Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 304/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch NSA Cezary Pryca Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 304/05

Uzasadnienie

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] w W. z dnia [...] listopada 1997 r. o nadaniu dr J. P. stopnia naukowego doktora [...], utrzymała w mocy własną decyzję z [...] marca 1998 r. nr [...] odmawiającą zatwierdzenia powyższej uchwały.

Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny :

Rada Naukowa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] w W. w dniu [...] listopada 1997 r. podjęła uchwałę o nadaniu doktorowi J. P. stopnia doktora [...] w zakresie [...] i pismem z dnia 3 grudnia 1997 r. wystąpiła o jej zatwierdzenie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów.

Powołani przez Centralną Komisję dwaj recenzenci : prof. J. D. i prof. J. W. wydali rozbieżne opinie. Prof. J. D. wydał opinię negatywną, zaś prof. J. W. opinię pozytywną.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1998 r. odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] w W. o nadaniu dr P. stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że publikacja jest opracowaniem popularyzatorskim i w niewielkim stopniu nawiązuje do osiągnięć nauki światowej nie stanowi wkładu w rozwój nauk [...].

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Centralna Komisja powołała kolejnego recenzenta prof. T. N., który wydał opinię negatywną, zarzucając pracy habilitacyjnej brak badań empirycznych i statystycznych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Centralna Komisja decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 1998r. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jeżeli jedna opinia jest negatywna, to Sekcja zgodnie z par.9 ust.4 statutu powinna powołać dodatkowego recenzenta spoza składu Centralnej Komisji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powyższa zasada obowiązuje w toku całego postępowania, również przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Tego rodzaju wada skutkowała uchyleniem ostatecznej decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie Centralna Komisja powołała dodatkowego recenzenta spoza swego składu – prof. M. A., który wydał opinię pozytywną, podkreślając dorobek naukowy habilitanta i uznał pracę habilitacyjną za stanowiącą znaczy wkład w naukowe rozpoznanie i naświetlenie problematyki rynku rolnego i integracji pionowej w pierwszym okresie transformacji. Podkreślił naukowo- badawczy i dydaktyczno –wychowawczy charakter pracy.

Kolejną decyzją z dnia [...] października 2000 r. Centralna Komisja utrzymała w mocy własną decyzję z tym, że wskazała na decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r. /poprzednio już uchyloną przez NSA / z i z tej przyczyny wyrokiem z dnia 15 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy kolejnym rozpoznaniu sprawy powołano dwóch recenzentów: prof. W. K., który zaopiniował pracę habilitacyjną pozytywnie oraz prof. J. S., który wydał zdecydowanie negatywną opinię. W związku z rozbieżnościami obu powyższych opinii Centralna Komisja powołała kolejnego recenzenta – prof. S. U., który stwierdził, że istnieją podstawy do uznania, iż rozprawa habilitacyjna, będąca przedmiotem recenzji, stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny naukowej, której dotyczy przewód habilitacyjny.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Centralna Komisja ponownie utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 1998 r.

Na skutek wniesienia skargi przez dr J. P. sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję wskazując na wadliwości protokołu Sekcji, z którego nie wynikało: jaka uchwała była przedmiotem głosowania, w jakiej formie głosowano, ilu jest członków Sekcji i ilu z nich głosowało.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Centralna Komisja nie powoływała kolejnych recenzentów a przebieg posiedzenia Sekcji Nauk [...], odbytego w dniu [...] października 2004 r., był protokołowany. W posiedzeniu wzięli udział wszyscy członkowie Sekcji w liczbie 15 osób. W głosowaniu tajnym za wnioskiem o uchylenie i zmianę decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] marca 1998 r. odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] w W. o nadaniu dr J. P. stopnia doktora habilitowanego oddano siedem głosów "tak", siedem głosów "nie", jeden członek Sekcji wstrzymał się od głosowania. W posiedzeniu Sekcji wzięło udział także 3 recenzentów / profesorowie: J.W., S.U., W. K./, przy czym dwóch z nich wydało opinię pozytywną o pracy skarżącego. Pozostali recenzenci byli zawiadomieniu o posiedzeniu Sekcji, za wyjątkiem prof. M. A..

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 1998 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Sekcja Nauk [...] po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzentów Rady Naukowej, którzy skorzystali z możliwości udziału w posiedzeniu Sekcji, nie udzieliła poparcia wnioskowi o uchylenie lub zmianę poprzedniej decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały nadającej dr J. P. stopień naukowy doktora habilitowanego. Podkreślono, że w głosowaniu tajnym członków Sekcji wniosek o uchylenie poprzedniej decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały nie uzyskał w głosowaniu bezwzględnej większości głosów, gdyż za uchyleniem decyzji głosowało siedem osób, przeciw uchyleniu siedem osób, zaś jedna osoba wstrzymała się od głosowania. Ponadto Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uzasadniała swoją decyzję tym, że skarżący w rozprawie habilitacyjnej nie przedstawił żadnych własnych badań empirycznych oraz bardzo skąpo wykorzystywał badania innych autorów. Rozprawa habilitacyjna, zdaniem organu, nie stanowi nowego ujęcia problemu, lecz jest podsumowaniem rozważań już podjętych, w pewnych partiach przypomina podręcznik, w innych zaś stanowi pracę popularyzatorską o charakterze instruktażu skierowanego do przedsiębiorstw. Podniesiono również, że tezy formułowane przez habilitanta są ogólnikowe i mało przekonywujące. Praca nie przyczynia się do powiększenia zasobów wiedzy naukowej w dyscyplinie ekonomia i dlatego nie spełnia podstawowego warunku ustawowego formułowanego pod adresem rozpraw habilitacyjnych. Organ wydający zaskarżoną decyzję wskazał również na skromny dorobek naukowy skarżącego i brak publikacji obcojęzycznych.

Z uwagi na powyższe okoliczności Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów podjęło jednomyślnie decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] marca 1998 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] z dnia [...] listopada 1997 r. o nadaniu dr J. P. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...]w zakresie [...].

Od powyższej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] października 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. P., który zarzucał organowi niewłaściwą interpretacją wyników głosowania Sekcji Nauk [...]. Według skarżącego wynik głosowania jest nie rozstrzygający, skoro siedem osób głosowało za uchyleniem uchwały, siedem osób przeciw uchyleniu a jedna osoba wstrzymała się od głosowania. Zdaniem skarżącego Prezydium Centralnej Komisji oparło się tylko na pierwszej, negatywnej recenzji prof. J. D., gdyż w uzasadnieniu decyzji podało tylko zarzuty z jego recenzji pod adresem pracy habilitacyjnej a nie wzięło pod uwagę kilku opinii pozytywnych innych recenzentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art.1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta sprowadza się do oceny przez sąd, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy także podkreślić, że stosownie do art.134 par.1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego.

Zawarty w skardze zarzut błędnego przyjęcia przez Centralną Komisję, że wynik głosowania w Sekcji jest rozstrzygający przy siedmiu głosach oddanych za wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, siedmiu głosach przeciwnych i jednym wstrzymującym się, jest nieuzasadniony. Według par.7 Statutu Centralnej Komisji uchwały Prezydium i Sekcji Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków. W głosowaniu odbytym w Sekcji w dniu [...] października 2004 r. wzięli udział wszyscy jej członkowie w liczbie piętnastu osób a będący przedmiotem głosowania wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] marca 1998 r. odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu skarżącemu dr J. P. stopnia doktora habilitowanego, nie uzyskał bezwzględnej większości głosów.

Przy głosowaniu, gdzie dla ważności uchwał konieczna jest bezwzględna większość, głos wstrzymujący się jest równoznaczny z głosem przeciwko wnioskowi a zatem nie można przyjąć, iż wynik głosowania w sekcji Komisji był nie rozstrzygający.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi dotyczącego oceny merytorycznej wydanych w niniejszej sprawie recenzji stwierdzić należy, że zadaniem Sądu jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji a nie ocena wydanych w sprawie opinii recenzentów.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy zarówno przepisów prawa materialnego, jak też uchybień proceduralnych.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wydając zaskarżoną decyzję wskazała, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych / Dz.U. Nr 65, poz.386 z późń. zm./, podczas gdy powinna rozstrzygnąć sprawę na podstawie, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ( Dz.U. Nr 65, poz.595 /.

Wskazana, jako podstawa rozstrzygnięcia ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, utraciła moc z dniem 28 marca 2003 r., zaś art. 51 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach w zakresie sztuki dopuszcza możliwość stosowania przepisów dotychczasowych wyłącznie w sprawach przewodów doktorskich i habilitacyjnych, nie zakończonych do dnia wejścia w życie nowej ustawy. Zgodnie z art.18 ust.2 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r., obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitacyjnego. W przedmiotowej sprawie czynności przewodu habilitacyjnego zakończyła uchwała Rady Naukowej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Zatem przepis art.51 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz o stopniach w zakresie sztuki nie mógł być zastosowany przez organ wydający zaskarżoną decyzję.

Centralna Komisja stosując prawo nieobowiązujące, dopuściła się naruszenia przepisów prawa materialnego.

Konsekwencją powyższego było nie zastosowanie przez organ wydający zaskarżoną decyzję art.35 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz o stopniach w zakresie sztuki, który przewiduje w przypadku nie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego konieczność powołania co najmniej jednego recenzenta. Zasada ta, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 1999 r., wydanego w niniejszej sprawie, obowiązuje w toku całego postępowania przed Komisją.

Według art.35 ust.5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz o stopniach w zakresie sztuki: "kompetencje organów Centralnej Komisji, sposób wyboru prezydium Centralnej Komisji, jej organizację i tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa uchwalony przez nią statut". Zgodnie z par.6 ust.1 pkt.2 Statutu prowadzenie postępowania opiniodawczego i podejmowanie uchwał w zakresie ustawowych zadań Komisji związanych z nadawaniem stopni naukowych i tytułu naukowego należy do zadań Sekcji.

Należy stwierdzić, że zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 2004 r., organ odwoławczy sporządził prawidłowy protokół posiedzenia Sekcji odbytego [...] października 2004 r., który odzwierciedla przebieg posiedzenia. Z treści powyższego protokołu wynika też jakiej treści uchwała była przedmiotem głosowania, w jakiej formie odbyło się głosowanie oraz podaje wynik głosowania. Do protokołu została załączona lista członków Sekcji obecnych na posiedzeniu w dniu [...] października 2004 r. a skład osobowy na tej liście odpowiada składowi osobowemu Sekcji Nauk [...] wymienionemu w Statucie Centralnej Komisji ze wskazaniem kadencji na lata 2003 – 2004.

Centralna Komisja przeprowadzając ponowne postępowanie dopuściła się naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Statut Centralnej Komisji w par.11 ust.1 i 2 stanowi, że recenzent przedstawia swą opinię na piśmie i referuje ją na posiedzeniu właściwej sekcji oraz uczestniczy w dyskusji poświęconej opiniowanej sprawie. Wyłącznie z ważnych powodów Sekcja może zgodzić się na rozpatrzenie danej sprawy bez udziału recenzenta w posiedzeniu.

Przepisy powyższe nie pozwalają na dowolność, gdyż użyte sformułowania mają charakter stanowczy a rozpatrzenie sprawy bez udziału recenzenta na posiedzeniu Sekcji może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów. Z protokołu posiedzenia Sekcji wynika, że w jej obradach uczestniczyło trzech spośród siedmiu recenzentów, przy czym sześciu z nich zostało prawidłowo powiadomionych o terminie posiedzenia. W aktach organu prowadzącego postępowanie brak dowodu doręczenia zawiadomienia o posiedzeniu Sekcji dla prof. M. A., który wydał opinię jako recenzent dodatkowy, spoza składu Centralnej Komisji, po uchyleniu decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W postępowaniu przed Centralną Komisją zostały naruszone wskazane powyżej przepisy Statutu nakazujące prawidłowe zawiadomienie recenzenta o terminie posiedzenia Sekcji, podczas którego referuje swą opinię oraz uczestniczy w dyskusji.

Nie powiadomienie o posiedzeniu sekcji recenzenta, spoza składu Centralnej Komisji, który wydał opinię pozytywną mogło mieć wpływ na wyniki głosowania Sekcji. Skoro recenzent ma prawo uczestniczyć w posiedzeniu Sekcji i dyskusji, to jego wypowiedzi i oceny mogły wpłynąć na stanowisko członków Sekcji, które uzewnętrznia się w wynikach głosowania, a tym samym na treść zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.7, 77 par.1, 138 par.1 kpa. oraz art. 35 ust.4 i 51 ust.1, 18 ust.2 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach w zakresie sztuki ( Dz.U. nr 65, poz.595 ) oraz par.11 ust.1 i 2 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a rodzaj i charakter naruszeń mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art.145 par.1 pkt1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 wyżej powołanej ustawy.