Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1075/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
6561
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015r. spraw ze skarg "A" S.A. z siedzibą w R. na indywidualne interpretacje Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2014r. - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości, - nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Indywidualnymi interpretacjami z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...], [...], [...], [...], Prezydent Miasta uznał za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy "A" Spółka Akcyjna w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości w związku z planowanym ustanowieniem własności odrębnej lokali.

Opisując w treści wniosków o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, planowane zdarzenie przyszłe, Wnioskodawca oświadczył, że jest użytkownikiem wieczystym gruntów położonych w R. stanowiących działki ewidencyjne nr 2436/3, 2436/4, 2436/5, 2437, 2438, 2439 (obręb 216), oraz właścicielem budynków stanowiących odrębny przedmiot własności posadowionych na poszczególnych działkach 2436/4, 2437, 2438, 2439. Dla nieruchomości prowadzone są księgi wieczyste:

- [...] obejmująca działkę ewidencyjną nr 2438 wraz z posadowionym na niej budynkiem

- [...] obejmująca działki ewidencyjne nr 2436/3, 2436/4, 2436/5 oraz posadowiony na działce 2436/4 budynek Hali "B" wraz z mniejszym budynkiem pomocniczym

- [...] obejmująca działkę ewidencyjną nr 2437, wraz z posadowionym na niej budynkiem

- [...] obejmująca działkę ewidencyjną nr 2439 wraz z posadowionym na niej budynkiem

W każdym z czterech złożonych wniosków, dotyczących nieruchomości zarejestrowanych w powołanych wyżej księgach wieczystych, Wnioskodawca oświadczył, że rozważa ustanowienie odrębnej własności dwóch lokali w każdym z wyżej opisanych budynków. Spowoduje to powstanie nieruchomości wspólnych, które zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. ), - zwanej dalej uwl., stanowić będzie grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

W każdym z wniosków, Wnioskodawca rozważa trzy warianty: pierwszy, którym właścicielem obu wyodrębnionych lokali będzie wyłącznie sam Wnioskodawca, drugi, w którym Wnioskodawca dokona przeniesienia na rzecz innego podmiotu własności jednego z dwóch wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej, oraz trzeci w którym Wnioskodawca dokona przeniesienia na rzecz innego podmiotu własności jednego z dwóch wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej, a także dokona zbycia na rzecz tego innego podmiotu (lub jeszcze innego podmiotu) udziału we własności pozostałej części ww. budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej (o ile taka pozostała część ww. budynku wystąpi), z którym to udziałem związany będzie określony udział w nieruchomości wspólnej.

W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym Wnioskodawca, w każdym z czterech wniesionych wniosków, dotyczących nieruchomości ujętych w powołanych wyżej księgach wieczystych, zadał trzy pytania:

1. Czy w przypadku, gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali w budynkach posadowionych na wymienionych wyżej działkach i właścicielem obu wyodrębnionych lokali będzie wyłącznie Wnioskodawca, to czy wówczas obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz od tych części budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej ww. dwóch wyodrębnionych lokali stanowiących własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego ww. budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ułamek obliczony w powyższy sposób, oraz w konsekwencji w przypadku Wnioskodawcy podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa ww. dwóch wyodrębnionych lokali stanowiących własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, oraz powierzchni użytkowej tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej?

2. Czy w przypadku, gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali i właścicielem jednego z tych lokali będzie Wnioskodawca, natomiast własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej zostanie przeniesiona na rzecz innego podmiotu, to czy wówczas obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz od tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej ww. jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego ww. budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ułamek obliczony w powyższy sposób, oraz w konsekwencji w przypadku Wnioskodawcy podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, oraz powierzchni użytkowej tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej?

3. Czy w przypadku, gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali i właścicielem jednego z tych lokali będzie Wnioskodawca, natomiast własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej zostanie przeniesiona na rzecz innego podmiotu, a także Wnioskodawca dokona zbycia na rzecz tego innego podmiotu (lub jeszcze innego podmiotu) udziału we własności pozostałej części ww. budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej (o ile taka pozostała część ww. budynku wystąpi), z którym to udziałem związany będzie określony udział w nieruchomości wspólnej, to czy wówczas obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz od tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, a także od pozostałej części ww. budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej ww. jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego ww. budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ułamek obliczony w powyższy sposób, oraz w konsekwencji w przypadku Wnioskodawcy podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa ww. jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, powierzchni użytkowej tych części budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, oraz powierzchni użytkowej pozostałej części budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej?

W ocenie Wnioskodawcy, odpowiedź na powyższe pytania jest twierdząca.

Powołując się na przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust 2 uwl. Wnioskodawca podkreślił, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości, w razie wyodrębnienia których właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali, która to nieruchomość stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, przy czym w art. 4 ust. 3 uwl. ustawodawca wskazał, że jeżeli budynek został wzniesiony na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, przedmiotem wspólności jest to prawo, a dalsze przepisy o własności lub współwłasności gruntu stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego.

Podkreślając, że nieruchomość wspólna powstaje z mocy prawa z chwilą ustanowienia odrębnej własności pierwszego lokalu, Wnioskodawca wywiódł, że nieruchomość wspólna powstaje z mocy prawa również wówczas, gdy wyodrębnione lokale stanowią wyłączną własność dotychczasowego właściciela budynku. Powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, potwierdza chociażby treść art. 10 uwl., który przewiduje, że właściciel nieruchomości może ustanawiać odrębną własność lokali dla siebie, na mocy jednostronnej czynności prawnej i w takim wypadku stosuje się odpowiednio przepisy o ustanowieniu odrębnej własności w drodze umowy.

Nadto, Wnioskodawca zauważył, że w skład nieruchomości wspólnej zawsze wchodzi cały grunt, a w przypadku, gdy budynek został wzniesiony na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste - prawo użytkowania wieczystego całego gruntu, a zatem wszystkie działki ewidencyjne, które są wpisane w tej samej księdze wieczystej, co działka ewidencyjna, na której posadowiony jest budynek, w którym została ustanowiona odrębna własność lokali.

Zdaniem Wnioskodawcy, już z chwilą ustanowienia odrębnej własności pierwszego lokalu w budynkach posadowionych na opisanych wyżej działkach ewidencyjnych, z mocy prawa powstanie nieruchomość wspólna, obejmująca przede wszystkim prawo użytkowania wieczystego gruntu, a także te części ww. budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, przy czym ww. nieruchomość wspólna powstanie również wówczas, gdy właścicielem obu wyodrębnionych lokali będzie wyłącznie Wnioskodawca.

Powołując się na przepis art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) - zwanej ustawą o pol., Wnioskodawca stwierdził, że w sytuacji, gdy w budynku została ustanowiona odrębna własność lokali, wówczas od gruntu oraz od tych części budynku, które wchodzą w skład nieruchomości wspólnej, obowiązek podatkowy ciąży na podatniku wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej ww. wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność podatnika do powierzchni użytkowej całego budynku. Zdaniem Wnioskodawcy z chwilą ustanowienia własności lokali, których właścicielem jest wyłącznie podatnik, licznik takiego ułamka stanowi powierzchnia użytkowa ww. dwóch wyodrębnionych lokali stanowiących własność podatnika, natomiast mianownik takiego ułamka stanowi powierzchnia użytkowa całego budynku, w którym zostały wyodrębnione omawiane lokale. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali i właścicielem obu wyodrębnionych lokali będzie wyłącznie Wnioskodawca, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz od tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej ww. dwóch wyodrębnionych lokali stanowiących własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego ww. budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ułamek obliczony w powyższy sposób. W konsekwencji, w przypadku Wnioskodawcy podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości w omawianym przypadku będzie stanowić powierzchnia użytkowa ww. dwóch wyodrębnionych lokali stanowiących własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, oraz obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni użytkowej tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej.

Argumentując, jak wyżej, Wnioskodawca powołał na szereg interpretacji podatkowych innych organów, orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do pytania drugiego, uwzględniającego wariant, w którym Wnioskodawca przeniesie własność jednego z dwóch wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej na rzecz innego podmiotu, Wnioskodawca uznał za aktualne argumenty podniesione w uzasadnieniu do stanowiska dotyczącego pierwszego pytania. W jego ocenie podatek od nieruchomości od gruntu oraz tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ten ułamek. Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa jednego z wyodrębnionych lokali stanowiącego własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, oraz powierzchni użytkowej tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej.

W ocenie Wnioskodawcy nie znajdzie zastosowania art. 3 ust. 4 ustawy o pol., a jedynie art. 3 ust. 5 ustawy o pol., gdyż przepis ten stanowi regulację szczególną [lex specialis], która w sposób autonomiczny i wyczerpujący reguluje zakres obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy w budynku została ustanowiona odrębna własność lokali. Na potwierdzenie swojego stanowiska, Wnioskodawca również powołał szereg interpretacji podatkowych innych organów, orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do ostatniego pytania, Wnioskodawca podtrzymał argumentację odnoszącą się do poprzednich wariantów, stwierdzając że w przypadku, ustanowienia odrębnej własności dwóch lokali i przeniesieniem własności jednego z lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej na rzecz innego podmiotu, a także zbycia na rzecz tego podmiotu (lub jeszcze innego podmiotu) udziału we własności pozostałej części ww. budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej (o ile taka pozostała część ww. budynku wystąpi), z którym to udziałem związany będzie określony udział w nieruchomości wspólnej, to wówczas obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu oraz od tych części ww. budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, a także od pozostałej części ww. budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego ww. budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ułamek obliczony w powyższy sposób, oraz w konsekwencji w przypadku Wnioskodawcy podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa ww. jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, powierzchni użytkowej tych części budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, oraz pozostałej części budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej.

W ocenie Prezydenta Miasta, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych w każdym wariancie jest nieprawidłowe.

Powołując się na treść art. 3 ust 5 ustawy o pol. organ podkreślił, że przepis ten odnosi się do sytuacji opodatkowania gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność, toteż w sytuacji gdy cała nieruchomość jak i wyodrębnione w niej lokale stanowią własność jednego podmiotu, nie można zastosować powyższego przepisu, gdyż nie jest spełniony wyartykułowany w nim warunek dotyczący współwłasności. Wobec powyższego, obowiązkiem podatkowym objęta jest cała nieruchomość zarówno budynkowa jak i gruntowa. Dlatego też stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pierwszego wariantu uznane zostało za nieprawidłowe.

W stosunku do kolejnego wariantu, obejmującego sytuację w której zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali i właścicielem jednego z tych lokali będzie Wnioskodawca, natomiast własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej zostanie przeniesiona przez Wnioskodawcę na rzecz innego podmiotu, organ podatkowy stwierdził, że to lokal przeniesiony na rzecz innego podmiotu stanowił będzie odrębny przedmiot opodatkowania, z przypadającym na niego gruntem oraz udziałem w częściach wspólnych budynku, jednakże obowiązek podatkowy od lokalu będącego własnością Wnioskodawcy oraz od pozostałej części nieruchomości zarówno budynkowej jak i gruntowej ciąży nadal na właścicielu budynku i gruntu.

W przypadku zaś gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali w budynku i właścicielem jednego z tych lokali będzie Wnioskodawca, natomiast własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej zostanie przeniesiona przez Wnioskodawcę na rzecz innego podmiotu, a także Wnioskodawca dokona zbycia na rzecz tego innego podmiotu (lub jeszcze innego podmiotu) udziału we własności pozostałej części budynku, tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami, ani też nie wchodzącej w skład nieruchomości, z którym to udziałem związany będzie określony udział w nieruchomości wspólnej, to podobnie jak w wyżej opisanych wariantach, lokale stanowiące odrębną własność będą stanowić odrębne przedmioty opodatkowania wraz z przypadającym na nie udziałem w gruncie oraz w częściach wspólnych budynków, natomiast pozostałe części budynku które nie stanowią wyodrębnionych lokali ani części wspólnych natomiast stanowią współwłasność oraz pozostały grunt również będą stanowiły odrębny przedmiot opodatkowania od którego obowiązek podatkowy ciążył będzie solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.

Zdaniem organu podatkowego przepisy art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o pol. są skonstruowane w ten sposób, aby w przypadku ustanowienia w budynku odrębnej własności lokali, został opodatkowany zarówno budynek jaki i jego wyodrębniona część, gdyż zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o pol. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają zarówno budynki jak ich części, a nie po to, by móc wyłączać z opodatkowania, po ustanowieniu odrębności lokali, nieruchomości które podlegają obowiązkowi podatkowemu zgodnie z przepisami ustawy. Ponadto organ podatkowy zwrócił uwagę na brzmienie art. 199a §1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy dokonuje ustalenia treści czynności (np. wyodrębnienie lokali, przeniesienie własności lokali), a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Organy podatkowe są zobligowane do stosowania dyrektyw interpretacyjnych wynikających z ww. przepisu, w każdym przypadku gdy ma miejsce analiza treści czynności prawnej. Przepis ten nie tylko uprawnia ale obliguje organy podatkowe do ustalenia rzeczywistej treści czynności prawnej. Na tle powiązania prawa podatkowego z prawem cywilnym wykształcił się swoisty rodzaj wykładni celowościowej, określanej jako wykładnia gospodarcza, która zmierza do interpretacji tego prawa z punktu widzenia gospodarczej rzeczywistości, wyraźnie rozróżniając treść oraz cywilnoprawną formę czynności prawnych, czyli decydująca jest tu prawdziwa treść tych czynności, a nie ich zewnętrzna forma - Wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2004r. (FSK 826/04, FSK 827/04).

W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca spółka zarzuciła organowi niewłaściwą wykładnię art. 3 ust 5 ustawy o pol., wedle której przepis ten nie może mieć zastosowania, w sytuacji gdy właścicielem wszystkich wyodrębnionych lokali jest jeden podmiot. W ocenie skarżącego pogląd ten całkowicie pomija kwestię, iż nieruchomość wspólna powstaje z mocy prawa z chwilą wyodrębnienia pierwszego z lokali, również w sytuacji gdy wyodrębnione lokale stanowią własność dotychczasowego właściciela budynku. W ocenie skarżącego, dokonana przez organ podatkowy wykładnia przepisu art. 3 ust 5 ustawy o pol. jest nieprawidłowa, w zakresie w jakim wyklucza jego zastosowanie w sytuacjach opisanych w treści wniosku. W ocenie bowiem spółki, w razie wydzielenia odrębnej własności lokali w budynkach stanowiących własność Wnioskodawcy - to właśnie przepis art. 3 ust 5 ustawy o pol. będzie określał sytuację prawno-podatkową Wnioskodawcy, a ustalony według tego przepisu ułamek będzie określał jedyne obowiązujące podatnika zobowiązanie w podatku od nieruchomości.

Organ podatkowy nie znalazł podstaw do zmiany wydanych uprzednio interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W skargach na powyższe interpretacje podatkowe, wnosząc o ich uchylenie w całości, skarżąca spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust 5 ustawy o pol. oraz zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust 4 i 5 ustawy o pol. oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 14c §1i §2 oraz art. 121 §1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14j §3 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skarg spółka podtrzymała argumenty podniesione w treści wniosku oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa dotyczące wykładni art. 3 ust 5 ustawy o pol., który to przepis ma w ocenie spółki zastosowanie w każdym z wariantów przedstawionych we wniosku tj. zarówno gdy właścicielem wszystkich wydzielonych lokali pozostanie sam Wnioskodawca jak i wtedy gdy dokonana od zbycia jednego z wydzielonych lokali wraz z przypadającym na niego udziałem w nieruchomości wspólnej bądź dodatkowo dokona zbycia udziału we własności nieruchomości niebędącej ani wyodrębnionym lokalem, ani częścią wspólną nieruchomości. W ocenie Wnioskodawcy podatek od nieruchomości od gruntu oraz tych części budynku, które będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, będzie obciążał Wnioskodawcę wyłącznie w części ułamkowej wynikającej ze stosunku powierzchni użytkowej jednego wyodrębnionego lokalu stanowiącego własność Wnioskodawcy do powierzchni użytkowej całego budynku i na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w części przekraczającej ten ułamek. Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości będzie stanowić powierzchnia użytkowa jednego z wyodrębnionych lokali stanowiącego własność Wnioskodawcy, a także obliczony w powyższy sposób ułamek powierzchni gruntu, oraz powierzchni użytkowej tych części budynku, które nie będą wchodzić w skład nieruchomości wspólnej.

W odpowiedzi na skargi, organ podatkowy wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi są bezzasadne.

W przypadku zdarzenia pierwszego, w sytuacji gdy wnioskodawca ustanawia w stosunku do siebie odrębną własność dwóch lokali znajdujących się w budynku posadowionym na którejś z działek będących w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki, w istocie nie dochodzi do powstania współwłasności. Z tego względu do opodatkowania nieruchomości budynkowej jak i gruntowej nie będzie miał zastosowania art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nieruchomość wspólna pojawia się dopiero z chwilą prawnego ustanowienia i przeniesienia odrębnej własności pierwszego lokalu jako odrębny przedmiot własności w rozumieniu art. 46 k.c. W efekcie dopiero z tą chwilą powstanie współwłasność.

Należy mieć na względzie, iż co do zasady, gdy jest tylko jeden współwłaściciel, bo określony podmiot nabył udziały w nieruchomości na podstawie różnych zdarzeń prawnych, stosunek współwłasności nie powstaje, lecz wygasa (tak Komentarz do Kodeksu cywilnego – Oseja, Książak).

Również w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 11 kwietnia 2013r. sygn. akt II CSK 471/12 Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż skupienie udziałów przez jedną osobę nie prowadzi do powstania współwłasności, która zgodnie z art. 195 k.c., zachodzi wówczas, gdy własność jednej i tej samej rzeczy przysługuje równocześnie i wspólnie kilku podmiotom, przy czym żadnemu z nich nie służą określone i wyłączne prawno podmiotowe do wydzielonej części nieruchomości. Sąd podziela w pełni powyższe stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w cyt. wyżej postanowieniu z uwagi na zawarte w nim argumenty.

Mając powyższe na względzie słuszne jest stanowisko Prezydenta Miasta że w sytuacji gdy wyodrębniono własność dwóch lokali ale stanowią one własność jednego podmiotu, jak i gdy pozostała nieruchomość stanowi jego własność, to ten właściciel obciążony jest podatkiem od całej nieruchomości budynkowej i gruntowej.

Z chwilą sprzedaży pierwszego lokalu w danej nieruchomości, to zostaje ona pod względem własności podzielona i składa się:

- z indywidualnej własności nabywcy, którą stanowi zakupiony przez niego lokal,

- z indywidualnej własności dotychczasowego właściciela całej nieruchomości składająca się z niesprzedanych przez niego lokali – które mogą być wyodrębnione jako przedmiot odrębnej własności lub mogą być niewyodrębnione,

- z nieruchomości wspólnej stanowiącej własność dotychczasowego właściciela nieruchomości i nabywcy lokalu w tej nieruchomości.

W przypadku gdy zostanie ustanowiona odrębna własności dwóch lokali w budynku i właścicielem jednego z nich będzie wnioskodawca, zaś własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej zostanie przeniesiona na rzecz innego podmiotu, a także wnioskodawca dokona zbycia na rzecz tego podmiotu albo jeszcze innego udziału we własności pozostałej części tj. tej nie będącej ani wyodrębnionymi lokalami, ani nie wchodzącej w skład nieruchomości z której to udziałem będzie związany udział w nieruchomości wspólnej, to lokale stanowiące wyodrębnioną własność będą stanowić odrębne przedmioty opodatkowania wraz z przypadającym na nie udziałem w gruntach i częściach wspólnych budynku – zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.o.l.

W sytuacji gdy zostanie ustanowiona odrębna własność dwóch lokali i właścicielem jednego z tych lokali będzie wnioskodawca, natomiast własność drugiego z wyodrębnionych lokali wraz z określonym udziałem w nieruchomości wspólnej, zostanie przeniesiona na rzecz innego podmiotu, to lokal przeniesiony na rzecz innego podmiotu, stanowiłby odrębny przedmiot opodatkowania, z przypadającym na niego gruntem oraz z udziałem w częściach wspólnych budynku, natomiast obowiązek podatkowy od pozostałej części nieruchomości pozostaje na właścicielu budynku i gruntu.

Wynika to wprost z treści art. 3 ust. 3 z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, zgodnie z którym: udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udział właściciela samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni tych lokali wraz z pomieszczeniami przynależnymi do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Natomiast pozostałe części budynku które nie stanowią wyodrębnionych lokali ani części wspólnych, natomiast stanowią współwłasność oraz pozostały grunt będą stanowiły odrębny przedmiot opodatkowania i obowiązek podatkowy obciąży solidarnie współwłaścicieli; zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podlegają budynki i ich części, wobec czego niedopuszczalne jest aby część budynku pozostała poza opodatkowaniem. Zauważyć należy, że indywidualne interpretacje wydane w innych sprawach podatkowych nie były dla organu wiążące. Nie do przyjęcia jest teza aby w sytuacji gdy ewidencyjnie wyodrębniono kilka działek i mają one założoną jedną księgę wieczystą a tylko na jednej z tych działek posadowiony jest budynek to aby w celach podatkowych wszystkie te działki traktować jako jedną nieruchomość na której miałby być posadowiony budynek.

Ponieważ organ nie naruszył prawa procesowego ani materialnego skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.