Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1538/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżących P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1538/07

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. SA od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę O. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w jednostce ewidencyjnej O., obrębie [...], jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą Nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, co następuje:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie przez Gminę O. z mocy prawa nieodpłatnie własności powyżej opisanej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podkreślił, że z wniosku P. S.A. Oddział [...] w K., w stosunku do przedmiotowej nieruchomości stanowiącej fragment linii kolejowej nr [...] nr [...], przed Wojewodą Małopolskim zostało wszczęte postępowanie administracyjne w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego "PKP" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późno zm.).

Wojewoda Małopolski z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa opisanej wyżej nieruchomości przez Gminę O., w trybie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późno zm.).

Z uwagi na fakt, iż postępowanie komunalizacyjne ma charakter zagadnienia wstępnego dla postępowania uwłaszczeniowego, postępowanie uwłaszczeniowe zostało zawieszone.

Wojewoda Małopolski ustalił, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania objęta jest księgą wieczystą nr [...]. W księdze tej jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1998r., Sygn. akt. [...]. Zgodnie z tym postanowieniem Skarb Państwa reprezentowany przez b. Naczelnika Gminy O. nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 1985 r. własność nieruchomości położonej w P. nr [...] o pow. [...] ha.

Wojewoda Małopolski ustalił, że pomimo założenia księgi wieczystej dla działki nr [...] i ujawnienia w niej własności Skarbu Państwa w grudniu 1998 r., w dacie

27 maja 1990 r. nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa, czyli spełniała jedną z przesłanek nabycia przez gminę, z mocy prawa, prawa własności tej nieruchomości w trybie cytowanej wyżej ustawy.

Pismem z dnia 26 stycznia 2007 r., znak: [...], Wydział Geodezji, Kartografii Katastru Starostwa Powiatowego w O., poinformował, że dopiero w roku 1993 działka nr [...] została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], co w świetle orzeczenia Sądu Rejonowego w O. w powołanym postanowieniu o zasiedzeniu, nie stanowi przeszkody w komunalizacji tego mienia.

Organ zwracał się do stron o przedłożenie wszelkich dowodów mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności dokumentów na potwierdzenie prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości.

Pismem z 13 września 2006 r. ponownie zwrócił się do stron postępowania o przesłanie dokumentów potwierdzających prawo zarządu P. do przedmiotowego gruntu w dacie 27 maja 1990 r. Organ podniósł, że do dnia zakończenia postępowania nie wpłynęły żadne dokumenty w sprawie.

W związku z powyższym organ doszedł do przekonania, ze przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, do którego należały uprawnienia władcze wynikające z przepisów obowiązującej w tym dniu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) oraz spełniała warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt l ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990r. "Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych".

Odwołanie od decyzji Wojewody wniosły P. S.A. Oddział [...] w K. Odwołujący podkreślił, że Wojewoda, wydając decyzję o stwierdzeniu przejścia prawa własności nieruchomości, stanowiącej mienie ogólnonarodowe, na własność gminy, opiera się na treści art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 z późno zm.). Podniósł, że zgodnie z art. 34 powołanej wyżej ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, stanowiącej odrębny akt prawny, o równorzędnym charakterze z ustawą o samorządzie terytorialnym, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stały się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. Na mocy art. 34a tej ustawy grunty te, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji. Przepisy te wprowadzają zatem dodatkową negatywną przesłankę komunalizacji gruntów Skarbu Państwa. W świetle powyższego organ pierwszej instancji zobowiązany był badać stan posiadania nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz przeprowadzić postępowanie dowodowe z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w tej dacie. Tym samym organ winien był ustalić istniejący w tej dacie stan posiadania nieruchomości. Ponadto jakkolwiek ewidencja gruntów dla przedmiotowej nieruchomości ujawniła sporną działkę w 1993 r. jednakże zdaniem odwołującego bezczynność organu administracji prowadzącego ten rejestr nie może wywoływać negatywnych skutków dla odwołującego. Tym bardziej. iż wypis z rejestru gruntów ujawnia odwołującego jako zarządcę nieruchomości. P. wykazał zatem, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe P. gruntów będących własnością Skarbu Państwa. w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, w postępowaniu prowadzonym w trybie powołanego art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP fakt posiadania działki na dzień 5 grudnia 1990 r. Odwołujący podnosi także, co pominięte zostało przez Wojewodę, iż nieruchomość stanowi część linii kolejowej Nr [...] Nr [...]. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy komunalizacyjne podlegają wyłączeniu z komunalizacji składniki mienia ogólnonarodowego służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. W świetle powyższego Wojewoda winien był także w prowadzonym postępowaniu wykluczyć przesłanki określone art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy, tj. dokonać ustaleń na okoliczność, jakim celom służyło mienie objęte komunalizacją na dzień

27 maja 1990 r. Ponadto wskazał, iż dla przedsiębiorstwa państwowego P. funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" obowiązującej w dniu 27 kwietnia 1989 r. wykonywał Minister Transportu Żeglugi i Łączności (Dz. U. Nr 26. poz. 138 ze zm.). P. zgodnie z art. 16 powołanej ustawy gospodarując wydzielonym mieniem, zapewnia jego ochronę. Wobec czego nieruchomości P. podlegały naczelnemu organowi administracji i pozostawały w jego dyspozycji. Odwołujący wskazał, że błędne jest zatem stanowisko Wojewody, iż mienie to w dniu 27 maja 1990 r. należało do organu administracji stopnia podstawowego. Jako mienie służące użyteczności publicznej. należało do naczelnego organu. a zatem nie podlegało komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W tym stanie rzeczy. zdaniem odwołującego, dla nieruchomości P. nie występuje pozytywna przesłanka komunalizacji określona art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wskazał, że P. były przedsiębiorstwem państwowym o zasięgu ogólnokrajowym, czyli ponadpodstawowym. Zatem mienie (w tym grunty) znajdujące się w dyspozycji P. nie podlegało" uwłaszczeniu" na rzecz jakiejkolwiek gminy. Samo zaś przedsiębiorstwo P. nie stało się przedsiębiorstwem komunalnym.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, rozpoznając powyższe odwołanie, w pierwszej kolejności rozważała, czy odwołującemu przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego. KKU wskazała, że zgodnie z jednolitym poglądem przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stronami tego postępowania są Skarb Państwa, reprezentowany przez właściwego starostę oraz właściwa gmina. Jeżeli inny podmiot uważa, że posiada przymiot strony, to powinien to wykazać.

W szczególności chodziłoby tu o taki podmiot, który uprawdopodobni, że jest właścicielem rzeczonej nieruchomości. Tymczasem w niniejszej sprawie odwołujący twierdzi jedynie, że przysługuje mu zarząd nieruchomości. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że przy zastosowaniu szerokiej wykładni art. 28 k.p.a., często przyjmowała, że przymiot strony w wymienionym postępowaniu wynika dla P. S.A. z niefortunnie sformułowanego art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, póz. 948 ze zm.), zgodnie z którym jedynie grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu

5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. W przepisie tym ustawodawca bezzasadnie pominął możliwość uwłaszczenia P. z mocy prawa na gruntach stanowiących w dniu 5 grudnia 1990 r. własność gmin, zwłaszcza w kontekście prawidłowych w tym zakresie rozwiązań przyjętych w art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 ze zm.). Organ powołał uchwałę składu 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 (ONSA 1999, nr 4, póz. 119), stosownie do której "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, nie ma podstaw do ustalenia koniecznego związku twierdzeń strony z powszechnie obowiązującymi normami prawa materialnego. W tym wypadku również powód umorzenia powstanie w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczącej indywidualnie oznaczonego podmiotu.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie odwołujący oczywiście nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości ani też nie przysługuje mu do niej żadne prawo rzeczowe. Twierdzi natomiast, że do nieruchomości przysługuje mu zarząd, który wszakże - ze względu na obowiązującą w polskim prawie zasadę numerus clausus praw rzeczowych - nie może być uważany za prawo rzeczowe ograniczone. Już choćby z tego powodu odwołujący nie może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego w rozumieniu przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

KKU uznała za nietrafny zarzut odwołującego niedokonania przez Wojewodę ustaleń w zakresie posiadania nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz pominięcia przesłanek określonych w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, póz. 948 ze zm.), gdyż po pierwsze, wymieniona data ma znaczenie wyłącznie w zakresie nabycia przez państwową osobę prawną ex lege użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością budynków i innych urządzeń znajdujących się na gruncie, a nie w zakresie komunalizacji mienia. Po drugie, w przepisach wyżej wymienionego artykułu chodzi o grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, które stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. A contrario przepisy te nie dotyczą zatem tych gruntów, które w dniu 5 grudnia 1990 r. wprawdzie znajdowały się w posiadaniu P., jednakże od dnia 27 maja 1990 r. nie były już własnością Skarbu Państwa, ale - jak w niniejszej sprawie - właściwej gminy.

Organ odwoławczy ponadto podkreślił, że odwołujący się niewłaściwie odczytuje treść rozstrzygnięcia zamieszczonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. (K 30/03, Dz. U. Nr 69, póz. 625; OTK 2005, Nr 4A, póz. 35). Przytoczony w odwołaniu fragment uzasadnienia wyroku odnosi się bowiem do komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ..., a nie do komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy. Należy zatem podkreślić, że na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 80, póz. 720) w ustawie z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" po art. 34 został dodany art. 34a w brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.).". Zgodnie zaś z art. 5 powołanej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. "Sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją, umarza się.". O zgodności tych przepisów z Konstytucją wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. Zgodnie z punktem 1 sentencji tego wyroku, "Art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, póz. 720) jako niedotyczące mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191, Nr43, póz. 253 i Nr 92, póz. 541, z 1991 r. Nr 34, póz. 151, z 1992 r. Nr 6, póz. 20, z 1993 r. Nr 40, póz. 180, z 1994 r. Nr 1, póz. 3 i Nr 65, póz. 285, z 1996 r. Nr 23, póz. 102 i Nr 106, póz. 496, z 1997 r. Nr 9, póz. 43, z 2002 r. Nr 153, póz. 1271 oraz z 2004 r. Nr 141, póz. 1492), nie są niezgodne z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.". W punkcie 2 owej sentencji Trybunał podkreślił zaś, że "Art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, póz. 720) w związku z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.) są zgodne z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter interpretacyjny, zawiera on mianowicie wykładnię zakwestionowanego przez Radę Miejska w Ł. art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (w związku z art. 5 tej ustawy) jako odnoszącego się wyłącznie do takiej komunalizacji, która następuje na podstawie art. 5 ust. 3 lub 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ..., a więc na mocy konstytutywnej decyzji właściwego wojewody. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do komunalizacji, która już nastąpiła z mocy samego prawa (ex lege) na podstawie przepisów art. 5 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające...

Organ II instancji wskazał, że niezrozumiałe jest także twierdzenie odwołującego, iż sformułowania przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, póz. 138 ze zm.) mogły stać na przeszkodzie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości, bowiem z przepisów tych (w pierwotnym brzmieniu) wynikało jedynie, że mienie P. stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, oraz że P. wykonywało wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. W żadnym zaś wypadku przepisy te nie kreowały ani nawet nie potwierdzały prawa zarządu P. w stosunku do konkretnych nieruchomości.

Organ wskazał, ze odwołujący pomija okoliczność, iż na tle przepisów art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.) należy odróżnić władztwo administracyjnoprawne (imperium), które przysługiwało wyłącznie organom terenowym administracji państwowej, od władztwa cywilnoprawnego (dominium), które mogło przysługiwać m. in. przedsiębiorstwom państwowym. Zdaniem organu nieporozumieniem jest podniesienie zarzutu, że komunalizacja nieruchomości jest wyłączona, ponieważ w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego P. funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1989 r. Nr 26, póz. 138), wykonywał Minister Transportu Żeglugi i Łączności, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie należała do przedsiębiorstwa państwowego, tzn. nie znajdowała się w jego zarządzie. Organ podkreślił, że w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie jest przyjęty pogląd, zgodnie z którym zarówno obecny trwały zarząd, który jest sprawowany przez państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jak też dawny zarząd (wcześniej: użytkowanie), który mógł być sprawowany m. in. również przez przedsiębiorstwa państwowe, powstaje i powstawał dawniej na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania oraz z mocy prawa w wyniku nabycia nieruchomości przez jednostkę.

Organ podkreślił, że zdaniem Prezesa NSA wyrażonym we wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, "O tym, że grunty -należały- do przedsiębiorstwa państwowego świadczyło to, że były one nabywane przez przedsiębiorstwa nie tylko w drodze decyzji terenowych organów administracji państwowej bądź umowy o przekazaniu nieruchomości, zawartej między dwiema państwowymi jednostkami organizacyjnymi za zgodą terenowego organu administracji państwowej, ale również, niezależnie od tego ostatniego, na podstawie umowy kupna nieruchomości zawartej z jej właścicielem.

Organ odwoławczy wskazał również, ze nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych, gdyż pkt 1 wskazanego art. 11 odnosi się do organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. Spółka Akcyjna.

W skardze skarżący zarzucał naruszenie art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 1, 3, art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 34, 34a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego" Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późno zmianami) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia

10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. nr 32 poz. 191 ze zm.).

Wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody małopolskiego.

W uzasadnieniu wskazał, że organy orzekające nie odniosły się do okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość stanowi fragment czynnej linii kolejowej [...] (linia szerokotorowa). Stan prawny części tej linii obejmujący grunt zabudowany torami kolejowymi był nieuregulowany, co oznacza, iż nieruchomość pozostawała w posiadaniu Skarbu Państwa, a także mającej osobowość prawną jednostki organizacyjnej PP P. Nieruchomość ta stanowi "infrastrukturę kolejową", w rozumieniu art. 4 pkt 1) ustawy z dnia 28 marca 2003 o transporcie kolejowym zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

Skarżący podniósł, ze organy administracji państwowej pominęły w swoich rozważaniach okoliczność, że nieruchomość ta, stanowiąca infrastrukturę kolejową, jest terenem zamknięty w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne(Dz. U. z 2006 r. nr 27 poz. 10 z późno zm.) ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, a wyłączenie nieruchomości z terenu zamkniętego może zostać dokonane jedynie przez właściwego ministra.

Skoro przedmiotowa nieruchomość, stanowi fragment linii kolejowej, brak jest podstaw do przyjęcia, ze w dniu 27.05.1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Skarżący podkreślił, że wobec pozostawania wydzielonego mienia ogólnonarodowego P. w zakresie kompetencji administracji centralnej, rady narodowe i terenowe organy administracji nie wykonywały wobec tej nieruchomości uprawnień administracyjnych o charakterze władczym.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (OZ.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Według odpisu z księgi wieczystej Kw nr [...], jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia

[...] września 1998 r., jako sposób korzystania widnieje wpis " tory kolejowe"

Z wypisu z rejestru gruntów wynika, ze na przedmiotowej działce gruntu nr [...] znajdują się tory kolejowe. Jako właściciel gruntów wpisany jest Skarb Państwa natomiast jako zarządca wpisane są P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

Jest bezsporną okolicznością, ze przedmiotowa nieruchomość stanowi część linii kolejowych nr [...] i [...].

Organ nie odniósł się do wskazanego w odwołaniu zarzutu skarżącego iż przedmiotowa nieruchomość stanowi infrastrukturę kolejową, co oznacza w tym wypadku czynną linię kolejową wraz z zajętymi pod nią gruntami, usytuowaną na obszarze kolejowym, przeznaczoną do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.

Skoro jak twierdzi skarżący przedmiotowa nieruchomość stanowi infrastrukturę kolejową to domniemanie faktyczne przemawia za tym, że oddanie tej nieruchomości do eksploatacji musiało posiadać jakąś formę prawną.

Jak wskazał skarżący organ nie dokonał żadnych ustaleń na okoliczność objęcia przez skarżącego nieruchomości we władanie. Nie wyjaśnił także statusu tego mienia, a także podstawy jego nabycia przez P. Nie zbadał, zatem czy w stanie faktycznym sprawy występuje negatywna przesłanka komunalizacji mienia.

W uzasadnieniu skargi P. podniosło również, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa pominęła zasadniczą okoliczność, iż nieruchomość ta stanowiąca infrastrukturę kolejową jest terenem zamkniętym w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2006 r. nr 27, poz. 10) a wyłączenie nieruchomości z terenu zamkniętego może zostać dokonane jedynie przez właściwego ministra.

Tak więc organ nie zbadał czy w stanie faktycznym sprawy występuje negatywna przesłanka komunalizacji mienia.

Jak wynika z akt sprawy organ orzekający w tej sprawie nie wykorzystał możliwości wyjaśnienia tych okoliczności, a ponieważ dotyczą one samej istoty sprawy, to uchybienie to miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wyjaśnić w sposób rzeczywisty status prawny przedmiotowej nieruchomości oraz przeanalizować podnoszone wyżej okoliczności.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.