Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 104/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2064
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy transkrypcji do systemu rejestrów państwowych treści kanadyjskiego odpisu aktu urodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] września 2017r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. R. (wcześniej A. B.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie transkrypcji do systemu rejestrów państwowych treści [...] odpisu aktu urodzenia wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w [...], [...], na nazwisko (B.) R. (A.) A., płeć M (kobieta).

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 6 marca 2017 r. A. B. złożył w Urzędzie Stanu Cywilnego [...] wniosek o transkrypcję swojego aktu urodzenia. Do wniosku dołączył: odpis [...] aktu urodzenia nr [...] dotyczący (A.) A. (B.) R., ur. [...] września 1991 r. w [...], płeć (M) kobieta i jego tłumaczenie przysięgłe na język polski, uwierzytelnione kopie: [...] aktu zmiany imienia i nazwiska nr [...] z A. B. na A. R. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski oraz polskiego paszportu nr [...] wystawionego na imię i nazwisko A. B., ważnego do 20 stycznia 2019 r. Po wszczęciu postępowania administracyjnego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] A. B., złożył kserokopię pierwszej strony pozwu o ustalenie płci żeńskiej, skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Cywilnego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] zawiesił postępowanie w sprawie transkrypcji [...] aktu urodzenia (A.) A. (B.) R. do czasu zakończenia postępowania sądowego o zmianę płci, a następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne. W piśmie z dnia 10 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że Sąd Okręgowy w [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] oddalił powództwo A. B. o ustalenie, że jest kobietą i dlatego wnosi o transkrypcję [...] odpisu aktu urodzenia na imię i nazwisko A. R. Ponadto Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] potwierdził posiadanie obywatelstwa polskiego przez A. R., córkę A. B. i J. R. z domu A., ur. [...] września 1991 r. w [...].

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...], rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] września 2017 r. odmówił dokonania transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego treści odpisu [...] aktu urodzenia nr [...] wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w [...], [...], na imię i nazwisko (A.) A. (B.) R., płeć (M) kobieta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że przeniesienie do polskiego aktu urodzenia tylko wybranych danych figurujących w odpisie zagranicznego aktu urodzenia byłoby naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] wniósł A. R. (wcześniej A. B.), zarzucając Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niezwrócenie się do Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Cywilnego o wykładnię uzasadnienia wyroku z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] poprzez wyjaśnienie, czy w sprawie oddalenie powództwa polegało na uznaniu przez Sąd, że powódka A. R. jest kobietą oraz do sekcji konsularnej Ambasady [...] w [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości co do użytych znaków pisarskich, tj. nawiasów, w których zostały ujęte poprzednie dane strony. Ponadto decyzja ta narusza obywatelskie prawo A. R. do posiadania polskiego aktu urodzenia.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda, powołując się na art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego wyjaśnił, że transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego. W wyniku transkrypcji dochodzi zatem do powstania polskiego aktu stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenia krajowe. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego jest niedopuszczalność wprowadzania zmian w jego treści w toku wpisywania do polskiego rejestru stanu cywilnego. Uwzględnienie wniosku A. B. (obecnie A. R.), aby Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego zamieścił w polskim akcie urodzenia strony tylko dane wskazujące na płeć żeńską, zaprzeczałoby istocie transkrypcji i naruszało jednoznaczną dyspozycję przepisu art. 104 ust. 2 powołanej ustawy. W konsekwencji działanie takie stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję organu administracji w treść obcego aktu stanu cywilnego. Określenie płci człowieka ma dużą doniosłość zarówno na obszarze prawa publicznego, jak i prywatnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego stanem cywilnym jest sytuacja prawna osoby wyrażona przez cechy indywidualizujące osobę, kształtowana przez zdarzenia naturalne, czynności prawne lub orzeczenia sądów, lub decyzje organów, stwierdzona w akcie stanu cywilnego. W myśl art. 29 ust. 2 tej ustawy, stan cywilny osoby w akcie stanu cywilnego określany jest jako sytuacja tej osoby w odniesieniu do małżeństwa: panna, kawaler, zamężna, żonaty, rozwiedziona, rozwiedziony, wdowa, wdowiec. Podczas rejestracji zdarzeń z zakresu stanu cywilnego niezbędne jest jednoznaczne określenie płci, która determinuje m.in. imię i nazwisko osoby w jej akcie urodzenia. Mając na uwadze charakter transkrypcji, a także treść przepisu art. 60 powołanej ustawy, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego słusznie odmówił transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego odpisu [...] aktu urodzenia A. B./A. R., w którym płeć osoby, której akt dotyczy, oznaczono jako (M) kobieta. Organ administracji, chcąc transkrybować omawiany akt urodzenia, musiałby wpisać obie płcie, co w polskim systemie prawa nie jest możliwe. Jakkolwiek zasadą jest, że kierownik urzędu stanu cywilnego nie bada merytorycznie treści przedłożonego do transkrypcji dokumentu stanu cywilnego, to w pewnych sytuacjach zasada ta podlega wyjątkom, określonym w art. 107 Prawa o aktach stanu cywilnego. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu, kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Również art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe stanowi, że prawa obcego nie stosuje się, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Przez podstawowe zasady porządku prawnego należy rozumieć nie tylko fundamentalne zasady ustroju społeczno-politycznego, a więc zasady konstytucyjne, ale również naczelne zasady rządzące poszczególnymi dziedzinami prawa, w tym prawa dotyczącego rejestracji stanu cywilnego i tak fundamentalnej kwestii jak oznaczenie płci w aktach stanu cywilnego.

W ocenie Wojewody zarzuty odwołania są niezasadne. Sentencja wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Cywilnego z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt [...] nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i wystąpienie organów administracji publicznej o wykładnię powyższego orzeczenia jest zbędne. Niemniej, niezależnie od stanowiska Sądu, Wojewoda wskazał, że tylko prawomocny wyrok sądu uwzględniający powództwo o ustalenie w trybie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi podstawę do naniesienia wzmianki dodatkowej w akcie stanu cywilnego w zakresie zmiany płci i w dalszej kolejności wydania decyzji administracyjnej o zmianie imienia i nazwiska. Osoba występująca z takim powództwem ma bowiem interes prawny, polegający na usunięciu rozbieżności między oznaczeniem jej płci w akcie urodzenia a płcią wynikającą z faktycznie pełnionych ról społecznych, charakterystycznych dla płci przeciwnej. Wojewoda również nie znalazł podstaw do zwrócenia się do sekcji konsularnej Ambasady [...] w [...] z zapytaniem o określenie charakteru znaków pisarskich, tj. nawiasów w odpisie [...] aktu urodzenia (A.) A. (B.) R., bowiem transkrypcja polega na przeniesieniu do polskiego rejestru stanu cywilnego pod względem językowym i formalnym zagranicznego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w obowiązującej tu formie rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów, co oznacza, że kierownik urzędu stanu cywilnego ma obowiązek wpisać wszystkie dane figurujące w obcym dokumencie stanu cywilnego do odpowiednich rubryk w polskim akcie stanu cywilnego. Ponadto, organy administracji publicznej nie negują prawa A. R. (wcześniej A. B.) do posiadania polskich aktów stanu cywilnego, a jedynie stwierdzają, że nie jest możliwe przeniesienie [...] odpisu aktu urodzenia w obecnym brzmieniu do polskiego rejestru stanu cywilnego.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieposzanowanie ochrony godności ludzkiej i obywatela Polski, naruszenie zakazu dyskryminacji, braku poszanowania różnorodności kulturowej oraz braku ochrony osób transseksualnych i wiążącego państwo polskie prawa europejskiego, w tym Traktatu i praw zawartych w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak na przykład nieprzeprowadzenie dowodu o zwrócenie się do sekcji konsularnej Ambasady [...] w [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości co do użytych znaków pisarskich "nawiasów", w których zostały ujęte poprzednie nazwisko i imię strony postępowania;

2) art. 8, art. 9 i art. 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, co skutkowało brakiem pomocy skarżącej przy wyjaśnieniu co można w sprawie zrobić w celu prawidłowej transkrypcji [...] aktu urodzenia, tak aby polskiej obywatelce zapewnić prawo do polskich aktów stanu cywilnego (aktu urodzenia);

3) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, polegające na widocznym braku odniesienia się do materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, jak np. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., która to decyzja wskazuje osobę skarżącej A. R. jako osobę posiadającą obywatelstwo polskie o płci żeńskiej. Ponadto A. R. we wskazanej decyzji została wymieniona jako córka swoich rodziców, a córka to kobieta;

4) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci [...] pełnego odpisu aktu urodzenia A. R. uwierzytelniony przez polski urząd konsularny w [...], co w konsekwencji doprowadziło do zakwestionowania przez organy obu instancji prawa do posiadania skarżącej polskiego aktu urodzenia;

5) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy, a mianowicie, że organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą do złożenia pełnego odpisu aktu urodzenia, nie przyjmując odpisu skróconego, albowiem w celu transkrypcji obcego aktu urodzenia wymagane jest złożenie pełnego odpisu aktu urodzenia, który w swojej treści zawiera wszystkie przeprowadzone zmiany dotyczące skarżącej, przy uwzględnieniu, że nawet polski pełen odpis aktu urodzenia zawiera wszystkie dotychczasowe zmiany, co zgodnie z twierdzeniami obu organów powoduje brak możliwości transkrypcji aktu urodzenia skarżącej i w konsekwencji narusza prawa obywatelskie polskiego obywatela.

Podnosząc powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z dnia [...] września 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niedołączenie do skargi pełnomocnictwa procesowego, z którego wynikałoby umocowanie profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem, do wniesienia skargi w imieniu skarżącej i reprezentowania jej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W dniu 2 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił w zakreślonym przez Sąd terminie brak formalny skargi w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do zastępstwa procesowego skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2064 z późn. zm.) zagraniczny dokument stanu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji, która polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego. Należy wyraźnie stwierdzić, że przeniesiony do polskiego rejestru stanu cywilnego może być wyłącznie dokument zagraniczny będący aktem stanu cywilnego w formie zupełnej bądź skróconej stanowiący dowód zdarzenia i jego rejestracji we właściwym zagranicznym urzędzie stanu cywilnego. Przedmiotem transkrypcji może być więc jedynie akt urodzenia, małżeństwa lub zgonu, natomiast nie może to być akt przewidziany w obcym systemie rejestracji stanu cywilnego, a nieznany prawu polskiemu. W tym miejscu należy przywołać postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III CSK 296/14 (LEX nr 1712817), zawierające: "wytyczne co do transkrypcji do polskich ksiąg stanu cywilnego zagranicznego aktu stanu cywilnego". W świetle tego postanowienia "wierne oraz literalne odtworzenie treści zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskiej księdze stanu cywilnego musi być dokonywane z uwzględnieniem znaczenia poszczególnych elementów jego treści. Powinny one być przenoszone do polskich ksiąg stanu cywilnego zgodnie nie tylko z ich brzmieniem, ale także funkcją, którą pełnią. Wpisy zawarte w zagranicznym akcie stanu cywilnego powinny więc być przenoszone w taki sposób, aby w polskich księgach stanu cywilnego i w powstałym w wyniku transkrypcji polskim akcie stanu cywilnego zachowały swoją tożsamość nie tylko pod względem ich brzmienia, ale także funkcji. O zasadach sporządzania aktów (dokumentów) stanu cywilnego w tym, o tym jakie dane są w nich wpisane, w jakim układzie graficznym, w jakiej kolejności i w jakiej funkcji następuje ich ujawnienie, rozstrzyga wyłącznie prawo tego państwa, w którym sporządzony został dany akt (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt V CK 6/02, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 131)". W przeciwnym razie powstaje ryzyko zniekształcenia treści zagranicznego aktu stanu cywilnego przy jego transkrypcji oraz sporządzenia nieprawidłowego pod względem treści polskiego aktu stanu cywilnego. Transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego oznacza zatem sporządzenie aktu krajowego reprodukującego odpis aktu zagranicznego, czyli wierne wpisanie jego treści do polskiego rejestru stanu cywilnego. Przepis art. 104 powołanej ustawy wyraźnie rozróżnia wpisanie treści zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego, a więc jego transkrypcję, od zarejestrowania określonych zdarzeń, które nastąpiły za granicą. Do polskich ksiąg stanu cywilnego można transkrybować akty stanu cywilnego sporządzone za granicą bez względu na datę ich sporządzenia i na datę zdarzenia, którego dotyczy, a także bez względu na to, czy osoba, której akt ten dotyczy jest obywatelem polskim, czy w Polsce ma miejsce stałego zamieszkania. Wskazany art. 104 ust. 1 w tym zakresie nie wprowadza żadnych ograniczeń. Ponadto w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego nie ma charakteru rejestracyjnego. W tej kwestii kilkakrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, wskazując, że transkrypcja sprowadza się jedynie do "przetransportowania pod względem językowym i formalnym obcego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w formie obowiązującej dla rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów" (zob. powołane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt V CK 6/2002 oraz z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt III CZP 12/2011, niepubl.; z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt III CSK 259/2010, niepubl.). W tym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy również w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/2012 (OSNC 2013/5), w której stwierdził nawet, że akt stanu cywilnego sporządzony za granicą stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych także wtedy, gdy nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. W uzasadnieniu wskazanej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Transkrypcja, jako instytucja prawa publicznego, jest dokonywana w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego i polega na wiernym przepisaniu treści zagranicznego dokumentu, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek zmian lub poprawek. Przyjmuje się przy tym, że akt przedstawiony do transkrypcji w zasadzie podlega jedynie kontroli w zakresie spełnienia warunków formalnych. Chodzi w szczególności o ustalenie, czy dokument przedstawiony do transkrypcji jest odpisem aktu stanu cywilnego, czy jest to dokument oryginalny i czy został sporządzony w państwie, w którym dokonano pierwotnej rejestracji, nie mogą być bowiem transkrybowane akty, które powstały na skutek transkrypcji. W toku transkrypcji zasadniczo nie dokonuje się merytorycznej kontroli aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą z punktu widzenia prawdziwości stwierdzonego w nim zdarzenia, zgodności tego zdarzenia z prawem oraz motywacji podmiotu przedstawiającego akt do transkrypcji. Tylko wyjątkowo może dojść do odmowy transkrypcji z powołaniem się na jej sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej". Moc dowodowa zagranicznych aktów stanu cywilnego nie zależy od ich zarejestrowania w polskim systemie rejestracji stanu cywilnego, a posiadanie takiego dokumentu jest wystarczającym dowodem urodzenia, małżeństwa bądź zgonu, czego oczywistym potwierdzeniem jest art. 1138 Kodeksu postępowania cywilnego, w świetle którego zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, zaś akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym, o czym stanowi art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego. Konsekwencją tak rozumianego pojęcia transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego jest niedopuszczalność wprowadzania zmian w jego treści w toku wpisywania do polskiej księgi urodzeń, małżeństw i zgonów. Czynność polegająca na wpisaniu zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego ma charakter formalnoprawny, nie wymaga przeprowadzania postępowania dowodowego i polega na przeniesieniu treści zawartej w odpisie zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskiej księgi stanu cywilnego. Organ dokonując wpisu zagranicznego aktu stanu cywilnego nie może podać innej treści aktu, niż treść wynikająca z tego dokumentu. Istnieje zatem w sytuacji transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego bezwzględny zakaz wprowadzania jakichkolwiek zmian w jego treści. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zagraniczny akt urodzenia stanowi wyłączny dowód nie tylko daty i miejsca urodzenia dziecka, ale również innych danych zawartych w tym akcie, a w szczególności imienia i nazwiska nadanego dziecku tuż po urodzeniu, jego płci oraz zmiany tego imienia, nazwiska i płci dokonanej w terminie późniejszym, wpisanej w formie wzmianki dodatkowej. Wzmianki dodatkowe z chwilą wpisania do aktu stanu cywilnego stają się integralną częścią tego aktu, a zatem posiadają taką samą moc dowodową, jak dane zawarte w jego zasadniczej części.

Przepis art. 104 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że transkrypcji podlega dokument, który w państwie wystawienia jest uznawany za dokument stanu cywilnego i ma moc dokumentu urzędowego, jest wydany przez właściwy organ oraz nie budzi wątpliwości co do autentyczności. Odpis aktu zawierający przeróbki nie może być transkrybowany, choćby wnioskodawca udowodnił innym dokumentem stanu cywilnego prawdziwość zapisu. Nie może zatem stanowić podstawy do transkrypcji odpis aktu stanu cywilnego, który wywołuje wątpliwości co do jego autentyczności, zawiera poprawki, skrobania, jest nieczytelny czy zniszczony. Jednak dokument zagraniczny, który wzbudza wątpliwości co do jego autentyczności, powinien być uwierzytelniony przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny. Jest to generalna zasada, która ma również zastosowanie w postępowaniu w sprawach transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego.

W rozpoznawanej sprawie oba organy orzekające w sprawie zgodnie uznały, że transkrypcja wzmiankowanego aktu urodzenia byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego z tego względu, że złożony do transkrypcji odpis [...] aktu urodzenia zawiera w swojej treści zarówno imię i nazwisko A. B. płeć męska, jak i imię i nazwisko A. R. płeć żeńska. W takiej sytuacji organ administracji musiałby wpisać obie płcie, czego nie dopuszcza polski system prawa, zaś przeniesienie do polskiego aktu urodzenia tylko wybranych danych figurujących w odpisie zagranicznego aktu urodzenia byłoby naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Rację mają organy twierdząc, że uwzględnienie wniosku i zamieszczenie w polskim akcie urodzenia strony tylko danych wskazujących na płeć żeńską, zaprzeczałoby istocie transkrypcji i naruszałoby jednoznaczną dyspozycję przepisu art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, a w konsekwencji działanie takie stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję organu administracji w treść obcego aktu stanu cywilnego.

Rację należy przyznać także skarżącej, że organ administracji również z urzędu winien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dlatego, jeżeli Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego miał wątpliwości, co do użytych znaków pisarskich "nawiasów" w odpisie [...] aktu urodzenia (B.) R. (A.) A., płeć M (kobieta) – w których zostały ujęte poprzednie dane strony – winien uzyskać informacje, jaki jest system wprowadzania zmian danych do aktów stanu cywilnego w [...] porządku prawnym, jakie są zasady dokonywania wpisów do aktów stanu cywilnego w [...] systemie prawa, czy w [...] porządku prawnym możliwe jest wykreślenie z aktu stanu cywilnego dotychczasowych danych umieszczonych w treści aktu w "nawiasach" a pozostawienie aktualnych danych, czy jeżeli [...] akt stanu cywilnego zawiera dane dotychczasowe i aktualne, to wpisuje się dane zarówno dotychczasowe, mimo że one uległy zmianie, jak i dane aktualne, czy w [...] akcie urodzenia zamieszcza się oprócz imienia i nazwiska nadanego dziecku tuż po urodzeniu oraz jego płci także wzmiankę zmiany tego imienia, nazwiska i płci dokonanej w terminie późniejszym, uwzględniając regułę obcego porządku prawnego.

Ten brak wnikliwości organów orzekających w sprawie w prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy dał asumpt do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych w sprawie decyzji.

Z powyższych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że stanowią one podstawę do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przepisów postępowania i wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając kwestionowane decyzje nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, czym dopuściły się naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Obowiązkiem organu jest wyjaśnienie sprawy w powyższym zakresie i przedstawienie oceny materiału wraz z ustaleniami w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa bez naruszenia pozostałych reguł procedury administracyjnej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).

O zwrocie faktycznie poniesionych i udokumentowanych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy. Na sumę zasądzonych w punkcie 2. wyroku kosztów postępowania składają się: kwota 100,-zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i kwota 480,-zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zasądzona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 1800 z późn. zm.).