Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 142/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga B. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 grudnia 2020 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 marca 2017 r. i nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach wynoszących 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 20 sierpnia 2006 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr [..] położonej w K., gmina K. W dniu 11 października 2006 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na ww. działce i ustalił, że na terenie ww. działki znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale powiązany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pod zbiornik na wodę. Obiekty te zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z 23 listopada 2006 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektów oraz nałożył na B. i J. K. obowiązek przedłożenia do dnia 15 stycznia 2007 r. dokumentów określonych w tym postanowieniu. Z uwagi na niewykonanie ww. obowiązku, organ I instancji decyzją z 30 stycznia 2007 r. nakazał skarżącym rozbiórkę ww. obiektów. WINB decyzją z 2 maja 2007 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 521/07 uchylił obie wydane w sprawie decyzję. PINB pismem z 24 czerwca 2008 r. zawiadomił o kontynuowaniu postępowania w sprawie zabudowy działki nr [..] w K., gmina K. Organ I instancji postanowieniem z 18 sierpnia 2008 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektów i nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia do dnia 31 marca 2009 r. dokumentów określonych w tym postanowieniu. Następnie decyzją z 1 września 2009 r. nakazał rozbiórkę ww. obiektów. WINB decyzją z 28 września 2009 r. uchylił ww. decyzję z 1 września 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z 15 grudnia 2010 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. obiektów oraz nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia do dnia 30 listopada 2011 r. dokumentów określonych w tym postanowieniu. Następnie ww. organ decyzją z 3 marca 2017 r. nakazał skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z konstrukcją drewnianą pod zbiornik na wodę o wymiarach 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

WINB prowadził postępowanie wszczęte na wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu I instancji decyzją organu odwoławczego z 2 kwietnia 2020 r. zostało umorzone wobec ustalenia, że decyzja organu I instancji z 3 marca 2017 r. nie została stronie skutecznie doręczona. Z uwagi na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wysłał ponownie ww. decyzję, która została stronom skutecznie doręczona w dniu 11 sierpnia 2020 r. Skarżący wnieśli od niej odwołanie.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę przypomniał, że przedmiotem postępowania jest decyzja PINB z 3 marca 2017 r. wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazująca B. K. i J. K., jako inwestorom, rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z konstrukcją drewnianą pod zbiornik na wodę o wymiarach 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że ww. obiekty zostały wybudowane po 1 stycznia 2005 r., natomiast przed 11 października 2006 r., co potwierdziły oględziny przeprowadzone tego dnia na przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

Zasadą prawa budowlanego, wyrażoną w art. 28 § 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu w dniu wydania zaskarżonej decyzji) jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady wprowadzają przepisy art. 29-31 ww. ustawy. Przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w momencie wybudowania przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej uzależniały rozpoczęcie robót budowlanych od ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wśród wyjątków określonych w art. 29 i 30 ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego, nie została wymieniona budowa obiektów rekreacji indywidualnej. Przepis zezwalający na budowę budynku rekreacji indywidualnej do 35 m2 bez pozwolenia na budowę, natomiast po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczo-budowlanej, został wprowadzony w roku 2015.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 ww. ustawy).

W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, zleconego na podstawie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, PINB ustalił, że na terenie przedmiotowej działki znajduje się dwukondygnacyjny obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem (posadowiony na bloczkach betonowych) o konstrukcji drewnianej wraz z zadaszonym tarasem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach wynoszących 6,00 m x 4,00 m + 2,00 m x 6,00 m. Na terenie ww. działki nie znajdowała się konstrukcja drewniana pod zbiornik na wodę.

PINB uznał, że znajdujący się na terenie ww. działki obiekt rekreacji indywidualnej jest nietrwale związany z gruntem, natomiast jest posadowiony na bloczkach betonowych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że cecha "trwałego związania z gruntem" jako jedna z cech budynku zidentyfikowanego w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwości przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: II OSK 1461/08 z 1 października 2009 r., II OSK 25/10 z 5 stycznia 2011 r., II OSK 773/10 z 25 marca 2011 r., II OSK 2747/15 z 25 sierpnia 2017 r.). Fundament jest natomiast elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które z kolei zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji (wyrok NSA z 25 marca 2011 r. II OSK 547/10).

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem. Jak wynika z akt sprawy organu I instancji, ww. budynek został wybudowany między dniem 1 stycznia 2005 r. a dniem 11 października 2006 r. i do tego czasu nie zmienił swojego położenia. Należy zatem uznać, że posadowienie przedmiotowego obiektu jest trwałe, bo przez tyle lat opierał się czynnikom zewnętrznym, które mogłyby go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce.

Dodał organ odwoławczy, że błędne uznanie przez organ I instancji, że przedmiotowy obiekt jest nietrwale związany z gruntem, nie ma znaczenia dla wydanego nakazu rozbiórki. Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 29 Prawa budowlanego wprowadza wyjątki od tej zasady. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a ww. ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2, natomiast wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Powyższe wyłączenie nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania. Jak ustalił organ I instancji, przedmiotowy budynek jest dwukondygnacyjny (na co wskazuje wykonana dokumentacja fotograficzna) a jego powierzchnia zabudowy wynosi 36 m2 (6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m). Wobec tych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że budowa przedmiotowego budynku wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie prawidłową procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego. Zmianie uległ jednak przedmiot postępowania, organ I instancji prowadził postępowanie i nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z konstrukcją drewnianą pod zbiornik na wodę. Natomiast na etapie postępowania odwoławczego ustalono, że konstrukcja drewniana pod zbiornik na wodę została rozebrana, natomiast obiekt rekreacji indywidualnej, z uwagi na jego trwałe połączenie z gruntem, został uznany za budynek.

Wobec powyższego organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z 3 marca 2017 r. i nakazał skarżącym rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach wynoszących 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

Decyzja nie narusza art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ odwoławczy nie zwiększył zakresu obowiązku, a jedynie doprecyzował przedmiot postępowania.

Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśniono, że kwestia dotycząca pełnomocnictwa udzielonego przez inwestorów adwokatowi M. K. nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania odwoławczego. Przedmiotowe odwołanie zostało złożone pismem z 24 sierpnia 2020 r. Wraz z odwołaniem wpłynęło pismo skarżących informujące, że pełnomocnictwo udzielone adw. M. K. wygasło, natomiast nowym pełnomocnikiem jest adw. K. K. Organ odwoławczy pismem z 1 października 2020 r. zawiadomił pełnomocnika stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.

We wniesionej skardze zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i uznanie, że obiekt znajdujący się na działce należącej do skarżących jest budynkiem w rozumieniu ww. przepisu pomimo, iż nie jest on trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentu;

2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nie przeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia dowodów zmierzających do wyczerpującego ustalenia stanu oraz oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym lub bez jego niezbędnej weryfikacji okoliczności, czy obiekt co do którego nakazano rozbiórkę posiada instalacje zapewniające możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem, a tym samym czy posiada on w ogóle cechy obiektu budowlanego;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że obiekt, którego dotyczy decyzja wymagał uzyskania pozwolenia na budowę podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków odmiennych;

4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji podstawy prawnej nakazu rozbiórki budynku.

5) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jej wadliwe, lakoniczne uzasadnienie nieodpowiadające wymogom ww. przepisu.

Rozwijając sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżących wskazał, że stosownie do treści art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego, budynkiem jest obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a ponadto posiada fundamenty i dach. Obiekt budowlany wykonany bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w ww. przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. ( tak m.in. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2019 r. II OSK 131/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 października 2019 r. I SA/Lu 244/19). Zaaprobował pełnomocnik stanowisko judykatury, iż nawet jeśli obiekt posadowiony został na bloczkach betonowych ułożonych bezpośrednio na gruncie, nie ma jakiegokolwiek umocowania i zakotwienia w postaci fundamentu, to wyłącza możliwość uznania, że jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 p.b. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 września 2018 r. II SA/G1 565/18).

Budynek jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego powinien posiadać instalacje zapewniające możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem. Organy I jak i II instancji nie poczyniły w ogóle jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie posiadania przez obiekt znajdujący się na terenie nieruchomości, a tym samym czy posiada on w ogóle cechy obiektu budowlanego. Tym samym organ I, jak i II instancji naruszyły przepisy postępowania, a to art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał nadto, iż obiekt którego dotyczy decyzja wymagał uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków odmiennych, a to że obiekt ten jako niespełniający warunków trwałego związania z gruntem oraz nieposadowiony na fundamentach nie wymagał pozwolenia na budowę.

Podniósł również pełnomocnik, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą polegającą na naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 ust. 4 k.p.a., gdyż organ odwoławczy w decyzji nie wskazał przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną wydanego nakazu rozbiórki budynku. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury decyzja organu administracji publicznej nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania lub też konkretyzująca określone uprawnienia powinna obowiązek ten lub uprawnienie wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Treści rozstrzygnięcia nie można też domniemywać z treści uzasadnienia. Wobec powyższego, mimo, że z uzasadnienia decyzji wynika, jaka była intencja organu, winno to również w sposób jednoznaczny znaleźć się również w treści rozstrzygnięcia.

Z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika obowiązek wskazania przepisów prawa, które organ uznał za podstawę wydania decyzji, przy czym nie chodzi tylko o podanie przepisów ustrojowych czy procesowych, ale także przepisów prawa materialnego, które zadecydowały o treści rozstrzygnięcia, (tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 marca 2018 r. II SA/Op 17/18).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja WINB z 1 grudnia 2020 r. uchylająca decyzję PINB i orzekająca rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach wynoszących 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

Organy obu instancji stwierdziły bowiem, że ustalony przez nie stan faktyczny uzasadniał wdrożenie wobec skarżących procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), a w konsekwencji wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W ocenie sądu, trafnie orzekający w sprawie organ odwoławczy uznał, że znajdujący się na działce nr [..] budynek trwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 tej ustawy przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach a zgodnie z art. 3 pkt 3 przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Warunkiem zatem przyjęcia, że mamy do czynienia z budynkiem jest ustalenie, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16, dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl w CBOSA).

PINB uznał, że znajdujący się na terenie ww. działki obiekt rekreacji indywidualnej jest nietrwale związany z gruntem, natomiast jest posadowiony na bloczkach betonowych. Odmiennej oceny ustalonego stanu faktycznego dokonał organ odwoławczy i uznał, że posadowienie obiektu na bloczkach stanowi cechę trwałego związania z gruntem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że cecha "trwałego związania z gruntem" jako jedna z cech budynku zidentyfikowanego w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwości przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: II OSK 1461/08 z 1 października 2009 r., II OSK 25/10 z 5 stycznia 2011 r., II OSK 773/10 z 25 marca 2011 r., II OSK 2747/15 z 25 sierpnia 2017 r.). Fundament jest natomiast elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt. Może być wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, które z kolei zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji (wyrok NSA z 25 marca 2011 r. II OSK 547/10).

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem. Jako wybudowany przed 15 laty ostał się pomimo różnych warunków atmosferycznych, nie uległ przesunięciu. Słusznie zatem zdaniem Sądu uznał organ odwoławczy, że posadowienie przedmiotowego obiektu jest trwałe, bo przez tyle lat opierał się czynnikom zewnętrznym, które mogłyby go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Oznacza to, że wadliwie w skardze trwałość związania z gruntem identyfikowane jest jako posiadanie fundamentów wmurowanych w grunt, gdy w rzeczywistości chodzi o taki sposób posadowienia na gruncie, aby obiekt wykazywał trwałość posadowienia. O tym, czy obiekt jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Zatem skoro pomimo posadowienia na bloczkach budynek rekreacji indywidualnej stoi na gruncie od kilkunastu lat to jest z tym gruntem trwale związany. Natomiast wadliwe domaga się pełnomocnik skarżących ustalenia czy obiekt posiada instalacje umożliwiające jego użytkowanie, bowiem ta cecha nie ma żadnego znaczenia dla określenia obiektu mianem budynku w nomenklaturze Prawa budowlanego.

Zasadnie organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy domek posiada fundamenty i poprzez podparcie na bloczkach jest trwale powiązany z gruntem. Obiekt ten jest zatem umocowany i zakotwiony w gruncie poprzez te bloczki. Tym samym jest on trwale związany z gruntem, co oznacza konieczność uznania, że obiekt ten jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Taka budowa jak przedmiotowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co również prawidłowo ustaliły organy, a co miało wpływ na tryb ich procedowania. Należy bowiem zauważyć, że ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06, dostępny w CBOSA).

W tym zakresie wskazać trzeba, że przepis art. 28 Prawa budowlanego, zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy, ustalonej jako lata 2005-2006 przewidywał, że roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Wśród wyjątków określonych w art. 29 i 30 ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego, nie została wymieniona budowa obiektów rekreacji indywidualnej. Przepis zezwalający na budowę budynku rekreacji indywidualnej do 35 m2 bez pozwolenia na budowę, natomiast po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczo-budowlanej, został wprowadzony w roku 2015.

W tej sytuacji należało uznać, że zarówno w dacie realizacji zabudowy, jak i obecnie, wykonanie przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, którego – co jest niesporne – skarżący nie posiadają.

Ustalenia w tym zakresie obligowały więc organy do wdrożenia procedury określonej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Stanowi ona, że jeżeli zabudowa wykonana w warunkach samowoli, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc wydaje się nakaz rozbiórki (ust. 4).

W niniejszej sprawie PINB wydał takie postanowienie w dniu 15 grudnia 2010 r., zobowiązując skarżących do przedłożenia w terminie do 30 listopada 2011 r. m.in. ostatecznej decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla przedmiotowego obiektu, z uwagi na to, iż obecnie dla terenu, na którym jest on posadowiony, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec upływu terminu do dostarczenia dokumentów warunkujących legalizacje obiektu PINB orzekł o rozbiórce obiektu wraz z obudową studni. Organ odwoławczy wobec ustalenia, że obudowa studni została już rozebrana i wobec uznania że obiekt rekreacji indywidulnej stanowi budynek uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę budynku o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem o wymiarach wynoszących 6,00 m x 4,00 m + 6,00 m x 2,00 m, usytuowanego na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

W ocenie sądu działanie to było prawidłowe.

Należy bowiem zauważyć, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy, lecz wyda decyzję nakazująca przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

W niniejszej zaś sprawie niesporne jest, że inwestorzy nie dostarczyli dokumentów umożliwiających legalizacje obiektu.

W tej sytuacji, wobec dokonania prawidłowej, zdaniem sądu, kwalifikacji spornej zabudowy, jako budynku, wybudowanego w latach 2005-2006 oraz stwierdzenia, że inwestorzy nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę, organy zasadnie wdrożyły procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego i przeprowadziły ją zgodnie z ustawą. Przede wszystkim umożliwiono inwestorowi zalegalizowanie obiektu, lecz wobec nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Tego typu decyzja nie jest bowiem uzależniona od uznania organu, lecz ma charakter związany. To oznacza, że wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Z taką zaś sytuacją, jak wykazano, mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie.

W świetle tego, zdaniem sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, gdyż spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne zgodne jest z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a. W konsekwencji, prawidłowo WINB orzekł o nakazie rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem posadowionych na działce nr [..]. Oceny tej nie zdołały też podważyć zarzuty skargi. Formułując w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego nie powiązał ich pełnomocnik z wpływem na treść podjętego rozstrzygnięcia, co jest warunkiem koniecznym do potencjalnego uwzględnienia takich zarzutów. Natomiast w ocenie sądu stan faktyczny sprawy jest wszechstronnie ustalony, jednoznaczny, pozwala na zastosowanie przepisów prawa materialnego bez żadnych wątpliwości, a już to powoduje, że zarzuty podniesione w skardze jawią się jako całkowicie chybione. Także uzasadnienie decyzji organów jest sporządzone w sposób pozwalający na odkodowanie argumentacji jaką organy kierowały się podejmując swoje rozstrzygnięcia. Zarzut braku wskazania przepisów prawa materialnego jawi się jako niezasadny, gdyż skoro od ponad 10 lat prowadzonej jest postępowanie w przedmiocie samowolnej budowy to podstawę prawną stanowi ciągle ten sam przepis art. 48 Prawa budowlanego, przywołany w decyzji organ I instancji, pominięty co prawda w sentencji decyzji organu odwoławczego, ale prawidłowo organ na jego podstawie procedował. Kwestionując uznanie przedmiotu postępowania jako spełniającego definicje obiektu budowlanego wadliwie pełnomocnik powiązał to z możliwością użytkowania wskazując na brak ustalenia czy posiada on instalacje. Jest wiele obiektów budowlanych nie posiadających żadnych instalacji a wypełniających definicję obiektu budowlanego, np. altana, huśtawka i wiele innych. Argumentacja skargi w tym zakresie nie pozwala na pełne odkodowanie motywów sformułowanego zarzutu, że naruszony został przepis art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego (powinno być art. 3 pkt 2).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).