Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1131/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

﻿Sygn. akt I SA/Wa 1131/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi F. Z. Z. P. G. K. i T. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego podjęło zawieszone postępowanie oraz utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił przyznania F. Z. Z. P. G. K. i T. w [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej położonej przy [...] (dawniej nr [...]) stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość jest objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r. nr [...], przywracającej termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Prezydenta [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) został złożony z uchybieniem materialnoprawnego terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu, co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego prawa.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła F. Z. Z. P. G. K. i T. w [...]. Skarżąca zarzuciła, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przywracającej termin do złożenia wniosku dekretowego została zaskarżona, a ponadto zdaniem skarżącej nie doszło do skutecznego objęcia gruntu w posiadanie w dniu 25 listopada 1948 r., ponieważ ogłoszenie o objęciu zostało podpisane przez Wiceprezydenta [...].

Wnioskiem z [...] lipca 2014 r. strona zwróciła się o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1329/13, oddalającego skargę na ww. decyzję SKO nr [...]. Skarżąca powołała się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1307/14 wstrzymującego wykonanie ww. decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Kolegium zawiesiło postępowanie do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1329/13 oddalającego skargę na ww. decyzję SKO nr [...].

Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1307/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną F. Z. Z. P. G. K. i T. w [...] od ww. wyroku I SA/Wa 1329/13.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], podjęło zawieszone postępowanie oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 25 czerwca 2013r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w związku z zakończeniem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1329/13 - ustąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania, co uzasadnia jego podjęcie z urzędu.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, SKO stwierdziło, iż organ prawidłowo przyjął, iż niezłożenie w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej stanowi podstawę wydania decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanego prawa. Wyrok NSA sygn. akt I OSK 1307/14 ostatecznie kończy postępowanie dotyczące decyzji stwierdzającej nieważność rozstrzygnięcia przywracającego termin do złożenia wniosku dekretowego, a tym samym nie budzi żadnych wątpliwości, że w terminie określonym w art. 7 dekretu wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony.

Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że stosownie do art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy [...] Zarząd Miejski działa na zewnątrz tylko przez Prezydenta Miasta i upoważnionych przez niego wiceprezydentów. Zgodnie zaś z treścią art. 54 ust. 3 i 4 wskazanej ustawy korespondencje i wszelkie dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisuje Prezydent Miasta, który może upoważnić do podpisywania w swoim zastępstwie - ściśle określonych rodzajów pism i dokumentów urzędowych - wiceprezydentów oraz poszczególnych pracowników miejskich (.....). Prezydent Miasta wydaje Dziennik Zarządu [...], w którym zamieszcza się uchwały i postanowienia organów miejskich, wymagające ogłoszenia w myśl przepisów ustawy niniejszej, oraz inne ogłoszenia, według zasad, ustalonych przez Radę Miejską. Ze wskazanych przepisów wynika zatem, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu.

Z przepisem tym korespondują inne zapisy omawianej ustawy o samorządzie gminy [...]. Według art. 40 ust. 1 wskazanej ustawy, Zarząd Miejski składa się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników. W razie niedokonania wyboru ławników pomimo wezwania ze strony władzy nadzorczej i wyznaczenia radnym tym celu co najmniej 14 dniowego terminu, w skład Zarządu Miejskiego wchodzą tylko Prezydent Miasta i wiceprezydenci. Zgodnie zaś z treścią art. 45 ust. 2 ustawy "Prezydenta Miasta w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępuje wiceprezydent przez niego wyznaczony. Przechodzą nań wszystkie prawa i obowiązki Prezydenta Miasta. Pozostali wiceprezydenci są pomocnikami Prezydenta Miasta i zastępują go w zakresie przez niego ustalonym".

W aktach rozpoznawanej sprawy nie ma wprawdzie stosownych dokumentów dotyczących podziału obowiązków pomiędzy poszczególnych wiceprezydentów i w związku z tym nie można stwierdzić, czy podpisujący przedmiotowe ogłoszenie wiceprezydent B. J. działał jako zastępca prezydenta we wszystkich sprawach, czy też jako jego pełnomocnik zastępujący prezydenta w określonym zakresie, to jednak generalnie wiceprezydent posiadał uprawnienie do podpisania przedmiotowego ogłoszenia, a uprawnienie to wynikało z przepisu ustawowego. Z tego względu, braku możliwości odnalezienia przedmiotowych dokumentów po tak długim okresie czasu nie można identyfikować z sytuacją braku stosownego upoważnienia w dacie podpisywania przedmiotowego ogłoszenia (tak też NSA w m.in. w wyrokach z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1321/13 i z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1817/12; treść orzeczeń w CBOSA).

W konsekwencji zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo stwierdził, że objęcie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu [...] listopada 1948 r., zatem termin do złożenia wniosku dekretowego upłynął [...] maja 1949 r. Wniosek został złożony w dniu [...] listopada 1949 r., tj. po upływie terminu. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 1950 r. wywołuje skutki ex tunc, a zatem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że wniosek dekretowy został złożony z uchybieniem terminu, co uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.

Na powyższą decyzję F. Z. Z. P. G. K.j i T. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a) poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia stronie czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, pomimo że nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podjęcie postępowania, względnie jego ponowne nie zawieszenie, podczas gdy zachodziła ku temu przesłanka, tj. rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest toczące się przed SKO w [...] postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego;

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania w niniejszej sprawie w sposób niebudzący zaufania F. do władzy publicznej, w szczególności poprzez rozpoznawanie odwołania strony przez prawie trzy lata i oparcie swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na jednej okoliczności;

4) rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy bez uwzględnienia interesu Strony, w szczególności:

a. prowadzenie postępowania przez trzy lata i nie podjęcia żadnej czynności, poza zawieszeniem postępowania w dniu [...] stycznia 2016 r. czyli po prawie trzech latach od wniesienia odwołania w niniejszej sprawie przez stronę;

b. nie odniesienie się przez SKO w wyczerpujący sposób do okoliczności podniesionych przez stronę w odwołaniu;

5) naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie przez SKO istoty prawy i nie rozpoznanie całego materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, w szczególności nie zbadanie przez SKO czy doszło do skutecznego objęcia nieruchomości, o której mowa w zaskarżonej decyzji, w posiadanie przez gminę i powołanie się w tym zakresie wyłącznie na wyroki sądów, i tym samym nie zbadanie czy wniosek poprzednika prawnego F. o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w wymaganym przez przepisy prawa materialnego terminie oraz błędne uznanie za udowodnioną okoliczność, że wiceprezydent był umocowany do podpisania ogłoszenia, a w konsekwencji naruszenia, o którym mowa w pkt 4 i 5,

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 roku o samorządzie gminy m.st. Warszawy poprzez błędne przyjęcie przez organy I i II instancji, że wiceprezydent S. był umocowany do podpisania ogłoszenia o objęciu nieruchomości w posiadanie, podczas gdy w aktach sprawy nie znajduje się pełnomocnictwo do dokonania tej czynności oraz nie można uznać, że wiceprezydent miał takie uprawnienie z samej ustawy, podczas gdy wiceprezydent nie był upoważniony do takiego działania i tym samym nie rozpoczął biegu termin do złożenia wniosków dekretowych;

7) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez błędne przyjęcie przez SKO, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego objęcia w posiadanie nieruchomości położonej przy [...] w [...] przez gminę i tym samym błędne przyjęcie, że wniosek poprzednika prawnego o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po upływie terminu, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego objęcia rzeczonej nieruchomości w posiadanie przez gminę z uwagi na podpisanie ogłoszenia o objęciu nieruchomości w posiadanie przez osobę do tego nieuprawnioną, a w konsekwencji termin do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej w trybie dekretu warszawskiego nie rozpoczął biegu;

8) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ust. 1 w związku z art. 4 dekretu warszawskiego w związku z § 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obudowy z dnia 27 stycznia 1948 roku wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] w związku z art. 296 ust. 1 i 307 dekretu z dnia 11 października 1946 roku Prawo rzeczowe poprzez błędne przyjęcie, że nastąpiło skuteczne objęcie przez gminę w posiadanie nieruchomości [...], w tym nieruchomości położonej przy [...] z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie i tym samym, że zaczął biec termin do złożenia wniosków dekretowych, podczas gdy wydanie rzeczonego rozporządzenia nastąpiło z przekroczeniem upoważnienia do stanowienia prawa oraz niezgodnie z prawem i tym samym nie można uznać, że nastąpiło skuteczne objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę z dniem, o którym mowa powyżej, gdyż do objęcia rzeczy w posiadanie niezbędne był objęcie nad nią fizycznego władania, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, a w konsekwencji naruszenia, o którym mowa w ww. pkt 8,

9) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 roku oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 roku, poprzez błędne uznanie, że rozporządzenie Ministra Obudowy z dnia 27 stycznia 1948 roku wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] stanowi źródło prawa, podczas gdy wyżej wymieniony akt został wydany z przekroczenie upoważnienia do stanowienia prawa i tym samym nie może stanowić źródła prawa.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, oraz uchylenie na podstawie art. 135 P.p.s.a. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.

Jednocześnie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia SKO w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na okoliczność wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...][...] z dnia [...] marca 1950 roku, co stanowiło podstawę obligatoryjnego zawieszenia postępowania przez SKO w niniejszej sprawie.

Strona zawnioskowała również o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytań prawnych, zgodnie z art. 193 Konstytucji:

czy rozporządzenie Ministra Obudowy z dnia 27 stycznia 1948 roku wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...] stanowi źródło prawa w rozumieniu art. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 roku oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 roku,

czy rozporządzenie to było zgodne z wówczas obowiązującym dekretem z dnia 11 października 1946 roku Prawo rzeczowe w zakresie instytucji posiadanie.

W odpowiedzi na organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. pełnomocnik Skarżącej ponownie zgłosił wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu jakim jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Sąd postanowił wniosek oddalić.

Pełnomocnik Skarżącej złożył zastrzeżenie do protokołu w zakresie oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych na podstawie art. 105 p.p.s.a., argumentując, że przeprowadzenie dowodów nie spowodowałoby zwłoki w przebiegu postępowania, a jest niezbędne dla rozpoznania sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ani zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016r. r. utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] hip. Nr [...], położonej przy ul. [...], z powodu złożenia przez dotychczasowego właściciela spóźnionego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu.

Zdaniem Skarżącej F. natomiast, nie doszło do skutecznego objęcia spornego gruntu w posiadanie przez gminę [...], bowiem ogłoszenie o objęciu gruntów opublikowane w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 1948 r. nie zostało podpisane przez upoważnioną do tego osobę. Skutkiem zaś nieobjęcia gruntów w posiadanie przez gminę, nie rozpoczął biegu termin do złożenia żądania o przyznanie prawa własności czasowej. Dodatkowo Skarżąca argumentuje, że akt objęcia w posiadanie był sprzeczny z obowiązującym wówczas prawem.

Istota sporu sprowadza się zatem, przede wszystkim, do kwestii czy przedmiotowe ogłoszenie o objęciu w posiadanie określonych gruntów zostało podpisane przez uprawnioną do tego osobę, a ponadto czy było obowiązującym i legalnym aktem prawnym.

Oceniając zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia ich legalności.

Organy prawidłowo uznały, że wniosek złożony przez Z. Z. P. S. T. i I. U. P. R.P. w dniu [...] listopada 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do opisanej nieruchomości, został złożony po terminie.

Zdaniem Sądu za niezasadny należy uznać zarzut skargi, że termin do złożenia wniosku dekretowego nie rozpoczął biegu z uwagi na nieprawidłowe objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę. Gmina dokonała objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie na podstawie ogłoszenia dokonanego - w myśl rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U nr 6 poz. 43) - w dniu 25 listopada 1948 r., zatem termin na złożenie wniosku upływał w dniu 25 maja 1949 r. Jedynym warunkiem prawidłowości objęcia gruntu było bowiem zamieszczenie ogłoszenia o tym objęciu w organie urzędowym Zarządu Miejskiego – co w niniejszej sprawie nastąpiło w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, w pełni podziela w tej kwestii stanowisko zawarte w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPK 32/99, ONSA 2000/4/142, Wokanda 2000/9/36), że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez Gminę [...] było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego [...], o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę [...].

Również za niezasadny należy uznać zarzut skargi stwierdzający, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne objęcie w posiadanie spornej nieruchomości z tego powodu, że ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia tej nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] zostało podpisane jednoosobowo przez Wiceprezydenta [...], nieposiadającego do tego stosownego upoważnienia udzielonego przez Prezydenta, a tym samym nie rozpoczął biegu termin do złożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku o przyznanie im prawa własności czasowej do nieruchomości.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 54 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy m.st. warszawy (Dz.U. Nr 63, poz. 479), która to ustawa regulowała ustrój [...] do dnia 13 kwietnia 1950 r., Zarząd Miejski reprezentował na zewnątrz Prezydent Miasta i upoważnieni przez niego wiceprezydenci lub pracownicy miejscy. Przy czym m.in. dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisywał Prezydent Miasta, który również mógł upoważnić do ich podpisywania w swoim zastępstwie wiceprezydentów lub poszczególnych pracowników miejskich. Prezydent Miasta wydawał również Dziennik Zarządu [...]. Z przepisów tych jednak wynika, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł również upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu. W tym miejscu należy wskazać, że Zarząd Miejski składał się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników (art. 40 ww. ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r.). Przy czym zgodnie z art. 45 ust. 2 ww. ustawy Prezydenta w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępował wyznaczony przez niego wiceprezydent, na którego przechodziły wszystkie prawa i obowiązki prezydenta, a pozostali wiceprezydenci byli pomocnikami Prezydenta i zastępowali go w ustalonym zakresie. Przy takiej regulacji prawnej nie można zarzucić braku stosownego pełnomocnictwa dla wiceprezydenta do podpisania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów przez gminę. Każdy bowiem z wiceprezydentów posiadał określone upoważnienia, a jednemu z nich jako zastępującemu Prezydenta przysługiwały nawet wszystkie jego uprawnienia i obowiązki.

Szczególnego podkreślenia wymaga także, że przepisy ustawy z dnia 16 sierpnia 1938r. nie wprowadzały obowiązku zachowania formy pisemnej upoważnienia. Formę taką wprowadzono do przepisów postępowania administracyjnej dopiero w roku 1987 r. poprzez dodanie do kodeksu postępowania administracyjnego art. 268a. Powyższe zaś uprawnia w całej rozciągłości do twierdzenia o skuteczności ustnego upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Miasta, szczególnie w sytuacji gdy ogłoszenie dokonane z mocy tego pełnomocnictwa zamieszczone zostało w akcie promulgacyjnym znanym Prezydentowi z urzędu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślane jest także, że twierdzenie strony skarżącej zmierzające do podważenia skuteczności objęcia w posiadanie przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na podpisanie ogłoszenia przez wiceprezydenta miasta, podważa dotychczas prezentowaną linię orzeczniczą.

Powyższe natomiast determinuje ocenę, że ogłoszenie o objęciu w posiadanie gruntów przez gminę [...] opublikowane w Nr [...] Dziennika Urzędowego Rady Naczelnej i Zarządu Miejskiego z dnia [...] listopada 1948 r., stosownie do § 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. uruchomiło 6-miesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej danej nieruchomości, który upłynął 25 maja 1949r. Skoro zatem wniosek Skarżącej F. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki został złożony w dniu [...] listopada 1949r , to oznacza , że był on spóźniony.

W odniesieniu do zarzutu Skarżącej F., kwestionującego legalność rozwiązania prawnego w oparciu o które doszło do objęcia w posiadanie gruntów objętych dekretem Bieruta, Sąd zwraca uwagę na stanowisko zajęte w tej materii przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy.

W postanowieniu z dnia 28 listopada 2001 r. nr SK 5/01 Trybunał Konstytucyjny (odnosząc się do zarzutu braku konstytucyjnej legitymacji PKWN, KRN, Rządu Tymczasowego, a także legitymacji później istniejących organów do wydawania dekretów z mocą ustawy) stwierdził, że brak tej konstytucyjnej legitymacji nie może nieść konsekwencji w postaci ignorowania faktu, że efektywnie wykonywały one władzę państwową. Akty normatywne tych organów były podstawą rozstrzygnięć indywidualnych, które m.in. innymi ukształtowały strukturę własnościową w obszarze własności rolnej, a także stosunki prawne w innych dziedzinach życia społecznego. Upływ czasu, który z punktu widzenia prawa nie jest zjawiskiem obojętnym, nadał tym stosunkom trwałość i dziś są podstawą ekonomicznej i społecznej egzystencji znacznej części społeczeństwa. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2004 r. IV CK 188/03 wskazał, że choć można mieć wątpliwości, czy dekret z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej był aktem suwerennej władzy ustawodawczej oraz czy posiadał dostateczne umocowanie prawne, to niezależnie od negatywnej nawet oceny samej legitymizacji organu i prawa przez niego stanowionego, nie można już obecnie kwestionować skutków jakie akt ten wywołał, a które były akceptowane wyraźnie lub w sposób dorozumiany przez późniejszego ustawodawcę i doprowadziły do powstania nowych trwałych stosunków prawnych.

Jakkolwiek cytowane wyżej orzeczenia zostały wydane w związku z oceną dekretu o reformie rolnej, jednakże zdaniem Sądu, stanowiska w nich zawarte w pełni odnoszą się do podstaw obowiązywania tzw. Dekretu Bieruta. Podważanie zasad legalności dekretu oraz aktów mu towarzyszących , nie może tym samym odnieść oczekiwanego przez Skarżącą F. skutku.

Wbrew stanowisku strony Skarżącej , w rozpoznawanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 10 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Jakkolwiek Sąd dostrzega uchybienia formalne w postaci zaniechania zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania, których skutkiem mogło być faktyczne uniemożliwienie F. zgłoszenie wniosku o wszczęcie poszukiwań archiwalnych pełnomocnictwa udzielonego dla viceprezydenta S. oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, jednakże powyższe pozostało bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego w sprawie. Z uwagi na przedstawioną wyżej argumentację odnoszącą się do analizy treści art. 54 ust. 2 i art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy W. oraz faktu , że przepisy tej ustawy nie wprowadzały obowiązku zachowania formy pisemnej upoważnienia, brak wskazanego pisemnego pełnomocnictwa dla viceprezydenta [...] do podpisania ogłoszenia o objęciu w posiadanie gruntów przez gminę [...], nie zmienia pozytywnej oceny ustaleń i rozważań prawnych dokonanych przez organy administracji. Jednocześnie Strona nie wskazała żadnych innych okoliczności faktycznych, które mogłyby podważyć przedstawioną w decyzji, merytoryczną ocenę stanu sprawy.

W sprawie niniejszej nie doszło także do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podjęcie postępowania, względnie jego ponowne niezawieszenie, podczas gdy zachodziła ku temu przesłanka, tj. rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależało od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest toczące się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Podkreślenia wymaga bowiem, że organy administracji procedujące w tej sprawie dysponowały ostateczną decyzją stwierdzającą nieważność orzeczenia przywracającego termin do złożenia wniosku dekretowego przez poprzednika prawnego Skarżącej F. Postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną ma charakter postępowania nadzwyczajnego, jego przeprowadzenie ze skutkiem oczekiwanym przez Skarżącą w przyszłości może zatem stanowić asumpt do weryfikacji w tym trybie także decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając sprawę uchybił treści art. 8 k.p.a. Prowadzenie przez ten organ postępowania było bowiem długotrwałe i naruszało zasadę procedowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej. Sad zauważa jednak , że okoliczność ta powinna być nadzorowana przez Stronę w jego toku z wykorzystaniem przysługujących jej w tym zakresie instrumentów prawnych. Z kolei zarzut oparcia rozstrzygnięcia merytorycznego organów administracji wyłącznie na jednej przesłance nie wyłącza jego prawidłowości.

Jako nietrafny należy natomiast, zdaniem Sądu, ocenić zarzut skargi rażącego naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi , w ocenie Sądu, do wniosku, że organy administracji wydały decyzje po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w następstwie rozważenia wszystkich jej istotnych okoliczności.

Sąd oddalił zgłoszone przez Skarżącą F. w skardze wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], na okoliczność wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r., uznając że fakt istnienia wskazanego postępowania jest z jednej strony bezsporny, z drugiej zaś podnoszona teza nie wpływa na ocenę prawidłowości dokonanych przez organy rozstrzygnięć w kontrolowanych decyzjach.

Z kolei skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytań prawnych, zgodnie z art. 193 Konstytucji wskazanych w skardze, nie znajduje zdaniem Sądu uzasadnienia w sprawie niniejszej.

Po pierwsze wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny dokonał opisanych wyżej ocen aktów prawa stanowionego przez państwo totalitarne. Po drugie zaś dekret prawo rzeczowe z 11 października 1946r., był regulacją prawa cywilnego powszechnie obowiązującego, natomiast rozporządzenie Ministra Obudowy z dnia 27 stycznia 1948r. stanowiło wobec tego dekretu lex specialis.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.