Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 76/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 77, art. 80 i art. 107 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu [dalej Dyrektor IAS], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) [dalej: K.p.a.], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 31 lipca 2018 r. odmawiającej umorzenia w całości należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego seria [...] numer [...] z dnia 22 czerwca 2017 r. w wysokości 2.000,00 zł wraz z kosztami upomnienia związanymi z nieuiszczeniem ww. grzywny w wysokości 11,60 zł - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 5 marca 2018 r., skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], M. H. [dalej jako: skarżący, strona, wnioskodawca, zobowiązany], powołując się na zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie zatrudnienia (doznany uraz [...] oraz [...]), a także brak jakiegokolwiek majątku zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego w wysokości 2.000,00 zł wraz z kosztami upomnienia Wskazał, że jego jedyny dochód stanowi renta w wysokości 796,83 zł, a zapłata otrzymanego mandatu karnego pozostaje poza sferą możliwości majątkowych i zarobkowych. Do wniosku załączone zostały kserokopia potwierdzenia wypłaty świadczenia za miesiąc grudzień 2017 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 796,83 zł oraz kserokopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] z dnia 24 stycznia 2018 r.

Na wezwanie organu I instancji, skarżący poinformował, że nie ma możliwości przedłożenia mandatu karnego będącego przedmiotem wniosku, gdyż nie potrafi go odnaleźć załączając jednocześnie dowód uiszczenia w dniu 10 maja 2018 r. opłaty skarbowej (wpłata gotówkowa), oświadczenie o stanie majątkowym z dnia 8 maja 2018 r. oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z dnia 18 kwietnia 2018 r. z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...].

W oświadczeniu o stanie majątkowym zobowiązany wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną H. H. (lat [...]), a źródłem utrzymania rodziny jest renta wnioskodawcy w wysokości ok. 820 zł oraz wynagrodzenie jego żony w wysokości ok. 2.200 zł. Jako zobowiązania i stale wydatki podał ponoszone miesięcznie w gospodarstwie domowym podał: energia elektryczna (ok. 45 zł), gaz (ok. 10 zł), ogrzewanie (ok. 40 zł), woda i kanalizacja (ok. 90 zł), wywóz nieczystości (ok. 13 zł), lekarstwa i leczenie (ok. 300 zł) oraz wyżywienie (ok. 400 zł). W rubryce "inne składniki majątku - udziały w spółkach" wskazano 25 udziałów o łącznej wartości 0 zł, a ponadto zajęcie komornicze w wysokości ok. 900 zł.

Rozpatrując wniosek skarżącego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] nie stwierdził przesłanek do uwzględnienia żądania strony i decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a, ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej w skrócie: "u.f.p.") oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. odmówił umorzenia wnioskowanej należności.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor IAS w Opolu, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm. - zwanej dalej u.f.p.), który przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu grzywny w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Zaznaczył, że w tego typu sprawach organy orzekają w ramach tzw. uznania administracyjnego do dokonania oceny czy w konkretnej sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi. Ulga może mieć bowiem zastosowanie jedynie w wyjątkowych przypadkach, natomiast w ocenie organu, taka sytuacja nie zachodzi w sprawie skarżącego.

Wyjaśnił, że kryterium "ważnego interesu zobowiązanego" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania zobowiązanego (np. klęski żywiołowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów administracyjnych.

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy Państwa.

Odnosząc powyższe do sytuacji skarżącego organ zauważył, że wbrew twierdzeniom strony organy wzięły pod uwagę aktualną sytuację finansowa, materialną i życiową zobowiązanego. Dokonana w tym kierunku analiza wykazała, że z uwagi na problemy zdrowotne znajduje się on w trudnym położeniu, czego organy obu instancji nie negują. Jednakże w przedmiotowym przypadku same problemy zdrowotne nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi z pominięciem innych istotnych okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej zobowiązanego.

W tym względzie organ wskazał na uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego dochody. Wyjaśnił, że według danych otrzymanych od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] uzyskany w 2017 r. dochód strony wyniósł 17.331,11 zł brutto, a po zmniejszeniu o wydatki - 13.063,01 zł, natomiast żony 50.050,13 zł brutto, a po pomniejszeniu o wydatki - 34.092,76 zł. Uwzględniając miesięczne wydatki rodziny ponoszone na bieżące utrzymanie (898 zł) organ stwierdził, że przeważająca część wspólnie osiąganego miesięcznie dochodu pozostaje do swobodnej dyspozycji.

Następnie organ odniósł się do istniejącego pomiędzy zobowiązanym, a jego żoną ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Wskazał, że jest to aspekt pozostający bez wpływu na charakter prowadzonego postępowania albowiem żaden ustrój majątkowy nie zmienia podstawowych obowiązków, jakie małżonkowie mają względem siebie. Wyjaśnił, że podpisanie małżeńskiej umowy majątkowej ma doniosłe skutki dla relacji majątkowych, natomiast ustrój majątkowy, który małżonkowie wprowadzają do swojego małżeństwa, wpływa na kwestię zarządzania ich majątkami, przynależności określonych rzeczy do majątków - wspólnego czy osobistego - oraz na odpowiedzialność małżonków wobec wierzycieli. W wyniku zawarcia małżeństwa małżonkowie są wzajemnie zobowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Powyższe znajduje wyraz w przepisach uregulowanych w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (zwanej dalej: "K.r.o.", Dz. U. z 2017 r. poz. 682 z późn zm.) tj. w art. 23 i 27 K.r.o. W rezultacie, w ocenie organu skoro zobowiązany i jego żona pozostają w dalszym ciągu w związku małżeńskim oraz tworzą wspólnie gospodarstwo domowe, nie ma powodów, by powołując się na umowę rozdzielności majątkowej małżeńskiej oddzielać uzyskiwane przez nich dochody. Z powyższych względów H. H. wypełniając ciążące na niej obowiązki wynikające z zawartego małżeństwa winna udzielać małżonkowi wsparcia zarówno psychicznego jak i materialnego, adekwatnego do swoich możliwości, które z racji wykonywanego zawodu i osiąganych przy tym dochodów niewątpliwie posiada.

Odnosząc się do powyższego Dyrektor IAS stwierdził ponadto, że kwestia wzajemnego wspierania się i udzielania pomocy dotyczy nie tylko rodziców względem dzieci, ale także dzieci wobec rodziców, znajdujących się w niekorzystnym położeniu materialno - życiowym. Skoro zobowiązany na chwilę obecną wymaga opieki, czy wsparcia finansowego, to najbliższa rodzina winna jest udzielić mu wsparcia, proporcjonalnie do posiadanych możliwości. Zatem jak długo małżonkowie i dzieci (czy rodzice) są w stanie ofiarować sobie wzajemnie pomoc, tak długo taki obowiązek wyprzedza w tym zakresie wszelką powinność państwa. Akcentując konieczność kierowania się zasadą prawdy obiektywnej Dyrektor IAS powziął informację, że zobowiązany posiada dorosłego syna, o którego istnieniu nie wspomniał ani w toku postępowania przed Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w [...] ani Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Jak ustalono, to jego podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu I instancji z dnia 31 lipca 2018 r. co w ocenie organu stanowi domniemanie, że syn skarżącego zamieszkując wraz z rodzicami współtworzy gospodarstwo domowe. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że syn zobowiązanego wykonuje zawód [...] prowadząc [...] w [...].

W dalszej kolejności, weryfikując wątek ustaleń dotyczący deklarowanych przez zobowiązanego "innych składników majątku" ustalono, że skarżący jest aktualnie prezesem zarządu firmy "A" Sp. z o.o., w której posiada 25 udziałów o łącznej wartości 12.500 zł. Dane te pochodzą z wydruku Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, co do których zachodzi domniemanie prawdziwości.

Oceniając powyższe okoliczności organ stwierdził, że aktualna sytuacja zdrowotna wnioskodawcy jest wprawdzie trudna, niemniej jednak nie spełniona została przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Jak podkreślono obowiązek zapłaty należności publiczno - prawnych zawsze wiąże się z uciążliwością natury finansowej, natomiast zagrożenia egzystencji zobowiązany nie wykazał i nie sposób przyjąć, że znajduje się w sytuacji wymagającej wsparcia ze środków publicznych. Natomiast okoliczność posiadania niskich własnych dochodów i borykania się z poważnymi problemami zdrowotnymi nie może być sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi w tak ostatecznej formie jaką stanowi umorzenie. Skarżący nie jest osoba samotną pozostającą bez wsparcia ze strony najbliższej rodziny, gdyż posiada żonę i dorosłego syna. Oboje osiągają dochody z wykonywanej pracy zarobkowej i winni wesprzeć zobowiązanego poprzez otoczenie go opieką zarówno ze względu na obecne problemy zdrowotne, a także finansowo, poprzez pomoc w zapłacie należności przysługującej Skarbowi Państwa.

W niniejszej sprawie nie wystąpił zatem ważny interes zobowiązanego, jakim jest zagrożenie jego bytu materialnego. Niewystarczające jest w tym względzie powołanie się na problemy zdrowotne oraz otrzymywanie niskich dochodów uniemożliwiające spłatę przedmiotowych należności. W przypadku natomiast zaistnienia podstaw do prowadzenia egzekucji, organ egzekucyjny będzie musiał uwzględnić, że zobowiązanemu muszą pozostać środki do życia. Z tego też powodu egzekucja podlega stosownym ograniczeniom.

Końcowo Dyrektor IAS wskazał na możliwość ubiegania się o ulgę w formie rozłożenia zapłaty należności na dogodne raty, której udzielenie z jednej strony nie unicestwi istoty ukarania, z drugiej pozwoli na uregulowanie przedmiotowej należności na zasadach odpowiadających zobowiązanemu.

W rezultacie, organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła ani przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, ani przesłanka interesu publicznego, w związku z czym, organ stwierdził, iż całokształt okoliczności sprawy nie przemawia za pozytywnym dla zobowiązanego rozstrzygnięciem.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której reprezentujący zobowiązanego pełnomocnik podniósł zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niepodpisanie decyzji II i I instancji imieniem i nazwiskiem, a jedynie opatrzenie nieczytelnym znakiem graficznym, co powinno skutkować uznaniem decyzji za nieważne w oparciu o podstawę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (rażące naruszenie prawa);

- art. 64 ust.1 pkt 2 lit. a u.f.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, przejawiającym się stwierdzeniem braku podstaw do udzielenia skarżącemu ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, pomimo, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż w sprawie zachodziły szczególne podstawy związane z jego stanem zdrowia, uzasadniające pozytywne załatwienie sprawy;

2. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. w związku z art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i niedostateczne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących sytuacji życiowej skarżącego.

Jednocześnie pełnomocnik wniósł:

- na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej w skrócie: [P.p.s.a.], o wstrzymanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wykonania decyzji z dnia 17 grudnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 31 lipca 2018 r., a w przypadku odmowy na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. o wstrzymanie przez Sąd wykonania ww. decyzji organu I i II instancji;

- na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów dołączonych do skargi;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu II i I instancji;

- na podstawie art. 152 P.p.s.a. o orzeczenie, iż decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku;

- o przyznanie prawa pomocy zgodnie z załączonym formularzem PPF i zwolnienie skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania (nie jest on bowiem w stanie ponieść ich bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny).

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazując na pobieżną i wyrywkową analizę sytuacji życiowej skarżącego ponowił argumentację z odwołania związaną z zarzutem niewyczerpującego zbadania i niedostatecznego wyjaśnienia przez organy I i II instancji wszystkich istotnych okoliczności sparwy. Zwrócono również dodatkowo uwagę na wadliwość wydanych decyzji poprzez ich niepodpisanie (decyzja doręczona skarżącemu zawiera jedynie pieczęć oraz nieczytelny znak graficzny).

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do kwestii nieważności wydanych decyzji, wyjaśnił, że żaden przepis procedury administracyjnej nie ustanawia wymogu, by odręczny podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji miał formę podpisu czytelnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., a zatem poprzez naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wystąpiły też okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (nie mającym zastosowania w niniejszej sprawie).

Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora IAS w Opolu w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego wraz z kosztami upomnienia, opisanych szczegółowo w sentencji tego rozstrzygnięcia.

Przystępując do oceny wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia podnoszonego przez stronę zarzutu nieważności decyzji, tj. naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a. Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w tym, że zarówno organ I jak i II instancji nie złożył na zaskarżonej decyzji czytelnych podpisów, a nakreślone na decyzji symbole nie pozwalają na ich odszyfrowanie. Zdaniem skarżącej czytelny podpis jest jednym z najważniejszych elementów decyzji stanowiący tzw. minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania danego pisma jako decyzji. Brak któregokolwiek ze składników określonych w art. 107 § 1 K.p.a. lub przepisach szczególnych stanowi o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając tak sformułowany zarzut Sąd stwierdza, że stosownie do treści art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma zawarte w tym przepisie sformułowanie "podpis z podaniem imienia i nazwiska (...) pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji".

Analiza powyższego przepisu dowodzi, że ustawodawca nie wprowadza warunku by decyzja organów administracji publicznej była podpisana - jak tego oczekuje skarżący - czytelnym podpisem, ani też nie przesądza o sposobie, w jaki podpis w decyzji należy urzeczywistnić i w jakim miejscu decyzji go złożyć. Pożądane jest oczywiście by podpis ten zawierał pełne imię i nazwisko podpisującego decyzję, gdyż pozwala to w pełni w prosty sposób zidentyfikować osobę podpisującą decyzję, biorącą odpowiedzialność za rozstrzygnięcie sprawy. Nie może to być jednakże - wobec treści art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. - jedyny sposób złożenia podpisu na decyzji przez tę osobę. Zwrócić bowiem należy uwagę na sekwencję użytych w tym przepisie słów: podpis, podanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Nie bez powodu ustawodawca wymienia w powołanym przepisie w pierwszej kolejności podpis, a po nim używa zwrotu "z podaniem imienia i nazwiska", a dalej używa zwrotu "oraz stanowiska służbowego". Powyższe prowadzi do wniosku, że złożenie podpisu nie musi polegać na nakreśleniu pełnego imienia i nazwiska składającego podpis (czytelnego podpisu), lecz także może polegać na nakreśleniu parafy lub innego własnoręcznego (skróconego) znaku osoby podpisującej jednakże wraz z podaniem pełnego imienia i nazwiska podpisującego decyzję (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., II FSK 151/07, Lex nr 541212). Istotne jest natomiast to by były one nakreślone własnoręcznie przez tę osobę i w taki sposób jaki zwykle to czyni i w oparciu o ten sposób nakreślenia podpisu jest ona identyfikowana przez otoczenie.

Wobec tego dopuszczalne jest złożenie podpisu w sposób nieczytelny przykładowo w formie parafy czy pierwszej litery imienia i kilku liter nazwiska o ile w decyzji podano również pełne imię i nazwisko tej osoby napisane przykładowo maszynowo (komputerowo). Jak bowiem przyjmuje judykatura nieczytelny podpis pod decyzją, o ile w decyzji podano pieczęć z imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem służbowym osoby podpisującej pozwala ustalić, kto podpisał decyzję i zweryfikować tę osobę (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., II FSK 2245/14, Lex nr 2177321). Zarówno podpis pod decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], jak i pod decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wskazane wymogi spełnia. Wprawdzie podpisy są nieczytelne, to przystawione obok nich pieczątki wskazują imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby podpisującej, pozwalając ustalić, kto złożył podpis i podpis ten zweryfikować.

W rezultacie argumentacja skargi oparta na odwołaniu do czytelnego podpisu z podaniem imienia i nazwiska piastuna organu (innych osób działających w imieniu organu) nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do oceny merytorycznej treści decyzji wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., zgodnie z którym należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe mogą być umarzane przez organ na wniosek zobowiązanego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.

Na tle ww. przepisu, trafnie zauważono w zaskarżonej decyzji, że zasadą jest rozliczanie się obywateli z zobowiązań wobec Państwa poprzez ich zapłatę w nałożonej wysokości i w wyznaczonym terminie. Sama ulga, jako odstępstwo od tych zasad, stanowi rozwiązanie nadzwyczajne, dlatego może mieć zastosowanie incydentalnie. Brzmienie powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. nie nakłada na organ obowiązku zastosowania ulgi. Pomimo bowiem istnienia, w ocenie zobowiązanego, jego ważnego interesu oraz interesu publicznego, organ administracyjny jest uprawniony do odmowy udzielenia ulgi, w tym także w zakresie umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego, jeżeli ocena sytuacji zobowiązanego i okoliczności powołanych w sprawie nie uzasadnia, w ocenie organu, zastosowania tej formy ulgi.

W ramach postępowania dotyczącego zastosowania przedmiotowej ulgi, organ ma obowiązek dokładnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy pod kątem wystąpienia wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Postępowanie w tym zakresie winno być prowadzone tak, aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

Natomiast przesłanki umorzenia niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno - prawnym wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego, zostały sformułowane poprzez odwołanie się do klauzul generalnych, odsyłających do ocen pozaprawnych, umożliwiających odniesienie się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (klauzula interesu publicznego) oraz uwzględnienie w każdym przypadku indywidualnej sytuacji konkretnego zobowiązanego ubiegającego się o umorzenie powyższych niepodatkowych należności budżetowych (klauzula ważnego interesu zobowiązanego).

Kryteria udzielenia ulgi, tj. "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", są pojęciami nieostrymi, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu administracyjnego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu zobowiązanego" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania zobowiązanego (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów administracyjnych.

Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zaplata należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy Państwa.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację strony skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. i przekonująco uzasadnił powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski, nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji organy poprawnie ustaliły sytuację finansową, materialną, zdrowotną i życiową skarżącego.

Z ustaleń tych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką H. H. Rodzina utrzymuje się ze świadczenia rentowego zobowiązanego, które na etapie prowadzenia postępowania administracyjnego stanowiło kwotę 820 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia żony w wysokości 2.200 zł netto miesięcznie. Przy czym według oświadczenia strony złożonego na potrzeby wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący od grudnia 2018 r. skarżący nabył prawo do emerytury, której wysokość miesięcznie wynosi 1.700 zł, co łącznie stanowi dochód gospodarstwa domowego w wysokości 3.900 zł miesięcznie netto. Ponadto ustalono, że uzyskany przez zobowiązanego w 2017 r. dochód, po pomniejszeniu o wydatki wyniósł 13.063,01 zł, z kolei dochód małżonki za ten sam rok podatkowy po pomniejszeniu o wydatki stanowił kwotę 34.092,76 zł. Wydatki ponoszone comiesięcznie we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego na bieżące utrzymanie zobowiązany określił na kwotę ok. 898 zł.

Nie są także sporne między stronami ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji zdrowotnej strony. Skarżący od lat zmaga się m.in. z chorobą [...]. W dniu 24 grudnia 2017 r. na skutek nieszczęśliwego wypadku doznał [...] i przeszedł zabieg operacyjny. Powyższe, w powiązaniu z leczeniem farmakologicznym, wpłynęło negatywnie na stan fizyczny zobowiązanego, pogarszając również jego zły stan neuropsychologiczny. Stwierdzono u niego zespół [...] o charakterze [...] na pograniczu stopnia umiarkowanego i głębokiego. U skarżącego występuje znaczne spowolnienie przebiegu procesów [...]. Zobowiązany jest nie do końca zorientowany co do czasu i miejsca, wymaga pomocy przy podstawowych czynnościach dnia codziennego. Zobowiązany aktualnie pozostaje pod stalą kontrolą lekarza [...] i [...]. U skarżącego rozpoznano także chorobę [...] oraz [...]. Skarżący jest niezdolny do samodzielnego bytu, reprezentowania swoich interesów i kierowania swoim postępowaniem (aktualnie przed Sądem Okręgowym w [...] toczy się postępowanie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia całkowitego).

Mając na uwadze powyższe, zgodzić należy się z organem, że dokonana na podstawie posiadanych dowodów ocena aktualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy wykazała, iż z uwagi na problemy zdrowotne znajduje się on w trudnym położeniu.

W tym miejscu wyjaśnić jednak należy, że organy oceniając wystąpienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego winny uwzględnić indywidualne okoliczności danej sprawy. Zła sytuacja zdrowotna zobowiązanego nie będzie automatycznie oznaczała wystąpienia ww. przesłanki. Zauważyć trzeba, że ważny interes w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację materialną zobowiązanego istnieje wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i sytuacją materialną strony zachodzi związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty należności mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego podstawowych potrzeb życiowych, a zwłaszcza gdy zapłata należności zagrażałaby podstawom egzystencji osoby. W ocenie Sądu organ słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że pomimo trudnej sytuacji zdrowotnej nie jest zagrożony byt materialny skarżącego. Wprawdzie problemy zdrowotne strony należą do poważnych, niemniej jednak same w sobie nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi, z pominięciem innych istotnych okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej.

Z tego względu uzasadniona była ocena organów, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu w powyższej kwestii. Oceniając sytuację materialną i rodzinną skarżącego organ odwoławczy miał pełną świadomość istnienia pomiędzy małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej. Okoliczność ta została oceniona przez organy, jako pozostająca bez wpływu na prowadzone postępowanie.

Rozważając uregulowania z zakresu prawa rodzinnego, nie można tracić z pola widzenia okoliczności, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżący i jego małżonka pozostają od 2013 r. (umowa majątkowa małżeńska, Rep. A nr [...]) w ustroju rozdzielności majątkowej. Niemniej jednak w sytuacji, gdy małżonkowie nie zachowują odrębności podmiotowej i wolą samych zainteresowanych prowadzone przez nich gospodarstwo nie ma odrębnego charakteru, nie należy ich uznawać za samodzielne podmioty. Trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że przy ocenie sytuacji finansowej zobowiązanego i jego rodziny należy uwzględniać nie tylko wydatki, ale i dochody wszystkich członków tak rozumianej rodziny. W kontekście tych unormowań pozostaje przy tym bez znaczenia, jaki ustrój majątkowy przyjął zobowiązany tj. ustrój wspólności czy też rozdzielności majątkowej, o ile, małżonkowie wspólnie zamieszkują i gospodarują. Zasadnicze znaczenie ma zatem fakt wspólnego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Stosownie do treści art. 27 K.r.o. małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Obowiązek przyczynienia się każdego z małżonków do zaspokojenia potrzeb rodziny trwa od chwili zawarcia małżeństwa do momentu jego ustania lub unieważnienia. W ramach obciążającego małżonków obowiązku wspólnego pożycia (art. 23 K.r.o.) wymienia się wspólnotę gospodarczą, która objawia się w prowadzeniu przez małżonków gospodarstwa domowego i zaspokojeniu potrzeb rodziny poprzez zapewnienie jej środków do prawidłowego funkcjonowania. Mówiąc o zaspokajaniu wspólnych potrzeb, nie mówimy jedynie o aspekcie finansowym, lecz także o osobistych staraniach o wspólny byt. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, natomiast nie do ich wzajemnych obowiązków.

Prawidłowo zatem organ wziął pod uwagę łączny dochód uzyskiwany przez małżonków, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dla powyższego ustalenia nie ma znaczenia fakt, że małżonkowie mają ustaloną rozdzielność majątkową, ponieważ okoliczność ta nie ma znaczenia dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynikającego z ww. przepisu (art. 23 K.r.o.). Zestawiając bowiem wysokość ponoszonych w skali miesiąca wydatków z dochodami uzyskiwanymi w ramach gospodarstwa domowego strony słusznie organ uznał, że przeważająca część wspólnie osiągniętego miesięcznie dochodu pozostaje do swobodnej dyspozycji, przez co nie sposób przyjąć, że zobowiązany pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania. Jak wynika z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych skarżący mimo podnoszonej trudnej sytuacji materialnej nie korzysta z pomocy społecznej w żadnym zakresie. Zatem pomimo zrozumienia niewątpliwie trudnego położenia sytuacji osobistej w jakiej obecnie się znajduje skarżący, zarzuty koncentrujące się na wadliwym i niedostatecznym wyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy nie mogły zostać uwzględnione. Prawidłowo więc organ uznał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy w stosunku do zobowiązanego przesłanka wynikająca z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. nie zaistniała.

Jako prawidłową Sąd ocenia również tą część stanowiska organów, odnoszącego się do przepisów prawa rodzinnego, które nakładają na członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego bliskim. Trafnie zaakcentowano, że kwestia wzajemnego wspierania się i udzielania pomocy wynika nie tylko z powodów moralnych i norm przyjętych przez społeczeństwo, ale i z przepisów prawa. Kodeks rodzinny i opiekuńczy zawiera bowiem przepisy, których zadaniem jest ochrona stosunków osobistych pomiędzy rodzicami i dziećmi. Stosownie do treści art. 87 K.r.o. przez wzajemne wsparcie, o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności. Wyjaśnić przy tym należy, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nakładają także na dzieci obowiązek alimentacji rodziców. W myśl art. 128 K.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Natomiast zgodnie z art. 129 § 1 K.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki) przed wstępnymi (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), a wstępnych przed rodzeństwem, jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Obowiązek alimentacyjny dzieci wobec rodziców istnieje bez względu na to, czy dorosłe dzieci mieszkają z rodzicami czy osobno i czy założyły własne rodziny czy też nie. Jeżeli rodzice znajdują się w niedostatku, a dzieci są w stanie zapewnić im środki utrzymania, mają obowiązek płacenia rodzicom alimentów. Alimenty takie mogą być dobrowolne. Przy czym stan niedostatku nie jest definiowany przez przepisy prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w stanie niedostatku pozostaje osoba, która nie może własnym siłami samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych, podstawowych potrzeb. Te usprawiedliwione potrzeby to np. potrzeby mieszkaniowe, potrzeby związane z pożywieniem, a także potrzeby zdrowotne. Obowiązek wzajemnej pomocy dzieci i rodziców trwa do śmierci jednych lub drugich. Z powyższych względów świadczona przez członków najbliższej rodziny zobowiązanego pomoc, zapewniająca mu szeroko rozumianą opiekę i wsparcie, wyprzedza w tym zakresie wszelką powinność ze strony Państwa.

Wbrew temu, jak wywodzi pełnomocnik powyższe aspekty nie mają wpływu na kwestię odpowiedzialności osobistej strony, która dopuściła się popełnienia danego czynu. Pełnomocnik błędnie uznaje, że nałożenie grzywny mandatem karnym i powstanie z tego tytułu sankcji w kontekście akcentowanej pomocy i wsparcia najbliższych, jest zaprzeczeniem fundamentalnej zasady prawa karnego i stanowi próbę przerzucenia odpowiedzialności na członków rodziny za stwierdzone naruszenie. W ocenie Sądu, trudne położenie skarżącego związane przede wszystkim ze złym stanem zdrowia, jak również z posiadanym zadłużeniem nie może być argumentem do tego aby przerzucać odpowiedzialność za popełnione wykroczenia na inne osoby czy Skarb Państwa. Jak wyżej akcentowano, skarżący dysponując stałym miesięcznym dochodem uzyskiwanym z tytułu emerytury posiada własną zdolność do zapłaty nałożonej grzywny, chociażby w układzie ratalnym, co leży w dobrym interesie publicznym.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Czyniąc określone ustalenia organ przeprowadził analizę sprawy także pod tym kątem, nie znajdując okoliczności które uzasadniałby w niniejszej sprawie umorzenie należności. Przede wszystkim, w sytuacji gdy skarżący posiada perspektywę spłaty przynajmniej części należności, przedwczesne i niezgodne z interesem publicznym byłoby udzielenie spornej ulgi. Trafnie organ wywiódł, że w sytuacji, gdy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym wykazywane są stałe miesięczne dochody, pozwalające na zabezpieczenie potrzeb egzystencjonalnych, nadto przeważająca część wspólnie osiąganego dochodu pozostaje do dyspozycji, niezgodne z interesem publicznym byłoby udzielenie spornej ulgi poprzez definitywną rezygnację z przysługującej budżetowi państwa należności. Zasadnie podkreślono, że obowiązek zapłaty należności publiczno - prawnych zawsze wiąże się z uciążliwością natury finansowej. Okoliczność posiadania problemów zdrowotnych i związanych z nimi utrudnieniami choć stanowi okoliczność bezsprzeczną nie może być sama w sobie przesłanką do zastosowania ulgi w tak ostatecznej formie jaką stanowi umorzenie. W przeciwnym wypadku każdy zobowiązany z tytułu mandatu, znajdujący się w trudnej sytuacji spełniałby warunki do udzielenia ulgi.

Podkreślić raz jeszcze należy, że brak umorzenia spornych należności nie spowoduje zagrożenia egzystencji skarżącego. Nie istnieje bowiem ryzyko, że w przypadku odmowy udzielenia zawnioskowanej ulgi nastąpi zagrożenie egzystencji wnioskodawcy, albowiem aktualnie ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i egzystencjonalne, o czym świadczy chociażby wysokość osiąganego we wspólnym gospodarstwie domowym dochodu.

Zdaniem Sądu na ocenę powyższej sytuacji (tj. sytuacji majątkowej) nie ma zasadniczego wpływu akcentowana przez organ wartość posiadanych przez skarżącego, jako prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. udziałów o łącznej wartości 12.500,00 zł. Wprawdzie jak podnosi Dyrektor IAS, art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym konstytuuje zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do tego rejestru. Zasada ta jest wiążąca zarówno w stosunkach pomiędzy podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru a osobami trzecimi, jak i pomiędzy osobami trzecimi dokonującymi między sobą czynności na podstawie danych bez udziału podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru. Niemniej jednak w ocenie Sądu okoliczność ta sama w sobie nie może stanowić przeświadczenia organu o rzeczywistym przysporzeniu majątkowym zobowiązanego we wskazywanej przez organ wysokości. Powyższe nie czyni powoduje jednakże wadliwości samego wydanego rozstrzygnięcia, albowiem na kwestię odnoszącą się do wysokości kapitału zakładowego ww. Spółki i posiadanych przez zobowiązanego udziałów (ich wartości nominalnej i wartości rynkowej) należy spojrzeć przez pryzmat poprawności wpisów w KRS i ewentualnej wiedzy organów na ten temat. Skoro w przedmiotowej sprawie organ oparł się o ww. zapisy, to uznać należy, że działania organu oparte były na domniemaniu prawdziwości danych zawartych w tym rejestrze, aczkolwiek jak już wyżej wskazano samo to ustalenie, nie świadczy jeszcze rzeczywistym przysporzeniu majątkowym zobowiązanego we wskazywanej przez organ wysokości odpowiadającej nominalnej wartości udziałów. Sąd dokonując ocenę zdolności finansowych skarżącego nie uwzględnił zatem wartości tych udziałów. Podobna sytuacja dotyczy drugiej z okoliczności wynikającej z danych pochodzących z wydruku Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, a mianowicie , że skarżący jest aktualnie prezesem zarządu firmy "A" Sp. z o.o.,

W dalszej kolejności, weryfikując wątek ustaleń dotyczący deklarowanych przez zobowiązanego "innych składników majątku" ustalono, że skarżący jest aktualnie prezesem zarządu firmy "A" Sp. z o.o. Wprawdzie równie w stosunku do tych danych zachodzi domniemanie prawdziwości, jednakże biorąc pod uwagę stan zdrowotny skarżącego, w tym w szczególności stwierdzone u niego zaburzenia zdrowia [...], nie można uznać, iż ma on obecnie rzeczywistą możliwość pełnienia tych obowiązków. Te jednakże obie wyżej omówione okoliczności, nie wpływają na końcową ocenę prawidłowości samego zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Istotne znaczenie w sprawie ma również to, że w sytuacji zaistnienia podstaw do prowadzenia egzekucji, organ egzekucyjny będzie miał obowiązek uwzględnić, że skarżącemu muszą pozostać środki na pokrycie podstawowych wydatków związanych z codzienną egzystencją. W związku z okolicznością że egzekucja podlega ograniczeniom byt materialny zobowiązanego nie będzie zatem zagrożony nawet w przypadku wszczęcia wobec niego postępowania mającego na celu przymusowe wyegzekwowanie przedmiotowych należności.

Odnosząc się natomiast do akcentowanej w skardze okoliczności związanej ze złożeniem przez pełnomocnika strony wniosku o ubezwłasnowolnienie skarżącego wskazać należy, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji (tj. 17 grudnia 2018 r.) organ II instancji nie posiadał wiedzy, co do ww. okoliczności. Wniosek ów wniesiony został do Sądu Okręgowego w [...] w dniu 19 grudnia 2018 r. (data prezentaty wpływu wniosku do Sądu), zatem jak prawidłowo wskazał Dyrektor IAS – dwa dni po wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Z tych względów okoliczność powyższa nie mogła zostać uwzględniona przy ocenie zasadności i prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Na dzień wydania decyzji organu odwoławczego pełnomocnik nie przedstawił orzeczenia, z którego by wynikało, że skarżący został ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo. Natomiast załączone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wnioskodawcy samo w sobie nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż dojdzie ubezwłasnowolnienia strony.

W podsumowaniu podzielić należy argumenty organu, że umorzenie należności publicznoprawnych jest rozwiązaniem nadzwyczajnym i może nastąpić jedynie incydentalnie, w wyjątkowych okolicznościach - a takie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Gdyby wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi była trudna sytuacja finansowa oraz problemy zdrowotne, osoby ukarane znajdujące się w takim położeniu czułyby się bezkarne. Umorzenie stanowiłoby bowiem przyzwolenie na naganne, wykraczające poza normy prawne, zachowanie i z pewnością nie wpływałoby na właściwą postawę sprawcy wykroczenia.

Tym samym podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie organy zgromadziły kompletny materiał dowodowy, z którego wynikały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności (sytuacja zdrowotna rodzinna i finansowa skarżącego), które jednak nie dawały podstaw do uznania, że w odniesieniu do skarżącego wystąpiły przesłanki umorzenia należności. Nie można przy tym pomijać, że brak zastosowania wnioskowanej ulgi, nie spowoduje zagrożenia egzystencji skarżącego, o czym mowa była już powyżej. Wyjaśnić też należy, że organ mając na uwadze treść przepisu zawartego w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., poprzedził wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia analizą zebranego materiału dowodowego (tj. wszystkich argumentów i dokumentów zebranych w toku prowadzonego postępowania), która to analiza ma odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak omówiono powyżej, ustalone w sprawie okoliczności organ prawidłowo ocenił pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p., tj. ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że poprzez podjęte rozstrzygnięcie nie został naruszony ważny interes zobowiązanego, jakim jest zagrożenie jego bytu materialnego. Odmowa udzielenia ulgi w żaden sposób nie wpłynie na obecną sytuację finansową skarżącego i nie pozbawi go środków do życia, nie spowoduje też zagrożenia egzystencji, ponieważ ma on zapewnione warunki bytowe (prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, otrzymuje stały dochód z tytułu świadczeń społecznych (renty, a obecnie emerytury), nie można również wykluczyć pomocy i wsparcia świadczonego przez syna skarżącego). Odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi nie powoduje także konieczności sięgnięcia do pomocy ze środków budżetu państwa.

Zatem, zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. ani też art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p.

Końcowo zaznaczyć należy, że umorzenie przedmiotowych należności nie jest jedynym rodzajem ulgi, z jakiej może skorzystać strona. Istnieje bowiem również możliwość starania się o ulgę w formie rozłożenia zapłaty należności na dogodne raty, której udzielenie z jednej strony nie unicestwi istoty ukarania, z drugiej pozwoli na uregulowanie przedmiotowych należności na zasadach odpowiadających zobowiązanemu.

Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.