Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 785/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska- Florek Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Przybysz Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 487/15 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Spółki A na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 487/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Spółki A na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z [...] czerwca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Olsztynie z [...] lutego 2015 r., w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 31 października 2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wejherowie wpłynął wniosek Spółki o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów. Do wniosku załączono dokumenty:

- umowę zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną zawartą 13 czerwca 2013 r., pomiędzy zlecającą J. K., a wnioskodawczynią (Spółką) reprezentowaną przez M. R. W treści umowy wskazano, że J. K. jest większościowym współwłaścicielem (51 % udziału) nieruchomości - gospodarstwa rolnego B. i powierza zarząd nad gospodarstwem Spółce (wnioskodawczyni),

- protokół przekazania gospodarstwa rolnego B. sporządzony 2 lipca 2013 r. i aneks nr 1 z 3 lipca 2013 r. do wymienionego protokołu pomiędzy H. B. i J. K. a M. R.,

- oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez przejmującego (wnioskodawczynię) od 15 października 2013 r.

Oświadczenie obejmowało działki ewidencyjne nr 179/4, 179/8, 179/9, w tym na działce nr 179/8 o powierzchni 5,00 ha z deklaracją wariantu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy.

[...] listopada 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Olsztynie wydał zaświadczenie o nadaniu Spółce numeru identyfikacyjnego.

W aktach sprawy znajduje się akt notarialny z 30 stycznia 2014 r., z którego wynika, że J. K. przekazała w drodze darowizny swojej matce H. B. udziały w wysokości 51/100 części nieruchomości łącznego obszaru 442,0984 ha położonej w miejscowości [...] oraz oświadczenie J. K. z 16 kwietnia 2014 r., która oświadcza, że na jej gruntach rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 179/8 o powierzchni 5,2772 ha, Spółka kontynuowała program rolnośrodowiskowy na powierzchni 5,00 ha na podstawie umowy zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną z 13 czerwca 2013 r. Oświadczenie zawierało informację, iż w związku z tym, że z dniem 30 stycznia 2014 r. aktem notarialnym przekazała w drodze darowizny na rzecz swojej matki H. B. ww. nieruchomość, wobec tego H. B. staje się stroną do przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych na ww. gruntach.

10 czerwca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Olsztynie wpłynął wniosek na rok 2014 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia posiadania gruntów. We wniosku wskazano, że przekazującym z dniem 30 stycznia 2014 r. działkę ewidencyjną nr 179/8 jest Spółka, a przejmującą H. B.

Organ odwoławczy wskazał, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: rozporządzenie).

Organ stwierdził, że Spółka w 2013 r. nie nabyła praw do płatności rolnośrodowiskowej. Strona nie wstąpiła skutecznie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, po złożeniu wniosku przez posiadacza H. B. W aktach sprawy brak jest dokumentu, który mógłby świadczyć o przeniesieniu posiadania gruntów w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, o którym mowa w § 32 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie organu II instancji "umowa zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną" nie odpowiada art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm., dalej jako k.c.), aby mogła być uznana za dokument potwierdzający przeniesienie posiadania nieruchomości. Wymieniona umowa jest "umową zlecenia" na wykonanie określonej pracy za odpowiednim wynagrodzeniem. Treść umowy określa w § 1 stronę zlecającą wykonanie niniejszej umowy, t.j. J. K. oraz stronę przyjmującą to zlecenie, t.j. spółkę. Strona zlecająca udziela spółce pełnomocnictwa dla wykonania niniejszej umowy – § 2 pkt 3 umowy. Z tytułu wykonania umowy zlecenia spółka otrzyma wynagrodzenie kwartalne - § 6 umowy. Umowa zawarta została do 31 grudnia 2014 r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe na rzeczonych działkach ewidencyjnych omawianej sprawy zostało podjęte w roku 2011 na okres pięciu lat, w związku z tym zakończenie tego zobowiązania wypada na rok 2016. Mając na uwadze, że strona zobowiązała się do kontynuowania realizacji podjętego zobowiązania do 14 marca 2016 r. (oświadczenie z 31 października 2013 r.) to nawet przyjmując hipotetycznie gdyby doszło do skutecznego przejęcia posiadania przedmiotowych działek zobowiązanie nie mogłoby być dochowane.

Odnosząc się do załączonej w aktach sprawy "umowy zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną", powołując się na art. 734 § 1 i 2 k.c., organ odwoławczy uznał, że wspomniana umowa zlecenia nie jest dowodem potwierdzającym fakt przeniesienia posiadania gruntów rolnych na rzecz spółki, ponieważ jest umową na wykonanie określonej pracy na rzecz strony zlecającej. Wskazał, że organ I instancji zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz umożliwił skarżącej składanie środków dowodowych, dokonując prawidłowej oceny materiału dowodowego w kontekście ustalenia stanu faktycznego.

Zdaniem organu odwoławczego strona składając wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 była świadoma, że nie jest w posiadaniu gruntów na działkach ewidencyjnych nr 179/4, 179/8, 179/9. Zawarta 13 czerwca 2013 r. umowa na zarząd wskazanych nieruchomości nie jest tożsama z umową przejęcia gruntów w posiadanie, również oświadczenie o przejęciu zobowiązań rolnośrodowiskowych nie świadczy o tym, że grunty faktycznie zostały przejęte w posiadanie.

Spółka składając rzeczony wniosek na rok 2013 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie dołożyła należytej staranności, żeby ugruntować swoją wiedzę w tej kwestii, a tym samym nie zadbała o własny interes.

Oddalając skargę Spółki Sąd wskazał, że ustalenia i oceny dotyczące kwestii braku nabycia przez Spółkę prawa do płatności rolnośrodowiskowej, z uwagi na brak przeniesienia posiadania gruntów są trafne a zatem zarzuty skargi w tej mierze są bezzasadne.

W sprawie bezsporne jest, iż 11 kwietnia 2013 r. H. B. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w Wejherowie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 (k. 10/49 – 10/69 akt adm.), do którego następnie złożyła zmiany (w dniu 13 czerwca i 24 września 2013 r.), Spółka zaś 31 października 2013 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w Wejherowie wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania (k. 1/1 – 1/3 akt adm.), który zgodnie z właściwością został przekazany do Biura Powiatowego w Olsztynie. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wejherowie z [...] lutego 2014 r. H. B. przyznano płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w wysokości 0,00 zł.

Tym samym, w niniejszej sprawie prawidłowo organy zastosowały tryb przewidziany w § 32 ust. 6 rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym prawidłowo ustaliły, że w niniejszym przypadku Spółka nie wstąpiła skutecznie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, gdyż nie doszło do przeniesienia posiadania gruntów.

Zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo (użyczenie lub użytkowanie wieczyste), z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Oceniając dokonaną przez organ odwoławczy analizę zawartej 13 czerwca 2013 r. "umowy zlecenia zarządu nad nieruchomością rolną" Sąd podzielił twierdzenia organu, że nie stanowi ona dokumentu potwierdzającego przeniesienie posiadania, w myśl art. 336 k.c., lecz stanowi umowę zlecenia.

Zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W braku odmiennej umowy zlecenie obejmuje umocowanie do wykonania czynności w imieniu dającego zlecenie. Przepis ten nie uchybia przepisom o formie pełnomocnictwa (§ 2 art. 734 k.c.).

Istota umowy zlecenia wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Należy ona do kategorii umów z zakresu szeroko rozumianego pośrednictwa. Zasadniczymi elementami wyodrębnionymi w definicji tej umowy są: dokonanie czynności prawnej (określonej) oraz działanie dla dającego zlecenie.

W ocenie Sądu umowa z 13 czerwca 2013 r. stanowi, zgodnie zresztą z jej tytułem, umowę zlecenia, a nie jak stwierdzi strona skarżąca umowę o charakterze mieszanym, jedynie częściowo mającą charakter umowy o świadczeniu usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Z żadnej z regulacji zawartej w treści umowy nie wynika, iż wolą stron było przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego a jedynie prowadzenie tego gospodarstwa za wynagrodzeniem przez profesjonalny podmiot – Spółkę.

Zdaniem Sądu, powyższej charakterystyki umowy z 13 czerwca 2013 r. nie zmienia protokół przekazania gospodarstwa z 2 lipca 2013 r. i aneks nr 1 do tego protokołu z 3 lipca 2013 r. Protokół i aneks do niego zostały sporządzone w celu przejęcia nieruchomości od dotychczasowego użytkownika (H. B.) i stanowi realizację obowiązków nałożonych na Spółkę na podstawie zawartej umowy zlecenia, nie stanowi zaś zmiany tej umowy. Realizacja posiadania nie musi odbywać się poprzez bezpośrednie użytkowanie nieruchomości, ale może również polegać na oddaniu jej w użytkowanie osobie trzeciej (w niniejszej sprawie skarżącej) i pobieraniu z tego tytułu pożytków cywilnych, jak ma to miejsce w przypadku umowy dzierżawy. Świadczy o tym treść art. 337 k.c., który stanowi, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Ponadto stwierdzone wymienionym protokołem przekazanie miało w ocenie sądu na celu umożliwienie Spółce jako zarządcy wykonywanie przewidzianych umową zadań, a więc faktyczny dostęp do gospodarstwa i jego składników.

W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie zatem zinterpretowały omawiane pojęcie i poczyniły wszechstronne, oparte na pełnej analizie zebranych dowodów i ujawnionych okoliczności, ustalenia co do braku zaistnienia przesłanki przeniesienia posiadania gruntów na rzecz skarżącej. Zostało to obszernie wykazane w uzasadnieniach decyzji. Nie doszło zatem w tym zakresie do naruszenia zasad postępowania określonych w art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; dalej: u.w.r.o.w.).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka wniosła o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie i orzeczenie o kosztach postępowania.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie:

przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 1 § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym skontrolowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych organu II instancji, a także dokonaniu oceny materiału dowodowego w postaci protokołu przekazania Gospodarstwa Rolnego B. z 2 lipca 2013 r. i aneksu nr 1 do tego protokołu z 3 lipca 2013 r. oraz oświadczenia J. K. z 16 kwietnia 2014 r., mimo że materiał ten nie był oceniany przez organ II instancji i miał znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy;

a w konsekwencji naruszenie przepisu prawa materialnego - § 32 ust. 1 rozporządzenia polegające na błędnej ocenie jego wykładni dokonanej przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W myśl art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, o której mowa w § 2 powołanego przepisu. W niniejszej sprawie przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły, natomiast skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania.

W ramach pierwszego zarzutu strona podniosła niewłaściwe zastosowanie art. 1 § 2 w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprawidłowe skontrolowanie ustaleń faktycznych organu II instancji oraz dokonanie przez Sąd I instancji (przed organem) oceny materiału dowodowego (protokołu przekazania Gospodarstwa Rolnego B. z 2 lipca 2013 r., aneksu nr 1 z 3 lipca 2013 r. do tego protokołu; oświadczenia J. K. z 16 kwietnia 2014 r.). W uzasadnieniu wskazała, że mimo wynikającego z art. 21 ust. 2 pkt 2 u.w.r.o.w. obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego organ II instancji nie ustosunkował się do tych dowodów oraz błędnie uznał, że umowa z 13 czerwca 2013 r. zawarta między J. K. a wnoszącą skargę kasacyjną ma charakter umowy zlecenia, gdy tymczasem zdaniem skarżącej kasacyjnie ma ona charakter umowy mieszanej, w części mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu.

W ramach drugiego zarzutu wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że Sąd I instancji zaakceptował błędną wykładnię § 32 ust. 1 rozporządzenia. Wskazała, że o tym czy doszło do przeniesienia gruntów, w rozumieniu § 32 ust. 6 rozporządzenia, decyduje faktyczne posiadanie gruntów, które w rozpoznawanej sprawie zostało potwierdzone umową z 13 czerwca 2013 r. oraz wymienionymi wcześniej dowodami.

Odnosząc się do zarzutu ujętego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy zauważyć, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji była decyzja odmawiająca przyznania wnoszącej skargę kasacyjną płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013.

Podstawą odmowy przyznania tych płatności było uznanie przez organ, że wnioskodawca nieskutecznie wstąpił do toczącego się w tym zakresie postępowania, bowiem nie wykazał, że doszło do przeniesienia posiadania gruntów rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, które pozwalałyby na realizowanie tych zobowiązań, w okresie od 15 marca roku złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za dany rok do 15 marca kolejnego roku.

Zajęte przez organ stanowisko znajduje oparcie w stanie faktycznym sprawy, który nie został przez stronę podważony.

Stosownie do art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną jest zobowiązany powołać właściwe przepisy postępowania sądowoadministracyjnego (ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej) ewentualnie w połączeniu z przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, które zdaniem skarżącego kasacyjnie zostały naruszone, a także wykazać, na czym to naruszenie polega oraz że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, że gdyby do tego naruszenia nie doszło, to rozstrzygnięcie sprawy byłoby innej treści. Rozpoznawany zarzut nie odpowiada w pełni tym wymogom – autor skargi kasacyjnej nie przedstawił właściwej argumentacji, z której by wynikało, na czym polega naruszenie procedury sądowoadministracyjnej. Nadto, art. 1 p.p.s.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej "§ 2", co powoduje, że na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia.

Niemniej jednak kierując się uchwałą pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), w której wyrażono pogląd, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.", Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że co do zasady art. 141 § 4 p.p.s.a. nie stanowi właściwej podstawy do kwestionowania zasadności dokonanej przez wojewódzki sąd administracyjny oceny zaskarżonego aktu administracyjnego. Przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku, m.in. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada tym wymogom, zawiera wszystkie konieczne elementy konstrukcyjne orzeczenia, pozwala zapoznać się z motywami podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia.

Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi podstawę orzeczniczą dla wojewódzkiego sądu administracyjnego i ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd administracyjny stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem jego zastosowanie jest uzależnione od wyniku przeprowadzonej przez ten sąd kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, która w realiach sprawy nie wykazała żadnych naruszeń ze strony organu.

W stanie sprawy organ ustalił, że przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają przeniesienia posiadania gruntów rolnych na wnoszącą skargę kasacyjną, w rozumieniu przepisów u.w.r.o.w. i rozporządzenia, a także Kodeksu cywilnego (art. 336 i nast. oraz art. 734 i nast.), co odpowiada prawu. Analiza umowy z 13 czerwca 2013 r., a także pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie prowadzi bowiem do wniosku, że zamiarem J. K. nie było przekazanie gruntów rolnych na rzecz Spółki wnoszącej skargę kasacyjną, lecz zlecenie zarządu tą nieruchomością. Brak podstaw do uzyskania płatności potwierdza również treść oświadczenia J. K. z 16 kwietnia 2014 r., z której wynika, że z dniem 30 stycznia 2014 r. przekazała ona w drodze darowizny (aktem notarialnym) przedmiotową działkę swojej matce, która staje się stroną do przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych na ww. gruntach, i która to złożyła wniosek o przystąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Wnosząca skargę kasacyjną nie zgadza się wprawdzie z tymi ustaleniami, niemniej jednak podniesiony przez nią zarzut nie daje podstaw do zmiany zajętego w tym zakresie stanowiska. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, ze względu na treść umowy z 13 czerwca 2013 r., że protokół przekazania gospodarstwa z 2 lipca 2013 r. jak i aneks nr 1 do tego protokołu z 3 lipca 2013 r. nie stanowią potwierdzenia o przeniesieniu posiadania gruntów rolnych na wnoszącą skargę kasacyjną w celu realizacji zobowiązań płatnościowych, a jedynie potwierdzają przejęcie nieruchomości od dotychczasowego użytkownika w celu zarządzania tą nieruchomością na rzecz J. K. Zamiar ten wyraźnie wynika z postanowień tej umowy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył również art. 106 § 3 p.p.s.a.

Przepis ten wprowadza odstępstwo od zasady orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.), a więc na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podjęcie decyzji w tym zakresie ustawodawca, z uwagi na słowo "może", pozostawił do swobodnego uznania sądu. W stanie sprawy podstawą oceny Sądu był materiał zgromadzony w toku postępowania administracyjnego.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. W stanie sprawy Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z zm.), a więc zbadał czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonych norm prawnych, czy dokonał właściwej ich interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, ustaleń tych dokonał na podstawie akt sprawy i w granicach sprawy (art. 133 § 1 i art. 134 p.p.s.a.) oraz zastosował środek przewidziany w ustawie (art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.).

Odnosząc się do zarzutu ujętego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej należy zauważyć, że nie odpowiada on w pełni wymogom ustawowym – wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśniła, na czym polega błędna wykładnia § 32 ust. 1 rozporządzenia.

Stosownie do art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną jest zobowiązany do wskazania przepisu prawa materialnego (wraz z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej), formy naruszenia (błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania) oraz wykazania, na czym ono polega. Zarzut oparty na normach prawa materialnego nie służy do podważania ustaleń faktycznych sprawy. Stąd podstawą jego rozpoznania może być wyłącznie stan faktyczny przyjęty przy orzekaniu przez Sąd I instancji, a wykreowany przez stronę. Błędna wykładnia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu.

W ramach rozpoznawanego zarzutu wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że była posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych do płatności, co stoi w sprzeczności nie tylko z ustaleniami faktycznymi sprawy przyjętymi przez Sąd I instancji za podstawę orzekana, ale co ważniejsze, nie wyjaśnia, na czym polega błędne rozumienie tego przepisu.

W myśl § 32 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy.

Z kolei zgodnie z art. 25 ust. 2 u.w.r.o.w. w razie śmierci beneficjenta, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia beneficjenta lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa beneficjenta, po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli:

1) spełnia on warunki przyznania pomocy;

2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc;

3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą;

4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone.

Zatem przepisy te czytane łącznie określają warunki przyznania nowemu posiadaczowi gruntów rolnych kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

Spór między stronami dotyczy de facto nie tego jak należy interpretować § 32 ust. 1 rozporządzenia, lecz tego, czy wnosząca skargę kasacyjną była posiadaczem gruntów rolnych, w okresie objętym płatnością, a w związku z tym, czy mogła skutecznie wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie płatności na rok 2013 r. (por. § 32 ust. 6 rozporządzenia). Ustalenia w tym zakresie należą jednak do elementów stanu faktycznego, co oznacza, że podlegają one ocenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a nie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. W orzecznictwie, podobnie jak w piśmiennictwie przedmiotu, przyjmuje się, że błędna wykładnia prawa materialnego polega na niewłaściwym rozumieniu normy materialnej, co w konsekwencji może prowadzić do niewłaściwego jej zastosowania, niemniej jednak w każdym z tych przypadków brak jest podstaw do kwestionowania, w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, stanu faktycznego sprawy.

Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na koszty postępowania składa się wynagrodzenia pełnomocnika organu w kwocie 240 zł.