Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 409/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 109
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 29 ust. 1,
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
article: par.26, par.2, ust.1, par. 6 ust.2, ust.3, par. 7 ust.2, par. 8 ust.1, par.23 ust.7,
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art.7, 77 par.1,art.9, art. 107 par.3, art.11, art.80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: dyrektor) decyzją z [...] nr [...]utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: kierownika)

z [...] nr [...] odmawiającą M.M. przyznania płatności ekologicznej na 2017 r.

Dyrektor ustalił, że 31 maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek M. M. o przyznanie płatności na rok 2017. We wniosku ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), do której zadeklarował działki rolne w ramach wariantu 10.1.2 Uprawy jagodowe po okresie konwersji, wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji i wariantu 8.1 Uprawy warzywne po okresie konwersji. Wraz z formularzem wniosku producent rolny złożył załączniki graficzne.

Kierownik wezwał stronę do złożenia oświadczenia o rodzaju uprawianych na danej działce rolnej drzew i krzewów. Pełnomocnik strony odebrał wezwanie osobiście 25 lipca 2017 r., strona nie złożyła stosownego oświadczenia. W dniu 21 sierpnia 2017 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wycofanie części wniosku w zakresie działki ewidencyjnej nr 574.

W przekazanym do ARiMR wykazie producentów, którzy w 2017 r. spełnili wymagania dotyczące produkcji metodami ekologicznymi, jednostka certyfikująca potwierdziła w gospodarstwie M. M. produkcję roślinną na wnioskowanej powierzchni. W dniach od 30 listopada 2017 r. do 5 grudnia 2017 r. w gospodarstwie M. M.odbyła się kontrola w zakresie rolnictwa ekologicznego.

Na wezwanie kierownika do złożenia kopii pierwszej i trzeciej strony planu rolnośrodowiskowego w dniu 25 kwietnia 2018 r. strona złożyła wymagane strony planu działalności ekologicznej, z których wynika, że termin rozpoczęcia zobowiązania to 15 marca 2015 r. oraz że gospodarstwo zostało przekazane stronie wraz ze wszystkimi zobowiązaniami aktem notarialnym nr [...] z 23 grudnia 2016 r. Złożyła też oświadczenie podpisane przez pełnomocnika, w którym stwierdza, że wniosek złożony o przyznanie płatności na rok 2017 jest wnioskiem kontynuacyjnym, w którym M. M. przejął zobowiązanie rolnośrodowiskowe po J. M..

Decyzją z 7 czerwca 2018 r. kierownik odmówił przyznania M. M. płatności ekologicznej na rok 2017 z uwagi na to, że działki wskazane we wniosku o płatności są już objęte zobowiązaniem wieloletnim podjętym przez J. M., a M. M. nie złożył oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego w ustawowo przepisanym terminie.

Dyrektor ustalił, że 7 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J. M. o przyznanie płatności na rok 2015, w którym ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Decyzją nr [...] nr[...]kierownik przyznał J. M. płatności w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020 oraz ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym w dniu 15 marca 2015 r. na okres pięciu lat. W dniu 15 czerwca 2016 r. J. M. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych na rok 2016.

W dniu 6 czerwca 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło żądanie J. M. o wykreślenie jej z ewidencji producentów w drodze decyzji administracyjnej. Do podania załączyła kopię aktu notarialnego nr [...] z 23 grudnia 2016 r. oraz kserokopię wniosku (symbol formularza W-2/110) M. M. o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). Kierownik decyzją z 15 listopada 2017 r. nr 3/2017, wykreślił wpis z ewidencji producentów J. M. oraz uchylił numer ewidencyjny [...]. Decyzja z [...]została skutecznie doręczona 21 listopada 2017 r. Kserokopia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania została złożona po dopuszczalnym 3-miesięcznym terminie na złożenie wniosku transferowego, ponadto była kopią i nie posiadała oryginalnego podpisu wnioskodawcy.

Na podstawie § 7 umowy działu spadku oraz umowy podziału majątku wspólnego sporządzonej 23 grudnia 2016 r. w formie aktu notarialnego nr 3348/2016, J. M., M. M. oraz J.M. dokonali działu spadku po W. M. oraz podziału majątku wspólnego małżonków J. i W. M. w ten sposób, że: nieruchomość położoną w ..., gmina..., składającą się z działek nr [...] o łącznej powierzchni 8,8900 ha, niezabudowaną nieruchomość położoną w [...], gmina [...], utworzoną z działki nr [...] o powierzchni 0,5400 ha, niezabudowaną nieruchomość położoną w [...] , gmina [...], składającą się z działek nr [...] o łącznej powierzchni 1,3000 ha, nabył - jako wyłącznie uprawniony - M. M.. Posiadanie samoistne nieruchomości zostało przeniesione na nabywcę z dniem zawarcia niniejszej umowy (§ 9 umowy).

Organ ustalił, że 23 grudnia 2016 r. J M. przekazała synowi M. M. część gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez skarżącą 15 marca 2015 r., który w ciągu 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów nie złożył stosownego oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego. W związku z tym nie nastąpiło skuteczne przeniesienie zobowiązania ekologicznego na nowego posiadacza tych gruntów M. M.. Organ odniósł się do przedłożonej przez J. M. w dniu 5 lipca 2017 r., w formie załącznika do odwołania od decyzji ekologicznej z 20 czerwca 2017 r. odmawiającej przyznania jej płatności ekologicznej na rok 2016, umowy dzierżawy datowanej na dzień 23 grudnia 2016 r. Zgodnie z treścią umowy M. M. wydzierżawił grunty rolne swojego gospodarstwa o łącznej powierzchni 13,50 ha J. M. na okres od 23 grudnia 2016 r. do 14 marca 2017 r. Wskazując, że ponowne przekazanie określonych w umowie dzierżawy gruntów nastąpiło po nabyciu przez M. M. tych gruntów, jako kolejne przekazanie wymagało dopełnienia zapisów § 26 ust. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370, ze. zm. "rozporządzenie ekologiczne"), tj. złożenia przez J. M. stosownego oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego przez nowego posiadacza tych gruntów. Dokument taki nie wpłynął w wymaganym przepisami prawa terminie, tj. w ciągu 3 miesięcy od przekazania posiadania gruntów.

W ocenie Dyrektora, prawidłowo odmówiono przyznania M. M. płatności ekologicznej na rok 2017. Jakkolwiek pierwotnie organ pierwszej instancji rozpatrywał złożony przez stronę wniosek jako pierwszoroczny, to w toku postępowania ustalono, że jest to wniosek kontynuacyjny. Brak wypełnienia procedury przejęcia praw do płatności, o której mowa w § 26 rozporządzenia ekologicznego jest powodem do odmowy przyznania płatności ekologicznej. Zgodnie z zapisem § 9 aktu notarialnego nr [...]z 23 grudnia 2016 r., posiadanie samoistne nieruchomości zostało przeniesione na nabywcę z dniem zawarcia umowy. Oznacza to, że strona powinna spełnić warunek zawarty w § 26 ust. 6 i 7 rozporządzenia ekologicznego, czyli w ciągu 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów złożyć stosowne oświadczenie o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego. Umowa dzierżawy z 23 grudnia 2016 r. pomiędzy M. M. i J. M. wymagała ponownego złożenia oświadczenia przez dzierżawcę, czego J. M. nie uczyniła.

Dyrektor nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie K.p.a. Przywołując treść art. 27 ust.1 i 2 ustawy PROW wskazał, że ustawodawca w tej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. W art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy jest wszczynane na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. M. M. nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy Agencji jest nieprawidłowy.

Za bezzasadny organ uznał zarzut naruszenia § 26 rozporządzenia ekologicznego. Wyjaśnił, że 23 grudnia 2016 r. posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym zostało dwukrotnie przekazane, tj. J. M. przekazała na rzecz syna, a następnie syn przekazał na rzecz J. M., co winno wiązać się z odpowiednią procedurą przejęcia zobowiązania, której to ani strona ani J. M. skutecznie nie dokonała.

M. M. w skardze na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego w szczególności:

a) art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349), dalej "ustawy PROW" poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz poprzez uchybienie obowiązkowi należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków oraz nieudzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek,

b) § 26 rozporządzenia ekologicznego, przez jego wadliwe zastosowanie polegające na błędnym, apriorycznym przyjęciu, że J. M. będąc stroną umowy o dział spadku i podział majątku wspólnego zawartej 23 grudnia 2016 r. w formie aktu notarialnego nr 3448/2016 przeniosła posiadanie gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez nią 15 marca 2015 r. na syna M. M., który w ciągu 3 miesięcy nie złożył stosownego oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego i tym samym nie nastąpiło skuteczne przeniesienie zobowiązania ekologicznego na nowego posiadacza gruntów, bez umożliwienia skarżącemu ustosunkowania się to tej kwestii i złożenia stosownych wniosków dowodowych, przez co zostały naruszone zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz czynnego udziału skarżącego na tym etapie postępowania,

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na niedopełnieniu przez organ II instancji obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia wskutek niepodjęcia czynności niezbędnych do rzetelnego jej załatwienia oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

b) art. 107 § 3 w zw. z art. 9 i 11 K.p.a. polegające na braku ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji jakie argumenty strony organ uznał za decydujące dla swego rozstrzygnięcia, jakich zaś za takie nie uznał i dlaczego oraz niewskazaniu w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie M. M. płatności ekologicznej ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ odwoławczy błędnie przyjął posiłkując się treścią § 26 ust. 1, 6 i 7 rozporządzenia ekologicznego, iż matka skarżącego J. M. z końcem 2016 r. zaprzestała kontynuowania zobowiązania ekologicznego podjętego 15 marca 2015 r., czego potwierdzeniem jest akt notarialny nr 3448/2016, na mocy którego J. M. z dniem 23 grudnia 2016 r. przekazuje gospodarstwo swojemu synowi M. M.. Taka sytuacja nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 348 Kodeksu cywilnego przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Skoro samo posiadanie jest stanem faktycznym (art. 336 Kodeksu cywilnego), jego przekazanie nie wymaga innej czynności niż czynność faktyczna - wydania rzeczy - a następcą w posiadaniu jest ten komu posiadanie dobrowolnie przekazał poprzednik. Podstawowe znaczenie, na gruncie § 26 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, nabiera zatem ustalenie przez organ II instancji, czy w realiach tej konkretnej sprawy doszło do tak rozumianego przekazania posiadania gruntów rolnych przez J. M. na rzecz M. M., który w maju 2017 r. wystąpił z wnioskiem o płatności ekologiczne na 2017 r. ubiegając się o wstąpienie do wszczętego w ten sposób postępowania na miejsce J. M.. Dla ustaleń nie jest wystarczające, jak przyjął to organ II instancji, oparcie się jedynie na umowie o dział spadku i podział majątku wspólnego, zawartej 23 grudnia 2016 r., z której nie wynika nic poza tym, że z dniem 23 grudnia 2016 r. właścicielem gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności stał się M. M.. Organ zignorował przedłożoną przez J. M. umowę dzierżawy zawartą 23 grudnia 2016 r. pomiędzy nią a właścicielem działek M. M., w której strony te wprost wskazały okres jej obowiązywania od 23 grudnia 2016 r. do 14 marca 2017 r., a także oświadczenie J. M. z 23 grudnia 2016 r. o zakończeniu z dniem 14 marca 2017 r. wszelkich działań w gospodarstwie i objętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz oświadczenie M. M., że z dniem 15 marca 2017 r. przejmie realizację zobowiązania ekologicznego w darowanym mu gospodarstwie. Skoro wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2017 wpłynął do Biura Powiatowego Agencji w P. 31 maja 2017 r., to dopuszczalny 3 miesięczny termin dla wniosku transferowego został dochowany.

Umowa dzierżawy jak i oświadczenia M. M. i jego matki dowodzą, że J. M. 23 grudnia 2016 r. faktycznego władztwa nad działkami rolnymi, które zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, nie wyzbyła się i posiadała je nieprzerwanie do 14 marca 2017 r. Organ II instancji zobligowany był zatem uwzględnić te dokumenty i dokonać ich oceny. Dokumenty te wskazują, że w sprawie dopełniono warunków przeniesienia zobowiązania ekologicznego na nowego posiadacza gruntu w wymaganym terminie. Posiadanie w rozumieniu przepisów k.c. może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazywać na stan faktycznego władztwa nad rzeczą i to w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne). Wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie z tego względu, że konstrukcja instytucji płatności do gruntów rolnych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Dla uzyskania płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów k.c., ale ponadto należy je rolniczo użytkować. Dla przyznania płatności istotne jest, czy M. M. faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy. Zatem M. M. musiał wykazać, co jego zdaniem uczynił, że faktycznie posiadał w danym roku grunty rolne i utrzymywał je zgodnie z normami.

Zdaniem skarżącego niedopełnienie przez organ obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną jego ocenę stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Powołując zasadę dwuinstancyjności postępowania skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie może się ograniczać tylko do kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Ponadto w decyzji nie wyjaśniono przesłanek, którymi się kierowano przy załatwieniu sprawy.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. przez pełnomocnika skarżącego wniosku o odroczenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2018.1302), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak

i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sporu jest decyzja, którą organy odmówiły M. M. przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2017 r.

W ocenie organu wnioskowana płatność na 2017 r. nie mogła zostać przyznana, bowiem skarżący, mimo przejęcia posiadania gruntów rolnych objętych zobowiązaniem ekologicznym J. M. z dniem 23 grudnia 2016 r., nie dopełnił warunków przejęcia określonych w § 26 ust. 6 i 7 rozporządzenia ekologicznego.

Zdaniem skarżącego organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasad procedury co skutkowało błędnym przyjęciem, że nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów z dniem 23 grudnia 2016 r. - datą zawarcia umowy, a w konsekwencji wadliwym zastosowaniem przepisu § 26 rozporządzenia ekologicznego.

Dla oceny stanowisk stron przywołać należy na wstępie regulacje prawne, w których spór w tej sprawie został osadzony.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f) rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów

lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Zgodnie z ust. 3 § 6 rozporządzenia (w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu 14 marca 2017 r.) uznaje się, że rolnik kontynuuje realizację podjętego zobowiązania ekologicznego, jeżeli grunty objęte tym zobowiązaniem znajdują się w posiadaniu rolnika, pomimo, że w drugim lub w kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej lub rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, lub rolnik nie złożył, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informacji o gruntach oraz o pakiecie lub wariancie realizowanym na tych gruntach, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię. Wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie realizacji. (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do 8 ust. 1 rozporządzenia płatność ekologiczna do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania ekologicznego.

Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że decyzją z 10 czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał J. M. płatności w ramach działania rolnictwo ekologiczne oraz ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym na okres pięciu lat, co oznacza, że podjęła dla gospodarstwa zobowiązanie ekologiczne, realizowane przez okres pięciu lat. W dniu 15 czerwca 2016 r., J. M. złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności ekologicznej, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych na rok 2016. Umową z 23 grudnia 2016 r. sporządzoną w formie aktu notarialnego J. M., M. M. oraz J. M. dokonali działu spadku po W. M. oraz podziału majątku wspólnego J. i W. małżonków M. w ten sposób, że nieruchomość nabył M. M.. Zgodnie z zapisem paragrafu 9 umowy posiadanie samoistne nieruchomości zostało przeniesione na nabywcę z dniem zawarcia aktu notarialnego. M. M. w dniu 31 maja 2017 r., złożył w wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017 z tym, że 25 kwietnia 2018 r., w związku z wezwaniem organu o złożenie kopii planu rolnośrodowiskowego, strona sprecyzowała wniosek, wyjaśniając, że jest to wniosek kontynuacyjny związany z przejęciem zobowiązania J. M..

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy EFROW pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1. Przepisy paragrafu 21-26 rozporządzenia ekologicznego regulują kwestie związane z następstwem prawnym beneficjenta. W paragrafie 26 rozporządzenia uregulowano przeniesienie w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika, wskazując warunki, jakie winien spełnić następca, w zależności od etapu na jakim nastąpiło przeniesienie posiadania. W paragrafie ust. 6 i 7 tego rozporządzenia wskazano, że w przypadku, gdy przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz tych gruntów wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności na miejsce tego rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania tych gruntów. Termin ten zgodnie z § 23 ust. 3, który ma zastosowanie stosownie do ust. 7 § 26 rozporządzenia, nie podlega przywróceniu. Posiadacz musi także spełnić warunki określone w § 26 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego. Z przytoczonych przepisów wynika, że warunkami przejęcia płatności jest: przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na innego producenta rolnego, dokonanie tego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, złożenie wniosku o kontynuację płatności w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia ze zobowiązaniem się do realizacji dotychczasowego zobowiązania oraz dołączenie do wniosku umowy przenoszącej posiadanie oświadczenia określonego w § 26 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego. Wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie z wniosku kontynuacyjnego o przyznanie płatności ekologicznej, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych na rok 2016, złożonego przez J. M. 15 czerwca 2016 r., było prowadzone w dacie 23 grudnia 2016 r. tj. w dacie przeniesienia przez nią posiadania na M. M.. Decyzja odmawiająca J.ie M. przyznania płatności ekologicznej na rok 2016 została wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...]r. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR z [...]r., jest zatem ostateczna. WSA w Kielcach prawomocnym postanowieniem z 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 127/18 odrzucił skargę J. M., co jest znane sądowi orzekającemu z urzędu.

Skoro strony aktu notarialnego, w tym J. M. dokonując w dniu 23 grudnia 2016 r. działu spadku i podziału majątku dorobkowego, zawarły w nim jednoznaczne oświadczenie o przeniesieniu posiadania na rzecz nabywcy z dniem zawarcia aktu (§ 9 umowy), należy podzielić ustalenia organu, że z tym dniem wraz z przeniesieniem własności nastąpiło przeniesienie posiadania na rzecz M. M.. Wobec przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym J. M. przed wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania płatności na rok 2016, warunkiem przejęcia przez M. M. tego zobowiązania było złożenie w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania wniosku o wstąpieniu do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności w miejsce J. M. oraz złożenie oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania, o którym mowa w § 26 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego. Skarżący stosownego wniosku jak też oświadczenia spełniającego warunki określone w § 26 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego terminie 3 miesięcy nie złożył. Złożony przez niego 31 maja 2017 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 nie był wnioskiem kontynuacyjnym, skarżący nie złożył też stosownego oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego. Oświadczenie o tym, że jest to wniosek kontynuacyjny, złożył pismem pełnomocnika z 25 kwietnia 2018 r., wskazując jako podstawę kontynuacji zobowiązania J. M. - umowę notarialną z 23 grudnia 2016 r. Skarżący dla wykazania, że przejęcia posiadania nastąpiło z inną datą nie odwoływał się do innego aktu, w szczególności do kserokopii umowy dzierżawy z 23 grudnia 2016 r. Sam zatem przyznał, że podstawę przejęcia zobowiązania stanowi zapis umowy o dział spadku i podział majątku wspólnego potwierdzający przeniesienie posiadania. Wskazać też należy, że na załączonej do oświadczenia kopii planu datowanego na dzień 23 luty 2017 r. jako beneficjent został wskazany M. M.. Jako podstawę przekazania gospodarstwa ekologicznego przez J. M. na rzecz M. M. wskazano akt notarialny z dnia 23 grudnia 2016 r. Kserokopia umowy zawartej na czas określony do 14 marca 2017 r., na mocy której M. M. wydzierżawił grunty na rzecz J. M. została załączona do odwołania J. M. z dnia 5 lipca 2017 r. od decyzji odmawiającej przyznania płatności z dnia 20 czerwca 2017 r., zaś kserokopia wniosku kontynuacyjnego M. M. wraz z kserokopią aktu notarialnego została załączona do wniosku J. M. o wykreślenie jej z ewidencji producentów. Z powyższego wynika, ze zarówno J. M. jak i M. M. skuteczne przeniesienia posiadania wiązali z zawartym w akcie notarialnym oświadczeniem o przeniesieniu posiadania przez J. M. na rzecz M. M..

Należy podzielić argumentację organu, że w przypadku ponownego przeniesienia posiadania przez M. M. (umowa dzierżawy z J. M.), konieczne było złożenie przez nią jako kolejnego posiadacza, oświadczenia o którym mowa w § 26 ust. 6 i 7. Strony aktu, w tym skarżąca, dały w nim jednoznacznie wyraz, że z datą zawarcia aktu następuje nie tylko przeniesienie prawa własności ale także posiadania na rzecz M. M., a zatem, że został spełniony warunek określony w § 26 ust. 6 w zw. z § 26 ust 1 rozporządzenia ekologicznego. Przyznanie własności jak również przeniesienie posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym J. M. na rzecz M. M. stworzyło nowy stan prawny i faktyczny. Posiadaczem gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, co wynika wprost z treści § 9 umowy, stał się M. M., który winien spełnić warunki do przejęcia praw do płatności J. M. za 2016 r. Kolejne przeniesienie posiadania, wobec treści § 26 rozporządzenia ekologicznego, bez względu na zbieżność daty nakładało na kolejnego posiadacza obowiązek spełnienia warunków do kontynuacji zobowiązania ekologicznego. Przepis § 26 rozporządzenia nie przewiduje żadnych wyjątków, nie przewiduje zwolnienia z obowiązku spełnienia określonych w nim wymogów także w przypadku, gdy kolejnym posiadaczem jest osoba, która jako pierwsza podjęła zobowiązanie ekologiczne. Każde przeniesienie posiadania rodzi obowiązek spełnienia wymogów.

Odnosząc się do argumentacji skargi, ze posiadanie jest stanem faktycznym należy wskazać na przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia regulujący kwestię przejęcia zobowiązania ekologicznego który odwołuje się do następstwa prawnego - przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy przenoszącej posiadanie. Wobec powyższego organ w sposób uprawniony odwołał się do umów przenoszących kolejno posiadanie.

W ocenie Sądu nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Przepis art. 4 ustawy PROW stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy K.p.a., chyba, ze ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 27 ustawy PROW, nakłada na organy obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie wprowadzone w tym przepisie istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w K.p.a., wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestniczenia w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Nadto, w pozostałych obowiązkach organów, takich jak: udzielanie stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienie im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ustawodawca uzależnił aktywność organów ARiMR od złożenia przez wnioskodawcę stosownego żądania. Oznacza powyższe, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności, nastąpiło odejście od ogólnych zasad przewidzianych w K.p.a., przenosząc ciężar aktywnego uczestnictwa w tym postępowaniu na wnioskodawcę, który zobowiązany został przedstawiać dowody, jak również ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. w zakresie informowania stron (art. 9 K.p.a.) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania skarżący wystąpił z tego rodzaju żądaniem.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób wyczerpujący rozpatrzony i poddany ocenie z zachowaniem reguł określonych w art. 80 K.p.a., dawał podstawę do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, zaś zasadność przyjętego stanowiska została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Decyzja, wbrew zarzutom skargi wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których oparł rozstrzygnięcie zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie daje stronie możliwość poznania argumentów i przesłanek podjętej decyzji. Nie została zatem naruszona, wynikająca z art. 11 K.p.a. zasada przekonywania.

Podsumowując, ustalenia organu, że M. M. jako nowy posiadacz gruntów, objętych 5 letnim zobowiązaniem ekologicznym J. M. nie spełnił warunków określonych w § 26 ust. 6 i 7 rozporządzenia ekologicznego tj. nie zachował trzymiesięcznego terminu do wstąpienia do toczącego się postępowania w sprawie o przyznanie płatności na miejsce J. M. oraz wymogów określonych w ust. 7 znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy PROW, art. 26 rozporządzenia ekologicznego oraz art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie jest uzasadniony

W związku z wnioskiem zawartym w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i przyznanie M. M. płatności ekologicznej należy wyjaśnić, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga organ administracji i rozstrzygnięcie w zakresie przyznania płatności należy do wyłącznej kompetencji organu. Sąd nie stosuje prawa materialnego a tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa może wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Z powyższych względów wniosek w tym zakresie nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd.

Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie wniosku o jej odroczenie. Zgodnie z art. 109 ustawy p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 ustawy p.p.s.a. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną a ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że okoliczność, na którą się powołuje, jest taką przeszkodą, której faktycznie i to ze względów obiektywnych nie można przezwyciężyć. Skarżący, był w postępowaniu sądowym reprezentowany przez pełnomocnika - matkę J. M., który o terminie rozprawy został powiadomiony w dniu 14 stycznia 2019 r., a zatem w czasie pozwalającym na podjęcie stosownych działań w celu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zamiar skorzystania z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, wskazany przez J. M. jako uzasadnienie wniosku o odroczenie rozprawy, nie może być uznany za nadzwyczajną okoliczność, której przy zachowaniu należytej staranności nie można było przezwyciężyć.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s. oddalił skargę.