Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 662/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22 lit. l, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 64c, art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Janusz Nowacki (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. l, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d), art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt, 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, zwanej dalej "u.t.d."), lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, zwanej dalej "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 29 marca 2019 r. na drodze ekspresowej S7 w okolicy węzła G. L. podano sygnał do zatrzymania zespołowi pojazdów składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...], jednoosiowej naczepy o nr rej. [...] i trzyosiowej przyczepy marki o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował M. P., który wykonywał transport drogowy z ładunkiem rzeczy w dwóch kontenerach 20 - stopowych (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] M. G.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 29 marca 2019 r.

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 10.000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%.

W odwołaniu strona wskazała, że w wyniku jednej kontroli drogowej dotyczącej tego samego pojazdu członowego sporządzono dwa protokoły, a okoliczność przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej stanowiła podstawę do wydania dwóch decyzji administracyjnych o nałożeniu dwóch kar pieniężnych. Przedmiotem kontroli był ten sam podmiot, a ten sam wynik pomiaru, parametr, został poddany dwukrotnej ocenie na podstawie dwóch przepisów tj. ustawy o transporcie drogowym (art. 92a) i ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 140aa, art. 140ab). Strona podniosła, iż nałożenie dwóch kar pieniężnych za ten sam czyn, stanowi zaprzeczenie jednej z najważniejszej zasady prawa, jaką jest zasada ne bis in dem, która to była wielokrotnie podkreślana w orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego RP. Zdaniem strony organ naruszył art. 92a u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Tymczasem w omawianej sprawie na ten sam podmiot nałożono karę pieniężną w wysokości 25.000 złotych. Naruszenie zakazu karania dwa lub więcej razy za ten sam czyn, w ocenie odwołującego, jest niezgodne z art. 2 Konstytucji RP, a także pośrednio narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W zakresie wszystkich sankcji administracyjnych, a w tym kar pieniężnych minimalne gwarancje ochronne wobec osób podlegających karaniu, zawarte zostały w tzw. soft law, do których należy Rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy nr R(91) z dnia 13 lutego 1991 r., w sprawie sankcji administracyjnych. Poza tym strona wskazała, że czynności przeprowadzono jednocześnie, a rozpoczęcia kontroli zawarte w protokołach kontroli są różne, gdyż protokół dotyczący braku zezwolenia kategorii VII wskazuje na rozpoczęcie kontroli o godz. 17:38, a protokół opisujący dopuszczenie do wykonywania przewozu pojazdem o masie powyżej 12 t, wskazuje na rozpoczęcie kontroli o godz. 15:10, co jest nieprawdą. Zapisy te są nieprawdą, gdyż wszystkie czynności były wspólne dla obu protokołów. Nawet treść opisu naruszenia w obu załącznikach jest identyczna. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej.

Przytaczając treść art. art. 189a § 2 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary organ drugiej instancji zauważył, iż art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 i 2 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy wskazał również, iż w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania także art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych, na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Przytaczając następnie treść art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2, art. 92c ust. 1 oraz art. 4 pkt 15 i pkt 22 lit. c u.t.d. oraz art. 2 pkt 35a oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2 p.r.d. organ odwoławczy wskazał, iż strona wykonywała transport drogowy sprzętu rolniczego na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z:

a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m)- 42 tony,

b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m)-44 tony,

c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony,

d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony.

Ponadto § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż ciągnik samochodowy marki Volvo o nr rej. [...] został po raz pierwszy zarejestrowany dnia 5 stycznia 2004 r., naczepa o nr rej. [...] dnia 10 października 2000 r., a przyczepa o nr rej. [...] dnia 10 października 2000 r., co oznacza, że ww. wyjątek nie znajduje zastosowania. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t.

W dniu kontroli ww. pojazdem członowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem dwóch kontenerów 20 - stopowych (ładunek podzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) p.r.d., ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.

Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym WWS i nr fabrycznym [...]. Waga ta legitymowała się świadectwem legalizacji pierwotnej z dnia 28 grudnia 2017r. wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w . z datą ważności do dnia 31 grudnia 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 57,85 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 17,85 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 44,62 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.

Odnosząc się do zarzutu strony organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Organ drugiej instancji zaznaczył, że kara pieniężna została nałożona z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, a w postępowaniu na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym z tytułu przejazdu zespołu pojazdów składającego się z więcej niż 2 pojazdów. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie może być mowy o podwójnym karaniu za ten sam czyn, ponieważ podczas jednej kontroli stwierdzono kilka naruszeń, czynów tj. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, przejazd zespołem pojazdów składającym się z więcej niż dwóch pojazdów.

Dalej Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż ustawa o transporcie drogowym tj. art. 92a ust. 7 pkt 2 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Natomiast stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.

Natomiast przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym tj. art. 140aa i 140ab, stanowią, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy: Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej i znajdują się w porządku prawnym od dnia 19 października 2012 r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia.

Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą-prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podniósł, iż w związku z powyższym obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.

Organ odwoławczy podkreślił, iż organy administracji działają na podstawie prawa i w granicach prawa. Oznacza to, że jeśli jakieś zachowanie jest sankcjonowane karą pieniężną na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących i takie zachowanie zostało ujawnione, to organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie i wymierzyć karę, gdyż w innym przypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa.

Odnośnie kwestii godzin rozpoczęcia kontroli, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a godzina rozpoczęcia kontroli, to jak wynika z treści protokołu kontroli 15:10:00, dnia 29 marca 2019 r.

Przedmiotem tej kontroli były przepisy z ustawy o transporcie drogowym, a nie przepisy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto organ drugiej instancji wyjaśnił, iż to system aplikacji wprowadzania danych do protokołów, generuje godzinę rozpoczęcia kontroli, jako godzinę rozpoczęcia wpisywania danych do jego treści. Dane do protokołów są wpisywane po zakończeniu kontroli, a kontrolujący nie wpisuje danych z dwóch kontroli jednocześnie tj. z ustawy o transporcie drogowym i ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kontrolujący wpisał dane do jednego z protokołów, a następnie dokonał zapisu danych do drugiego z protokołów, stąd też różne godziny.

Organ odwoławczy dodał, że dnia 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-127/17. Przedmiotowy wyrok dotyczy m.in. kwestii określenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi, natomiast w rozpatrywanej sprawie, elementem decydującym o kwalifikacji i. wysokości kary pieniężnej było przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, która to dopuszczalna wartości jest zgodna z załącznikiem nr I do Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., w związku z czym ww. wyrok nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust.1 u.t.d.

Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył M. G. Powtarzając argumenty z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie norm zawartych w zasadach ogólnych k.p.a., a w szczególności w art. 7 i 8, a także naruszenie prawa w związku z treścią art. 156 § 1, pkt. 1 i 7 k.p.a. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza także art. 2 Konstytucji RP oraz pośrednio postanowienia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego skarżący uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], którą nałożono na M. G. karę pieniężnej w wysokości 10.000 złotych.

W podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji wskazano m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1087), w tym art. 92a-92c i załącznik nr 3 do tej ustawy poz.: lp. 10.2 pkt 4 oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny.

Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d.

Podstawą nałożenia kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji była treść lp. 10.2 pkt 4 załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 1000 zł sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona – co najmniej 20 %.

Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu uregulowane zostały natomiast w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a wymienionego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia).

W tym miejscu wskazać należy, że okoliczności faktyczne pozostawały poza sporem w niniejszej sprawie.

Niemniej okoliczność stanowiąca podstawę wymierzenia kary pieniężnej, tj. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wynika z ww. protokołu kontroli drogowej z dnia 29 marca 2019 r. Należy podkreślić, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Stosownie do przepisu art. 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli stanowi dokument urzędowy i korzysta on, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych. Istotne przy tym jest to, że procedura pomiaru odbyła się z udziałem kierowcy, który nie zgłaszał żadnych uwag co do sposobu przeprowadzenia dokonanych pomiarów oraz sprawności urządzeń. Urządzenia i miejsce pomiaru posiadały aktualne certyfikaty i legalizacje.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 29 marca 2019r. skarżący wykonywał przewóz drogowy zespołem pojazdów mającym co najmniej 5 osi. Rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 57,85 ton a więc przekroczyła o 17,85 tony dopuszczalną masę całkowitą co stanowi przekroczenie o 44,62% dopuszczalnej wartości. Jednocześnie nie miał miejsca wyjątek, o którym mowa w § 57 ust.3 rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. gdyż ciągnik został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu 5 stycznia 2004r. Uzasadnione było zatem wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 10000 zł (l.p 40.2 pkt 4 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się natomiast do możliwości wszczęcia dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań u.t.d., z drugiej zaś strony, doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji, przewidzianej w ustawie Prawo o ruchu drogowym.

Skarżący podnosił, że w trakcie tej samej kontroli drogowej, na podstawie tych samym wyników ważenia, zostały sporządzone dwa protokoły kontroli, wskazujące na odmienne podstawy sankcji administracyjnych, na podstawie których doszło do wszczęcia dwóch postępowań administracyjnych, sanujących to samo naruszenie. Takie zachowanie się organów stanowi, w ocenie skarżącego, naruszenie zasady ne bis in idem (zakazu podwójnego karania).

Stanowiska tego nie można podzielić.

Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 56 ust. 1 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych, m.in.: 1) zgodnie z przepisami ustawy, 2) za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Tym samym w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna - na podstawie u.t.d., druga - na podstawie p.r.d. Ponadto, jak wskazuje się w judykaturze - w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego, wszczynane są dwa niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - p.r.d. oraz przepisów u.t.d. Są to bowiem dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 października 2019 r., sygn. III SA/Lu 343/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. III SA/Lu 468/19, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ostatnim z przywołanych wyroków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podniósł, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. W takim przypadku dochodzi bowiem do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.

W realiach niniejszej sprawy rozważenie zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w tym zarzutu naruszenia prawa materialnego, sprowadzało się do dokonania oceny czy nałożona kara nie narusza zakazu wynikającego z normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Przepis ten bowiem stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Jest oczywiste, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem postępowań i nałożeniem kary na ten sam podmiot w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Zatem prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało rozważenia czy kary dotyczą tego samego naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej.

Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazdem nienormatywnym według ustawowej definicji jest - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Natomiast warunki dozwolonego poruszania się pojazdu nienormatywnego zostały określone w art. 64 p.r.d.

W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czy naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania.

Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: 1. tożsamość zdarzeń, 2. tożsamość podmiotu popełniającego czyn, 3. tożsamość chronionego interesu prawnego.

Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 468/19, LEX nr 2782218).

Wymierzona skarżącemu kara została nałożona za naruszenie przepisów - Prawa o ruchu drogowym. Natomiast niniejsza sprawa, dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym przez skarżącego jako przewoźnika drogowego, a więc podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.

W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra. Inny jest bowiem cel omawianych regulacji.

Jak podniósł WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 marca 2020 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 814/19 - kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d. kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny, inny interes prawny podlega na podstawie tych przepisów ochronie. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. W analizowanym przypadku zawyżania masy ładunku, ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji, niewątpliwym jest bowiem, że zawyżanie wagi transportowanego towaru ponad dopuszczalne normy prowadzić może do realizacji transportu po niższych cenach.

Pogląd przedstawiony w powyższych rozważaniach wyraził WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 24 września 2020r. w spr. III SA/Gd 160/20 Sąd w obecnym składzie podzielił to stanowisko.

Podkreślić zatem należy, że skoro nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można zatem mówić o tożsamych naruszeniach. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., jak też innych przepisów tej ustawy oraz przepisów u.r.d. Trudno w zaistniałej sytuacji mówić o naruszeniu art. 2 Konstytucji RP. Nie może więc odnieść w tym zakresie skutku argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi.

Konkludując, wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i kara taka dotyczy naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Wymierzana zaś na podstawie przepisów p.r.d kara za przejazd pojazdu nienormatywnego wiąże się ściśle z zapobieganiem przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym.

Nadto w ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Także ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się zarzucanego przez skarżącego naruszenia przepisów k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy, z uwagi na istniejącą pandemię, mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z czym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

a.l.