Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 108/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r., luty 2005r. kwiecień 2005 r. i październik 2005 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej w skrócie zwana Spółką) nie uregulowała w całości zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r., luty, kwiecień oraz październik 2005 r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowania egzekucyjne w stosunku do tych należności.

Przeprowadzone postępowania egzekucyjne wobec Spółki okazały się częściowo skuteczne, albowiem egzekucja z wierzytelności doprowadziła do zmniejszenia kwoty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za luty 2005 r. o kwotę [...] zł. Wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej dalsze prowadzenie postępowań egzekucyjnych przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. Wobec bezskuteczności tych postępowań egzekucyjnych postanowieniami z dnia 10 grudnia 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym umorzył postępowania egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowień Komornik Sądowy stwierdził, że egzekucje z ruchomości, wierzytelności i kont bankowych dłużnika okazały się bezskuteczne.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe wobec J.K. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki.

Decyzją z dnia 28 grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności J.K. ze Spółką, za zaległości podatkowe tego podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r., luty, kwiecień i październik 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

W następstwie rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 6 grudnia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszelkie przesłanki warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności J.K. za zaległości podatkowe Spółki. Po pierwsze prowadzone przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia należności podatkowych w całości, a tym samym należało uznać, że było ono w części bezskuteczne. W chwili kiedy upływał termin płatności z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki. Jak bowiem zostało ustalone J.K. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki od 25 września 1990 r.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek egzoneracyjnych, które zwalniałyby go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W szczególności J.K. nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Stan niewypłacalności, jak wskazał organ podatkowy, powstaje bowiem w sytuacji, gdy nieregulowane jest w terminie określonym ustawą lub umową drugie z kolei zobowiązanie. Sytuacja taka zdaniem organu zaistniała już w listopadzie 2003 r. i już w tym momencie powinny zostać podjęte kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. W tym czasie Spółka zalegała bowiem z zapłatą podatku dochodowego od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług za październik 2003 r., a zatem należy uznać, że zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań. Tymczasem wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w czerwcu 2005 r. i z uwagi na braki formalne został on zwrócony zarządzeniem z dnia 18 lipca 2005 r.

Zdaniem organu stan zdrowia J.K. nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej mu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, albowiem okres leczenia związanego z chorobą rozpoczął się w miesiącu lutym 2005 r. natomiast bieg 14 dniowego terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczynał się w listopadzie 2003 r.

W ocenie organu J.K. nie wskazał także mienia Spółki, którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie należności podatkowych w znacznej części. Skarżący podał wprawdzie, że Spółka posiadała mienie ruchome w postaci końcówek kolekcji płytek ceramicznych i materiałów wykończeniowych, jednakże egzekucja przeprowadzona z tych ruchomości okazała się skuteczna w niewielkim stopniu. Także egzekucja z wierzytelności przysługujących Spółce oraz z rachunku bankowego doprowadziła jedynie do częściowego zaspokojenia zobowiązań podatkowych (zaspokojona została cześć zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005 r.).

Dyrektor Izby Skarbowej uznał również, że strona, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji została prawidłowo zawiadomiona o terminie wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Postanowienie zostało bowiem przesłane na adres skarżącego i wobec nie odebrania przesyłki pomimo dwukrotnego jej awizowania, przesyłkę uznano za doręczoną na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Zasadnie, zdaniem organu, stronę obciążono także kosztami postępowania egzekucyjnego, albowiem odpowiedzialność osób trzecich, a zatem odpowiedzialność jaka spoczywa na skarżącym, obejmuje również te koszty.

Od powyższej decyzji J.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezbadanie całości materiału dowodowego, w szczególności wydruków magazynowych wskazujących na to, że Spółka dysponowała majątkiem, który pozwalał na przeprowadzenie egzekucji oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podkreślił, że przeciwko Spółce skutecznie prowadzona jest egzekucja z wniosku innych wierzycieli, dokonane zostały zajęcia ruchomości i prowadzona jest sprzedaż majątku w drodze licytacji co skutkuje zaspokojeniem roszczeń wierzycieli. W związku z powyższym, egzekucja nie powinna zostać uznana za bezskuteczną, albowiem do przyjęcia odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 § 1 kodeksu spółek handlowych konieczne jest stwierdzenie, że zaspokojenie bezpośrednio z majątku spółki nie jest możliwe.

Strona wskazała także, iż brak sporządzenia wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy zaistniał stan niewypłacalności nie był spowodowany jego zawinionym działaniem. Stan niewypłacalności, który zaistniał w pierwszej połowie 2005 roku przypadał bowiem w czasie, kiedy skarżący dowiedział się o swojej ciężkiej chorobie, co uniemożliwiło mu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym terminie.

W piśmie z dnia 9 maja 2012 r. skarżący wskazał ponadto, że egzekucja przeciwko Spółce nie była bezskuteczna, albowiem we wrześniu 2005 r. komornik dokonał zajęcia samochodów i innych ruchomości Spółki. Ponadto w październiku 2005 r. skarżący przekazał komornikowi kwotę 40.000 zł, która została rozdzielona pomiędzy wierzycieli Spółki. W tym czasie skarżący przekazał również organowi podatkowemu dokumentację i posiadane informacje, które mogły umożliwić przeprowadzenie skutecznej egzekucji wobec Spółki.

Na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że przeciwko J.K. przed sądami powszechnymi toczyły się liczne postępowania w trybie art. 299 k.s.h. Z rozstrzygnięć sądu wynika, że stan niewypłacalności zaistniał w 2005 roku, a prezes Spółki, z uwagi na swój stan zdrowia nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych określone zostały w art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i można je podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy okoliczność, iż zaległość wynika z zobowiązania, którego termin płatności upłynął w czasie, gdy dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki. Członek zarządu będzie zatem zwolniony z odpowiedzialności jeśli wykazane zostanie, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy tej osoby lub wskazane zostanie mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 – publ. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2003 nr 4, poz. 93; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Ol 345/04 - publ. ZNSA 2005/1/98; A. Mariański i A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o., Warszawa 2004, s. 234-236; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 402; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wrocław 2004, s. 433).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że termin płatności zobowiązań podatkowych, które przerodziły się w zaległość podatkową, przypadał na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Spełniona zatem została pierwsza pozytywna przesłanka uprawniająca do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wbrew podnoszonym przez skarżącego zarzutom, za bezskuteczną należy również uznać prowadzoną przeciwko Spółce egzekucję.

Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki.

Należy przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela. Jest to regulacja odmienna niż ta, która została przewidziana w art. 299 k.s.h., a na którą w treści skargi powołuje się strona. Dla przyjęcia odpowiedzialności członka zarządu nie jest zatem konieczne stwierdzenie, że prowadzona egzekucja nie doprowadziła do zaspokojenia wszystkich zaległych zobowiązań. O bezskuteczności można mówić także wtedy, gdy w następstwie prowadzonej egzekucji jedynie część zaległości podatkowych została zaspokojona.

Z powyższą sytuacją mieliśmy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w następstwie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zaległości podatkowe zostały zaspokojone jedynie częściowo.

Co istotne organy podatkowe podejmowały czynności mające na celu ustalenie składników majątkowych oraz uzyskanie środków pieniężnych w związku z prowadzoną egzekucją. W trakcie prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Jak wynika bowiem z akt sprawy w toku prowadzonego w stosunku do majątku Spółki postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych Spółki, zajęcia wierzytelności przysługującej Spółce wobec "B" S.A. oraz przeprowadzono egzekucję z ruchomości stanowiących własność Spółki. Ostatecznie, wobec bezskuteczności egzekucji postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniami z dnia 10 grudnia 2010 r. wydanymi przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym.

Zapatrywania na kwestię bezskuteczności nie zmienia podnoszona przez stronę okoliczność, że we wrześniu 2005 r. komornik dokonał zajęcia ruchomości Spółki (m.in. dwóch samochodów) oraz fakt, że skarżący przekazał komornikowi kwotę 40.000 zł na pokrycie istniejącego zadłużenia. Egzekucja może być uznana za bezskuteczną nawet wówczas, gdy w następstwie jej przeprowadzenia doszło wprawdzie do zaspokojenia wymagalnych zobowiązań, jednakże ich spłata miała jedynie charakter częściowy. Sam fakt prowadzenia egzekucji nie przesądza o tym, że jest to egzekucja skuteczna w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej do rozważenia przez Sąd pozostawała zatem kwestia, czy skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej go od tej odpowiedzialności.

Wbrew twierdzeniom strony, poza sporem pozostaje okoliczność niewskazania przez skarżącego mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. Podkreślenia wymaga, że okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest sytuacja wskazania mienia jakiegokolwiek, ale takiego, które faktycznie, realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości fiskalnych. Dodatkowo mienie to ma zagwarantować zaspokojenie należności względem Skarbu Państwa nie w dowolnej części, ale w stopniu znacznym. Warunek ten nie jest zatem spełniony wówczas, gdy członek zarządu wskazuje wprawdzie mienie spółki, jednakże jest to mienie, które nie gwarantuje spłaty zobowiązań publicznoprawnych.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzona została egzekucja z mienia ruchomego wskazanego przez J.K., jako mienie na zaspokojenie wymagalnych zobowiązań. Ruchomości te zostały zajęte w toku prowadzonego przez komornika postępowania egzekucyjnego, jednakże przeprowadzone dwie licytacje zajętych ruchomości, z uwagi na brak zainteresowania licytowanym mieniem, okazały się w niewielkim stopniu skuteczne; ze sprzedaży ruchomości uzyskano jedynie kwotę [...] zł, przy czym na poczet należności fiskalnych została przekazana jedynie suma [...] zł. Mając przy tym na uwadze fakt, iż łączne zaległości podatkowe Spółki wraz z odsetkami za zwłokę, dochodzone na drodze egzekucji prowadzonej przez komornika sądowego, wynosiły [...] zł, nie sposób uznać, aby w wyniku prowadzonej egzekucji doszło do zaspokojenia znacznej ich części; egzekucja z mienia wskazanego przez członka zarządu doprowadziła do pokrycia niespełna 1,2% ogólnej kwoty zobowiązań z tytułu niespłaconych podatków. Tylko zapłata znacznej części zaległości podatkowych może prowadzić do zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej.

Z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki nie zwalnia również skarżącego to, że wskazane przez niego mienie Spółki nie zostało przejęte na własność przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego. Samo wskazanie mienia, co do którego istnieje potencjalna możliwości jego przejęcia, nie może prowadzić automatycznie do stwierdzenia, że umożliwiono w ten sposób zaspokojenie zaległości podatkowych. Istotą uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest realne doprowadzenie do spłaty istniejących zaległości podatkowych, co w przypadku egzekucji z mienia spółki jest realizowane poprzez sprzedaż tego mienia i pozyskanie środków pieniężnych. Jak tymczasem wynika z akt sprawy, już na etapie prowadzonej egzekucji brak było zainteresowania zajętym mieniem Spółki, co uniemożliwiało jego sprzedaż w drodze licytacji i pozyskanie środków pieniężnych na spłatę zobowiązań podatkowych. Istniały zatem uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że mienie przejęte przez wierzyciela nie doprowadzi do zaspokojenia zobowiązań publicznoprawnych z uwagi na rzeczywiste trudności ze zbyciem majątku Spółki. Zatem, wskazanie mienia spółki, którego sprzedaż (po przejęciu na własność przez wierzyciela) nie gwarantuje pozyskania środków na spłatę zobowiązań podatkowych, nie może być uznane za okoliczność zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej.

W ocenie Sądu skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zaistniała jedna z okoliczności o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) Ordynacji podatkowej.

Po pierwsze nie może budzić żadnych wątpliwości, że skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jak również i to, że nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Za złożenie wniosku nie można bowiem uznać sytuacji, w której wniosek, z powodu nieuzupełnienia braków formalnych zostaje zwrócony przez sąd (zob. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2009 r., III UK 51/09, LEX nr 578159). Jak wynika z akt sprawy wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości wpłynął do Sądu Rejonowego w czerwcu 2005 r. a z uwagi na istniejące braki formalne wniosku, zarządzeniem z dnia 18 lipca 2005 r. wniosek ten został zwrócony.

Słusznie zdaniem Sądu organ odwoławczy dostrzegł również, że brak jest okoliczności uzasadniających stwierdzenie, iż skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.

Mając na względzie przywoływane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego ciężkiej choroby i długotrwałego leczenia oraz biorąc pod uwagę ukształtowanie przesłanki wyłączającej odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania Spółki, kluczowego znaczenia nabiera ustalenie tego, w jakim momencie zaistniała konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w którym postanowiono, że członka zarządu wyłącza od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wykazanie przez niego, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowanie zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., I FSK 114/05, LEX nr 250317).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że niewykonywanie wymagalnych zobowiązań nie musi się odnosić do wszystkich zobowiązań dłużnika, nie ma też znaczenia ich charakter, tzn. czy są to zobowiązania cywilnoprawne czy publicznoprawne, jak również z tym, że nieregulowanie wymagalnych zobowiązań nawet o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze (wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 717/07). Jak słusznie zauważył to organ odwoławczy stan niewypłacalności powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania (por. Prawo upadłościowe i naprawcze - Komentarz, Piotr Zimmerman, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007).

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, Spółka oprócz zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., luty, kwiecień i październik 2005 r. posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. i 2004 r. oraz w podatku od towarów i usług za miesiące październik 2003 r., styczeń - kwiecień 2004 r., sierpień - listopad 2004 r. Biorąc pod uwagę terminy płatności poszczególnych zobowiązań podatkowych (w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. dzień 31 marca 2003 r., w podatku od towarów i usług za październik 2003 r. dzień 25 listopada 2003 r.) słusznie stwierdzone zostało, że Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań podatkowych począwszy od dnia 26 listopada 2003 r. Z tą chwilą Spółka nieuregulowała w ustawowym terminie drugiego z kolei zobowiązania. W konsekwencji należy przyjąć, że począwszy od tej daty Spółka powinna w 14 dniowym terminie podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Tymczasem wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został do sądu dopiero w czerwcu 2005 roku.

Nie sposób przy tym zgodzić się ze stroną skarżącą, że niezgłoszenie wniosku we właściwym terminie stanowiło okoliczność niezawinioną przez skarżącego. Nie jest w sprawie kwestionowany fakt, że skarżący z uwagi na ciężką chorobę był hospitalizowany oraz poddawany długotrwałemu leczeniu. Niemniej jednak, należy zauważyć, że czas kiedy J.K. dowiedział się o chorobie i rozpoczął leczenie przypadał na pierwszą połowę roku 2005 (wynika to wprost z jego twierdzeń jak i z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy). Stan choroby uniemożliwiający mu normalne funkcjonowanie wystąpił zatem po upływie ponad roku od chwili, kiedy zaistniał stan uzasadniający złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że skarżący nie ponosi winy w niezłożeniu tych wniosków, a tym samym nie zaistniała kolejna z przesłanek, która zwalniałaby go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącego organom podatkowym uchybień proceduralnych. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości Spółki. W rozpatrywanej sprawie zaistniały bowiem wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej. Termin płatności zobowiązań podatkowych, które wobec ich nieuregulowania przekształciły się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy J.K. pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna, albowiem doprowadziła do zaspokojenia należności publicznoprawnych jedynie w niewielkiej części. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności. Po pierwsze wniosek o ogłoszenie upadłości nie został skutecznie zgłoszony. Skarżący nie wykazał również, aby brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego nastąpił bez jego winy. Braku winy nie można bowiem upatrywać w wystąpieniu poważnej choroby skarżącego, skoro okoliczność ta zaistniała w okresie późniejszym niż termin, w którym należało złożyć stosowne wnioski do sądu. W końcu skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności poprzez wskazanie mienia, które umożliwiłoby zaspokojenie zaległości podatkowych. Wskazany przez J.K. majątek Spółki nie pozwolił bowiem na spłatę zobowiązań podatkowych w znacznej części.

W konsekwencji powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) oddalił skargę jako bezzasadną.