Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 345/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3, art. 4  ust. 1  pkt 1,  art. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek - sprawozdawca, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi "A." spółka z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 23 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2011 r.: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. w J. (dalej podatnik/strona/spółka/skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...] r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym za 2011r. w kwocie 200 zł.

Wójt Gminy B. (dalej: organ podatkowy I instancji) ustalił, że zgodnie z ewidencją gruntów strona jest właścicielem działek gruntu rolnego: nr 11/3 – o pow. 0,14 ha sklasyfikowana jako grunt rolne zabudowane, nr 11/6 – pow. 1,75 ha, w tym 0,09 ha grunty rolne zabudowane, 1,66 ha użytki zielone , nr 11/7 - o pow. 0,23 ha w tym 0,11 ha użytki zielone, 0,12 ha nieużytki i nr 11/2 – o pow. 0,22 ha grunty rolne zabudowane - położonych w Gminie B. Z uwagi na fakt, że pomimo wezwania strona nie złożyła deklaracji podatkowej dotyczącej podatku rolnego, organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r.. wszczął postępowanie w sprawie określenia skarżącej zobowiązania w tym podatku. W trakcie postępowania, strona w protokołach z zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym: z dnia 1 sierpnia 2011 r. oraz dnia 28 września 2011 r., a także (jeszcze przed wszczęciem postępowania podatkowego) w piśmie z dnia 17 maja 2010 r. (data wpływu do urzędu) i w protokole z 17 maja 2010 r. - wskazała, że część jej gruntów, których dotyczy postępowanie podatkowe, zajęta jest przez Gminę, tzn. mieszkańcy Gminy wykorzystują część gruntu spółki (około 500 m2) na drogę dojazdową. Mieszkańcy wykorzystują grunt strony jako drogę dojazdową do swoich nieruchomości, ponieważ Gmina nie dba o drogę gminną nr 10, która to droga przylega do nieruchomości należących do strony. W ocenie skarżącej, od gruntu zajętego pod drogę nie powinien być naliczany podatek rolny. Z tego powodu strona zażądała przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, w celu ustalenia powierzchni zajmowanej przez drogę i zmniejszenia wymiaru podatku, stosownie do ustalonej powierzchni. Ponadto strona oświadczyła, że poza ww. zajęciem gruntów pod drogę, spółka nie wykorzystuje gruntów do działalności gospodarczej.

Organ podatkowy I instancji uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku rolnym za 2011r. w kwocie 200 zł - przyjmując za podstawę wymiaru podatku całą powierzchnię gruntu należącego do strony. W uzasadnieniu wskazano, że żądanie podatnika nieuwzględnienia przy wymiarze podatku rolnego powierzchni gruntów, po których przejeżdżają mieszkańcy Gminy należy uznać za niezasadne, ponieważ do tego celu służy droga nr 10 biegnąca wzdłuż granicy działek, które są własnością strony. Wskazał organ, że to podatnik jako właściciel powinien zadbać o to, aby jego własne grunty były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Organ zaznaczył także, że ustalając powierzchnię gruntu dla celów podatkowych, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: upr) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.). Wskazał także dla wyjaśnienia, że w związku z toczącym się sporem o granice działek strony i działki nr 10 oraz własność płyt drogowych ułożonych na drodze nr 10, Gmina zleciła geodecie wznowienie znaków geodezyjnych określających granice działek należących do strony oraz gminnej drogi nr 10. Przy czym kwestia własności płyt drogowych stanowi zagadnienie odrębne nie mające wpływu na wymierzenie podatku rolnego. W dniu 23 czerwca 2010 r. w celu ostatecznego rozstrzygnięcia własności płyt oraz miejsca ich ułożenia przeprowadzono wznowienie znaków geodezyjnych określających granice działki nr 10 i ustalono, że płyty ułożone są na drodze nr 10, a jedynie 30 % powierzchni jednej płyty ułożone jest na sąsiedniej działce.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona podtrzymała stanowisko, że nie powinna płacić podatku rolnego od powierzchni, którą nie włada oraz podniosła, że powierzchnię działki na podstawie ewidencji gruntów można ustalić tylko w przypadku, kiedy strona nie wniosła zastrzeżeń. Zarzuciła także, że organ wszczął wobec strony postępowanie w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2011r., przed rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej tego podatku za rok 2010.

Samorządowe Kolegium Samorządowe w J. (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zajęcie części nieruchomości przez mieszkańców Gminy na drogę dojazdową, pozostaje bez znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem rolnym. Nawet bowiem w przypadku zajęcia części gruntu strony przez inne podmioty, grunt ten nadal pozostaje własnością skarżącej, a zatem na spółce nadal ciąży obowiązek podatkowy w podatku rolnym. Przepisy nie przewidują wyłączenia od opodatkowania gruntu zajętego na drogę dojazdową przez mieszkańców pobliskich nieruchomości. Jeżeli - tak jak to ma miejsce w rozstrzyganej sprawie - grunty sklasyfikowane są w ewidencji gruntów jako użytki rolne i nie są przy tym zajęte na działalność gospodarczą inną niż działalność rolnicza (co potwierdził podatnik w pismach z dnia 8 października 2010 r. i 8 lipca 2011 r.), to zgodnie z przepisami podlegają od całej swojej powierzchni opodatkowaniu podatkiem rolnym. Z tego też powodu, wniosek strony o powołanie biegłego w celu ustalenia powierzchni gruntów zajętych przez mieszkańców gminy na drogę, zdaniem organu, dotyczył okoliczności nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc był bezzasadny. Nadto wbrew twierdzeniom strony, przepisy jednoznacznie nakazują ustalić wymiar tego podatku w oparciu o dane z ewidencji gruntów, bez względu na zastrzeżenia strony. Ustosunkowując się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, wskazał dalej organ II instancji, że sprawa dotycząca wymiaru podatku rolnego za 2010 r. jest sprawą odrębną i pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Reasumując stwierdził organ odwoławczy, że organ I instancji działając zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków prawidłowo opodatkował grunty spółki podatkiem rolnym stosując przy tym zasady określone w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 upr oraz uchwałę Rady Gminy B. nr XXXVII/219/10 z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa do obliczenia podatku rolnego na obszarze gminy B.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji podtrzymując stanowisko, że w sprawie niezbędne było powołanie biegłego w celu ustalenia powierzchni podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym gruntu. Argumentowała strona, że jeżeli podważa i uzasadnia fakt nieposiadania danej powierzchni gruntu, która jest zajęta na drogę oraz skoro istnieją wątpliwości co do powierzchni zajmowanej przez Gminę, tj. płyt betonowych, które leżą na gruncie spółki, to organ odwoławczy powinien wystąpić o powołanie biegłego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę, rozstrzygniętą decyzją ostateczną, z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji (bądź postanowienia) w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać też trzeba, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy powierzchni nieruchomości podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. W ocenie organów podatkowych podatek rolny winien być obliczony od całości gruntów, których właścicielem jest strona, tj. od łącznej powierzchni 2,34 ha, natomiast podatnik uważa, że podatkiem rolnym nie powinna być objęta ta cześć gruntów, którą mieszkańcy Gminy wykorzystują jako drogę dojazdową i w celu ustalenia tej wielkości organ podatkowy winien był powołać biegłego.

Zgodnie z art. 1 upr opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Z kolei kategorię podmiotów będących podatnikami podatku rolnego wyznacza przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowiąc przede wszystkim, że podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej - mające wymieniony tam tytuł do gruntów.

Z przywołanych przepisów wynika, że do wymiaru podatku rolnego niezbędne jest poczynienie ustaleń dotyczących statusu podmiotu - podatnika, sposobu sklasyfikowania gruntu w ewidencji gruntów, a także (ewentualnego) wykorzystywania gruntu na cele działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika, że zgodnie z ewidencją gruntów strona jest właścicielem działek gruntu rolnego: nr 11/3 – o pow. 0,14 ha sklasyfikowana jako grunt rolne zabudowane, nr 11/6 – pow. 1,75 ha, w tym 0,09 ha grunty rolne zabudowane, 1,66 ha użytki zielone , nr 11/7 - o pow. 0,23 ha w tym 0,11 ha użytki zielone, 0,12 ha nieużytki i nr 11/2 – o pow. 0,22 ha grunty rolne zabudowane - położonych w Gminie B. Łączna powierzchnia działek wynosi 2,34 ha.

Według oświadczenia spółki działki gruntu nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (ta okoliczność jest bezsporna).

W ocenie Sądu dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów, wskazując, że zapisy zawarte w ewidencji mają w sprawie decydujące znaczenie. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniu podatkowym. A zatem organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany co do zasady uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji.

W kwestii znaczenia ewidencji gruntów i budynków wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1411/07, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z 25 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 782/08, w Rzeszowie z 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 37/09, w Szczecinie z 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 739/08, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych). Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji dotyczących prawa własności, powierzchni bądź klasy gruntów, może odbywać się w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Słusznie zatem stwierdziło SKO, że w niniejszej sprawie dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji. Dane w nim ujawnione nie zostały podważone w toku postępowania. Podnoszona przez stronę okoliczność wykorzystywania gruntów przez okolicznych mieszkańców z uwagi na zaniedbania Gminy w utrzymaniu drogi gminnej nr 10, która graniczy z gruntami strony pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.

Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - z którymi nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien podejmować działania zmierzające do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych. W niniejszej sprawie podatnik nie podejmował działań mających na celu zmianę danych w ewidencji gruntów (przed właściwymi organami ewidencyjnymi), z akt wynika jedynie, że podatnik domaga się, aby to organ podatkowy, m.in. poprzez powołanie biegłego prowadził postępowanie w celu ustalenia powierzchni gruntów, która winna podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym z wyłączeniem powierzchni wykorzystywanej przez mieszkańców Gminy. Wbrew zarzutom skarżącej spółki w sprawie nie było podstaw do powołania biegłego, opinia biegłego nie może bowiem zastąpić zapisów z ewidencji gruntów i budynków.

Organy podatkowe opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków prawidłowo opodatkował grunty spółki podatkiem rolnym stosując przy tym zasady określone w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 upr oraz uchwałę Rady Gminy B. nr XXXVII/219/10 z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa do obliczenia podatku rolnego na obszarze gminy B.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że kwestie związane ze sporem dotyczącym własności płyt betonowych położonych na drodze nr 10 oraz granic działki pozostają poza zakresem postępowania dotyczącego wymiaru podatku rolnego. Podobnie bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje brak zakończenia postępowania w odniesieniu do roku podatkowego 2010, ponieważ przedmiotowa sprawa (i jej granice) dotyczy roku 2011.

Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowałby Sąd do jej uchylenia, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.