Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 81/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5,art. 6 ust. 1  i 2,art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1.
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na Rektora A w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Rektora A do załatwienia wniosku [...] z dnia 4 lipca 2018 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Rektorowi A grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4) zasądza od Rektora A na rzecz skarżącego [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga [...] na bezczynność Rektora A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący [...] w dniu 4 lipca 2018 r. zwrócił się do Rektora A o udzielenie informacji publicznej o danych dotyczących lat 2012-2018 (z pominięciem rozliczenia zaliczki na delegację) co do zaangażowanych, jakichkolwiek środków finansowych A (wydatkowanych/pobranych z konta lub zablokowanych na koncie) na hotele, bilety lotnicze, bilety kolejowe, dojazdy samochodem służbowym, wynajem samochodu i jego eksploatację (paliwo/opłaty drogowe), pobranie gotówki z bankomatu oraz inne niewyszczególnione wydatki, które następnie zostały zwrócone/pokryte ze środków prywatnych przez pracowników A. We wniosku skarżący podał, że zwraca się o przesłanie na wskazany adres e-mail kserokopii całości dokumentacji potwierdzającej dane zdarzenie.

Pismem z dnia 18 lipca 2018 r., nr [...], organ poinformował wnioskodawcę, że nie prowadzi zestawień w przedmiocie zaangażowania środków, które następnie zostały zwrócone/pokryte ze środków prywatnych przez pracowników A. Organ podał że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej, a zatem zostaną one udostępnione niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wnioskodawca odpowiadając na wezwanie organu wskazał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, a wniosek obejmuje proste czynności jak zebranie informacji i przesłanie dokumentacji - po jej wydrukowaniu - potwierdzającej daną operację księgową.

Pismem z dnia 24 lipca 2018 r., które wpłynęło do Biura Rektora A w dniu 26 lipca 2018 r., wnioskodawca po przytoczeniu przepisów art. 1 i art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podniósł, że niezrozumiałe i niezgodne z przepisami ustawy jest uzależnianie udostępnienia informacji publicznej od wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, skoro pytanie dotyczy wydatkowania środków publicznych, jakimi obraca Uczelnia.

W dniu 10 września 2018 r. skarżący wniósł do Rektora A skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Domagał się nakazania organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenia, że bezczynność organu miała rażący charakter, wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej przepisem art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej przepisem art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wnioskiem z dnia 4 lipca 2018 r. złożonym w biurze organu, powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wniósł o udzielenie informacji publicznej. Organ w dniu 18 lipca 2018 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformował go, że nie prowadzi zestawień w przedmiocie zaangażowania środków, które następnie zostały zwrócone/pokryte ze środków prywatnych przez pracowników A oraz, że żądane informacje zostaną udostępnione niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pomimo złożenia dwóch pism wyjaśniających i upływu ponad miesiąca od złożenia w dniu 9 sierpnia 2018 r. wezwania do wykonania wniosku o udzielenie informacji publicznej organ do dnia złożenia skargi nie udzielił żądanej informacji. Skarżący jednocześnie wskazał, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a informacja, o którą się zwrócił ma charakter informacji publicznej. Wezwanie natomiast skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej było nieuzasadnione, gdyż wykonanie prostych czynności technicznych przy użyciu danych, które posiada organ nie może być uznane za przetworzenie informacji. Uzasadniał również, że organ pozostaje w bezczynności, która w jego ocenie, ma charakter rażącego naruszenia prawa, co z kolei uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w wysokości polowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Rektor A wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przedstawiając podjęte czynności, które zmierzały do rozpoznania wniosku skarżącego, organ wskazał na zakres kognicji sądów administracyjnych i potrzebę ustalenia zakresu w jakim sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym dostępu do informacji publicznej może wykonywać funkcje kontrolne. Przedstawił również stanowisko przemawiające, w jego ocenie, za oddaleniem skargi. Wyjaśnił, że w okresie od 4 lipca 2018 r. skarżący w Biurze Rektora A złożył kilkanaście podobnych wniosków o udzielenie informacji publicznej, które zawierały żądanie udzielenia odpowiedzi na 65 pytań. Zdaniem organu, skarżący nadużywa prawa, a jego wnioski o informację publiczną mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata wniosku i utrudnienie funkcjonowania organów Uczelni. Podniósł, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej. Dodał również, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności, gdyż jakikolwiek przejaw działania organu w sprawie udostępnienia informacji wyklucza zarzut bezczynności.

Pismem procesowym z dnia 9 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył odpowiedź na stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Dowodził, że dla oceny żądania skarżącego nie mają żadnego znaczenia okoliczności wskazane przez organ. Odnosząc się do twierdzeń organu o konflikcie i toczących się postępowaniach sądowych podał, że postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w [...] orzekł o zakazie rozpowszechniania w jakikolwiek sposób informacji dotyczących wnioskodawcy [...]. Pełnomocnik skarżącego negował również prawidłowość stanowiska procesowego organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, ze zm.), zwanej dalej ustawą, który przewiduje, iż do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10 – wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego skarga jest dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Dodać należy również, iż stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Z tego względu skarga rozpoznana została w trybie uproszczonym.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Rektora A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskiem datowanym na dzień 4 lipca 2018 r. wystąpił skarżący, tj. danych dotyczących lat 2012-2018 (z pominięciem rozliczenia zaliczki na delegację) co do zaangażowanych, jakichkolwiek środków finansowych A (wydatkowanych/pobranych z konta lub zablokowanych na koncie) na hotele, bilety lotnicze, bilety kolejowe, dojazdy samochodem służbowym, wynajem samochodu i jego eksploatację (paliwo/opłaty drogowe), pobranie gotówki z bankomatu oraz inne niewyszczególnione wydatki, które następnie zostały zwrócone/pokryte ze środków prywatnych przez pracowników A. We wniosku skarżący podał, że zwraca się o przesłanie na wskazany adres e-mail kserokopii całości dokumentacji potwierdzającej ww. zdarzenie.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że Rektor A jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. A jest uczelnią publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.), a zgodnie z art. 66 ust. 1 tej ustawy -w stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia wniosku - rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Z kolei, przepis art. 15 ust. 1 tej ustawy stanowi, że władze publiczne, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Rektor A jest zatem podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne w zakresie oświaty i nauki, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 ustawy).

Definicja informacji publicznej zawarta jest natomiast w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest nią każda informacja o sprawach publicznych. Informacja publiczna podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Dodać należy, że przykładowy katalog danych stanowiących informację publiczną, które podlegają udostępnieniu, zawiera przepis art. 6 ustawy. Skoro przepis ten zawiera przykładowy katalog spraw, które uznaje się za informacje publiczne, to dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy stanowi, że udostępnieniu podlegają informacje publiczne o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, pochodzących z dysponowania majątkiem publicznym, w tym pożytkach i jego obciążeniu, zaś art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku, którym dysponuje. Prawo do informacji publicznej obejmuje w szczególności uprawnienie do uzyskania informacji publicznej oraz wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 ustawy). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacje o treści dokumentów związanych z szeroko rozumianym wydatkowaniem środków finansowych w związku z delegacjami służbowymi pracowników podmiotów wykonujących zadania publiczne stanowią informację publiczną, gdyż obrazują sposób wydatkowania środków publicznych, a informacja o tych wydatkach pozwala na ocenę przestrzegania zasady jawności gospodarowania takimi środkami (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Sz 138/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 888/14; wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1837/15). Żądana zatem przez skarżącego informacja dotycząca zaangażowania środków finansowych A i korzystania z nich przez pracowników Uczelni w ramach podróży służbowych stanowi informację publiczną w rozumieniu powoływanej ustawy. W rezultacie tego, wniosek skarżącego winien zostać załatwiony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez udzielenie żądanej informacji lub jej odmowę, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy ww. ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej na wniosek, stąd jej udostępnienie ma formę czynności materialno-technicznej. Jednocześnie w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy przewidziana została forma decyzji. Na tej też podstawie przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy. Bezczynność organu związana jest przy tym nie tylko z całkowitą biernością i milczeniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale także z sytuacją, gdy podmiot ten, będąc w błędnym przekonaniu, poinformuje jedynie wnioskodawcę, że wniosek nie stanowi informacji publicznej, albo informacja zostaje udzielona z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie, po otrzymaniu wniosku skarżącego w dniu 4 lipca 2018 r., organ pismem z dnia 18 lipca 2018 r. poinformował skarżącego, że organ nie prowadzi zestawienia żądanych informacji oraz, że w jego ocenie, stanowią one informację publiczną przetworzoną i stąd też wnioskodawca winien wykazać ich istotne znaczenie dla interesu publicznego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wezwał organ do wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dowodząc, że żądane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej. Po skierowaniu do skarżącego pisma z dnia 18 lipca 2018 r. organ nie podjął jakichkolwiek innych czynności w sprawie. Powyższe pismo nie wyczerpuje jednak żadnej z przewidzianych ustawą form postępowania z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej .

W sprawie dodać należy nadto, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa nie definiuje wprost pojęcia informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na która składa się suma informacji prostych, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność prowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych, już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według kryteriów przez niego wskazanych (por. wyrok WSA we Wrocławiu dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 47/05; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt SA/Gd 209/18). W związku z powyższym wskazać należy, że skarżący w złożonym wniosku podał, że domaga się dokumentacji potwierdzającej dane operacje księgowe, a więc nie zestawienia, jak to przyjął organ.

W orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawem określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził on postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności w prawem przewidzianym terminie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 28/17; wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2733/15). Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdyż organ nie rozpoznał wniosku w terminie, o którym mowa w art. 13 ustawy. Celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ do dnia rozpoznania skargi na bezczynność nie rozpatrzył wniosku skarżącego, a zatem organ nadal pozostaje w bezczynności w zakresie jego rozpoznania. W związku z powyższym Sąd zmuszony był, stosownie do art. 149 § 1pkt 1 P.p.s.a., zobowiązać organ do rozpoznania wniosku skarżącego datowanego na dzień 4 lipca 2018 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

W sprawie dokonać należało również do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Pojęcie to nie jest zdefiniowane ustawowo, natomiast w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt. II OSK 468/13).

W ocenie Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej jest znaczny. Skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył w organie dnia 4 lipca 2018 r. i pomimo skierowania do skarżącego pisma z dnia 18 lipca 2018 r. zawierającego wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy), organ do chwili obecnej nie podjął dalszych, żadnych czynności w przedmiocie wniosku strony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że skarżący nadużywa prawa, składając kilkanaście wniosków z różnymi zapytaniami w przedmiocie informacji publicznej, w świetle obowiązujących przepisów ustawy nie pozwala na uznanie zasadności tego zarzutu. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcjonuje zapatrywanie dopuszczające możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, jednak definiuje owe nadużycie jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por. J. Drachal – Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej - [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa, 2005 r., s. 146-147; wyrok NSA z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1992/14; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16).

Na gruncie przedmiotowej sprawy wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest dostatecznych dowodów na potwierdzenie tego, że celem skarżącego występującego o dostęp do informacji publicznej są inne motywy niż troska o dobro publiczne. Z akt sprawy wynika natomiast, że po pierwsze organ nie załatwił wniosku strony ani w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Po drugie zaś korespondencja skarżącego z organem, w żadnym razie nie wskazuje na to aby organ miał jakieś istotne problemy z załatwieniem złożonych w większej liczbie wniosków, chociażby z uwagi na stopień ich skomplikowania. Dopiero istnienie tego rodzaju okoliczności, w połączeniu ze skonstatowaniem i wykazaniem (a nie domniemaniem) realizacji przez wnioskodawcę innego celu aniżeli troska o dobro publiczne, mogłaby usprawiedliwiać zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1014/18).

Zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości pięćset złotych, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wymierzona grzywna jest adekwatna do okresu trwającego stanu bezczynności, oczywistości naruszenia oraz sposobu działania organu.

Na rzecz skarżącego nie zasądzono odpowiedniej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 in fine P.p.s.a., gdyż - zdaniem Sądu - tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków odmowy udostępnienia informacji publicznej. Nadto, nie ma ona charakteru obligatoryjnego, a w rozpatrywanej sprawie wobec pozostawania organu w stanie bezczynności ze względu na przyjętą wykładnię przepisów prawa, zastosowanie sankcji w postaci nałożenia grzywny w wysokości 500 zł jest w zupełności wystarczające.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi w wysokości 100 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz 17 zł, tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na mocy art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a.