Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 113/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67b par. 1, art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 14 grudnia 2021 r. nr 0401-IEW.4261.39.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

P. z dnia [...] lipca 2021 r. W. Ł. (Skarżący) zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. i utrzymanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w 2012 roku, a dotyczących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. W treści wniosku podważył ustalenia dokonane przez organy podatkowe obu instancji w zakresie związanym z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej, tj. zakupem nieruchomości położonej w N. przy ul. [...]. Skarżący podał, że za ten sam okres posiada zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do Sądu z wnioskiem o zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Orzeczenie takiego zakazu uniemożliwi spłatę posiadanej zaległości podatkowej, a w konsekwencji doprowadzi do konieczności korzystania z pomocy społecznej "z opcją" zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku kombatanckiego. Za niesprawiedliwe skarżący uznał możliwość rozłożenia posiadanej zaległości podatkowej na raty, ponieważ zmusiłoby go do prowadzenia działalności do bardzo sędziwego wieku. Zdaniem skarżącego umorzenie posiadanej zaległości podatkowej pozwoli mu na efektywne prowadzenie działalności gospodarczej. Poza tym w interesie Skarbu Państwa byłoby przywrócenie dawnej świetności firmie.

Decyzją z dnia [...] września 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. odmówił umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych rozliczanym liniowo za 2012 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.

Rozpoznając złożone odwołanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie organ odniósł się do kwestii przedawnienia przedmiotowej zaległości i wskazał, że zdarzeniami mającymi wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia były: zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku [...] w dniu [...] maja 2013 r., zajęcie wynagrodzenia za pracę w dniu [...] lutego 2017r.

W sprawie wystąpiła również przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na toczące się postępowanie sądowe, stosownie do art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – dalej jako: "O.p.". Zastosowanie znalazł także przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Organ podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że w stosunku do przedmiotowej zaległości podatkowej nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia [...] sierpnia 2018 r. Ponadto przedmiotowe zobowiązanie podatkowe zostało zabezpieczone, poprzez ustanowienie zastawu skarbowego w dniu [...] stycznia 2018 r. na samochodzie, a zgodnie z art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Tym samym, jak zaznaczył organ, przedmiotowa zaległość podatkowa nie uległa przedawnieniu.

Przechodząc do kwestii merytorycznej organ podał, że podstawę prawną rozpatrzenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, stanowi art. 67b § 1 pkt 2 i art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc "de minimis" - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady "de minimis". Z raportu o udzielonej beneficjentowi pomocy publicznej w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] listopada 2021 r. wynika, że w ostatnich trzech latach poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych skarżący nie otrzymał żadnej pomocy de minimis. Natomiast był beneficjentem pomocy rekompensującej konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19 udzielonej w dniu [...] kwietnia 2020 r. przez Starostę Powiatu Nakielskiego na kwotę [...](PLN), tj. 1.105,22 (EURO). Zatem limit pomocy nie został przekroczony i spełnione zostały warunki umożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

W celu weryfikacji podniesionych przez skarżącego argumentów organ odwoławczy dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych zawartych w przedłożonym oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym i formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Przeprowadzona analiza sytuacji finansowej i materialnej wskazuje, że egzystencja skarżącego nie jest zagrożona. Zamieszkuje on w domu jednorodzinnym, co do którego ma prawo dożywotniego użytkowania. Uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wynagrodzenia za pracę, jak również z tytułu przyznanego zasiłku kombatanckiego w łącznej kwocie [...]zł (miesięcznie). Dochody te zapewniają całkowite zaspokojenie wykazywanych potrzeb życiowych w łącznej kwocie [...]zł. Posiada także ruchomość w postaci samochodu marki Mercedes-Benz, o wartości szacunkowej [...] zł, Jednocześnie nie wskazał na potrzebę korzystania ze środków pomocy państwa (społecznej). Ponadto, nie wskaza żadnych nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, (np. klęski żywiołowe, wypadki), które miałyby wpływ na stan majątkowy. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w odwołaniu, a dotyczącego ewentualnego orzeczenia przez Sąd zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z wnioskiem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ odwoławczy wskazał, że okoliczność tę należy zakwalifikować jako zdarzenie hipotetyczne, przyszłe i niepewne. Dlatego też, pozostaje ona bez wpływu na obecną sytuację finansowo – majątkową skarżącego. Nadto zauważyć należy, że dochody uzyskiwane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej są jednym z trzech wykazywanych przez skarżącego źródeł uzyskiwanego miesięcznie dochodu.

Organ podkreślił, że nie kwestionuje, iż aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na uregulowanie przedmiotowej zaległości podatkowej natychmiastowo w sposób jednorazowy. Jednakże podnoszona w odwołaniu perspektywa wieloletniego spłacania zadłużenia nie stanowi przesłanki decydującej o przyznaniu ulgi.

Organ zauważył, że bezpośrednią przyczyną powstania zaległości podatkowej, która na dzień złożenia wniosku, tj. [...] lipca 2021 r. stanowiła kwotę [...]zł, była nierzetelność skarżącego oraz uchybienia w realizacji obowiązku podatkowego w zakresie rozliczenia podatkowego z prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem nie powstała ona z przyczyn od niego niezależnych. Dalej organ zwrócił uwagę, że podmiot gospodarczy ponosi osobistą odpowiedzialność za swoje działania prawno - podatkowe, dlatego też skutki niezgodnego z prawem postępowania, nie mogą być przenoszone na budżet Państwa. Zawyżenie w 2012 roku kosztów uzyskania przychodów o kwotę ponad [...] zł, a tym samym zaniżenie osiągniętego dochodu, nie może skutkować udzieleniem ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby przeniesienie odpowiedzialności za decyzje podmiotu gospodarczego na Skarb Państwa.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, poprzez umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych rozliczanym liniowo za 2012 rok w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie:

- art. 67d § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie i brak rozważenia, czy nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie zaległości podatkowej bądź odsetek za zwłokę z urzędu,

- art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika,

- art. 191 i 187 O.p., tj. zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy materialnej, poprzez dowolną i wybiórczą ocenę dowodów przedstawionych przez Skarżącego, brak dążenia do zgromadzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, że nie stwierdzono istnienia przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie udzielenia wnioskowanej ulgi nie zbadał przesłanki wynikającej z art. 67d § 1 pkt 1 O.p. Zdaniem skarżącego przesłanka ta, winna zostać przeanalizowana niezależnie od wniosku skarżącego. Powyższe skarżący uzasadnia uzyskiwaniem niskich dochodów i trudną sytuacją materialną, które nie pozwoliły dotąd na wyegzekwowanie ciążącej na skarżącym zaległości podatkowej. W konsekwencji, jak twierdzi skarżący, dalsze prowadzenie egzekucji naraża interes fiskalny Skarbu Państwa i powoduje straty zamiast przypuszczalnych zysków. Skarżący nie zgadza się z twierdzeniem organów podatkowych, że odmowa umorzenia zobowiązania podatkowego podyktowana jest interesem publicznym i koniecznością zapewnienia wpływów budżetowych, bowiem jak twierdzi skarżący, w efekcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego Skarb Państwa ponosi straty.

Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej wykładni rozumienia przesłanki "ważnego interesu podatnika". W oparciu o wyrok WSA w Lublinie z dnia 07 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 270/17, w którym Sąd wskazał, że (...)"ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu losowych przypadków podatnik (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. B. to między innymi utrata losowa majątku, utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana ze stanem zdrowia (...), Skarżący podniósł, że organ podatkowy nie rozpoznał sprawy w oparciu o powyższe kryteria, uznając, że przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć popadnięcie w zadłużenie z powodu siły wyższej lub w sposób niezawiniony przez podatnika. Ponadto na marginesie skarżący odniósł się do kwestii powstania przedmiotowej zaległości podatkowej wskazując, że nie można uznać, iż powstała ona na skutek winy skarżącego, bowiem istota sporu w tej sprawie polega na rozbieżnościach w interpretacji przepisów podatkowych.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, zgodnie z którym nie respektuje on obowiązku zapłaty podatku, gdyż płaci tylko bieżące zobowiązania podatkowe. Wyjaśnił, że zawsze na czas opłacał wszelkie obciążające go zobowiązania publicznoprawne, a przedmiotowa zaległość powstała na skutek zakwestionowania przez organ podatkowy zasadności odliczeń od podatku, a nie w wyniku celowego jej nieuiszczania. Zdaniem skarżącego, dokonał on jedynie odmiennej interpretacji zawiłych przepisów prawa podatkowego, co było niezawinione i niecelowe, a dotyczyło kwestii zakupu wierzytelności od banku dotyczącej budynku, w którym prowadzi od lat działalność gospodarczą. Dlatego też, w ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, że uchyla się od płacenia podatków, co w konsekwencji nie może uzasadniać udzielenia wnioskowanej ulgi.

Skarżący stwierdził, że organ odstąpił od badania jego sytuacji życiowej. W szczególności nie wezwał do przedłożenia dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia, chociaż ten aspekt skarżący poruszał i wskazywał, że otrzymuje zasiłek kombatancki. Poza tym organ w ogóle nie wziął pod uwagę wieku przedemerytalnego skarżącego i jego sytuacji rodzinnej. Tym samym dopuszczono się rażącej dowolności w zakresie ustaleń faktycznych i ich oceny.

Podsumowując skarżący uważa, że organy nie dochowały staranności w zakresie zakwestionowanych przepisów prawa, co winno skutkować zmianą, bądź uchyleniem decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2022 r. (k. 56 akt sądowych). Skarżący został poinformowany także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma i z możliwości tej skorzystał (k. 33-35). Do wypowiedzi strony skarżącej ustosunkował się również organ (k. 43).

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej.

W pierwszej kolejności Sąd poddał kontroli stanowisko organu, że przedmiotowa zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. nie ulegała przedawnieniu do momentu wydania zaskarżonej decyzji.

Szczegółowe odniesienie się do kwestii przedawnienia organ zamieścił na s. 3-4 zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się wadliwości w stanowisku organu w tym względzie.

Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.), zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem pięcioletni termin przedawnienia (określony w art. 70 § 1 O.p.) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. upływałby z dniem [...] grudnia 2018 r.

W myśl art. 70 § 4 O.p., bieg terminu uległ przerwaniu wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, po czym zaczął biec na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Środkiem egzekucyjnym było zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku [...].A. w dniu [...] maja 2013 r. jest to okoliczność niesporna.

Nadto, na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 i § 7 pkt 2 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w okresie od [...] stycznia 2016 r. (wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r.) do [...] kwietnia 2019 r. (doręczenie organowi podatkowemu odpisu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego) (k. 44 akt adm.). Wreszcie, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego z dniem [...] sierpnia 2018 r. (k. 77-80 akt adm.).

W piśmie procesowym z [...] marca 2022 r. (k. 33 i nast.) Skarżący kwestionuje stanowisko organu, że zabezpieczenie zaległości zastawem skarbowym skutkuje nieprzedawnieniem się zobowiązania podatkowego. Powołując się na wyrok TK z 8 października 2013 r., SK 40/12 prezentuje pogląd, że za niekonstytucyjne uznać należy nie tylko nieprzedawnienia się należności zabezpieczonych hipoteką, lecz także zastawem skarbowym (art. 70 § 8 O.p.).

Skarżący nawiązuje w ten sposób do faktu, że jego zobowiązanie podatkowe zostało zabezpieczone zastawem skarbowym ustanowionym [...] stycznia 2018 r. na samochodzie marki Mercedes Benz ML 320 CDI kombi, rok produkcji 2005 r. (k. 88-87).

Sąd w odniesieniu do tego zagadnienia wskazuje, że na gruncie tej sprawy kwestia ewentualnej niekonstytucyjności przepisu art. 70 § 8 O.p. w odniesieniu do należności zabezpieczonych zastawem skarbowym, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych przez organ wyliczeń - niepodważanych przez Skarżącego i niebudzących wątpliwości Sądu - wynika, że zaległość podatkowa objęta wnioskiem o umorzenie nie uległa przedawnieniu niezależnie od kwestii zabezpieczenia zastawem skarbowym. Organ co prawda powołuje się w decyzji na ustanowienia zastawu skarbowego w kontekście art. 70 § 8 O.p., kwestia ta zdaniem Sądu pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Zatem, zaległość podatkowa Skarżącego nie uległa przedawnieniu, co otwiera możliwość odniesienia się do kwestii jej umorzenia przez pryzmat art. 67b § 1 pkt 2 i art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc "de minimis" - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady "de minimis".

Natomiast zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzje w przedmiocie zastosowania ulg w spłacie zaległości podatkowych, o których mowa w ww. przepisie, podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, co wynika z użycia w treści przepisu sformułowania "organ podatkowy (...) może (...) umorzyć". Zatem nawet zaistnienie którejś z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. nie musi prowadzić do wydania decyzji o umorzeniu zaległości.

W sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowej - wbrew zarzutom skargi - organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i dokonały szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy, w tym sytuacji finansowej Skarżącego w kontekście przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi, o których mowa w art. 67b oraz w art. 67a § 1 pkt 3 O.p.

Nie jest sporne, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: W. Ł. P. P.-H.-U. P. M.. Przedmiotem prowadzonej działalności jest sprzedaż hurtowa mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych (PKD 46.33.Z) (k. 68), zatem zasadnie organ rozważył dopuszczalność udzielenia ulgi (pomocy de minimis) przez pryzmat przepisów Unii Europejskiej - rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania przepisu art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (art. 67b § 1 pkt 2 i art. 67a § 1 pkt 3 O.p.). Na podstawie raportu o udzielonej beneficjentowi pomocy publicznej w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] listopada 2021 r. ustalono, że w ostatnich trzech latach poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych Skarżący nie otrzymał żadnej pomocy de minimis. Natomiast był beneficjentem pomocy rekompensującej konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19 udzielonej w dniu [...] kwietnia 2020 r. przez Starostę Powiatu Nakielskiego na kwotę [...](PLN), tj. 1.105,22 (EURO) (k. 69-70). W efekcie organ zasadnie uznał, że limit pomocy nie został przekroczony i możliwe było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.

W odniesieniu do kondycji finansowej prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, Organ powołał się na informację przedstawianą przy ubieganiu się o pomoc de minimis, sporządzoną przez Skarżącego [...] sierpnia 2021r., z której wynika, że Skarżący nie odnotowuje rosnących strat, malejących obrotów, zwiększeniu nie ulegają zapasy podmiotu lub niewykorzystany potencjał do świadczenia usług, podmiot nie ma nadwyżki produkcji, nie zmniejszają się przepływy środków finansowych, nie zwiększa się suma zadłużenia podmiotu, rosną kwoty odsetek od zobowiązań podmiotu, wartość aktywów netto podmiotu zmniejsza się (k. 8-13). Skarżący podał też, że na jego utrzymaniu nie pozostają inne osoby, a on sam mieszka w domu jednorodzinnym o powierzchni 160 m2, który użytkuje w ramach dożywocia (właścicielem domu jest Pan A. Ł.). Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej.

Organ ustalił, że Skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie oraz otrzymuje zasiłek kombatancki w wysokości [...] zł miesięcznie.

Jeśli chodzi o dochody z działalności gospodarczej, w piśmie z [...] marca 2022 r. Skarżący zarzuca, że organ niesłusznie utożsamia przychód z działalności gospodarczej z dochodem (k. 34 akt sądowych). Zarzut ten jednak nie jest słuszny. Organ podaje, że na koniec lipca 2021 r. Skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł (przychód w wysokości [...] zł, koszty w wysokości [...] zł), na koniec II kwartału 2021 r. dochód wyniósł [...] zł (przychód w wysokości [...] zł, koszty w wysokości [...] zł), a na koniec 2020 roku dochód stanowił kwotę [...]zł (przychód w wysokości [...] zł, koszty w wysokości [...] zł).

Organ podając ustalenia co do dochodów i obrotów Skarżącego oparł się w szczególności na danych wynikających ze składanych przez niego deklaracji podatkowych. W złożonych zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018 - 2020 (PIT-36L) Skarżący wykazał dochód z prowadzonej działalności gospodarczej odpowiednio w wysokości; [...] zł (przychód w wysokości [...] zł - 2018 r.), [...] zł (przychód w wysokości [...] zł-2019 r.), [...] zł (przychód w wysokości [...] zł - 2020 r.). Jednocześnie w latach 2018 - 2020 Skarżący złożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (PIT-37) wykazując uzyskany dochód w kwocie odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł (k. 75).

Z deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) wynika, że za lata 2019-2020 i za okres od stycznia do października 2021 r. Skarżący osiągnął obroty w łącznej wysokości odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł (k. 71-74).

Skarżący podał, że jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą łącznie [...] zł, w tym: opłaty za energię elektryczną w kwocie [...]zł, zużycie gazu w kwocie [...]zł i zużycie wody w kwocie [...]zł. Inne wydatki związane z utrzymaniem (np. wyżywienie, zakup odzieży i obuwia) Skarżący wskazał w kwocie [...]zł. Skarżący oświadczył, że posiada samochód marki Mercedes-Benz, rok produkcji 2005, o wartości szacunkowej [...] zł.

Nie jest kwestionowane przez Skarżącego ustalenie organu, że na Skarżącym nie ciążą inne zobowiązania takie jak, np: kredyt mieszkaniowy, kredyty bankowe czy inne spłaty ratalne. Natomiast - jak podał Skarżący - posiada on zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł.

Skarżący oświadczył, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie posiada zarówno majątku trwałego ani obrotowego, papierów wartościowych, środków pieniężnych w kasie, jak i na rachunku bankowym, czy też innych środków pieniężnych w postaci, np. weksli, czeków obcych. Zgodnie z oświadczeniem Skarżącego nie posiada on także majątku nieruchomego wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego (sytuacja osobista i finansowa) organ zasadnie przyjął, że W wyniku przeprowadzonej analizy sytuacji finansowej i materialnej Skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że egzystencja Skarżącego nie jest zagrożona. Skarżący zamieszkuje w domu jednorodzinnym, co do którego ma prawo dożywotniego użytkowania. Uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wynagrodzenia za pracę, jak również z tytułu przyznanego zasiłku kombatanckiego w łącznej kwocie [...]zł (miesięcznie). Dochody te zapewniają całkowite zaspokojenie wykazywanych przez Skarżącego potrzeb życiowych, których wartość Skarżący określił na kwotę [...]zł. Skarżący posiada także samochód marki Mercedes-Benz o wartości szacunkowej [...] zł. Ponadto, Skarżący nie wskazał, iż korzystał ze środków pomocy państwa (społecznej), jak również nie przedstawił żadnych nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, (np. klęski żywiołowe, wypadki), które miałyby wpływ na jego stan majątkowy.

W oparciu o te okoliczności zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że sytuacja majątkowa i finansowa Skarżącego nie pozwala uznać, że spełniona jest przesłanka "ważnego interesu podatnika", która w myśl art. 67a § 1 O.p. stanowi jedną z dwóch przesłanek umożliwiających udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Zatem, w ocenie Sądu nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. ........................

Co prawda Skarżący nie powoływał się na wystąpienie przesłanki "interesu publicznego", która również mogłaby uzasadniać udzielenie ulgi, organ jednak w ocenie Sądu rozpatrzył materiał dowodowy także pod tym kątem. Ustalenia organu w ocenie Sądu nie dają podstaw do stwierdzenia występowania "interesu publicznego" przemawiającego za umorzeniem zaległości.

Organ odwoławczy poddał analizie okoliczności powstania zaległości podatkowej stanowiącej przedmiot postępowania. Słusznie wziął pod uwagę w szczególności to, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 95/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego (k. 40-44), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 3644/16 oddalił skargę kasacyjną podatnika. Również wniosek Skarżącego o wznowienie postepowania nie doprowadził do uchylenia ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2021 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. w związku z niestwierdzeniem istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej (k. 81-85). W obrocie prawnym pozostają zatem decyzje, z których wynika, że przyczyną powstania zaległości podatkowej bynajmniej nie były okoliczności niezależne od Skarżącego. W skardze wniesionej na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej Skarżący również zwraca uwagę na – oceniane subiektywnie - okoliczności powstania zaległości podatkowej będącej przedmiotem wniosku o umorzenie. W ocenie Sądu nie wyczerpuje to jednak przesłanki "interesu publicznego", ani "ważnego interesu podatnika", które otwierają drogę do przyznania ulgi.

Również to, że Skarżący – jak twierdzi - reguluje inne zobowiązania, nie może przemawiać za umorzeniem tej należności, której dotyczy niniejsza sprawa. Każdy jest zobowiązany do ponoszenia przewidzianych ustawą świadczeń na rzecz państwa.

Reasumując, organ odwoławczy zasadnie nie dopatrzył się również przesłanki interesu publicznego, o której mowa w art. 67a § 1 O.p.

Skarżący zarzuca, że organ nie zbadał dostatecznie wnikliwie jego sytuacji życiowej. Zdaniem Sądu DIAS miał prawo poprzestać na zgromadzeniu tego materiału dowodowego, który został przedstawiony przez Skarżącego oraz – częściowo – zgromadzony przez organ z urzędu. W toku postępowania Skarżący nie przedstawił takich dowodów ani nie powołał się na takie okoliczności, które mogłyby rzutować na ocenę odmienną od tej, która organ odwoławczy zaprezentował w zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzuca, że nie wezwano go do przedłożenia dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia. Sąd nie dostrzega tu uchybienia po stronie organu. Zasadnie organ twierdzi, że to Skarżący powinien we własnym interesie powołać się na okoliczności i przedstawić dowody, które mogą uzasadniać jego twierdzenia o wystąpieniu przesłanki udzielenia ulgi.

Rację ma organ, że co prawda zgodnie z art. 187 § 1 O.p. na organie podatkowym ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia, to jednak organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów w szczególności dotyczących sytuacji finansowej, zdrowotnej wnioskującego o udzielenie ulgi, których organ znać nie może. Słusznie podnosi organ, że organy podatkowe mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 O.p.). Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

W świetle tego, co wyżej powiedziano, zarzut naruszenia art. 187 i 191 O.p. Sąd uznaje za bezzasadny.

Skarżący zarzuca też, że organy nie rozpatrzyły sprawy pod kątem ewentualnego zastosowania art. 67d § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. umorzenia zaległości podatkowej bądź odsetek za zwłokę z urzędu. Zarzut ten jest bezzasadny.

Z art. 67d § 1 O.p. wynika, że organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3, jeżeli: 1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W kontekście dowodów zgromadzonych na okoliczność sytuacji materialnej i finansowej Skarżącego jest oczywiste, że istnieją realne możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego względem Skarżącego. Nie sposób stwierdzić na podstawie zgromadzonego materiału, że "zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne". Słusznie organ twierdzi, że nawet umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zwalnia z obowiązku wykonania zobowiązania, a wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodów zobowiązanego.

Należy przyznać rację organowi, który w odpowiedzi na skargę powołał się na pogląd, że to wyłącznie w gestii organów podatkowych leży inicjatywa w przedmiocie zastosowania z urzędu ulgi w spłacie zaległości i strona nie może stawiać organowi zarzutu, że nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień (por. wyrok NSA z 03 grudnia 2010 r. sygn. akt lI FSK 1335/09).

Reasumując, organy nie dopuściły się żadnego z naruszeń przepisów zarzucanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się też uchybień innych niż zarzucane, których wystąpienie skutkować powinno uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.