Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 713/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 & 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi W. A. W. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i utrzymanej nią w mocy uchwały nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz uchwały nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2006 r. w punkcie 2 i 3; 2. stwierdza, że uchwały opisane w punkcie 1 w zakresie w jakim stwierdzono ich nieważność nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz W. A. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich W. W.. Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym.

Uchwałą nr [...] z dnia [...]kwietnia 2002 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. działając na podstawie art. 33 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) odmówiła wpisu na listę aplikantów radcowskich W. W. w zw. z uzyskaniem przez niego w postępowaniu konkursowym oceny 72 pkt, który to wynik nie uprawnia do wpisu na listę.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej uchwały krajowa Rada Radców Prawnych działając na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i art. 138 § 1 k.p.a. podjęła w dniu [...] września 2002 r. uchwałę nr [...] utrzymującą ww. uchwałę w mocy.

We wniosku z dnia 11 marca 2004 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą KRRP z dnia [...] września 2002 r. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r., sygn. akt P 21/02 (Dz. U. Nr 34, poz. 303).

Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Krajowa Rada Radców Prawnych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 35 i art. 37 ustawy o radcach prawnych odmówiła wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Krajowa Rada Radców Prawnych podjęła w dniu [...] października 2004 r. uchwałę nr [...] mocą, w której odwołując się do art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, art. 145 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. ponownie odmówiła wznowienia postępowania.

Wskutek skargi strony od tej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2005 r. uchylił ww. uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.

Ponownie rozpoznając wniosek strony o wznowienie postępowania Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wznowiło postępowanie w sprawie odmowy wpisu strony na listę aplikantów radcowskich (pkt 1), uchyliło uchwałę KRRP z dnia [...] września 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady OIRP w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. odmawiającą wpisu na listę aplikantów radcowskich (pkt 2) i przekazało sprawę Radzie OIRP w W. do ponownego rozpoznania (pkt 3).

Ww. uchwała została sprostowana uchwałą Prezydium KRRP z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w ten sposób, że pkt 2 ww. uchwały otrzymał brzmienie "uchylić uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...] września 2002 r. oraz poprzedzającą tę uchwałę, uchwałę OIRP w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. odmawiającą wpisu na listę aplikantów radcowskich".

W uzasadnieniu uchwały nr [...], w którym przedstawiono kolejne uchwały związane z wnioskiem strony z dnia 15 lutego 2002 r. o przyjęcie na aplikację radcowską, wskazano, iż wznowiono postępowanie w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich na podstawie art. 145 a k.p.a., stwierdzając przy tym, że Rada OIRP w W. winna ocenić zasadność wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1273/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę strony na tę uchwałę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznając, iż strona nie wyczerpała trybu zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, gdyż nie wszczęła postępowania odwoławczego (art. 127 k.p.a.).

Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w W. w wykonaniu uchwały KRRP z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w zw. z art. 33 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych odmówiła wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich. Organ uwzględniając, jak podał w uzasadnieniu uchwały, stan prawny obowiązujący w chwili orzekania odwołał się do art. 33 ust. 2 powołanej ustawy stwierdzając, iż stosownie do powołanego przepisu aplikantem radcowskim może być osoba, która spełniła warunki z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Strona przystąpiła do procedury konkursowej przeprowadzonej na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, nie może zatem skutecznie domagać się uznania, że spełniła warunek, o którym stanowi cytowany przepis. Z drugiej strony nie poddała się nowej procedurze konkursowej, której termin upłynął 8 lipca 2006 r. Organ uznał w tym stanie rzeczy, iż strona nie spełniła przesłanki z art. 33 ust. 2 cyt. ustawy.

W odwołaniu od tej uchwały skarżący wniósł o jej uchylenie i podjęcie uchwały o wpisanie go na listę aplikantów radcowskich. W jego ocenie w przepisach ustawy o radcach prawnych po uchyleniu niekonstytucyjnych przepisów brak jest podstaw do przyjęcia, iż ROIRP może nie przyjąć kandydata na aplikanta w przypadku wypełnienia przez kandydata wszystkich wymaganych ustawą warunków. W związku z tym należy stosować te przepisy, które obowiązywały co najmniej w chwili złożenia wniosku o wznowienie postępowania w roku 2004, o ile nie wcześniejsze.

Ponadto skutek, jakim było zdanie egzaminu konkursowego w roku 1997, 1999, 2000 i 2002 zaistniał, tak samo, jak wypełnienie wówczas wszystkich innych wymaganych ustawą o radcach prawnych przesłanek. Nie ma więc podstaw do tego, aby te fakty negować, tym bardziej, że w 2004 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania tj. wówczas, gdy było brak przepisów zgodnie z którymi korporacja radców prawnych mogłaby odmówić wpisu na listę aplikantów.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. W skardze na tę uchwałę skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 149 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 k.p.a. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności nierozstrzygnięcie istoty sprawy wznowionego postępowania, a jedynie przekazanie sprawy do organu niższej instancji, rażące naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP przez błędne przyjęcie, iż wyrok TK o braku zgodności z Konstytucją aktu prawnego będącego podstawą wydania ostatecznej uchwały nie może być podstawą do wydania w jego toku decyzji pozytywnej oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego przez nieuwzględnienie jego wniosku o przyjęciu na aplikację radcowską w zw. ze spełnieniem przesłanek określonych w cyt. ustawie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie uchwał: nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. w przedmiocie przekazania sprawy Radzie OIRP w W., nr [...] ROIRP z dnia [...] grudnia 2006 r. i nr [...]Prezydium KRRP z dnia [...] lutego 2007 r. Nadto wniósł o wydanie na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceny prawnej w zakresie sposobu zastosowania przepisów powołanej ustawy i przeprowadzenia postępowania o wpis na listę aplikantów w zw. z przeprowadzonym poprzednio postępowaniem o wpis, a w szczególności przez przeniesienie uznania spełnienia poszczególnych przesłanek pozytywnych z powołanej ustawy w oparciu o art. 190 Konstytucji RP i art. 145 a oraz następne k.p.a., a także o wydanie oceny prawnej w zakresie wskazania, kto jest organem odwoławczym od uchwał podjętych przez Prezydium KRRP w I instancji. Wniósł również o zasądzenie zwrotu kosztów wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a.).

Badając skargę wg powyższych zasad Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała, jak i utrzymana nią w mocy uchwała nr [...], a także uchwała nr [...] w pkt 2 i 3 naruszają prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Obie zaskarżone uchwały są prawną konsekwencją uchwały Prezydium KRRP nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. mocą, której organ wznowił postępowanie i uchyli uchwałę KRRP z dnia [...] września 2002 r. nr [...] oraz uchwałę ROIRP [...] z dnia [...] września 2002 r. i przekazał sprawę ROIRP w W. do ponownego rozpoznania.

Ww. uchwała została podjęta w zw. z wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą KRRP nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę ROIRP w W. o odmowie wpisu skarżącego na listę radców prawnych. Podnieść zatem należy, iż instytucję wznowienia postępowania regulują przepisy Działu II, rozdziału 12 k.p.a. Z przepisów tych wynika, w szczególności z art. 151 § 1 k.p.a., iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Wyżej powołany przepis wprost bowiem stanowi, że po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. organ wydaje decyzję, w której 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 albo 2) uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania, musi zatem rozstrzygać istotę sprawy, co oznacza, iż w świetle powołanego przepisu niedopuszczalne jest przekazanie sprawy organowi niższej instancji do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 26 września 1983 r., sygn. akt I SA 634/83, ONSA 1983/76).

Uchwałą nr [...] organ uchylając uchwały nr [...] i [...] i jednocześnie przekazując sprawę organowi I instancji do rozpoznania rażąco naruszył przepis art. 151 § 1 k.p.a. Taki stan rzeczy skutkuje świetle art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzeniem nieważności uchwały w pkt 2 i 3 i koniecznością rozpoznania sprawy wznowienia postępowania zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. Skoro ww. uchwała nosi znamiona powyższej wadliwości, to uchwały [...] i [...] podjęte w istocie na jej podstawie również zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem ich nieważności.

Z tych też względów Sąd nie wdawał się w ocenę pozostałych zarzutów skargi i orzekł, jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w pkt 2 po myśli art. 151 p.p.s.a., zaś o kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.