Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 14/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 6, art. 10
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 3 § 2 pkt 4, art. 149, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 30 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 roku sprawy ze skargi A. Ł. na bezczynność Prezydenta Miasta w udzieleniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje Prezydenta Miasta do udzielenia A. Ł. odpowiedzi na pismo z dnia "[...]" roku w zakresie obejmującym informację publiczną, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi; 2/ zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego A.Ł. kwotę 160,30 zł (słownie: sto sześćdziesiąt złotych trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 29 lipca 2004 r. A.Ł. zwrócił się do Prezydenta "[...]" w sprawie zagrożenia stwarzanego przez psy oraz problemie uprzątania psich odchodów z wnioskiem o podjęcie stosownych działań i usunięcie istniejących patologii. Odpowiedź na to pismo A.Ł. uzyskał od Komendanta Straży Miejskiej "[...]", który pismem z dnia 2 września 2004 r. poinformował, że Straż Miejska kilka razy dziennie interweniuje w sprawach wałęsających się psów, nieprawidłowego prowadzania psów i przypadków pogryzień. Komendant Straży Miejskiej stwierdził, że zanieczyszczanie miejsc publicznych jest wykroczeniem; pomimo sprzeciwu właścicieli psów represje odnoszą pewien skutek. Straż Miejska współpracuje w tym zakresie z Referatem podatkowym i Policją. Kolejnym pismem z dnia 6 czerwca 2006 r. A.Ł. zwrócił się do Prezydenta "[...]" o udzielenie informacji ilu mieszkańców w obrębie administracyjnym miasta ma zezwolenie na posiadanie psa rasy niebezpiecznych. W dniu 14 czerwca 2006 r. organ udzielił informacji, iż na terenie miasta zarejestrowanych jest 1449 psów, w tym 11 rasy uznawanej za niebezpieczną.

Po raz kolejny A.Ł. skierował pismo do Prezydenta Miasta dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie zagrożeń stwarzanych przez psy ( pogryzienia i zanieczyszczenia) zarzucając władzom miasta nieprzestrzeganie prawa na wielu płaszczyznach życia społecznego, likwidację izby wytrzeźwień, brak reakcji na problem spożywania alkoholu w miejscach publicznych. Odpowiedź na to pismo uzyskał 18 kwietnia 2007 r.

W dniu 6 stycznia 2009 r. A.Ł. wystosował pismo do Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji w Warszawie w sprawie indolencji władz "[...]" w przedmiocie przeciwdziałania skutkom alkoholizmu i braku zarządzania zbyt dużą populacją psów z zarzutem , że Prezydent Miasta nie odpowiedział na pismo z dnia 17 maja 2007r. Pismo to zostało doręczone do wiadomości Prezydentowi Miasta "[...]". Pismem z dnia 26 stycznia 2009r.organ poinformował A.Ł., że w elektronicznym rejestrze korespondencji, wpływającej do Urzędu nie figuruje pismo wnioskodawcy z dnia 17 maja 2007 r. a z analizy dokumentów urzędowych wynika, że na wszystkie pisma zainteresowany otrzymał odpowiedź w ustawowych terminach.

W piśmie z dnia 2 lutego 2009 r. A.Ł. zanegował fakt otrzymania odpowiedzi na jego pismo z dnia 17 maja 2007 r.

W odpowiedzi, pismem z dnia 10 lutego 2009r Prezydent wyraził ubolewanie, że zainteresowany nie otrzymał odpowiedzi na pismo z maja 2007 r. oraz wyjaśnił, iż zostały podjęte stosowne działania tym zakresie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A.Ł. zarzucał Prezydentowi Miasta "[...]" niezałatwienie jego skargi, wniesionej w trybie art.227 K.p.a. w przedmiocie braku działań Straży Miejskiej w "[...]" w kwestii zagrożeń stwarzanych przez psy. Ponadto zarzucał, że nie otrzymał od Prezydenta Miasta informacji, których żądał w piśmie z dnia 17 maja 2007 r.

Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009r. skarżący wyjaśnił, iż zasadniczym żądaniem jego skargi jest zobowiązanie Prezydenta Miasta "[...]" do udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 17 maja 2007 r., na które dotychczas nie otrzymał odpowiedzi. Wyjaśnił, że pismo to obejmowało kilka stron, a nie jedną, która znajduje się w aktach administracyjnych i dotyczyło także innych problemów aniżeli zagrożenia stwarzane przez psy. Złożył do akt kserokopię tegoż pisma, z którego wynika, że strona domagała się od Prezydenta Miasta "[...]" informacji na temat jakie działania podejmują władze miejskie "[...]" w sprawie walki z alkoholizmem. Podniósł ponownie problem zagrożenia stwarzanego przez psy. Zażądał ponadto informacji ile groźnych w skutkach wypadków spowodowali na chodnikach rowerzyści w 2006 i 2007 roku i jaki to stanowi odsetek w stosunku do obrażeń spowodowanych przez psy. A.Ł. sygnalizował w niniejszym piśmie problemy, związane z niewłaściwym ustawieniem znaków drogowych zakazu postoju i zatrzymywania, zakłócania spokoju przez imprezy muzyczne i alkoholowe organizowane na plaży miejskiej. Domagał się on także informacji o wydatkach, poniesionych przez budżet miasta w 2006 r., związanych z organizacją tych imprez i jaki wydatki w tym zakresie są zaplanowane na 2007 r. Żądał także informacji ile wyniosły koszty utrzymania schroniska dla psów oraz koszty wyłapywania psów i ich transport oraz jakie koszty miasto poniesie w związku z wybudowaniem psich azyli w 2007 r. Ponadto prosił o informację ile wynosiły koszty utrzymania izby wytrzeźwień. Domagał się także informacji ile kosztowało budżet miejski utrzymanie radnych przed podwyżkami diet a ile po podwyżkach.

Prezydent "[...]" w odpowiedzi na skargę nadesłał pismo z dnia 16 kwietnia 2009 r. adresowane do A.Ł., w którym przedstawił ilość mandatów karnych, pouczeń i wniosków o ukaranie właścicieli psów skierowanych do sądu w latach 2003- 2009; wykazał też ilość mandatów nałożonych w tym okresie przez Straż Miejską za zanieczyszczanie miejsc publicznych . Podał także ilość psów zarejestrowanych w ewidencji Urzędu Miejskiego w "[...]" i ilość zezwoleń na utrzymanie psa rasy uznawanej za agresywną. Organ podał też ilość psów przekazanych do schroniska dla bezdomnych zwierząt oraz ilość sprawdzeń dowodów opłaty za posiadanie psa i obowiązkowego szczepienia przeciwko wściekliźnie

Pełnomocnik organu przyznał, iż Prezydent Miasta "[...]" dotychczas nie odpowiedział na pismo A.Ł. z dnia 17 maja 2007 r. Pełnomocnik wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środków zaskarżenia, przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 i 3 ustawy p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub

podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a.)

W związku z wnioskiem strony przeciwnej o odrzucenie skargi w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy skarga jest dopuszczalna z uwagi na to, że przed jej wniesieniem skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, przysługujących w postępowaniu przed organem. Otóż stanowisko pełnomocnika organu w tej kwestii jest nieuzasadnione i Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie go nie podziela. Ustawa wymaga poprzedzenia wniesienia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w przypadkach określonych w art.52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Regulacje te dotyczą skarg, wnoszonych na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a lub inne akty, a nie bezczynności w wydawaniu tych aktów. Omawiany tryb dotyczy tylko wydanych już aktów lub podjętych czynności, a nie ma zastosowania w razie bezczynności w takich sprawach. Jeśli idzie o bezczynność organów ustawodawca w żadnym przepisie nie stawia wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. (podobnie: niepublikowane wyroki WSA w Warszawie z 25 maja 2007 r. I SAB/Wa 20/07 i z 22 marca 2006 r. IV SAB/Wa 158/05). W niepublikowanym wyroku z 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że " skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stanowisko to podziela. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tylko w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji. Nie zawiera natomiast takiego odesłania w stosunku do czynności materialno technicznej, polegającej na jej udzieleniu. Bezzasadnym jest więc powoływanie się na niewyczerpanie trybu zaskarżenia przed wniesieniem skargi skoro ustawa o dostępie do informacji publicznej trybu takiego nie przewiduje, a przepisy K.p.a. nie mają w sprawie zastosowania.

Wynik rozważań, dotyczących dopuszczalności skargi pozwolił Sądowi na zbadanie zasadności skargi, to jest dokonanie oceny, czy Prezydent Miasta "[...]" pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku A.Ł. z dnia 17 maja 2007 r. Aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy wpierw stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek określonego działania.

Ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198, ze zmianami) zwana dalej: ustawą, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji. I tak możliwe jest jej udostępnienie, wymienione w art. 7 ust. 1 tej ustawy, jak również odmowa udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie, czy też stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 1 wyroku NSA w Warszawie z dnia 25 marca 2003r. sygn. akt II SA 4059.02 niepublikowany, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 162/07, niepublikowany).

Jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek, na podstawie art. 10 ustawy o dostępie. Wniosek taki skarżący złożył pismem z dnia 17 maja 2007r., żądając informacji w zakresie, objętym treścią tegoż pisma.

Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na, określone w ustawach, ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa - art. 61 ust. 3 Konstytucji. W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Ustawą taką jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, która opiera się na koncepcji prawa do informacji jako prawa podmiotowego człowieka (art. 2 ust. 1 tej ustawy; T.A. Aleksandrowicz "Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej", W. Pr.2006, s.121).

Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Jest nią zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji. Informacja publiczna odnosi się jednakże do faktów, co wynika jednoznacznie z art. 6 ustawy, gdyż wnioskiem w rozumieniu tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może więc być postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś sprawie np. karnej czy cywilnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne nie są bowiem środkiem do kwestionowania pewnych danych.

Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wniosek skarżącego z dnia 17 maja 2007 r. obejmuje żądania dotyczące informacji publicznej, wynikającej z działalności organu administracji i wydatkowania środków publicznych. Nie można uznać, że Prezydent Miasta "[...]" uwolnił się od obowiązku udzielenia informacji poprzez pismo z dnia 16 kwietnia 2009 r., ponieważ dotyczy ono tylko działań, podejmowanych przez władze miasta "[...]" w kwestii zwalczania zagrożeń, stwarzanych przez psy. Natomiast żądania skarżącego, zawarte w piśmie z dnia 17 maja 2007r. dotyczą również innych kwestii. Z prezentaty umieszczonej na tymże piśmie wynika, że zostało ono złożone w Urzędzie Miejskim w "[...]" i bezspornym jest, że skarżący nie otrzymał na nie odpowiedzi.

Zaznaczyć tu należy, że nie w każdym wypadku informacja publiczna może być udzielona w pełnym zakresie. Należy bowiem wskazać, iż stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie przewidziane są ograniczenia prawa do informacji publicznej w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zatem jeżeli z uwagi na którąś z okoliczności organ odmówi udostępnienia informacji publicznej lub wyłączy ją w pełnym zakresie winien wówczas, wydać decyzję administracyjną ( art. 16 ust. 1 tej ustawy), która będzie podlegała kontroli w zależności od chronionego dobra, bądź kontroli sądu administracyjnego bądź sądu powszechnego.

Reasumując stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy organ od ponad dwóch lat nie odpowiedział na pismo skarżącego, żądającego informacji publicznej, to pozostaje on w bezczynności, bez względu na to z jakich powodów doszło do takiego stanu rzeczy.

Wobec powyższego skargę należało uznać za uzasadnioną i na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy czym, zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnił tylko koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, wykazane przez stronę w spisie kosztów, z tym że koszty przejazdu strony do sądu w kwocie 44,- zł, najtańszym środkiem lokomocji.