Wyrok NSA, sygn. akt FSK 2174/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 220 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Wydanie, na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości uzasadnionej uwzględnieniem przez organ administracji wniesionej do Sądu skargi w trybie art. 54 par. 3 wymienionej ustawy, winno być poprzedzone wezwaniem skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi oraz, jeżeli strona nie skorzystała z prawa pomocy, zapłatą tego wpisu. Zaniechania w powyższym zakresie stanowią naruszenie art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma od którego nie została uiszczona należna opłata.

TEZY

Wydanie, na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości uzasadnionej uwzględnieniem przez organ administracji wniesionej do Sądu skargi w trybie art. 54 par. 3 wymienionej ustawy, winno być poprzedzone wezwaniem skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi oraz, jeżeli strona nie skorzystała z prawa pomocy, zapłatą tego wpisu. Zaniechania w powyższym zakresie stanowią naruszenie art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma od którego nie została uiszczona należna opłata.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2004 r., I SA/Kr 329/04 w sprawie ze skargi Romana B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 grudnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. - uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19.05.2004 r. wydanym w sprawie I SA/Kr 329/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi p. Romana B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12.12.2003 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r., umorzył postępowanie sądowe i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 7200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wywiódł i przedstawił, co następuje.

Pismem z dnia 4.02.2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. poinformował Sąd, że w całości uwzględnił skargę Romana B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12.12.2003 r. (...) określającą stronie podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 rok. Dyrektor Izby Skarbowej w K., uwzględniając w całości skargę Romana B., działając na podstawie przepisu art. 54 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w dniu 4.02.2004 r. wydał decyzję zmieniającą zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji i określił za rok 1997 należny podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 3.466,10 zł oraz zaległość w kwocie 477,60 zł.

Stosownie do dyspozycji przepisu art. 54 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Organ, którego działanie zaskarżono, uwzględnił skargę w całości, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 161 par. 1 pkt 3 i par. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie sądowe. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 201 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Zaskarżonemu orzeczeniu kasacja zarzuca:

- naruszenie art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nie odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy nie zostały uzupełnione braki formalne polegające na przedłożeniu prawidłowego pełnomocnictwa;

- naruszenie art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 /cyt./ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób oderwany od stanu faktycznego i prawnego sprawy;

- naruszenie art. 163 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niepouczenie strony występującej bez radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia;

- naruszenie art. 220 par. 1 przywoływanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez podjęcie czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata.

W oparciu o te zarzuty przedstawiająca je strona wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na to, że skarga do Sądu I instancji, podpisana była przez radcę prawnego upełnomocnionego, wedle kasacji, expressis verbis tylko do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zaś przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Dyrektor Izby Skarbowej wnosi także o odrzucenia tej skargi. Skarga kasacyjna zawiera również wniosek o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego podatnika wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Zdaniem autora odpowiedzi na skargę kasacyjną - została ona sporządzona przez organ podatkowy, co narusza art. 175 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjny, albowiem występujący w sprawie radca prawny nie tylko sporządził i podpisał skargę ale też w pełni działał za Dyrektora Izby Skarbowej w granicach praw i obowiązków /tegoż/ organu podatkowego.

Z dalszych wywodów odpowiedzi na skargę kasacyjną wynika argumentacja o całkowitej niezasadności kasacji. Pełnomocnik skarżącego podatnika akcentuje w szczególności, że udzielone mu pełnomocnictwo dotyczyło prowadzenia całości sprawy, w której została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Pełnomocnictwo to nie obejmowało wyłącznie prawa do zastępstwa prawnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie wyłączało działania w imieniu strony przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań ocenić i stwierdzić należy, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu zarzuconego jej nietrafnie naruszenia art. 175 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga ta, zgodnie z wymienionym przepisem, sporządzona została niewątpliwie przez radcę prawnego. Pełnomocnictwa udzielone temuż radcy dotyczyło tylko sporządzenia skargi kasacyjnej i nie przekazywało /mu/ prawa zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przechodząc do analizy skargi kasacyjnej odnieść się na początku trzeba do przedstawionego w niej zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten sformułowany został bardzo ogólnie - by nie rzec ogólnikowo. Jego uzasadnieniem jest w zasadzie tylko jedno zdanie zawierające pogląd strony, że uzasadnienie orzeczenia "winno spełniać rolę wychowawczo- perswazyjną w celu przekonania strony, że orzeczenie odpowiada prawu i jest sprawiedliwe".

Z dalszej argumentacji skargi wynika, że przytoczoną powyżej jej wypowiedź odnieść należy do okoliczności, iż Sąd I instancji nie przedstawił swego stanowiska: czym kierował się zasądzając w określonej wysokości koszty postępowania sądowego. Zaważyć w tym kontekście jednak należy, że skarga kasacyjna nie formułuje zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów normujących koszty postępowania sądowego.

Zarzut naruszenia art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie formułuje więc i nie uzasadnia: jakiego konkretnie przedmiotu normatywnego oraz zakresu /objętego innymi zarzutami kasacji/ rozpoznania i rozważenia sprawy przez Sąd I instancji dotyczy. Powyższa ocena jest szczególnie istotna w relacji do zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 58 par. 1 pkt 3 /cyt./ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prezentując własną ocenę, że pełnomocnik skarżącego podatnika nie był upoważniony do działania w jego imieniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, wnoszący skargę kasacyjną nie formułuje jednak jednocześnie jakiegokolwiek, spełniającego wymogi art. 174 i art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzutu nie wyjaśnienia i nie rozważenia sprawy w powyższym zakresie jak również nie kieruje pod adresem Sądu I instancji zarzutu naruszenia określonych unormować w przedmiocie pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia rzeczywiście wynika, że prawne i faktyczne okoliczności związane z treścią i zakresem udzielonego przez skarżącego podatnika pełnomocnictwa nie zostały przez Sąd I instancji przeanalizowane. Ze sprawy, w szczególności w kontekście stanowisk i argumentacji stron postępowania kasacyjnego wynika również, że zagadnienia te winny być przedmiotem rozpoznania i rozważenia przez Sąd I instancji. Zważyć jednak należy, że brak adekwatnych zarzutów kasacyjnych, wobec treści art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upoważniającej Naczelny Sąd Administracyjny do działania w granicach skargi kasacyjnej, uniemożliwia w powyższym zakresie merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Powoływanie się przez wnoszącego kasacje na przesłankę nieważności postępowania z art. 183 par. 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocenić należy jako przedwczesne, a więc w tym kontekście i rozumieniu - nieuzasadnione. Skarżący podatnik uważa bowiem i argumentuje, że jego pełnomocnik był należycie umocowany do działania przed Sądem I instancji, natomiast Sąd I instancji zagadnieniem tym w ogóle się nie zajmował i nie zostało ono wyjaśnione.

Na podstawie art. 183 par. 1 /zdanie pierwsze in fine/ w zw. z art. 183 par. 2 pkt 2 /in fine/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny przy rozstrzyganiu sprawy z urzędu uwzględnia nieważność postępowania spowodowaną nienależytym umocowaniem pełnomocnika strony, jeżeli realizacja hipotezy powołanego unormowania wynika w sposób jednoznaczny i pewny z kontrolowanego w postępowaniu kasacyjnym postępowania pierwszoinstancyjnego.

Pełna i prawidłowa ocena należytego umocowania pełnomocnika powinna zostać przeprowadzona przed Sądem I instancji, do którego wniósł on skargę na ostateczną decyzję administracyjną i obejmować rozpatrzenie takich istotnych prawnie okoliczności faktycznych jak wola stron /czynności/ pełnomocnictwa, w szczególności w kontekście jego treści i zakresu oraz innych okoliczności sprawy, jeżeli mogły mieć one istotny wpływ na treść oraz wykładnię analizowanych oświadczeń woli udzielającego i przyjmującego pełnomocnictwo.

Odnosząc się do dosłownego zapisu pełnomocnictwa, z którego, jego zdaniem, nie wynika uprawnienie do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej powołuje się więc w istocie rzeczy nie ma nieważność postępowania lecz podnosi tylko określoną /sporną w ocenie/ okoliczność faktyczną, która powinna zostać wyjaśniona przez Sąd I instancji i być przedmiotem adekwatnego zarzutu kasacyjnego spełniającego wymogi art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzutu tego jednak nie podniesiono natomiast prawo i obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego do uwzględnienia z urzędu nieważności postępowania z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika skarżącego nie zwalnia drugiej - wnoszącej kasację - strony postępowania od sformułowania i przedstawienia zarzutów kasacyjnych w zakresie rozpoznania przez Sąd I instancji okoliczności faktycznych związanych ze znajdującym się w aktach sprawy pełnomocnictwem. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dotyczących udzielonego pełnomocnictwa nie jest bowiem tożsame ze stwierdzeniem, iż pełnomocnik strony nie był należycie umocowany do występowania w sprawie przed Sądem I instancji.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał i ocenił, że w sprawie brak jest dostatecznych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu ziszczenia się przesłanki nieważności postępowania opisanej w art. 183 par. 2 pkt 2 in fine ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zarzut naruszenia art. 58 par. 1 pkt 2 przywołanej ustawy nie przedstawia dostatecznych podstaw i powodów, które uzasadniać by mogły jego uwzględnienie. Wymieniony przepis stanowi, że Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Jeżeli brakiem tym, wedle stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, było nienadesłanie właściwego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed Sądem I instancji, to, jak rozważono już powyżej, skarga kasacyjna nie zawiera jakichkolwiek zarzutów w przedmiocie oceny tego pełnomocnictwa w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zgodnie z art. 183 par. 1 in initio Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym brak jest więc podstaw do merytorycznej analizy tego pełnomocnictwa w kontekście okoliczności faktycznych rzeczywistej /treści/ woli stron czynności jego udzielenia i przyjęcia oraz utrwalenia jej na piśmie. Jak już natomiast wcześniej podniesiono, zarzut naruszenia art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowany i uzasadniony został tak ogólnikowo, że nie wynika z niego, jakiego przedmiotu czy też zakresu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dotyczy, czego Sąd I instancji z naruszeniem prawa nie przeanalizował i nie ocenił a co rozważył błędnie. Konkluzja uzasadnienia tego zarzutu, iż Sąd nie wyjaśnił: czym kierował się zasądzając koszty postępowania w określonej wysokości, nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie wyroku kasacyjnego, albowiem skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów prawa w przedmiocie kosztów tych normujących.

Zważyć także należy, że autor skargi kasacyjnej, wbrew wyraźnemu wymogowi art. 174 pkt 2 in fine Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przywołał nawet a więc i tym bardziej nie uzasadnił istotnego wpływu, jaki zarzucone naruszenie przepisów procesowych art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 powołanej ustawy mogło mieć na zaskarżony wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 163 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadny. Sąd I instancji, zgodnie z powołanym przepisem, doręczył stronie postanowienie wraz z uzasadnieniem oraz pouczył, że, w myśl art. 173 par. 1 cytowanej ustawy, od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak tego dowodzi niniejsze postępowanie, strona, w postaci wnoszącego kasację Dyrektora Izby Skarbowej, prawo do skargi kasacyjnej wykorzystała. Wywody uzasadnienia /tej części/ kasacji na temat prawa do wniesienia zażalenia od rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego nie spełniają wymogów zarzutu kasacyjnego wynikających z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważyć także należy, że Dyrektor Izby Skarbowej mógł kwestionować rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie zasądzonych kosztów postępowania w ramach niniejszej skargi kasacyjnej - czego jednak nie uczynił.

Trafny jest natomiast zarzut kasacyjny naruszenia art. 220 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 54 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do Sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Adresatem skargi jest Sąd a jej wniesienie nakłada na organ administracji obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Niewywiązywanie się z tego obowiązku może powodować wymierzenie organowi przez sąd grzywny na wniosek skarżącego.

Co więcej, z chwilą wniesienia skargi organ, za pośrednictwem którego skarga jest wnoszona, uzyskuje prawną możliwość uwzględnienia skargi w całości. Powyższe okoliczności wskazują, że postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot /por. R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk: "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne". Warszawa - Zielona Góra 2003 r., str. 95-96, oraz - W. Chróścielewski: "Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego" - Państwo i Prawo 2004 z. 3 str. 63-64/.

Przekazane przez organ administracji skargi do sądu administracyjnego uruchamia działania sądu, których pierwszym celem jest dokonanie wstępnej kontroli wymogów formalnych skargi jako pisma procesowego oraz wezwanie strony skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi.

Czynności te mają na celu umożliwienie nadania skardze dalszego biegu. Zgodnie z przepisem par. 32 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych /Dz.U. nr 169 poz. 1646/, po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie do uiszczenia wpisu należy połączyć z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi.

Tego rodzaju niezwłoczne wzywanie do uiszczenia wpisu sądowego uzasadnione jest treścią art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wpis sądowy jest opłatą w rozumieniu art. 220 par. 1 w zw. z art. 212 analizowanej ustawy. Konsekwencją wymienionych przepisów jest zapis prawny art. 230 par. 1 i 2. Wynika z niego, że od pisma wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym, ażeby zgodnie z przytoczonym art. 220 par. 1 Sąd mógł podjąć czynności na skutek pisma, pobiera się wpis sądowy.

Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna oraz skarga o wznowienia postępowania. Przytoczone przepisy uzasadniają /więc/ ocenę, że skarga sądowoadministracyjna złożona za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem /jej/ zaskarżenia wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne, w trakcie którego przekazanie sprawy do wojewódzkiego sądu administracyjnego tworzy po stronie tego sądu prawo i obowiązek pobrania wpisu od skargi, aby na skutek tego pisma Sąd mógł podjąć swoje czynności.

Do obszaru czynności Sądu administracyjnego należy natomiast również wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości spowodowanej uwzględnieniem przez organ skargi w całości na podstawie art. 54 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym także o kosztach tego postępowania, albowiem, zgodnie z art. 200 par. 1 cytowanej ustawy, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w powołanym art. 54 par. 3.

Zważyć ponadto należy, że wydanie przez organ administracji decyzji w trybie prawnym art. 54 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie musi w każdym przypadku powodować bezprzedmiotowości wszczętego i prowadzonego postępowania sądowadministracyjnego.

Skarżący może bowiem nie zgodzić się z decyzją wydaną na podstawie art. 54 par. 3 i wnieść na nią skargę do sądu administracyjnego. W dacie wydania takiej decyzji i poinformowania o niej Sądu przez organ nie można jeszcze bez żadnych wątpliwości ocenić ani tym bardziej antycypować, że nie zostanie ona zaskarżona. Brak jest więc podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że przedstawienie sądowi decyzji z art. 54 par. 3 zwalnia od pobrania wpisu od skargi na skutek /przedwczesnej/ oceny, że postępowanie i tak jest i będzie bezprzedmiotowe. W przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia z art. 54 par. 3 Sąd /jako pierwszą/ rozpoznaje skargę na nie. Dopiero, gdy skarga ta zostanie oddalona lub odrzucona, postępowanie zainicjowane skargą na "pierwotnie" zaskarżoną decyzję zostaje umorzone - obowiązuje bowiem "anulująca, kasująca" poprzednie rozstrzygnięcie administracyjne decyzja wydana z upoważnienia art. 54 par. 3, co do której Sąd "nową" skargę oddalił lub odrzucił. Natomiast w przypadku wzruszenia w postępowaniu sądowym decyzji z art. 54 par. 3, Sąd przystępuje do merytorycznego rozpoznania skargi na decyzję, której zakwestionowana decyzja z art. 54 par. 3 dotyczyła /por. analogicznie: J. Brolik: "Administracyjna samokontrola decyzji podatkowych zaskarżonych do NSA". Oficyna Wydawnicza "UNIMEX", Wrocław 2001 r., str. 30/.

Na zakończenie powyższych rozważań podkreślić w szczególności należy, że brak jest przepisu prawa pozytywnego, który zwalniałby od wynikającego z unormowań art. 220 i art. 230 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku pobrania wpisu od przesłanej do Sądu skargi sądowoadministracyjnej w przypadku wydania przez organ decyzji w trybie art. 54 par. 3.

Tylko w przypadku wskazanym w par. 34 /cyt./ Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych - przewodniczący wydziału przekazuje sprawę sędziemu sprawozdawcy, bez wezwania do uiszczenia wpisu, jeżeli z treści skargi wynika, że podlega ona odrzuceniu.

Wykorzystanie przez organ administracji trybu prawnego art. 54 par. 3 nie zostało /natomiast/ w jakikolwiek sposób uregulowane prawnie jako prawnie znacząca okoliczność wyłączająca zastosowanie ustawowej zasady, w myśl której sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

W przedstawionym i rozważonym powyżej stanie prawa pozytywnego - ewentualne wnioski wynikające z teoretycznie /także/ możliwych ocen faktycznej zbędności pobierania wpisu od przekazanych do sądu administracyjnego skarg w przypadku ich uwzględnienia przez organ administracji w trybie art. 54 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą i winny być kierowane nie do sądu ale pod adresem prawodawcy, który analizowane niniejszym zagadnienie może unormować w sposób odmienny aniżeli ten, jaki wynika obecnie z treści i zakresu regulacji obowiązujących przepisów prawa.

Konkludując. Wydanie, na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153 poz. 1270 ze zm./, postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości uzasadnionej uwzględnieniem przez organ administracji wniesionej do Sądu skargi sądowoadministracyjnej w trybie art. 54 par. 3 wymienionej ustawy, winno być poprzedzone wezwaniem skarżącego do uiszczenia należnego wpisu od skargi oraz, jeżeli strona nie skorzystała z prawa pomocy, zapłatą tego wpisu. Zaniechania w powyższym zakresie stanowią naruszenie art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, którą, w przypadku skargi do wojewódzkiego sądu administracji, jest wpis od tej skargi.

W sprawie niniejszej strona wnosząca skargę do Sądu I instancji nie została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego i wpisu tego nie zapłaciła, co trafnie podnosi skarga kasacyjna w przedstawionym w niej zarzucie naruszenia art. 220 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazane naruszenie prawa należy do obszaru unormowania art. 174 pkt 2 przywołanej ustawy i miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że z jego powodu nie został spełniony, wynikający z art. 220 par. 1 in initio, warunek podjęcia czynności sądowej w postaci wydania zaskarżonego postanowienia.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 220 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi kasacyjnej i w związku z tym, na podstawie art. 185 par. 1 powołanej ustawy, orzekł, jak w sentencji.

Uchylając zaskarżone postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął o uwzględnieniu wniosku w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, z uwagi na brak mogącej znaleźć uzasadnione zastosowanie podstawy prawnej.

Na podstawie art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, na wniosek strony, zasądza koszty postępowania w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 powołanej ustawy.

Odnoszące się do wydawanych w postępowaniu kasacyjnym wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego unormowania przywołanych przepisów art. 203 i 204 przewidują zwrot kosztów postępowania kasacyjnego i obciążenie tymi kosztami tylko w /określonych/ przypadkach rozstrzygnięcia kasacyjnego o zaskarżonym wyroku, nie zaś o zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji.

Przepisy zaś, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający /B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Zakamycze, 2005 r., str. 527/.