Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1722/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz 298
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
article: art. 7, 77 I 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.  145  par. 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech WSA Emilia Lewandowska Protokolant Irena Wronka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1964 r., oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] obecnie [...] zostały wydane z naruszeniem prawa oraz stwierdził nieważność tej decyzji w pozostałej części.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Minister Infrastruktury uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast i - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...], - stwierdził nieważność w/w decyzji w części dotyczącej działki nr [...] w części stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa,

- stwierdził, że przedmiotowe decyzje w części dotyczącej działki nr [...] w części będącej obecnie w użytkowaniu wieczystym P. S. A. w P. zostały wydane z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 1963 [...] Zakłady [...] w budowie w P. zwróciły się o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości nr ew. [...] o pow. [...] ha, położonej w P. przy ul. [...] (dawniej ul. [...]). Z badanych dokumentów wynika, że wniosek spełniał wymogi określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w szczególności zawierał opis nieruchomości jej powierzchnię, dotychczasowy sposób zagospodarowania i użytkowania oraz wyniki rokowań. Jako współwłaścicieli nieruchomości wskazano C. J., J. S. oraz S. i F. małż, G. Do wniosku dołączono: decyzję z dnia [...] sierpnia 1962 r. o lokalizacji szczegółowej, odpis zaświadczenia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] lutego 1963 r., operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości, plan sytuacyjny oraz odpisy pism skierowanych do współwłaścicieli nieruchomości wzywające ich do stawiennictwa w budynku biurowym [...] Zakładów [...] w budowie w P. w celu podjęcia rokowań co do dobrowolnego zbycia nieruchomości. O wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego zawiadomiono strony prawidłowo. Powyższe zdaniem organu pozwala stwierdzić, że wywłaszczając działkę o nr ew. [...] nie dopuszczono się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

W dniu [...] lipca 1963 [...] Zakłady [...] w P. w budowie złożyły wniosek o rozszerzenie wywłaszczenia o nieruchomość oznaczoną jako działka nr ew. [...] o pow. [...] ha. załączając odpis decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 1962 r., szkic sytuacyjny, operat szacunkowy, odpis pisma w sprawie posiadania przez osoby wywłaszczone innych działek oraz pismo w sprawie przydzielenia działek zastępczych.

Organ podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby ubiegający się o wywłaszczenie wystąpił do współwłaścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, do czego był zobowiązany na mocy art. 6 ust.1 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Naruszenie art. 6 ust. 1 tej ustawy, stanowi zaś rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. obligujące organ nadzoru do stwierdzenia jego nieważności - w części dotyczącej wywłaszczenia działki oznaczonej nr [...]. Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość o pow. [...] ha stanowi obecnie: część działki ewidencyjnej nr [...] będącej własnością Skarbu Państwa oraz część działki ewidencyjnej nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest P. S.A. w P. jako następca prawny [...] Zakładów [...] SA. w P. Prawo użytkowania wieczystego nabyły [...] Zakłady [...] w P., które zostały przekształcone w spółkę akcyjną na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr Rep. [...]. Skoro zatem aktualnym użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest P. "[...]" S.A. z siedzibą w P., jako następca prawny [...] Zakładów [...] SA w P., a nabycie prawa nastąpiło na drodze cywilnej, której organ nie może swoim działaniem odwrócić, to zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te, w części dotyczącej działki nr [...], stanowią o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych. W związku z tym organ nadzoru ograniczył się do stwierdzenia, iż weryfikowane orzeczenia w zakresie dotyczącym części nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] (obecnie nr [...]) zostały wydane z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ nie stwierdził, aby kontrolowane orzeczenie wywłaszczeniowe, w zakresie dotyczącym pozostałej części działki nr [...] (obecnie [...]) stanowiącej własność Skarbu Państwa wywołało nieodwracalne skutki i stwierdził jego nieważność.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. domagając się jej uchylenia. W skardze zarzuca, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Skarżący podnosi, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że postępowanie wywłaszczeniowe składało się z dwóch części i, że w stosunku do działki nr [...] nie naruszono przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Pismo inwestora z dnia

[...] stycznia 1963 r. adresowane do właścicieli, wzywające ich do stawiennictwa w biurze podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie nie jest wezwaniem do rokowań w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy. Pismo to nie określa bowiem położenia działki, jej powierzchni, oferowanej ceny lub sposobu jej ustalenia i brak w nim wzmianki o możliwości wywłaszczenia. Ponadto, skarżący podniósł, że nabycie przez [...] Zakłady [...] SA w P. użytkowania wieczystego do przedmiotowej działki nastąpiło jedynie ex lege, nieodpłatnie, a nie na podstawie czynności cywilno – prawnej odpłatnej podlegającej ochronie dotyczącej rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Nie można zatem uznać, iż decyzja o oddaniu w użytkowanie wieczyste części działki nr [...], [...] Zakładom [...] S.A. w P. spowodowała jej nieodwracalne skutki.

Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie w trybie nadzoru, czy kontrolowana decyzja ostateczna dotknięta jest wadami wyszczególnionymi w art. 156 § 1 kpa i w razie stwierdzenia ich zaistnienia wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego.

Badając czy zaistniały warunki stwierdzenia nieważności określonej decyzji należy stan faktyczny i prawny odnieść do dnia wydania kontrolowanej decyzji.

Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1964 r. oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1964 r. Minister Infrastruktury uznał, że w części dotyczącej działki nr [...] decyzja ta nie narusza prawa, gdyż wywłaszczenie zostało poprzedzone wezwaniem byłych właścicieli C. J., S. i F. G., oraz J. S. do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej do czego ubiegający się o wywłaszczenie był zobowiązany na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.)

Pogląd ten zdaniem Sądu nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Nie można bowiem uznać za takie wystąpienie, dwóch wezwań do stawienia się w biurze w dniu [...] stycznia i ponownego wezwania na dzień [...] stycznia 1963 r., Wezwania te były skierowane do współwłaścicieli przez podmiotu ubiegający się o wywłaszczenie. W wezwaniach tych nie zaproponowano ani ceny ani nie wskazano powierzchni działki, której dotyczyło wywłaszczanie. Podanie powierzchni działki oraz ceny stanowiło ofertę do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Brak takiej oferty poprzedzającej wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego stanowi rażące naruszenie prawa wyrażonego w art. 6 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Ponadto należy stwierdzić, że stanowisko organów w kwestii wywołania przez badane decyzje wywłaszczeniowe nieodwracalnych skutków prawnych odnośnie działki [...] w części, w której działka ta pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. SA uznać należy za gołosłowne.

Organy w postępowaniu nadzorczym nie wykazały przekonująco by taki skutek nastąpił. Wskazany w uzasadnieniu decyzji akt notarialny z dnia [...] czerwca 1993 r. na mocy, którego [...] Zakłady [...] w P. zostały przekształcone w spółkę akcyjną nie pozwala stwierdzić, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Akt notarialny zawarty został pod rządami ustawy z dnia 13 lipca 1990r o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych / Dz. U. Nr 51 poz. 298 ze zm./ Przepis art. 8 tej ustawy przewidywał transformację przedsiębiorstwa, lecz w wyniku przekształcenia nie powstaje nowy podmiot, a jedynie zmienia się kształt prawny tego podmiotu, Zatem nie dochodzi do zawiązania spółki i wniesienia mienia przedsiębiorstwa przez Skarb Państwa jako aportu ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ponieważ obok Skarbu Państwa nie pojawił się nowy podmiot. / por uchwała SN z dnia 19 maja 1993r. III CZP 49/92 OSNCP 1992 nr11 poz.200/

Ze wskazanych powyżej względów z nadesłanego na żądanie Sądu aktu notarialnego z [...] czerwca 1993r nie wynika by działka [...] pozostająca w użytkowaniu wieczystym [...] Zakładów [...] w P. została przekazana na rzecz powstałej spółki.

W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że organy naruszyły art.7, 77 i 80 kpa , zaś naruszenie tych przepisów ma wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Rozpoznając ponownie sprawę organy zbadają czy w przedmiotowej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne mając na uwadze dalsze przekształcenia [...] Zakładów [...] " [...]" SA w P.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 §1lit.a i c art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ .U. Nr 153 poz.1270)