Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 753/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1,3 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 ust.. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7 i 77 i 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania P. B. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] września 2014 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. G., który przewoził mąkę zapakowaną w worki (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy B. P.- P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

Droga krajowa nr [...], na odcinku po którym poruszał się kontrolowany pojazd, została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu 10,1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,1 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Miejsce ważenia w miejscowości S. legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli aktualnym świadectwem zgodności wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w P. z datą wystawienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Pojazd został zważony dwukrotnie.

Mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii IV. Organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 5 000 zł, wyjaśnił kryteria którymi kieruje się ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, szeroko omówił sposób rozumienia pojęć- "ładunek sypki" oraz "drewno" a także definicji "należytej staranności" i "braku wpływu" powołując na poparcie swojej argumentacji stosowne orzecznictwo.

Następnie organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Zwrócił także uwagę na treść art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie stwierdzając, że strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów, które wskazywałyby, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 6 i 7 kpa poprzez zaniechanie przez organ I instancji odpowiednich działań, mających na celu ostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, jak również brak podjęcia czynności na rzecz słusznego interesu obywateli,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie, w szczególności nie przeprowadzono żadnych czynności mających na celu sprawdzenie infrastruktury punktu, na którym dokonano pomiaru ważenia, a punkt ten od momentu przeprowadzenia pomiaru pochylenia w dniu [...].04.2014 r., uległ poważnym uszkodzeniom i deformacji,

- wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez wykazania w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia stwierdzonych naruszeń co w niniejszej sprawie nie zostało dopełnione przez organ I instancji;

- art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155 poz. 1095 ze zm.) poprzez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów z naruszeniem prawa, a w szczególności wybiórcze potraktowanie zaleceń instrukcji obsługi wagi SAW 10;

- naruszenie unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym szczególności art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 Kpa, i art. 107 § 3 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przez nie odniesienie się do naszych wyjaśnień, a w szczególności nie wzięcie pod uwagę instrukcji obsług wagi [...] oraz pominiecie wniosku skarżącego z dnia [...].01.2015 r., w którym wnosił o przeprowadzenie dowodu z pism, którymi [...] Wojewódzki Inspektor Transportu wnosił o remont punktu kontrolnego;

- naruszenie art. 77 § 1 kpa. - naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez złamanie generalnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wskazał, że argumentem potwierdzającym zły stan techniczny nawierzchni miejsca ważenia w miejscowości S. jest treść korespondencji pomiędzy WITD [...], a GDDKiA odział [...], dotycząca pilnej konieczności wykonania remontu tego miejsca ważenia. Skarżący podkreślił, że jego wniosek o dołączenie pism, w których [...] Wojewódzki Inspektor wnosi o przeprowadzenie remontu punktu kontrolnego w miejscowości S., został przez organ pominięty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązany jest na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności, nie zaś jedynie wnioski i zarzuty odwołania. Mają one jednak wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania.

Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., który – co należy podkreślić – musi zostać w całości i wnikliwie rozpatrzony przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy rozpatruje więc sprawę ponownie w jej całokształcie, mając na uwadze nie tylko powyższe przepisy, ale także ogólne reguły postępowania administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II GSK 195/12, II GSK 392/11, II GSK 2333/11).

W niniejszej sprawie kierowca kontrolowanego pojazdu nie podpisał protokołu kontroli. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że protokół nie został podpisany z powodu fatalnego stanu technicznego puntu ważenia i na potwierdzenie tej okoliczności dołączył operat geodezyjny dotyczący miejsca ważenia oraz przesłał obszerną dokumentację fotograficzną dotyczącą zniszczeń miejsca ważenia. Wskazywał w odwołaniu, że najazd do wag posiada liczne nierówności, koleiny oraz zagłębienia. Wnęki, w których znajdowały się wagi były popękane, a wagi stały nierówno. Płyta na której mają być ułożone wagi jest skruszona i popękana, powierzchnia nie jest płaska. Teren, na którym dokonano pomiaru ma liczne i ogromne nierówności, a rozbieżności między koleinami sięgają 4 cm. Jako argument potwierdzający zły stan techniczny miejsca ważenia w S. powołał się na treść korespondencji pomiędzy WITD [...] a GDDKiA wskazującą na konieczność przeprowadzenia pilnego remontu.

Do powyższych okoliczności organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się, podnosząc jedynie, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach i że zostały mu okazane dokumenty potwierdzające dopuszczenie wag do użytkowania, na których dokonano ważenia.

W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tym, że odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).

W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (II GSK 1758/12 publ. LEX nr 1495108) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl, także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, jak również wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).

Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji uwzględni wyrażone powyżej stanowisko.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.ps.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.