Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 960/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 152a
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek, Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Pełnomocnik M.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

2. Stan sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z [...] określił podatnikowi w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł oraz kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 2174, ze zm.) w wysokości [...] zł.

Decyzja została doręczona pełnomocnikowi podatnika na wskazany adres elektroniczny. Z urzędowego poświadczenia doręczenia (dalej: UPD) wynika, że pierwsze UPD zostało utworzone 14 stycznia 2019 r., powtórne 22 stycznia 2019 r., a decyzja została uznana za doręczoną w dniu 29 stycznia 2019 r.

Odwołanie, noszące datę 4 marca 2019 r., zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 11 marca 2019 r. Wskazano w nim, że na pełnomocnik "drogą elektroniczną" otrzymał je dopiero w dniu 28 lutego 2019 r.

DIAS zaskarżonym postanowieniem z [...], nr [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm. – dalej: o.p.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 223 § 1 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Artykuł 12 § 1 o.p. stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 o.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

Wobec tego DIAS stwierdził, że skoro decyzja organu I instancji z [...], zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 29 stycznia 2019 r., to termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 12 lutego 2019 r. Natomiast odwołanie z 4 marca 2019 r. zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 marca 2019 r., tj. z uchybieniem terminowi z art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 12 § 6 ust. 2 o.p. Dlatego organ odwoławczy stwierdził w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

3.1. W skardze pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie:

a) art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art 152a § 1 pkt 2 i § 3 o.p. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskutek błędnego ustalenia daty doręczenia decyzji z [...];

2) naruszenie art. 2 Konstytucji w związku z art. 122 o.p. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.

Wniósł o "uchylenie w całości lub skierowania przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia wydanego Postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach".

W uzasadnieniu podał, że podatnik jest reprezentowany jest przez doradcę podatkowego, który w pełnomocnictwie wskazał adres elektroniczny do korespondencji urzędowej. Dalej oświadczył, że w miesiącach grudzień 2018 r., styczeń, luty, marzec 2019 r., platforma ePUAP była uszkodzona, co wielokrotnie, jako jej użytkownik zgłaszał jej administratorowi. Ponadto prowadząc kilka spraw, różnych podatników przed DIAS, we wskazanym okresie, otrzymywał od tego organu pisemną informację, że platforma ePUAP działa wadliwie i w związku z tym, korespondencja w danej sprawie odbywać się będzie w formie papierowej. Dodał, że również w sprawie skarżącego przedmiotowe postanowienie z [...], jako pełnomocnik, otrzymał w formie papierowej za pośrednictwem Poczty Polskiej, z informacją, że istnieje błędne działanie platformy elektronicznej.

Dalej podniósł, że decyzja organu I instancji z [...] nie została doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnik skarżącego napotkał bowiem na trudności techniczne prowadzące do niemożności pobrania i odczytania przesłanej decyzji w terminach określonych przez organ. Potwierdza to m.in. pismo przewodnie otrzymane od DIAS wraz z zaskarżonym postanowieniem z [...]. Dlatego też w zakresie ustalenia skuteczności oraz daty doręczenia decyzji, DIAS nie mógł ograniczyć się do wskazania na UPD i wynikającą z niego datę doręczenia. UPD nie wskazuje stanu rzeczywistego, tj. że doszło do doręczenia. Okoliczność braku możliwości odbioru pisma powoduje, że nie został spełniony wymóg skutecznego doręczenia elektronicznego określony w art. 152a § 1 pkt 2 o.p. Z przepisu tego wynika bowiem wymóg wskazania adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma. Wymóg ten może być spełniony tylko wówczas, gdy pismo zostało faktycznie umieszczone pod tym adresem. Skoro zawiadomienie nie było związane z realną możliwością podjęcia pisma, to nie można przyjąć, aby spełniało ono wymogi określone w tym przepisie - i nie można tym samym przyjąć, że zawiadomienie to mogło prowadzić do skutecznego doręczenia w trybie określonym w art. 152a § 3 o.p.

Ponadto podniósł, że uchybić terminowi do wniesienia odwołania można jedynie wówczas, gdy decyzja została prawidłowo doręczona adresatowi. Wskazał również, że gdyby decyzja z [...] została doręczona w sposób tradycyjny, tj. za pośrednictwem Poczty Polskiej, to dręczenie nastąpiłoby. Od tej decyzji, doręczonej w sposób prawidłowy, skarżący wniósłby w ustawowym terminie 14 dni odwołanie. Doręczenie w sposób tradycyjny pozwoliłoby na przyjęcie tezy, że w związku z tym, iż pojawiły się problemy z doręczeniem za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ I instancji skorzystał z instytucji przewidzianej w art. 144 § 3 o.p. Takie przesłanki organ I instancji widział (brak potwierdzenia UPO) i z nieznanych powodów nie zastosował się do nich, mając na uwadze, że we wcześniejszej korespondencji w postępowaniu podatkowym, stosował dostarczenie papierowe tradycyjną drogą poprzez Pocztę Polską, tj. wezwań i postanowień.

Pełnomocnik podatnika podsumował, że dzień 28 lutego 2019 r. jest datą otrzymania decyzji organu I instancji – jej wydruk przez pełnomocnika z platformy ePUAP, bez możliwości potwierdzenia tego faktu; było to pierwsze możliwe ukazanie się decyzji z [...]. Zatem, nadanie w dniu 11 marca 2019 r. odwołania drogą tradycyjną za pośrednictwem Poczty Polskiej było skuteczne albowiem zostało złożone w ustawowym terminie.

3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.).

5. Zgodnie z art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu – jak w tej sprawie - doradcą podatkowym następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

W tym przypadku decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] została przesłana za pośrednictwem platformy ePUAP. Jak wynika z UPD pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru dokumentu utworzone zostało w dniu 14 stycznia 2019 r., a powtórne w dniu 22 stycznia 2019 r. Informacja podana na UPD wskazuje również, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD. Ten dokument zawiera również informację, że "Zgodnie z art. 46 par. 6 k.p.a. uznaje się za doręczony." W tym miejscu należy zauważyć, że co prawda zamiast podstawy prawnej w postaci "art. 46 par. 6 k.p.a." powinno być "art. 152a § 3 o.p.", lecz nie ma to merytorycznego znaczenia, bowiem oba przepisy mają jednakową treść. Po prostu art. 46 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm. – k.p.a.) na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego, jest odpowiednikiem art. 152a § 3 o.p., który ma zastosowanie w procedurze podatkowej.

W UPD wskazana została również data uznania dokumentu za doręczony, tj. 29 stycznia 2019 r. Bazując na tym, należy przyjąć, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego R., rozpoczął swój bieg, zgodnie z art. 12 § 1 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 o.p., w dniu 30 stycznia 2019 r., a upłynął z dniem 12 lutego 2019 r. Odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 11 marca 2019 r. a zatem z uchybieniem terminowi określonemu w Ordynacji podatkowej. To obligowało organ odwoławczy do wydania zaskarżonego postanowienia.

6. Sąd zauważa, ze zgodnie z art. 152a § 1 o.p. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:

1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

Jak wynika z tego przepisu, pismo nie jest przesyłane adresatowi, a jedynie jest on informowany o możliwości odebrania pisma (por. P. Piertrasz, w: R. Dowgier, L. Etel [red. nauk.], P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz. W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 1028).

Oznacza to, że doręczenie pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ administracji przesyła adresatowi, na uprzednio podany adres elektroniczny, zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego wraz z linkiem umożliwiającym - po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie się z pismem oraz jego pobranie. Drugi etap doręczenia pisma to jego pobranie i podpisanie przez adresata urzędowego poświadczenia odbioru pisma.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro organ podatkowy jest w posiadaniu dokumentu doręczenia wygenerowanego z systemu teleinformatycznego, na którym widnieje data doręczenia decyzji - 29 stycznia 2019 r., to bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 152a § 1 pkt 2 o.p.

Pełnomocnik twierdzi, że dokument nie został pod adresem elektronicznym umieszczony względnie, że miał problemy z podjęciem tego dokumentu.

Sąd stwierdza, że analizowane UPD jest dokumentem spełniającym ustawowe wymagania, a zawierającym wszystkie niezbędne informacje dotyczące przesyłanych zawiadomień o umieszczeniu dokumentu, terminie dostępności, faktycznym odbiorze, czy też uznaniu za doręczony. Tym samym nie sposób przyjąć jak chce pełnomocnik, aby decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona. Z przedstawionych bowiem okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że sygnalizowane przez skarżącego problemy techniczne przy doręczaniu ww. decyzji nie wystąpiły.

Z kolei art. 144 § 5 o.p. nakazuje określony sposób doręczania pism stronie reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Możliwość odstąpienia od doręczenia pisma pełnomocnikowi profesjonalnemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej może wystąpić jedynie w przypadku nieposiadania adresu elektronicznego, wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających wysłanie przesyłki pełnomocnikowi lub odebrania przesyłki w siedzibie organu. Dlatego nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, że gdyby decyzja z [...] została doręczona w sposób tradycyjny, to jest za pośrednictwem Poczty Polskiej, to doręczenie by nastąpiło.

Sąd stwierdza, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala skonstatować, że organ I instancji wykonał wszystkie czynności związane z doręczaniem pisma w formie elektronicznej w sposób poprawny. Wynika to w szczególności z UPD, w którym wszystkie informacje podane są z dokładną datą i godziną wykonania danej operacji.

Nie sposób stwierdzić, jak chce tego strona skarżąca, że w trakcie wykonywania czynności polegającej na wysyłaniu decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej wystąpiły jakieś problemy techniczne po stronie organu, wykluczające prawidłowość doręczenia. Wysyłka została dokonana poprawnie, a system nie odrzucił, ani nie wygenerował komunikatu o błędzie przy realizowaniu wysyłki decyzji. Dowodem na fakt prawidłowego wyekspediowania przesyłki jest wygenerowanie przez system prawidłowego UPD.

Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącego nie zgłosił organowi problemów z odbiorem przesyłki. Nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na ich wystąpienie, ani w postaci zgłoszenia poprzez formularz kontaktowy, ani w jakikolwiek inny sposób. Nieuprawnione jest więc powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na trudności techniczne.

Bezzasadnie strona skarżąca powołuje się także, na pismo DIAS z [...], informujące o trudnościach technicznych i niemożliwości przesłania za pośrednictwem platformy e-PUAP postanowienia tegoż organu pełnomocnikowi. Powołanie się na tę okoliczność nie jest trafne, gdyż pełnomocnik utożsamia okoliczności wyekspediowania przesyłki (o czym mowa w tymże piśmie) z okolicznościami związanymi z jej odbiorem.

Sąd zauważa również, że pełnomocnik skarżącego wskazuje, iż trudności techniczne prowadzące do niemożności pobrania i odczytania przesłanej za pośrednictwem platformy e-PUAP decyzji, wielokrotnie zgłaszał administratorowi. Jednakże na potwierdzenie tego faktu żadnego dowodu nie przedstawił. Ograniczył się tylko do gołosłownych twierdzeń, że od grudnia 2018 r. do marca 2019 r. platforma ePUAP była uszkodzona, co wielokrotnie, jako jej użytkownik, zgłaszał jej administratorowi.

Pełnomocnik twierdzi również, że prowadząc kilka spraw, różnych podatników przed organem II instancji w wymienionym okresie otrzymywał od DIAS pisma, w których był informowany, że platforma ePUAP działa wadliwie i w związku z tym, korespondencja w danej sprawie odbywać się będzie w formie papierowej. W tym zakresie Sąd stwierdza, że co prawda, o wystąpieniu problemów technicznych z wysyłką elektroniczną korespondencji, podatnik lub jego pełnomocnik jest (powinien być) każdorazowo informowany przez organ, to jednak nie sposób zasadnie przyjąć, że raz udzielona informacja, będzie skuteczna (aktualna) w każdej kolejnej sprawie i na tej podstawie uznawać za usprawiedliwione działania polegające na braku odbioru każdej kolejnej korespondencji, w każdej sprawie.

Wreszcie należy zauważyć, że na wcześniejszym etapie postępowania podatkowego, pełnomocnik podatnika nagminnie nie odbierał, kierowanej do niego drogą elektroniczną, korespondencji od organu.

Akta sprawy nie zawierają danych, aby w tych przypadkach pełnomocnik kwestionował skuteczność doręczeń i powoływał się na niemożność pobrania przesyłki. Jest nieprawdopodobne, aby pełnomocnik nie zauważył problemów technicznych, jeśli w tych sytuacjach takie by wystąpiły, ani nawet nie zorientował się, że nie otrzymuje żadnej korespondencji w toku trwającego postępowania podatkowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że w sytuacji, gdy odbiorca ma jakiekolwiek problemy z odbiorem korespondencji powinien, celem dołożenia wszelkiej staranności, podjąć działania mające na celu zgłoszenie problemów do administratora i zadbać o stosowne dowody te starania potwierdzające. W rozpatrywanej obecnie sprawie, dowody takie nie zostały przez pełnomocnika skarżącego zaprezentowane.

7. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.