Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2602/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 5 pkt 2, art. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 165 par. 1, par. 2, art. 168 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref. staż. - Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G. w G. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia ... września 2013 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji celowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia ...września 2013 r., którą Minister utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... lipca 2013 r., zobowiązującą G. z siedzibą w G. (dalej: ... Zleceniobiorca) do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości części dotacji celowej w wysokości ... zł.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej: MAiC, Zleceniodawca) wskazał, że:

Na podstawie umowy ... (zwanej dalej "umową") zawartej w dniu ...lutego 2012 r. pomiędzy Ministrem Administracji i Cyfryzacji a G. z siedzibą w G., zmienionej aneksem nr 1 z dnia 8 listopada 2012 r. Minister zobowiązał się do przekazania kwoty ... zł tytułem dotacji na realizację zadania pn. .... . zobowiązał się do wykorzystania przyznanej dotacji zgodnie z celem na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych w umowie. Termin wykonania zadania ustalono na okres od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy ... zobowiązał się do wykonania zleconego zadania określonego szczegółowo we wniosku o udzielenie dotacji stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, co oznacza, że był zobowiązany do realizacji zleconego zadania, zgodnie z wnioskiem, stanowiącym integralną część umowy. We wniosku ... określił koszt całkowity zadania na kwotę ... zł.

Zgodnie z postanowieniami § 5 ust. 3 i 4 umowy, w przypadku obniżenia przez Zleceniobiorcę kosztów realizacji zadania finansowanych z przyznanej dotacji, środków własnych lub środków z innych źródeł, bez zmiany warunków umowy, wysokość dotacji ulega zmniejszeniu o taki sam procent, o jaki został obniżony koszt całkowity realizacji zadania. Różnica podlega zwrotowi na rachunek bankowy Zleceniodawcy, nie później niż w terminie 15 dni od dnia upływu terminu zakończenia realizacji zadania.

W sprawozdaniu końcowym z wykonania zadania ... wykazał, że koszt całkowity zadania wyniósł ... zł. Koszt całkowity został obniżony w stosunku do określonego we wniosku o udzielenie dotacji o 64,71%. W związku z tym MAiC stwierdził, że na podstawie ww. postanowień umowy należało przypisać do zwrotu część dotacji proporcjonalną do obniżenia, tj. ... zł wraz z odsetkami.

W toku postępowania o zwrot powyższych środków strona nadesłała wyjaśnienia, zgodnie z którymi obniżenie kosztu całkowitego było wynikiem tego, iż źródło finansowania zadania przez inny podmiot oprócz MAiC, tj. przez Stowarzyszenie ... w G.zostało błędnie ujęte we wniosku o udzielenie dotacji. G. w przedłożonym wyjaśnieniu podniósł także, iż w toku realizacji zadania został złożony wniosek o aneksowanie umowy, jednak wniosek ten nie został uwzględniony przez MAiC z powodu "opóźnienia w przesyłce kurierskiej".

Odnosząc się do argumentu strony, dotyczącego błędnego ujęcia innych źródeł finansowania zadania we wniosku o udzielenie dotacji, organ stwierdził, że wiążąca w tym zakresie jest struktura kosztu całkowitego zadania określona we wniosku i do jej zachowania ... zobowiązał się w § 1 umowy. Konsekwencją odstępstwa od tego zobowiązania poprzez obniżenie kosztu całkowitego zadania bez zmiany umowy jest konieczność zwrotu części dotacji proporcjonalnej do dokonanego obniżenia.

Minister stwierdził również, że argument dotyczący wniosku o aneksowanie umowy nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na uchybienie przez stronę określonemu umową terminowi do złożenia aneksu. Wyjaśnił, że przy ustalaniu terminu do wniesienia aneksu nie mają zastosowania przepisy art. 57 § 5 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 58 k.p.a., oraz przepisy art. 165 § 1 i § 2 w związku z art. 168 § 1 i § 2 ustawy kodeks postępowania cywilnego, ponieważ przepisy te dotyczą pism wysyłanych w toku postępowania administracyjnego (lub odpowiednio postępowania cywilnego), natomiast wniosek o aneksowanie umowy został złożony w toku realizacji umowy, nie zaś w toku postępowania administracyjnego, które w tej sprawie zostało wszczęte dopiero po zakończeniu realizacji zadania. Zaznaczył, że doszło do złożenia przez stronę wniosku o aneks do umowy w toku jej realizacji i zgodnie z jej postanowieniami, przy czym strony ustaliły w umowie, że w przypadku aneksu decydującym jest termin wpływu pisma do organu i temu terminowi strona uchybiła.

G.. zaskarżył decyzję MAiC z dnia ... września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W skardze wyjaśnił, że zadanie wykonał należycie, zgodnie z warunkami umownymi i sporządził wymagane sprawozdanie oraz dokonał rozliczenia finansowego otrzymanej dotacji. Podkreślił, że jako jednostka sektora finansów publicznych złożył wniosek o udzielenie dotacji, wskazując, że będzie pełnił funkcję lidera projektu, a w punkcie 8 wniosku wskazał partnerów, to jest miedzy innymi "Urząd Marszałkowski w Zielonej Górze, Urząd Miejski w Gorzowie oraz tzw. sponsorów o nieokreślonej nazwie i ilości." Wnioskował o przyznanie dotacji celowej w wysokości ... zł, pozostałe środki miały pochodzić z innych źródeł, w tym od partnerów i sponsorów.

Wskazał, że tej sprawie Zamawiający czyli Departament Wyznań Religijnych, Mniejszości Narodowych i Etnicznych MAiC bezwzględnie powinien posiłkować się przy zawieraniu umowy przepisami art. 3 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych. Tym bardziej, że w treści umowy wskazano właśnie ustawę prawo zamówień publicznych jako właściwą w sprawie. Podkreślił, że żądanie MAiC wyrażone w decyzji jest bezpodstawne, że to po stronie MAiC istniał prawny obowiązek należytego zabezpieczenia interesów finansowych budżetu Państwa. W związku z czym, wobec wskazania we wniosku, że projekt będzie realizowany w udziałem partnerów, MAiC powinien zażądać załączenia do umowy projektu umowy konsorcjum wraz z oświadczeniami jego uczestników o solidarnej odpowiedzialności i o rzeczywistej, a nie deklarowanej wysokości udziału finansowego każdego z uczestników projektu.

W konkluzji skarżący stwierdził, iż to po stronie Zleceniodawcy doszło do naruszenia prawa w sposób tak istotny, że zawarta umowa jest nieważna, zaskarżone decyzje winny być uchylone, a roszczenie zwrotu kwoty należnej odrzucone.

W odpowiedzi na skargę na skargę MAiC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v:art.145§1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ orzekający oraz z akt sprawy, dnia ... lutego 2012 r. pomiędzy Ministrem Administracji i Cyfryzacji a G. z siedzibą w G. zawarta została umowa ( zmieniona aneksem nr 1 z dnia ... listopada 2012 r.), na mocy której Minister zobowiązał się do przekazania G. kwoty ... zł tytułem dotacji na realizację zadania pn. ...

... zobowiązał się do wykorzystania przyznanej dotacji zgodnie z celem na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych w umowie.

W §5 ust.3 umowy zapisano, że w przypadku obniżenia przez Zleceniobiorcę (czyli ....) kosztów realizacji zadania finansowanych z dotacji, środków własnych lub środków z innych źródeł, bez zmiany warunków umowy, wysokość dotacji ulega zmniejszeniu o taki sam procent, o jaki został obniżony koszt całkowity realizacji zadania. Różnica podlega zwrotowi na rachunek bankowy Zleceniodawcy (czyli MAiC) w terminie 15 dni od dnia upływu terminu zakończenia realizacji zadania. Stosownie do §5 ust.4 umowy w przypadku braku zwrotu środków we wskazanym terminie, przepisy dotyczące zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio. Na podstawie §19 pkt 1 umowy integralną część umowy stanowi wniosek o udzielenie dotacji.

We wniosku o udzielenie dotacji ... napisał, że łączne koszty realizowanego zadania wyniosą ... zł, z czego z dotacji pokryte zostaną koszty w wysokości ... zł, przychody przewidywane w związku z realizacją zadania to ... zł, Urząd Marszałkowski przekaże .... zł, Urząd Miasta ... zł, a sponsorzy komercyjni ... zł.

Umowa została zmieniona aneksem nr 1 z dnia 8 listopada 2012 r. , poprzez zmianę załącznika nr 1, to jest wniosku o udzielenie dotacji. W wyniku zmiany całkowity koszt zadania został zmniejszony do kwoty ... zł.

Ze sprawozdania złożonego przez ... wynika, że na realizację zadania wydano ... zł.

MAiC obliczył, że koszt całkowity zadania został obniżony w stosunku do określonego we wniosku o 64,71%.

Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. wysłanym pocztą kurierską DHL, ... zwrócił się do MAiC o zaakceptowanie zmiany całkowitego kosztu zadania na kwotę ... zł, powołując się na mniejsze przychody z realizacji zadania (... zł), nie wywiązanie się przez sponsorów komercyjnych z wcześniejszych deklaracji oraz wskazując na obniżenie się środków z innych źródeł.

Pismo to wpłynęło do MAiC dnia 12 grudnia 2012 r. Zgodnie z §15 umowy wszystkie jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności, z zastrzeżeniem §5 ust.1 i 3; zleceniobiorca składa w MAiC wniosek o aneksowanie umowy minimum na 12 dni roboczych przed końcem terminu wykonania zadania, to jest na 12 dni roboczych przed 31 grudnia 2012 r.; o zachowaniu terminu decyduje data wpływu do MAiC, a w przypadku uchybienia terminowi wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.

Sąd stwierdził, że wniosek o podpisanie ww. aneksu wpłynął do MAiC na mniej niż 12 dni roboczych przed zakończeniem realizacji zadania i prawidłowo, zgodnie z umową, Zleceniodawca pozostawił go bez rozpatrzenia. Prawidłowo organ orzekający wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepisy art.57§5 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.165§1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego nie mają w sprawie zastosowania, ponieważ dotyczą one terminów nadania pism w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu cywilnym, nie dotyczą natomiast stosunków między stronami umowy, w sytuacji nie prowadzenia żadnego z ww. postępowań.

Kwestie zwrotu dotacji zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.Nr 157, poz.1240 ze zm., dalej: u.f.p.). W myśl art. 169 ust.1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (1) lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości (2) podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Ust.2 art.169 u.f.p. zawiera definicję, zgodnie z którą dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Natomiast ust. 4 stanowi, że zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Sąd stwierdza, że w oparciu o przedstawiony wyżej stan faktyczny, wobec obniżenia kosztu całkowitego realizacji zadania o 64,71%, MAiC prawidłowo, na podstawie art.169 ust.6 u.f.p. zobowiązał ... do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości części dotacji celowej w kwocie ... zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia wydania decyzji do dnia zwrotu dotacji.

Zupełnie nieuzasadnione są zarzuty skargi zmierzające do obciążenia Ministra Administracji i Cyfryzacji odpowiedzialnością za częściowo niezgodne z umową zrealizowanie przez Dom Kultury umowy, co doprowadziło do obowiązku zwrotu kwoty określonej w decyzji. Stroną umowy, odpowiedzialną za jej wykonanie w zakresie zrealizowania opisanego we wniosku zadania był ... To on określił zakres planowanego projektu oraz przewidywane środki sfinansowania zadania. MAiC podpisując umowę będącą podstawą udzielenia dotacji nie miał podstaw prawnych do żądania przedłożenia deklaracji ewentualnych sponsorów projektu co do wysokości ich udziału finansowego w tym zadaniu, czy też odpowiedzialności za realizację umowy. Tego rodzaju umowy mógł podpisać ... zabezpieczając prawidłową realizację projektu.

Natomiast interes finansowy budżetu Państwa Minister Administracji i Cyfryzacji zabezpieczył wydając decyzję o obowiązku zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, co trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę.

Odnosząc się do zarzutu skargi niezastosowania przez MAiC ustawy o finansach publicznych Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art.4 pkt 7 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (j.t. Dz.U.z 2013 r., poz.907 ze zm.) ustawy nie stosuje się do przyznawania dotacji ze środków publicznych, jeżeli dotacje te są przyznawane na podstawie ustaw. Jak wynika z umowy zadanie zostało zlecone zgodnie z art.18 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. nr 17, poz.141 ze zm.) oraz, że jest to umowa o wsparcie realizacji zadania w rozumieniu art.16 ust.1ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.nr 96, poz.873 ze zm.). Tak więc do przyznania .... dotacji na realizację zadania ... ustawa prawo zamówień publicznych nie miała zastosowania.

Wobec podniesionego przez stronę zarzutu nieważności umowy i wynikającego stąd braku obowiązku zwrotu kwoty określonej w decyzji, Sąd stwierdza, że zarzut ten jest nieuzasadniony i wyjaśnia, że w przypadku stwierdzenia nieważności umowy, powstałyby przesłanki o zwrotu całej wypłaconej na jej podstawie kwoty dotacji, jako wypłaconej bez podstawy prawnej.

Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sąd nie przyznał zwrotu MAiC kosztów postępowania, ponieważ w postępowaniu przez wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują one tylko stronie skarżącej w przypadku uwzględnienia skargi - art.200 p.p.s.a. lub umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art.201 p.p.s.a. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują przyznania organowi zwrotu kosztów postępowania przed WSA.