Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1163/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 1 i 7, art. 29 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lutego 2014r. sprawy ze skargi Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 1163/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. nr. [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie zwrotu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia

[...] marca 2011 r., wystawionego w stosunku do K.B. za pobyt w Izbie Wytrzeźwień w kwocie 250 zł.

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że w dniu 11 kwietnia 2011 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego wyżej wymieniony tytuł wykonawczy, w którym jako wierzyciela oznaczono Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych

. Tytuł ten przesłano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, w celu nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji

i przymusowego ściągnięcia należności w postępowaniu egzekucyjnym.

W opisanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił przedmiotowy tytuł wykonawczy stwierdzając, że wszczęcie egzekucji jest niedopuszczalne, gdyż nie zostały spełnione wymogi, o których mowa w art 27 § 1 pkt 1 oraz pkt 7 ustawy z dnia

17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U.

z 2012 r., poz. 1015) – zwanej dalej p.e.a., gdyż wierzycielem należności wskazanych w przedmiotowym tytule egzekucyjnym jest Prezydent miasta, a nie Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych. Tytuł wykonawczy powinien zatem zawierać odcisk pieczęci urzędowej i podpis wierzyciela - Prezydenta miasta. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości organ egzekucyjny na podstawie art. 29 § 2 p.e.a. nie przystąpił do egzekucji, zwracając przesłane tytuły Stołecznemu Ośrodkowi dla Osób Nietrzeźwych.

Po rozpatrzeniu zażalenia Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, Dyrektor Izby Skarbowej, w opisanym na wstępie postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 1a pkt 13 p.e.a., wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Ponadto art. 1a pkt 14 p.e.a. stanowi, że przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta) lub marszałka województwa. Przepis art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz., 1356) stanowi wprost, że prowadzenie działań związanych z profilaktyką oraz rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gminy.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie ze statutem Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, stanowiącym załącznik do uchwały Rady m.st. W. nr [...] z dnia [...].11.2009 r., Ośrodek jest jednostką organizacyjną m. W. nieposiadającą osobowości prawnej i jednocześnie jednostką budżetową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 885). W związku z powyższym organ uznał, iż działania wynikające z zakresu działania Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych należą do zadań własnych m. W., a dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe należą do dochodów własnych gminy i pobierane są w imieniu i na rzecz organów gminy.

Uprawnieniem dyrektora izby wytrzeźwień (także Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych) jest pobranie opłaty za doprowadzenie i pobyt

w izbie i wezwanie do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie ustawy o egzekucji w administracji. W ocenie organu egzekucyjnego nie jest to jednak jednoznaczne z uprawnieniem do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Z brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 526 ze zm.) wynika, że dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe należą do dochodów własnych gminy. Zatem opłaty za doprowadzanie oraz pobyt

w izbie wytrzeźwień pobierane są w imieniu i na rzecz organów gminy (także Prezydenta m. W.). W myśl art. 5 § 1 pkt 2 p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających

z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, skoro działania podejmowane w ramach Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych należą do zadań własnych m. W. a opłaty za doprowadzenie i pobyt w tym Ośrodku pobierane są w imieniu i na rzecz organów gminy, to organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu obowiązku uiszczenia tej opłaty jest organ wykonawczy m. W. - Prezydent m. W. Zatem na podstawie art.

5 § 1 pkt 2 p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty jest Prezydent m. W., który zgodnie z art. 1a pkt 13 p.e.a. jest wierzycielem w stosunku do tej należności.

Z powyższych względów, Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych za uprawnionego do wystawiania tytułów wykonawczych we własnym imieniu. Stwierdził również, iż nawet gdyby Dyrektor Ośrodka dysponował stosownym upoważnieniem do pobierania przedmiotowych opłat, musiałoby ono znaleźć odzwierciedlenie w pieczęci zamieszczonej w tytułach wykonawczych. Jednak przedmiotowe tytuły wykonawcze nie zawierały elementów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 p.e.a. Należało więc uznać je za wadliwe w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie egzekucji administracyjnej a zatem za podlegające zwrotowi.

W skardze na powyższe postanowienie, Dyrektor Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, wnosząc o jego uchylenie w całości podniósł, iż wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej, to Ośrodek a nie Prezydent m.. W. jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 p.e.a. w stosunku do wyżej wymienionych należności. Wynika to, w jego ocenie, z brzmienia samej ustawy o wychowaniu w trzeźwości, która w art. 41 ust. 3 zawiera upoważnienie dla izb wytrzeźwień do potrącania z depozytów pieniężnych wierzytelności własnych izb

z tytułu opłat za pobyt, a także z treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20 poz. 192).

W wymienionych aktach prawnych ustawodawca traktuje izby wytrzeźwień jako organy bezpośrednio zainteresowane wykonaniem tychże obowiązków - co daje im uprawnienia wierzyciela, łącznie z uprawnieniem do wystawiania tytułów egzekucyjnych. Tym samym przedstawiony do wykonania tytuł zawiera prawidłowe oznaczenie wierzyciela a w konsekwencji prawidłowy odcisk pieczęci wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił

o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 490/11 uznał, że skarga jest uzasadniona.

Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że przesłany organowi I instancji tytuł wykonawczy nie zawiera elementów określonych w art. 27 § 1 pkt 1 i 7 p.e.a. Nadesłane przez skarżącego pełnomocnictwo z 3 lutego 2010 r. upoważnia Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych w punkcie 2 do: reprezentowania m.st. Warszawy we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych związanych

z działalnością Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych. Treść powyższego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje, że Dyrektor Ośrodka uprawniony był również do wystawiania tytułów wykonawczych. Nadesłane organowi I instancji tytuły wykonawcze opatrzone zostały pieczęcią nagłówkową Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych oraz pieczęcią okrągłą z orłem w koronie. Wymaganie postawione przez organy, aby w tej sytuacji na tytułach wykonawczych umieszczona była pieczęć Prezydenta m. W. lub w pieczęci zamieszczona była treść:

z upoważnienia Prezydenta miasta W. - Dyrektor Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych, było przejawem zbytniego formalizmu.

Sąd I instancji uznał więc, że w sprawie doszło do naruszenia art. 27 § 1 pkt 1 i 7 i art. 29 § 1 i 2 p.e.a.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3060/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd kasacyjny, sygnalizując rozbieżności, jakie powstały w orzecznictwie na tle uprawnienia Dyrektora Ośrodka dla Osób Nietrzeźwych do wystawienia tytułów wykonawczych i wskazywania w nich siebie jako wierzyciela wskazał, że przychyla się do stanowiska, w którym uznawano, że Ośrodek nie jest wierzycielem uprawnionym do wystawienia administracyjnego tytułu wykonawczego

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o tym, czy konkretny organ lub instytucja mogą pełnić w postępowaniu rolę wierzyciela, decydować będą przepisy określające zakres ich działania. Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jest jednostką organizacyjną m. W., podległą jej prezydentowi, który

w stosunku do jej kierownika i pracowników sprawuje uprawnienia zwierzchnika służbowego (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta W. - Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Oznacza to, że kierownik izby wytrzeźwień wykonuje swoje zadania nie we własnym imieniu, lecz

z upoważnienia prezydenta miasta. Wobec powyższego należy zaakceptować tezę, że to Prezydent jest organem m. W. uprawnionym do określania

i pobierania, za pośrednictwem podległego mu dyrektora Ośrodka, należności za pobyt w izbie wytrzeźwień, stanowiących dochód tej jednostki samorządu terytorialnego. Uprawnieniem dyrektora Ośrodka jest jedynie pobranie opłaty za pobyt w Ośrodku lub wezwanie do pokrycia kosztów. Opłaty pobierane są w imieniu

i na rzecz organów samorządu terytorialnego. Nie jest to jednak jednoznaczne

z uprawnieniem dyrektora Ośrodka do wystawiania tytułów wykonawczych jako wierzyciel. Zakres kompetencji i działania dyrektora Ośrodka określa pełnomocnictwo udzielone mu na podstawie art. 47 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594) – dalej u.s.g.

NSA podkreślił, że stanowisko to koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym na tle sporu kompetencyjnego w sprawie o sygn. akt

II FW 4/11, w którym to Prezydent m. W. a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego, uznany został za organ właściwy rzeczowo na podstawie art. 19 § 2 p.e.a do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego należności z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień m. W. Na treść tego rozstrzygnięcia decydujący wpływ miało uznanie przez NSA, że to właśnie prezydent miasta jest uprawniony do określania i pobierania opłaty za pobyt

w izbie wytrzeźwień. Tym samym, to prezydent miasta jest organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zasady finansowania działalności izb wytrzeźwień ze środków podmiotów korzystających z ich usług, a zatem interes faktyczny dyrektora Ośrodka

w prawidłowej realizacji pobieranych opłat, nie może stanowić argumentu przesądzającego o przyznaniu mu uprawnień do samodzielnego wystawiania tytułów wykonawczych. Należności z tytułu opłat stanowią dochód gminy, gdyż do jednostek samorządu terytorialnego należą realizowane przez nie zadania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Tym samym gmina jest wierzycielem, który może dochodzić zaległości przez swoje organy wykonawcze. Organem wykonawczym gminy stosownie do art. 11a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.s.g. jest prezydent miasta i to on sam lub jednostki organizacyjne gminy w jego imieniu i z jego upoważnienia uprawnione są do wystawiana tytułów wykonawczych w zakresie obowiązków objętych ich kompetencjami.

NSA naprowadził, że fakt posiadania przez dyrektora Ośrodka pełnomocnictwa z 3 lutego 2010 r. do kierowania statio municipii m. W. –Ośrodkiem dla Osób Nietrzeźwych, w tym reprezentowania przed sądami, organami administracji publicznej i organami egzekucyjnymi, we wszystkich postępowaniach sądowych, administracyjnych i egzekucyjnych, nie upoważnia dyrektora Ośrodka do wystawiania w imieniu Prezydenta m. W. tytułów wykonawczych w celu dochodzenia należności za pobyt w Ośrodku. Uprawnia jedynie do reprezentacji Prezydenta m. W. w postępowaniach egzekucyjnych związanych z działalnością kierowanego przez siebie Ośrodka.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez dyrektora Ośrodka w imieniu własnym, czego dowodzi oznaczenie wierzyciela w tytule – " Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych

" (pieczęć podłużna) a zatem jest wadliwy i narusza art. 29 § 2, art. 1a pkt 13 w zw. z art. 5 § 1 pkt 2 p.e.a. Powyższe zadaniem NSA oznacza, że odmowa prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez zwrot tytułu wykonawczego wystawcy była uzasadniona

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta pieczęci, na której widnieje jego herb, spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 7 p.e.a. Na dokumentach urzędowych

w sprawach z zakresu administracji rządowej, czyli dotyczących zadań zleconych przez państwo, może być umieszczana wyłącznie pieczęć z wizerunkiem orła. Pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna a zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego podlega uchyleniu.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd Administracyjny, będąc na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa związany oceną prawną zawartą w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, podziela pogląd zawarty w tym orzeczeniu, że wierzycielem w niniejszej sprawie nie jest Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych lecz Prezydent m. W. W związku z powyższym należało podzielić co do zasady słuszne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wystawiony tytułu wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 ust. 1 p.e.a., gdyż zawierał błędne oznaczenie wierzyciela. Jednak w niniejszej sprawie o uchyleniu wyżej opisanych postanowień przesądziła kwestia właściwości miejscowej i rzeczowej organów egzekucyjnych. Należy bowiem podkreślić, że organ, zanim przystąpi do oceny prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego, jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ma obowiązek zbadania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Wymóg taki wynika z treści art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art.18 p.e.a. Jeżeli bowiem organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania (por. komentarz do art. 65 - G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan. - Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz. Zakamycze 2005 r.).

W sytuacji, gdy organ stwierdzi swą niewłaściwość, to stosownie do treści art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art.18 p.e.a., powinien przekazać tytuł wykonawczy właściwemu organowi.

W rozpoznawanej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał się za organ właściwy do egzekucji przedmiotowej należności, ale zwrócił tytuł wykonawczy z uwagi na niespełnienie wymagań określonych w art. 27 ust. 1 pkt 1 i 7 p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej wprawdzie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że Prezydent m. W. występuje w podwójnej roli wierzyciela i organu egzekucyjnego dla należności pieniężnych, ale jednocześnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w odniesieniu do należności za pobyt w Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych organem egzekucyjnym jest Prezydent m. W. Powyższa teza znajduje swoje normatywne uzasadnienie m.in. w treści art. 1a pkt 7 i art. 19 § 2 p.e.a.

Organem egzekucyjnym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków, służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków

o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków (art. 1a pkt 7). Z kolei art. 19 ust. 1 p.e.a. stanowi, że z zastrzeżeniem § 2-8, naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Od powyższej zasady, dotyczącej właściwości naczelnika urzędu skarbowego istnieje wyjątek, gdyż zgodnie z art. 19 § 2 p.e.a. właściwy organ gminy o statusie miasta wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej

w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Oznacza to, że organ takiej gminy jest właściwy w zakresie egzekucji należności pieniężnych (z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości), jeżeli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: po pierwsze - organ ten jest uprawniony do ustalania lub określania tych należności pieniężnych, a po drugie - jest uprawniony do ich pobierania.

W kwestii spełnienia przez Prezydenta m. W. tych dwóch przesłanek wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, m. in. w postanowieniu

z dnia 17 listopada 2011 r., o sygn. akt II FW 4/11, do którego odwołał się również Sąd II instancji w wyroku, wiążącym w niniejszej sprawie.

Uzasadniając stanowisko, zgodnie z którym w zakresie egzekucji administracyjnej w sprawie opłaty za przymusowy pobyt w izbie wytrzeźwień organem właściwym jest Prezydent m. W., NSA wskazał, że prowadzenie izby wytrzeźwień jest przejawem realizacji zadań gminy wynikających z przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wysokość opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień została ustalona uchwałą Rady m. st. Warszawy z dnia 11 lipca 2005 r., podjętą w trybie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy

z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236). Jednak określenia wysokości takiej opłaty w wymiarze indywidualnym, w stosunku do każdego zobowiązanego dokonuje każdorazowo dyrektor Izby wytrzeźwień w zarządzeniu o potrąceniu z depozytu, bądź w wystawianym przez niego wezwaniu do zapłaty z pouczeniem o możliwych konsekwencjach w zakresie egzekucji. Należy przy tym podkreślić, że Izby wytrzeźwień są jednostkami organizacyjnymi prowadzących je gmin, w tym przypadku Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jest jednostką organizacyjną m. W., podległą jej prezydentowi ( art. 22 ust. 2 ustawy o ustroju miasta W.), który

w stosunku do kierownika Izby i jej pracowników sprawuje uprawnienia zwierzchnika służbowego. Ponadto Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jest jednostką budżetową miasta W., co wynika z jego statutu. Oznacza to, że kierownik izby wytrzeźwień wykonuje swoje zadania nie we własnym w imieniu, lecz z upoważnienia prezydenta miasta. W tej sytuacji należy przyjąć, że Prezydent m. W. jest organem uprawnionym do określania za pośrednictwem podległego mu dyrektora Ośrodka, należności z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień, stanowiących dochód tej jednostki samorządu terytorialnego.

Analizując kwestię uprawnienia Prezydenta m. W. do pobierania ww. należności pieniężnych, należy wskazać, że obowiązek zapłaty należności związanej z pobytem w Izbie Wytrzeźwień, o której mowa w art. 42 ust. 5 ustawy

o wychowaniu w trzeźwości – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, wynika wprost z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Przedmiotowe opłaty są dochodami gminy na podstawie art. 54 ust. 1 u.s.g. Z § 17 rozporządzenia z dnia 4 lutego 2004 r. wynika, iż osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji, środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu, dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. Z racji wspomnianego już wyżej faktu, iż Ośrodek dla Osób Nietrzeźwych jest jednostką budżetową gminy, opłaty za pobyt

w tym Ośrodku pobierane są na rachunek gminy. Uprawnienie do pobrania opłaty za pobyt w Ośrodku lub wezwania do pokrycia kosztów, które mogą być egzekwowane w trybie p.e.a. Dyrektor Ośrodka realizuje w imieniu Prezydenta m. W. Zgodnie z art. 1a pkt 14 p.e.a., przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego rozumie się odpowiednio wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa, co na gruncie niniejszej sprawy oznacza, że wszelkie czynności podejmowane w ramach realizacji ustawowych uprawnień przez Dyrektora Ośrodka będą w istocie dokonywane w imieniu i na rachunek Prezydenta Miasta W.

W świetle powyższych rozważań nie powinno więc budzić wątpliwości, że Prezydent m. W. dysponuje uprawnieniem do pobierania należności

z tytułu pobytu w Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych.

Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 19 § 2 p.e.a., ponieważ Prezydent m. W., jako organ wykonawczy gminy jest uprawniony zarówno do określania, jak i pobierania należności pieniężnych z tytułu pobytu

w Ośrodku dla Osób Nietrzeźwych a to oznacza, że jest on organem właściwym rzeczowo w zakresie egzekucji należności pieniężnych z tytułu pobytu

w tym Ośrodku.

W ocenie Sądu, właściwości tej nie mogą wyłączyć przepisy dotyczące właściwości miejscowej organów administracji, tj. art. 22 p.e.a., ponieważ wybór właściwego miejscowo organu następuje wyłącznie spośród organów w ramach tej samej właściwości rzeczowej. W niniejszej sprawie właściwym rzeczowo jest tylko jeden organ - Prezydent m. W. Trzeba mieć jednak na względzie, że

w określonych przypadkach może nastąpić przeniesienie uprawnień do prowadzenia egzekucji na inny organ. Sytuację taką przewiduje m.in. § 6 ust.5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz.1541 ze zm.). Stanowi on, że jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje tytuł wykonawczy do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Jednakże w rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby właściwy organ prowadził egzekucję i aby okazała się ona bezskuteczna. Z akt sprawy nie wynika też, aby jakiekolwiek inne względy uzasadniały skierowanie tytułów egzekucyjnych do naczelników urzędów skarbowych, jako organów właściwych do prowadzenia egzekucji. Oznacza to, że

o ile nie zaistniały żadne powody wyłączające właściwość rzeczową Prezydenta m. W., to Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien w trybie art.65 § 1 k.p.a.

w zw. z art. 18 p.e.a. przesłać tytuły wykonawcze temu organowi. Ustalenie swojej właściwości powinno być pierwszą czynnością organu w stosunku do badania prawidłowości wystawionych tytułów wykonawczych. Wyłącznie bowiem organ właściwy do prowadzenia egzekucji jest uprawniony do badania zgodności tytułów wykonawczych z treścią przepisu art. 27 § 1 i 2 p.e.a. i wydawania stosownych postanowień w tym zakresie.

W ocenie Sądu, uznanie się za organ niewłaściwy w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie stanowi przesłanki uzasadniającej zwrot tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 p.e.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 1a pkt 7, art. 19 § 2, art. 29 § 2 p.e.a., art. 65 § 1 k.p.a. w zw.

z art.18 p.e.a. Zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego

w wysokości 340 zł, na którą składają się wpis uiszczony od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w osobie radcy prawnego

w wysokości 240 zł, stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).