Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1554/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29 i  art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10, art. 13 ust. 4-6
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
article: art. 22
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] maja 2008 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ze skargą na odmowę udostępnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w G. danych osobowych J. P. w zakresie posiadania przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez lekarza orzecznika ZUS. W jej uzasadnieniu podniesiono między innymi, iż stanowisko organu rentowego jest niezgodne z prawem i pozbawia Agencję możliwości uczynienia zadość spoczywającym na niej obowiązkom wynikającym z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] zaznaczył, iż uwzględniając przepis art. 45 ust. 3 powołanej ustawy, obligujący Agencję do wystąpienia w stosunku do określonej kategorii osób na drogę sądową i fakt uzależnienia takiego wystąpienia od uzyskania informacji, czy objęta postępowaniem egzekucyjnym osoba należy do takiej kategorii (osób niepełnosprawnych) oraz treść art. 27 ust. 2 pkt 5 i 10 ustawy o ochronie danych osobowych, uznać należy, że w przypadku zwrócenia się Agencji do ZUS o udostępnienie danych dotyczących posiadania przez określoną osobę orzeczenia o niepełnosprawności, organ rentowy jest zobowiązany do udostępnienia takich danych. Wobec powyższego zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej udostępnienie przez ZUS danych osobowych dotyczących stanu zdrowia J. P., jak również o dokonanie urzędowej wykładni przepisów ustawy, a w szczególności art. 27 ust. 2 pkt 5 i 10 w odniesieniu do działań podejmowanych przez WAM w wykonywaniu swoich ustawowych kompetencji.

W toku przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił między innymi, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w G. odmówił Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w [...] udostępnienia danych osobowych J. P. i powołując się na art. 27 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wskazał, że powołane przez WAM przepisy nie nakładają wprost na ZUS obowiązku udostępnienia żądanych danych. Organ rentowy stwierdził ponadto, iż dokumentacja związana z wydawaniem przez lekarzy orzeczników orzeczeń o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest szczególnym zbiorem danych osobowych. Informacje o stanie zdrowia podlegają zaostrzonemu rygorowi ochrony prawnej, ponieważ zaliczane są do kategorii danych osobowych wrażliwych, zaś upoważnienie do udostępniania danych o stanie zdrowia musi każdorazowo znaleźć podstawę w akcie prawnym rangi ustawowej. Podstawę prawną pozwalającą na udostępnienie danych o stanie zdrowia zawartych w dokumentacji medycznej stanowi art. 27 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych w powiązaniu z przepisami odpowiednich ustaw szczególnych, zezwalającymi na udostępnianie takich danych bez zgody osoby, której one dotyczą i stwarzającymi pełne gwarancje ich ochrony. ZUS wskazał także, iż art. 38 i 45 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w związku z art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych nie stanowią podstawy prawnej do udostępnienia żądanych danych osobowych na rzecz WAM.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 pkt 2, art. 22, art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Organ uznał, iż ZUS nie naruszył przepisów o ochronie danych osobowych, ponieważ odmowa udostępnienia powyższych danych znajduje oparcie w przepisach art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który ogranicza dopuszczalność udostępnienia przez ZUS danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonych wyłącznie do wskazanych w nim podmiotów. Przedmiotowa decyzja została doręczona Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Od powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał w nim między innymi, iż przepisy art. 27 ust. 2 pkt 5 i 10 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią, jako lex specialis w stosunku do art. 50 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, samodzielne podstawy uzasadniające upoważnienie WAM do uzyskania żądanych danych od ZUS. Ponadto powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2002 r. sygn. akt: II SA 1854/01, w którym stwierdzono, iż organ egzekucyjny prowadzący egzekucję administracyjną może żądać udostępnienia mu przez ZUS danych o miejscu zatrudnienia ubezpieczonych, będących dłużnikami.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, podtrzymując zawartą tam argumentację.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 27 ust. 2 pkt 5 i 10 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 36 § 1 i § 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumenty powołane w wydanych w sprawie decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednak

z odmiennych powodów, aniżeli podnosi strona skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności obu wydanych przez organ decyzji, bowiem decyzja z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, a zatem jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie regulowane przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) jest postępowaniem administracyjnym, prowadzonym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 22 powołanej ustawy). Zatem stroną takiego postępowania, w myśl art. 28 kpa, jest podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stosownie do treści art. 29 kpa, stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.

Zgodnie z treścią art. 10 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), organami Wojskowej Agencji Mieszkaniowej są Rada Nadzorcza, Prezes i dyrektorzy oddziałów regionalnych. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 4 i 5 powołanej ustawy, oddziałami regionalnymi i innymi jednostkami organizacyjnymi Agencji kierują dyrektorzy, powoływani i odwoływani przez Prezesa Agencji, a Prezes Agencji oraz dyrektorzy oddziałów regionalnych i innych jednostek organizacyjnych Agencji wykonują zadania własne i zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. W ramach wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych w przepisach ustawy (art. 13 ust. 6).

Powołane przepisy wyraźnie wskazują, iż dyrektor oddziału regionalnego Agencji może występować w jej imieniu samodzielnie i niezależnie od Prezesa. W niniejszej sprawie stroną postępowania administracyjnego nie jest zatem Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, ale jest nią bezspornie Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], który wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o wszczęcie postępowania w sprawie odmowy udostępnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w G. danych osobowych J. P. w zakresie posiadania przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2008 r., którą doręczono Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, a zatem dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Podkreślenia wymaga również fakt, iż do momentu wydania powyższej decyzji wszelka korespondencja organu doręczana była Prezesowi WAM. Dla rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł w ustawowym terminie, a decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. skierowano już do właściwej strony postępowania. Zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2008 r. jest również dotknięta wadą nieważności, albowiem utrzymano nią w mocy decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodziła konieczność stwierdzenia przez Sąd nieważności obu wydanych w sprawie decyzji z przyczyn przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa.

Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zbędne było rozpoznawanie sprawy pod kątem zarzutów podniesionych w skardze.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.