Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 512/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 113
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 i  art. 8,  art. 77  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Miasta [..] na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta Z. od decyzji Starosty [..] z dnia 1 października 2010 r. nr [..] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w [..] stanowiącą działkę o nr ewidencyjnym [..] z obrębu [..] o powierzchni [..] m2 zajętą pod drogę publiczną gminną (część ul. [..]) - utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Decyzją nr [..] z dnia 1 października 2010 r. Starosta [..] ustalił na rzecz T. J. oraz J. J. odszkodowanie za powyższą nieruchomość.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), w oparciu o który zostało ustalone niniejsze odszkodowanie.

Pismem z dnia 18 października 2010 r. Burmistrz Miasta Z. odwołał się od w/w decyzji, twierdząc iż zawiera ona błędy formalne, które mogą uniemożliwić jej wykonanie przez Gminę Z..

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i ust. 4 w/w ustawy "nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia [..] stycznia 2001 r. do dnia [..] grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa".

Pismem z dnia [..].11.2005 r. J. J. oraz T. J. złożyli wniosek o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę. Zgodnie z art. 73 ust. 3 w/w ustawy przejście nieruchomości, z mocy prawa z dniem 01.01.1999 r., na własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego stwierdza w decyzji deklaratoryjnej Wojewoda Mazowiecki.

Decyzją z dnia [..] .04.2007 r. nr [..] Wojewoda [..] stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto Z. mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, zajętej pod część ulicy [..] Z. onaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [..] w obrębie ewidencyjnym [..] o powierzchni [..] m2. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [..].05.2007 r.

Z przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wynika, że odszkodowanie za nieruchomość, która przeszła na własność jednostki samorządowej lub Skarbu Państwa ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, a więc przepisów Rozdziału 5 Działu III i Rozdziału 1 Działu IV ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm., dalej ugn). Podstawę obliczenia odszkodowania stanowi stan nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy, czyli 29 października 1998 r. Odesłanie do przepisów regulujących sprawę odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone oznacza, że stosownie do art. 130 ugn, właściwy organ wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu (ale według stanu z dnia 29 października 1998 r.), a wysokość odszkodowania ustala na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu. W związku z czym data, na która określona została wartość przedmiotu wyceny powinna odpowiadać dacie sporządzenia tejże wyceny, natomiast stan nieruchomości powinien być przyjęty na dzień [..] października 1998 r.

Określenie wartości nieruchomości stanowiące podstawę ustalenia odszkodowania, następuje zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 207, poz. 2109 z późn. zm.), wydanego w oparciu o delegację ustawową z art. 159 ugn.

W niniejszej sprawie odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z art. 130 ust. 2 ugn po zasięgnięciu opinii rzeczoznawcy majątkowego K. K., legitymującego się uprawnieniami zawodowymi do szacowania nieruchomościami. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym z dnia [..].06.2010 r. określił wartość nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w oparciu o § 36 ust. 1 rozporządzenia z dnia [..] 09.2004 r. stosując podejście porównawcze – metodę porównywania parami.

Do porównania zostały przyjęte 3 transakcje sprzedaży nieruchomości gruntowych niezabudowanych przeznaczonych w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego pod drogi, najbardziej podobne do wycenianej. Stosownie do § 36 ust. 5 w/w rozporządzenia stan nieruchomości został przyjęty na dzień [..].10.1998 r., natomiast wartość została określona na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu.

Organ podniósł, iż na podstawie § 36 ust. 1 w związku z ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) przy określaniu wartości gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Dopiero w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, można zastosować ust. 2 pkt 2 w/w § 36 i wówczas wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określić się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważających wśród gruntów przyległych i ich powierzchni.

Zdaniem organu odwoławczego rzeczoznawca majątkowy sporządzający operat dla przedmiotowej sprawy prawidłowo przyjął do wyceny § 36 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Nie budzi on też zdaniem organu zastrzeżeń formalnych.

W dniu 6 września 2010 r. w Starostwie Powiatowym w Wołominie odbyła się rozprawa administracyjna, na której strony mogły składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony miały możliwość wypowiedzenia się co do wyników postępowania dowodowego. Z protokołu rozprawy administracyjnej wynika, że strony nie wniosły też zastrzeżeń do opinii biegłego. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż błędy zawarte w zaskarżonej decyzji wynikają z oczywistej omyłki.

Ponieważ zgodnie z art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach Starosta [..] postanowieniem Nr [..] z dnia [..] października 2010 r. Starosta [..] sprostował oczywistą omyłkę pisarską polegającą na błędnym wskazaniu imion rodziców T. J. oraz błędnym wskazaniu nazwy organu, na rzecz którego nastąpiło przejście prawa własności spornej nieruchomości.

Organ wskazał, iż błąd polegający na niewłaściwym wskazaniu nazwy organu, na rzecz którego nastąpiło przejście prawa własności do nieruchomości, wystąpił wyłącznie w uzasadnieniu decyzji. W rozstrzygnięciu natomiast organ I instancji prawidłowo wskazał, iż nieruchomość zajęta pod drogę publiczną stała się własnością Gminy Miasta Z. w związku z czym do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest Burmistrz Miasta Z., dlatego też organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji Starosty [..] z dnia [..] października 2010 r.

Na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto Z. podnosząc, że organ pierwszej instancji wydał orzeczenie bez należytej staranności, zawierające szereg błędów formalnych, które zdaniem skarżącego uniemożliwiało jej wykonanie. Przy czym organ pierwszoinstancyjny sprostował w postanowieniu z dnia [..] października 2010 r. jedynie oczywistą omyłkę pisarską polegającą na błędnym wskazaniu imion rodziców T. J. oraz błędne wskazanie organu na rzecz którego nastąpiło przejście prawa własności do nieruchomości. Jednocześnie skarżący podniósł, iż nie chodzi mu o powyższe oczywiste pomyłki pisarskie lecz inny błąd formalny a mianowicie wskazanie w decyzji niewłaściwego numeru księgi wieczystej działki nr [..] z obrębu [..] co zdaniem skarżącego uniemożliwia jej wykonanie. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie skontrolował w sposób prawidłowy postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji przez Starostę [..], od którego skarżący wniósł odwołanie, co stanowi jego zdaniem istotne naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym jeśli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Sąd w pełni podziela zarzut skargi, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zwłaszcza pod względem formalnym prowadzone było przez organy obu instancji w sposób wyjątkowo niestaranny.

Decyzja pierwszoinstancyjna prawidłowa pod względem merytorycznym, zawierała szereg błędów, które rzeczywiście zdaniem Sądu uniemożliwiały jej wykonanie przez skarżącego Miasto Z. Wykorzystując art. 113 kpa, Starosta [..] sprostował wprawdzie oczywiste pomyłki pisarskie dotyczące imion rodziców, czy organu który dokonać miał wypłaty ustalonego przez organ odszkodowania. Jednak nie wszystkie istotne wady powyższej decyzji zostały usunięte, na co zwrócił uwagę już w odwołaniu od niej Burmistrz Miasta Z. Wadą tą było podanie niewłaściwego numeru księgi wieczystej działki za którą Miasto Z. miała wypłacić odszkodowanie. Zdaniem Sądu wada ta istotnie uniemożliwia wypłatę odszkodowania przez organ administracji publicznej, który wydaje na ten cel środki publiczne i musi mieć właściwą i zgodną z prawem podstawę do ich wydatkowania.

Natomiast organ odwoławczy skupiając się na stronie merytorycznej orzeczenia organu pierwszej instancji zupełnie pominął zarzut odwołania odnoszący się do podania w decyzji organu pierwszej instancji niewłaściwego numeru księgi wieczystej działki za którą ma być wypłacone odszkodowanie. Przy czym organ odwoławczy nie zapoznał się w sposób dokładny i staranny z zebranym w sprawie materiałem dokumentacyjnym, w którym znajduje się dokument potwierdzający właściwy nr księgi wieczystej odnoszący się do działki nr [.] z obrębu [.] o powierzchni [..] m2 położonej w Z. (zajętej pod drogę publiczną część ul. [..]) czym naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe stanowisko Sądu i wyda orzeczenie pozbawione wad formalnych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.