Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 733/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Ruch drogowy
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 2a i ust. 6,
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 12 pkt 11, art. 40 ust. 1, art. 79 ust. 1,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Powiatu w Staszowie z dnia 19 grudnia 2012 r. nr XXXVI/101/12 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr XXXVI/101/12 z dnia 19 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego i przechowywanie na parkingu strzeżonym Rada Powiatu w Staszowie (dalej: Rada Powiatu, organ), działając na podstawie art. 12 pkt 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) oraz art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), uchwaliła, że:

§ 1. Ustala się wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi na koszt właściciela w przypadkach określonych w art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym:

rower lub motorower: 110 zł

motocykl: 218 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t: 478 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t do 7,5t: 597 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5t do 16t: 846 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16t: 1247 zł

pojazd przewożący materiały niebezpieczne: 1518 zł

§ 2. Ustala się wysokość opłat za przechowywanie na parkingu strzeżonym pojazdu usuniętego z drogi na koszt właściciela w przypadkach określonych wart. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym:

rower lub motorower: 17 zł

motocykl: 24 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t: 37 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t do 7,5t: 49 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5t do 16t: 71 zł

pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16t: 132 zł

pojazd przewożący materiały niebezpieczne: 196 zł

§ 3. Ustala się wysokość kosztów o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, do pokrycia których jest obowiązany właściciel pojazdu w przypadku, gdy po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie jego usuwania ustały przyczyny o których mowa w art. 130a ust, 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w wysokości 50% kwoty określonej w § 1 niniejszej uchwały, przy uwzględnieniu rodzaju pojazdu.

§ 4. Traci moc Uchwała Nr XIX/86/11 Rady Powiatu w Staszowie z dnia 30 listopada 2011r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na parkingach strzeżonych oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu.

§ 5. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu Staszowskiego.

§ 6. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.

W uzasadnieniu Rada Powiatu wskazała, że przepis art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) zawiera delegację dla rady powiatu do corocznego określania wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg, określania wysokości opłat za ich przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz określania kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu. W związku z ogłoszeniem przez Ministra Finansów w Monitorze Polskim z dnia 9 sierpnia 2012r. (M.P.2012, nr 0, poz.579), obowiązujących w 2013r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, należało je uwzględnić przy określaniu wysokości opłat na rok 2013. Koszty powstałe w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu wynikają z kosztu dojazdu do miejsca zdarzenia jak również podjętych czynności załadunkowych i są uzależnione od wysokości stawek za usunięcie danego rodzaju pojazdu.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, Prokurator Rejonowy w S. zarzucił istotne naruszenie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, polegające na przekroczeniu przez Radę Powiatu w Staszowie upoważnienia ustawowego do podjęcia uchwały, zawartego w tym przepisie poprzez:

- ustalenie w § 1 i 2 wysokości opłat za usunięcie poszczególnych pojazdów i przechowywanie poszczególnych rodzajów pojazdów na obszarze powiatu staszowskiego bez uwzględnienia faktycznych kosztów usuwania i przechowywania poszczególnych rodzajów pojazdów na obszarze danego powiatu;

- ustalenie w § 3 wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu z drogi, w wysokości 50 % kwoty za usunięcie pojazdów poszczególnych rodzajów, do pokrycia których jest obowiązany właściciel pojazdu w przypadku gdy po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie jego usuwania ustały przyczyny, o których mowa w art. 130 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu skargi skarżący Prokurator podniósł, że ustawodawca w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym określił dwie przesłanki, którymi powinien kierować się organ samorządu powiatu podejmując uchwałę na podstawie tego przepisu. Są nimi: konieczność zapewnienia sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek rada powiatu przeprowadza analizę pod kątem jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadania przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki. Z kolei ustalenie wysokości opłat w oparciu o drugą z wymienionych przesłanek powinno obejmować ustalenie faktycznych kosztów tego typu usług świadczonych na terenie powiatu, którego uchwala dotyczy. Ustalenie zaś wysokości globalnej stawek opłat powinno stanowić wypadkową wymienionych dwóch wskazanych wyżej przesłanek. Uzasadnienie uchwały powinno natomiast w swojej treści szczegółowo określać jakie dane zostały wzięte przez daną radę powiatu pod uwagę, w taki sposób, aby poddawała się ona kontroli w szczególności w zakresie tego, czy organ ustalając wysokość poszczególnych stawek nie wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia, uwzględniając kryteria nieprzewidziane w ustawie.

Prokurator podkreślił, że ustawodawca określając w art. 130a ust. 6 jedynie dwa opisane wyżej kryteria, które powinny stanowić podstawę ustalenia wysokości opłat, wykluczył jednocześnie możliwość kierowania się przy podejmowaniu uchwały innymi względami, aniżeli te, które zostały wymienione w treści tego przepisu. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazano zaś jedynie, że w związku z ogłoszeniem przez Ministra Rozwoju i Finansów w Monitorze Polskim w dniu 9 sierpnia 2012 r. obwieszczenia o obowiązujących maksymalnych stawkach opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym, należało je uwzględnić przy określaniu wysokości opłat za 2013r. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że koszty powstałe w przypadkach odstąpienia od usunięcia pojazdu z drogi wynikają z kosztów dojazdu do miejsca zdarzenia jak również podjętych czynności załadunkowych i są uzależnione od wysokości stawek za usunięcie pojazdu danego rodzaju.

Skarżący zarzucił, że Rada Powiatu w Staszowie podejmując uchwałę nie kierowała się przesłankami materialno - prawnymi, o których mowa w art. 130a ust 6 prawa o ruchu drogowym. Za taką tezą przemawia fakt porównania treści uchwały z treścią obowiązującej w dacie podjęcia uchwały Umowy Nr 4/K/17 zawartej w dniu 16 sierpnia 2011r. pomiędzy Powiatem Staszowskim, a U.R. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: U.R. [...]. Z treści umowy wynika bowiem, że stawki za usunięcie poszczególnych rodzajów pojazdu są określone na poziomie znacznie niższym niż ten, który wynika z podjętej w tym przedmiocie uchwały. Stąd wniosek, że Rada Powiatu nie dokonywała analizy kosztów w trakcie podejmowania uchwały. Różnica między stawką określoną w uchwale, a ceną określoną w umowie z przedsiębiorcą każdorazowo stanowi więc dochód do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Przykładowo, koszt usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t w zaskarżonej uchwale określono na kwotę 483 zł, zaś wynagrodzenie należne przedsiębiorcy za usługę zostało określone na kwotę 360 zł brutto. Ponadto, w § 3 uchwały ustalono wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu z drogi, w wysokości 50 % kwoty za usunięcie pojazdów poszczególnych rodzajów, do pokrycia których jest obowiązany właściciel pojazdu w przypadku gdy po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie jego usuwania ustały przyczyny, o których mowa w art. 130 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to zapis daje możliwość uznania powstania kosztów w przypadku samego zgłoszenia dyspozycji usunięcia pojazdu przez firmę świadczącą usługi.

Autor skargi zaznaczył, że w sytuacji gdy organy samorządu terytorialnego działają jedynie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze swojego działania, każde działanie Rady Powiatu musi mieć swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Tymczasem w opisany wyżej sposób Rada Powiatu w Staszowie wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w przepisie art. 130a ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w 2013r. w trakcie obowiązywania stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu z drogi, zawartych w skarżonej uchwale, obowiązywały dwie umowy z przedsiębiorstwem świadczącym usługi usuwania pojazdów z dróg i ich przechowywania na parkingu strzeżonym tj.: umowa Nr BZP/6/1/K/11 z dnia 16 sierpnia 2011r. w zakresie usuwania pojazdów z dróg i Nr BZP/6/2/K/11 z dnia 16 sierpnia 2011r. w zakresie przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdów usuniętych z dróg. Obie umowy zostały zawarte pomiędzy Powiatem Staszowskim a U.R., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą U.R. [...]. Umowy zawarte zostały w wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych. Umowy poprzedzone były postępowaniami o udzielenie zamówienia publicznego, których integralną częścią było rozeznanie rynku co do przedsiębiorstw jako potencjalnych wykonawców usług w zakresie usuwania pojazdów z dróg i ich przechowywania, spełniających wszelkie kryteria i wymogi zawarte w specyfikacjach oraz oferujących najkorzystniejsze ceny wykonania usług. Załączone do skargi zestawienie przedstawia różnice stawek opłat zawartych w skarżonej uchwale Rady Powiatu w Staszowie i umowami na usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywanie.

Z powyższego wynika, iż wszystkie stawki określone w umowach z przedsiębiorcą są niższe od stawek wskazanych w uchwale Rady Powiatu. Jak wynika z historii wykonywanych tego rodzaju usług, w 2013r. nie było przypadku usunięcia oraz przechowywania pojazdu w trzech kategoriach pojazdów tj. kategorii pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej (dalej dmc) powyżej 7,5 t do 161, pojazdu o dmc powyżej 161, oraz pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne.

Organ zaznaczył, że w skardze Prokurator mylnie przytoczył umowę Nr 4/K/17 zawartą pomiędzy Powiatem Staszowskim a U.R. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą U.R. [...]. Z kolei wskazana stawka opłaty za usunięcie pojazdu o dmc do 3,5 t w skarżonej uchwale wynosi 478 zł a nie 483 zł. Natomiast kwotę 483 zł jako stawkę opłaty za usunięcie pojazdu o dmc do 3,5 t, zawiera Uchwała nr L/89/13 Rady Powiatu w Staszowie z dnia 29 listopada 2013r.

Dalej organ wskazał, że w 2013r. usunięto ogółem 17 pojazdów wszystkich kategorii, które przechowywane były na parkingu strzeżonym łącznie przez 189 doby. Koszty wynikające z umów za usuwanie to 5.720 zł, zaś koszty wynikające z uchwały to 7.606 zł - różnica to 1.886 zł. Koszty natomiast wynikające z umów za przechowywanie to 4.950 zł, zaś koszty wynikające z uchwały to 6.772 zł - różnica to 1.822 zł. Kwota ta wprawdzie wpłynęła do budżetu powiatu, ale jedynie w niewielkim zakresie pokryła koszty związane ze sprawną realizacją zadania.

Rada Powiatu uchwaliła wysokość opłat i kosztów za usunięcie pojazdu z drogi oraz za jego przechowywanie na parkingu strzeżonym kierując się koniecznością sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Stawki opłat za takie zdarzenia na terenie powiatu są ustalone na podstawie faktycznych kosztów zadania, uwzględniających m. in. koszty realizacji usług, które są powierzane firmie zewnętrznej zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Organ nadmienił, że zgodnie z art. 130a ust. 6e ustawy opłaty ustalone zaskarżoną uchwałą, stanowią dochód własny powiatu.

Dalej organ wskazał, powołując się na orzecznictwo sądowe, że zaskarżona uchwała określa jedynie stawkę jaką w przypadku faktycznego powstania kosztów związanych z cofnięciem dyspozycji organ ma zastosować ustalając odpłatność dla właściciela pojazdu. Z uzasadnienia uchwały wynika, iż koszty powstałe w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu wynikają z kosztów dojazdu do miejsca zdarzenia, jak również z podjęcia czynności załadunkowych. Do chwili obecnej nie było przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, a tym samym nie naliczono nikomu 50 % opłaty.

Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018r. Prokurator Prokuratury Rejonowej, delegowana do Prokuratury Okręgowej, poparła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.

Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Powiatu w Staszowie nr XXXVI/101/12 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym obowiązujących w 2013r.

W myśl art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym, do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady powiatu.

Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, gdyż określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego.

Z mocy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, organy stanowiąc akty prawa miejscowego muszą działać na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Przy ich podejmowaniu organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinien kierować się przesłankami przewidzianymi w ustawie stanowiącej podstawę prawną do jego wydania. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.

W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu samorządu terytorialnego oznacza jej nieważność. Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w ustawach samorządowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że istotnymi naruszeniami prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie ustrojowym, są takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Ponadto, niewątpliwym jest, że istotnie naruszają prawo przepisy aktu prawa miejscowego pozostające w sprzeczności z przepisami ustawowymi.

Zaskarżona w sprawie niniejszej uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

Maksymalne stawki opłat ulegają corocznej zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b ustawy). Wysokość stawek na 2013r. została określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2012 r., poz. 579).

Z zawartego w art. 130a ust. 6 ustawy upoważnienia ustawowego wynika, że ustawodawca przyznał radzie powiatu kompetencję prawodawczą zastrzegając powinność uwzględnienia dwóch kryteriów: 1) konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, 2) kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (rzeczywistych kosztów).

Żadne inne przesłanki nie mogą determinować sposobu zrealizowania upoważnienia, zaś wpływ tych przesłanek na ostateczne rozstrzygnięcie wyznaczony jest obowiązkiem ich wzięcia pod uwagę, co daje organowi pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2017r. sygn. I OSK 1916/16 dostępny w bazie LEX).

Ponieważ uchwała ustalająca wysokość opłat i kosztów jest aktem prawa miejscowego, a ponadto nakłada ona pewne finansowe obowiązki na właścicieli usuwanych pojazdów, aby było możliwe skontrolowanie jej prawidłowości, niezbędne jest, aby z jej uzasadnienia albo przynajmniej z innych dokumentów (przykładowo protokołu z sesji, na której została ona podjęta) wynikało, że przy jej podejmowaniu organ powiatu (radni) faktycznie kierował się przesłankami określonymi w art. 130a ust. 6 ustawy. Sposób bowiem realizowania upoważnienia ustawowego zdeterminowany jest obowiązkiem wzięcia pod uwagę powyższych materialnoprawnych przesłanek ustalenia wysokości tych opłat i kosztów.

Wymóg prawidłowego uzasadnienia aktów administracji publicznej zaliczany jest do standardów dobrej administracji oraz sprawiedliwego procesu. W orzecznictwie sądowym zawraca się uwagę, że konieczność prawidłowego uzasadnienia uchwały można wyprowadzić z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w art. 2 i 7 Konstytucji RP, a dodatkowo przy zastosowaniu analogii legis - art. 107 § 3 kpa.

W sytuacji gdy właściwy organ, na podstawie upoważnienia ustawowego, nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu, właściwy organ winien wskazać argumenty przemawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w realiach niniejszej sprawy, wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia ww. stawek (kosztów) na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych, nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 grudnia 2017r., III SA/Wr 739/17, dostępny w CBOSA).

Ustalenie stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg powinno przy tym zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, która z kolei pozwoli na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 lutego 2018r., II SA/Sz 1314/17, dostępny w CBOSA).

W sprawie niniejszej, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, Rada Powiatu powołała się na to, że w związku z ogłoszeniem przez Ministra Finansów w Monitorze Polskim z dnia 9 sierpnia 2012r. (M.P.2012, nr 0, poz.579), obowiązujących w 2013r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, należało je uwzględnić przy określaniu wysokości opłat na rok 2013. Nadto, koszty powstałe w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu wynikają z kosztu dojazdu do miejsca zdarzenia jak również podjętych czynności załadunkowych i są uzależnione od wysokości stawek za usunięcie danego rodzaju pojazdu.

Innych motywów, jakimi kierowała się Rada Powiatu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, nie zawierają również materiały nadesłane przez organ, w tym protokół z sesji, na której zaskarżona uchwała została podjęta.

Podkreślić należy, że obwieszczenie niewątpliwie jest istotne, gdyż ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130a ust. 6a i 6b nie pozwala na ustalenie opłat w wysokości wyższej niż w nim określone. Jednakże powołanie się w uzasadnieniu tylko na to obwieszczenie świadczy o tym, że organ przy ustalaniu wysokości opłat nie kierował się przesłankami określonymi w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, a jedynie wysokością maksymalnych możliwych do ustalenia opłat.

Sumując powyższe, uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem wzięcia pod uwagę wyłącznie powyższych przesłanek. Tego wymogu zaskarżona uchwała nie spełnia. Z materiałów nadesłanych przez organ, w tym protokołu z sesji, na której zaskarżona uchwała została podjęta, również nie sposób odczytać motywów jakimi kierował się organ podejmując zaskarżoną uchwałę.

W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika czym, faktycznie kierowała się Rada Powiatu określając sporne stawki. Zdaniem Sądu, Rada Powiatu nie uzasadniła ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów, gdyż z uzasadnienia spornej uchwały powinno szczegółowo wynikać jakie dane zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym. Na podstawie uzasadnienia uchwały możliwe musi być bowiem dokonanie oceny, czy uchwałodawca nie wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia oraz czy uwzględnił kryteria nieprzewidziane w ustawie. Natomiast treść zaskarżonej uchwały, lakoniczność jej uzasadnienia i okoliczności podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę wskazują na arbitralność ustalonych przez Radę Powiatu w Staszowie opłat i kosztów oraz na brak dokonania jakiejkolwiek analizy kryteriów ustawowych przed jej podjęciem. Również materiały nadesłane przez organ, w tym protokół z sesji, na której zaskarżona uchwała została podjęta nie zawierają analizy kryteriów ustawowych.

Podkreślić należy, że wadliwości w tym zakresie nie może sanować przedstawienie na etapie odpowiedzi na skargę argumentacji mającej na celu wykazanie ilości i różnorodnych czynności związanych z wykonywaniem zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1-2 tej ustawy oraz zawarte w odpowiedzi na skargę zestawienie przedstawiające różnice stawek opłat zawartych w skarżonej uchwale i umowach na usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywanie. Jest to bowiem działanie spóźnione i nie może stanowić podstawy weryfikacji zaskarżonej uchwały.

W ocenie Sądu także § 3 zaskarżonej uchwały narusza prawo, gdyż jego treść pozostaje w związku ze stawkami określonymi w § 1 uchwały.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem przepisu art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Dlatego też należało stwierdzić jej nieważność w całości, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.