Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1610/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. [...] Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Pana S. K. karę pieniężną w kwocie 3000 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe stwierdzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...].02. 2005 r. w miejscowości [...] przy ul. S. na drodze krajowej nr [...].

Do kontroli zatrzymano pojazdy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez Pana W. B. Kontrolowany kierowca przedstawił do kontroli siedmiodniową kartę opłaty drogowej, seria i nr [...], która w rubrykach określających ważność karty nie posiadała wpisanych godzin ani minut, a jedynie tylko dzień, miesiąc i rok. Zatem w momencie kontroli w/w karta nie mogła stanowić dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W odwołaniu od niniejszej decyzji strona podnosi, iż brak wpisanych na karcie godzin i minut nie powodował oszustwa, ponieważ termin przejazdu mieścił się w ramach wypełnionej karty. Podnosi, iż karta była tylko częściowo źle wypełniona, gdyż kierowca wpisał dzień, miesiąc i rok, czyli [...].02.05 -[...].02.05 r. Nadmienia, że kierowca poprzednio otrzymywał karty opłaty półroczne, które były wypisywane u sprzedawcy i nie miały wpisu godzin ani minut, w związku z tym, przegapił ten zapis.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w zakresie oznaczenia przedsiębiorcy i orzekł, że jest nim S. K. [...] w pozostałym zakresie skargę oddalił. W uzasadnieniu podał między innymi, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Stosownie do § 4 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jedynie wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę w terminie:

1) 7 dni - od daty wydania karty opłaty dobowej,

2) 14 dni - od daty wydania karty opłaty siedmiodniowej.

Kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego. Emisję spalin pojazdu samochodowego oznacza się przez ukośne skreślenie w rubryce "EURO" odpowiedniego pola "0" lub "1", tak aby właściwe oznaczenie emisji spalin pozostało nieskreślone.

Termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24 - godzinnym cyklu dobowym.

Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.4.1 załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych.

Bezspornym faktem jest, iż Pan W. B. okazał do kontroli siedmiodniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, która nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg, co wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].02.2005r. Firma [...] S. K. kontrolowanym pojazdem wykonywała transport drogowy rzeczy z B. do B. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż okazana w momencie kontroli siedmiodniowa karta opłaty, seria i nr [...], nie była wypełniona w rubrykach określających ważność karty, a mianowicie nie posiadała wpisanych godzin i minut, dlatego też była nieważna i nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty.

Strona wraz z odwołaniem przesłała kserokopię siedmiodniowej karty opłaty, seria i nr [...], ważnej od [...].02.2005 r. do [...].02.2005 r., wypełnioną w polach określających termin jej ważności: godziny i minuty - 12.30, wydaną w dniu [...].02.2005 r. na kontrolowany pojazd o nr rej. [...]. Organ II instancji zważył, iż powyższa karta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ kierowca powinien okazać podczas kontroli drogowej kartę opłaty prawidłową pod każdym względem, która zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami stanowi dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z czym należy karę pieniężną w wysokości 3000 zł. z tytułu nieuiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych utrzymać w mocy.

Argumenty strony podnoszone w odwołaniu nie mogą być podstawą do zmiany decyzji. Zgodnie z powoływanymi powyżej przepisami, karta wypełniona w nieprawidłowy sposób, czyli niezgodny z wyznacznikami określonymi w § 5 ust. 1, 3, 4 i 5 rozporządzenia w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, a także zawierająca poprawki, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, dlatego właściwym było zaklasyfikowanie naruszenia zgodnie z lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W świetle przytoczonych przepisów skutek prawny uiszczenia opłaty wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek. Tylko prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie świadczenia. Natomiast okazana podczas kontroli drogowej karta, seria i nr [...], nie posiadała w rubrykach określających jej ważność wpisanych godzin i minut przejazdu, a jedynie tylko dzień, miesiąc i rok.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 200l r. o transporcie drogowym karze pieniężnej za naruszenie przepisów cytowanych aktów prawnych, podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Zatem karę pieniężną za dane naruszenie nakłada się na przedsiębiorcę, a nie na kierowcę prowadzącego kontrolowany pojazd. Należy bowiem zważyć, iż w rozumieniu art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, kierowca to osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym. Natomiast przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego i jest stroną niniejszego postępowania. Organ II instancji stwierdził, iż wewnętrzną sprawą kontrolowanej firmy, jest taki dobór pracowników, który zapewni jej sprawne i prawidłowe funkcjonowanie. Kontynuując, w świetle obowiązujących przepisów prawa za działania i zaniechania kierowcy odpowiedzialność administracyjno-prawną ponosi przedsiębiorca trudniący się transportem.

Należy także podkreślić, iż przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu, skoro go wykonuje. Na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek weryfikacji prawidłowości tego wypełnienia, tak, co do prawdziwości, jak i kompletności danych podlegających wpisowi, ponieważ to przedsiębiorca ponosi konsekwencję uchybień na tym tle oraz powinien zadbać o to, żeby legitymować się podczas wykonywanego przejazdu kartą opłaty prawidłową pod każdym względem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan S. K., zwany dalej skarżącym. W skardze z domagał się zmiany kwalifikacji prawnej rozstrzygnięcia.

W jego ocenie uchybienie w postaci nie wpisania w karcie opłaty drogowej siedmiodniowej godzin i minut skutkuje zastosowaniem przepisu 1.4.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, gdyż jest wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, a nie jak przyjął organ przepisu podanego pod nr 1.4.1 załącznika to jest "wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 125, poz. 1371, z póź. zm.).

Zgodnie z przepisem art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych Dz. U. Nr 150, poz. 1684). Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w § 5 ust. 2 stanowi, iż w części dotyczącej numeru pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej może być wypełniona w terminie 7 dni od daty wydania karty opłaty dobowej, a w przypadku karty opłaty tygodniowej w ciągu 14 dni od daty wydania tej karty.

Stosownie do § 5 ust. 3 kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu (...).

Według § 5 ust. 4 wyżej cytowanego rozporządzenia określa, iż termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione (...). Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy kierowca jest zobowiązany do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów:

1) ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. 199, poz. 1671),

2) ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123 poz. 1354 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286),

3) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 984 i Nr 199, poz. 1671 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78),

4) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002).

5) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów.

6) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Ust. 4 powyższego przepisu stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kart pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Zgodnie z lp. zał. 1.4.1 wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara w wysokości 3000 zł została wprowadzona ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452) w miejsce poprzednio obowiązującej kary w wysokości 4000 zł.

W rozpatrywanej sprawie bardzo istotną kwestią jest fakt, iż ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw złagodzone zostały znacznie przepisy o karach za naruszanie różnych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców transportowych, m.in. w Lp. 1.4.4. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono nowy rodzaj uchybienia polegający na "wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Kara za to uchybienie wynosi 500,- zł, zaś kara za brak uiszczenia opłaty drogowej 3000 zł. Przepisy nie zawierają definicji nieprawidłowo wypełnionej karty.

W ocenie skarżącego winien on zostać ukarany karą 500 zł. Gdyż brak w postaci nie wpisanych godzin i minut jest w ocenie skarżącego wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej. Skarżący przedłożył do kontroli kartę [...] bez wypełnienia rubryk dotyczących godzin i minut.

W ocenie Sądu każde uchybienie należy oceniać indywidualnie, kierując się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale nazwijmy to "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd, tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie, lub przedłużenie jej użycia uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań lp. 1.4.4. Załącznika do ustawy o transporcie. Zaś jeśli karta jest wypełniona wadliwie w sposób, który umożliwia jej ponowne użycie lub przedłużenie jej użycia albo nie pozwala na ustalenie, za który przejazd opłatę uiszczono, a więc ewidentnie wynika z tego, że przedsiębiorca ma na celu uniknięcie opłaty w ogóle (np. sytuacje w których brak jest wskazania numeru pojazdu, lub występuje całkowity brak daty, czy też, gdy karta została wypełniona po rozpoczęciu przejazdu, a w karcie dobowej brak jest wpisanych godzin), należy uznać, że opłata nie została uiszczona i karać za jej brak wymierzając karę pieniężną w wysokości 3000 złotych (lp. 1.4.1. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym).

W niniejszej sprawie karta została wypełniona w sposób umożliwiający przedłużenie jej użycia nawet o 23 godziny i 59 min a w konsekwencji nie uiszczenie opłaty za blisko 24 godziny, a więc słusznie organ potraktował, to jako brak uiszczenia opłaty drogowej. Zwłaszcza , że na rewersie karty znajduje się pouczenie z którego wynika, iż karta nie wypełniona lub nieprawidłowo wypełniona nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłat.

Fakt, że skarżący przesłał wraz z odwołaniem kserokopie siedmiodniowej karty opłaty seria i nr [...] ważnej od [...].02.2005 r. do [...].02.2005 r. wypełnioną w polach określających termin jej ważności: godziny i minuty – 12:30, wydaną w dniu [...] lutego 2005 r. na kontrolowany pojazd o nr rej. [...] nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż karta ta nie była w sposób prawidłowy wypełniona w czasie kontroli.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.