Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1388/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 57 ust. 7, art. 58 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 213 poz 1342
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - tekst jednolity
article: art. 2,33
journal: Dz.U. 2010 nr 112 poz 744
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jednolity
article: art. 12 ust. 7
journal: Dz.U. 2003 nr 106 poz 1002
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za kontrolę zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...]r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 26, art. 30 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r., Nr 112, poz. 774 ze zm.), §1 ust.1 pkt1, § 2 pkt 2 i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej (Dz.U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15 ze zm.), § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., Nr [...], określającą Spółce Akcyjnej z siedzibą w [...] wysokość opłat z tytułu kontroli zwierząt - świń, w miesiącu czerwcu 2011 r., w miejscu ich pochodzenia, umieszczania na rynku krajowym wraz z wystawieniem wymaganych świadectw zdrowia, o których mowa w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustalając łączną kwotę w wysokości [...] zł.

Z akt postępowania administracyjnego oraz treści powołanej wyżej decyzji przedstawia się następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Urzędowy lekarz weterynarii, działając w imieniu Powiatowego Lekarza Weterynarii, w miesiącu [...] r., na wniosek S.A. w [...] przeprowadził ocenę stanu zdrowia oraz warunków utrzymywania zwierząt na fermie w [...] celem wystawienia świadectw zdrowia dla zwierząt z gatunku świnia. Ocenie podlegały zwierzęta w wieku 4 tygodni odsadzone od matki - lochy karmiącej. Podczas 5-ciu wizyt lekarz przebadał 3.158 sztuk zwierząt. Powyższe czynności związane były z zamiarem przewiezienia zwierząt do innych siedzib stad, należących do tej samej Firmy.

Konieczność przeprowadzenia przedmiotowych badań podyktowana była potrzebą uzyskania świadectwa zdrowia dla zwierząt przemieszczanych pomiędzy różnymi siedzibami stad w związku z realizacją na terenie kraju programu zwalczania choroby Aujeszky'ego we wszystkich stadach świń – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2008 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 397 ze zm.). Spółka jest obowiązkowym uczestnikiem tego programu.

Decyzją z dnia [...]r., organ pierwszej instancji naliczył Spółce opłatę z tytułu opisanej wyżej kontroli weterynaryjnej, w wysokości [...] zł, w tym [...] zł kosztów dojazdu do miejsca badania.

Wysokość opłaty ustalono biorąc pod uwagę, wskazaną w podstawie wydanej decyzji, pozycję 3 pkt 2 lit. a-d Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła Spółka, która wniosła o uchylenie, bądź zmianę, kwestionowanego rozstrzygnięcia w części,

tj. ponad wysokość kwoty [...] zł plus koszty dojazdu. Spółka postawiła zarzut błędnej klasyfikacji przeprowadzonego badania kontrolnego i w konsekwencji błędnie przyjęcie stawki za tę czynność. Badaniu podlegały zwierzęta, zakwalifikowane według Spółki, jako prosięta w wieku 4 tygodni i wadze 7 kg, odsadzone od macior.

Zdaniem strony w załączniku do rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2006 r. doszło do zmiany w pozycji 3 pkt 3. W porównaniu do przedniego brzmienia, wprowadzono osobną kategorię. Obok pojęcia - świnia, występuje obecnie nowe pojęcie - prosię, dodane obok istniejących: jagnięcia i koźlęcia. Spółka twierdzi, że brak jest w polskim systemie prawnym pojęcia "świnia" i "prosię". Brak jest również tego rozróżnienia w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszących się do statystyki zwierząt.

Według Spółki, czterotygodniowe zwierzę odsadzone od matki powinno być traktowane jako prosię, a nie świnia, jak przyjął to do wyliczenia organ. Strona nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem organu, że definicji prosięcia należy poszukiwać się w treści Dyrektywy Rady Nr 2008/12/WE z dnia 14 grudnia 2008 r. ustalającej minimalne normy ochrony świń, bo przepisy te mają swoje odzwierciedlenie i wykonanie w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, które odnoszą się jedynie do minimalnych warunków ochrony zwierząt. W tych warunkach Spółka jest przekonana, że koszty badania powinny odnosić się do kategorii prosięcia, a stawka za badanie wynosi w takiej sytuacji 20 groszy od sztuki, a nie jak przyjął organ - 50 groszy od sztuki. Dokonując obliczenia kosztów przedmiotowego badania, według stawki 20 groszy, Spółka uważa, że należna organowi opłata powinna wynieść [...]zł plus koszty dojazdu.

Na poparcie swego stanowiska, Spółka wskazała, że producenci trzody chlewnej wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o wyjaśnienie definicji słowa "prosię" zawartego w poz. 1 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie czynności przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2005 r. Nr 178 poz. 1837 ze zm.).

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Lekarz Weterynarii, nie uznał argumentów odwołania i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...]r.

Prezentując argumenty, które legły u podstaw wydanej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że czynności poprzedzające wystawienie świadectwa zdrowia, a więc ocena stanu zdrowotnego zwierzęcia lub zwierząt, ocena stanu utrzymania, odżywienia oraz warunków, w których przebywają zwierzęta związane są z wymaganiami dotyczącymi zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt. Definicja prosięcia, która była wiążąca dla organu wynikała z § 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, który definiuje prosię jako - młode zwierzę z gatunku świnia, bez względu na płeć, od urodzenia do odsadzenia. Taka sama definicja prosięcia – jak argumentuje organ – zawarta jest w art. 2 pkt 7 Dyrektywy Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiająca minimalne normy ochrony świń (Dz. U. UE.L. 2009, Nr 47, poz. 5), który stwierdza, że "prosię" oznacza świnię od narodzin do chwili odsadzenia.

Organ wywodzi, że czynności prowadzone w [...]r. na fermie [...] dotyczyły takiej właśnie grupy zwierząt, a więc świń odsadzonych przed przemieszczeniem do innych ferm, dlatego klasyfikację pozycji cennika należy uznać za prawidłową. Powiatowy Lekarz Weterynarii pobiera opłaty za czynności wykonywane przez niego zgodnie z aktualnie obowiązującym cennikiem. Z uwagi na ostatnią zmianę rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej, która weszła w życie 24 maja 2011 r. wszelkie czynności rozliczane były i są według nowych stawek.

Argumentacja strony o możliwości interpretacji określenia prosię na podstawie stosowanego nazewnictwa zootechnicznego, jak również określeń używanych dla celów statystycznych zawartych Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, według organu, nie może być stosowana w niniejszej sprawie, z uwagi na całkowicie odmienny zakres obowiązywania, a także brak odniesienia do zagadnień związanych z nadzorem nad zdrowiem zwierząt i ich przemieszczaniem.

Odnosząc się do interpretacji pojęcia "prosię" dokonanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z dnia [...]r., organ wyjaśnił, że wewnętrzne pisma skierowane do grup producenckich nie są dla organów Inspekcji Weterynaryjnej źródłami prawa powszechnie obowiązującego, a więc obligującymi do wykonywania czynności zgodnie z ich treścią. Niezależnie od powyższego organ dodał, że pismo Ministra dotyczyło innej pozycji - poz. 1 pkt 1 lit. e, z załącznika, do nie mającego zastosowania w sprawie, rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2004 r. odnoszącego się do warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywane czynności tylko do celów określonych w tym rozporządzeniu.

Reasumując organ wskazał, że rozpatrując odwołanie wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i po dokonaniu wnikliwej analizy całokształtu sprawy, a w szczególności obowiązujących przepisów prawa uznał, że w zaskarżonej decyzji wysokość opłat została ustalona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r.

W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła, że stan faktyczny sprawy nie jest przez nią kwestionowany, a istota sporu sprowadza się do ustalenia - jaka jest wysokość opłaty za badanie weterynaryjne, którą producent trzody chlewnej ma zapłacić. Spółka podkreśliła, że w istocie chodzi tylko o przewożenie świń w wieku 4 tygodni i wadze około 7 kg , które po odsadzeniu od macior są przewożone do innej fermy, do dalszej produkcji.

Spółka wskazała, że opłata ustalona przez organ, w wysokości [...] zł, opisana w rachunku oraz świadectwie badania zwierząt, dotyczyła obowiązku prawnego przemieszczania zwierząt między jej siedzibami, a dokładnie stad, gdyż wymagane jest w tym przypadku wystawienie świadectwa zdrowia, potwierdzającego status epizootyczny stada, z którego zwierzęta są badane/oceniane tylko i wyłącznie w odniesieniu do choroby Aujeszky'ego, co wynika z obowiązków nałożonych rozporządzeniem z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania choroby Aujeszky'ego, u świń, ze zmianą z dnia 30 grudnia 2010 r. - załącznik do rozporządzenia - pkt 3.6.

Dla skarżącej Spółki nie do przyjęcia jest stanowisko organu odwoławczego, że zastosowanie w sprawie winien mieć § 2 pkt 15 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, mającego oparcie w Dyrektywie Rady z 14 grudnia 2008 r., Nr 2008/120/WE ustalającej minimalne normy ochrony świń.

Według Spółki, przepisy powoływane przez organ nie mogły mieć w sprawie zastosowania, gdyż przedmiot ich regulacji nie dotyczy oceny zdrowia zwierząt,

a zdaniem skarżącej to jest istota sprawy, ale przepisy te dotyczą ochrony zwierząt (np. humanitarne traktowanie zwierząt, czy też dotyczą warunków utrzymania prosiąt). Powyższe oznacza, że organ odwoławczy powołał definicję prosięcia z innego zakresu regulacji, pomimo kwestionowania tego przez stronę w toku sprawy i dlatego – według skarżącej - organ odwoławczy popełnił rażący błąd, ignorując elementarne zasady wykładni prawa.

Spółka sygnalizuje, że obowiązki wynikające z art. 3 ustawy o ochronie zwierząt, organ Inspekcji Weterynaryjnej wykonuje z urzędu, ale też i bezpłatnie, i do tego w zupełnie innym postępowaniu, którego rezultatem jest protokół kontroli (zwany urzędowo SPIWET), wyraźnie odwołujący się do ustawy o ochronie zwierząt,

Skarżąca tak, jak na etapie postępowania administracyjnego ponowiła, że jej zdaniem, opłaty za badania, w tym za przedmiotowe, reguluje załącznik nr 1, pozycja 3 a-d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalania i wysokości opłat za czynności wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej. Obecnie obok kategorii – świnia, wprowadzono osobną kategorię - prosięcia. W tej regulacji należy się doszukiwać odpowiedzi na pytanie, czy 7,5 - kilogramowe świnie podlegające badaniu na fermie [...](celem przewiezienia ich do odległego o kilkanaście kilometrów [...]), mają status świni, czy prosięcia? Definicja prosięcia (rozróżnienie ze względu na wagę) zawarta jest w innej rubryce tej samej tabeli, lecz w poz. 1 pkt. 1 lit. e - określającym prosię, jako młode zwierze z gatunku "świnia" o wadze do 15 kg. Takie same stanowisko zawarte jest w piśmie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]r.

Spółka zwróciła też uwagę, że załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia ma jednorodny charakter i traktuje o opłatach za wykonywane czynności przez Inspekcję Weterynaryjną, skoro więc zawiera w jednej z pozycji tabeli (tutaj poz. 1 pkt. 1 e) definicję prosięcia, czyli według zróżnicowania wagowego, to w tej samej tabeli, lecz w innej pozycji, przy braku wyraźnych odrębnych regulacji, musi ta definicja mieć pierwszeństwo przed innymi aktami prawnymi.

Odnośnie przepisów o statystyce, to – zdaniem skarżącej - przepisy te należy stosować z pierwszeństwem przed przepisami z zakresu ochrony zwierząt. Ewentualny brak definicji prosięcia w przepisach dotyczących przedmiotu badania z natury zmuszałby do sięgnięcia do norm odnoszących się do statystyki, bo mają one najbardziej ogólny charakter i są najbardziej zbliżone do przedmiotu postępowania. Chodzi o Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1165/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie statystyk dotyczących zwierząt gospodarskich i mięsa i uchylające dyrektywy Rady 93/23/EWG, 93/24/EWG oraz 93/25/EWG z pojęcia "trzoda chlewna" wyodrębnia między innymi grupę "prosięta o wadze poniżej 20 kg. Na marginesie Spółka argumentowała, że do miesiąca [...]r., jako podstawę do obrachunku zapłaty za wykonane czynności stosowano załącznik nr 1, pozycja 3 a-d (dotyczący jagnięcia, koźlęcia, prosięcia )

Spółka wskazuje, że od tego okresu nastąpiła podwyżka opłaty za badanie o 150 %. Strona przekonana jest o braku podstaw uzasadniających takie żądania, także za [...]r. Skarżąca zapłaciła niesporną część roszczenia z rachunku za [...] r. i wyjaśniła, że przedmiotem zaskarżenia jest różnica ([...]zł) pomiędzy kwotą naliczoną ([...]zł) a kwotą - jej zdaniem - należną ([...]zł za badanie oraz [...]zł koszty dojazdu).

Wojewódzki Lekarz Weterynarii, udzielając odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie w całości. Odnosząc się do treści skargi, organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zauważył, że skarżąca podnosi aspekt błędnej klasyfikacji, dokonanej przez organ pierwszej instancji, w zakresie stawki za przedmiotowe badanie zwierząt. Według organu, właśnie kwota opłaty za zwierzę, a więc jego klasyfikacja do określenia "świnia" czy "prosię" jest dla strony niezrozumiała. Argument podnoszony przez stronę o konieczności stosowania definicji "prosięcia", według wskazanych przez nią źródeł, jako jedynym nadrzędnym i zgodnym ze stanem prawnym jest – w opinii organu -nieprawdziwy. Organ zauważył, że w samym załączniku do rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2006 r., na który powołała się skarżąca, np w pkt. 3, 5, 7, 8, 9, 10 jest wiele określeń dotyczących trzody chlewnej, klasyfikujące poszczególne grupy wiekowe i wagowe zwierząt w zależności od wykonywanych czynności. Natomiast wyżej wymieniona opłata nie odnosi się do czynności kontrolnych wynikających z ustawy o ochronie zwierząt.

Na rozprawie w dniu [...]r., reprezentujący skarżącą Spółkę,

r. pr. J. P., pełnomocnik skarżącej poparł skargę oraz argumenty w niej zawarte. Nadto podniósł, że pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]r. ma status prawny, o którym mowa w art. 217 K.p.a., tj. oświadcza o stanie prawnym na tle stanu faktycznego opisanego w zapytaniu. Dokument ten nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych, ale stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Pełnomocnik skarżącej Spółki dodał, że Minister Rolnictwa jest prawodawcą rozporządzenia stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji ma prawo do dokonywania tak zwanej wykładani autentycznej, którą zawarł w tym piśmie. Natomiast Główny Lekarz Weterynarii oraz wojewódzcy i powiatowi lekarze weterynarii podlegają Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi (art.6 ust.2 ustawy o Inspekcji weterynaryjnej). Zdaniem skarżącego z tytułu tej podległości, organy inspekcji winny stosować prawo zgodne z wykładnią Ministra. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że na terenie innych województw lekarze pobierają opłatę za takie badanie stosując stawkę, jak za prosię.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej – "P.p.s.a.". Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z przepisami w niej powołanymi.

Dla oceny zarzutów tejże skargi podstawową kwestią będzie wskazanie źródła, wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, według którego należy zakwalifikować zwierzęta, o których jest mowa w zaskarżonej decyzji, a które podlegały badaniu na fermie skarżącej Spółki w miesiącu [...]r., w miejscowości [...]. Z akt sprawy wynika, że badaniu podlegały młode zwierzęta z gatunku świnia w wieku 4 tygodni, które były następnie przewiezione do innej fermy skarżącej.

W oparciu o analizę akt sprawy należy przyjąć, że niesporne między stronami jest, iż zwierzęta podlegające badaniu, z gatunku świnia odstawione były od matki -lochy karmiącej, a przedmiot kontroli i wystawienie świadectwa wynikał z konieczności przewiezienia zwierząt do innej fermy, a także wiązał się z obowiązkiem, jaki nakłada na Rzeczypospolitą Polską prawodawstwo unijne, w zakresie zwalczania chorób zakaźnych u świń, w tym przypadku choroby Aujeszky'ego.

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2008r., Nr 213, poz. 1342 ze zm.), Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia z dnia 19 marca 2008 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania choroby Aujeszky'ego u świń (Dz. U. Nr 64, poz. 397 ze zm.). Z treści tego rozporządzenia wynika, że okres realizacji programu zwalczania choroby Aujeszky'ego u świń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaplanowany jest na 6 kolejnych lat kalendarzowych, tj. lata 2008-2013. Ze względu na przewidywaną dynamikę zmian w zakresie sytuacji epizootycznej dotyczącej choroby Aujeszky'ego u świń program ten będzie przedkładany Komisji Europejskiej w formie corocznych wniosków, celem uzyskania współfinansowania.

Wspomniana ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, który stanowiła delegację do wydania wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 19 marca 2008 r., reguluje kwestię wymagań weterynaryjnych dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie produkcji zwierzęcej szczegółowo w niej określonej oraz zasady zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, w tym chorób odzwierzęcych, zasady monitorowania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz związanej z nimi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe u zwierząt, w produktach pochodzenia zwierzęcego i środkach żywienia zwierząt (art. 1 ust. 3 pkt a i c tej ustawy).

Zgodnie zaś z art. 58 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, Organy Inspekcji Weterynaryjnej w celu oceny stanu epizootycznego oraz zapewnienia zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części prowadzą badania kontrolne zakażeń zwierząt.

Mamy tu zatem do czynienia z ogólnie rozumianymi obowiązkami Inspekcji Weterynaryjnej wynikającymi z nadzoru nad działalnością produkcyjną, związaną z chowem i hodowlą zwierząt, w tym trzody chlewnej.

Na gruncie polskiego prawodawstwa weterynaryjnego zadania i organizację działalności Inspekcji Weterynaryjnej reguluje ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744 ze zm.). Ustawa ta reguluje również zasady współpracy organów Inspekcji Weterynaryjnej z organami centralnymi państw członkowskich Unii Europejskiej odpowiedzialnymi za przestrzeganie stosowania prawodawstwa weterynaryjnego lub organami, którym takie kompetencje zostały przekazane (właściwą władzą), oraz Komisją Europejską w zakresie realizacji zadań Inspekcji oraz zasady wystawiania świadectw zdrowia.

W postępowaniu administracyjnym, dla celów wyliczenia opłaty za przedmiotowe badanie zwierząt, organy obu instancji przyjęły stawki wynikające z poz. 3 pkt 2 wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2007r., Nr 2, poz. 15 ze zm.) i ten akt wykonawczy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał na podstawie delegacji wynikającej z art. 33 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej.

Natomiast w art. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej określono, że ilekroć w niej jest mowa o prawodawstwie weterynaryjnym - rozumie się przez to przepisy Unii Europejskiej dotyczące zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego w zakresie weterynarii, a także przepisy wdrażające lub wykonujące te przepisy, w szczególności przepisy o weterynaryjnej kontroli granicznej, kontroli weterynaryjnej w handlu, produktach pochodzenia zwierzęcego, ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także o ochronie zwierząt.

Zatem bez żadnej wątpliwości można przyjąć, że w polskim systemie prawnym nadzór weterynaryjny funkcjonuje w granicach zakreślonych wyżej wymienionym przepisem, który do źródeł prawa weterynaryjnego zalicza i traktuje na równi przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych u zwierząt oraz ustawę o ochronie zwierząt, jak również przyjmuje za obowiązujące przepisy Unii Europejskiej.

Należy przyjąć, że przywołanie obu regulacji ustawowych krajowych w jednym miejscu nie było zabiegiem przypadkowym, nie mającym związku z zakresami normatywnymi w nich opisanymi.

Celem obu regulacji jest ochrona zwierząt, przy tym ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt odnosi się do zagadnienia traktowania zwierząt ogólnie, wyznaczając minimalne warunki ochrony zwierząt i zakreślając granice regulacji np. w art. 2 ustawy do zwierząt kręgowych, a zatem ustawa ta dotyczy także świń. Natomiast ustawa z dnia z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, stawia w swej regulacji na ten aspekt ochrony zwierząt, który dotyczy, jak wynika to z samego tytułu ustawy – ochrony zdrowia, a także zwalczania chorób zakaźnych u zwierząt. Bez wątpienia w tej ostatniej ustawie więcej poświęcono miejsca problematyce ochrony zdrowia zwierząt trzymanych dla chowu i hodowli dla celów produkcji zwierzęcej.

Przenosząc powołane wyżej rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że nie jest tak, jak argumentuje to skarżąca Spółka, iż obie ustawy funkcjonują niejako bez związku w przedmiotowej sprawie.

Wprawdzie w obu powoływanych regulacjach rangi ustawowej nie odnajdziemy definicji legalnej "świni" i "prosięcia", co wprawdzie uniemożliwia dokonanie wykładni językowej w celu określenia znaczenia i zakresu przedmiotowych wyrażeń, to jednak nie uprawnia do sięgnięcia do znaczenia pojęcia np. "prosię" do regulacji podstawowej, w taki sposób, jak wywodzi to skarżąca Spółka w skardze.

Trzeba mieć bowiem na względzie, że po przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, dorobek prawny Wspólnoty należy uwzględnić na gruncie prawa krajowego. W tym miejscu warto posłużyć się tezą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2137/05 (opubl. w Lex nr 220047), z której wynika, iż podstawowym obowiązkiem sędziego krajowego jest nadanie regulacji prawa wewnętrznego (krajowego) takiego sensu normatywnego, który będzie pozostawał w zgodzie z porządkiem prawnym Wspólnoty Europejskiej. Dopiero niemożliwość osiągnięcia niesprzeczności uprawnia go do ewentualnej odmowy zastosowania przepisu krajowego.

W przedmiotowej sprawie owej niesprzeczności nie ma, a powołane wyżej zależności, wynikające z zakresu norm odnoszących się do ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych, miały na celu uzmysłowienie, że prawidłowa interpretacja przepisów, które legły u postaw wydania zaskarżonej decyzji, skłania do stosowania wykładni celowościowej i systemowej, przed innymi próbami dokonania wykładni definicji słowa "prosię" i słowa "świnia".

Idąc tym tokiem rozumowania, które skład orzekający w tejże sprawie uznaje za prawidłowy, należy sięgnąć do regulacji prawnej - jak słusznie uczyniły to organy obu instancji - Dyrektywy Rady z dnia 19 grudnia 2008 r., Nr 2008/120/WE (Dz. U.UE.L.2009, Nr 47, poz. 5). W art. 2 tejże dyrektywy, określono, że dla jej celów stosuje się pojęcia, w pkt 1 – świnia, co oznacza zwierzę z gatunku świń, niezależnie od wieku, trzymane w celu hodowania do reprodukcji lub tuczu. W pkt 7 powołanego art. 2 Dyrektywy zawarta jest definicja "prosięcia", co oznacza świnię od chwili narodzin do chwili odsadzenia. Kierując się treścią pojęcia prosię z Dyrektywy, należy przyjąć, że w momencie, gdy zwierzę zostanie odsadzone od matki (lochy karmiącej), tak jak to miało miejsce w przedmiotowym wypadku, mamy do czynienia z klasyfikacją zwierzęcia – świnia.

Zauważyć także należy, że powołana wyżej Dyrektywa została implementowana do polskiego systemu prawnego, a dokładnie do ustawy o ochronie zwierząt, a odzwierciedlenie tego znajdziemy np. w art. 12 ust. 7 tej ustawy, mocą której Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej obowiązujących w tym zakresie, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania i opieki oraz wpływ tych warunków na zdrowie i dobrostan zwierząt. Na podstawie tej delegacji ustawowej, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 15 lutego 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu postępowania przy utrzymaniu gatunku zwierząt gospodarskich, dla których normy zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 ze zm.). W § 2 pkt 15 tego rozporządzenia użyto określenia "prosię" o znaczeniu tożsamym z definicją umieszczoną w art. 2 pkt 7 Dyrektywy Nr 2008/120/WE.

Mimo, że w treści rozporządzenia użyto określenia – zwierzę gospodarskie, to w świetle założeń powołanej Dyrektywy, nie ma wątpliwości, że delegacja ustawowa dotyczyła również zwierząt hodowlanych i na tucz.

Odnosząc się do znaczenia użytego wyżej pojęcia implementacja, wyjaśnić należy, że słowo to należy odczytać jako: wykonanie, realizację, poprzez czynności urzeczywistniające wprowadzenie w życie postanowień przyjętych na szczeblu unijnym. Nie oznacza tylko o podjęciu działań legislacyjnych na szczeblu krajowym, ale każdy zabieg mający na celu urzeczywistnienie tych postanowień. W ramach całokształtu takich działań, należy dostrzec działalność organów realizujących w praktyce te założenia dyrektywy, nie do przecenienia się jest również sądowa wykładnia państwa członkowskiego.

Bez wątpienia chodzi tu o uzasadnienie podejmowania przez sądy krajowe tego typu zabiegu interpretacyjnego, które ma swoje normatywne umocowanie we wspólnotowym porządku prawnym rozumianym szeroko, czyli jako system idei, zasad reguł. Z punktu wiedzenia celów i funkcji sądowego stosowania prawa niezwykle istotne jest określenie prawnego określenia tego typu wykładni, która traktowana jest jako zasada wspólnotowa i zarazem jako obowiązek państw członkowskich. Zagadnienie wykładni zgodnej z dyrektywami jest niezwykle mocno powiązane z problematyką urzeczywistnia dyrektywy. Wykładania zgodna, jako należąca do zakresu prawa wspólnotowego/unijnego – funkcjonuje w trzech kontekstach, a mianowicie w kontekście krajowym, w którym zapewnia się skuteczność prawa wspólnotowego w krajowym porządku prawnym, wspólnotowym, w którym wymagana jest wykładania prawa pochodnego, zgodna z traktatowym prawem pierwotnym (np. sprawa C-352/95 Phytheron) oraz międzynarodowym, gdzie chodzi o interpretację prawa wspólnotowego (pochodnego i pierwotnego) zgodnie z międzynarodowymi obowiązkami WU/UE (np. sprawa C-284/95 Safety Hi-tech). We wszystkich tych kontekstach wykładnia wykorzystuje normy wyższego rzędu do konstruowania norm niższego rzędu (patrz opracowanie A. Wróbel. Sądowa wykładnia prawa państwa członkowskiego UE zgodnie z dyrektywami WE/UE1, opublikowania bazie internetowej - ww2.wpia.uw.edu.pl).

Powyższe wywody opracowania należy uznać za słuszne, istotnie interpretacja przepisów użytych w sprawie powinna prowadzić do formalnej niesprzeczności przepisów prawa krajowego i dyrektywy. Z tego tez względu, nie można uznać za prawidłowe poszukiwanie definicji, jak proponuje to skarżąca Spółka. Biorąc pod uwagę umieszczenie dyrektywy unijnej w hierarchii źródeł prawa, rzeczą oczywistą jest, że akt ten (dyrektywa), będzie miało pierwszeństwo przed wskazanym przez [...] Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady. Z tych samych względów nie należy można uznać za właściwy sposób poszukiwania definicji "świni" i "prosięcia" w aktach podstawowych, które prowadzą do kolizji znaczeniowej z pojęciami, użytym w Dyrektywie Nr 2008/120/WE. Także nie sposób się zgodzić, że wiążące dla rozstrzygnięcia sprawy miałby mieć pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kierowane do producentów trzody chlewnej, które należy zaliczyć do pism informacyjnych, niż mających stanowić w jakikolwiek sposób, źródło powszechnie obowiązującego prawa.

Wszystkie powyżej okoliczności ujmowane łącznie doprowadziły do wniosku o słuszności stanowiska organów Inspekcji Weterynaryjnej obu instancji, które dla potrzeb ustalenia stawki za przeprowadzone badanie (szczegółowo opisane wyżej oraz w treści zaskarżonej decyzji) przyjęły znaczenie słowa "prosię", oparte na jej znaczeniu wskazanym w art. 2 pkt 7 Dyrektywy Rady Nr 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającej minimalne normy dla świń, mającej swoją implementację w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. Powyższe uprawniało organy do zajęcia stanowiska, iż stawka za badanie lekarskie i wystawienia świadectwa zdrowia dla zwierząt przebadanych w miesiącu [...]r. na fermie w [...] winno się opierać na pozycji 3 pkt 2 wymienionej w załączniku do rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu i w wysokości opłat wykonywane przez Inspekcję Weterynaryjną..., a co za tym idzie wyliczenie kosztów przedmiotowych czynności nastąpiło zgodnie z prawem materialnym, po przeprowadzeniu stosownej procedury administracyjnej.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii narusza obowiązuje przepisy prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.