Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 374/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w sprawie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wojewody D. z dnia [...] 2012 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z póź. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania D. K., pełnomocnika T. D., od decyzji Prezydenta J. G. z dnia [...] 2011 r., nr [...], orzekającej o anulowaniu czynności materialno - technicznej w przedmiocie zameldowania w/w wraz z małoletnią córką M. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w J. G. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że postępowanie w sprawie wymeldowania T. D. wraz z córką M. z miejsca stałego pobytu w lokalu przy ul. [...] w J. G., wszczęte zostało przez Prezydenta J. G. w dniu [...] września 2011 r.

Fakt niezamieszkiwania zainteresowanych w spornym lokalu wskazany został przez D. D. Jak dodał, w/w osoby przebywają w Niemczech. Do wniosku strona dołączyła kopię pisma skierowanego do Wydziału Gospodarki Lokalowej, z którego wynika, że T. D. nigdy fizycznie nie zamieszkiwał w spornej nieruchomości, jak również oświadczenie sąsiadów potwierdzające powyższe.

W pierwszych czynnościach wyjaśniających do protokołu przesłuchano J. W., E. S. i J. K., sąsiadów wnioskodawcy, którzy wespół oświadczyli, że T. D. nigdy nie zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania. Z kolei R. W. stwierdził, że w ogóle nie zna zainteresowanego. Ponadto J. W. i R. W. wspomnieli, że pomagali przy wprowadzaniu się D. D. wraz z żoną i córką do przedmiotowego lokalu. Wnosili wówczas meble i rzeczy, ale należące jedynie do wyżej wymienionych.

Nie mogąc skontaktować się z zainteresowanym, mając na względzie art. 34 kodeksu postępowania administracyjnego organ I instancji skierował do Sądu Rejonowego w J. G., wniosek o wyznaczenie przedstawiciela dla nieobecnej strony, celem zapewnienia Jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Sąd Rejonowy w J. G. Wydział III Rodzinny i Nieletnich oddalił przedmiotowy wniosek uznając, że miejsce pobytu w/w jest znane. W uzasadnieniu powołano się na oświadczenie D. D., w którym wskazał, że brat przebywa za granicą.

Mając powyższe na uwadze, organ administracji wystosował pismo do zainteresowanego, na adres w Niemczech, zawiadamiające o toczącym się postępowaniu.

W dniu [...] grudnia 2011 r. zeznania do protokołu złożył T. D. Oznajmił wówczas, że nie będzie zajmował stanowiska w tej sprawie, lecz wyznaczy do tych czynności stosownego pełnomocnika. W tym samym dniu oświadczenie złożyła S. D., siostra stron postępowania. Wyjaśniła, że wraz z mamą i braćmi zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] w J. G. Po wyprowadzeniu się mamy spod tego adresu została głównym najemcą mieszkania. Z uwagi na planowany remont budynku, otrzymała możliwość zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w J. G. (wraz z tytułem najmu) gdzie wprowadził się jednak tylko D. D. z rodziną. Jak stwierdziła, T. D. nigdy nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu, a około roku 2005-2006 wyjechał do Niemiec. Na koniec dodała, że w czerwcu 2011 r. zrzekła się prawa do spornej nieruchomości, na rzecz braci. Niestety, nie wskazując konkretnej osoby, mogła doprowadzić do konfliktu między nimi.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. T. D. ustanowił pełnomocnika, w osobie D. K.o. Działając w imieniu strony D. K. złożył pisemne zeznania. Podniósł, że T. D. jest zameldowany w spornym lokalu od 2001 r. W 2008 r., w celu podjęcia kształcenia, wyjechał do miejscowości A., w Niemczech, lecz nigdy nie porzucił zamiaru zamieszkiwania na stałe w spornej nieruchomości. W dniu [...] grudnia 2011 r. pod danym adresem doszło do interwencji Policji, z uwagi na niemożność dostania się zainteresowanego do wspomnianego lokalu.

Odpowiadając na powyższe D. D. podniósł, że nieprawdą jest, jakoby brat kiedykolwiek przebywał na stałe w miejscu zameldowania, czy też posiadał w nim rzeczy osobiste.

W dniu [...] stycznia 2012 r. dokonano oględzin lokalu przy ul. [...] w J. G. Ustalono, że w mieszkaniu nie ma żadnych rzeczy należących do zainteresowanego. Obecna w trakcie czynności R. D. oznajmiła, że w/w nigdy nie mieszkał w tym miejscu. Z kolei K. G., znajomy wnioskodawcy, dodał, że nigdy nie widział wymienionego ani jego córki.

Po dokonaniu powyższych ustaleń, organ I instancji, działając zgodnie z art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, powiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego, wniesieniu ewentualnych uwag bądź żądań. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik strony stwierdził, że absencja T. D. podczas oględzin lokalu spowodowana była faktem, że nie miał możliwości przebywania w Polsce.

Po analizie dokumentów organ I instancji stwierdził, że zainteresowany nigdy nie mieszkał w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zgodnie z art. 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 16 lutego 2012 r. nr [...] Prezydent J. G. orzekł o anulowaniu czynności materialno - technicznej w przedmiocie zameldowania T. D. wraz z małoletnią córką M. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w J. G. Od wskazanego rozstrzygnięcia, pełnomocnik strony wniósł odwołanie.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny i prawny organ II instancji rozpoznając przedmiotową sprawę zważył, co następuje:

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa (art. 5, 8, 10, 15 ustawy) i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności materialno-technicznej, rodzącej skutki prawne. Zameldowanie rodzi domniemanie faktyczne istnienia uprawnienia do przebywania w lokalu, jak również stanowi potwierdzenie samego w nim zamieszkania. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania zgodnie z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, rozstrzyga organ meldunkowy.

Powołany powyżej przepis ustawy upoważnia zatem organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania, zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył, spełniała warunki określone w ustawie. Zgodnie zaś z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Organy administracji publicznej orzekające w sprawie o zameldowanie zobowiązane są zatem do ustalenia, czy w dacie dokonania czynności zameldowania przez określoną osobę na pobyt czasowy lub stały, osoba ta faktycznie przebywała w spornym lokalu z zamiarem pobytu na deklarowany czas.

Materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji dowiódł, że T. D. nie mieszkał w lokalu ul. [...] w J. G. w dacie dokonywania zameldowania. Fakt ten potwierdzony został przez wnioskodawcę, S. D. (siostrę stron), jak również zeznaniami wielu powołanych do sprawy świadków. J. W., E. S., R. W., J. Kw. –sąsiedzi – zgodnie oświadczyli, że zainteresowany nigdy nie mieszkał w rzeczonym lokalu. Warto w tym miejscu podkreślić, że osoby zeznające do protokołu są każdorazowo pouczane o odpowiedzialności karnej za składane zeznania, co wynika wprost z art. 233 kodeksu karnego. W trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego przeprowadzono również oględziny lokalu, na podstawie których stwierdzono, że T. D. nie posiada w tym miejscu żadnych rzeczy osobistych ani majątkowych. R. D. i K. G., obecni w trakcie dokonywania powyższych czynności, również potwierdzili, że T. D. nigdy nie mieszkał w spornym mieszkaniu. Ogół przeprowadzonych przez organ I instancji czynności dowodowych, w ocenie Wojewody D., był wystarczający do wydania przedmiotowej decyzji. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniami D. K., pełnomocnika strony, że doszło do naruszenia art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z powyższym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To też zostało spełnione w niniejszej sprawie.

Jak ustalono, na podstawie zeznań siostry stron, do rzeczonego lokalu wprowadził się tylko D. D. z rodziną zaś T. D. nigdy w tym miejscu nie zamieszkiwał. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Tak więc obowiązek meldunkowy wynika wprost z ustawy. Ma on na celu wyłącznie rejestrację danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, na co wyraźnie wskazuje treść art. 1 ust. 2 wymienionej ustawy. Wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu właściwemu organowi przez osobę spełniającą własny obowiązek meldunkowy wymaganych przepisem art. 11 ust. 1 i 12 ust. 1 ustawy danych na formularzu "zgłoszenie pobytu stałego", a w przypadku meldowania się na pobyt czasowy powyżej trzech miesięcy- na formularzu "Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące", wraz z potwierdzeniem na tymże formularzu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu (np. zarządcą budynku), co stanowi warunek sine qua non zameldowania, faktu przebywania osoby pod wskazanym w nim adresem (art. 9 ust. 2a ustawy) i dokonaniu na tej podstawie przez tenże organ aktu rejestracji będącego czynnością materialno - techniczną rodzącą skutki prawne.

Tak więc przyjęcie przez organ zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego powyżej trzech miesięcy i dokonanie odpowiedniego wpisu o zameldowaniu, co do zasady nie następuje poprzez wydanie decyzji i jest wyłącznie następstwem oświadczenia woli osoby zgłaszającej pobyt w danym miejscu. Wyjątek od tej zasady, to jest dokonanie czynności meldunkowej mimo braku prawidłowo dokonywanego zgłoszenia osoby, na której ciąży obowiązek zameldowania się, może nastąpić tylko w przypadku określonym w art. 47 ust. 2 wskazywanej ustawy, i konieczne jest wówczas przeprowadzenie stosownego postępowania administracyjnego oraz wydanie decyzji w tym przedmiocie. Przesłankę określoną w art. 47 ust. 2 ustawy ("zgłoszone dane budzą wątpliwości") wypełnia zgłoszenie pobytu niezawierające potwierdzenia przebywania w lokalu zgodnego z art. 9 ust. 2a ustawy, które to potwierdzenie ma dowodowy charakter. Zdarza się bowiem niekiedy, że dysponent lokalu, będąc przeciwny zameldowaniu w nim określonej zamieszkującej w nim osoby, odmawia wspomnianego potwierdzenia na formularzu zgłoszenia. Występują także sytuacje, w których odmowa potwierdzenia pobytu przez dysponenta mieszkania wynika z faktu, że dana osoba rzeczywiście w konkretnym lokalu nie przebywa lub nigdy nie przebywała, co musi skutkować wydaniem decyzji odmawiającej zameldowania. W trybie powyższego procesu dokonuje się też uchylenia błędnie dokonanej czynności materialno -technicznej zameldowania. Pamiętać należy przede wszystkim, że główną funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja rzeczywistego pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisem ewidencyjnym. Prowadzenie ewidencji ludności nie jest bowiem formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zameldowanie to czynność materialno-techniczna polegająca na zarejestrowaniu danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu. Jeżeli czynność ta jest niezgodna z prawem, organ administracyjny właściwy do spraw ewidencji ludności rozstrzyga w sprawie zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej badane jest, czy w dacie zameldowania spełnione zostały łącznie przesłanki przewidziane w art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 tej ustawy, tj. czy przy zameldowaniu na pobyt stały przedstawiono potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, oraz czy osoba dopełniająca obowiązku meldunkowego w dacie zameldowania zamieszkiwała w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zameldowanie dokonane bez spełnienia tych przesłanek jest niezgodne z prawem. Jeżeli zostanie stwierdzone, że zameldowanie nastąpiło mimo tego, iż osoba nie mieszkała w lokalu, w którym została zameldowana, to właściwy organ jest zobowiązany orzec o usunięciu zapisu o zameldowaniu z ewidencji ludności.

W ocenie Wojewody D. wskazane wyżej okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie, w związku z czym należało dokonać korekty samej czynności zameldowania, jako wadliwej. Organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że w dacie dokonywania zameldowania, jak i w późniejszym czasie, zainteresowany nie mieszkał w lokalu. Nie ma podstaw do zanegowania prawdziwości oświadczeń złożonych w sprawie, które to oświadczenia były kluczowymi dla sprawy. Co więcej, S. D. - główna najemczyni lokalu w czasie dokonywania zameldowania zainteresowanego - potwierdziła, że nigdy fizycznie nie zamieszkał na terenie nieruchomości. Jak ustalono, w czerwcu 2011 r. zrzekła się praw do przedmiotowej nieruchomości na rzecz D. D. i T. D. W wyniku powyższego D. D. złożył do Wydziału Lokali Mieszkalnych wniosek o zawarcie z nim umowy najmu nieruchomości. Z posiadanych przezeń informacji wynikało jednakże, że czynność ta może być dokonana jedynie za zgodą T. D. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skierował wyjaśnienia w tej sprawie, wskazując, że T. D. nie przebywa w Polsce od 15 lat. Do pisma dołączono oświadczenia osób zamieszkałych w budynku, potwierdzające powyższe. Konsekwencją powyższego było zawarcie z dniem 1 września 2011 r. umowy najmu jedynie z D. D. Według organu II instancji powyższe mogło stać się zaczątkiem konfliktu między stronami. Warto jednak wyjaśnić, że czynność zameldowania uzależniona jest jedynie i wyłącznie od samego zamieszkiwania w danym miejscu, nie zaś od posiadania w tym względzie praw do mieszkania. Postępowanie meldunkowe ma charakter zawężony, tj. obejmuje konkretne przepisy prawa. W związku z czym decyzja wydana w tym zakresie nie może powodować żadnych skutków cywilno - prawnych. Sprawy dotyczące praw do mieszkania regulowane są poprzez orzeczenia sądów powszechnych, nie zaś organów meldunkowych.

W odwołaniu od decyzji D. K. podnosił, że T. D. mieszkał w lokalu w dacie dokonywania zameldowania, co więcej ma zamiar mieszkać w przyszłości, po powrocie do kraju. Na wstępie warto zwrócić uwagę na fakt, że zainteresowany wyjeżdżając z Polski winien dokonać stosownego zgłoszenia we właściwym organie gminy. Jak stanowi przepis art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Zainteresowany nie ukrywa, że faktycznie wyjechał za granicę. Co więcej, wspomina, że było to w 2008 r. Oznacza to, iż od ponad 4 lat zainteresowany nie dopełnił nałożonych nań obowiązków meldunkowych. Jak twierdzi pełnomocnik strony, wyjazd za granicę był jedynie tymczasowy. W ocenie Wojewody D. trudno uznać za tymczasowy wyjazd, który trwa tak długi czas i w trakcie którego, za granicą rodzi się córka zainteresowanego. Okoliczność ta dowodzi, że to właśnie w Niemczech strona założyła centrum życiowe, mieszka, pracuje i opiekuje się rodziną.

Pełnomocnik strony podnosił naruszenie przez organ I instancji art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się, co do zebranych materiałów dowodowych. W ocenie organu II instancji zarzut ten jest bezpodstawny i nie ma realnego uzasadnienia. Wszak, jak wskazują dokumenty sprawy:

- z uwagi na początkową trudność z zawiadomieniem T. D. o prowadzonym postępowaniu, organ I instancji wnosi do Sądu Rejonowego o wyznaczenie kuratora. Wniosek zostaje odrzucony, gdyż adres zainteresowanego - w Niemczech - jest znany,

- w związku z powyższym organ administracji kieruje pismo tej samej treści na adres zagraniczny. Jak dowodzi zwrotne potwierdzenie odbioru, T. D. odbiera przesyłkę listowną,

- w dniu [...] i [...] grudnia 2011 r. T. D. składa oświadczenie w obecności pracownika Urzędu. Jednocześnie wyznacza pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie,

- pismem z dnia 29 grudnia 2011 r. pełnomocnik składa pisemne oświadczenie,

- pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. organ I instancji zawiadomił o planowanych oględzinach lokalu. Pismo zostało odebrane w dniu [...] stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 79 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Oględziny lokalu przeprowadzono w dniu [...] stycznia 2012 r., lecz bez udziału strony,

- pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. pełnomocnik stron został zawiadomiony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz wszystkich przysługujących mu prawach, wynikających z art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Pismo zostało odebrane.

Analizując powyższe trudno nie dojść do wniosku, że podnoszone przez D. K. nieprawidłowości nie zaistniały.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, obywatel polski przebywający stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 10 w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Jak dowodzi materiał dowodowy sprawy T. D. nigdy nie zamieszkał w miejscu dokonywania zameldowania, a jego zamiar zamieszkania po powrocie do kraju budzi słuszne wątpliwości. W odwołaniu od decyzji podniesiona została okoliczność utrudniania zainteresowanemu przez wnioskodawcę wejścia do mieszkania. Wojewoda D. nie znajduje na to potwierdzenia w materiale dowodowym. Skoro D. D. uniemożliwiał stronie swobodny dostęp do lokalu, dlaczego zainteresowany nie podjął żadnych czynności by zmienić zaistniałą sytuację. Skoro tak zależało mu na przebywaniu w tym miejscu, dlaczego nie wykonał w tym zakresie żadnych skutecznych działań. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Z analogiczną sytuacją będziemy mieć do czynienia także w sytuacji, gdy skorzystała z takich środków prawnych, a nie odniosły one zamierzonego skutku.

Na podstawie zeznań wnioskodawcy, ale (i przede wszystkim) powołanych w sprawie świadków, w tym ówczesnego najemcy, oraz oględzin lokalu stwierdzić należy, że T. D. nigdy nie zamieszkał w przedmiotowej nieruchomości. Wobec powyższego wydanie przedmiotowej decyzji uznać należy za zgodne z przepisami. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie podkreśla się, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik T. D. wniósł o jej uchylenie, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie ujawniające się nieuzasadnionym przyjęciem, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było ustawowych przesłanek uzasadniających zameldowanie T. D. wraz z córką M. w przedmiotowym lokalu, w sytuacji gdy dane wskazane we wniosku o dokonanie zameldowania (w chwili dokonania zameldowania T. D.) były zgodne z istniejącym stanem faktycznym, tj. T. D. zamieszkiwał w rzeczonym lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu.

2. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, iż ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadnia orzeczenie o anulowaniu zameldowania T. D. wraz z córką M. w rzeczonym lokalu mieszkalny, podczas gdy skarżący w chwili zameldowania zamieszkiwał w mieszkaniu pod adresem: ul. [...] w J. G.

3. Istotny błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ administracji polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż T. D. wraz córką M. nie mieszkał w lokalu mieszkalnym położonym w J. G. przy ul. [...] w chwili ich zameldowania pod ww. adresem (ani też później), podczas gdy T. D. w rzeczonym mieszkaniu w chwili zameldowania mieszkał i dopiero we wrześniu 2008 roku wyjechał tymczasowo do Niemiec do miejscowości A. w celu podjęcia kształcenia zawodowego, przy czym nigdy nie miał zamiaru stałego opuszczenia wskazanego powyżej lokalu mieszkalnego.

4. Rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego ujawniające się bezpodstawnym przyjęciem, iż w dacie zameldowania T. D. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, nie mieszkał on w tym lokalu,

5. Obrazę przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego i ich błędne zastosowanie sprowadzające się do sporządzenia w sposób wadliwy uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez pominięcie w jego treści istotnych dla sprawy okoliczności, powołanie jako podstawy orzekania okoliczności przytoczonych jedynie przez wnioskodawcą (tj. D. D.) i przyjęcie ich jako wiarygodnego materiału dowodowego, stanowiącego wartościową podstawę rozważań prawnych, co stanowi zarzut nierozpoznania istoty sprawy.

6. Naruszenie przepisu art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, podczas gdy organ zobowiązany był do umożliwienia stronie wypowiedzenie się co do materiałów dowodowych zebranych w przedmiotowym zakresie.

W motywach podniesiono m.in., że skarżący w spornym lokalu jest zameldowany od 2001 r. W chwili zameldowania mieszkał w tym lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu. Następnie T. D. we wrześniu 2008 roku wyjechał tymczasowo do Niemiec do miejscowości A. w celu podjęcia kształcenia zawodowego, jednocześnie nigdy nie miał zamiaru stałego opuszczenia wskazanego powyżej lokalu mieszkalnego. Podczas swojego pobytu w Niemczech T. D. wielokrotnie próbował dostać się (wejść) do przedmiotowego lokalu mieszkalnego (gdzie m.in. znajdują się lub przynajmniej powinny znajdować się należącego do niego osobiste przedmioty), ale próby te skutecznie uniemożliwiał mu jego brat - tj. wnioskodawca: D. D., który obecnie zajmuje powyższy lokal.

W związku z powyższym stwierdzono, że skarżący nie ma i nigdy nie miał zamiaru opuszczenia przedmiotowego lokalu mieszkalnego na stałe, co więcej w powyższym lokalu zorganizowane było i jest jego centrum życiowe (tym bardziej, iż zajmowane było przez jego brata, z którym nie zawsze był skonfliktowany). T. D. oświadczył także, iż obecnie nie może przebywać w rzeczonym mieszkaniu, z uwagi na fakt, iż uniemożliwia mu to wnioskodawca – D. D.

Stąd skarżący zarzucił, iż w okolicznościach niniejszej sprawy czynność materiaIno - techniczna zameldowania T. D. wraz z jego córką M. była prawidłowa i nie budząca wątpliwości w danym stanie faktycznym, a zatem orzeczenie o anulowaniu zapisu o ich zameldowaniu nie znajduje uzasadnienia.

Ponadto zarzucono, iż Wojewoda D. (a wcześniej Prezydent Miasta J. G.) dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, iż ustalony w sprawie stan faktyczny uzasadnia orzeczenie o anulowaniu zameldowania T. D. wraz z córką M. w rzeczonym lokalu mieszkalnym. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż T. D. w chwili jego zameldowania w przedmiotowym lokalu w roku 2001 r., mieszkał pod wskazanym adresem, natomiast do Niemiec wyjechał (tymczasowo) dopiero w 2008 r.

W związku z powyższym przedmiotem niniejszego postępowania mogła być ewentualnie kwestia wymeldowania skarżącego wraz z jego córką z rzeczonego lokalu, a nie orzeczenie o anulowaniu jego zameldowania. Organ pierwszej instancji rozstrzygając powyższą sprawę, winien oceniać ją w kontekście przepisu art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, brak było również podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu T. D. wraz z córką z lokalu. Stwierdzono, że w orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednolity pogląd, iż spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma trwały charakter. Sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w taki sposób, iż uzasadnia to orzeczenie o jego wymeldowaniu. Tym bardziej brak jest w takim wypadku podstaw do orzeczenia w stosunku do takiej osoby o anulowaniu zapisu o jej zameldowaniu.

Stąd skarżący uznał, że niniejsze postępowanie winno być umorzone przez organ administracji w całości jako bezprzedmiotowe. Zaznaczono, że sama wola określonej osoby dalszego zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od okoliczności faktycznych czy prawnych, stanowi bezwzględną przeszkodę dla konstatacji, iż nastąpiło opuszczenie lokalu, nawet pomimo obiektywnego trwałego braku możliwości z niego korzystania.

Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że T. D. nigdy nie miał zamiaru trwałego opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego w J. G. przy ul. [...], a w chwili obecnej nie może w nim zamieszkiwać w wyniku sprzeciwu D. D., który zajmuje rzeczone mieszkanie, a zatem nie może w nim mieszkać w wyniku niezależnych od niego okoliczności. T. D. zarzucił także, iż poza przedmiotowym lokalem położonym w J. G. przy ul. [...], nie ma innego miejsca stałego pobytu w Polsce.

Ponadto zarzucono organowi administracji rozstrzygającemu niniejszą sprawę naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie w sposób pobieżny, bez poddania zgromadzonych w sprawie dokumentów szczegółowej analizie, w szczególności pod kątem wynikającego z nich stanu prawnego i faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności czyli zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zwanej dalej w skrócie ustawą o ewidencji, obowiązek meldunkowy polega na między innymi zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Jak więc wynika z powyższych przepisów, zameldowanie się nie jest uprawnieniem lecz obowiązkiem. Z kolei z przepisu art. 9 ust. 2b, zgodnie z którym zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, wynika w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest za zależne od prawa do lokalu. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem.

Zatem potwierdzenie pobytu wymagane przepisem art. 9 ust. 2a ustawy ma jedynie charakter poświadczenia faktu a nie stwierdzenia prawa, czy wyrażenia zgody przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu. Natomiast przesłanką zameldowania jest wyłącznie faktyczne przebywanie pod oznaczonym adresem (art. 7 ust. 1 w związku z art. 10 ustawy).

W sytuacji, gdy zgłoszone dane nie budzą wątpliwości, organ dokonuje rejestracji w formie czynności materialno-technicznej, rodzącej skutki prawne, niemniej jednak ustawa przewiduje, m.in. w art. 47 ust. 2 wyjątki od tej zasady dopuszczające wydanie decyzji. W niniejszym postępowaniu mamy właśnie do czynienia z przypadkiem przewidzianym w art. 47 ust. 2. W myśl powołanego unormowania, w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, organ ewidencyjny jest upoważniony rozstrzygnąć o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania. W niniejszej sprawie, organ, zgodnie z tym przepisem badał w postępowaniu administracyjnym wątpliwości związane z ustaleniem, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie zamieszkiwała pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Akt meldunku ma bowiem potwierdzać stan aktualny, a nie przyszły lub przeszły.

Wbrew zarzutom skargi organy meldunkowe prawidłowo oceniły, że zgłoszony brak przesłanki faktycznego przebywania skarżącego pod oznaczonym adresem w czasie dokonania aktu zameldowania wypełnia dyrektywę określoną w art. 47 ust. 2 ustawy powodując konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania i rozstrzygnięcia przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i 77 k.p.a., a organy decyzyjne nie uchybiły wymogom art. 80 k.p.a. i zasadnie oceniły, że skarżący (wraz z córką) w ogóle nie zamieszkał w lokalu przy ul. [...] w J. G., a ta kwestia miała decydujące znaczenie przy ocenie prawidłowości zameldowania. Podkreślić należy, że sam skarżący nie zajął stanowiska w sprawie, oświadczając, że powołał pełnomocnika, który będzie go reprezentował. Pełnomocnik skarżącego oświadczył natomiast, że T. D. jest zameldowany w przedmiotowym mieszkaniu od 2001 r., a we wrześniu 2008 r. wyjechał tymczasowo do Niemiec w celu podjęcia kształcenia zawodowego, ale bez zamiaru stałego opuszczenia lokalu. Inne osoby przesłuchane w sprawie: D. D. (zamieszkujący w spornym mieszkaniu), S. D. (siostra stron), J. W., E. S., R. W., J. K. (sąsiedzi) jednoznacznie oświadczyły – pod rygorem odpowiedzialności karnej – że T. D. nigdy nie mieszkał w spornym lokalu. Również przeprowadzone oględziny lokalu potwierdziły, że T. D. nie posiada w nim żadnych rzeczy osobistych lub majątkowych, a uczestniczące w oględzinach osoby: R. D. (żona D. D.) oraz K. G. (znajomy D. D.) również potwierdziły stanowisko, że T. D. w ogólne nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu.

W odwołaniu od decyzji I instancji skarżący podnosił wprawdzie, że utrudniano mu dostęp do spornego mieszkania, jednak z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, by T. D. podjął jakieś kroki prawne w celu zmiany tej sytuacji. Organ prawidłowo skonstatował, że w myśl ustalonego orzecznictwa, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie jest do niego dopuszczana, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

Należy zauważyć, że wprawdzie w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze do sądu, pełnomocnik skarżącego twierdził, że T. D. w chwili zameldowania w 2001 r. zamieszkał w przedmiotowym lokalu, jednak twierdzenie to – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – trzeba uznać za gołosłowne, tym bardziej, że nie zostało ono udokumentowane jakimkolwiek dowodem, który poddawał by w wątpliwość wnioski płynące z materiału dowodowego zebranego przez organ. Wbrew oczekiwaniom skargi – materiał dowodowy nie stwarzał również podstaw do oceny sprawy w kontekście postępowania o wymeldowanie, gdyż byłoby to możliwe tylko w sytuacji, gdyby ustalono, że skarżący po zameldowaniu, a przed opuszczeniem miejsca pobytu stałego, najpierw w nim zamieszkał. Takich dowodów w sprawie nie przedstawiono. Dlatego postępowanie wszczęte pierwotnie jako postępowanie o wymeldowanie organ prawidłowo przekwalifikował na postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej. W związku z tym za nietrafny należało uznać wniosek skargi o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisu art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu organ należycie wykonał obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Należy zauważyć, że kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, jednak musi zawsze wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. W niniejszej sprawie postulat ten został spełniony. Zarzut strony jest również niezasadny z tego powodu, że strona jest równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Prawo to wynika z art. 78 k.p.a i w ogóle z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by strona skarżąca w jakimkolwiek zakresie skorzystała z przysługującego jej prawa inicjatywy dowodowej, a zarzut naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. nie wskazuje na rodzaj popełnionych przez organ uchybień.

W ocenie Sądu, organy nie uchybiły dyrektywie kompletności uzasadnienia badanej decyzji, które jest pełne, wyczerpujące i spójne. Za zupełnie bezzasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Z wyliczenia przedstawionego przez organ odwoławczy na s. 4 decyzji (znajdującego pokrycie w aktach sprawy) wynika, że organ nie uchybił obowiązkom, jakie założyły nań w tym zakresie przepisy k.p.a.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.