Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 609/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art.3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Sądu Okręgowego we W. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek T. S.

Jak wynikało z akt sprawy Skarżący w dniu 12 lutego 2021 r. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w składzie jednoosobowym (po dwa dla każdego składu), w których orzekali: SSR: M. W., P. K., A. M., M. K., A. S. wraz z ich pisemnym uzasadnieniem wydanym po rozpoznaniu: 1) pozwu właścicieli lokalu wyodrębnionego lub Gminy W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej o zapłatę, przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina W., a liczba lokali jest większa niż siedem; 2) lub pozwu Wspólnoty Mieszkaniowej przeciwko właścicielowi lokalu wyodrębnionego lub Gminie W. o zapłatę przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina W., a liczba lokali jest większa niż siedem.

Wnioskował aby do każdego z wyroków dołączyć kserokopię dokumentu, o którym mowa w art. 68 § 1 k.p.c. w zw. z art. 67 i art. 68 § 1¹ k.p.c. na podstawie którego ww. Sędzia referent rozpoznający sprawę przyjął (uznał), że osoba, która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową pełnomocnictwa procesowego zawodowemu pełnomocnikowi do sporządzenia pozwu lub odpowiedzi na pozew jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową i z jakiego dokumentu urzędowego lub innego dokumentu uprawnienie to wynika.

Skarżący wyjaśnił, że chodzi mu o wyroki wydane w takich sprawach, w których w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej występują zarządcy nieruchomości, a mianowicie Zakład Gospodarki Mieszkaniowej A Sp. z o.o., Zakład Gospodarki Nieruchomościami B sp. z o.o., C Sp. z o.o., D Sp. z o.o., E Sp. z o.o. działający od 2001 r. w oparciu o uchwałę zaprotokołowaną przez notariusza o zmianie sposobu zarządu na podstawie art. 18 ust. 2a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

Nadto prosił o udostępnienie postanowień Sądu Rejonowego (wraz z uzasadnieniem) w składzie jw. oraz w składzie SSR A. M. ustanawiających na wniosek właściciela lokalu wyodrębnionego zarządcę przymusowego na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali z pierwszej przesłanki jeżeli zarząd nie został powołany do reprezentowania wspólnoty i wykonywania czynności zarządzania (dotyczy nieruchomości budynkowych, w których współwłaścicielem jest Gmina W. a liczba lokali mieszkalnych jest większa niż siedem). Zaznaczał, że wniosek nie obejmuje nieruchomości przy pl. [...] [...], w której SR w składzie SSR P. K. ustanowił zarządcę przymusowego, ani takich, w których sąd odwołał zarządcę przymusowego i ustanowił nowego zarządcę przymusowego. Pytanie oznaczone literą "A"

Skarżący prosił też (pytanie oznaczone literą "B") o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w Sądzie Rejonowym dla [...] w I Wydziale Cywilnym w ostatnich 10 latach na wniosek strony został wyłączony sędzia ze składu orzekającego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. W przypadku pozytywnej odpowiedzi Strona prosiła o wskazanie imion i nazwisk wyłączonych sędziów, sygnatury akt sprawy, okazania postanowienia o wyłączeniu wraz z uzasadnieniem. W razie odpowiedzi negatywnej prosiła o podanie imienia i nazwiska sędziów, których dotyczyły wnioski o wyłączenie, które zostały oddalone. W przypadku sędziów jw. prosił o okazanie postanowienia o oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego wraz z uzasadnieniem. Zastrzegł, że wniosek nie obejmuje postępowań zainicjonowanych przez Stronę.

Wskazując na sposób i formę udostępnienia informacji, co do zakresu oznaczonego literą "A" prosił aby umożliwić mu przegląd kopii wyroków, postanowień i dokumentów na miejscu z opcją wykonania zdjęć lub doręczenia kserokopii. Co do zakresu oznaczonego literą "B" domagał się odpowiedzi pisemnej na wskazany adres.

Pismem z dnia 11 marca 2021 r. organ poinformował, że żądane dane stanowią informację publiczną przetworzoną w związku z tym wezwał Stronę do wskazania, w zakreślonym siedmiodniowym terminie, szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem ww. informacji. Zastrzegł, że uchybienie wezwaniu organu będzie skutkowało odmową udostępnienia żądnych informacji.

Kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego w zakresie oznaczonym literą "A" odnośnie udostępnienia kserokopii wskazanych dokumentów uzasadniających uznanie umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, stwierdzając, że są to dokumenty prywatne, które nie mają statusu informacji publicznej.

W dniu 30 marca 2021 r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne udostępnienie żądanych informacji wywodząc, że domaganie się od niego wykazania szczególnego interesu publicznego nie ma uzasadnienia prawnego. Zaznaczał, że trudności techniczne z odszukaniem orzeczeń nie powodują utraty statusu informacji publicznej. Powoływał się na niedawny fakt udostępnienia mu do wglądu orzeczeń jednego z sędziów wskazanych we wniosku.

Decyzją z dnia [...] organ odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem. Powołując się na art. 1 ust. 1, art. 10 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.) stwierdził, że bezspornie żądane dane stanowią informację publiczną, jednakże organ nie prowadzi żadnych repertoriów czy statystyk pozwalających na wyselekcjonowanie danych wg wskazanych kryteriów. Opisał zakres czynności niezbędnych do pozyskania żądanych informacji, wskazując, że przekraczają one ramy informacji prostej, stanowiąc informację przetworzoną. Wobec braku wykazania przesłanek do jej pozyskania organ odmówił żądaniu Strony we wskazanym zakresie, informując, przy tym, że dane dotyczące umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej stanowią dokumenty prywatne, co odbiera im status informacji publicznej. Zaznaczył, że o tym fakcie powiadomił Stronę odrębnym pismem.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Prezes Sądu Okręgowego we W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Za udowodnione uznał twierdzenia tegoż organu, że zakres żądanych informacji wymaga analizy ok 300 spraw, gdyż nie były one możliwe do pozyskania na podstawie prowadzonych spisów czy repertoriów. Wymagałoby to od pracowników organu wyszukania 300 akt sądowych, w tym także w archiwach, przejrzenia wszystkich tych spraw, przygotowania kserokopii wnioskowanych orzeczeń, po ich uprzedniej anonimizacji. Czynności te wiązałaby się z koniecznością dokładnego zapoznania się z ponad 1500 stronami formatu A-4, licząc jedynie po pięć stron na każdą sprawę. Opisane działania angażowałby dodatkową pracę organu (w tym archiwum), wymagałyby znacznego nakładu sił i środków, co wpływałoby na normalny tok działania instytucji i utrudniałoby wykonywanie podstawowych zadań w zakresie wymiaru sprawiedliwości. Ilość i zakres żądanych danych powoduje, że ich suma będzie wynikiem intelektualnego i organizacyjnego przetworzenia tworząc nową jakościowo informację przygotowaną specjalnie dla Wnioskodawcy na podstawie pierwotnego zasobu danych. Organ wskazał również na dodatkowe okoliczności wpływające na czasochłonność realizacji wniosku Strony, tj. pandemię koronawirusa z jej wszystkimi konsekwencjami, w tym zakresie funkcjonowania organu; ograniczenia wynikające z realizowanych przez Rząd RP szczególnych rozwiązań dotyczących zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19, wskazując w szczególności na wytyczne Ministerstwa Sprawiedliwości kierowane do poszczególnych Sądów w zakresie ograniczenia ich funkcjonowania (wyłącznie w sprawach pilnych: rodzinnych, karnych), poza tym zakresem leżą sprawy z zakresu informacji publicznej.

W opinii organu odwoławczego wniosek Strony dotyczy udzielenia informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p. Powołując się na piśmiennictwo i judykaturę organ zdefiniował działanie w ramach szczególnego interesu publicznego, wyróżniając konieczność występowania dla szerszej grupy osób w celach naprawy istniejących struktur administracyjnych, czy społecznych, możliwość rzeczywistego wykorzystania informacji w sposób wpływający na określone działania lub sytuację. Dodał, że obowiązek wykazania opisanych okoliczności obciąża wnioskodawcę.

Organ odwoławczy podkreślał, że zakres żądanych danych ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a Skarżący nie wykazał aby po jego stronie występował szczególny interes publiczny.

W skardze Strona wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz zobowiązanie organu I instancji do udostępnienia żądanych informacji, w tym dokumentów urzędowych dołączonych do każdego pozwu oraz udzielenia odpowiedzi na pytanie – zgodnie z wnioskiem z dnia 12 lutego 2021 r. oraz zasądzenia kosztów sądowych. Skarżący zarzucał naruszenie art. 61 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do bezpodstawnego i bezprawnego pozbawienia Strony prawa do informacji o działalności organu władzy w postaci prawa do dostępu do dokumentów urzędowych: wyroków Sądu Rejonowego dla [...] wraz z uzasadnieniem; postanowień tegoż Sądu w zakresie wskazanym w treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił też naruszenie art. 233 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich pominięcie, naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jej niezastosowanie lub błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazane w decyzji okoliczności powołujące się na ograniczenia związane z pandemią wpływały na czasochłonność realizacji wniosku Strony. Skarżący zarzucał również naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o udostępnienie informacji przetworzonej w rozumieniu ww. przepisu; art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmuje wgląd do dokumentów urzędowych; art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret trzeci i art. 6 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do pominięcia, że wnioskowane do wglądu dokumenty są orzeczeniami sądu powszechnego, podlegającymi udostępnieniu na wniosek chyba, że są opublikowane na Portalu Orzeczeń Sądu Rejonowego dla [...]; art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), art. 1 ust. 1, art. 2, art. 6 w zw. z art. 10 oraz 16 u.d.i.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy winna podlegać uchyleniu, gdyż wniosek dotyczy wglądu do dokumentów urzędowych, tj. orzeczeń sądowych.

Strona zarzucała również naruszenie art. 6, art. 7, art., 77 i art. 80 k.p.a. poprzez stronnicze rozpoznanie odwołania, z pominięciem zarzutów oraz istoty sprawy, którą jest wgląd do dokumentów urzędowych; dowolne przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy był zobligowany dokonać oceny, czy mamy do czynienia z informacją prostą, czy przetworzoną i czy Strona wykazała szczególny interes publiczny, podczas gdy orzeczenia Sądu Rejonowego stanowią informację publiczną, gdyż są to dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret trzeci u.d.i.p., zaś prawo do informacji obejmuje bezwarunkowe uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. oraz art. 61 Konstytucji RP. Zarzucał też dowolne przyjęcie, że na dzień złożenia wniosku organ I instancji nie dysponował informacją żądaną przez Stronę, że informacja ta ma charakter informacji publicznej przetworzonej, że jej wytworzenie wymaga od pracowników organu I instancji czynności opisanych w decyzji, podczas gdy dokument urzędowy jakim jest wyrok sądu nie może być przetworzony, a jego anonimizacja nie stanowi przetworzenia. Zarzucał też pominiecie, że wnioskowana informacja nie została udostępniona na Portalu Orzeczeń Sądu Rejonowego dla [...].

W uzasadnieniu wskazał na konstytucyjne umocowanie prawa do dostępu do informacji publicznej, które nie podlega ograniczeniu nawet w przypadku wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. Powołana przez organ ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie zawiera żadnych regulacji ograniczających prawo dostępu do informacji publicznej. Podstaw prawnych w tym względzie nie wskazał organ. W kwestii uznania, że chodzi o informację przetworzoną Strona zarzucała, że organ I instancji nie prowadzi dostępnego publicznie rejestru orzeczeń, zatem wskazanie konkretnego orzeczenia nie jest możliwe, co powoduje konieczność opisania żądanych danych, co uczyniono albo domagania się dostępu do wszystkich orzeczeń tegoż sądu. Takie jest prawo Strony, które podlega ograniczeniu wyłącznie w przypadku wprowadzenia stanu wojennego lub wyjątkowego. Skarżący wskazywał, że uprzednio uzyskał już dostęp do orzeczeń wydanych przez wskazanego sędziego bez klauzuli informacji przetworzonej. Obecna postawa organu ma na celu zablokowanie Stronie dostępu do dalszych orzeczeń, w opinii Strony wynika to z faktu, że orzeczenia dotknięte są nieważnością, co szeroko uzasadniała w skardze. Skarżący zauważał, że jeśli dotyczy to także orzeczeń wydanych przez innych sędziów, to należy wnioskować o celowym pozbawianiu właścicieli lokali prawa do sądu. W opinii Strony obywatele maja prawo wiedzieć o przyczynie wydawania orzeczeń naruszających prawo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu.

Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Spór między stronami sprowadza się do oceny zasadności poglądu przyjętego w zaskarżonej decyzji odmawiającego Skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej opisanej we wniosku z dnia 12 lutego 2021 r. z uwagi na brak wykazania przez Stronę, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.

W opinii Skarżącego wnioskowane przez niego dane (informacje) nie stanowią informacji publicznej przetworzonej, niewątpliwe są dokumentami publicznymi i na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret trzeci podlegają udostępnieniu. Potwierdza to wprost ww. zapis ustawy mający umocowanie konstytucyjne, niepodlegające ograniczeniu w realiach rozpoznawanego sporu. Powodem wyłączenia prawa do wnioskowanej informacji nie mogą być przepisy dotyczące zapobiegania COVID-19. Strona zwracała uwagę, że poprzednie jej wnioski były rozpoznane pozytywnie, przypuszcza, że obecnie organ obawia się ujawnienia nieprawidłowości związanych z naruszeniem przez wskazane orzeczenia przepisów prawa i to w sposób rażący.

Zdaniem organów obu instancji sporna informacja (w obszarze objętym decyzją) stanowi niewątpliwe informację publiczną, ale jej zakres dowodzi, że jest to informacja przetworzona. Skarżący zaś pomimo wezwania ze strony organu nie wykazał, że pozyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co skutkowało koniecznością wydania decyzji odmownej.

Ważąc tak nakreślony spór, w granicach oznaczonych na wstępie kompetencji, stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt nie naruszają przepisów prawa tak procesowego jak i materialnego, co uzasadniało oddalenie skargi w całości.

Przed przedstawieniem okoliczności uzasadniających podjęte rozstrzygniecie niezbędne jest wskazanie, że zaskarżony akt i poprzedzające go orzeczenie nie rozstrzygają o całości wniosku Skarżącego. Część jego żądania została bowiem wydzielona do rozpoznania w odrębnym trybie w związku z pismem organu I instancji z dnia 12 kwietnia 2021 r., w którym wypowiedział się odnośnie do żądania Skarżącego o udostępnienie kserokopii dokumentu, o którym mowa w art. 68 § 1 k.p.c. w zw. z art. 67 i art. 68 § 1¹ k.p.c. na podstawie którego ww. Sędzia referent rozpoznający sprawę przyjął (uznał), że osoba, która podpisała pozew lub odpowiedź na pozew albo udzieliła w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej lub za Wspólnotę Mieszkaniową pełnomocnictwa procesowego zawodowemu pełnomocnikowi była do tego umocowana. W tym zakresie, z informacji znanych Sądowi z urzędu Skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu I instancji, która została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 267/21.

Tym samym poza zakresem objętym treścią zaskarżonej decyzji pozostaje ta cześć wniosku Strony, która dotyczy opisanych dokumentów, co nakazuje uznanie za bezzasadne tych zrzutów, które odnoszą się do ww. zagadnienia.

Przechodząc do badania legalności zaskarżonej decyzji odnotowania wymaga, że między stronami nie ma sporu, iż dane objęte wnioskiem (w zakresie rozstrzyganym treścią zaskarżonej decyzji) stanowią informację publiczną, a organ jest podmiotem ustawowo powołanym do jej udostępnienia.

Twierdzenia te mają umocowanie w powoływanych przez Skarżącego regulacjach art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret trzeci u.d.i.p. Powołany przepis expressis verbis wskazuje na treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu, jako danych publicznych stanowiących informację publiczną. Obowiązek organu do udostępnienia informacji publicznych wynika zaś z art. 4 ust. pkt 1 u.d.i.p.

Sporną natomiast kwestią jest czy żądane przez Stronę dane mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Jeśli bowiem tak, to jej udostępnienie wymaga od wnioskodawcy wykazania, że informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Stanowi o tym przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stwierdzając, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Ustawa nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, znaczenie tego terminu zostało wypracowane przez orzecznictwo i piśmiennictwo. W doktrynie i judykaturze wskazuje się, że przy informacji przetworzonej w grę wchodzą dwie sytuacje. Pierwsza, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87). Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 984/05 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Druga sytuacja ma miejsce, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu obowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Żądana informacja w jej elementach składowych zatem istnieje, jednak suma informacji prostych nie zawsze pozostaje informacją prostą (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 3).

Zatem szeroki zakres żądania wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14 dostępne w CBOSA oraz I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 3). Informacja przetworzona jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji/obowiązków organu, a powstanie informacji przetworzonej jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, służącego przygotowaniu specjalnie dla wnioskodawcy informacji, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 919/21, dostępny w CBOSA).

Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba przyjąć, że zakres informacji jakich domagał się Skarżący istotnie wykracza poza ramy informacji prostej. Wniosek obejmował bowiem żądanie udostępnienia prawomocnych wyroków, przy czym co w sprawie najistotniejsze żądane dokumenty zostały przez Skarżącego opatrzone szczególnymi kryteriami, zatem ich odszukanie i dalsze przygotowanie wymagały istotnie znaczącego, przekraczającego ramy informacji prostej, nakładu pracy pracowników organu. Dookreślone we wniosku kryteria, na co wskazują w treści decyzji organy obu instancji, wymagały nie tylko odszukania akt wskazanych we wniosku podmiotów, ale i analizy samych dokumentów sprawy, po to aby wyłonić te, które odpowiadają żądaniu Strony. Skarżący bowiem, poza wskazaniem imiennie sędziów, których orzeczenia były przedmiotem wniosku zastrzegł, że chodzi o orzeczenia wydane na skutek pozwów właścicieli lokalu wyodrębnionego lub Gminy W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej o zapłatę, przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina W. a liczba lokali jest większa niż siedem lub pozwów Wspólnoty Mieszkaniowej przeciwko właścicielowi lokalu wyodrębnionego lub Gminie W. o zapłatę przy czym jednym z właścicieli lokali jest Gmina W. a liczba lokali jest większa niż siedem. Skarżący wyjaśnił, że chodzi mu o wyroki wydane w takich sprawach, w których w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej występują wskazani zarządcy nieruchomości,

Skarżący prosił też o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w Sądzie Rejonowym dla [...] w [....] Wydziale Cywilnym w ostatnich 10 latach na wniosek strony został wyłączony sędzia ze składu orzekającego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności.

Rację mają organy obu instancji, że wyłonienie takich dokumentów jest czasochłonne i wpływa na funkcjonowanie jednostki zasadniczo powołanej do innych zadań. Jak bowiem zaznaczono w treści zaskarżonej decyzji wymaga przejrzenia zawartości 300 tomów akt, z których część znajduje się już w archiwum. W takiej sytuacji konieczne jest ich pozyskanie, przejrzenie, które z zawartych tam dokumentów spełniają wymogi postawione przez Skarżącego w treści wniosku. Jak obliczył organ, po pozyskaniu tych aktów konieczne jest ich właściwe przygotowanie pod kątem wyłączenia z nich informacji podlegających ochronie. Liczba dokumentów może objąć 1500 stron. Nie sposób zatem zanegować stanowiska organu, że takie czynności wymagają zaangażowania czasu pracowników jednostki, zakłócając normalny tok jej funkcjonowania.

Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt I OSK 446/15 (dostępne w CBOSA), informacja przetworzona to taka informacja, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów; jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu; może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego; nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją - informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona; 6. przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów.

Niewątpliwie żądane przez Stronę informacje wpisują się w ten zakres, czego dowiedziono, konieczność przeglądu i analizy 300 tomów akt angażuje ponadnormatywnie pracowników organu powołanego zasadniczo do realizacji innych zadań. Prawidłowo zatem organ ocenił wniosek Skarżącego, kwalifikując go jako żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. W tych okolicznościach konieczne stało się wezwanie Strony do wykazania, że żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Jak wynika z akt sprawy obowiązek ten został przez organ wykonany, czego dowodzi pismo z dnia 11 marca 2021 r. zawierające takie wezwanie i wyjaśniające Skarżącemu zasadność żądania, w szczególności informujące o sposobie kwalifikacji wniosku Strony, powodach tej klasyfikacji i domagania się wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Zarówno w piśmie z dnia 30 marca 2021 r. jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji Strona nie wykazała okoliczności wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zasadnie zatem w tych okolicznościach organ wskazując na przepis art. 16 u.d.i.p. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia żądnych informacji.

Odnosząc się do zgłaszanych w skardze zarzutów, to w zasadniczej mierze nie znajdują one uzasadnienia, co po części wyjaśniono.

Uznanie, że żądane przez Skarżącego dane mają charter informacji przetworzonej uchyla zarzut naruszenia przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a tiret trzeci i ust. 2 u.d.i.p. Organ nie dopuścił się również naruszenia art. 61 Konstytucji, bowiem Strona miała możliwość uzyskania żądanych informacji, po uprzednim wypełnieniu przesłanek wynikających z ustawy czego niespornie nie wykonała. Przy czym odnotowania wymaga, że intencją ustawodawcy nie było tworzenie instrumentów pozwalających na utrudnienie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Przez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest tego prawa pozbawiony. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z dnia 9 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1365/11, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Nie mają uzasadnienia także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, właściwie powołano i zastosowano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. Natomiast w zakresie dalszych zawartych w skardze przepisów k.p.a., to wskazać trzeba, że zastosowanie ww. regulacji ustawodawca ograniczył jedynie do decyzji, co wyklucza naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. W zakresie norm obejmujących zasady ogólne pogląd ten doznaje ograniczenia, co jednak nie przekłada się na wynik tej sprawy, gdyż w opinii Sądu organy nie uchybiły ani zasadzie praworządności ani zasadzie zaufania. Fakt, że uprzednio Skarżący uzyskał dostęp do wnioskowanych informacji nie uzasadnia przyjęcia, że obecnie postępowanie odmawiające ich udostępnienia narusza prawo, uprawnienie dostępu do informacji i skorelowany z nim obowiązek są bowiem warunkowane okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy. W realiach rozpoznawanego sporu niewątpliwie istniały podstawy do odmowy udostepnienia Stronie zadanych informacji.

Końcowo trzeba się odnieść do zarzutu naruszenia art. 233 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 2 oraz przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej ustawa z 2 marca 2020 r.). W tym zakresie racje ma Skarżący, że powoływanie się na wskazaną ustawę nie stanowi uzasadnienia dla podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Niewątpliwe stan pandemii wpłynął znacząco na sposób funkcjonowania wielu podmiotów, co nie może przekładać się na ocenę charakteru informacji publicznej (prostej czy przetworzonej). O tym bowiem decydują okoliczności wskazane na wstępie rozważań, sposób funkcjonowania podmiotów, problemy kadrowe wywołane pandemią mogą mieć znaczenie dla terminów rozpoznania spraw, co nie stanowi istoty sporu w tej sprawie. Jednakże powołanie się na te okoliczności, wobec kompleksowego i zgodnego z prawem wyjaśnienia przesłanek kwalifikacji żądnych informacji jako przetworzonych, nie maja wpływu na wynik sprawy.

Poza zakresem niemniejszego postępowania pozostają zarzuty dotyczące merytorycznej zawartości żądanych we wniosku orzeczeń. Odczytanie ich jako uzasadnienie żądania udostępnienia informacji w trybie art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. wyklucza czas przedstawienia tych wyjaśnień, gdyż jak wskazano na wstępie Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji, nie orzeka o zasadności roszczeń Strony.

W kwestii zarzutu braku dostępności żądanych orzeczeń w Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, to wskazać trzeba, że nie istniej obowiązek zamieszczania w nim każdego rozstrzygnięcia. (vide § 144 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1141 ze zm.). Wybór dokonywany jest przez sędziego referenta lub osobę funkcyjną, nie jest to zatem obowiązkowy rejestr wszystkich orzeczeń, a zamieszczane w nim orzeczenia dotyczą istotnych problemów prawnych. Jest to zasadne, gdyż skonstruowanie bazy jaką na myśli Strona wymagałoby olbrzymich nakładów i urządzeń elektronicznych niezbędnych do obsługi tak ogromnej ilości rozstrzygnięć podejmowanych przez sądy powszechne.

Uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt nie naruszają przepisów prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę strony oddalił w całości jako bezzasadną. Końcowo zaznaczenia wymaga, że na podstawie art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów.