Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 892/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33, art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 105 i art. 138 § 1 i  art. 144
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 roku sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 892/16

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia M. W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] w sprawie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r., Nr [...].

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz art. 33 § 1 pkt 6, art. 17 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) [dalej u.p.e.a.].

Jak wynika z akt administracyjnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego na M. W. tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r., Nr [...], obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r.

W toku ww. postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zawiadomienie z 21.01.2016 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone M. W. 26.01.2016 r.

W dniu 29.01.2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. wpłynęło pismo zobowiązanej, którym strona powołując się na art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wniosła "zarzut na zajęcie - zawiadomieniem nr EA/511/2003851/ESU Cz. Nr 2003851, z dnia 21.01.2015 r. kosztów postępowania sądowego zasądzonych wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14.10.2015 r. o sygn. akt I SA/Łd 972/15".

Podniosła, iż zwrot kosztów postępowania sądowego w każdej sprawie, w której jej pełnomocnik - doradca podatkowy I. K. złożył skargę lub skargę kasacyjną, z uwagi na cesję prawa do tej wierzytelności - nie jest wierzytelnością strony, gdyż zgodnie z zawartą umową zlecenia dotyczącą prowadzenia spraw zobowiązanej, wszelkie należne jej koszty postępowania przyznane przez sądy, zostały przez nią zbyte na poczet wynagrodzenia jej pełnomocnika.

Podniosła również, że kwoty z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego są zwracane na rachunek bankowy pełnomocnika, w związku z brzmieniem art. 39 pkt 4 p.p.s.a., który to przepis upoważnia tegoż pełnomocnika do odbioru kosztów zastępstwa procesowego na podstawie umocowania wynikającego z treści pełnomocnictwa, jakiego pełnomocnikowi udzieliła strona.

Zdaniem strony, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. powinien zwrócić koszty postępowania sądowego zasądzone wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15 pełnomocnikowi, w związku z czym zajęcie powyższych kosztów sądowych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. było niedopuszczalne.

Dalej podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania, dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r., Nr [...].

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie dokonanego zajęcia, a także wyjaśnienie dlaczego zawiadomienie z 21.01.2016 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, zasądzonych wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15, zostało skierowane do zobowiązanej, w sytuacji gdy w sprawie ustanowiony jest pełnomocnik.

Pismem z 28.01.2016 r. pełnomocnik zobowiązanej złożył wniosek o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów sądowych zasądzonych wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15, które, zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy, są mu należne jako pełnomocnikowi M. W.

W dniu 12.02.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie, którym odmówił wyłączenia spod egzekucji powyższej wierzytelności pieniężnej z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie okoliczności, o której mowa w art. 44 u.p.e.a.

Na ww. rozstrzygnięcie wniesiono zażalenie.

Postanowieniem z 29.02.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. umorzył, jako bezprzedmiotowe, "postępowanie w sprawie wniesionych zarzutów", wszczęte wskutek wniesienia przez stronę pisma z 27.01.2016 r.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. rozstrzygnięcie postanowieniem z 04.04.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny winien przede wszystkim ustalić charakter prawny, zgłoszonego pismem z 27.01.2016 r., żądania strony, podejmując przy tym wszelkie możliwe czynności mające na celu wyjaśnienie i zbadanie sprawy.

Pismem z 19.04.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wezwał pełnomocnika M. W. do sprecyzowania charakteru prawnego pisma z 27.01.2016 r. W ww. wezwaniu organ egzekucyjny pouczył pełnomocnika zobowiązanej, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. może zostać wniesiony tylko w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Zauważył również, że w niniejszej sprawie zobowiązana z powyższego uprawnienia skorzystała, wnosząc 31.10.2007 r. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wskazał ponadto inne środki ochrony prawnej przysługujące skarżącej na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że pismo M. W. z 27.01.2016 r. zostało skierowane pod adresem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w trybie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako zarzut niedopuszczalności egzekucji kosztów postępowania sadowego, które to koszty, w świetle zawartej umowy cesji, nie stanowiły wierzytelności podatniczki. Zatem, zdaniem pełnomocnika zobowiązanej, jest oczywistym, że skarżąca zamierzała wykazać, iż zasądzone na jej rzecz, wyrokiem z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15, koszty postępowania sądowego nie mogły być przedmiotem zajęcia, w związku z czym nastąpiła niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez pełnomocnika, tego rodzaju okoliczność można kwestionować na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, natomiast nie można jej podnosić w trybie skargi na czynność egzekucyjną określonym w art. 54 § 1 ww. ustawy, jak w przedmiotowej sprawie bezpodstawnie uznają organy.

W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika zobowiązanej, "zarówno zarzut wniesiony w trybie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., a także skierowany w trybie art. 38 § 1 przywołanej ustawy wniosek pełnomocnika (powiadomionego przez M. W. do której błędnie wysłano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności), były w pełni uprawnione".

W piśmie z 11.05.2016 r. pełnomocnik strony podniósł także, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że osoba zobowiązana może złożyć zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., tylko w terminie siedmiu dni od daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a podniesiony przez skarżącą zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej albo zastosowanego środka egzekucyjnego mógł być podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zauważył ponadto, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług "za niektóre miesiące 2002 r." jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania, "co powinno być organowi wiadome z urzędu". Dodał także, iż niedopuszczalność egzekucji, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy, wynika w istocie z innych przyczyn, niż nieistnienie czy niewymagalność obowiązku podatkowego.

W dniu 06.06.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniesionych pismem z 27.01.2016 r. zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. zostały złożone 31.07.2007 r. Postępowanie w ww. przedmiocie zakończyło się wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowienia z 16.11.2007 r. o oddaleniu zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów jako bezzasadnych. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Zarzutów podniesionych przez zobowiązaną nie podzieliły również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

Jak wskazał organ egzekucyjny, postępowanie w ww. sprawie zostało wznowione na wniosek M. W. postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]. W dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał postanowienie, którym po ponownym rozpatrzeniu wniosku z 17.11.2011 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] stwierdził, iż ww. postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych z 18.10.2007 r. o numerach od [...] do SM [...] i [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, i jednocześnie odmówił uchylenia ww. postanowień z uwagi na fakt, iż postanowienie, które zapadłoby w wyniku wznowienia postępowania odpowiadałoby w swej istocie dotychczasowemu rozstrzygnięciu. Na powyższe rozstrzygnięcie wniesiono zażalenie do Ministra Finansów.

W związku z powyższym, w rozstrzygnięciu z [...]. wskazano, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z 16.11.2007 r. o oddaleniu zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów jako bezzasadnych pozostaje w obrocie prawnym i jest wiążące dla stron postępowania.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wskazał ponadto, że instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest ściśle związana z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany może zatem korzystać z tego środka ochrony prawnej jedynie na początku tego postępowania, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Z uwagi na powyższe, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., postępowanie w sprawie zgłoszonych przez pełnomocnika zobowiązanej zarzutów jest bezprzedmiotowe, w związku z czym podlega umorzeniu.

Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował, że skierował do pełnomocnika skarżącej pismo z 29.02.2016 r., w którym odniósł się do podniesionych przez zobowiązaną w piśmie z 27.01.2016 r. kwestii, dotyczących zajęcia kosztów postępowania sądowego, zasądzonych wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15, kwoty zaległości podatkowej, objętej tytułem wykonawczym z 18.10.2007 r. Nr [...], przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. oraz przesłania zawiadomienia z 21.01.2016 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego na adres zobowiązanej zamiast na adres ustanowionego pełnomocnika.

W dniu 27.06.2016 r. wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie następstw faktów, nieprzestrzeganie praworządności i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu i unikanie działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy;

- art. 123 § 2 w zw. z art. 105 k.p.a., poprzez wydanie w zaistniałych okolicznościach zaskarżonego postanowienia o umorzeniu z uwagi na bezprzedmiotowość, postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów;

- art. 34 § 1 w zw. z § 1 "a" u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów, ewentualnie o ich niedopuszczalności;

- art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stronie w uzasadnieniu postanowienia istotnych dla niej kwestii, tj. niewskazanie przesłanek bezprzedmiotowości, nieodniesienie się do zarzutu zobowiązanej o niedopuszczalności egzekucji w przedmiotowej sprawie oraz zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r., a także niewyjaśnienie powodów zignorowania ustanowionego w sprawie pełnomocnika;

- art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. "poprzez nieuzasadnione uznanie, że instytucja zarzutów na postępowanie egzekucyjne jest ściśle związana z jego wszczęciem, a więc korzysta się z niej wyłącznie na początku postępowania egzekucyjnego".

W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącej zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnianiu wskazał, że postępowanie odwoławcze wszczęte zażaleniem z 27.06.2016 dotyczy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r. Nr [...]. Organ egzekucyjny stwierdził bezprzedmiotowość ww. postępowania z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Zdaniem organu odwoławczego, należy uznać, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił charakter prawny, zgłoszonego pismem z 27.01.2016 r., żądania strony. Pełnomocnik strony skarżącej wyraźnie wskazał, że intencją skarżącej było wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podzielił stanowisko organu I instancji, że zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego został przez skarżącą wniesiony z uchybieniem terminu do jego złożenia. Zauważyć bowiem należy, iż jak wynika z akt sprawy doręczenie M. W. odpisu tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r. Nr od [...] nastąpiło w 26.10.2007 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z 23.10.2007 r.

Zgodnie natomiast z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uznać zatem należało, iż pouczenie to jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, w związku z czym od tego dnia liczyć należy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Termin ten ma charakter zawity, co oznacza, że jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia zobowiązanego do skutecznego dokonania czynności.

W związku z powyższym należało stwierdzić, iż termin złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego upłynął 02.11.2007 r. Zatem wniesienie powyższego środka zaskarżenia 29.01.2016 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.

Nie można przy tym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika zobowiązanej, wyrażonym w zażaleniu, zgodnie z którym zarzut niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zgłaszany na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., można wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.

Organ podkreślił, że zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego wnosi się nie tylko na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.. Zarzut ten może być także podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ww. ustawy i w tym trybie dopuszczalne jest jego zgłoszenie w każdym momencie postępowania egzekucyjnego. Nie wydaje się zaś racjonalnym pogląd o dopuszczeniu przez ustawodawcę możliwości wniesienia tego samego zarzutu w dwóch różnych trybach przewidzianych w tym samym akcie prawnym na każdym etapie prowadzonego postępowania, tym bardziej, że skutek uznania zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego zarówno w trybie art. 33 § 1 pkt 6 jak i art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. jest tożsamy i prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wymaga ponadto podkreślenia, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów powoduje, że organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości dokonywania jakiejkolwiek oceny zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów ani w zakresie ich merytorycznej zasadności, ani nawet występowania przesłanki, o której mowa w art. 34 § 1a ww. ustawy. Należy bowiem podkreślić, iż wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej po upływie siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych, czyni je ze względów formalnych bezskutecznymi, czego konsekwencją jest bezprzedmiotowość postępowania zainicjowanego wskutek wniesienia ww. środka ochrony prawnej.

W związku z powyższym należało uznać, iż zasadnym było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowienia z [...] o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r. Nr [...].

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. złożyła M. W., reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego. Pełnomocnik, wymienionemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia w sprawie umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wniesionych zarzutów na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowanie egzekucyjne;

art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie (za organem I instancji) bezprzedmiotowości postępowania oraz stwierdzenie, że zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego został wniesiony z uchybieniem terminu do jego złożenia. W sytuacji gdy istnieją materialnoprawne podstawy do rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów, organ powinien był wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, co stwierdzone zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ił FSK 2594/13 z 30.11.2016 r.;

art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że instytucja zarzutów na postępowanie egzekucyjne jest ściśle związana z wszczęciem postępowania egzekucyjnego - błędne przyjęcie, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. może zostać wniesiony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (co nastąpiło niemalże przez przed 10-cioma laty). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane rozmaite środki egzekucyjne - w niniejszej sprawie zastosowano egzekucję z innej wierzytelności pieniężnej, tj. kosztów postępowania sądowego zasądzonych wyrokiem WSA w Łodzi z 14.10.2015 r., sygn. akt I SA/Łd 972/15, które to koszty nie stanowiły wierzytelności skarżącej - zatem zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe moja mocodawczym w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia jej tytułu wykonawczego nie mogła zgłosić zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., gdyż w/w okoliczności miały miejsce w roku 2015, natomiast tytuł wykonawczy [...] na podstawie którego prowadzona jest przedmiotowa egzekucja został doręczony dnia 25.10.2007 r.

art. 34 § 1 w związku za § 1 a u.p.e.a. poprzez utrzymanie stanowisko organu I instancji i niewydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów ewentualnie ich niedopuszczalności;

art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie postanowienia i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów zażalenia, nieprawidłowe ustalenie następstw pewnych faktów, nieprzestrzeganie praworządności unikanie działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.).

Skarga nie jest zasadna, bowiem w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zachowanie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skarżąca twierdzi przy tym, że zgłoszenie zarzutów z art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) [dalej u.p.e.a.] może mieć także miejsce w momencie, gdy wystąpią okoliczności go uzasadniające, które to okoliczności – jak stwierdziła w skardze - mogą nastąpić na każdym etapie postępowania egzekucyjnego a nie jak przyjmuje to organ tylko w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

Przypomnieć w tym miejscu należy zatem, iż zgodnie z przepisem art. 33 u.p.e.a., zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 - 10).

Zgodnie natomiast z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego - o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem, tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie sądu nie ma zatem wątpliwości, że zarzuty należy złożyć w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Nie może być mowy o tym, że ustawodawca zakreślając termin nie wskazuje na datę początkową tej czynności, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalną dowolność w kształtowaniu obowiązków strony. Skoro to w tytule wykonawczym powinno znaleźć się pouczenie o terminie na złożenie zarzutów, a tytuł wchodzi do obiegu prawnego przez jego doręczenie, to właśnie tę datę należy przyjąć za datę początkową biegu terminu o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy. Żaden z przepisów nie ogranicza tego terminu w zależności od rodzaju, charakteru zarzutu, czy okoliczności jego zaistnienia. Z powyższego wynika więc, że po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądowym i doktrynie, według których na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji wykluczone jest w późniejszym czasie uzupełnianie zarzutów wniesionych w terminie (por. m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku stwierdzono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. Są one środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Wynika to wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego, a to - co do zasady - następuje w chwili przystąpienia do czynności egzekucyjnych i dokonywane jest albo przez egzekutora, albo drogą pocztową (art. 32 u.p.e.a.). Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów, ani też w toku postępowania zażaleniowego, ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Pogląd ten nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (por. m.in. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2009, teza 4 do art. 33, s. 162; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1057/06; z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 108/08; z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3081/12). Tym samym wykluczone jest uzupełnienie w późniejszym czasie zarzutów już uprzednio wniesionych w terminie.

W analizowanej natomiast sprawie, jak wynika to z akt administracyjnych, doręczenie M. W. odpisu tytułu wykonawczego z 18.10.2007 r. Nr [...] nastąpiło 26.10.2007 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 23.10.2007 r. Nr [...]. W związku z powyższym, termin złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego upłynął 02.11.2007 r. Zatem wniesienie powyższego środka zaskarżenia w dniu 29.01.2016 r. nastąpiło z uchybieniem terminu.

Wymaga w tym miejscu ponadto podkreślenia, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów powoduje, że organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości dokonywania jakiejkolwiek oceny zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów ani w zakresie ich merytorycznej zasadności, ani nawet występowania przesłanki, o której mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a.

Zgodzić się też należy z twierdzeniami organu, że zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego wnosi się nie tylko na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 powyższej ustawy. Zarzut ten może być także podstawą wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ww. ustawy i w tym trybie dopuszczalne jest jego zgłoszenie w każdym momencie postępowania egzekucyjnego.

Z tych względów zasadnie organy uznały, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 k.p.a., obejmujący sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak strony postępowania lub brak przedmiotu, tj. podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, iż wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej po upływie siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych, czyni je ze względów formalnych bezskutecznymi, czego konsekwencją jest bezprzedmiotowość postępowania zainicjowanego wskutek wniesienia ww. środka ochrony prawnej. Słusznie zatem organy postanowiły umorzyć postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w związku z wniesieniem zarzutów z art. 33 u.p.e.a. po terminie do ich wniesienia.

Reasumując, skoro zatem skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów organ I instancji nie był władny ich merytorycznie rozpoznać. Tym samym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy art. 34 § 1 w związku z § 1a u.p.e.a. oraz art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., a także art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a.

Kwestią dyskusyjną jest natomiast w sprawie, jaką formę winno wówczas przybrać wydane przez organ rozstrzygnięcie. Przepisy u.p.e.a. nie regulują bowiem wprost tego zagadnienia. W przepisie art. 34 § 4 tej ustawy stanowi się jedynie, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tej mierze jednolite.

W razie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów niektóre sądy uznają, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (wyrok WSA w Białymstoku z 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 361/08), bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyrok WSA w Poznaniu z 9 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 443/08) albo też umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (wyrok NSA z 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 712/99) bądź nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok NSA z 1 października 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 722/98; wyrok WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 19/08). Tutejszy skład orzekający podziela pogląd wskazany jako ostatni uznając, że prawidłowym rozstrzygnięciem jest odmowa uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Skoro bowiem przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów" to oznacza to, że w każdej sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, (np. uchybiono siedmiodniowemu terminowi do ich wniesienia), należy odmówić ich uwzględnienia. Wskazane wyżej wątpliwości co do prawidłowej formy, w której organ odnieść się winien do spóźnionych zarzutów nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w żadnym razie nie może on merytorycznie rozpoznać wniesionych po terminie zarzutów.

Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, bezzasadne są zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny prowadził postępowanie w zgodzie z zasadą praworządności, tj. na podstawie i w granicach prawa. Nie naruszył także zasady zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. Organ odwoławczy działał też zgodnie z zasadą udzielania informacji określoną w art. 9 k.p.a. W ocenie Sądu, całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie został w sposób szczegółowy rozpatrzony oraz poddany wszechstronnej - zgodnej z przepisami prawa - analizie. Powyższe doprowadziło do wyjaśnienia sprawy i dokonania subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną. Należy przy tym podkreślić, iż rozstrzygnięcia wydane zarówno przez organ egzekucyjny jak i organ odwoławczy nie rozstrzygały merytorycznie w przedmiocie żądań pełnomocnika skarżącej z uwagi na fakt, iż złożony środek ochrony prawnej, tj. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, został wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z tych też względów organy nie odnosiły się precyzyjnie do wszystkich zarzutów strony. Wynikało to jednak ze specyfiki wydanego rozstrzygnięcia, tj. umorzenia postepowania jako bezprzedmiotowego, a zatem uzasadnienie rozstrzygnięcia organów nie wymagało merytorycznego odniesienia się w sposób szczegółowy do wszystkich podniesieniowych przez stronę zarzutów. Ewentualne nawet stwierdzenie takowego uchybienia nie mogło także w żadnym razie mieć wpływu na końcowe rozstrzygniecie w sprawie.

Reasumując, brak było więc naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, oddalił skargę.

R.A.