Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 452/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 8 ust. 1 pkt 2, par. 9 ust. 2 pkt 1, par. 9 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 46
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 39 ust. 1 pkt b, art. 39 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 909/09 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 909/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] kwietnia 2009 r., a nadto stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

W dniu 7 marca 2005 r. J. D. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie – wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w którym zadeklarował do realizacji trzy przedsięwzięcia: zakup zwierząt gospodarskich, zakup maszyn rolniczych i zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawę.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. przyznał J. D. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, wskazując przy tym, że warunkiem otrzymania płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności, oraz złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganymi załącznikami potwierdzającymi zrealizowanie przedsięwzięć.

W dniu 23 października 2008 r. J. D. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w którym oświadczył, że nie zrealizował przedsięwzięć z powodu długotrwałej niezdolności do pracy. Do oświadczenia załączył wyniki badań echokardiograficznych oraz dwie karty wypisowe, potwierdzające jego pobyt w szpitalu w dniach od 7 kwietnia 2008 r. do 23 kwietnia 2008 r. oraz od 23 kwietnia 2008 r. do 7 maja 2008 r.

W dniu 20 lutego 2009 r. J. D. przedłożył umowy sprzedaży maszyn rolniczych z dnia 4 października 2008 r. oraz z dnia 12 stycznia 2008 r., a także umowę dzierżawy z dnia 1 sierpnia 2007 r., nie załączył natomiast dokumentu potwierdzającego zakup zwierząt gospodarskich.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i § 13 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 286, poz. 2870 ze zm.), wstrzymał J. D. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji stwierdził, że dostarczone przez skarżącego dokumenty, związane z przebywaniem w szpitalu, nie obejmują całego okresu od dnia złożenia wniosku do dnia złożenia oświadczenia, a pozostały czas, poza okresowym leczeniem od dnia 7 kwietnia 2008 r. do dnia 7 maja 2008 r., umożliwiał zrealizowanie celów określonych w planie, co uzasadniało wstrzymanie płatności.

W odwołaniu od tej decyzji J. D. podkreślił, że w okresie realizacji przedsięwzięć określonych w planie zaistniały okoliczności od niego niezależne, które uniemożliwiły mu wywiązanie się w pełni z podjętych zobowiązań. W szczególności wskazał, że od 7 czerwca 2006 r. choruje na serce i jest pod stałą opieką lekarzy, a w prowadzeniu gospodarstwa rolnego pomagają mu synowie, jednakże ich wiedza i doświadczenie są niewystarczające, aby dokonać zakupu zwierząt gospodarskich.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że 6-miesięczny termin na zrealizowanie przedsięwzięcia minął w dniu 10 listopada 2008 r. Natomiast stwierdzenie stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy wiąże się z ubezpieczeniem, któremu dany rolnik podlega i w ocenie tego organu decydujące winno być złożenie przez J. D. zaświadczenia lekarskiego o trwałej bądź długookresowej niezdolności do pracy, wydanego przez lekarza rzeczoznawcę bądź komisję lekarską KRUS. Organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) w art. 46 posługuje się pojęciem trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, gdy okres czasowej niezdolności do pracy przekracza 180 dni, jednak strona takiego orzeczenia nie przedłożyła, tłumacząc to przebywaniem na rencie inwalidzkiej. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy długotrwałą niezdolnością do pracy strony postępowania, a niezrealizowaniem przez nią zadeklarowanych przedsięwzięć, bowiem pomimo długotrwałej niezdolności do pracy w okresie od dnia 7 kwietnia 2006 r. do dnia 7 stycznia 2009 r., w dniu 1 sierpnia 2007 r. zrealizowano cel polegający na zakupie lub dzierżawie gruntu rolnego, a w dniu 12 stycznia 2008 r. nabyto siewnik zbożowy, zaś w dniu 4 października 2008 r. - ciągnik. Pomimo dołączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 czerwca 2009 r. o niezdolności do pracy w okresie 9 miesięcy po operacji, J. D. nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i trudno uznać, że nie mógł on zrealizować celu polegającego na zakupie zwierząt gospodarskich.

J. D. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylając decyzje obu organów stwierdził, że dokonały one wadliwej wykładni przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało ustalenia, czy organy obu instancji zasadnie wstrzymały przyznane J. D. płatności do gospodarstwa niskotowarowego uznając, że w świetle § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., dla zaistnienia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, konieczne jest legitymowanie się przez producenta zaświadczeniem lekarskim o trwałej bądź długookresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wystawionym przez lekarza rzeczoznawcę bądź komisję lekarską KRUS w rozumieniu art. 46 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawodawca posługując się w § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. pojęciem "długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego" nie zdefiniował jego znaczenia, jak również nie nałożył na producenta rolnego obowiązku udowodnienia stosownym zaświadczeniem lekarskim lub uprawdopodobnienia długotrwałej niezdolności do pracy. Nie odesłał też w tym zakresie do odpowiedniego stosowania przepisów cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, czy też do przepisów innego aktu normatywnego, tak jak ma to miejsce w przypadku określonym w § 9 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, gdzie wprost odesłano do przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, jedynym dokumentem, jaki w tym wypadku winien złożyć producent rolny, jest oświadczenie o zaistnieniu okoliczności przewidzianych w § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Ponadto z przepisu tego nie wynika, że niezdolność producenta rolnego do pracy winna trwać przez cały okres, w którym producent ma zrealizować przedsięwzięcia określone w planie, bowiem mowa jest tylko o "długotrwałej" niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji stwierdził na tej podstawie, że dokonana przez organy obu instancji wykładnia § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia jest błędna. Jednocześnie zauważył, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii interpretacji § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia nie jest jednolite, przy czym w tym zakresie podzielił pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 października 2009 r., wskazując na odmienny pogląd wyrażony w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 511/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 339/09. Drugi z wskazanych poglądów zakłada konieczność rozważanie stanu długotrwałej niezdolności do pracy w kontekście przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy administracji dokonały wadliwej wykładni § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia i w rezultacie przedwcześnie rozstrzygnęły o wstrzymaniu J. D. płatności do gospodarstwa niskotowarowego.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.

Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 i art. 133 § 1, art. 135 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 104 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie całości materiału zgromadzonego w sprawie i niedokonanie ustaleń co do terminu zawiadomienia organu przez beneficjenta o zajściu okoliczności, które w jego ocenie miały stanowić siłę wyższą, jak również nierozważenie, czy zarzucane organowi rzekome naruszenie przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa materialnego przez jego błędne niezastosowanie, a mianowicie art. 39 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w zw. z art. 64 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (Dz. Urz. L 2006, Nr 368, poz. 15), oraz § 9 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i w rezultacie przyjęcie, że rzekome naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię miało wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy organ nie został w stosownym terminie powiadomiony przez beneficjenta o rzekomym zajściu przypadku siły wyższej, a wobec tego nie był uprawniony do powołania się na te okoliczności, nawet jeśli organ zastosowałby błędną wykładnię przepisów przy interpretacji "długotrwałej niezdolności do pracy";

3) naruszenie prawa materialnego przez jego błędne niezastosowanie, a mianowicie art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w zw. z art. 64 akapit 1 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 oraz § 9 ust. 1 i ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. i w rezultacie błędne przyjęcie, że "żaden z przepisów rozporządzenia nie nakłada na producenta rolnego obowiązku udowodnienia stosownym zaświadczeniem lekarskim, czy też uprawdopodobnienia długotrwałej niezdolności do pracy", w sytuacji gdy wskazane przepisy, a w szczególności art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 wprost wskazują, że rolnik winien, powołując się na okoliczności "przedłożyć dowody zadawalające organ";

4) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w zw. z art. 46 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez błędną wykładnię i w rezultacie błędne przyjęcie, że nie jest wymagane, aby rolnik przez cały okres przewidziany na realizację zadeklarowanych przedsięwzięć przebywał na zwolnieniu lekarskim i legitymował się stosownym zaświadczeniem, wystawionym przez lekarza rzeczoznawcę lub komisję lekarską KRUS oraz przyjęcie, że dla oceny spełnienia tej przesłanki nie ma znaczenia fakt, że beneficjent, który powołując się na rzekomo długotrwałą niezdolność do pracy, przez cały ten okres prowadził działalność rolniczą i dokonywał w związku z jej prowadzeniem czynności faktycznych i prawnych, a wobec tego długotrwała niezdolność do pracy nie uniemożliwiała mu realizacji celów przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił między innymi, że Sąd pierwszej instancji błędnie nie zastosował w sprawie art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, w zw. z art. 64 akapit 1 cyt. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 9 ust. 1 i ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Wnoszący skargę kasacyjną zauważył, że przepisy rozporządzeń wspólnotowych "mają działanie bezpośrednie i nie wymagają implementacji do prawa krajowego", zaś sąd pierwszej instancji nie zastosował w sprawie w ogóle art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, mimo iż powinno mieć ono zastosowanie w sprawie. Mając na uwadze wskazane przepisy oraz fakt, że J. D. dopiero w dniu 23 października 2008 r. złożył dokumenty dotyczące jego stanu zdrowia za okres kwiecień-maj 2008 r., a więc po upływie terminu wynikającego z tych przepisów, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nie był on uprawniony do uwzględnienia tych okoliczności przy ocenie, czy istnieją podstawy do wstrzymania płatności, nawet gdyby stanowiły one kategorię siły wyższej. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, niedopuszczalne jest też przyjęcie, że z § 9 ust. 3 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r. wynika, iż zawiadomienie organu o wystąpieniu okoliczności siły wyższej jest skuteczne, jeśli zawiadomienie zostało złożone po upływie 10 dni roboczych od dnia, w którym skarżący był w stanie dokonać tej czynności. Reasumując, zarówno z przepisu rozporządzenia wspólnotowego jak i krajowego należy więc wyprowadzić normę, że w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności siły wyższej, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności wraz z odpowiednimi dokumentami w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym jest w stanie dokonać tych czynności, a oświadczenie to ma ten skutek, że jest złożone zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r.). Tymczasem Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonał ustaleń w zakresie, czy oświadczenie z zawiadomieniem o wystąpieniu okoliczności, które strona uznała za kategorię siły wyższej, tj. długotrwała niezdolność do pracy, zostało złożone w terminie, mimo że ustalenia takie miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wynikały z dokumentów zgromadzonych w sprawie.

Ponadto Sąd pierwszej instancji przyjął rozszerzającą wykładnię pojęcia długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego (§ 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r.), gdyż sprowadził je do jakiejkolwiek niezdolności do pracy, a więc "ponad jej znaczenie literalne i gramatyczne", w sprzeczności z definicją legalną obowiązującą w polskim systemie prawa i celem ustanowienia tego przepisu, zgodnie z którym musi być to okoliczność, która obiektywnie uniemożliwia realizację celów gospodarstwa niskotowarowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest więc ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, poza nieważnością postępowania sądowego, która w sprawie niniejszej nie zachodzi.

W pierwszej kolejności ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 i art. 133 § 1, art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a., co zdaniem autora skargi kasacyjnej miało polegać na bezzasadnym uchyleniu przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji, co z kolei było wynikiem zaniechania rozważenia całości materiału dowodowego, jak też niedokonania ustaleń co do terminu zawiadomienia organu administracji przez J. D. o zajściu siły wyższej oraz nierozważenia, czy zarzucane organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tak sformułowanego zarzutu. Po pierwsze bowiem, wbrew tezie zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji przyjmując, że skarżący "winien otrzymać płatność" mimo niezrealizowania wskazanych w planie rozwoju działań. Wskazana teza skargi kasacyjnej nie została poparta jakąkolwiek argumentacją, co w zestawieniu z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera przypisanej przez autora skargi kasacyjnej oceny, pozwala na stwierdzenie, że jest to teza nieprawdziwa. Po drugie, pogląd autora skargi kasacyjnej, jakoby Sąd pierwszej instancji pominął część dokumentów i wynikających z nich ustaleń, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, także nie jest trafny. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji nie dokonał ustaleń, czy "oświadczenie z zawiadomieniem o wystąpieniu okoliczności, które strona uznawała za kategorię siły wyższej" – długotrwała niezdolność do pracy, zostało złożone w terminie. Zauważyć jednak należy, że co do zasady, sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, gdyż zadanie to należy do organu administracji publicznej. Rolą sądu administracyjnego jest bowiem ocena legalności procesu ustalania stanu faktycznego przez organ administracji z punktu widzenia wymagań proceduralnych, nie zaś samodzielne ustalanie stanu faktycznego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSA WSA 2010, nr 1, poz. 1). W świetle powyższego, do kompetencji Sądu pierwszej instancji należało jedynie dokonanie oceny ustaleń organów administracji co do terminu złożenia przez skarżącego oświadczenia określonego w § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jest jednak bezsporne, że decyzje organów obu instancji nie zawierają żadnych ustaleń w tym zakresie – poza wskazaniem, że oświadczenie określone w § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., zostało złożone w dniu 23 października 2008 r. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny legalności procesu ustalania stanu faktycznego przez organy administracji, przy czym ustalenia te w istocie nie były ani sporne, ani też nie rodziły wątpliwości, co do ustalonych faktów. Zupełnie inną kwestią jest ocena prawna złożenia przez skarżącego oświadczenia, określonego w § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., w konkretnym dniu – 23 października 2008 r. Ten zarzut bezsprzecznie nie mieści się jednak w granicach podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w zw. z art. 64 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 9 ust. 1 i ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. W myśl art. 39 ust. 1 pkt b Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu może być uznana (przez Państwo Członkowskie) za zdarzenie mieszczące się w pojęciu siły wyższej, a więc usprawiedliwionego okolicznościami stanu, uniemożliwiającego beneficjentowi wypełnienie podjętego zobowiązania. Realizując wyżej wskazaną normę oraz normę kompetencyjną zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.), Rada Ministrów wydała cyt. rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r., które znajdowało zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy przez organy obu instancji. Nie może więc budzić wątpliwości, że istotna w sprawie okoliczność długotrwałej niezdolności do pracy skarżącego winna być oceniona w świetle przesłanki określonej w § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, jak też przy uwzględnieniu normy regulującej formę i tryb zawiadomienia organu administracji o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju – § 9 ust. 3 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2 § 9, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Skoro J. D. złożył oświadczenie o wystąpieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w dniu 23 października 2008 r., a więc przed upływem terminu do złożenia oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z tym planem (§ 8 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia), to zarzut, iż czynność ta dokonana została po upływie terminu wynikającego z tych przepisów uznać należy za bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył także art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004, który kreował obowiązek zawiadamiania organu o przypadkach siły wyższej w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności, bowiem, jak to wynika z dowodów z dokumentów zgromadzonych przez organy administracji, w całym okresie od 2006 r. do 2009 r. J. D. był chory, pozostawał pod stałą opieką lekarską w związku z przebytą operacją serca, a przede wszystkim złożył przed upływem terminu określonego w § 8 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. oświadczenie o wystąpieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył także art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 przyjmując, że przepisy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. nie nakładają na producenta rolnego obowiązku udowodnienia niezdolności do pracy stosownym zaświadczeniem lekarskim. Wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd jest prawidłowy w tym sensie, że dla spełnienia wymogu formalnego, określonego w § 9 ust. 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., wymagane było jedynie złożenie oświadczenia o wystąpieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył również § 9 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w zw. z art. 46 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, ocena spełnienia przesłanki długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego wymaga w pierwszej kolejności ustalenia normatywnej treści tego pojęcia, bowiem obowiązujące prawo nie wprowadza w tym zakresie definicji legalnej, jak próbował wywodzić autor skargi kasacyjnej. Dopiero w następnej kolejności organy administracji winny dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego w świetle tej przesłanki, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny podnosząc, że organy administracji dokonały wadliwej wykładni § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. i w rezultacie przedwcześnie rozstrzygnęły o wstrzymaniu J. D. płatności do gospodarstwa niskotowarowego.

Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.