Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 608/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 75, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 43 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w L. kwotę 5376 (pięć tysięcy trzysta siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].12.2014 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [..].12.2013 r., w której

1. ustalono odszkodowanie na rzecz

- A. D. w wysokości [...] zł;

- K. D. w wysokości [...] zł;

za zmniejszenie wartości nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...] w udziałach po 1/2 części oraz oznaczonych numerami [...] i [...] w udziałach po 3/40 części - na skutek wybudowania linii wysokiego napięcia;

2. zobowiązano P. S. A. z siedzibą w L. przy ul[...], KRS [...], do wypłaty ustalonego w ust. 1 odszkodowania jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2010 roku A. D. i K. D. zamieszkałe ul. [...] wystąpiły do Starosty [...] na podstawie art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami i art. 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości o wypłatę odszkodowania za straty spowodowane posadowieniem trzech słupów oraz usytuowaniem linii wysokiego napięcia na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W piśmie z dnia [...] marca 2011 roku wnioskujące o odszkodowanie oświadczyły, że ani im, ani ich poprzednikom prawnym nie było wypłacone odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości, spowodowane przebiegiem linii wysokiego napięcia.

Aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...] września 1976 roku (prawomocnym z dniem [...] lutego 1979 roku), Naczelnik Gminy [...] potwierdził prawo własności do tych nieruchomości na rzecz J. i J. małż. B.. W wykazie właścicieli użytkowników gruntów, nad którymi przebiega linia, wyszczególnione zostały nieruchomości J. B. s. J., pod numerem [...] - działka nr [...], pod numerem [...] - działka nr [...], pod numerem [...] - działka nr [...] i pod numerem [...] - działka nr [...]. Działka [...] stanowiła łąkę i las, a działki nr [...], [...] i [...] łąkę.

Ich zaś spadkobiercy - aktami notarialnymi z 2010 i 2011 r. - darowali przedmiotowe udziały w tych nieruchomościach A. D. oraz K. D..

W wyniku zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku łączenia i podziału działek nr [...], [...] i [...] powstały działki nr [...], [...], [...] i [...]. Następnie decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 działka nr [..] została podzielona między innymi na działki nr [...] i [...].

Pismem z dnia [...] lipca 2013 roku T. B. jako pełnomocnik Spółki P. S. A. z siedzibą w L. poinformował, iż stroną przedmiotowego postępowania jest reprezentowana przez niego Spółka. Odcinek linii elektroenergetycznej 110 kV [...] przechodzący przez teren gmin [...], [..] i [...] został natomiast wybudowany w 1977 roku przez Zakład Energetyczny "W." w oparciu o ustalenia informacji o terenie nr [...] z dnia [...] czerwca 1976 roku oraz decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich nr [...] z dnia [...] kwietnia 1977 roku o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwoleniu na budowę.

Na wniosek tego Zakładu, na podstawie przepisów art. 35 i 36 ustawy z dnia [...] marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości Naczelnik, Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku zezwolił na zajęcie nieruchomości w związku z budową linii.

Z kolei decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku, wydaną z upoważnienia Wojewody [...], zezwolono na zmianę rodzaju użytkowania na powierzchni 0.012 ha działki nr [...], stanowiącej wówczas własność J.B..

Organ stwierdził zasadność przeprowadzenia oględzin nieruchomości, które miały miejsce przy udziale stron dnia [...] maja 2011 roku i wykazały, że linia elektroenergetyczna przebiega nad działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Nie wykazały usytuowania na nieruchomości słupów linii wysokiego napięcia.

A. D. oświadczyła, że żąda odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości działek nr [...], [...], [...], nad którymi przebiega linia oraz działek nr [...] i [...] będących, jej zdaniem, w zasięgu strefy ochronnej linii. Wniosła również o odszkodowanie z tego tytułu, że nie może wykorzystać nieruchomości na cele budowlane.

W księgach wieczystych nr [...] i [...], A. D., córka J. B. i jej córka, K. D. są wpisane jako współwłaścicielki działek nr [...] i [...] w udziałach po 3/40 części oraz działek nr [...], [...],[...] i [...] w udziałach po 1/2 części.

Organy obu instancji podały, że rzeczoznawca majątkowy E. W. w operacie szacunkowym z dnia [...] maja 2013 roku określiła wartość odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości na skutek wybudowania linii elektroenergetycznej i stacji transformatorowej na kwotę [...] zł, przy czym dla działek nr [...] i [...] dla udziałów po 1/2 części łącznie na kwotę [...] zł, nr [...] i [...] na kwotę 1 053 zł, dla udziałów po 3/40 części w działce nr [...] na kwotę 94 zł i w działce nr [...] na kwotę 1 649 zł. Wartość odszkodowania określiła przyjmując stan nieruchomości na dzień [...] czerwca 1977 roku, czyli dzień ograniczenia praw do nieruchomości, oraz wartość nieruchomości na dzień [...] maja 2013 roku.

E. W. posłużyła się najwcześniejszymi dostępnymi ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] uchwalonego Uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1989 roku (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Z uwagi na brak informacji o szerokości strefy ochronnej ustalonej dla potrzeb budowy linii w 1977 roku, rzeczoznawca przyjęła szerokość strefy według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...] i [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] wynoszącą 36 metrów (tj. po 18 metrów od osi) wzdłuż linii elektroenergetycznej.

Kwoty odszkodowania wyliczyła zakładając, że pierwsze 3 działki położone były w terenach zabudowy zagrodowej, a kolejne 3 w granicach terenów rolnych.

Wyceny dokonała ustalając wartość rynkową prawa własności nieruchomości dla działek nr [...], [...] i [...] w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami oraz dla działek nr [...], [...] i [...] metodą korygowania ceny średniej, określając zbiór nieruchomości przyjętych do porównania oraz wagi cech rynkowych. Dokonała obliczenia średniej ceny nieruchomości oraz zakresu współczynników korygujących.

Obliczając wartość odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości dla działek nr [...], [...] i [...] ustaliła, że strefa ochronna obejmuje całą powierzchnię działek i przyjęła współczynnik zmniejszenia wartości równy 0,6. Dla działek nr [...], [...] i [...] gdzie możliwe jest zainwestowanie zgodne z dotychczasowym sposobem wykorzystania z ograniczeniem upraw wysokich współczynnik zmniejszenia wartości przyjęła na 0,15.

W dniu [...] lipca 2014 r. rzeczoznawca majątkowy E. W. potwierdziła aktualność w/w operatu szacunkowego. Pełnomocnik P. S.A. zakwestionował wycenę nieruchomości zarzucając rzeczoznawcy niewłaściwe określenie szerokości strefy ochronnej wybudowanej linii elektroenergetycznej, określając jednocześnie iż na podstawie specyfiki budowy linii szerokość strefy należałoby określić na 12,60 m.

Uwagi przekazano rzeczoznawcy majątkowemu.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 roku rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła sposób obliczenia obciążenia dla poszczególnych działek oraz ustalenia szerokości strefy ochronnej.

W odpowiedzi na zapytanie organu Archiwum Państwowe w [...] pismem numer [...] z dnia [...] sierpnia 2013 roku poinformowało, że w zespole aktowym "Urząd Gminy w [...] z lat 1973 - 1990" nie odnaleziono planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] z 1977 roku.

Pełnomocnik P. S. A., podtrzymując zarzut nieprawidłowego przyjęcia przez rzeczoznawcę szerokości strefy ochronnej, przedłożył przeznaczoną do użytku służbowego publikację pod tytułem "Wyznaczanie stref ochronnych w pobliżu linii elektroenergetycznych 110-400 kV" wydaną przez Instytut Energetyki Zakład Wysokich Napięć, Warszawa, 1983. Organy przyjęły jednak, że publikacja ta nie mogła być oceniona w przedmiotowym postępowaniu, gdyż jako zawierająca zasady technicznego ustalania zasięgu strefy ochronnej, wymaga do jej stosowania wiedzy specjalistycznej.

Zgodnie zaś z § 2 ust. 2 pkt 3a uchwały Nr [...] Rady Gminy w [...] szerokość strefy ochronnej wynosi 36 m (tj. po 18,0 m od osi) wzdłuż linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia. Zakład Energetyczny [...] S. A., który uzgadniał projekt planu, nie wniósł zaś do niego uwag, odnośnie szerokości tej strefy. Wobec powyższego, przyjęcie przez rzeczoznawcę majątkowego do obliczeń takiej szerokości strefy ochronnej uznano za w pełni uzasadnione.

W odwołaniu zarzucono nadto naruszenie art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zezwalającego na stosowanie przepisów tej ustawy do stanów faktycznych - prawnych, powstałych przed dniem jej wejścia w życie - 01.01.1998 r. - jedynie w sytuacji, gdy wniosek o wypłatę odszkodowania został złożony przed tym dniem, a sprawa nie została zakończona wydaniem ostatecznej decyzji. Zarzucono też naruszenie art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniesiono, że tylko dziedziczący gospodarstwo rolne, mogliby ponieść ewentualną szkodę, skutkującą powstaniem roszczenia o wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości. Natomiast otrzymanie przedmiotowych nieruchomości w drodze darowizny dokonanej w 2010 r., bez przeniesienia roszczeń z tytułu zmniejszenia ich wartości, nie pozwalało na uznanie wnioskodawczyń za stronę uprawnioną. Zarzucono też nieuprawnione nadanie przymiotu strony zobowiązanej do wypłaty odszkodowania odwołującej się spółce.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z zapisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że do wypłaty odszkodowania na rzecz A. D. i K. D. jest zobowiązany inwestor, czyli w tym przypadku P. S.A. z siedzibą w L.. Potwierdza to również znajdujące się w aktach sprawy pismo Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] oraz załączone do akt sprawy dokumenty.

Wojewoda [...] podkreślił, że przepis art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie także do stanów faktycznych, powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych, polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Skoro odszkodowanie za zajęcie przedmiotowej nieruchomości nie zostało przyznane osobom uprawnionym, tj. właścicielom lub ich następcom prawnym, to nic nie stoi na przeszkodzie aby w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie takie zostało przyznane jej obecnym właścicielom, którzy ponoszą obecnie skutki przedmiotowego zajęcia.

We wniesionej skardze pełnomocnik P. S.A. z siedzibą w L. zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] zarzucił:

- naruszenie przepisu art. 233 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy tej ustawy, w sytuacji gdy można ją stosować jedynie, gdy wniosek o wypłatę odszkodowania został zgłoszony przed dniem 1.01.1998 r.,

- naruszenie przepisu art 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości pozwalały na ustalenie odszkodowania,

ewentualnie zarzucił:

- naruszenie art. 28 K.p.a. i art. 124 ust.4 w związku z art. 128 ust 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ustalenie, iż P. S.A. z siedzibą w L. jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania, w sytuacji gdy ani spółka ani jej poprzednik prawny nie występowali z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości,

- naruszenie art. 130 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez ustalenie wysokości odszkodowania według stanu, przeznaczenia i wartości nieruchomości z dnia wydania decyzji ustalającej odszkodowanie, a nie z dnia wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości,

- naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a., poprzez uznanie, że to wnioskodawczynie – A. D. i K. D., a nie spadkobiercy J. B. i J. B., to jest J. B., A. B., M. B. i H. B. - jako dziedziczący gospodarstwo rolne, mogliby ponieść ewentualną szkodę skutkującą powstaniem roszczenia o wypłatę odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oraz błędne przyjęcie, że otrzymanie w drodze darowizny dokonanej w 2010 roku bez przeniesienia roszczeń z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości pozwalały uznać je za stronę uprawnioną. Obniżenie wartości nieruchomości, w związku z wybudowaniem urządzeń elektroenergetycznych, dotyczyło osób, które w ówczesnym okresie były ich właścicielami i to tylko tym osobom przysługiwało roszczenie o wypłatę odszkodowania. Artykuł 36 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał trzyletni termin przedawnienia do wystąpienia z takim roszczeniem. W następnych regulacjach brak było takiego ograniczenia czasowego.

Pogorszenie nieruchomości, z tytułu którego dochodzone jest objęte wnioskiem odszkodowanie, mieści się w granicach strat, uzasadniających domaganie się przez właściciela odszkodowania na podstawie art 36 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zwrot "straty" należy tu , w ocenie strony skarżącej, rozumieć tak, jak jest on rozumiany w art. 361 § 2 k.c., a w świetle tego ostatniego przepisu przez straty rozumie się między innymi zmniejszenie aktywów. Pogorszenie zaś nieruchomości niewątpliwie prowadzi do zmniejszenia jednego z aktywów, tj. tego, którym jest ta nieruchomość (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2003 r., III CZP 6/03, OSNC 2004, nr 1, poz. 4).

W przekonaniu skarżącej spółki niemożliwe jest jednak zastosowanie, dla rozpoznania wniosku, aktualnie obowiązujących przepisów.

Strona skarżąca wskazała, że znane są jej rozstrzygnięcia Sądów Administracyjnych wskazujące, że w razie braku ustalenia odszkodowania w przypadku ograniczania w korzystaniu z nieruchomości, można orzekać na podstawie obowiązujących przepisów. Podkreśliła jednak, że nadal w orzecznictwie jest to sporne, a Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął stosownej uchwały w tej sprawie.

Obowiązek wypłaty odszkodowania ciąży - stosownie do art. 124 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - na inwestorze.

W omawianej sprawie inwestorem był Zakład E., a skarżąca P. S.A. w Lublinie jest jedynie następcą prawnym powstałej w dniu [...] grudnia 2006 r. Z. Sp. z o.o. i aktualnym użytkownikiem infrastruktury przesyłowej. Z. Sp. z o.o. nie jest następcą pranym Zakład E..

Skarżąca podniosła, że aktem notarialnym z dnia 30 czerwca 2007 r. Rep. A nr [...], Zakład E. S.A. zbył swoje przedsiębiorstwo sieciowe na rzecz spółki Z. Sp. z o.o. Zatem - dopiero od chwili nabycia urządzeń sieciowych (tj. od dnia [...] lipca 2007 r.) odwołująca się spółka mogła korzystać ze spornych urządzeń elektroenergetycznych. W chwili zawiązania spółki jedynym udziałowcem odwołującej się spółki była spółka P. S.A. Z. S.A. nabyła udziały w skarżącej spółce znacznie później. Jak wynika z danych z KRS wpis spółki Z. S.A. jako wspólnika spółki Z. Sp. z o.o. nastąpił dopiero dnia [...] czerwca 2007r.

Dokonując zbycia, zbywca w § 1 pkt. 5 aktu notarialnego wymienił rodzaje znanych mu zobowiązań ciążących na przedsiębiorstwie sieciowym. Skarżąca spółka uzyskała zatem informacje wyłącznie o zobowiązaniach już istniejących i pewnych, powstałych w drodze czynności prawnych.

Skarżąca spółka odpowiada zatem jedynie za zobowiązania, o których wiedziała, których wartość była pewna. Natomiast w przedmiotowej sprawie występuje roszczenie, którego istnienie, a tym bardziej wartość w dniu sporządzania aktu notarialnego nie była znana. Wobec tego, odwołująca się spółka wyraziła przekonanie, że nie może być zobowiązana do wypłaty odszkodowania.

W ocenie skarżącej organy naruszyły także przepis art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje ustalenie wysokości odszkodowania według stanu, przeznaczenia i wartości nieruchomości z dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej.

Skarżąca spółka wykazywała, iż w 1977 roku grunty, na których przebiega linia elektroenergetyczna, wykorzystywane były rolniczo, a nadto doszło na podstawie decyzji Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...].06.1997 r., znak [...] do zmiany sposobu użytkowania jednej z działek o nr ew. [..] z leśnej na inną, z uwagi na budowę linii energetycznej.

Żadna z tych działek nie była przeznaczona pod budownictwo zagrodowe.

Takie wykorzystanie i przeznaczenie działek w chwili wydania decyzji o ograniczeniu w korzystaniu z działek, obligowało powołanego rzeczoznawcę do ustalenia wysokości odszkodowania według takiego stanu wykorzystywania nieruchomości.

Działki powyższe winne być - tak jak pozostałe działki — wycenione po 9 zł za m2 , a nie po 98 zł za m2 .

Działki przeznaczone pod budownictwo zagrodowe możliwe są do zabudowy przez określony krąg podmiotów, a mianowicie rolników, a cel zabudowy takiej działki nie może być dowolny lecz związany z produkcją rolniczą.

W związku z tym, odszkodowanie winno być ustalone w stosunku do gruntu rolniczego, a nie jak to przyjął bezkrytycznie Starosta, a zatwierdził to Wojewoda według aktualnego przeznaczenia i przy błędnej metodzie wyceny przyjętej w operacie szacunkowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

W pierwszej kolejności należy mieć na względzie, że ograniczenie w korzystaniu z przedmiotowych nieruchomości na skutek wybudowania linii wysokiego napięcia miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64).

W orzecznictwie Sądów Administracyjnych utrwalił się pogląd, że przepis art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje zastosowanie także do stanów faktycznych, powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do wszystkich stanów faktycznych, polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Skoro zatem odszkodowanie za zajęcie przedmiotowej nieruchomości nie zostało przyznane uprzednio uprawnionym osobom, tj. J.B. i J. B., oraz ich spadkobiercom, a mianowicie J.B., A. B., M. B. i H. B.- jako dziedziczącym przedmiotowe gospodarstwo rolne, to należy uznać za uzasadnione - w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – przyznanie takiego odszkodowania obecnym współwłaścicielkom tych nieruchomości obciążonych, które ponoszą aktualnie skutki przedmiotowego zajęcia. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt niewypłacenia dotąd przedmiotowego odszkodowania. Wobec tego istniały podstawy do wydania przedmiotowej decyzji zważywszy, że art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przewidywał wypłatę takiego odszkodowania, ustalanego na podstawie decyzji właściwego organu, gdy strony nie doszły w tym zakresie do porozumienia (gdy zachodził spór).

Nie jest też trafne stanowisko, że strona skarżąca nie jest podmiotem zobowiązanym do jego wypłaty. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów obu instancji. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika bowiem, że: 1. Zakład E. z siedzibą w W. został przekształcony w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia [..] lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Przekształcenie nastąpiło aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1993 r., rep. A nr [...]. Na podstawie art. 5 tej ustawy spółka powstała w wyniku przekształcenia, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, w tym w prawa i obowiązki nabyte przez Zakład E., określone w decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1977 r. nr [...], zezwalającej na zajęcie nieruchomości w związku z budową linii 110 kV [...], wydanej w oparciu o przepisy art. 35 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64)

2. Na mocy uchwały Nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] czerwca 2007 r. Zakład E. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. objęła udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki pod firmą "Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., pokryte w całości wkładem niepieniężnym (aportem) w postaci Przedsiębiorstwa [...], stanowiącego przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego - akt notarialny z dnia [...] czerwca 2007 r., rep. A nr [...].

Według art. 551 k. c. przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości oraz prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości, wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia.

"Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przejęła zatem prawa i obowiązki, wynikające z wyżej opisanej decyzji Naczelnika Gminy [...].

3. Od 1 lipca 2007 r., w związku z uwolnieniem rynku energii, na podstawie przepisów ustawy Prawo energetyczne, rozdzielona została prawnie i organizacyjnie działalność obrotowa i dystrybucja w zakresie energii elektroenergetycznej.

Działalność w zakresie dystrybucji i dostawy energii elektrycznej kontynuowana była przez "Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a obrót energią elektryczną i jej wytwarzanie pozostały w gestii P. S.A.

4. "Z." Spółka z o. o. z siedzibą w W. przekształciła się w P. z o.o. z siedzibą w W..

P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. została przejęta przez P. S.A. z siedzibą w L. w wyniku połączenia. Plan połączenia został opublikowany w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...], poz. [...]. Na podstawie art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, Spółka Przejmująca wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Spółki Przejmowanej.

PGE D. z o.o. z siedzibą w W. przestała istnieć jako samodzielny podmiot i w strukturze P. S.A. uzyskała status Oddziału, w pełnym brzmieniu P. Spółka Akcyjna Oddział w W..

Według zapisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nr KRS [...], organem uprawnionym do reprezentacji P. S.A. z siedzibą w L. jest zarząd tej spółki, do składania oświadczeń w jej imieniu wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu spółki albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Zgodnie z § 13 Statutu Spółki Zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje Spółkę we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. nastąpiła rejestracja KRS połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych, 8 Spółek z Obszaru Sprzedaży Detalicznej [...]. Z dniem [...] września 2010 r. Spółka P. S.A. przestała istnieć jako samodzielny podmiot prawa i stała się ogniwem nowej Spółki P. S.A. z siedzibą w R.. W strukturze P. S.A. dotychczasowa Spółka P. S.A., uzyskała status Oddziału, w pełnym brzmieniu – P. z siedzibą w W.. Ze Statutu Spółki wynika, że P. S.A. z siedzibą w L. pełni funkcję operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego. Spółka prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, odpowiada za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej i jest właścicielem przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Nadto, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Dyrektor P. S.A., poinformował Starostę [...], iż stroną przedmiotowego postępowania jest P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L.. Spółka nie złożyła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że jakiekolwiek obowiązki w zakresie odszkodowawczym, wynikające z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, zajętych pod linie elektroenergetyczne, zostały scedowane na P. S.A Oddział w W..

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zobowiązania inwestora - Zakładu E. w W., wynikające z art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przejęła P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. i w związku z tym ciąży na niej obecnie obowiązek wypłaty odszkodowania na rzecz A. D. i K. D.. Takie też stanowisko trafnie zaprezentował P. S.A. Oddział W. w piśmie skierowanym do Starosty [...] z dnia [...].07.2013 r. nr [...].

Nie jest zatem uprawnione stanowisko strony skarżącej, że skarżąca P. S.A. w L. jest jedynie następcą prawnym powstałej w dniu [...] grudnia 2006 r. Z. Sp. z o.o. i aktualnym użytkownikiem infrastruktury przesyłowej, a jej poprzedniczka prawna nie jest następcą prawnym Zakładu E. , a więc inwestora realizującego przedmiotową linię energetyczną.

W tym stanie rzeczy, A. D. oraz K. D. mogły żądać odszkodowania za zmniejszenie wartości należących do nich nieruchomości, położonych w obrębie [...], gmina [...], przez które przebiega przedmiotowa napowietrzna linia energetyczna, na skutek wybudowania tej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, z uwzględnieniem faktu, że na ich nieruchomości nie zostały usytuowane słupy linii wysokiego napięcia. Fakt ten potwierdziła też rozprawa administracyjna z [...].09.2013 r. (protokół nr [...]). Wnioskodawczynie żądały odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości działek nr [...], [...], [...], nad którymi przebiega linia oraz działek nr [...] i [...] znajdujących się - ich zdaniem - w zasięgu strefy ochronnej linii.

Rzeczoznawca majątkowy E. W. przygotowując operat szacunkowy, podzieliła ich przekonanie o zasadności objęcia odszkodowaniem także owych stref ochronnych, odnosząc je i przyjmując ich szerokość w oparciu o ustalenia aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, sporządzonego dla tego terenu. Takie ustalenia nie były jednak prawidłowe. Należy bowiem mieć na uwadze, że zarówno wskazana ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak i inne wówczas obowiązujące przepisy - nie przewidywały konieczności wytyczania owych stref ochronnych. Regulacje takie do polskiego prawodawstwa zostały bowiem wprowadzone znacznie później. Zatem odszkodowanie ustalane w oparciu o art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości powinno uwzględniać jedynie szkodę wynikła z umiejscowienia tych linii energetycznych na terenie aktualnie należącym do wnioskodawczyń, analogicznie jak przy ustanawianiu służebności. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia ich stref ochronnych, w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów.

Artykuł 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakazuje ustalenie wysokości odszkodowania według stanu, przeznaczenia i wartości nieruchomości z dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej.

Rzeczoznawca majątkowa przyjęte kwoty odszkodowania wyliczyła zakładając, że pierwsze 3 działki położone były w terenach zabudowy zagrodowej, a kolejne 3 w granicach terenów rolnych. Takie ustalenie, jak trafnie podniosła skarga było wadliwe. W dacie zajęcia przedmiotowego gruntu pod realizację linii energetycznej wydana była bowiem już decyzja Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich nr [...] z dnia [...]. kwietnia 1977 roku o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, zatwierdzeniu planu realizacyjnego i pozwoleniu na budowę. Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku Naczelnik Gminy [...] zezwolił na zajęcie nieruchomości w związku z budową linii. Teren ten nie był zatem już wówczas przeznaczony pod budownictwo zagrodowe. W myśl bowiem § 43 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.09.2004 r.(Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględnia się w szczególności stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania m. in. decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości (decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku, zezwalająca na zajęcie nieruchomości w związku z budową linii) oraz zagospodarowanie nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji.

Skoro zatem rzeczoznawca majątkowy w sposób oczywiście nieprawidłowy, niezgodny z przepisami ustalił to odszkodowanie, uwzględniając obszar ochronny wg ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...] i [...] w gminie [...] uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [..]), podczas gdy w ogóle nie było podstaw do jego uwzględnienia oraz bezzasadnie przyjął dla działek o numerach [...], [...] oraz [...] przeznaczenie pod budownictwo zagrodowe w dacie realizacji linii, mimo wydanej decyzji Naczelnika Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku – zachodzi konieczność ponownego sporządzenia operatu szacunkowego, co musiało prowadzić do uchylenia decyzji obu instancji w całości. Organy nie dostrzegły bowiem wskazanych uchybień sporządzonego operatu.

Rzeczoznawca majątkowa prawidłowo natomiast uwzględniła fakt wydania decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1977 roku, wydanej z upoważnienia Wojewody [...], którą zezwolono na zmianę rodzaju użytkowania na powierzchni 0.012 ha działki nr [...], stanowiącej wówczas własność J. B..

We wskazanym zakresie Sąd zobowiązany był zatem do poczynienia wskazanych ustaleń, zważywszy, że przedmiotowe uchybienia sporządzonego operatu szacunkowego nie tyczyły wiedzy specjalistycznej, czy doboru właściwej metody szacowania, a wynikały z niewłaściwego zastosowania przepisów prawa. Pominięcie tych okoliczności przez organy wiązało się z naruszeniem szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 oraz art. 80 w zw. z art. 75 par. 1 K.p.a., a przez organ odwoławczy również art. 15 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a., a także art. 152 P.p.s.a, - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O zwrocie kasztów postępowania sądowego - w pkt. 3 sentencji – Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie rozpoznając sprawę należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej w nim zawartych.