Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2801/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 25
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13 ust. 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej jako Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. (dalej jako Kierownik ARiMR) nr [...] z [...] maja 2016 r. w sprawie odmowy przyznania M.S. płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej za rok 2015 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

M.S. złożył w dniu [...] maja 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o przyznanie płatności z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami oraz o przyznanie płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej (RŚK) wraz z załącznikami graficznymi.

W związku ze stwierdzonymi brakami dotyczącymi wniosku o przyznanie pomocy Kierownik ARiMR wystosował wezwanie do złożenia wyjaśnień przez stronę, która jednak nie złożyła poprawek do wniosku.

W związku z powyższym decyzją z [...] maja 2016 r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej za rok 2015 r. Jak wyjaśniono zadeklarowanie przez M.S. we wniosku o przyznanie płatności pakietu 5 oraz pakietu 6 działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego bez określenia wariantu było niewystarczające.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, że Strona zgłosiła do płatności rolnośrodowiskowo - klimatycznej powierzchnię 8,60 ha na działkach B i C, deklarując do płatności na obu działkach pakiet 5 i 6. Jednakże rolnik nie wskazał wariantu w ramach pakietu, o płatność do którego się ubiega, nadto nie dołączył wymaganych deklaracji. Z uwagi na fakt, jak podkreślił organ odwoławczy, że zobowiązanie rolnośrodowiskowo - klimatyczne podejmowane jest w ramach wariantów poszczególnych pakietów, określenie pakietów niezbędne jest dla skutecznego podjęcia zobowiązania. Ponadto w ramach pakietu 5 i pakietu 6 rolnik powinien dołączyć szereg dodatkowych dokumentów, o jakich mowa w § 20 ust 1 i 21 ust 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Dyrektor ARiMR wskazał, że mimo prawidłowego poinformowania strony o brakach we wniosku nie uzupełniono ich w terminie, co z kolei spowodowało, że wniosek został rozpatrzony w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony. Powierzchnia zgłoszona do płatności wyniosła zatem 0,00 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Na decyzję Dyrektora ARiMR Strona złożyła skargę wskazując, że zaskarżona decyzja została źle rozpoznana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 23 października 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ I instancji, polegający na przyjęciu, że deklarowana we wniosku powierzchnia gruntów rolnych, stanowiąca podstawę do przyznania jednolitej płatności obszarowej jest niższa od faktycznej;

2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że argumenty dotyczące nowego zagospodarowania działek nie odzwierciedlają aktualnego na 2015 r. stanu obu działek.

3) naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez niedochowanie przez organ administracji publicznej obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;

4) naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niezweryfikowanie poprzez organy administracji obu instancji w sposób pełny stanu faktycznego sprawy, przejawiające się w zignorowaniu przez organy oświadczeń skarżącego dotyczących zagospodarowania powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności, a nadto nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego dotyczącego kwestii zarzutów podnoszonych przez skarżącego,

5) art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, poprzez brak analizy organu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. brak rozpatrzenia oświadczeń skarżącego co do ustalonej powierzchni działek skarżącego kwalifikujących się do przyznania płatności w niniejszej sprawie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej i ją poprzedzającej decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem prawa i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że organ oparł się na ortofotomapie z dnia 3 maja 2015 r. a w gospodarstwie rolnym skarżącego nie została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności i kwalifikowalności powierzchni. Brak jest w aktach udokumentowanego raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności. Ponadto pełnomocnik jest przekonany, że wobec spornej kwestii powierzchni obszaru rolnego objętego przez skarżącego wnioskiem o dopłatę, organ winien był przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność braku przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej (RŚK) za rok 2015 r.

W ocenie Sądu decyzje organów w tym zakresie są prawidłowe. Należy zauważyć, że podstawowymi aktami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie jest przede wszystkim ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r. nr 349 dalej jako ustawa o PROW), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 dalej jako rozporządzenie RŚK) oraz rozporządzenie Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 str. 608 ze zm.), rozporządzenie Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), a także rozporządzenie Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.).

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia RŚK rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne:

1) posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

2) nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013,

3) zachowuje elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane przyrody, określone w planie działalności rolnośrodowiskowej;

4) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności

rolnośrodowiskowej zawierający wykaz:

a) działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wyk środków ochrony roślin,

b) wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu,

5) przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia RŚK w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:

1) pkt 1, płatność rolnośrodowiskowo-klimatyczna jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika użytków rolnych wynosi co najmniej 3 ha;

2) pkt 2, 3, 6 i 7, płatność rolnośrodowiskowo-klimatyczna jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika użytków rolnych wynosi co najmniej 1 ha;

3) pkt 4 i 5, płatność rolnośrodowiskowo-klimatyczna jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez:

a) rolnika użytków rolnych lub obszarów przyrodniczych wynosi co najmniej 1 ha,

b) zarządcę obszarów przyrodniczych wynosi co najmniej 1 ha.

W sprawie zostało ustalone, że Skarżący w złożonym wniosku za 2015 r. ubiegał się m.in. płatności RŚK. Jak również, że zgłosił do płatności pow. 8,60 ha na działkach B i C, deklarując do płatności na obu działkach pakiet 5 i 6. Jednakże bez wskazania wariantu w ramach pakietu, o płatność do którego się ubiega, nadto nie dołączył wymaganych deklaracji. Okoliczność ta spowodowała, jak wskazano w decyzjach organów, że powierzchnia zgłoszona do płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej wyniosła 0,00 ha, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Podstawę do dokonania wyboru wariantu w ramach pakietu, stanowi § 4 ust.1 pkt 5 i 6 rozporządzenia RŚK, który określa w Pakiecie 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 następujące warianty do wyboru:

a) Wariant 5.1. Zmienno wilgotne łąki trzęślicowe,

b) Wariant 5.2. Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla,

c) Wariant 5.3. Murawy,

d) Wariant 5.4. Półnaturalne łąki wilgotne,

e) Wariant 5.5. Półnaturalne łąki świeże,

f) Wariant 5.6.1. Torfowiska - wymogi obowiązkowe,

g) Wariant 5.6.2. Torfowiska - wymogi obowiązkowe i uzupełniające;

zaś w Pakiecie 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie wyróżnia:

a) Wariant 6.1. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie - w przypadku uprawy,

b) Wariant 6.2. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie - w przypadku wytwarzania nasion lub materiału siewnego;

Zatem płatność rolnośrodowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania (jednego pakietu lub wariantu). W przypadku deklaracji przez rolnika lub zarządcę na działce rolnej więcej niż jednego wariantu lub pakietu, płatność rolnośrodowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha. Płatność ta może zostać przyznana:

• w ramach pakietu 5 - do położonych poza obszarem Natura 2000 trwałych użytków zielonych lub obszarów przyrodniczych, na których występują poszczególne siedliska przyrodnicze, jeżeli rolnik lub zarządca posiada dokumentację przyrodniczą, a powierzchnia posiadanych przez rolnika lub zarządcę użytków rolnych lub obszarów przyrodniczych wynosi co najmniej 1 ha,

• w ramach pakietu 6 - do gruntów ornych, na których są uprawiane rośliny odmian regionalnych i amatorskich wpisanych do krajowego rejestru, lub poszczególne rośliny gatunków lub odmian wymienionych w ust. 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia RŚK, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika gruntów rolnych wynosi co najmniej 1 ha.

W celu doboru odpowiedniego wariantu do pakietu 5 i 6 wezwano Skarżącego stosownie do art. 25 ustawy o PROW, pismem z 8 lipca 2015 r. do usunięcia tychże braków we wniosku o przyznanie płatności, nie później niż do dnia 10 lipca 2015 r. (termin ustalony w oparciu o art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48). W wezwaniu wskazano braki dotyczące wniosku, w szczególności brak wymaganych deklaracji do wnioskowanej płatności. Skarżący nie złożył wymaganych poprawek do wniosku. W takiej sytuacji, wobec istotnych braków wniosku - nie usuniętych do 10 lipca 2015 r. - uniemożliwiających przyznanie jakiejkolwiek płatności, w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły odmowę przyznania płatności RŚK.

Jednocześnie zarzuty podniesione przez pełnomocnika tożsame ze wskazanymi w sprawach: V SA/Wa 2799/16 i V SA/Wa 2800/16 są niezasadne, w przedmiotowej sprawie kwestia wiarygodności i aktualności ortofotomapy, czy wielkości zgłoszonych do płatności działek, wobec braków na etapie kontroli formalnej wniosku pozostaje na dalszym planie. Przy tym niezasadne pozostaje stanowisko pełnomocnika, co do naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. Organy nie naruszyły przepisów prawa procesowego dokonując oceny złożonego wniosku i stwierdzając powierzchnię kwalifikowalną 0,00 ha. Brak było w postępowaniu administracyjnym dowodów przeciwstawnych tym ustaleniom. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń co do prowadzonego przez organ II instancji postępowania w zakresie odmowy przyznania płatności RŚK, gdyż w tym zakresie organ szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w decyzji, odwołując się do obowiązujących przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy należy uznać, w ocenie Sądu, że Dyrektor ARiMR podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Decyzja jest zrozumiała, a argumenty w niej zawarte pozwalają na prześledzenie rozumowania organu.

Biorąc to pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).