Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2083/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.138 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.102 ust.5 pkt24, art.109 ust.5, art.66 ust.1 pkt 1 lit.e
journal: Dz.U. 2018 poz 1510
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art.16
journal: Dz.U. 2017 poz 935
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
article: art.145
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.200, art.205 par.1
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)" sierpnia 2019 r. nr "(...)"w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora "(...)"Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)"października 2016 r., 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pismem z dnia 18 marca 2015r., zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym L. O., zwanego dalej "Zainteresowanym", z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego odnośnie zlecenia, zawartych z S. Spółka z o. o., zwanej dalej "płatnikiem składek" w dniu 21 lutego 2011r. oraz w okresach: od dnia 14 czerwca 2011r. do dnia 17 czerwca 2011r., od dnia 11 lipca 2011r. do dnia 12 lipca 2011r., od dnia 14 lipca 2011r. do dnia 15 lipca 2011r., od dnia 15 września 2011r. do dnia 16 września 2011r., oraz od dnia 3 października 2011r. do dnia 4 października 2011r.

Wraz z przedmiotowym wnioskiem organ rentowy przekazała kserokopie następujących dokumentów:

- umów zawartych pomiędzy L. O. a płatnikiem składek,

- wyciągu z protokołu kontroli znak: [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.,

- zastrzeżeń płatnika składek do protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r.,

- informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.

Podczas postępowania kontrolnego wykazano, że pomiędzy stronami zawarto następujące umowy nazwane "umowami o dzieło":

- w dniu 21 lutego 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych dla firmy A. u producenta M. Sp. z o.o., G. oraz sporządzenie raportów pokontrolnych", za wynagrodzeniem ustalonym w wysokości 250 zł oraz koszty zwrotne w postaci przejazdu samochodem prywatnym;

-w dniu 14 czerwca 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych dla A. u producenta M. G. oraz sporządzenie raportów pokontrolnych", za wynagrodzeniem ustalonym w wysokości 625 zł oraz koszty zwrotne w postaci przejazdu samochodem prywatnym;

- w dniu 10 lipca 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych /dywaniki łazienkowe/ dla firmy L. u producenta W. w K. oraz sporządzenie raportów pokontrolnych", za wynagrodzeniem ustalonym w wysokości 500 zł oraz koszty zwrotne w postaci: przejazdu samochodem prywatnym, hotel;

- w dniu 14 lipca 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych dla firmy francuskiej S. u producenta w firmie L., A. oraz sporządzenie raportów pokontrolnych", za wynagrodzeniem ustalonym w wysokości 500 zł oraz koszty zwrotne w postaci przejazdu samochodem prywatnym, hotel;

- w dniu 15 września 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych dla firmy L.

u producenta w firmie W. w K. oraz sporządzenie raportów pokontrolnych", za wynagrodzeniem ustalonym w wysokości 375 zł oraz koszty zwrotne w postaci: przejazdu samochodem prywatnym, hotel;

- w dniu 3 października 2011 r., w której Zamawiający powierza a Wykonawca zobowiązuje się wykonać: "kontrolę zamówień eksportowych dla L. u producenta w firmie W. w K. oraz dla P. u producenta w firmie E.

w K. oraz sporządzenie raportu z kontroli", za wynagrodzeniem ustalonym

w wysokości 500 zł oraz koszty zwrotne w postaci: przejazdu samochodem prywatnym, hotel.

W treści umów określono ponadto terminy rozpoczęcia i zakończenia wykonania poszczególnych umów. Wykonawca zobowiązany został przedstawić do obioru przedmiot umów w terminie określonym w umowie i miejscu uzgodnionym

z zamawiającym. Natomiast Zamawiający zobowiązał się do wypłaty Wykonawcy wynagrodzenia określonego w umowach w terminie 30. dni od daty złożenia przez Wykonawcę rachunku. Ponadto umowy zobowiązywały Wykonawcę do samodzielnego ich wykonania bez prawa powierzenia "dzieła" innej osobie.

Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. pełnomocnik płatnika składek złożył wyjaśnienia w zakresie m.in. Zainteresowanego wskazując, że we wszystkich ww. przypadkach mamy do czynienia z jednorazowością działań, oddzielonych od siebie dużymi okresami czasu, świadczonymi dla różnych podmiotów oraz dołączeniem do raportów prywatnych uwag i komentarzy oraz wykonaniem dokumentacji fotograficznej wraz z grafiką świadczącej o jej zindywidualizowanym i twórczym charakterze. L. O. przygotowując raport posiadał całkowitą dowolność czasu, miejsca i kolejności wykonania raportu, wskazują na to m.in. różne godziny i daty sporządzania poszczególnych raportów oraz miejsc, w których wykonywano fotografie. Zwrócono uwagę, że raport sporządzony przez L. O. uwzględnia zindywidualizowane dane oraz zawiera dokumentację fotograficzną, co świadczy o tym, iż raport ten można uznać za utwór w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. Do pisma zostały załączone przykładowe raporty oraz oświadczenie L. O. z dnia 19 lutego 2015 r., w którym oświadczył, iż zawarte umowy polegały na przygotowaniu raportów pokontrolnych z inspekcji i przesłanie ich zleceniodawcy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie zgromadzonych dokumentów, stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług na rzecz płatnika składek w dniu 21 lutego 2011r. oraz w okresach: od dnia 14 czerwca 2011r. do dnia 17 czerwca 2011r., od dnia 11 lipca 2011r. do dnia 12 lipca 2011r., od dnia 14 lipca 2011r. do dnia 15 lipca 2011r., od dnia 15 września 2011r. do dnia 16 września 2011r., oraz od dnia 3 października 2011r. do dnia 4 października 2011r.

Na powyższą decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, zarówno Zainteresowany jak i płatnik składek wnieśli w dniu 8 grudnia 2016 r. odwołania. W odwołaniu pełnomocnik płatnika składek zarzucił m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 627 k.c. polegające na przyjęciu, że badane umowy miały charakter umów o świadczenie usług oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 65 k.c. polegające na przyjęciu, iż rzeczywista wola stron była odmienna od treści wyrażonej w badanych umowach i oświadczeniach Ubezpieczonego. Przy wniesionym odwołaniu pełnomocnik płatnika składek załączył wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...], dotyczący niepodlegania m.in. przez Zainteresowanego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartych z płatnikiem składek umów. Również L. O. w treści złożonego odwołania wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji wskazując, że Sąd Okręgowy w [...] w ww. wyroku orzekł, że realizowane przez Zainteresowanego umowy winny być uznane za umowy o dzieło.

Decyzją nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając

na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.

o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w dniu 8 grudnia 2016 r. przez płatnika składek: S. Spółka z o. o. i odwołania L. O., od decyzji nr [...] [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia

w dniu [...] listopada 2016 r. stwierdzającej, że L. O., podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, w dniu 21 lutego 2011 r. oraz w okresach: od dnia 14 czerwca 2011 r. do dnia 17 czerwca 2011 r., od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 12 lipca 2011 r., od dnia 14 lipca 2011 r. do dnia 15 lipca 2011 r., od dnia 15 września 2011 r. do dnia 16 września 2011 r., oraz od dnia 3 października 2011 r. do dnia 4 października 2011 r. na rzecz płatnika składek: S. Spółka z o. o., orzekł o utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po rozpatrzeniu wniesionych odwołań oraz po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w opinii organu odwoławczego, wykonywanie przez Zainteresowanego spornych umów było ciągiem określonych czynności starannego działania zmierzającego do osiągnięcia skutku. Zainteresowany zobowiązywał się w głównej mierze do starannego i rzetelnego wykonania czynności, które miały być następnie udokumentowane w postaci zestawień - raportów, jako efekt świadczonych usług (wykonanych prac), które Skarżąca następnie przekazywała kontrahentom Spółki.

Odnosząc się do przesłanej kserokopii wyroku sądu, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, że przeanalizował przywołany wyrok i po rozpatrzeniu argumentacji stron oraz rozważeniu czy wyrok ten powinien być wiążący w niniejszej sprawie, stwierdził, że powyżej wskazany wyrok dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego, bowiem w analizowanej sprawie L. O. posiadał inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, zatem powyższe rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego nie jest wiążące w rozpatrywanym przypadku.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie Zainteresowany zobowiązał się

w głównej mierze do starannego i rzetelnego wykonania czynności kontroli u różnych klientów płatnika składek, z których następnie sporządzał raport pokontrolny. Nie można zakwalifikować czynności polegających na świadczeniu usług związanych

z kontrolowaniem jako rezultat czy to materialny, czy niematerialny, nawet jeżeli do ich sporządzenia potrzebna byłaby specjalistyczna wiedza i nawet jeśli w ich wyniku powstały raporty. Gdyby wykonywanie kontrolowania, przeprowadzania audytów powierzono do wykonania innej osobie z porównywalnymi kwalifikacjami, prawdopodobnie doprowadziłoby to do wskazania przez nią takich samych danych

w raportach oraz załączenia bardzo zbliżonych zdjęć. Nie można przyjąć, aby

w efekcie tych czynności miało powstać dzieło posiadające indywidualny charakter, powstałe w wyniku działalności twórczej wykonawcy umowy.

W ocenie organu powstałe raporty były nierozerwalnie związane

z czynnościami dokonywanymi przez Wykonawcę i to nie one lecz w istocie właśnie czynności kontroli, stanowiły przedmiot umów. Trudno sobie bowiem wyobrazić, by wykonawca mógł stworzyć raporty z audytu/kontroli bez ich przeprowadzenia.

Przedmiotowe umowy zawarte między stronami nie określały cech jakie miałoby posiadać "dzieło". Nie wskazano jakichkolwiek kryteriów określających rezultat umów, brak jest postanowień dotyczących odbioru "dzieła". Brak określenia tych elementów w umowach uniemożliwia poddanie ich sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych lub prawnych.

Organ uznał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w zawartych umowach nacisk położony był na starania wykonawcy umowy (podejmowanie czynności związanych z kontrolowaniem), zaś rezultat utrwalony w postaci raportów nieodłącznie stanowił wynik wykonania czynności przeprowadzenia kontroli i audytów przez Zainteresowanego, jednak same w sobie raporty nie były kluczowym elementem umów, co potwierdza ich treść - m.in. brak określenia wymaganych elementów, szczegółów dotyczących odbioru "dzieła", odpowiedzialności Zainteresowanego za ewentualne wady; wobec czego organ skłania się do przyjęcia, iż w istocie Zainteresowany odpowiadał za staranne wykonanie czynności, nie zaś za rezultat, gdyż nie był on określony w umowach w sposób pozwalający na jego jednoznaczne zweryfikowanie. Nadmienić należy w tym miejscu, że umowy o świadczenie usług nie wykluczają możliwości osiągnięcia konkretnego rezultatu końcowego powstałego na skutek podejmowanych czynności, jednak w rozpatrywanej sprawie treść umów wyraźnie wskazuje, iż ich celem było wykonywanie czynności, zaś analiza nadesłanych przez pełnomocnika płatnika składek przykładowych raportów nie pozwala stwierdzić, iż wola stron była inna niż to jest wskazane w każdej spośród 6 umów dotyczących przeprowadzania kontroli oraz sporządzenia raportów pokontrolnych, w sytuacji gdy w żadnej z nich nie oznaczono by - poza ogólnym wskazaniem, iż raporty mają zostać wykonane - ich efektem miał być pewny, możliwy do weryfikacji rezultat inny niż wyłącznie wykonana czynność, której efektem jest właśnie powstały raport.

Organ zauważył, że w istocie to płatnik składek zawierał umowy z klientami, Zainteresowany był jedynie wykonawcą umów, które zawierano na skutek kontraktów płatnika składek z kontrahentami, których efekt stanowiły powstałe raporty, Odpowiedzialność zadziałania Zainteresowanego w istocie spoczywała zatem na płatniku składek, który zlecał podobne zadania specjalistom z różnych dziedzin

w ramach umów zawieranych ze swoimi kontrahentami w związku ze świadczoną przez Spółkę działalnością.

W ocenie organu odwoławczego, to właśnie kontrole stanowiły przedmiot umów, raporty zaś były rezultatem nieodłącznie związanym z przeprowadzonymi czynnościami (kontrolowania), nie zaś samoistnym celem samym w sobie. Tym bardziej nie można wskazać by kontrola i audyt były "samoistne".

Również argumentacja pełnomocnika płatnika składek dotycząca możliwości korzystania z rękojmi czy oderwania "dzieła" od Zainteresowanego i posługiwania się dziełem przez klientów Spółki na dalszym etapie obrotu gospodarczego, wobec niemożliwego do określenia wkładu Zainteresowanego w wykonywane prace oraz braku sprecyzowanego rezultatu umów jest chybiona. W omawianej sytuacji nie występuje możliwość stwierdzenia istnienia wad, gdyż w żaden sposób umowy nie precyzowały weryfikowalnego efektu końcowego, który powinien zostać osiągnięty po wykonaniu umów przez Zainteresowanego, zaś wątpliwości budzi jak, wobec wykonywania kontroli i sporządzenia raportów pokontrolnych, taki rezultat miałby zostać określony, by płatnik składek mógł skorzystać z rękojmi. Również "oderwanie" przedmiotu umów od Zainteresowanego nie mogło mieć miejsca, gdyż jak wynika z treści umów, ich przedmiotem nie było wyłącznie wykonanie raportów ale i wykonywanie określonych czynności (kontrola), których nie sposób oderwać od osoby Zainteresowanego, a tym bardziej nie sposób wykorzystać tych czynności na dalszym etapie obrotu gospodarczego, nie ma również możliwości posługiwania się nimi przez klientów Spółki. Płatnik składek przedstawiając argumentację potwierdzającą jakoby przedmiotem umów były w głównej mierze powstałe raporty zaprzecza postanowieniom umów w sytuacji gdy przeważający zakres wykonywania spornych umów stanowiły czynności niemożliwe do poddania weryfikacji wobec istnienia wad, same raporty zaś były jedynie ogólnie określoną składową umów związaną z wykonywanymi czynnościami i były efektem wykonanych czynności, nie zaś samoistnym rezultatem.

Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w niniejszym postępowaniu zgromadzono i przeanalizowano pełny materiał dowodowy, aby wyjaśnić okoliczności istotne dla sprawy w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego

z tytułu umów zawartych przez Zainteresowanego z płatnikiem składek.

Pismem z dnia 26 września 2019 r. S. spółka z o.o. z siedzibą

w W. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygniecie sprawy, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 80 kpa przez dokonanie wybiórczej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego oceny dowodów

i zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez stwierdzenie, że czynności wynikające z zawartych

z ubezpieczonym umów o dzieło, miały powtarzalny charakter, podczas gdy z treści umów o dzieło, raportów oraz wyjaśnień ubezpieczonego, wynika, że był zobowiązany do wykonania raportu, odmiennego dla każdego klienta skarżącej

i każdego transportu oraz towaru, czyli wykonania zindywidualizowanego dzieła,

2) art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez dokonanie wybiórczej, sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania oceny dowodów i pominięciu dołączonego do akt sprawy wyroku Sądu Okręgowego w [...], [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych

z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...] i uznaniu, że dotyczy on zupełnie innego stanu faktycznego, podczas gdy przywołany wyrok powinien mieć wpływ na ocenę umów zawartych przez ubezpieczonego ze skarżącą, ponieważ dotyczy on ustalenia, czy ubezpieczony z tytułu umów zawartych ze skarżącą podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, które to umowy zostały przekwalifikowane przez Zakłada Ubezpieczeń Społecznych w [...] w ramach tej samej kontroli skarżącej;

3) art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niewyjaśnienie i brak oceny takich okoliczności, jak konieczność weryfikacji końcowego rezultatu, uzależnienie wypłaty wynagrodzenia od wydania dzieła, możliwość korzystania z rękojmi przez skarżącą, w tym możliwość obniżenia wynagrodzenia lub odstąpieniem od umowy, braku podporządkowania ubezpieczonego, oderwaniu się dzieła od ubezpieczonego

i posługiwanie się dziełem przez klientów skarżącej na dalszym etapie obrotu gospodarczego, co w konsekwencji świadczy, że łączący strony stosunek prawny miał charakter umowy o dzieło;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 627 kc przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że warunkiem stworzenia dzieła jest uzyskanie materialnych rezultatów o niepowtarzalnym charakterze, które muszą być z góry oznaczone, co wobec stworzonych przez Ubezpieczonego raportów prowadzi do wniosku, że nie powstał żaden nowy nieistniejący w przeszłości, wyodrębniony przedmiot, podczas gdy warunkiem stworzenia dzieła jest ucieleśnienie rezultatu wyrażające się poprzez stworzenie konkretnego, istniejącego w czasie i przestrzeni bytu, który z chwilą jego ukończenia staje się niezależną od twórcy, autonomiczną wartością w obrocie gospodarczym, które to cechy spełniał stworzony przez ubezpieczonego raport;

2) artykułu 750 k.c. w związku z artykułem 734 § 1 k.c. oraz artykułu 66 ust. 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

z dnia 27 sierpnia 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie,

że wykonywane przez ubezpieczonego czynności miały charakter czynności starannego działania, zaś strony łączyła umowa o świadczenie usług wobec czego ubezpieczony winien podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że charakter stosunku cywilnoprawnego ma wszystkie cechy umowy o dzieło w rozumieniu artykułu 627 k.c. zaś ubezpieczony nie miał tytułu do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

W związku z powyższym, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu rozwinięto podniesione zarzuty wskazując, że Prezes NFZ nie uwzględnił w decyzji faktu, że w zawartych pomiędzy skarżącą i ubezpieczonym umowach wyraźnie wskazane jest, że przedmiotem umowy jest wykonanie raportu. skarżąca i ubezpieczony byli świadomi już na etapie zawierania umowy o dzieło, że w wyniku jej wykonania ubezpieczony zobowiązany jest do wykonania raportu, zaś jego niewykonanie będzie świadczyć o nienależytym wykonaniu zobowiązania.

Raporty różniły się od siebie ze względu na zakres przedmiotu kontroli, różnorakość partii kontrolowanych produktów oraz ze względu na fakt, ze były wykonywane na rzecz różnych klientów skarżącej. Do raportów dołączona była obszerna dokumentacja fotograficzna sporządzana samodzielnie przez ubezpieczonego. Ponadto wymagania klientów skarżącej były formułowane za każdym razem w sposób odmienny, zgodny z indywidualnymi wymaganiami klienta Skarżącej, w odniesieniu do towarów lub cech, jakie taki podmiot chciał zbadać lub certyfikować.

Skarżącą spółka zauważyła, że Prezes NFZ dokonał całkowicie odmiennej oceny prawnej zawartych pomiędzy skarżącą i ubezpieczonym umów o dzieło niż Sąd Okręgowy w [...], podczas gdy zarówno w sprawie rozpatrywanej przez Sąd Okręgowy w [...], jak również Prezesa NFZ stan faktyczny sprawy i jej okoliczności pozostają zbieżne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa NFZ utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

W tym stanie rzeczy konieczna jest ocena charakteru prawnego umów zawartych przez stronę skarżącą z uczestnikiem postępowania.

Na podstawie tych umów Wykonawca zobowiązał się do wykonywania kontroli zamówień eksportowych dla konkretnych podmiotów u producenta oraz sporządzenie raportu z kontroli, za wynagrodzeniem. W treści umów określono ponadto terminy rozpoczęcia i zakończenia wykonania poszczególnych umów. Wykonawca zobowiązany został przedstawić do obioru przedmiot umów w terminie określonym w umowie i miejscu uzgodnionym z zamawiającym. Natomiast Zamawiający zobowiązał się do wypłaty Wykonawcy wynagrodzenia określonego w umowach w terminie 30 dni od daty złożenia przez Wykonawcę rachunku. Ponadto umowy zobowiązywały Wykonawcę do samodzielnego ich wykonania bez prawa powierzenia "dzieła" innej osobie.

Umowy te zostały nazwane przez strony je zawierające umowami o dzieło, co zostało zakwestionowane przez organy, które uznały je za umowy starannego działania, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, co w konsekwencji skutkowało objęciem uczestnika postępowania obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

W świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r.

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2019.1373, dalej jako: ustawy o świadczeniach) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie

z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.

Stosownie do treści art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym tj. w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2019 poz.300). W myśl natomiast art. 13 ust. 2 ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Zgodnie zaś w art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy

o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający z zastrzeżeniem

art. 86 ust. 1 pkt 13e.

W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że nazwa umowy

z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu wybitnie charakteru umowy nie jest elementem decydującym samodzielnie o rodzaju zobowiązania w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonywania (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III Aua 377/12).

W tym stanie rzeczy organy Funduszu zobowiązane były do rozważenia charakteru umów zawartych między stroną skarżącą, a uczestnikiem postępowania niezależnie od nadanych im tytułów.

Zdaniem Sądu, należy uznać za zasadne zarzuty skarżącego, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80

i art. 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 627 k.c., art. 570 k.c. w związku z art. 734 § 1 k.c. i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy

o świadczeniach.

Należy stwierdzić, że organy nie rozważyły należycie zarzutów strony podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, jak również

w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji co doprowadziło do utrzymania jej

w mocy z obrazą art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a..

Wbrew stanowisku organu materiał dowodowy, zgromadzony w sprawie wskazuje na to, że strony zawierały umowy, których rezultatem w oparciu o wytyczne klienta strony skarżącej było przygotowanie konkretnego raportu. Spółka S. jako lider w dziedzinie kontroli, weryfikacji i testowania oraz certyfikacji towarów

i usług, na terytorium Polski wykonuje na rzecz kontrahentów niezależne działania stanowiące potwierdzenie, że kontrolowany towar spełnia wymagania jakościowe

i ilościowe. Klient przekazywał zamówienie spółce i uzgadniał za każdym razem,

w sposób odmienny, zgodny z indywidualnymi potrzebami ze względu na badaną partię towaru wymagane cechy, które chciał zweryfikować. Spółka zawierała

z Wykonawcą umowę o dzieło, której celem było sporządzenie wymaganego raportu, które zainteresowany sporządzał w oparciu o posiadane przez siebie specyficzne umiejętności i wiedzę. Wykonane dzieło odrywało się od osoby twórcy i stanowiło odrębną wartość.

W ocenie Sądu, spółka powierzała wykonawcy do stworzenia dzieło w postaci raportu, odmienne ze względu na specyfikę towaru lub wymagane cechy, które kontrahent chciał zbadać. Ponadto dzieła te wykonywane były na rzecz różnych kontrahentów, a nie na rzecz jednej firmy w ramach stałej współpracy w oparciu

o specyficzne umiejętności i doświadczenie. W czasie wykonywania raportu nikt nie ingerował w wykonywaną prace przez wykonawcę, a także nie podlegał żadnej kontroli. Jednym z kryteriów, pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług, jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, koniecznym elementem ziszczenia się umowy o dzieło stanowiło wykonanie raportu. Jak opisano szczegółowo w odwołaniu płatnik, weryfikowalność cech dzieła stanowiła jeden z niezbędnych elementów do wykonania raportu, który był głównym rezultatem umowy. Po wykonaniu raportu, Wykonawca przekazywał go do wyznaczonego koordynatora w danym regionie, który ustalał czy zostały zawarte informacje i dane wskazane przez kontrahenta w zamówieniu, następnie przekazywał do Klienta. Przekazanie raportów przez Wykonawcę do koordynatora spółki miało charakter wydania i weryfikacji dzieła zamawiającemu w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W przypadku wykrycia wad dzieła spółka korzystała

z instytucji rękojmi i mogła wezwać Wykonawcę do usunięcia wad, lub jeżeli nie było to możliwe to do proporcjonalnego obniżenia wynagrodzenia. Klient po otrzymaniu raportu mógł go przyjąć lub zwrócić ze względu na wady dzieła. Wykonawca, więc ponosił pełną odpowiedzialność za wykonany przez siebie raport. Skarżąca spółka względnie mogła w przypadku ewentualnej odpowiedzialności wobec kontrahenta dochodzić od wykonawcy regresu za szkody będące wynikiem dostarczenia przez niego wadliwego raportu. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zadaniem wykonawcy nie było wykonanie szeregu czynności o wymaganym poziomie staranności, ale rezultatem każdej z tych umów było sporządzenie raportu, który wymagał od Wykonawcy wykazania się wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z umowami uczestnik miał wykonać nadzór, a następnie sporządzić raport osobiście. W zakresie wykonywanych czynności był samodzielny i nie działał pod kontrolę zamawiającej spółki. Wszystkie te cechy porozumień strony skarżącej z uczestnikiem postępowania, świadczą o tym, zdaniem Sądu, że celem stron było uzyskanie konkretnego rezultatu w postaci gotowego raportu zawierającego dokumentację fotograficzną, obejmującą nie tylko sam towar, ale również przebieg procesu technologicznego. Wykonanie przez uczestnika czynności objętych umowami sprowadzało się w istocie do niepowtarzalnych, różnych i wymagających wiedzy specjalnej zabiegów.

Wszystko to jest charakterystyczne dla umowy o dzieło określonej w art. 627 k.c., a nie dla umowy o świadczenie usług, co do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c.).

Ponadto nieuwzględnienie przez Prezesa NFZ zapadłego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...], dotyczącego niepodlegania m.in. przez Zainteresowanego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartych z płatnikiem składek umów, prowadzi do sytuacji,

w której dochodzi do rozbieżności co do oceny spornych umów pomiędzy organami a sądem powszechnym. Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, że efektem wykonania analogicznych umów (chociaż zawieranych w innym okresie) były ucieleśnione rezultatu w postaci raportów z dołączoną do nich dokumentacją, które posiadały, konkretne zindywidualizowane cechy, zgodnie z wymaganiami klientów przedstawionymi w zapotrzebowaniu. Treść tych zapotrzebowań umożliwiała zbadanie czy dzieło zostało wykonane w sposób prawidłowy. Od sporządzenia raportu i przekazania przez ubezpieczonego spółce a następnie klientowi uzależnione było prawidłowe wykonanie umowy. W przypadku wystąpienia wady lub niekompletności raportu fakt ten uniemożliwiał wypłatę wynagrodzenia i skutkował obowiązkiem poprawy raportu przez Ubezpieczonego.

Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącej spółki Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia oceni materiał dowodowy w sprawie z wykorzystaniem stanowiska Sądu, a następnie wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za zasadne Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) orzekł, jak w wyroku. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 450 zł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.) tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika oraz kwotę 17zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.