Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2003/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 i 2, art. 89 ust. 1, art. 94 ust. 1, ust. 3, art. 100 ust. 1, art. 246 ust. 1, art. 247 ust. 1 i 2, art. 255 ust. 1 pkt 9, art. 255(1) ust. 3, 5 i 6, art. 255(3) ust. 5, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 11, art. 75 par. 1, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego R. J. kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (nazywany dalej: "UP") decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. udzielił na rzecz R. J. prowadzącego C. prawa ochronnego na wzór użytkowy "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

2. Pismem z dnia [...] października 2012 r. A. T., M. T., S. T. wspólnicy spółki cywilnej T. s.c., na podstawie art. 94 oraz art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art.97 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., nazywanej dalej: "p.w.p.") wnieśli sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

Wnoszący sprzeciw zarzucili, że przedmiotowy wzór nie stanowi nowego i użytecznego rozwiązania technicznego dotyczącego kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, a także nie spełnia wymogu nowości w świetle zastrzeżeń ochronnych. Brak nowości przedmiotowego rozwiązania wnoszący sprzeciw wywodzili z wcześniejszego używania tego rodzaju opakowań w przemyśle wydobywczym węgla kamiennego. Ponadto, podnieśli zarzut braku użyteczności i braku jednolitości spornego wzoru użytkowego.

Na dowód braku nowości spornego wzoru wnoszący sprzeciw przedłożyli następujące materiały: "print screen" ze strony internetowej Cegielni H., ogłoszenie J. S.A. o aukcji, internetowe potwierdzenie złożenia oferty, umowę pomiędzy J. S.A. i "A." na dostawę gliny uplastycznionej foliowanej, specyfikację warunków zamówienia, ofertę PPHU "A." fragment rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 czerwca 2006 r., certyfikat nr [...], "print screen" ze strony internetowej firmy P., str. 1, 14, 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r.

3. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. R. J. (nazywany dalej: "uprawnionym") wniósł odpowiedź na sprzeciw, uznając go za bezzasadny. Podniósł, że brak trwałości kształtu i niezdeterminowane ukształtowanie nie przesądzają o braku charakteru technicznego rozwiązania będącego wzorem użytkowym, przy czym wskazał kilka praw ochronnych udzielonych na wzory użytkowe dotyczące opakowania. Stwierdził, że przedmiotem wzoru użytkowego nie są worki foliowe antystatyczne ani folie antystatyczne, a wnoszący sprzeciw nie przedstawili żadnego dowodu na fakt stosowania foliowego opakowania gliny przebitkowej w postaci folii antystatycznej lub worka z folii antystatycznej zamykanych zgrzewem lub taśmą antystatyczną.

4. UP decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94 p.w.p., zgodnie z którym wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy ""Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

W uzasadnieniu decyzji UP podał, że sporne rozwiązanie zostało zastrzeżone w czterech następujących zastrzeżeniach ochronnych: foliowe opakowanie gliny przebitkowej przygotowanej w porcjach, znamienne tym, że stanowi je worek z folii antystatycznej (1) zamykany zgrzewem (2), przy czym glina przybitkowa (6) ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli, foliowe opakowanie gliny przybitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je worek z folii antystatycznej (1) zamykany taśmą antystatyczną (3), foliowe opakowanie gliny przebitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je arkusz lub rękaw folii antystatycznej (4) zamykany zgrzewami (5) na opakowanej glinie przybitkowej (6), foliowe opakowanie gliny przybitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je arkusz lub rękaw z folii antystatycznej (4) zamykany taśmą antystatyczną (3) na opakowanej glinie przybitkowej (6).

W ocenie UP określone w przytoczonych zastrzeżeniach rozwiązanie nie stanowiło wzoru użytkowego w rozumieniu art. 94 p.w.p., gdyż nie było rozwiązaniem dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci.

UP zgodził się co prawda z twierdzeniem uprawnionego, że brak trwałości kształtu i niezdeterminowane ukształtowanie nie przesądzają o braku charakteru technicznego rozwiązania będącego wzorem użytkowym, zastrzegając jednocześnie, że trwałość kształtu i zdeterminowane ukształtowanie są we wzorze użytkowym niezbędne dla spełnienia przesłanki trwałej jego postaci.

Zgodnie z treścią niezależnego zastrzeżenia ochronnego spornego wzoru jego przedmiotem jest "foliowe opakowanie gliny przebitkowej (w tytule oraz w zastrz. 2 i 4 określonej jako glina przybitkowa)", które stanowi "worek z folii antystatycznej (1) zamykany zgrzewem (2)", przy czym w dalszej części tego zastrzeżenia podano, że "glina przybitkowa (6) ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli".

Zastrzeżenie to nie określa zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, gdyż glina jest substancją bezpostaciową, a więc sporne "foliowe opakowanie gliny przebitkowej" przybiera zawsze postać w jaką uformowana zostanie glina, w tym oczywiście może przybierać postać "graniastosłupa lub sześcianu lub kuli", przy czym postać ta podlega w transporcie lub użytkowaniu deformacjom ze względu na uplastycznienie gliny. Ponadto, tak zastrzegana postać spornego opakowania nie określa zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, tj. jednolitego ukształtowania przestrzennego przedmiotu, który nie może jednocześnie mieć "postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli".

UP zauważył, że w świetle definicji worka jako opakowania transportowego, które po napełnieniu przyjmuje kształt zbliżony do prostopadłościanu, sporne opakowanie nie może stanowić "worka z folii antystatycznej", który ma postać kuli. Nie mogą być także odmianami worka zastrzegane w zastrzeżeniach zależnych opakowania, które stanowią "arkusz lub rękaw folii antystatycznej", gdyż ani arkusz ani rękaw folii antystatycznej nie są jako takie opakowaniami transportowymi. Nie posiadają one bowiem możliwości bezpośredniego napełniania, gdyż nie mają trzech boków zamkniętych tak jak worek.

Organ stwierdziwszy, że naruszenie art. 94 p.w.p. stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia przedmiotowego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, odstąpił od rozpatrywania pozostałych zarzutów z art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust. 3 p.w.p. w oparciu o przedłożony do akt materiał dowodowy.

UP zauważył, że wskazane przez uprawnionego inne wzory użytkowe dotyczące opakowania posiadają wyraźnie trwałość kształtu i zdeterminowane ukształtowanie, a więc dotyczą przedmiotów o trwałej postaci. Sam uprawniony w opisie spornego wzoru wskazał, że znane były wszystkie zastrzegane w zastrzeżeniach cechy spornego "Foliowego opakowania gliny przebitkowej", oprócz cechy antystatyczności foli, z której wykonano arkusz, rękaw lub worek stanowiący to opakowanie, a cecha ta nie dotyczy "kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci", a więc nie stanowi o nowości spornego wzoru.

5. R. J. (nazywany dalej: "skarżącym") w skardze z dnia 20 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję UP z dnia [...] marca 2014 r. wniósł o jej uchylenie w całości, a w razie gdyby Sąd nie uwzględnił tego żądania, o jej uchylenie w części dotyczącej zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

a) naruszenie prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię art. 94 ust. 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, że wzór nie spełnia ustawowej cechy trwałości;

- błędne zastosowanie art. 94 ust. 1 p.w.p. i przyjęcie, że wzór nie spełnia przesłanek ochrony wynikających z tego przepisu;

b) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przyjęcie ustaleń sprzecznych z wiedzą i doświadczeniem życiowym oraz poprzez sprzeczne z zasadami współżycia społecznego orzeczenie o kosztach postępowania;

- art. 77 § 1 k.p.a. z powodu niewystarczającego ustosunkowania się do twierdzeń uprawnionego, w tym określenia "wytworu bezpostaciowego";

- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe, bo wbrew literaturze fachowej i wiedzy wnioskowanie, przypisujące spornemu wzorowi brak cech trwałości, oraz brak wyjaśnienia pojęcia "substancja bezpostaciowa";

- art. 8 k.p.a. poprzez błędną techniczną ocenę istoty rozwiązania sprowadzającą się do nietrafnego określenia rzeczywistego przedmiotu ochrony wzoru użytkowego.

W uzasadnieniu skarżący podał, że rozwiązanie zostało określone w niezależnym zastrzeżeniu ochronnym: 1. Foliowe opakowanie gliny przebitkowej przygotowanej w porcjach, znamienne tym, że stanowi je worek z folii antystatycznej (1) zamykany zgrzewem (2), przy czym glina przybitkowa (6) ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli.

Z zastrzeżenia wynika, że wzór został udzielony na: zestawienie w postaci: gliny przybitkowej i worka z folii antystatycznej gdzie: glina ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli - worek zamykany jest zgrzewem.

Skarżący, powołując się na definicje ciał bezpostaciowych zawartych w internetowym wydaniu Encyklopedii PWN, jak równieżna stronie internetowej A. w K., podważył wniosek UP, zgodnie z którym glina jest substancją bezpostaciową. Skarżący wyjaśnił, że bezpostaciowość jest pojęciem fizykochemicznym i dotyczy atomowej budowy danej substancji, nie zaś stanu skupienia. Skarżący wyraźnie podniósł tę kwestię w odpowiedzi na sprzeciw, argumentując, że określenie "wytwory bezpostaciowe" obejmują następujące stany skupienia: maść, roztwór, ciecz, koloidy. Wniosek 2: opakowanie foliowe nie jest wytworem bezpostaciowym.

Amorfizm (bezpostaciowość) występuje w wielu substancjach spotykanych na co dzień lub mających niezwykłe zastosowanie, takich jak szkło, mieszaniny polimerów, szkła metaliczne, niektóre minerały: opale, bursztyny, szkliwa wulkaniczne – obsydian.

Skarżący podkreślił, że w świetle powyższych informacji, bezpostaciowość substancji nie przeczy trwałości przybieranego przez nią kształtu.

Jeżeli chodzi więc o stan skupienia to glina przybitkowa w normalnych warunkach temperaturowych jest ciałem stałym. Oznacza to, że jej objętość i kształt są zachowane.

Stan skupienia i jego zachowanie w określonych warunkach fizycznych należy odróżnić od pojęcia plastyczności materiału, tj. zdolności do ulegania nieodwracalnym odkształceniom (plastycznym) pod wpływem sił zewnętrznych działających na materiał.

Plastyczność wykazują w pewnych zakresach temperatury i naprężenia teoretycznie wszystkie znane materiały, choć w przypadku wielu z nich zakres plastyczności jest bardzo wąski. Do najbardziej znanych materiałów plastycznych zalicza się: niektóre rodzaje metali (kowalność metali): niektóre gatunki stali, ołów, cyna, miedź, wiele stopów metali kolorowych, jak również wiele tworzyw sztucznych np. polietylen.

Glina oraz glina z dodatkiem piasku powinna zawierać wodę w ilości zapewniającej jej twardoplastyczność. Materiały te w dalszym ciągu są określane nazwą "glina". Nawet, gdyby przyjąć, że UP zastosował błędną terminologię i zamiast określenia bezpostaciowość powinien użyć określenia plastyczność, to nadal wzór określony zastrzeżeniem ochronnym charakteryzuje się trwałością postaci.

W zastrzeżeniu wyraźnie wskazana jest postać - graniastosłup, sześcian, kula stanowiąca przestrzenne ukształtowanie. Postać ta zestawiona z workiem jest trwała. Zarówno worek z folii, jak i glina posiadają mniejsze lub większe właściwości plastyczne, tzn. są podatne na odkształcanie, co nie zmienia faktu, że ich zestawienie ma postać trwałą i zdeterminowany kształt. Za niezrozumiałe skarżący uznał kwestionowanie przez UP trwałości zestawienia gliny i worka foliowego.

Leksykalnej definicji worka jako opakowania transportowego, przywołanej przez UP w decyzji, skarżący przeciwstawił definicję ze Słownika Języka Polskiego, zgodnie z którą worek to pojemnik z płótna lub plastiku zwykle pozbawiony uchwytów.

Zdaniem skarżącego, UP przyjął bezpodstawnie, że worek musi mieć 3 boki zamknięte, a co za tym idzie, że rękaw, czy arkusz nie mogą stanowić worka. Rozumowanie takie jest obarczone błędem rzeczowym. Worek wcale nie musi mieć 3 boków zamkniętych. Co więcej, worek wcale nie musi mieć trzech boków. Dla przykładu, worek który w stanie rozłożonym ma kształt koła, po ściągnięciu jego brzegu, będzie pełnił funkcję worka. Taki worek w ogóle nie ma brzegów, nie ma także, zgodnie z definicją, uformowanego dna. Powstał z arkusza w kształcie koła. W swoich wywodach UP skupił się jedynie na arkuszu lub rękawie i stwierdził, że nie mogą one stanowić worka i nie wziął pod uwagę całego opisanego rozwiązania, w którym worek zamykany jest zgrzewem. Podczas gdy w rzeczywistości, rękaw zamknięty zgrzewem jest workiem!

W przedmiotowym wzorze występuje zestawienie trzech przedmiotów: folii antystatycznej, gliny oraz zgrzewu lub zgrzewów bądź taśmy samoprzylepnej. Niewątpliwie układ przestrzenny gliny w kształcie graniastosłupa, folii antystatycznej oraz zgrzewu jest stały. Jest także użyteczny, np. poprzez łatwość dostępu do gliny.

Przedmiotowy wzór jest charakteryzowany zastosowaniem folii antystatycznej, a więc określonym rodzajem materiału. Konkretne zestawienie przedstawione we wzorze nie stanowiło stanu techniki opisanego w opisie ochronnym. Zatem zastosowanie w tym przypadku art. 94 ust. 1 p.w.p. było błędne.

Skarżący podniósł także, że nawet gdyby przyjąć poprawność decyzji UP w zakresie unieważnienia wzoru, to konsekwentnie decyzja o kosztach jest sprzeczna z zasadą sprawiedliwości społecznej. Jeżeli UP udzielił prawa ochronnego na rozwiązanie, które nie może być wzorem użytkowym, to błąd leży po jego stronie, gdyż w postępowaniu zgłoszeniowym ma on obowiązek sprawdzić ustawowe przesłanki udzielenia ochrony. Zgłaszający dokonał opłaty za postępowanie zgłoszeniowe a tym samym za pracę eksperta, który posiada wiadomości specjalne i który w pierwszej kolejności powinien wskazać, iż na rozwiązanie nie może być udzielona ochrona, bo jak w tym przypadku nie spełnia przesłanki trwałości wynikającej z definicji wzoru. Co więcej, zgłaszający w dobrej wierze opłacał ochronę wzoru. W zaistniałej sytuacji, w wyniku decyzji o kosztach w postępowaniu spornym musi jeszcze zwrócić UP opłatę za postępowanie sporne i koszty zastępstwa strony przeciwnej. Zwrot opłaty od sprzeciwu jest co prawda zasądzony stronie przeciwnej, lecz de facto opłatę tę "konsumuje" UP. W konsekwencji skarżący zapłacił "podwójnie" za ewidentny w takim przypadku błąd urzędnika. Jest to sprzeczne z zasadą kodeksu postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7. Poprzez takie działanie UP naruszył także art. 8 k.p.a., gdyż taki sposób postępowania nie budzi zaufania do władzy publicznej, a nawet podważa sensowność administracyjnej ochrony własności przemysłowej. W przypadku wzoru użytkowego, UP ma pełne rozeznanie i jest w stanie z pewnością określić, czy dane rozwiązanie spełnia ustawową definicję wzoru, w zakresie technicznego charakteru dotyczącego kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Gdyby podstawą unieważnienia był brak nowości czy nawet użyteczności, urzędnik mógłby udzielić prawa na rozwiązanie nie spełniające ustawowej definicji, gdyż z pewnością nie ma pełnego rozeznania w stanie techniki światowej. W przypadku technicznego charakteru rozwiązania sytuacja jest inna. Sankcjonowanie błędów urzędniczych jest sprzeczne z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Niezależnie od zapisów p.w.p. dotyczących kosztów postępowania spornego, zasada pogłębiania zaufania do państwa powinna mieć znaczenie nadrzędne.

6. W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że skarżący nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość decyzji i spowodować zmianę wcześniej zajętego przez organ stanowiska.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skargę R. J. należało uwzględnić, gdyż rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

4. UP, zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. - w trybie postępowania spornego – rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny.

Postępowanie związane ze sprzeciwem wobec prawomocnej decyzji UP o udzieleniu patentu, prawa ochronnego oraz prawa z rejestracji regulują art. 246 – 247 p.w.p. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p., umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji UP o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji może wnieść każdy, w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa.

Wszczęcie postępowania sprzeciwowego zobowiązuje organ do podjęcia określonych czynności procesowych, o których mowa w art. 247 p.w.p. O wniesieniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 246, UP niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu (art. 247 ust. 1). Jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie UP, o którym mowa w ust. 1, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym przypadku UP wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, umarzając jednocześnie postępowanie (art. 247 ust. 2). Uprawniony zatem może, ale nie musi się wypowiedzieć w tej sprawie. Sposób podjętych przez uprawnionego działań determinuje dalszy tok postępowania przed organem. I tak w przypadku braku stanowiska, co do złożonego sprzeciwu, lub też uznania go za zasadny, organ wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu prawa i umarza jednocześnie postępowanie w tej sprawie.

Jak wynika z powyżej przedstawionych przepisów p.w.p., postępowanie wszczęte na skutek wniesionego sprzeciwu jest nowym postępowaniem, odrębnym od postępowania zgłoszeniowego oraz odrębnym od postępowania spornego (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2006 r., II GSK 227/06). Z drugiej zaś strony celem sprzeciwu jest unieważnienie prawa m.in. z patentu czyli uznanie, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. Na wnioskodawcy ciąży ten obowiązek, co wynika z art. 89 ust 1 p.w.p. oraz art. 2551 ust. 3, 5 i 6 p.w.p. (określającego wymagania formalne wniosku i skutki braku ich uzupełnienia).

W postępowaniu spornym w sprawach nieuregulowanych w Prawie własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p. Oznacza to, że strony mogą zgłaszać wnioski i dowody na poparcie swoich stanowisk, co wynika z art. 10 § 1 k.p.a., byleby nie prowadziło do nadmiernego przewlekania postępowania, a co uprawnia UP do zobowiązania stron do podania wszystkich twierdzeń i dowodów z rygorem przewidzianym w art. 2553 ust. 5 p.w.p.

Z kolei organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (z uwzględnieniem obowiązków spoczywających na stronach), w tym w wyczerpujący sposób rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Powinien w tym zakresie dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, szczególnie dowody z dokumentów, z mocy art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a. Dokonując oceny, czy dana okoliczność została udowodniona organ powinien oprzeć się na całokształcie materiału dowodowego, w myśl art. 80 k.p.a. Proces decyzyjny, ocena zebranego materiału dowodowego i wysnute wnioski powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Prowadzenie postępowania przez organ z uwzględnieniem powyższych zasad umożliwia wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował (art. 11 k.p.a.) oraz służy pogłębianiu zaufaniu obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

8. Decyzję w sprawie unieważnienia patentu, czy też wzoru przemysłowego należy zaliczyć do tzw. decyzji negatywnych, do których nie odnosi się zasada trwałości decyzji administracyjnych. Wobec tego zainteresowany unieważnieniem patentu lub wzoru, którego pierwszy wniosek został oddalony, może ponownie wnieść sprawę o unieważnienie, jeśli powoła inną podstawę unieważnienia.

9. W postępowaniu wyjaśniającym w rozważanej sprawie organ orzekający z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k. p. a. nie poczynił wyczerpujących ustaleń w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k. p. a. Nie można bowiem uznać za zgodną z prawem decyzji wydanej bez wyjaśnienia okoliczności, z powodu których organ wydał decyzję unieważniającą prawo ochronne na wzór użytkowy [...] pt.: "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

W decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. (ogłoszonej [...]) UP ogłosił o udzieleniu na rzecz R. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa J. R. C. w R. prawa ochronnego na wzór użytkowy nr wzór użytkowy pt.: "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej" nr [...], z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 2010 r. Uznając tym samym, że spełnia on kryteria art. 94 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci i art. 95. pw.p., zgodnie z którym na wzór użytkowy może być udzielone prawo ochronne.

Wnoszący sprzeciw przeciwko ww. decyzji jako podstawę prawną swojego żądania podał art. 94 oraz art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust.3 p.w.p. podnosząc zarzut, że przedmiotowy wzór nie stanowi nowego i użytecznego rozwiązania technicznego dotyczącego kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, a także nie spełnia wymogu nowości w świetle zastrzeżeń ochronnych. Brak nowości przedmiotowego rozwiązania wnoszący sprzeciw wywodzili z wcześniejszego używania tego rodzaju opakowań w przemyśle wydobywczym węgla kamiennego. Ponadto, wnoszący sprzeciw podnosili brak użyteczności i brak jednolitości spornego wzoru użytkowego.

Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu sprawy wydał w dniu [...] marca 2014 decyzję na mocy której unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt.: "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej" nr [...] oraz przyznał solidarnie A. T., M. T. i S. T. A. s.c. w S. od R. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J. R. C. w R. kwotę 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Podstawą rozstrzygnięcia, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, było stwierdzenie, iż rozwiązanie zawarte w zastrzeżeniach ochronnych nie stanowi wzoru użytkowego w rozumieniu art. 94 p.w.p., gdyż nie jest rozwiązaniem dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci. Kolegium podkreśliło iż trwałość kształtu i zdeterminowane ukształtowanie są we wzorze użytkowym niezbędne dla spełnienia przesłanki trwałej jego postaci. Zdaniem kolegium glina jest substancją bezpostaciową, i w związku z tym, rozwiązanie określone w zastrzeżeniu niezależnym nie określa zestawienia przedmiotu o trwałej postaci.

10. W ocenie Sądu skarżona decyzja nie odpowiada prawu i zasadne są postawione przeciw niej w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Zasada wyrażona w art. 107 § 3 k.p.a. wymaga, by decyzja administracyjna zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

Uzasadnienie decyzji administracyjnej ma objaśnić stronie tok rozumowania organu prowadzący do zastosowania przepisu w sprawie w określonym stanie faktycznym. Konsekwencją tego rozumowania jest bowiem wydanie przez organ rozstrzygnięcia odpowiadającego normie prawnej zawartej w danym przepisie ustawy. Konkretyzacja prawa dokonuje się więc w rozstrzygnięciu decyzji administracyjnej, a uzasadnienie decyzji służy wskazaniu stronie motywów, jakimi kierował się organ przy załatwieniu jej sprawy administracyjnej (zob. wyrok NSA z 4 marca 2014 r., II GSK 2075/12 oraz WSA w Gorzowie z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Go 441/14.

Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 6 maja 2014 r., II SA/Ol 257/14).

Powyżej wskazane wymogi, którym powinna odpowiadać decyzja organu administracji, a które wynikają z przepisów k.p.a. i wykładni wyroków sądów administracyjnych potwierdzają, że organ administracji, także ze względu na wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania, obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawarte w ww. wyrokach NSA i WSA. Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane zasługują na uwzględnienie.

11. Skarżący zasadnie podnosi w skardze naruszenie przez organ art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania. Jeżeli UP udzielił prawa ochronnego na rozwiązanie, które nie może być wzorem użytkowym, to błąd leżał po jego stronie , gdyż w postępowaniu zgłoszeniowym ma on obowiązek sprawdzić ustawowe przesłanki udzielenia ochrony. Skarżący dokonał opłaty za postępowanie zgłoszeniowe a tym samym za pracę eksperta, który posiada wiadomości specjalne i który w pierwszej kolejności powinien wskazać, iż na rozwiązanie nie może być udzielona ochrona, bo jak w tym przypadku nie spełnia przesłanki trwałości wynikającej z definicji wzoru. Co więcej, zgłaszający w dobrej wierze opłacał ochronę wzoru. Tymczasem w decyzji uznającej sprzeciw i uchylającej wcześniej przyznane prawo organ nie wyjaśnił z jakich powodów najpierw uznał, że wzór użytkowy skarżącego spełnia wszelkie kryteria z art. 94 p.w.p., a więc jest nowym i użytecznym rozwiązaniem technicznym dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci, a w następnej decyzji uznał, że tych kryteriów nie spełnia, pomimo, że w zakresie wiedzy technicznej i poziomu wynalazczości nie zaszły żadne zmiany, które by uzasadniały tak odmienne w treści decyzje. Bez wyjaśnienia tych powodów w skarżonej decyzji organ naraził się na trafny zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie jej uzasadnienia i jednocześnie naruszenia zasady zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Ponadto, w ocenie Sądu, organ nie przedstawił w skarżonej decyzji wyczerpującej argumentacji na rzecz tezy, że glina jest substancją bezpostaciową. Zarzuty w tym zakresie są również zasadne. Skarżący, powołując się na definicje ciał bezpostaciowych zawartych w internetowym wydaniu Encyklopedii PWN, jak i na stronie internetowej A. w K., podważył wniosek UP, który uznał, że glina jest substancją bezpostaciową. Skarżący wyjaśnił, że bezpostaciowość jest pojęciem fizykochemicznym i dotyczy atomowej budowy danej substancji, nie zaś stanu skupienia. Skarżący wyraźnie podniósł tę kwestię w odpowiedzi na sprzeciw, argumentując, że określenie "wytwory bezpostaciowe" obejmują następujące stany skupienia: maść, roztwór, ciecz, koloidy. I w jego ocenie zasadny jest wniosek, że opakowanie foliowe nie jest wytworem bezpostaciowym.

Skarżący podkreślił, że w świetle powyższych informacji, bezpostaciowość substancji nie przeczy trwałości przybieranego przez nią kształtu. W ocenie Sądu organ w skarżonej decyzji nie wyjaśnił co dokładnie rozumie przez pojęcie substancji bezpostaciowej. Bez dokładnego wyjaśnienia tego pojęcia nie jest zaś możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organ powinien argumenty na rzecz bezpostaciowości gliny zweryfikować oraz poddać je wnikliwej analizie w swojej decyzji w sposób pozwalający Sądowi na kontrolę legalności rozstrzygnięcia.

12. Mając więc na względzie istotne wady, jakimi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Opisane uchybienie stanowiło naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

13. Mając powyższe na uwadze skargę uznano za zasadną i Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Organ ponownie rozpatrzy sprawę, uwzględniając zawartą wyżej ocenę Sądu co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2, 3 i 4 p.p.s.a. oraz na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 z późn. zm.).