Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 512/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 13r ust. 1-6
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] , 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. decyzją z dnia

[...] r. nr [...] utrzymał w mocy wydaną wobec A. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w M. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi (dalej: "program pomocowy").

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 25 września 2018 r. organu I instancji wpłynął wniosek B. P. (dalej: "żona wnioskodawcy", "producentka rolna") o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody. Do wniosku załączony został wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wyniku suszy lub powodzi w 2018 r. w wysokości co najmniej [...]% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...]

organ I instancji przyznał producentce rolnej pomoc finansową o wartości brutto w wysokości [...] zł stanowiącej równowartość [...] euro. W dniu

15 października 2018 r. wpłynęło do organu I instancji jej odwołanie.

Organ odwoławczy w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W aktach sprawy brak informacji o doręczeniu decyzji adresatowi przesyłki. Zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało wypełnione przez doręczyciela. Ponadto brak informacji o wykonanych przez doręczyciela czynnościach również na stronie internetowej emonitorng.poczta-polska.pl (śledzenie przesyłek- tracking).

Natomiast w dniu 6 listopada 2018 r. wnioskodawca działając, jako pełnomocnik poinformował organ I instancji o śmierci żony. Natomiast w dniu 16 listopada 2018 r. złożył za pośrednictwem organu I instancji skierowane do organu odwoławczego oświadczenie, w którym podtrzymał w całości treść pisma z dnia

11 października 2018 r.

W aktach znalazła się również sporządzona przez pracownika organu I instancji notatka z dnia 6 listopada 2018 r. z rozmowy telefonicznej z wnioskodawcą, odpis skrócony aktu zgonu żony wnioskodawcy oraz wydruk z rejestru ARiMR wspomagającego rejestr PESEL_NET.

W dniu 25 lutego 2019 r. wpłynął do organu I instancji przygotowany przez wnioskodawcę działającego we własnym imieniu wniosek o udzielenie pomocy finansowej w ramach programu pomocowego. We wniosku zamieszczony został numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji. Wnioskodawca oświadczył, że: prowadzi gospodarstwo, które spełnia kryteria mikroprzedsiębiorstwa i jest przedsiębiorstwem samodzielnym, a on sam nie otrzymał innej pomocy publicznej w związku ze szkodami w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2018 roku suszy lub powodzi. Ponadto wskazał, że w dniu wystąpienia szkody co najmniej [...]% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych

od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny i nie otrzymał odszkodowania.

Wnioskodawca zwrócił się o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych wynoszącej [...] ha. Na liście załączników wnioskodawca zaznaczył: kopie protokołu oszacowania szkód oraz wykaz działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody. Dokumenty te znajdują się w aktach administracyjnych sprawy.

W piśmie z dnia 25 lutego 2019 r. wnioskodawca oświadczył, że w okresie funkcjonowania gospodarstwa rolnego, tj. od [...] r. prowadził je, zarządzał nim i pracował bezpośrednio przy wszystkich czynnościach agro-hodowlanych. Podkreślił, że wyczerpuje, tym samym przesłanki definicji współposiadacza przedmiotowego gospodarstwa. Do pisma załączył kopie: umowy zlecenia z dnia 31 grudnia 2014 r., pełnomocnictwa udzielonego w formie aktu notarialnego z dnia [...] r.,Rep. A Nr [...], deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA z 1 października 2018 r., imiennego raportu miesięcznego o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RCA z 1 października 2018 r., legitymacji potwierdzającej przyznanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odznaki honorowej "Zasłużony dla rolnictwa" wraz z pismem przewodnim, dyplomów i listów gratulacyjnych.

W odpowiedzi na oświadczenie z dnia 16 listopada 2018 r. o podtrzymaniu w całości odwołania wniesionego przez żonę wnioskodawcy, organ (pismem z dnia 25 lutego 2019 r.) poinformował, że procedura programu pomocowego nie przewiduje wejścia w postępowanie odwoławcze innej osoby. Podkreślił, że sprawa odwoławcza z powodu zgonu producentki rolnej - autorki odwołania - stała się bezprzedmiotowa i podlegała umorzeniu. Pismo zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 1 marca 2019 r.

Wnioskodawca w piśmie z dnia 5 marca 2019 r. (wpływ do organu w dniu 7 marca 2019 r.) poinformował, że podtrzymuje w całości treść pisma swojej żony. Wskazał, iż przez kilka miesięcy wykonywał wszystkie polecenia pracowników organu, w tym dostarczał potrzebne dokumenty. Ponadto otrzymał od pracowników organu kilkakrotnie informacje o planowany terminie wydania decyzji. Zwrócił uwagę,

że ostatecznie organ poinformował go, iż sporządzono pozytywną decyzję, która został zarchiwizowana w związku ze śmiercią strony postępowania.

Wnioskodawca odniósł się także, do kwestii małżeńskiej rozdzielności majątkowej istniejącej pomiędzy nim i jego żoną. Stwierdził, iż zakres wykonywanych przez niego prac w gospodarstwie przesądza o spełnieniu przesłanki współposiadania gospodarstwa rolnego.

Do pisma wnioskodawca załączył kopie: umowę rachunku bankowego z dnia 13 lutego 2004 r. wraz z załącznikami, zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia

5 kwietnia 2018 r. (żony wnioskodawcy), wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy z dnia 7 maja 2018 r., umowy o ustanowieniu zastawu rejestrowego

na pojeździe mechanicznym z dnia 22 września 2006 r., zaświadczenia o wykreśleniu zastawu rejestrowego, protokołu przekazania maszyny rolniczej z dnia

4 listopada 2009 r. wraz z załącznikiem, faktury VAT z dnia 30 sierpnia 2006 r., faktury z dnia 12 grudnia 2013 r.

Organ I instancji w piśmie z dnia 7 marca 2019 r. poinformował wnioskodawcę, że zakończyło się postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach programu pomocowego oraz o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, tj. o prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień. Pismo doręczono wnioskodawcy w dniu 7 marca 2019 r. Pismem z tej samej daty wnioskodawca podtrzymał prezentowane dotychczas w sprawie stanowisko.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 lutego 2019 r. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej w ramach programu pomocowego. Rozstrzygnięcie oparł o przepis § 13r Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie RM".

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż pomoc przyznawana jest w drodze decyzji przez organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARiMR na jej stronie internetowej. Stwierdził również, iż w przypadku śmierci producenta rolnego po złożeniu wniosku postępowanie zostaje umorzone.

Dodał, że jeżeli współmałżonek posiadał ze zmarłym wspólność majątkową, w okresie kiedy wystąpiły szkody, to może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej nawet jeżeli termin składania wniosków już upłynął. Wyjaśnił, iż w takiej sytuacji współmałżonek powinien złożyć wniosek o udzielenie pomocy finansowej,

po uprzednim uzyskaniu numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Współposiadacz gospodarstwa jest również zobowiązany do wskazania wniosku uprzednio złożonego przez zmarłego,

oraz złożenia wraz z wnioskiem kompletu wymaganych dokumentów. Jako termin złożenia wniosku przez współposiadacza gospodarstwa przyjmuje się wówczas termin złożenia wniosku przez zmarłego.

Zdaniem organu I instancji ustalenie współposiadania gospodarstwa może nastąpić na podstawie danych z księgi wieczystej gruntów lub aktów notarialnych, dodatkowo do wniosku należy dołączyć oświadczenie współmałżonka o wspólności majątkowej oraz o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa ze zmarłym.

Zdefiniował również pojęcie współposiadania, powołując się na stanowisko doktryny, w tym zakresie. Podkreślił, że w toku postępowania wnioskodawca przedłożył wraz z wnioskiem komplet dokumentów, które jego zdaniem są dokumentami potwierdzającymi współposiadanie gospodarstwa rolnego.

Organ I instancji odwołując się do materiału dowodowego sprawy ustalił,

iż w okresie kiedy wystąpiły szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy, obowiązywał w małżeństwie wnioskodawcy ustrój rozdzielności majątkowej. Podkreślił, że dziedziczenie posiadania następuje po ustaleniu współposiadania gospodarstwa, a taka okoliczność w sprawie nie wystąpiła. Pomoc finansowa przyznawana w ramach programu pomocowego ma charakter należności administracyjnoprawnej, a nie cywilnoprawnej. Ponadto pomoc jest prawem majątkowym, którego źródłem jest decyzja administracyjna, a prawa i obowiązki z tego stosunku, nie należą do spadku w rozumieniu art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.) – dalej: "k.c.". Organ I instancji uznał zatem, że nie są dziedziczone według reguł ustalonych w k.c.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zakwestionował stanowisko organu I instancji i wniósł o wnikliwą analizę przedstawionego w sprawie materiału dowodowego.

Po przeprowadzeniu postępowania organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych. Na tej podstawie orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy § 13r ust. 1 pkt 2, § 13j ust. 4 rozporządzenia RM, art. 3 ust. 3, art. 12 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r., poz.1853 ze zm.) – dalej: "u.k.s.e.", art. 51 i art. 511 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.) – dalej: "k.r.o".

Organ odwoławczy odwołał się, również do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i zgodził się z poglądem, iż w razie obowiązywania w małżeństwie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, funkcjonują dwa odrębne majątki, które nie są ze sobą powiązane funkcjonalnie (nie ma miedzy nimi żadnego połączenia w zakresie wspólnej odpowiedzialności majątkowej). Na tej podstawie celowe, będzie potraktowanie małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej, jako dwóch producentów rolnych w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.k.s.e., a poprzez ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, żadne z małżonków nie jest posiadaczem nieruchomości.

Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, w treści której przedstawił stan faktyczny sprawy w przeważającej części dotyczący postępowania organów w sprawie dotyczącej producentki rolnej i złożonego przez nią wniosku o przyznanie pomocy finansowej. W tym zakresie stwierdził, że doszło do złamania prawa i jednocześnie przewlekłości postępowania. Wskazał, że skarga jest pokłosiem błędu organu rozpoznającego wniosek. Podkreślił, że inni rolnicy w tych samych warunkach prawno-gospodarczo-odszkodowawczych zgodnie z rozporządzeniem RM otrzymali prawidłowe decyzje i pieniądze. Do skargi skarżący załączył kopie: wniosku z dnia 6 lipca 2018 r. o oszacowanie szkód powstałych w związku z wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, tj. suszy, protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód wraz z załącznikiem 1 szkody w produkcji roślinnej, wniosku o udzielenie pomocy finansowej (dot. producentki rolnej), wykazu działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody, decyzji z dnia [...] r. (dot. producentki rolnej), odwołania z dnia 11 października 2018 r. (dot. producentki rolnej), oświadczenia skarżącego z dnia 16 listopada 2018 r., oświadczenia skarżącego z dnia 25 lutego 2019 r., pisma organu odwoławczego z dnia 25 lutego 2019 r., decyzji organu I instancji z dnia 18 marca 2019 r. (dot. skarżącego), odwołania skarżącego z dnia 25 marca 2019 r., decyzji organu odwoławczego z dnia 7 maja 2019 r. (dot. skarżącego).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko,

jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W treści znalazły się odpowiedzi organu odwoławczego na ogólnikowo sformułowane przez skarżącego zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 135 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego z dnia 7 maja 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu w ramach programu pomocowego.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, iż narusza ona przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdzone uchybienia dotyczą również decyzji ją poprzedzającej.

Spór w sprawie, chociaż nie wynika to jednoznacznie z treści skargi i odpowiedzi organu odwoławczego na zawarte w niej zarzuty, dotyczy oceny zasadności odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej, o którą wystąpił na podstawie § 13r rozporządzenia RM. Strony postępowania sądowoadministracyjnego skoncentrowały się bowiem na analizie postępowania prowadzonego wobec żony wnioskodawcy (postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] r. i decyzji organu odwoławczego z dnia 5 listopada 2018 r.), tak skarżący w sformułowanych ogólnikowo zarzutach skargi oraz organ w odpowiedzi na skargę. Podczas, gdy niniejsze postępowanie dotyczy oceny prawidłowości postępowania organów administracji w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 25 lutego 2019 r.

Odmawiając przyznania pomocy finansowej organy podkreśliły następujące okoliczności: straty zostały poniesione w gospodarstwie którego właścicielem była żona skarżącego, która zmarła w dniu 2 listopada 2018 r. W obu instancjach organy uznały, że skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa w ramach programu pomocowego, bowiem nie był on współposiadaczem przedmiotowego gospodarstwa rolnego za życia żony, tj. w dacie wystąpienia szkody.

Organy ustaliły, że szkoda na ww. gruntach została zgłoszona w dniu

6 lipca 2018 r. przez żonę skarżącego, która występowała w postępowaniu jako producent rolny prowadzący działalność w ramach należącego do niej gospodarstwa rolnego. Złożyła ona następnie wniosek o udzielenie przedmiotowej pomocy,

po rozpoznaniu, którego przyznano pomoc finansową. Jednakże decyzja w tym przedmiocie został uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie w sprawie zostało jednak umorzone jako bezprzedmiotowe (zgodnie z informacją przekazaną skarżącemu w piśmie z dnia 25 lutego 2019 r.), ze względu

na wydanie decyzji przez organ odwoławczy po śmierci strony postępowania. Organy zgodnie uznały, że skarżący nie jest następcą strony w toku postępowania administracyjnego, które dotyczyło jego żony. W związku z tym zaniechał doręczenia decyzji skarżącemu.

W zakresie postępowania prowadzonego na podstawie wniosku skarżącego z dnia 25 lutego 2019 r. organy uznały, że istniejący między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej przesądza o braku po stronie skarżącego statusu współposiadacza gospodarstwa rolnego na dzień wystąpienia przedmiotowej szkody. Tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącemu uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej w ramach programu pomocowego.

Skarżący twierdził, że zakres czynności wykonywanych przez niego w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiła szkoda opisana protokołem z oszacowania zakresu i wysokości szkód, przesądza o spełnieniu przez niego przesłanki współposiadania przedmiotowego gospodarstwa rolnego.

Wskazać należy, że zasady udzielania żądanej przez skarżącego pomocy uregulowano w kolejnych przepisach § 13r ust. 1 – 12 rozporządzenia RM.

Zgodnie z § 13r ust. 1 rozporządzenia RM w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Przepis § 13r ust. 4 stanowi, że pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu

na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Natomiast w przepisie § 13r ust. 6 ustawodawca zamieścił wyliczenie załączników, jakie należy złożyć wraz z wnioskiem. Wśród nich wymieniono m.in. kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.

Producentem rolnym natomiast – w świetle definicji zawartej w art. 3 pkt. 3 u.k.s.e. – jest osoba fizyczna będąca m.in. rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Sięgając do treści tego przepisu podnieść należy,

że rolnik oznacza osobę fizyczną (...), której gospodarstwo rolne położone jest na obszarze objętym zakresem terytorialnym traktatów (...) oraz która prowadzi działalność rolniczą. Gospodarstwo rolne natomiast oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013).

Przepis § 13r ust. 1 – 12 rozporządzenia RM określa zatem warunki jakie muszą być spełnione, ażeby możliwe było przyznanie pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi.

Należy zwrócić uwagę, iż objęta powyższym przepisem pomoc zależna jest

od wystąpienia szkody na gruncie. Jak wynika wprost z treści przywołanego przepisu wśród warunków jej przyznania jest uprzednie powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Pomoc ta jest zatem przypisana do konkretnej nieruchomości i związana z powstałymi na niej szkodami, nie zaś do osoby. Innymi słowy, istotą tej pomocy jest rekompensata strat, które wystąpiły w uprawach rolnych.

Wskazać należy, iż postępowanie o udzielenie pomocy finansowej na podstawie § 13r rozporządzenia RM zostaje zainicjowane wnioskiem strony – producenta rolnego, a datą jego wszczęcia jest dzień doręczenia żądania organowi. To zatem od tej daty można miarodajnie ocenić zaistnienie przesłanek, od spełnienia których jest uzależniona pomoc. Jako wadliwe należy uznać zatem stanowisko organu, który za punkt wyjścia do oceny, czy skarżącemu należy się przedmiotowa pomoc, obiera moment wystąpienia suszy oraz to, kto na tamten moment był posiadaczem bądź współposiadaczem dotkniętego żywiołem gospodarstwa rolnego. Powyższe nie wynika również z treści przepisu prawa stosowanego przez organ. Błędnym jest tym samym stanowisko organu, że kluczowym jest ustalenie, czy na dzień wystąpienia szkody w gospodarstwie rolnym, istniało współposiadanie przedmiotowego gospodarstwa rolnego.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż analiza znajdującego w sprawie zastosowanie § 13r ust. 1 – 12 rozporządzenia RM prowadzi do wniosku, że przesłanką warunkującą otrzymanie pomocy nie jest tożsamość osoby posiadającej gospodarstwo rolne w dniu wystąpienia suszy i wnioskodawcy. Wśród elementów podlegających badaniu, a świadczących o możliwości ubiegania się o pomoc, nie wymieniono obowiązku posiadania bądź współposiadania gospodarstwa przez wnioskującego w czasie wystąpienia szkody. Błędnym było zatem przyjęcie przez organ, że okoliczność, iż skarżący nie był współposiadaczem gospodarstwa rolnego za życia producentki rolnej (żony) wyklucza możliwość ubiegania się przez niego o pomoc finansową w ramach programu pomocowego dla tego gospodarstwa.

Jednym z załączników, jaki należy dołączyć do wniosku jest kopia protokołu oszacowania szkód. Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że taki protokół znalazł się w aktach administracyjnych sprawy. Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód, wystawiony dla producentki rolnej (żony wnioskodawcy), obrazuje, że przedmiotowa szkoda została przez nią zgłoszona w dniu 9 lipca 2018 r. (data wpływy do organu wniosku o oszacowanie z dnia 6 lipca 2018 r.). W wyniku powyższego, w dniu 16 lipca 2018 r., powołana w tym celu komisja przeprowadziła oszacowanie szkód, a w dniu 31 lipca 2018 r. sporządziła protokół. Wystąpienie szkód zostało potwierdzone przez organ właściwy (tj. Wojewodę Z. działającego przez osobę upoważnioną) w dniu 13 września 2018 r.

Należy zwrócić uwagę, że wobec śmierci producentki rolnej w toku postępowania o przyznanie pomocy finansowej w ramach programu pomocowego, to skarżący, powołując się na przesłankę posiadania przedmiotowego gospodarstwa rolnego i kontynuowanie w nim działalności rolniczej, a zatem to on, działając jako producent rolny, którym bez wątpieniem jest, o czym świadczy nadany mu w trybie przepisów u.k.s.e. numer ewidencyjny, złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej.

Uwzględniając powyższe oraz mając na względzie charakter pomocy, związanej z powstaniem szkód w uprawach rolnych, należy przyjąć, iż prawo do ubiegania się o pomoc przysługuje każdoczesnemu właścicielowi gruntów dotkniętych szkodą, jednakże, aby ją otrzymać musi on spełniać przesłanki określone przepisem § 13r rozporządzenia RM.

Błędna wykładnia przepisu prawa materialnego, tj. § 13r ust. 1-6 rozporządzenia RM, polegająca na przyjęciu przez organ, że w sytuacji śmierci producenta rolnego, jego następca prawny jest uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu poniesionej szkody tylko w wypadku, gdy prowadził wspólnie ze zmarłym gospodarstwo rolne, sprawiła, że organy zaniechały ustalenia prawidłowego i pełnego stanu faktycznego, który byłby podstawą do wydania rozstrzygnięcia w zakresie wniosku strony.

Zdaniem Sądu należało bowiem zbadać, czy skarżący występując o pomoc finansową spełnia przesłanki tę pomoc warunkujące, a mianowicie: czy jest producentem rolnym, czy został mu nadany numer identyfikacyjny, zgodnie ze wskazanymi przepisami oraz czy nieruchomość objęta wnioskiem (a uprzednio dotknięta suszą powodującą szkody) weszła w skład jego gospodarstwa rolnego, a także czy jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2014.193.1).

W tym celu należało ustalić w szczególności, czy w zakresie przedmiotowej nieruchomości doszło do dziedziczenia przez skarżącego i kontynuowane jest prowadzenie na nich działalności rolniczej. O powyższym świadczyć będzie między innymi ustalenie, czy skarżący wstąpił w uprawnienia spadkodawcy w zakresie przyznania płatności do tych nieruchomości.

Sąd podkreśla, że organy nie dokonały żadnych ustaleń w powyższym zakresie, a były one niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego. Poprzestały natomiast na analizie wpływu rozdzielności majątkowej małżonków, jako przesłanki wyłączającej współposiadanie gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład majątku producentki rolnej, która pierwotnie o przedmiotową pomoc występowała.

Dopiero po ustaleniu w trakcie toczącego się postępowania wyżej wskazanych okoliczności organ I instancji będzie w stanie ocenić, czy skarżący spełnia objęte przepisem prawa materialnego przesłanki skutkujące przyznaniem pomocy finansowej w ramach programu pomocowego.

Podkreślenia wymaga, że w sprawie sama okoliczność nabycia spadku

po zmarłej producentce rolnej, nie jest przesądzająca w sprawie. O przyznaniu pomocy nie decyduje bowiem prawo własności przysługujące do objętych wnioskiem nieruchomości, lecz ziszczenie się określonych w §13r ust. 1 i nast. rozporządzenia

RM przesłanek.

Skarżący wystąpił samodzielnie z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, obejmując nim nieruchomość, na której susza spowodowała szkodę na posiadanie, której się powoływał. Jednakże o zasadności złożonego wniosku będzie świadczył wynik przeprowadzonego ponownie przez organ I instancji postępowania w zakresie spełnienia przez skarżącego warunków, niezbędnych do otrzymania wnioskowanej pomocy.

Reasumując, Sąd uznaje, że organy naruszyły § 13r ust. 1-6 rozporządzenia RM poprzez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do zaniechania przeprowadzenia niezbędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy, zmierzających do rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego. Doszło zatem do naruszenia również przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a., które znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 10a ust 6 pkt. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r.,poz. 1505) przepisów ust 1-5, wyłączających stosowanie m.in. art. 7 i 77 k.p.a. nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji, na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 tej ustawy. Przepis ten dotyczy zatem postępowań zainicjowanych wnioskami o udzielenie pomocy finansowej w oparciu o § 13r ust. 1rozporządzenia RM.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wykładnię przedstawioną we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia i dokona dalszych ustaleń w sprawie, mających na celu wyjaśnienie spełnienia bądź nie spełnienia przez skarżącego przesłanek do otrzymania żądanej pomocy finansowej w zakresie programu pomocowego.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a., również decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego [...] zł, co stanowi kwotę uiszczonego przez niego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji wyroku).