Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2838/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 ust. 1.
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 102, art. 104, art. 108.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Protokolant Agata Zdunek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2820/13 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...]stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. D. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

Z. S. i M. P., w dniu 27 czerwca 2011 r. wnieśli sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pod tytułem "[...]" pod numerem [...] udzielonego na rzecz M. D., domagając się jej uchylenia w całości ewentualnie uchylenia decyzji w części dotyczącej spornego wzoru przemysłowego od fig. 2 do fig. 5. W podstawie prawnej żądania sprzeciwiający się wskazali art. 246 w związku z art. 89 i art. 117 oraz art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.). Wnoszący sprzeciw wskazali, że częściowe unieważnienie wzoru powinno obejmować wewnętrzne kartki, gdzie na dłuższej prawej krawędzi znajduje się alfabetycznie poukładany blokowo pisany tekst. Sporny wzór przemysłowy nie spełniał przesłanki nowości, nie posiadał indywidualnego charakteru, a nadto wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste i majątkowe wnoszących sprzeciw. Jako przeciwstawienie wskazano wzór przemysłowy pod tytułem "[...]" zarejestrowany pod numerem [...]. W ocenie strony sporny wzór przemysłowy był łudząco podobny do przeciwstawionego wzoru przemysłowego zgłoszonego do ochrony w dniu 30 kwietnia 2005 r.

Pismem z 15 marca 2012 r. uprawniony M. D. wniósł o oddalenie sprzeciwu uznając go za bezzasadny.

Urząd Patentowy RP, po przeprowadzeniu postępowania spornego, objętą skargą decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" nr [...] w części dotyczącej figur 2 - 5 oraz orzekł o kosztach. W uzasadnieniu organ wskazał, że badane wzory, określone jako zeszyt do języka angielskiego (sporny wzór przemysłowy), zeszyt słownik i zeszyt edukacyjny (przeciwstawione wzory przemysłowe) stanowiły w istocie zeszyty szkolne. Zeszyty tego rodzaju są powszechnie stosowane, szczególnie w trakcie nauki w szkołach od września do czerwca każdego roku. Oferta podmiotów produkujących zeszyty jest ogólnodostępna i trafia do zwykłego konsumenta, gdyż odbiorcami pozostają zasadniczo rodzice uczącego się dziecka lub dziecko. Z racji swojej funkcji, niezależnie od kształtu, zeszyty te mają zawsze obwolutę i kartki chronione tą obwolutą. Podkreślił, że postacie przeciwstawionych wytworów zostały upublicznione przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego, w dniu 18 października 2009 r.

Organ dokonując analizy porównawczej spornego wzoru, odnośnie do drugiej jego odmiany, fig. 2, uznał, że w porównywanych wzorach przemysłowych (o numerze [...] i o numerze [...]) podobieństwa dotyczyły ornamentacji. Sporny wzór składa się z marginesów wraz z zawartością (ok. 1/6 całej kartki), a także użytkowej części kartki zajętej przez równomiernie umieszczoną kratkę (ok. 5/6 całej kartki). Na marginesie odmiany spornego wzoru przemysłowego widniały przykłady słówek w języku polskim i ich angielskich odpowiedników zapisane poziomo, zaś marginesy zostały umieszczone pionowo. Dodatkowo sporna odmiana badanego wzoru przemysłowego zawierała czystą kartkę stanowiącą tylną część okładki. Najbardziej podobnymi do przedmiotowej odmiany wzoru spornego odmianami były, w ocenie organu, odmiany fig. 1 i fig. 4 wzoru przemysłowego o numerze [...] oraz odmiana fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...]. Odmiana fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...] stanowiła przedstawienie dwóch kartek, na które składała się część zakratkowana (ok. 5/6 całej kartki) i część stanowiąca margines (ok. 1/6 kartki). Organ zauważył, że na marginesie widniały słowa w języku polskim zapisane pionowo. Odmiana fig. 2 wzoru przemysłowego o numerze [...] stanowiła przedstawienie jednej kartki - odmiana fig. 1 tego wzoru. Z kolei odmiana fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...] przedstawiała dwie kartki, na które składały się część zakratkowana (ok. 5/6 całej kartki) i część stanowiąca margines (ok. 1/6 kartki). Na marginesie widniały słowa w języku polskim i angielskim (słownik) zapisane poziomo. W obu przypadkach marginesy zostały umieszczone pionowo.

Organ stwierdził, że proporcje części zakratkowanych i marginesów, kolorystyka była taka sama, a ponadto marginesy w porównywanych wzorach zostały umieszczone pionowo. Różnice dotyczące treści oraz sposobu ich przedstawienia, z uwagi na odbiorcę (zorientowanego użytkownika), nie miały, zdaniem organu, wpływu na ogólną ocenę porównywanych wzorów w zakresie indywidualnego charakteru. Także w przypadku odmiany wzoru przemysłowego spornego oznaczonej jako fig. 3 podobieństwa występowały w ornamentacji. Dominujące elementy spornego wzoru przemysłowego stanowiły margines z zawartością oraz zakratkowana część kartki. W tym przypadku były to dwie kartki. Organ zauważył w tym zakresie, że lewy margines był przeznaczony do wpisywania słówek - część "moje słówka", a na marginesie prawym widniały słówka w języku polskim i ich odpowiedniki w języku angielskim. Za najbardziej podobne do przedmiotowej odmiany wzoru spornego Kolegium uznało odmiany fig. 1 i fig. 4 wzoru przemysłowego o numerze [...] oraz odmianę fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...]. Odmiana fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...] stanowiła przedstawienie dwóch kartek, na które składała się część zakratkowana (ok. 5/6 całej kartki) i część stanowiąca margines (ok. 1/6 kartki), zaś na marginesie widniały słowa w języku polskim zapisane pionowo. Odmiana fig. 2 wzoru przemysłowego o numerze [...] stanowiła wyobrażenie jednej kartki. Z kolei odmiana fig. 1 wzoru przemysłowego o numerze [...] przedstawiała dwie kartki, na które składały się część zakratkowana (ok. 5/6 całej kartki) i część stanowiąca margines (ok. 1/6 kartki). Na jej marginesie widniały słowa w języku polskim i angielskim (słownik) zapisane poziomo. W obu przypadkach marginesy zostały rozmieszczone pionowo. Organ stwierdził, że część "moje słówka" stanowiąca lewy margines we wzorze spornym nie będzie na tyle odmienna, aby można uznać istnienie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego o numerze [...].

Co do odmiany fig. 4 spornego wzoru przemysłowego Kolegium uznało, że jest to odmiana fig. 3 spornego wzoru przemysłowego, w której użyto grubszych linii. Stwierdzono również liczne podobieństwa w zakresie proporcji części zakratkowanych i marginesów (rozmieszczonych pionowo), sposobu przedstawienia marginesów oraz zastosowania czarno-białej kolorystyki.

W kwestii odmiany wzoru przemysłowego spornego oznaczonej jako fig. 5 organ stwierdził, że składa się ona z trzech wcześniejszych odmian, tj. odmiany fig. 1, fig. 2 i fig. 3 spornego wzoru przemysłowego. W tym przypadku istotne było, zdaniem organu, że dwa elementy tej odmiany w postaci wewnętrznych kartek zeszytu zostały uznane za podobne do przeciwstawionych odmian wzorów o numerze [...] i o numerze [...].

Odnosząc się zbiorczo co do analizy elementów spornego i przeciwstawionych wzorów, organ wskazał, że proporcje marginesów i zakratkowanych części, kolorystyka i pionowy sposób przedstawienia marginesów była podobna. Bardzo zbliżony był też prostokątny kształt kartek - standardowy zeszyt A5 o wymiarach 21,5 cm x 15 cm. Różnice występowały natomiast w treści marginesów, w zeszytach na każdej kartce była inna treść. Zdaniem Kolegium Orzekającego ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy (jego odmiany od fig. 2 do fig. 5), nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory przemysłowe przeciwstawione.

W ocenie organu materiały zebrane w sprawie stanowiły dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy w swoich odmianach (fig. 2-5) spełniał wymóg nowości, gdyż występujące różnice nie miały nieistotnego charakteru. Jednocześnie sporny wzór w swoich odmianach (fig. 2-5) pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP, ponieważ ogólne wrażenie, jakie wywołuje on na zorientowanym użytkowniku, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory publicznie udostępnione przez wnoszącego sprzeciw przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 104 p.w.p. uznał, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, gdyż dokonana przez organ szczegółowa analiza porównawcza przeciwstawionych znaków, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w pełni uzasadniała przesłanki unieważnienia spornego wzoru przemysłowego we wskazanym w zaskarżonej decyzji zakresie. W ocenie Sądu, organ dokonując oceny wzoru skoncentrował się na analizie między ilustracjami przedstawionymi przez uprawnionego do spornego wzoru w dokumentacji zgłoszeniowej a ilustracjami przeciwstawionych wzorów przemysłowych, które miały decydujące choć nie jedyne znaczenie. Sąd zauważył, że opis spornego wzoru przemysłowego był uwzględniony pomocniczo. Na jego ilustracjach nie był widoczny typ czcionki, ani kolor, co jedynie sygnalizowano w opisie. Decydujące znaczenie miało "zagospodarowanie" przestrzeni na poszczególnych kartkach, które w przypadku spornego wzoru było bardzo zbliżone do wskazanych w zaskarżonej decyzji odmian przeciwstawionych wzorów przemysłowych.

Odnosząc się do analizy przesłanki nowości, wskutek porównania podobieństw i różnic wzoru spornego (jego odmian) i wzorów przeciwstawionych (ich odmian) organ słusznie uznał, zdaniem Sądu I instancji, że w ogólnej ocenie nie były one identyczne. Stwierdzone równice nie mogły zostać uznane za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p, wobec czego zasadnym było stanowisko organ, że sporny wzór posiadał cechę nowości. Determinującym czynnikiem zaś była w tym przypadku treść wskazana na marginesach porównywanych wzorów przemysłowych oraz sposób jej przedstawienia.

Sąd wskazał na ocenę indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego w ramach, której organ podkreślił, że proporcje marginesów i zakratkowanych części "użytkowych", kolorystyka i pionowy sposób przedstawienia marginesów była podobna. Bardzo zbliżony był też prostokątny kształt kartek, a różnice występował w treści marginesów. Zdaniem Sądu taka ocena, dawała organowi podstawę do stwierdzenia, że ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy nie będzie różnić się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory przemysłowe przeciwstawione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych w ramach, którego skarżący zakwestionował zakres sprzeciwu tylko figur 2 - 5, Sąd I instancji wskazał, że organ zasadnie podkreślił, iż wnoszący sprzeciw sprecyzował, że "częściowe unieważnienie wzoru powinno (...) obejmować wewnętrzne kartki, gdzie na dłuższej prawej krawędzi znajduje się alfabetycznie poukładany blokowo pisany tekst", co bezspornie wskazywało, iż chodzi o figury 2 - 5.

Odnosząc się zaś do zarzutu sprzeczności ustaleń i wniosków wyciągniętych przez organ ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz przytoczonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, Sąd I instancji stwierdził, że organ dokonując oceny porównywanych wzorów miał na uwadze podobieństwa i różnice składające się na ich całościowy wygląd. Co do zakresu swobody twórczej organ słusznie natomiast podniósł w motywach decyzji, że przykładowo różne mogą być proporcje marginesów oraz części "użytkowej" kartki, a nadto mogą one inaczej być rozmieszczone. Zasadne było także uznanie za zorientowanych użytkowników rodziców mających dzieci w wieku szkolnym, dzieci i młodzież oraz pracowników sklepów z artykułami piśmienniczymi, jako decydujących o zakupie zeszytu, mając na względzie między innymi ich wygląd oraz ofertę tego typu artykułów.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

M. D. skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskutek:

a) ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia wyroku do – w zasadzie – powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnień decyzji Urzędu Patentowego, gdy tymczasem obowiązkiem Sądu jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, które ustalenia zasługują na akceptację, a które nie i dlaczego, jak również dlaczego argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie;

b) nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny do: ograniczeń swobody twórczej przy projektowaniu wzoru kartki zeszytu szkolnego, przyjęcia wadliwego modelu zorientowanego użytkownika, normatywnych zasad oceny "indywidualnego charakteru" wzoru, dokonania oceny wyglądu wzoru z pominięciem opisu;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 8 i art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 i art. 108 p.w.p. wskutek zaakceptowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybień Urzędu Patentowego popełnionych w toku dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie oraz nieuwzględnienia skargi pomimo, że Urząd Patentowy:

a) nie ustalił jakie są różnice w sposobie przedstawiania treści na marginesach we wzorze skarżącego w porównaniu z przeciwstawionymi wzorami [...] i [...] choć jednocześnie stwierdził, ze takie różnice decydują o nowości tego wzoru i nie mają znaczenia dla oceny wywołanego przez ten wzór ogólnego wrażenia;

b) błędnie ustalił, że swoboda twórcza w zakresie projektowania wzorów kartek zeszytów szkolnych nie jest mała, podczas gdy z uwagi na cechy konieczne występujące powszechnie w zeszytach szkolnych swoboda ta jest wąska, gdyż ogranicza się do sposobu przedstawienia treści na marginesach;

c) nie uzasadnił w sposób logiczny i przekonywujący, że zorientowany użytkownik, oceniając ogólne wrażenie wywołane przez wzór skarżącego, nie zwróci uwagi na odmienny sposób przedstawienia tekstu na marginesie niż we wzorach przeciwstawionych, pomimo że zorientowany użytkownik zwraca uwagę na te cechy wzoru, w zakresie w których występuje swoboda twórczego opracowania, czyli w przypadku porównywanych wzorów – sposób zamieszczenia treści na marginesie;

d) błędnie ustalił, że zorientowany użytkownik oceni wzór [...], że nie wywołuje na nim odmiennego ogólnego wrażenia niż przeciwstawione wzory [...] i [...];

e) nie przeprowadził całościowej i wnikliwej oceny materiału dowodowego, w tym nie uwzględnił:

- wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1717/11 w sprawie dotyczącej unieważnienia przeciwstawionego wzoru [...] i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa1744/11 w sprawie o unieważnienie przeciwstawionego wzoru [...], w których Sąd stwierdził, że zakres swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru zeszytu szkolnego, projektując kartkę takiego zeszytu, jest niewielka, gdyż ograniczony wymogami natury funkcjonalnej i ergonomicznej zeszytu;

- opinii prywatnej z dnia 19 października 2012 r. stanowiącej analizę porównawczą wzorów sporządzoną przez rzecznika patentowego;

które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem w razie podzielenia przez Sąd I instancji wskazanych wyżej zarzutów skarżącego powinien był zapaść wyroku uchylający zaskarżoną decyzję Urzędu patentowego RP;

II. prawa materialnego:

1. art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 p.w.p. wskutek ich błędnej wykładni polegające na:

a) pominięciu podczas wykładni przesłanki swobody twórczej cech koniecznych i standaryzowanych przy projektowaniu kartki zeszytu i w rezultacie błędne przyjęcie, że swoboda twórcza nie jest mała, podczas gdy przy uwzględnianiu istnienia cech koniecznych należałoby przyjąć, że swoboda twórcza ogranicza się do sposobu przedstawienia treści na marginesach, czyli jest bardzo wąska;

b) przyjęciu, że elementy występujące we wzorze skarżącego, takie jak: kartka w kratkę z marginesem ukształtowanym w ten sposób, że margines zajmuje jedynie 1/6 powierzchni kartki, margines jest pionowy zaś kartki mają czarno/niebieski kolor, przesądzają o takim samym ogólnym wrażeniu wywoływanym przez wzór skarżącego co przeciwstawione wzory [...] i [...], gdy tymczasem są to cechy wspólne wzorom zeszytów szkolnych, zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem podobieństwo takich cech nie będzie miało wpływu na całościowe wrażenie wywierane przez porównywane wzory na zorientowanym użytkowniku;

c) określeniu wiedzy zorientowanego użytkownika i przyjęciu, że oceniając wzór skarżącego, nie zwróci on uwagi na różnice dotyczące treści oraz sposobu jej przedstawienia na marginesie, podczas gdy przyjęcie prawidłowego modelu zorientowanego użytkownika nakazuje uznać, że zorientowany użytkownik będzie wiedział, że sposób przedstawienia treści na marginesie to jedyny element, w ramach którego odróżnia wzór skarżącego od wcześniejszych wzorów, a zatem to na nim użytkownik skoncentruje swoja uwagę;

d) ocenie ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór skarżącego nieuwzględniającej wąskiego zakresu swobody twórczej i właściwego poziomu wiedzy i przyjęcie, że wzór skarżącego wywołuje takie samo ogólne wrażenie jak wzory przeciwstawione, pomimo że skarżący wprowadził modyfikacje wszędzie tam, gdzie istniała obiektywna możliwość swobodnego opracowania, czyli w sposób odmienny graficznie przedstawił tekst na marginesie, czym nadał swojemu wzorowi indywidualny charakter.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uczestnicy postępowania, Z. S. i M. P., w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419).

W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie, w ocenie kasatora, miało postać kwalifikowaną, tzn. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie lub niezastosowanie.

Sposób sformułowania zarzutów w skardze kasacyjnej powoduje, iż trzeba odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego łącznie. Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu tychże zarzutów kasacyjnych uznał je za niezasadne. Po pierwsze nie można zasadnie zarzucić Sądowi I instancji, iż naruszył w tejże sprawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 104 i art. 108 p.w.p. wskutek ograniczenia części dyspozytywnej uzasadnienia wyroku do – w zasadzie – powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnień decyzji UP RP i nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w skardze i pismach skarżącego, bądź odniesienia się do nich w sposób lakoniczny w kwestiach: ograniczeń swobody twórczej przy projektowaniu wzoru kartki zeszytu szkolnego, przyjęcia wadliwego modelu zorientowanego użytkownika, normatywnych zasad oceny "indywidualnego charakteru" wzoru, dokonania oceny wyglądu wzoru z pominięciem opisu. Po pierwsze podkreślić należy, iż nie jest błędem Sądu I instancji powtórzenie twierdzeń UP RP w tej sprawie, z którymi się zgadza i które podziela. Po drugie Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku odniósł się do zarzutów skarżącego, tj.: 1) na s. 18-19 uzasadnienia wyroku – powołując się na stanowisko doktryny i analizę przeprowadzoną w tej sprawie przez organ patentowy Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż w toku badania wzoru przemysłowego uwzględniane są zasadniczo te cechy, które są dostrzegalne w graficznym przedstawieniu wzoru, a przedmiotem porównania wzorów przemysłowych są całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji, tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej w świetle ich cech istotnych. Opis spornego wzoru przemysłowego był uwzględniony pomocniczo. Na ilustracjach spornego wzoru przemysłowego nie jest widoczny typ czcionki, ani kolor ciemnoniebieski, na co wskazuje skarżący, a co jedynie sygnalizuje opis. Decydujące w sprawie było "zagospodarowanie" przestrzeni na poszczególnych kartkach, które w przypadku spornego wzoru jest bardzo zbliżone do wskazanych w zaskarżonej decyzji odmian przeciwstawionych wzorów przemysłowych; 2) na s.19-20 uzasadnienia wyroku odnosząc się do kwestii "indywidualnego charakteru" Sąd I instancji zasadnie uznał, iż rację ma UP RP, że proporcje marginesów i zakratkowanych części "użytkowych", kolorystyka i pionowy sposób przedstawienia marginesów jest podobna. Bardzo zbliżony jest też prostokątny kształt kartek (standardowy zeszyt A5 ma wymiary 21,5 cm x 15 cm). Różnice występują w treści marginesów (w praktyce w zeszytach na każdej kartce jest inna treść). W ocenie NSA rację ma Sad I instancji dochodząc do wniosku, iż powyższe dawało organowi patentowemu podstawę do stwierdzenia, iż ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy (jego odmiany od fig. 2 do fig. 5, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzory przemysłowe przeciwstawione; 3) na s. 20-21 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczących ograniczeń swobody twórczej przytoczył stanowisko skarżącego, iż w jego ocenie jest ona wąska, gdyż ograniczona jest "nie tylko kształtem, cechami użytkowymi zeszytu, ale i wcześniejszym wzornictwem". Sąd I instancji nie podzielił tego stanowiska, i słusznie przychylił się do zdania UP RP, że przykładowo różne mogą być proporcje marginesów oraz części "użytkowej" kartki, a nadto mogą one inaczej być rozmieszczone (str. 16 i 19 przedmiotowej decyzji), a zatem: "Mimo pewnych koniecznych uwarunkowań funkcjonalnych w zakresie formatu i kształtu zeszytu, swoboda twórcza w zakresie rozmieszczenia treści na kartach zeszytu pozostawia twórcom pewne możliwości projektowe i nie jest całkowicie ograniczona." Pomimo funkcji przedmiotowych wytworów zakres swobody twórczej nie jest mały, o czym świadczą opisane w decyzji ornamentacje wewnętrznych kartek zeszytów stanowiące materiały dowodowe w sprawie. Opracowujący wzór uprawniony mógł inaczej przedstawić treść, inaczej zastosować marginesy, np. poziomo lub w innych proporcjach, lub wykorzystać inne kolory. Podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej nie ma żadnych przepisów prawa, które w sposób sztywny normowałyby "cechy konieczne i zestandaryzowane" zeszytów szkolnych w zakresie "stosunku wielkości powierzchni marginesu do części użytkowej kartki"; 4) na s. 21 zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do zarzutu dotyczącego "zorientowanego użytkownika" wskazując, iż zdaniem skarżącego za zorientowanych użytkowników nie można uznać dzieci, młodzieży i ich rodziców, gdyż: "nie można czynić znaku równości pomiędzy nimi a pracownikami sklepów z artykułami piśmienniczymi". Rację, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma Sąd I instancji, który podkreślił, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale, a ponadto "nie jest uzasadnione wymaganie, by zorientowany użytkownik znał wszystkie wzory przemysłowe z określonego sektora". "Zasadne było zatem uznanie za zorientowanych użytkowników rodziców mających dzieci w wieku szkolnym, dzieci i młodzież oraz pracowników sklepów z artykułami piśmienniczymi. To oni będą decydowali o zakupie zeszytu mając na względzie między innymi ich wygląd oraz ofertę w zakresie zeszytów, w szczególności zeszytów do matematyki, dostępną na rynku."

Reasumując powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż wskazane wyżej zarzuty skarżącego kasacyjnie nie znajdują uzasadnionych podstaw. Wbrew twierdzeniom kasatora Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, a fakt, iż inaczej ocenił poszczególne kwestie niż uczynił to skarżący, nie może być uznane za brak stanowiska Sądu w zakresie zarzutów skargi. Zasadne jest także stanowisko Sądu I instancji, iż Urząd Patentowy RP w niniejszej sprawie przeprowadził całościową i wnikliwa ocenę materiału dowodowego i wbrew stanowisku kasatora wziął pod uwagę rozpoznając sprawę opinię prywatną z dnia 19 października 2012 r., stanowiąca część materiału dowodowego, choć słusznie jej nie podzielił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący kasacyjnie nie zawarł zresztą w uzasadnieniu swojej skargi kasacyjnej argumentów na poparcie tego zarzutu, co czyni go gołosłownym. Natomiast zarzut naruszenia art. 108 p.w. jest nieprecyzyjny, ponieważ przepis ten składa się z trzech jednostek redakcyjnych (trzech ustępów). Takie uchybienie w konstrukcji skargi kasacyjnej nie pozwala na odniesienie się do tego zarzutu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów pomieszczonych w skardze kasacyjnej, a dotyczących rzekomej sprzeczności miedzy ustaleniami co do zakresu swobody twórczej poczynionymi przez Sąd I instancji w analizowanej sprawie, a ustaleniami dokonanymi w tej kwestii przez WSA w W. w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1717/11 i VI SA/Wa 1744/11, dlatego, że sprawy te nie mieszczą się w granicach rozpoznawanej tu sprawy (art.134 p.p.s.a.).

Sąd II instancji nie uznał także za zasadne zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 102 ust. 1 w zw. z art. 104 p.w.p., co zresztą obrazują powyższe wywody. Sformułowanie tego zarzutu, zawartego w punkcie II petitum skargi kasacyjnej i jego uzasadnienie jest w istocie powtórzeniem argumentów skarżącego kasacyjnie dotyczących zarzutów naruszenia przez WSA w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania, nie ma zatem potrzeby aby Naczelny Sąd Administracyjny powtarzał swoje stanowisko zajęte już w sprawie tych zarzutów.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.