Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 30/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135; art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c); § 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. spraw ze skarg I. T. oraz K. T. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...]; z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...]; z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 maja 2013 r., nr [...]; z dnia 1 lipca 2013 r., nr [...]; z dnia 26 lipca 2013 r., nr [...]. 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata G. K. 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 31 maja 2013 r. nr [...], z dnia 1 lipca 2013 r. nr [...] oraz dnia 26 lipca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił I i K T przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego.

W podstawach prawnych wydanych rozstrzygnięć organ pierwszej instancji wskazał art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1, art. 38 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Uzasadniając decyzję wydaną w dniu 31 maja 2013 r. organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny wynosi 958,71 zł (na osobę 239,68 zł). Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi z kolei 456 zł.

Co istotne, obowiązkiem organu poza dokładnym ustaleniem sytuacji dochodowej i materialnej osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej jest również obiektywna ocena zachowania się wnioskodawcy. Pomoc społeczna nie może bowiem stanowić stałego źródła utrzymania danej rodziny. Innymi słowy, zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin a nie ich utrzymywanie.

Z zebranej przez organ dokumentacji wynika, że od dłuższego czasu K. T. nie wykorzystuje własnych możliwości i uprawnień.

Do dnia wydania decyzji ww. nie podjął bowiem kroków związanych z przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego na córkę A., a córka z przyznaniem zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioski w tych sprawach zostały złożone w dniu 10 października 2011 r. i mogą być rozpatrzone po dostarczeniu orzeczenia o niepełnosprawności lub wyroku sądu. Z posiadanych informacji wynika, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wobec niestawiennictwa córki A. na wezwanie zespołu wojewódzkiego jest już prawomocne.

Ponadto córka M. T. jako osoba w wieku produkcyjnym winna podjąć kroki w celu znalezienia zatrudnienia. Braku działań w tym kierunku nie może tłumaczyć oczekiwanie na finalne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką I. T. W ocenie organu opieka ze strony jednego członka rodziny nad dwiema osobami niepełnosprawnymi jest bowiem wystarczająca.

Co nadto istotne, rodzina nie otrzymuje również dodatku mieszkaniowego, co spowodowane jest szeregiem zaniechań ze strony K.T. Pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia złożonego w tej materii wniosku jego braki formalne nie zostały uzupełnione. Okoliczność ta uniemożliwia zaś jego merytoryczne rozpoznanie.

Uzasadniając decyzję wydaną w dniu 1 lipca 2013 r. organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny wynosi 1.028,50 zł (na osobę 257,12 zł).

W pozostałym zakresie organ powtórzył zasadniczo argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia 31 maja 2013 r.

Uzasadniając decyzję wydaną w dniu 26 lipca 2013 r. organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny wynosi 958,71 zł (na osobę 239,68 zł).

W pozostałym zakresie organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanych w dniu 31 maja i 1 lipca 2013 r. wskazując dodatkowo, że w czteroosobowej rodzinie wnioskodawców nikt nie podejmuje pracy zawodowej. Z kolei nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymaniu świadczeń z pomocy społecznej.

W następstwie odwołań od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 13 listopada 2013 r. (nr [...], nr [...] i nr [...]) utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta.

W podstawie prawnej decyzji o numerze [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 106 ustawy o pomocy społecznej.

Z kolei w podstawach prawnych decyzji o numerach [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 106 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadniając decyzję o numerze [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że organ ustalając dochód rodziny zsumował; zasiłek stały I.T. w kwocie 195,38 zł, zasiłek pielęgnacyjny I. T. w kwocie 153 zł oraz rentę socjalną A.T. w kwocie 610,33 zł. Organ pominął jednakże kwotę zaległej renty wynoszącej 1.173,67 zł netto wypłaconej A. T. w maju 2013 r. na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym dochód rodziny w maju wyniósł 2.132,38 zł i był wyższy od kryterium dochodowego wynoszącego 1.824 zł dla całej rodziny.

Zaskarżona decyzja zawierała tym samym prawidłowe rozstrzygnięcie pomimo wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Odmowa przyznania zasiłku okresowego była zaś zasadna z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadniając decyzję o numerze [...] (utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 lipca 2013 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że do ustalonego przez organ pierwszej instancji prawidłowo dochodu w kwocie 1.028,50 zł należało dodać wypłacone w czerwcu 2013 r.: zasiłek stały w kwocie 199,58 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 495,48 zł. Finalnie dochód rodziny w czerwcu 2013 r. wyniósł 1723,56 zł i był niższy od kryterium dochodowego wynoszącego 1.824 zł.

Niezależnie od powyższego odmowa przyznania zasiłku okresowego była w pełni zasadna.

Rodzina wnioskodawców nie może bowiem pomocy społecznej uważać za stałe źródło dochodu. W świetle art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy winny współdziałać w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Bierna postawa członków rodziny wnioskodawców ww. materii (opisana szczegółowo przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji) a zwłaszcza brak stawiennictwa córki M. T. na rozmowę kwalifikacyjną w sprawie pracy (co wynika z akt sprawy o numerze [...]) stanowi o braku współdziałania rodziny z ośrodkiem pomocy społecznej. Brak tego współdziałania wraz z niezasadną odmową odbycia rozmowy kwalifikacyjnej i niezłożeniem podania o pracę osoby zdolnej do podjęcia zatrudnienia stanowią przesłanki do odmowy udzielenia prawa do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Uzasadniając decyzję o numerze [...] (utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 lipca 2013 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze również wskazało, że odmowa przyznania zasiłku okresowego była zasadna z uwagi na postawę poszczególnych członków rodziny ubiegającej się o pomoc.

W świetle art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy winny współdziałać w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Bierna postawa członków rodziny wnioskodawców ww. materii (opisana szczegółowo przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji) a zwłaszcza brak stawiennictwa córki M. T. na rozmowę kwalifikacyjną w sprawie pracy stanowi o braku współdziałania rodziny z ośrodkiem pomocy społecznej. Brak tego współdziałania wraz z niezasadną odmową odbycia rozmowy kwalifikacyjnej przez osobę zdolną do podjęcia zatrudnienia stanowią przesłanki do odmowy udzielenia prawa do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku okresowego zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

W skargach na ww. decyzje wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. i K. T. zakwestionowali ustalenia poczynione przez organy obydwu instancji wskazując, że część tych ustaleń jest po prostu nieprawdziwa.

Jako przykład podano błędne wskazanie przez organ odwoławczy, że wypłata zaległej renty socjalnej dla A. T. nastąpiła w maju 2013 r. W rzeczywistości bowiem wypłata nastąpiła w kwietniu 2013 r., co obrazuje przedłożony przez skarżących dowód wypłaty.

Skarżący zakwestionowali również podawane przez organy okoliczności odnoszące się do starań ukierunkowanych na poprawę sytuacji materialnej rodziny, w tym zwłaszcza negatywną ocenę zachowania córki M. T.

W skargach podano ponadto, że organy nie ustaliły wszelkich istotnych do wydania rozstrzygnięć okoliczności. Nie ustalono m.in. jakie potrzeby wiążą się z opieką nad niepełnosprawną I. T., która wbrew temu co twierdzą organy wymaga kompleksowej opieki i pomocy ze strony członka rodziny.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

W odpowiedzi na skargę na decyzję o numerze [...] Kolegium wskazało, że postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Skoro skarżący dysponowali określonym dowodem (to jest dowodem otrzymania renty socjalnej w miesiącu kwietniu 2013 r.) winni byli ten dowód przedstawić w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach III SA/Gd 30/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]), III SA/Gd 31/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]) i III SA/Gd 34/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), dalej jako - "ustawa" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823).

Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego w rodzinie.

Zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Kwota zasiłku okresowego ustalonego zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy). Ponadto kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy).

Natomiast okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5).

Wysokość dochodu warunkująca prawo do świadczenia z opieki społecznej oraz zasady ustalania wysokości dochodu w sprawach z zakresu pomocy społecznej zostały uregulowane w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, z uwzględnieniem waloryzacji wysokości świadczenia określonym w przywołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 ww. rozporządzenia, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: [...].

Wskazać trzeba, że w sprawie o sygn. III SA/Gd 30/14, której przedmiotem rozpoznania był wniosek z 2 maja 2013r., skarżący trafnie zarzucili, iż organ odwoławczy błędnie wyliczył dochód rodziny. Przyjął bowiem bezzasadnie, że na mocy decyzji ZUS z dnia 17.04.2013r., A. T. wypłacono w maju 2013r. kwotę zaległej renty socjalnej tj. 1173,67 zł. Sąd zwraca uwagę, że w celu ustalenia tego faktu organ II instancji zwrócił się o informację do organu pierwszej instancji ale otrzymana odpowiedź nie powinna być dla niego wystarczająca. Organ ten bowiem podał, że wypłata wyrównania nastąpiła "najprawdopodobniej" w maju. Taka informacja nakładała na organ odwoławczy, będący również organem merytorycznie rozpoznającym sprawę, obowiązek zwrócenia się do ZUS celem prawidłowego dokonania ustalenia w tym zakresie, w myśl wyrażonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego naczelnej reguły postępowania. Konsekwencją tego błędu było również nieprawidłowe ustalenie dochodu przy rozpoznaniu wniosku z 7 czerwca 2013r. (sygn. akt III SA/Gd 31/14).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzieliło stanowisko tego organu, uznając że ocenił on prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Organ odwoławczy wskazał również na ciągłe, od wielu lat korzystanie przez rodzinę z pomocy społecznej, w tym z zasiłków okresowych. Przede wszystkim jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji, o braku starań o polepszenie sytuacji bytowej rodziny, powołując się m.in. na nie uzupełnienie braków wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz niechęć do podjęcia zatrudnienia przez córkę skarżących M. a także brak starań skarżącego o świadczenie pielęgnacyjne na córkę A. i jej samej o zasiłek pielęgnacyjny.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że z uzasadnienia decyzji organów nie wynika jakich braków formalnych wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie uzupełnili skarżący, a w sytuacji ich sprzeciwu wobec twierdzeń organu, nie można przyjąć argumentacji służącej poparciu tezy, że nie dbają oni o swoje sprawy należycie. Jakkolwiek organ pierwszej instancji wskazuje, że w decyzjach skierowanych do skarżących zawarto informację, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności dotyczące A. T. uprawomocniło się, to w aktach spraw kontrolowanych przez Sąd, znajduje się jedynie taka informacja, ale skierowana do organu pierwszej instancji. Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że z zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 12.10.2011r. wynika, że przedmiotowe wnioski zostały już złożone a skoro organ pierwszej instancji miał informację o prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności A.T. powinien wydać rozstrzygnięcie, uwzględniające stan sprawy. Podkreślić bowiem należy, że na mocy tego orzeczenia z dnia 28.09.2011 roku A. T. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, na okres do 30.09.2016 roku/ dowód pismo z dn.18.03.2013r. k.12 akt adm./. Tym samym czynienie zarzutu braku starań skarżącego o świadczenie pielęgnacyjne na córkę A. i jej samej o zasiłek pielęgnacyjny jest niezasadne. Również tej okoliczności organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo a niewątpliwie, w zaistniałej sytuacji na organie odwoławczym ciążył obowiązek zweryfikowania przedmiotowej okoliczności. Tym bardziej, że uzasadniając swoją decyzję podniósł również, że nie widać starań skarżących do polepszenia własnej sytuacji bytowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnośnie braku starań do polepszenia sytuacji bytowej podniosło również, że M. T. (córka stron) nie podejmuje zatrudnienia. Przy czym organ odwoławczy w sposób nieuprawniony pominął fakt, że postępowanie z wniosku M.T. o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego na matkę jest w toku albowiem zaskarżyła ona do Sądu odmowną decyzję SKO w tym przedmiocie. Na tym etapie postępowania, jako przedwczesne potraktować należy wnioski organów czyniące jednoznaczny zarzut nie uzasadnionej odmowy podjęcia zatrudnienia (nie zgłoszenie się na rozmowę kwalifikacyjną), przez M. T., co w oparciu o przepis art. 11 ust.2 ustawy daje podstawy do odmowy przyznania świadczenia.

Na marginesie tych rozważań stwierdzić należy, że Sądowi z urzędu jest wiadome, że odmowne decyzje organów w przedmiocie przyznania M.T. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad matką I. T. zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2013 r. zapadłym w sprawie III SA/Gd 452/13. Tak więc powoływane w decyzjach argumenty organów, uznać należy za wadliwe w sytuacji toczącego się ww. postępowania, którego zakończenie może dać dopiero podstawy do formułowania ostatecznych wniosków, czy w istocie M. T. można postawić skuteczny zarzut, iż odmawia podjęcia zatrudnienia.

W konsekwencji powyższych rozważań należy uznać, że organ odwoławczy nie wypełnił obowiązku wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy oraz ich rozważenia. Prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza wobec zarzutów odwołania, wymagało poczynienia nie budzących wątpliwości ustaleń. Tylko bowiem jednoznaczne, wyczerpujące ustalenia mogą stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Trzeba również wskazać, że to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. Brak wyjaśnienia wskazanych powyżej okoliczności powoduje, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W konsekwencji organ odwoławczy dopuścił się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić poczynione powyżej uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącym na zasadzie prawa pomocy uznano, co następuje:

zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia stawka minimalna za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosi 240 zł.

W ww. przypadku wynagrodzenie winno wynosić 295,20 zł z uwagi na wymagane treścią § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia podwyższenie stawki o 23 % stawkę podatku od towarów i usług.

Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach III SA/Gd 30/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]), III SA/Gd 31/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]) i III SA/Gd 34/14 (sprawa ze skargi na decyzję organu odwoławczego nr [...]).

Powyższe oznacza, że zasadniczo Sąd winien przyznać wynagrodzenie za każdą z połączonych spraw.

W realiach rozpoznanych spraw Sąd uznał jednakże, że przyznanie odrębnego wynagrodzenia za każdą z połączonych spraw będących sprawami jednorodzajowymi jest nieuzasadnione.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustalając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, należy brać pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (zob. B. Dauter, Orzekanie w przedmiocie wynagradzania pełnomocników procesowych. Faktyczne udzielenie pomocy prawnej [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 317).

W niniejszych sprawach pełnomocnik z urzędu został ustanowiony przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji przy czym jego aktywność ograniczyła się do wykonania fotokopii z akt trzech spraw (wykonał je w jednym dniu aplikant adwokacki) oraz uczestnictwa tegoż aplikanta w rozprawie.

Złożony na rozprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawierał zaś jakichkolwiek argumentów mających świadczyć o takim nakładzie pracy pełnomocnika oraz charakterze spraw, który usprawiedliwiałby podwyższenie wynagrodzenia. W niniejszym postępowaniu aktywność ustanowionego adwokata (korzystającego z pomocy upoważnionego aplikanta) w wypełnianiu określonych obowiązków mieściła się w granicach zwykłej staranności wymaganej od pełnomocnika.

Z tych względów, na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku.