Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2279/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  par. 1,  art. 122, 123 par. 1, 133 par. 1, 155 par. 1,  art. 137 par. 1 - 4,  187 par. 1, 191, 210 par. 4, 233 par. 1  pkt 1,  240  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 3  ust. 1,  100  ust. 1  pkt 2, ust. 4,  101  ust. 2,  102  ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant: Starszy inspektor sądowy Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A spółka cywilna z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Skarżoną decyzją z [...] października 2013 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor IC) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. (dalej: Naczelnik UC) z [...] lipca 2013 r. nr [...], określającą A spółka cywilna z/s we W. (dalej: spółka, strona, skarżąca) zobowiązanie w podatku akcyzowym

z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] (nr nadwozia [...], rok produkcji 2006, pojemność silnika 2697 mᶟ)

w kwocie [...] zł.

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik UC przeprowadził w stosunku do spółki postępowanie podatkowe w zakresie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym

z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. samochodu. Na podstawie dokonanych ustaleń, poczynionych m. in. w oparciu o informacje pozyskane od generalnego importera na Polskę samochodów marki[...] oraz Polsko - Niemieckiego Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych (organowi - pomimo prób - nie udało się skutecznie przeprowadzić dowodu z oględzin pojazdu /trzykrotnie wzywany, obecny właściciel pojazdu nie podjął wezwań/) stwierdził, że sporny pojazd, jako: nabyty przez spółkę wewnątrzwspólnotowo, niezarejestrowany wcześniej na terenie kraju, przypisany do kodu CN 8703, przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, podlegał podatkowi akcyzowemu, którego spółka - jako podatnik tego podatku - nie zapłaciła.

Naczelnik UC ustalił podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł ([...] euro według kursu z dnia powstania obowiązku podatkowego - 4,3513 zł) i określił podatek akcyzowy w wysokości [...] zł (według stawki 18,6%).

Powyższe znalazło potwierdzenie w powołanej na wstępie decyzji Naczelnika UC, w której, jako podstawę prawną decyzji, wskazano art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51

§ 1, art. 53 § 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: o.p.), art. 3 ust. 1 i 2, art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 12, art. 105 a także art. 106 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r., nr 108, poz. 626 ze zm. - dalej: u.p.a.).

Na skutek wniesionego odwołania, powołaną wyżej decyzją, Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy zaznaczył na wstępie, że skarżona odwołaniem decyzja - wbrew zarzutom podatnika - nie jest dotknięta wadą z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., polegającą na tym, że strona (spółka) nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślił, że spółkę (stronę) skutecznie reprezentował pełnomocnik – F. U., ustanowiony przez jednego ze wspólników – D. W.

Dyrektor IC zauważył, że kluczowe znaczenie dla rozpoznania sprawy ma ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, który daje podstawę do prawidłowego określenia praw i obowiązków stron. Według Dyrektora IC, organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozpoznał cały materiał dowodowy sprawy, nie naruszając przy jego ocenie granic swobodnej oceny. Organ dodał, że spółka miała zapewniony udział na każdym etapie prowadzonego postępowania. Dalej wskazał, że zasady związane

z opodatkowaniem akcyzą samochodów osobowych określone zostały w przepisach art. 100-106 u.p.a. Podkreślił, że w myśl art. 3 ust. 1 u.p.a., do celów poboru akcyzy stosuję się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE z dnia 7 września 1987 r. nr L 256, s. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm. - dalej: rozporządzenie w sprawie nomenklatury taryfowej). Podniósł, że art. 100 ust. 4 u.p.a. za samochody osobowe uznaje pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie

z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) i samochodami wyścigowymi. Zaznaczył, że kod CN 8703, określony Nomenklaturą Scaloną, stanowiącą załącznik 1 do rozporządzenia w sprawie nomenklatury taryfowej, obejmuje pojazdy, o jakich jest mowa w powołanym art. 100 ust. 4 u.p.a. Odwołał się także do Not wyjaśniających, zawartych w Obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M. P. z 2006 r., nr 86, poz. 880), zgodnie z którymi dla pozycji CN 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów, co wyznaczone jest przez pewne cechy tych pojazdów. Do kategorii tej włączone są pojazdy mechaniczne powszechnie znane jako pojazdy "wielozadaniowe" (pojazdy typu van, SUV-y, niektóre pojazdy typu pickup). Następnie organ odwoławczy omówił zasadnicze cechy projektowe pojazdów objętych pozycją CN 8703. Organ wyjaśnił, że samochody ciężarowe klasyfikowane są do pozycji CN 8704, obejmującej m. in. pojazdy mechaniczne do transportu towarowego, których rodzaje wymienił. O tym, że dany pojazd kwalifikuje się do tej pozycji świadczą - zdaniem organu - takie cechy, jak: siedzenia - ławki bez zabezpieczeń (np. pasów bezpieczeństwa lub punktów do zamocowania pasów bezpieczeństwa i potrzebnego do tego wyposażenia); brak wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej znajdującej się za siedzeniami kierowcy i przednimi siedzeniami pasażerów; składane siedzenia w taki sposób, aby możliwe było pełne wykorzystanie tylnej części pojazdu (vany) lub naczepy (pickup) do transportu towarów; oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładana klapą (pickup); brak okien na bokach pojazdu; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi bez okien na bokach pojazdu lub

z tyłu, przeznaczonych do załadunku i rozładunku towarów (vany); zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących

z przodu a częścią tylną; brak wyposażenia części załadunkowej w sposób kojarzony

z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki). Według organu, cechy pojazdów zaliczonych do tej pozycji wskazują, że są one przeznaczone głównie do transportu towarów.

Organ ocenił, że - w żadnym momencie użytkowania, w szczególności w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego - sporny w sprawie pojazd ww. cech nie posiadał.

Zdaniem Dyrektora IC, kluczowym dowodem w sprawie pozostaje informacja od generalnego importera na Polskę samochodów marki [...], z której wynika, że sporny samochód został wyprodukowany z przeznaczeniem na rynek niemiecki, jako osobowy, pięciomiejscowy (w załączeniu przesłano także wyciąg świadectwa homologacji). Organ zauważył, że dokonując porównania przesłanego świadectwa homologacji z czasowym dowodem rejestracyjnym (niemieckim), wydanym dla przedmiotowego pojazdu, potwierdzono zgodność numeru przesłanego świadectwa homologacji z zapisem w polu "K" dowodu rejestracyjnego.

O tym, że ww. pojazd należy zakwalifikować jako samochód osobowy świadczy, według Dyrektora IC, zebrana w sprawie korespondencja z Polsko - Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku, która dowodzi, że sporny samochód od początku był zarejestrowany w Niemczech (od 27 listopada 2006 r.) jako osobowy do 8 miejsc siedzących i został przerejestrowany od 16 września 2011 r. na typ LKW - samochód ciężarowy. Zdaniem Dyrektora IC, zestawienie dat świadczy o tym, że typ pojazdu z osobowego na ciężarowy uległ zamianie wówczas, gdy jego właścicielem była już spółka, co potwierdza rachunek zakupu wystawiony 5 sierpnia 2011 r.

W ocenie organu, czynności związane z zakupem pojazdu i jego czasową rejestracją w Niemczech miały na celu przedstawienie dokumentów do rejestracji pojazdu w kraju ze zmienionym typem pojazdu z osobowego na ciężarowy. Działania te w konsekwencji miały doprowadzić do pierwszej rejestracji pojazdu w Polsce

z pominięciem opodatkowania podatkiem akcyzowym pojazdu uznanego za ciężarowy. Łączyło się to bowiem z brakiem obowiązku przedstawienia w Wydziale Komunikacji dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Dyrektor IC zaznaczył, że kolejny dowód traktujący, że sporny samochód jest samochodem osobowym, stanowi badanie techniczne, przeprowadzone 8 marca

2012 r., z którego wynika, że w pojeździe zamontowano jedynie tylną kanapę

z oparciami i zagłówkami oraz z pasami bezpieczeństwa (w wyniku powyższego, zmianie uległa ilość miejsc siedzących z 2 na 5) a także zdemontowano kratę oddzielającą część pasażerską od części bagażowej.

Tym samym organ przyjął, że cechy konstrukcyjne i wyposażenie spornego samochodu przesądzają, że samochód ten przeznaczony był zasadniczo do przewozu osób a nie do transportu towarów.

Dyrektor IC zaznaczył, że potwierdzeniem prawidłowej klasyfikacji spornego pojazdu są również wyjaśnienia, jakie złożył pełnomocnik strony w toku kontroli

(w piśmie w dnia 6 lutego 2012 r.), oświadczając, że - w przytłaczającej większości przypadków - pojazdy, w chwili zakupu, były pojazdami osobowymi. Następnie, na terytorium Niemiec, dokonywano ich dostosowania do homologacji N1 (ciężarowej). Pełnomocnik oznajmił, że działania te miały na celu uniknięcie zapłaty podatku akcyzowego, gdyż - jak dalej stwierdził pełnomocnik - każda firma nastawiona jest na zysk oraz że przerobienie i przerejestrowanie pojazdu wynikało z chęci maksymalizacji zysku.

Organ II instancji podał, że - jak wynika z akt sprawy - sporny samochód został wyprodukowany jako osobowy, fabrycznie wyposażony w pięć miejsc siedzących montowanych w dwóch rzędach. Wskazał, że pomimo iż z dokumentów niemieckich wynika, że w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd posiadał dwa miejsca siedzące, to - uwzględniając dane zawarte w świadectwie homologacji, potwierdzające osobowy typ pojazdu - należy stwierdzić, że nabyty pojazd w dniu powstania obowiązku podatkowego posiadał cechy charakteryzujące go jako osobowy. Przyjął, że kiedy pojazd został fabrycznie wyposażony przez producenta w dwa rzędy siedzeń, to bezspornym jest, że nadwozie pojazdu stanowiło jedną zamkniętą przestrzeń dla kierowcy, pasażerów i towarów - tym samym pojazd nie posiadał stałej przegrody oddzielającej przestrzeń kierowcy i pasażerów od przestrzeni tylnej, która może być używana do przewozu towarów. Dodał, że sporny pojazd posiadał także okna wzdłuż dwubocznych paneli; siedzenia obu rzędów montowane były w fabrycznych punktach kotwiących; wyposażony był w pasy bezpieczeństwa i zagłówki; wnętrze pojazdu wyposażono w sposób charakterystyczny dla samochodów osobowych: dywaniki, wentylacja, oświetlenie.

W opinii organu odwoławczego, powyższe przesądza, że sporny pojazd pełnił głównie funkcje pasażerskie, nie zaś towarowe. Zdaniem organu, zebrane dowody wskazują na zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego samochodu przez cały okres jego użytkowania, czyli także na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Odpowiadając na stwierdzenie strony, że nabyty samochód był samochodem ciężarowym, co wynika z dokumentów urzędowych stosownych organów, Dyrektor IC wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd klasyfikuje się do kodu CN 8703 zgodnie z zapisami zawartymi we Wspólnej Taryfie Celnej, ponieważ jego zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz osób. Dlatego też zebrane w sprawie dokumenty świadczące, że pojazd ten jest pojazdem ciężarowym (dotyczące przede wszystkim przepisów związanych

z rejestracją pojazdu) nie przesądzają o taryfikowaniu przedmiotowego pojazdu do kodu CN 8704. Organ wskazał, że definicja ustawowa wiąże na gruncie danego aktu prawnego i aktów wykonawczych do ustawy. Definicja tego samego pojęcia w innych ustawach - zarówno z zakresu prawa podatkowego, jak i z innych dziedzin prawa - nie ma natomiast zastosowania.

W skardze, spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1) art. 155 § 1 o.p. poprzez błędne zastosowanie oraz art. 169 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do skuteczności umocowania F. U. (dalej: F. U.) do działania w imieniu spółki; 2) art. 137 § 1 i 4 o.p. w związku z art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej: k.c.) i w związku z art. 103 § 1 k.c. poprzez uznanie, że F. U. był należycie umocowany do występowania w imieniu spółki; 3) art. 123 o.p. poprzez nie zapewnienie spółce czynnego udziału w postępowaniu w konsekwencji przyjęcia przez organ, że spółka jest należycie reprezentowana w postępowaniu; 4) art. 122, art. 187

§ 1 i art. 191 o.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, w wyniku odmowy wiarygodności takim dokumentom urzędowym jak dowód rejestracyjny pojazdu i badanie techniczne pojazdu; 5) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, podczas gdy postępowanie zostało obarczone wadą stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p.; 6) art. 100 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że sporny samochód jest samochodem osobowym, tj. zakwalifikowanie go do pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów mechanicznych objętych pozycją CN 8703, a nie do samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu towarów

i w konsekwencji uznanie, że wewnątrzwspólnotowe nabycie spornego pojazdu podlega opodatkowaniu akcyzą; 7) art. 3 ust. 1 u.p.a. w związku z rozporządzeniem w sprawie nomenklatury taryfowej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie reguł 1-6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej przez zakwalifikowanie spornego pojazdu do pozycji CN 8703, w szczególności na podstawie Not wyjaśniających, które nie mają mocy wiążącej.

W ocenie skarżącej, w konsekwencji naruszenia przepisów wymienionych w pkt. 1-3 zaistniała przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 o.p., polegająca na tym, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast uchybienie przepisom wymienionym w pkt 4 doprowadziło do naruszenia art. 210 § 4 O.p. poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne i błędne uzasadnienie prawne decyzji.

Rozwijając uzasadnienie postawionych zarzutów skarżąca podniosła, że pełnomocnictwo procesowe, na podstawie którego działał F. U., stanowi umocowanie tylko do działania w imieniu jednego ze wspólników spółki, tj. D. W. (dalej: D. W.), co oznacza, że spółka była nienależycie reprezentowana, a brak w tym zakresie winien zostać usunięty w trybie art. 169 § 1 o.p., nie zaś w trybie art. 155 § 1 o.p., jak to uczynił organ podatkowy I instancji. Zdaniem skarżącej, uznanie przez organ podatkowy, że tak udzielone pełnomocnictwo jest prawidłowe, pozbawiło ją prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowieniową, określoną w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. Skarżąca zaznaczyła, że od chwili uznania przez organ podatkowy F. U. za pełnomocnika spółki (po wyjaśnieniach złożonych w dniu 17 października 2012 r.), spółka nie była zawiadamiana o żadnych czynnościach i rozstrzygnięciach podejmowanych w postępowaniu. Uzasadniając kolejne zarzuty skarżąca skoncentrowała się na wykazaniu, że organ podatkowy błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy uznając, że sporny pojazd

- w momencie nabycia wewnątrzwspólnotowego - był samochodem osobowym, nie zaś samochodem ciężarowym, a więc zasadniczo przeznaczonym do przewozu towarów.

Odpowiadając na zarzuty skargi, Dyrektor IC podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób nakazujący jej uchylenie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie są dwie kwestie:

- po pierwsze, czy F. U. był należycie umocowany do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym (kwestia podniesiona po raz pierwszy na etapie skargi);

- po drugie, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla uznania, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy, kwalifikowany do kodu CN 8703, a w konsekwencji, czy nabycie to podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

W pierwszej kolejności należy poddać ocenie zarzut nienależytej reprezentacji spółki, jako mający najdalej idące skutki prawnoprocesowe, wyrażający się - jak podniosła skarżąca - w naruszeniu art. 137 § 1 i 4 o.p. w związku z art. 96 k.c.

i w związku z art. 103 § 1 k.c., a co za tym idzie także art. 123 i art. 233 § 1 pkt 1 o.p.

W ocenie skarżącej, F. U. miał prawo reprezentować wyłącznie jednego ze wspólników spółki, tj. D. W., nie zaś spółkę, co potwierdza treść udzielonego przez D. W. pełnomocnictwa. Według skarżącej, naruszenie przywołanych przepisów doprowadziło do pozbawienia jej - jako strony - udziału w postępowaniu podatkowym, co winno skutkować wznowieniem postępowania na podstawie art. 240

§ 1 pkt 4 o.p.

Przy ocenie powyższego zarzutu trzeba na wstępie zauważyć, że podatnikiem,

a zarazem i stroną postępowania przed organami podatkowymi w zakresie podatku akcyzowego, jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. Wynika to z literalnego brzmienia art. 102 ust. 1 u.p.a., w myśl którego podatnikiem akcyzy od samochodów osobowych jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, dokonująca czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2 (w tym nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym). Nie ulega wątpliwości, że spółka cywilna, ze względu na swoją formę organizacyjno - prawną (spółka osobowa) nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną, lecz stanowi jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która na gruncie u.p.a. jest podatnikiem podatku akcyzowego i to na niej ciąży obowiązek z tego tytułu.

W kwestii natomiast prowadzenia spraw spółki cywilnej a przede wszystkim jej reprezentowania przed organami podatkowymi, należy odwołać się do przepisów k.c.,

o czym stanowi art. 135 o.p., gdyż przepisy prawa podatkowego nie normują ww. kwestii. Zgodnie z art. 865 § 1 k.c., każdy wspólnik jest jednocześnie uprawniony

i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Natomiast w myśl art. 866 k.c., w braku odmiennej umowy lub uchwały wspólników każdy wspólnik jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich jest uprawniony do prowadzenia jej spraw. Podkreślić jednak trzeba, że pojęcia "prowadzenie spraw spółki"

i "reprezentowanie spółki" nie są tożsame. Prowadzenie spraw spółki odnosi się bowiem do dziedziny stosunków wewnętrznych i zarządzania jej sprawami w tym zakresie, natomiast reprezentowanie spółki obejmuje problematykę składania

i przyjmowania oświadczeń woli w sprawach prawno-majątkowych w dziedzinie stosunków zewnętrznych. Uprawnienia te pozostają jednak ze sobą w ścisłym związku, gdyż na podstawie art. 866 k.c., o ile umowa lub uchwała wspólników inaczej tego nie normuje, zakres umocowania do reprezentowania spółki uzależniony jest od zakresu uprawnień wspólnika do prowadzenia jej spraw. Bez podjęcia uprzedniej uchwały przez wszystkich wspólników każdy z nich może prowadzić sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki oraz wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty (art. 865 § 2 i 3 k.c.). Do prowadzenia spraw, które przekraczają zakres zwykłych czynności spółki, wspólnik jest upoważniony, jeżeli wynika to z umowy lub z podjętej uchwały upoważniającej wspólnika do takich czynności. Przepisy nie wyjaśniają, czym są "sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki". Wskazuje się, że zakres tego pojęcia wyznacza się indywidualnie

w odniesieniu do konkretnego stosunku spółki i przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności dotyczących jej działalności. Oceny tej w szczególności dokonuje się uwzględniając głównie rodzaj i rozmiary prowadzonej przez spółkę działalności, jej cel, wielkość majątku lub obrotów, a także wartość zobowiązań spółki. Okolicznością, którą należy uwzględnić, jest również wpływ danej czynności na działalność spółki, na możliwość osiągnięcia wspólnego celu, na wielkość jej aktywów i pasywów (por. A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska - Pieczniak, Komentarz do art. 865 kodeksu cywilnego, LEX 2010).

Odkodowując zatem przepis art. 866 k.c. w związku z art. 865 § 1 i 2 k.c. należy stwierdzić, że jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, spółka ta może być reprezentowana przez każdego wspólnika w sprawach nieprzekraczających zwykłego zarządu, o ile nie nastąpi sprzeciw któregokolwiek ze wspólników przed zakończeniem takiej sprawy, albowiem reprezentacja ta odbywa się w granicach upoważnienia ustawowego. Sprawy przekraczające zwykły zarząd wymagają natomiast działania wszystkich wspólników, jeśli takie postanowienie wynika z umowy spółki cywilnej, ponieważ przepis art. 866 k.c. ma charakter przepisu dyspozytywnego, co oznacza, że sposób reprezentacji może zostać ułożony według woli wszystkich wspólników (por. wyrok SN z dnia 13 października 2000 r., sygn. akt II CKN 298/00, opubl. Legalis; wyrok NSA z dnia 23 marca 2005 r., sygn. akt FSK 1846/04, ONSAiWSA 2006/1/19, Monitor Podatkowy 2006/2/47; wyrok SA w Katowicach z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt V ACa 412/12, LEX nr 1220493). Nasuwa się więc następująca konstatacja, że z punktu widzenia reprezentacji spółki cywilnej i prowadzenia jej spraw, najistotniejsze są postanowienia umowy.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że umowa spółki z dnia 5 stycznia 2010 r. upoważnia każdego ze wspólników do reprezentowania spółki (§ 7 pkt 4). Stosownie zaś do § 7 pkt 1 i 2 umowy, każdy wspólnik jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki bez uprzedniej uchwały wspólników, o ile sprawy te nie przekraczają zakresu zwykłych czynności zarządu spółki. Jeżeli jednak przed zakończeniem sprawy, gdy choćby jeden ze wspólników sprzeciwił się jej prowadzeniu, konieczna jest uchwała wspólników. Jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu spółki, umowa określa "zobowiązania lub wydatki na kwotę ponad [...] zł" (§ 7 pkt 5).

W ocenie Sądu, zestawienie wymienionych postanowień umowy prowadzi do wniosku, że każdy ze wspólników spółki, w tym D. W., ma prawo reprezentowania spraw spółki, obejmujących zobowiązania lub wydatki do kwoty [...] zł. Tym samym, każdy ze wspólników uzyskał prawo do samodzielnego reprezentowania spółki i wykonywania czynności w postępowaniu podatkowym w jej imieniu, w tym także udzielenia pełnomocnictwa w takim zakresie, w jakim jest uprawniony do reprezentowania spraw spółki. Z uwagi na fakt, że sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł, to należy przyjąć, że - z uwagi na wysokość tego zobowiązania - nie stanowi sprawy przekraczającej zakres zwykłego zarządu.

Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako jednej sprawy nie można traktować wielu spraw równolegle prowadzonych, jak w przypadku skarżącej, gdyż każda sprawa jest odrębna i w aktach każdej z nich, o ile udzielono pełnomocnictwa, winien zostać złożony dokument pełnomocnictwa (art. 137 § 2 i 3 o.p.).

Jak wskazano wyżej, skarżąca kwestionuje treść pełnomocnictwa udzielonego przez D. W., przez zajęcie stanowiska, że pełnomocnictwo to nie umocowuje F. U. do występowania w imieniu spółki, lecz w imieniu samego mocodawcy, czyli D. W.

Zgodnie z art. 137 § 1 o.p. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Stosownie zaś do art. 133 § 1 o.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a (przepisy niemające zastosowania w rozpatrywanej sprawie ), które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.

Ponieważ w sprawie mamy do czynienia z podatnikiem, wskazać trzeba, że art. 7 § 1 o.p. jako podatnika traktuje osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, podlegającą na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Podmiotowość w podatku należy oceniać

z punktu widzenia ustaw podatkowych materialnych, o czym Sąd wspomniał wyżej, odwołując się do art. 102 ust. 1 u.p.a., który w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, jako podatnika podatku akcyzowego, ustanawia wyłącznie spółkę cywilną (nie jej wspólników). Mając na uwadze przywołaną treść wymienionych przepisów wskazać trzeba, że dokonanie przez stronę czynności w postaci udzielenia pełnomocnictwa

w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku akcyzowego, następuje łącznie na podstawie przepisów o.p. w związku z przepisami k.c. dotyczącymi reprezentacji spółki cywilnej i prowadzenia jej spraw, a także ustaw podatkowych materialnych.

Powracając jednak do problematyki związanej z kwestionowaną przez skarżącą treścią pełnomocnictwa zauważyć należy, że owa treść przedstawia się następująco: "Ja, niżej podpisany, D. W., prowadzący działalność gospodarczą A Spółka Cywilna, (...) niniejszym ustanawiam p. F. U., (...), moim pełnomocnikiem w sprawie wszczętej przez Naczelnika Urzędu Celnego we W. pod w/w nr sprawy dotyczącej ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowo samochodu marki [...] o nr VIN [...], do występowania i składania wszelkich oświadczeń woli jakie okażą się konieczne w niniejszej sprawie, (...). Pełnomocnictwo uprawnia do sporządzenia i wniesienia odwołania w sprawie wydanych orzeczeń jak

i występowania przed Dyrektorem Izby Celnej (...)".

Mając na uwadze taką, a nie inną, treść pełnomocnictwa, organ I instancji wezwał pełnomocnika - na podstawie art. 155 § 1 o.p. - do potwierdzenia zapisu zawartego w pełnomocnictwie, wyjaśniając jednocześnie, że postępowanie zostało wszczęte wobec spółki (pismo z dnia 15 i 24 października 2012 r.). W odpowiedzi pełnomocnik oświadczył, że pełnomocnictwo obejmuje reprezentowanie podatnika

i zostało udzielone w imieniu spółki (pisma z dnia 17 i 26 października 2012 r.), a zatem potwierdził, że reprezentuje sprawę spółki.

Jakkolwiek owo wezwanie winno być skierowane do spółki (choć w przekonaniu Sądu, z uwagi na jego treść, takie wezwanie nie było konieczne), nie zaś jej pełnomocnika, to wspomniane naruszenie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem mając na uwadze wyraźne wskazanie w treści pełnomocnictwa rodzaju postępowania (z wyraźnym wskazaniem rodzaju i numeru VIN samochodu będącego przedmiotem działalności spółki cywilnej, a nie jej wspólnika) i numeru sprawy (nr sprawy został wskazany przed zacytowaną treścią pełnomocnictwa), reguły rządzące

w przypadku udziału spółek cywilnych w postępowaniu w zakresie podatku akcyzowego oraz ich reprezentacji, zapisy umowy spółki, fakt, że F. U. nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy), który potwierdził na wezwanie organu I instancji, że jest pełnomocnikiem, stwierdzić należało, że F. U. był prawidłowo umocowany przez D. W. do reprezentowania spółki w przedmiotowym postępowaniu.

W konsekwencji powyższego, strona nie została pozbawiona udziału w tym postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.), nie zaistniała więc podstawa wznowienia postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 4 o.p. (strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Skutkiem tego, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, prawidłowo oparł swoją decyzję o przepis art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Znamiennym również jest to, że czynności podejmowane przez pełnomocnika nie wywołały dla strony żadnych negatywnych skutków, a strona była świadoma tego, że organ I instancji zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji w sprawie, co wynika z postanowienia wydanego w trybie art. 200 o.p., które zostało doręczone spółce.

Końcowo należy wskazać, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się inne pełnomocnictwo, złożone w toku kontroli prowadzonej w stosunku do spółki, udzielone także tylko przez D. W. w/w pełnomocnikowi, które to pełnomocnictwo nie było przez spółkę kwestionowane.

Ponieważ Sąd uznał, że F. U. był skutecznie umocowany do reprezentowania spółki w niniejszym postępowaniu, zostaną poddane ocenie kolejne zarzuty skargi, poczynając od zarzutu naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.

Jak wynika z ustalonego przez organy podatkowe niekwestionowanego elementu stanu faktycznego sprawy, skarżąca - 5 sierpnia 2011 r. - zakupiła, od niemieckiej firmy, pojazd marki [...] (nr nadwozia [...]).

W postępowaniu przed organami podatkowymi wyłonił się spór, czy w/w pojazd winien być kwalifikowany do kodu CN 8703, jako samochód zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, czy też jako samochód ciężarowy, kwalifikowany do kodu CN 8704.

Skarżąca upatruje naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego w nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, polegającym na odmowie wiarygodności dokumentom urzędowym, takim jak dowód rejestracyjny pojazdu i badanie techniczne.

Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny tego zarzutu podkreślić trzeba, że czynienie zadość przez organ podatkowy wszystkim zasadom procedowania, w tym wskazanym przez skarżącą, umożliwia organom podatkowym dokonanie właściwej subsumpcji prawa materialnego.

Zasady procesowe, objęte zarzutem skarżącej, unormowane są w Dziale IV o.p. zatytułowanym "Postępowanie podatkowe". Zgodnie z art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przepis ten ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, oznaczającą, że prawidłową decyzję organ podatkowy może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza całokształtem materiału dowodowego pozwalającym mu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy organ dokonuje poprzez przepisy o postępowaniu dowodowym, w tym art. 187 § 1 o.p. (obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego), a także art. 191 O.p. (zasada swobodnej oceny dowodów). Oznacza to, że dopiero dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zebranie materiału dowodowego, jego rozpatrzenie

i swobodna ocena, może stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia organu podatkowego, przy zastosowaniu przepisów materialno - prawnych.

W ocenie Sądu, zarzuty oparte o powołane przepisy nie zasługują na uwzględnienie, gdyż cały materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany

i rozpoznany, zaś jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów.

O naruszeniu zasady określonej w art. 191 o.p. nie świadczy w każdym razie nie uwzględnienie, przy klasyfikacji nabytego pojazdu, dowodu rejestracyjnego, czy zaświadczenia o badaniu technicznym, albowiem klasyfikacji pojazdów w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów dokonuje się, w rozumieniu u.p.a.,

w oparciu o Nomenklaturę Scaloną.

W świetle unormowań zawartych w u.p.a., w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia, ustawodawca wprost odsyła do klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej.

Prawidłowa kwalifikacja do kodu Nomenklatury Scalonej ma decydujący wpływ na ocenę, czy wewnątrzwspólnotowe nabycie wymienionego pojazdu podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodnie

z rozporządzeniem w sprawie nomenklatury scalonej.

W myśl art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a., w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania jest nabycie wewnątrzwspólnotowe takiego samochodu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Według ust. 2 art. 101 u.p.a., obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje

z dniem: 1) przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju; 2) nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju. Zgodnie z art. 102 ust. 1 u.p.a., jak już wskazano przy ocenie skuteczności umocowania spółki, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2. Z kolei przepis art. 100 ust. 4 u.p.a. definiuje samochody osobowe jako pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie

z przepisami o ruchu drogowym.

Z powołanych regulacji wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy

w rozumieniu u.p.a. decyduje jego klasyfikacja taryfowa do pozycji 8703 CN i jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób.

Zgodnie z Nomenklaturą Scaloną, przyjętą w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie Nomenklatury Scalonej, sekcja XVII "Pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz współdziałające urządzenia transportowe" w Dziale 87 "Pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria" pozycja CN 8703 obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo

- towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Klasyfikacja pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8703 jest wyznaczona przez pewne cechy, które wskazują, że pojazdy te są głównie przeznaczone do przewozu osób. Przejawem cech projektowych zwykle stosowanych do pojazdów, które objęte są pozycją 8703, są następujące cechy: obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. pasy bezpieczeństwa lub punkty kotwiące oraz wyposażenie do zainstalowania pasów bezpieczeństwa) dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących

i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego

w przestrzeni tylnej powierzchni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych punktów kotwiących lub składanych; obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi (jedne lub więcej)

z oknami na bocznych panelach lub z tyłu; brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana zarówno do przewozu osób jak i towarów; wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).

O klasyfikacji nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu decydują zatem jego indywidualne cechy. Owe cechy, pomocne przy określaniu zasadniczego przeznaczenia pojazdów, zawierają Noty Wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania

i Kodowania Towarów zawarte w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (M.P. z 2006 r., nr 86, poz. 880). Dodać trzeba, że powołane Noty, mimo iż nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to jednak mają one charakter informacji instytucji i organów Unii Europejskiej. Dostrzegając bowiem złożoność materii, jaką jest klasyfikacja statystyczna i jej skomplikowany charakter, wprowadzono instytucje, które mają na celu pomoc

w prawidłowym posługiwaniu się nią i jednocześnie chronić przed błędami w jej stosowaniu. Do tych instytucji ochronnych należą m. in. noty wyjaśniające (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 348/08, Lex nr 522550). Na ich znaczenie dla wykładni Taryfy celnej i jej jednolitej interpretacji wielokrotnie wskazywał TSUE w swym orzecznictwie, wyjaśniając, że pomimo iż nie wiążą one prawnie, to jednak przyczyniają się w istotny sposób do interpretacji poszczególnych pozycji (zob. wyrok z 28 kwietnia 1999 r. w sprawie C-405/97 Mövenpick Deutschland, Zb. Orz. 1999 s. I-2397; wyrok z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie C-15/05 Kawasaki Motors Europe, Zb. Orz. 2006 s. I-3657).

Należy wskazać, co prawidłowo uczynił organ odwoławczy dla pełniejszego wyjaśnienia definicji samochodów objętych powyższą pozycją CN 8703, że określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Zasadniczym ich przeznaczeniem jest jednak przewóz osób. Do takich pojazdów zaliczają się pojazdy wielozadaniowe (np. typu van, SUV-y, czy niektóre pojazdy typu pick-up).

Jak ustaliły organy podatkowe, skarżąca nabyła pojazd, który w zagranicznym dokumencie rejestracyjnym wydanym wspólnikowi spółki i zaświadczeniu o badaniu technicznym, wykonanym na terenie Polski, został określony jako pojazd ciężarowy.

Zaznaczyć trzeba, że pojazdy ciężarowe klasyfikowane są do pozycji 8704, a ich przeznaczenie to głównie transport towarów. Pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu towarowego, objęte pozycją CN 8704, to w szczególności: zwykłe ciężarówki i furgony (płaskie, pokryte impregnowanym brezentem, o nadwoziu zamkniętym itd.); ciężarówki i furgony dostawcze wszelkiego rodzaju; ciężarówki wyposażone

w urządzenia do automatycznego wyładunku (wywrotki, itp.); cysterny (wyposażone

w pompy i bez pomp); ciężarówki - chłodnie i izotermiczne; ciężarówki o dwóch lub więcej platformach ładunkowych do przewozu kwasu w gąsiorach, butli z butanem itp.; ciężarówki przystosowane do dużych obciążeń z ramą kutą, z pochylniami ładunkowymi do przewozu czołgów, urządzeń podnoszących albo koparek, transformatorów elektrycznych itp.; ciężarówki specjalnie skonstruowane do przewozu świeżego cementu, inne niż betoniarki transportowe objęte pozycją 8705; śmieciarki nawet wyposażone w urządzenia do załadunku, zgniatania itp. Nadto, jako cechy właściwe pojazdom tej kategorii wymieniono: siedzenia - ławki bez wyposażenia zabezpieczającego (np. pasów bezpieczeństwa lub punktów do zamocowania pasów bezpieczeństwa i potrzebnego do tego wyposażenia) ani bez wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej znajdującej się za siedzeniem kierowcy i przednimi siedzeniami pasażerów. Siedzenia te są zwykle składane tak, aby możliwe było pełne wykorzystanie tylnej części pojazdu (vany) lub naczepy (pojazdy typu pickup) do transportu towarów; oddzielna kabina dla kierowcy

i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładaną klapą (pojazdy typu pickup); brak okien na bokach pojazdu; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi bez okien na bokach pojazdu lub z tyłu, przeznaczonych do załadunku i rozładunku towarów (vany); zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu

a częścią tylną; brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony

z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).

W ocenie Sądu, dokonując - na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - kwalifikacji zakupionego przez skarżącą pojazdu, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód, którego zasadniczym (głównym) przeznaczeniem jest przewóz osób (kod CN 8703). Zasadnie organy uznały także, że - w żadnym momencie użytkowania, w szczególności w dacie jego nabycia wewnątrzwspólnotowego - pojazd ten nie posiadał ww. cech przypisanych samochodom ciężarowym zasadniczo przeznaczonym do transportu towarów (kod CN 8704).

Słusznie stwierdził Dyrektor IC, że kluczowym dowodem w sprawie pozostaje informacja od generalnego importera na Polskę samochodów marki [...], z której wynika, że sporny samochód ([...]) został wyprodukowany z przeznaczeniem na rynek niemiecki, jako osobowy, pięciomiejscowy, co potwierdza przesłany przez importera wyciąg świadectwa homologacji.

Trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, że o tym, iż ww. pojazd należy kwalifikować jako samochód osobowy, świadczy zebrana w sprawie korespondencja

z Polsko - Niemieckim Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policyjnych i Celnych w Świecku, która dowodzi, że sporny samochód, od początku, był zarejestrowany

w Niemczech (data pierwszej rejestracji to 27 listopada 2006 r.) jako osobowy i został przerejestrowany od 16 września 2011 r. na typ LKW - samochód ciężarowy. Zestawienie dat dowodzi, że typ pojazdu z osobowego na ciężarowy uległ zamianie wówczas, gdy jego właścicielem była już spółka, co budzi wątpliwości, które potwierdzają powołane dalej wyjaśnienia pełnomocnika spółki z dnia 6 lutego 2012 r.

Kolejny dowód stanowiący, że sporny samochód jest samochodem osobowym, stanowi badanie techniczne, przeprowadzone 8 marca 2013 r., z którego wynika, że

w pojeździe zamontowano jedynie tylną kanapę z oparciami i zagłówkami oraz

z pasami bezpieczeństwa (zmianie uległa ilość miejsc siedzących z 2 na 5) a także zdemontowano kratę oddzielającą część pasażerską od części bagażowej. Powyższe dowodzi, że dokonane przez spółkę, celem rejestracji samochodu, jako ciężarowego, zmiany były łatwo odwracalne.

Tym samym słusznie przyjął organ, że cechy konstrukcyjne i wyposażenie spornego samochodu przesądzają, iż samochód ten przeznaczony jest zasadniczo do przewozu osób a nie do transportu towarów.

Sąd podziela stanowisko organu, że - co wynika z akt sprawy - sporny samochód został wyprodukowany jako osobowy, fabrycznie wyposażony w pięć miejsc siedzących montowanych w dwóch rzędach. Słusznie wywodzi organ, że pomimo iż z dokumentów niemieckich wynika, że w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazd posiadał dwa miejsca siedzące, to - uwzględniając dane zawarte w świadectwie homologacji, potwierdzające osobowy typ pojazdu - należy stwierdzić, że nabyty pojazd w dniu powstania obowiązku podatkowego posiadał cechy charakteryzujące go jako osobowy. Kiedy pojazd został fabrycznie wyposażony przez producenta w dwa rzędy siedzeń, to bezspornym jest, że nadwozie pojazdu stanowiło jedną zamkniętą przestrzeń dla kierowcy, pasażerów i towarów - tym samym pojazd nie posiadał stałej przegrody oddzielającej przestrzeń kierowcy i pasażerów od przestrzeni tylnej, która może być używana do przewozu towarów. Dodać trzeba, że sporny pojazd posiadał także okna wzdłuż dwubocznych paneli; siedzenia obu rzędów montowane były w fabrycznych punktach kotwiących; wyposażony był w pasy bezpieczeństwa i zagłówki.

Potwierdzeniem prawidłowej klasyfikacji spornego pojazdu są wskazywane już wcześniej wyjaśnienia, jakie złożył pełnomocnik strony w toku kontroli (w piśmie w dnia 6 lutego 2012 r.), oświadczając, że - w przytłaczającej większości przypadków - pojazdy, w chwili zakupu, były pojazdami osobowymi. Następnie, na terytorium Niemiec, dokonywano ich dostosowania do homologacji N1 (ciężarowej). Pełnomocnik oznajmił, że działania te miały na celu uniknięcie zapłaty podatku akcyzowego, gdyż każda firma nastawiona jest na zysk oraz że przerobienie i przerejestrowanie pojazdu wynikało z chęci maksymalizacji zysku.

Zdaniem Sądu, zgromadzone dowody potwierdzają zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego samochodu przez cały okres jego użytkowania, czyli także na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Reasumując, wyżej opisane cechy pojazdu wskazują niezbicie, że przedmiotowy pojazd w dniu powstania obowiązku podatkowego zasadniczo był przeznaczony do przewozu osób i spełniał kryteria niezbędnie do zaklasyfikowania go do pozycji CN 8703.

Zatem, przedmiotowy pojazd nie mógł zostać zakwalifikowany jako pojazd ciężarowy przyporządkowany do kodu CN 8704. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stwierdzone cechy indywidualne nabytego przez skarżącą pojazdu przypisane są, zgodnie ze wspomnianymi notami wyjaśniającymi zamieszczonymi w Obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r., do pojazdów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, sklasyfikowanych pod poz. CN 8703. Trudno zatem przychylić się do twierdzenia skarżącej, że nabyty wewnątrzwspólnotowo i przemieszczony na teren Polski sporny pojazd, należy do kategorii samochodów ciężarowych, o takich cechach jak w poz. CN 8704. Przyjęcie poglądu skarżącej prowadziłoby bowiem do zignorowania obowiązujących w tym zakresie przepisów u.p.a. w powiązaniu z regułami odnoszącymi się do Nomenklatury Scalonej.

Strona bezzasadnie odwołuje się także do decyzji zapadłych na 21 i 22 sesji Komitetu HSC w zakresie dotyczącym pojazdów typu van. Sporny pojazd nie posiada bowiem przesuwnych drzwi bocznych, posiada natomiast podwozie charakterystyczne dla samochodów osobowych. Ponadto, zgodnie z regułami klasyfikacyjnymi, istotne są ogólne cechy danego pojazdu, które - w ocenie Sądu - wskazują na zaklasyfikowanie spornego pojazdu do kodu CN 8703. Odnośnie natomiast ładowności, jako kryterium zaklasyfikowania pojazdów, to było to kryterium istotne dla pojazdów typu pickup, ale reguła ta została zmieniona na 28 sesji Komitetu HSC.

Reasumując, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że w dniu powstania obowiązku podatkowego, przedmiotowy samochód był zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, czemu dały wyraz w spełniającym wymogi art. 210 § 4 O.p. uzasadnieniu decyzji. Nie doszło zatem do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 100 ust. 1 i 4 oraz art. 3 ust. 1 u.p.a.

Na marginesie zauważyć wypada, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 10 lutego 2012 r. o sygn. akt I SA/Wr 1481/11, że wykorzystywanie niezgodnie z jego przeznaczeniem zwolnienia z podatku akcyzowego w stosunku do pojazdów samochodowych, w których dokonano krótkotrwałych zmian w celu zmiany rodzaju pojazdu w dokumentach rejestracyjnych, prowadziłoby do "nadużycia prawa". Pojęcie "nadużycia prawa" oznacza zastosowanie, użycie danego narzędzia prawnego sprzecznie z celem, dla którego zostało ono utworzone, sprzecznie z jego przeznaczeniem. O nadużyciu możemy mówić zawsze wtedy, gdy dane uprawnienie jest wykonywane w sposób, który narusza ratio normy prawnej, które ustawodawca w niej zamieścił celem przestrzegania go. W polskim systemie prawnym zawarto regulację w tym zakresie w art. 5 k.c. Co prawda przepis ten wprost odnosi się jedynie do stosunków cywilnoprawnych, a nie administracyjnych, ale wyrażona w nim zasada ma charakter uniwersalny. Strona poprzez krótkotrwałą odwracalną przeróbkę pojazdu nie może zniweczyć obowiązku zapłaty podatku według zasad narzuconych przez państwo w ustawie podatkowej. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej normy określonej w art. 84 Konstytucji RP w myśl, której "każdy obowiązany jest do ponoszenia ciężarów

i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie".

W tym stanie rzeczy, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).