już zatrudnionej w urzędzie. Powierzenie takiej funkcji dla swej prawnej skuteczności musi się bowiem wiązać z zajmowaniem kierowniczego stanowiska w urzędzie gminy w oparciu o umowę o pracę lub akt mianowania na stanowisko zastępcy kierownika USC. Wskazać też należy dodatkowo, iż powołania na stanowisko zastępcy kierownika USC nie można utożsamiać ani z umocowaniem pracownika do dokonywania określonych czynności o jakim mowa w art. 39 ustawy o samorządzie gminnym, ani z upoważnieniem o jakim mowa w art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga też szczególnie odpowiedzialny charakter pracy na stanowisku kierownika ( zastępcy kierownika) USC. Jest to pracownik wyposażony w niezwykle istotne uprawnienia z zakresu szeroko rozumianego prawa rodzinnego. Podejmuje on czynności związane z rejestracją stanu cywilnego ( sporządzanie aktów urodzenia, zgonu, małżeństwa ) a także związane z innymi zdarzeniami mającymi wpływ na stan cywilny. Sporządzane przez niego akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych i ich niezgodność z prawdą może być wykazywana tylko w postępowaniu sądowym. Sprowadzanie obowiązków tego rodzaju jedynie do dodatkowych czynności pracownika zatrudnionego w innym charakterze uznać należy za niedopuszczalne. Nie można zgodzić się też z twierdzeniem pełnomocnika Rady Miejskiej, iż skoro w regulaminie organizacyjnym Urzędu Miejskiego nie ma stanowiska zastępcy kierownika USC, to nie ma wolnego stanowiska urzędniczego którego obsadzenie wymagałoby naboru konkursowego. Wprawdzie bowiem nie ma go w strukturze organizacyjnej Urzędu, to jak wynika z uzasadnienia kwestionowanej uchwały potrzeba jego funkcjonowania istniała skoro zastępcą kierownika USC w S. był do końca lutego 2007 roku J.D.. Zauważyć też należy, co akcentował na rozprawie pełnomocnik organy, iż powołanie dokonane uchwałą Rady Gminy nastąpiło na wniosek Burmistrza. Organ wykonawczy Gminy jako podmiot uprawniony do wydania zarządzenia w przedmiocie regulaminu organizacyjnego urzędu gminy powinien dokonać zmiany tego aktu w celu uwidocznienia w strukturze organizacyjnej urzędu takiego stanowiska urzędniczego na którym, w ramach stosunku pracy musi być realizowana funkcja powierzona uchwałą Rady Gminy. Oznacza to w konsekwencji, iż powołanie przez Radę Miejską T. A. na funkcję zastępcy kierownika USC w sytuacji formalnego braku takiego stanowiska w regulaminie organizacyjnym Urzędu Gminy nastąpiło z naruszeniem tego regulaminu, co miało jednak charakter - odmiennie niż uznał Wojewoda - nieistotnego naruszenia prawa.

Wskazać też na koniec należy, iż sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonej uchwały jedynie pod kątem jej zgodności z prawem. Stąd brak było podstaw do rozważań kwestii jej zasadności z punktu widzenia potrzeb istnienia w Urzędzie Miasta stanowiska zastępcy kierownika USC.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości ( art. 91 ust. 1 w związku z art. 93 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym ) i orzekł, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu ( art. 152ppsa).