Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 591/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji [..] Spółka Jawna w [..] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 504/14 w sprawie ze skargi Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji [..] Spółka Jawna w [..] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [..] w przedmiocie nakazu wypłaty oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 504/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę Międzynarodowego Transportu Drogowego i Spedycji [..] Spójka Jawna w [..] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [..] w przedmiocie nakazu wypłaty.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie decyzją z dnia 28 października 2013 r. nr rej. [..] nakazał Międzynarodowemu Transportowi Drogowemu i Spedycji [..] Spółka Jawna w [..] wypłacić V.Z. potrąconą w dniu 19 czerwca 2013 r. kwotę stanowiącą równowartość skradzionego paliwa w wysokości 575 EURO z należnego wynagrodzenia wraz z dietami z tytułu podróży służbowych na postawie przedstawionego rozliczenia wynagrodzenia i diet za okres od dnia 15 kwietnia 2013 do dnia 18 czerwca 2013 r. Decyzja podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

W uzasadnieniu nakazu Inspektor Pracy wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że pracodawca potrącił V.Z. z należnego wynagrodzenia wraz dietami z tytułu podróży służbowych na podstawie przedstawionego rozliczenia za okres od dnia 15 kwietnia 2013 r. do dnia 18 czerwca 2013 r., kwotę 575 EURO (wykazaną w rozliczeniu jako przepał) stanowiącą kwotę noty obciążeniowej z dnia 19 czerwca 2013 r. za 523 litry oleju napędowego, skradzionego we Francji na autostradzie A 64 w nocy z 21 kwietnia 2013 r. na 22 kwietnia 2013 r. z samochodu o numerze rejestracyjnym KR 997 EF mimo braku pisemnej zgody. Protokół z kontroli, potwierdzający wyżej opisane fakty z dnia 10 października 2013 r., został podpisany przez pracodawcę bez zastrzeżeń. W ocenie organu potrącenie tej kwoty narusza wykazane w nakazie przepisy prawa. Nakazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż termin wymagalności roszczenia o te należności już upłynął, a w interesie społecznym leży, aby należności ze stosunku pracy były wypłacane pracownikom niezwłocznie bez dokonywania potrąceń niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż stanowią istotny element podstawy ich utrzymania. Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 108 k.p.a.

Jako kompetencyjną podstawę prawną wydanej decyzji Inspektor Pracy podał art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2007r. Nr 89, poz. 589 z późn. zm. oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106), zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W zakresie merytorycznej podstawy prawnej wskazano art. 91 § 1 Kodeksu pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm. oraz z 2013 r. poz. 896), zgodnie z którym należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 K.p. mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.

Jako podstawę prawną wskazano również art. 831 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami oraz z 2013 r. poz. 654), zgodnie z którym nie podlegają egzekucji sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych, oraz art. 505 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.), zgodnie z którym nie mogą być umorzone przez potrącenie: wierzytelności nie ulegające zajęciu, wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania, wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych, wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne, w związku z art. 300 Kodeksu pracy, zgodnie z którym w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Pismem z dnia 6 listopada 2013 r. Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja [..] Spółka Jawna w [..] odwołała się od przedmiotowego nakazu, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, dokonanie reasumpcji decyzji przez organ pierwszej instancji i uchylenie decyzji, wstrzymanie natychmiastowej wykonalności nakazu, aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji.

Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie decyzją z dnia 8 stycznia 2014 r., utrzymał w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie z dnia 28 października 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nakaz z dnia 28 października 2013 r., został wydany w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie kontroli pracodawcy, zawarte w protokole kontroli nr rej. [..] z dnia 10 października 2013 r., do którego nie wniesiono zastrzeżeń oraz w oparciu o powszechnie i bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, zobowiązujące pracodawcę do wypłaty pracownikowi świadczeń ze stosunku pracy, które to świadczenia nie zostały w przedmiotowej sprawie przez pracodawcę w całości wypłacone. Pracodawca obciążył bowiem zainteresowanego notą obciążeniową z dnia 19 czerwca 2013 r. kwotą 575 EURO za 523 litry oleju napędowego z tytułu skradzionego paliwa we Francji na autostradzie A 64 w nocy z 21 kwietnia 2013 r. na 22 kwietnia 2013 r. z samochodu o numerze rejestracyjnym [..]. W nocie tej zawarto informację, że powyższa kwota zostanie potrącona z najbliższego wynagrodzenia za pracę. V.Z. odmówił podpisania i odebrania powyższej noty obciążeniowej. Noty tej nie przesłano na podany pracodawcy adres zamieszkania.

Pracodawca w złożonym na piśmie wyjaśnieniu podał, że w dniu 22 kwietnia 2013 r. kierowca V.Z. w godzinach porannych zgłosił telefonicznie kradzież paliwa we Francji na autostradzie A 64. Po otrzymanej informacji wydano kierowcy polecenie zgłoszenia tego faktu na policję i nie oddalania się samochodem z miejsca kradzieży do czasu przyjazdu policji. Po powrocie do kraju V.Z. nie przedstawił żadnych protokołów z policji na okoliczność zgłoszonej do biura firmy kradzieży paliwa. Wyjaśnienie to stanowi załącznik nr 3 do przedmiotowego protokołu z kontroli. Na podstawie przedstawionego rozliczenia wypłaconego wynagrodzenia za pracę za okres od dnia 15 kwietnia 2013 do dnia 18 czerwca 2013 r. pracownikowi, o którym mowa, potrącono równowartość skradzionego paliwa w wysokości 575 EURO. Powyższe rozliczenie stanowi załącznik do protokołu z kontroli. Na potrącenie powyższej kwoty pracownik nie wyraził pisemnej zgody. Świadczy o tym zapis na str. 3 i 4 protokołu kontroli, o którym wyżej mowa. W aktach osobowych pracownika znajduje się jedynie pisemne oświadczenie pracownika o zapoznaniu z regulaminem pracy, regulaminem wynagradzania, obowiązującymi normami spalania itd. W oświadczeniu tym znajduje się także stwierdzenie, że pracownik wyraża zgodę na potrącenie z wynagrodzenia a także z diet należności, których nie musiał ponieść w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, oraz należności za zużyte ponad normę paliwo oraz rozmowy telefoniczne ponad limit wynoszący 180,- zł netto miesięcznie. Kserokopia oświadczenia stanowi załącznik nr. 1 do protokołu z kontroli, o którym wyżej mowa.

Wskazano, że jeżeli chodzi o podniesiony przez stronę fakt pisemnego wyrażenia przez pracownika zgody na potrącanie kwot pieniężnych z wynagrodzenia za pracę i innych należności ze stosunku pracy, to w przedmiotowym przypadku dotyczy ona m.in. dokonywania przez pracodawcę potrąceń z wynagrodzenia a także z diet należności, których pracownik nie musiał ponieść w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, oraz należności za zużyte ponad normę paliwo. Organ podkreślił, że powyższa zgoda została wyrażona przez pracownika w jego oświadczeniu z dnia 28 września 2012 r., a zatem ma ona charakter blankietowy. Zgoda powyższa nie dotyczy zatem konkretnej istniejącej wierzytelności, dotyczy natomiast jedynie ewentualnych niedoborów, mogących powstać w przyszłości (powołano się m.in. na wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., I OSK 461/05).

Wskazano również, że uznanie ważności blankietowej zgody pracownika na potrącanie kwot pieniężnych z wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy naruszałoby art. 18 § 1 K.p., zgodnie z którym postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Na podstawie art. 18 § 2 K.p., postanowienia umów i aktów, o których mowa w art. 18 § 1 K.p., mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy (powołano się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1994 r. PZP 41/94).

Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie pracownik nie wyraził zgody na zapłatę kwoty ujętej w nocie obciążeniowej wystawionej mu przez pracodawcę.

Odnosząc się do argumentu strony, w którym podniesiono, że do należności przysługujących kierowcy na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem zadania służbowego w ramach podróży służbowej, nie stosuje się przepisu art. 91 § 1 K.p., przywołano treść art. 831 § 1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych, nie podlegają egzekucji, a zgodnie z regulacją art. 505 pkt 1 k.c. (zapewniającą ochronę interesu dłużnika), wierzytelności nie ulegające zajęciu nie mogą być umorzone przez potrącenie. W związku z tym stwierdzono, że niewypłacona przez pracodawcę kwota pieniężna, o której mowa w przedmiotowym nakazie, jest świadczeniem oczywiście należnym pracownikowi i mogła stanowić podstawę wydania tego nakazu przez inspektora pracy. Wobec powyższego organ drugiej instancji uznał za zasadne utrzymanie w mocy nakazu z dnia 28 października 2013 r.

W zakresie wnioskowanego przez stronę wstrzymania natychmiastowej wykonalności przedmiotowego nakazu, wskazano na przepis art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Dodatkowo wskazano, że termin wymagalności określonej w przedmiotowym nakazie kwoty pieniężnej, już minął, i z tego względu także wydana decyzja musi pozostać opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności.

Skargę na powyższą decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja [..] Spółka Jawna z siedzibą w [..].

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r. oraz poprzedzającego ją nakazu Inspektora Pracy z dnia 28 października 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 404 z późn. zm.), "w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (...)". Nakaz taki wydawany jest w postępowaniu administracyjnym w procesowej formie decyzji, o czym stanowi wprost art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W związku z tym w postępowaniu poprzedzającym wydanie tego rodzaju decyzji mają odpowiednio zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), do czego obliguje też art. 12 omawianej ustawy. "Odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu w sprawie wydania nakazu, musi uwzględniać zakres i funkcję przedmiotowej instytucji. Aby mógł być wydany nakaz wypłaty wynagrodzenia, wynagrodzenie to musi być "należne". W utrwalonym już w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest jednolicie, że wyrażenie to oznacza, że prawo do wynagrodzenia nie może budzić wątpliwości. Należy zatem przyjąć, że tylko w sytuacji, gdy ocena zdarzeń jednoznacznie wskazuje w świetle obowiązujących przepisów, że wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi i nie zostało mu wypłacone, inspektor pracy może skorzystać z uprawnień przewidzianych w powołanym art. 11 pkt 7. Jak podkreślono w orzecznictwie, art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie stanowi przepisu szczególnego (o którym mowa w art. 2 § 3 k.p.c.), na podstawie którego byłaby wyłączona kompetencja sądów powszechnych do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2010 r., I OSK 791/09). O ile sądy powszechne są kompetentne w zakresie rozstrzygania ewentualnych roszczeń z tego zakresu, to cel powołania Państwowej Inspekcji pracy oraz zadania jej organów są zupełnie odrębne. Ingerencja inspektora pracy w postaci wydania nakazu wypłaty należnego wynagrodzenia może zatem dotyczyć tylko sytuacji niespornych. W związku z tym działania inspektora pracy powinny zmierzać jedynie do ustalenia, czy pracodawca rzeczywiście w sposób oczywiście bezpodstawny wstrzymuje wypłatę należnego wynagrodzenia.

Sąd I instancji dodał jednocześnie, że o sytuacji sporu można by mówić w przypadku jednoczesnego zainicjowania przez stronę stosunku pracy procesu sądowego o wypłatę wynagrodzenia, bądź w przypadku kwestionowania przez pracodawcę w toku postępowania administracyjnego twierdzeń organu w przedmiocie wydania nakazu.

W niniejszej sprawie, obowiązek strony skarżącej jako pracodawcy wypłaty wynagrodzenia V.Z. jest bezsporny i był wymagalny już w momencie przeprowadzenia kontroli. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach 9 i 10 października 2013 r. wynika bowiem, że V.Z. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem zasadniczym (od dnia 1 stycznia 2013 r.) w wysokości 1600 zł brutto, a umowę tę rozwiązano na mocy porozumienia stron z dniem 28 czerwca 2013 r., przy czym z noty obciążeniowej z dnia 19 czerwca 2013 r. wynika, że pracodawca potrąca kwotę "z tytułu skradzionego paliwa we Francji" z najbliższego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu pracy (t.j.: Dz.U. z 1998 r. Nr 21., poz. 94 z późn. zm.), wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie.

Z rozliczenia wynagrodzenia V.Z. sporządzonego przez pracodawcę, a stanowiącego załącznik nr 4 do protokołu kontroli z dnia 10 października 2013 r. wynika, że wynagrodzenie zostało wyliczone, jego wysokość i podstawa są bezsporne, przy czym nie zostało ono wypłacone w pełnej wysokości, gdyż pracodawca pomniejszył je o równowartość skradzionego paliwa w wysokości 575 EURO. Okoliczności powyższe wskazują, że Inspektor Pracy mógł skorzystać z kompetencji wynikającej z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

Zdaniem Sądu I instancji, analiza akt sprawy wykazuje również, że Inspektor Pracy prawidłowo skorzystał ze wskazanej wyżej kompetencji.

Z art. 91 § 1 Kodeksu pracy wynika, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Oznacza to, że bez zgody pracownika mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę: 1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych; 2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; 3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi; 4) kary pieniężne przewidziane w art. 108; 5) kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.

Sąd I instancji wskazał, że potrącona przez stronę skarżącą z wynagrodzenia pracownika kwota stanowiąca równowartość skradzionego paliwa w wysokości 575 EURO nie mieści się w wyżej wskazanym katalogu, a zwłaszcza nie stanowi zaliczki pieniężnej udzielonej pracownikowi. Z rozliczenia wynagrodzenia V.Z. sporządzonego przez pracodawcę, a stanowiącego załącznik nr 4 do protokołu kontroli z dnia 10 października 2013 r. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że od wynagrodzenia pracownika odliczono odrębnie zarówno rozliczone zaliczki udzielone pracownikowi (w złotówkach i w euro), jak i kwotę przepału, tj. równowartość skradzionego paliwa w wysokości 575 euro. Nie jest zatem uzasadnione stanowisko zaprezentowane w skardze o braku podstaw do stosowania w sprawie art. 91 § 1 Kodeksu pracy, ponieważ – jak nietrafnie twierdzi strona skarżąca - "przedmiotem potrącenia były należności związane ze zwiększonymi wydatkami kierowcy wykonującego zadanie przewozowe poza obszarem kraju".

W ocenie Sądu I instancji, zasadnie organy przyjęły, że możliwość odliczenia od wynagrodzenia pracownika równowartości skradzionego paliwa w wysokości 575 euro wymagała zgody tego pracownika. Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że V.z. nie wyraził zgody na potrącenie powyższej kwoty z należnego mu wynagrodzenia za pracę, a zwłaszcza zgody takiej nie stanowi pisemne oświadczenie z dnia 28 września 2012 r. o wyrażeniu zgody na potrącenie z wynagrodzenia a także z diet należności, których nie musiał ponieść w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, oraz należności za zużyte ponad normę paliwo oraz rozmowy telefoniczne ponad limit wynoszący 180,- zł netto miesięcznie. Jest to bowiem zgoda o charakterze blankietowym, zawarta w oświadczeniu o zapoznaniu się pracownika m.in. z regulaminem pracy i wynagrodzenia i nie dotyczy konkretnej istniejącej wierzytelności, a jedynie ewentualnych niedoborów, mogących powstać w przyszłości.

Zdaniem Sądu I instancji, nie można też zarzucić organom wadliwości posiłkowej argumentacji opartej na treści art. 505 pkt 1 k.c., zgodnie z którym nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności nieulegające zajęciu, a także art. 831 § 1 pkt 1 k.p.c., według którego nie podlegają egzekucji sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych, zwłaszcza z powodów wskazywanych w skardze, tj. ze względu na to że regulacje te związane są z prawem zobowiązań i jako takie nie mają charakteru bezwzględnie obowiązującego, a strony stosunku pracy w niniejszej sprawie dokonały odmiennych uzgodnień co jest dopuszczalne z uwagi na obowiązującą w polskim prawie cywilnym zasadę swobody umów. Organy w oparciu o art. 505 pkt 1 k.c. i art. 831 § 1 pkt 1 k.p.c. wykazywały jedynie dodatkowo zasadność niedopuszczalności potrącenia z wynagrodzenia pracownika równowartości skradzionego paliwa w wysokości 575 euro podkreślając, że zgodnie z art. 300 Kodeksu pracy, w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Międzynarodowy Transport Drogowy i Spedycja [..] Spółka Jawna z siedzibą w [..], zaskarżając go w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 11 pkt 7) ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten dozwala na nakazanie pracodawcy wypłaty pracownikowi należności z wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia, co do których istnieje spór pomiędzy pracodawcą i pracownikiem;

2) art. 11 pkt 7) ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa pracy, w sytuacji gdy pracodawca dokonał potrącenia z należności pracownika z tytułu zwiększonych wydatków związanych z wykonywaniem zadania służbowego w podróży służbowej (diet), co nie jest sprzeczne z przepisami prawa pracy.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie z dnia 8 stycznia 2014 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie z dnia 28 października 2013 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek zaskarżenia musi spełniać wymogi formalne przewidziane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem jest wskazanie podstaw kasacyjnych, które zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., mogą przybrać postać albo naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Strona skarżąca zobowiązana jest podać wszystkie przepisy, które jej zdaniem zostały złamane kwestionowanym orzeczeniem. Nie może przy tym ulegać wątpliwości, że przedmiotowa powinność musi być zrealizowana przez wskazanie konkretnych norm prawnych, których naruszenia dopuścił się Sąd I instancji przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia. A w przypadku przepisów wieloczłonowych, składających się z ustępów, paragrafów i punktów, niezbędne jest podanie jeszcze jednostki redakcyjnej (jednostek redakcyjnych).

Elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest także uzasadnienie podstaw kasacyjnych, co łączy się z wymogiem określenia, jaką postać miały zgłoszone naruszenia prawa, wyjaśnienia na czym uchybienia te miały polegać, a w przypadku wytyku złamania przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Ponadto uzasadnienie musi współgrać i stanowić rozwinięcie postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów.

Ustawodawca zawarł w ustawie procesowej również postanowienia dotyczące zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (sądowoadministracyjnego), której przesłanki są wymienione w zamkniętym katalogu w § 2. Granice skargi kasacyjnej są z kolei wyznaczane przez treść przytoczonych podstaw kasacyjnych. Zarzuty muszą być tak sformułowane, aby ich zakres nie budził wątpliwości. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełniania, formułowania domysłów co do tego, o naruszenie jakiego to przepisu mogło chodzić w świetle wywodów skargi kasacyjnej, jak też stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia postawienia zarzutu obrazy danego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, Lex nr 201531; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, Lex nr 18517; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/05, Lex nr 173331; wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt I FSK 4/05, Lex nr 173353; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, Lex nr 23857 i wiele innych).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożona skarga kasacyjna nie spełnia opisanych wyżej wymagań dotyczących elementów konstrukcyjnych, bowiem samo powołanie przez stronę w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego tj. art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, nie może skutecznie podważyć ustaleń organów i Sądu I instancji.

Biorąc pod uwagę przedmiot sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy o PIP Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Do zadań, więc jej należy także nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). W przypadku, zatem naruszenia tych przepisów, jak i innych przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP). Przewidziany na gruncie wskazanego przepisu nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy celem urzeczywistnienia obowiązku pracodawcy wynikającego z przepisów prawa pracy, w szczególności z art. 94 pkt 5 kp, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. W sytuacji, więc ustalenia, w toku kontroli, naruszenia tegoż obowiązku, właściwy inspektor pracy w myśl art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP wydaje nakaz (decyzję) o którym mowa w art. 11 pkt 7.

Stwierdzić zatem należy, że powołany przepis jako mający charakter przepisu kompetencyjnego, z którego wynika wyłącznie uprawnienie inspektora do określonego zachowania się w określonej sytuacji, nie może zostać naruszony poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż możliwa jest wypłata wynagrodzenia, co do którego istnieje spór między pracodawcą a pracownikiem.

Natomiast kwestie czy "istniał spór pomiędzy pracodawcą i pracownikiem" oraz "czy pracodawca dokonał potrącenia z należności pracownika z tytułu zwiększonych wydatków związanych z wykonywaniem zadania służbowego", są elementami stanu faktycznego. W związku z brakiem sformułowania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych argumentacja skargi kasacyjnej w tej mierze może być oceniona wyłącznie jako polemika z ustaleniami Sądu I instancji, nie daje natomiast podstaw do kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, w odniesieniu do których zastosowano kwestionowany w skardze kasacyjnej przepis prawa materialnego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. nie może oceniać prawidłowości dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń, jeśli skarga kasacyjna nie stawia zarzutu naruszenia przepisów procesowych w postępowaniu przed Sądem I instancji (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II OSK 835/08, Lex nr 483141; wyrok NSA z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 574/07, Lex nr 505311; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 149/08, Lex nr 484136).

Fakt zaś, że skarżąca kasacyjnie wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na rzekome naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, kwestionując przy okazji w uzasadnieniu tej podstawy kasacyjnej ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny oraz wskazując na alternatywny stan faktyczny w stosunku do ustalonego przez Sąd I instancji w wyroku, nie może podważyć zasady utrwalonej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 611/12).

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie autorowi skargi kasacyjnej nie udało się skutecznie podważyć ustaleń faktycznych, omawiany zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

12