Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1037/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13, art. 60, art. 70 par. 1, art. 83
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa,, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A.B., R.B., K.B. - wspólników S.C. "A." w L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.-


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, § 3, art. 19 § 1 i § 3, art. 20 § 1 i 2, art. 83 i art. 85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1047), art. 13, art. 16 i art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (zał. do Dz.U. z 1997 r., Nr 104, poz. 62 i z 1999 r., Nr 30, poz. 1084), a także § 11 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), Prezes Głównego Urzędu Ceł orzekł o uchyleniu wydanej wobec firmy "A." - spółka cywilna w składzie K. B., A. B. i R. B. z siedzibą w L. - decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...], w części dotyczącej określenia wysokości stawki celnej i kwoty długu celnego wobec towarów objętych zgłoszeniami celnymi: z [...] r. Nr [...], z [...] r. Nr [...] i z [...] r. Nr [...] i w tym zakresie orzekł o zastosowaniu stawki celnej 60 %, zaś wysokość długu celnego określił odpowiednio na kwoty: [...] zł, [...] zł i [...] zł.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie kolejnych zgłoszeń celnych Dyrektor Urzędu Celnego objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci odzieży używanej importowanej z Niemiec, wobec którego dla wymiaru należności celnych przyjęto obniżoną stawkę celną przewidzianą dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonych do zgłoszeń celnych faktur zawierających deklaracje eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru. Faktury te wraz deklaracją eksportera przekazane zostały przez polskie władze celne do weryfikacji władzom celnym państwa eksportera. Pismem z dnia [...] r. władze celne państwa eksportera poinformowały, iż przeprowadzona weryfikacja wykazała, że towary objęte deklaracją eksportera nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, wobec czego wszczęte zostało z urzędu postępowanie celne, w wyniku którego wydana została przez Dyrektora Urzędu Celnego decyzja uznająca wskazane zgłoszenia celne za nieprawidłowe i wymierzająca należności celne dla importowanych towarów z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej w wysokości 60 podwyższonej o 100 %, od której to decyzji wniesione zostały odwołania.

Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania w pełni podzielił on stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nieprawidłowości spornych zgłoszeń celnych. Wskazując przede wszystkim na regulacje art. 13 Kodeksu celnego, zgodnie z którym cła określane są na podstawie Taryfy celnej obejmującej obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów i że stawki te stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, organ odwoławczy wskazał również, iż obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy postanowień wstępnych Taryfy celnej oraz postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia określonych warunków, a mianowicie warunku pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego, warunku udokumentowania takiego pochodzenia towaru prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz warunku bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Organ odwoławczy przywołał dalej uregulowanie zawarte w art. 32 Protokołu 4, w myśl którego dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, stwierdzając w konsekwencji, iż to właśnie w oparciu o postanowienia tej regulacji została przeprowadzona weryfikacja postimportowa w rozpatrywanej sprawie, polegająca na sprawdzeniu deklaracji sporządzonej przez eksportera na przedłożonych przy odprawie celnej fakturach, która wykazała, iż towary będące przedmiotem importu nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.

Wskazując dalej na postanowienia ustępu 5 Części A Postanowień wstępnych taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.012.1997 r., w myśl którego stawki celne obniżone wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polska z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu) stosuje się do niektórych towarów pochodzących m. in. z państw członkowskich Unii Europejskiej, organ odwoławczy podkreśli, że o możliwości zastosowania do importowanego towaru stawek celnych obniżonych przesądza rzeczywiste pochodzenie towaru z kraju, z którym Polskę wiążę umowa o strefie wolnego handlu, przy czym pochodzenie to wykazane winno być dowodem pochodzenia prawidłowym zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym.

Podkreślając dalej, że dokonana w rozpatrywanej sprawie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru przeprowadzona została w trybie urzędowej współpracy władz celnych Polski i Niemiec, państwa członkowskiego Unii Europejskiej, przewidzianej postanowieniami Protokołu 4 Układu Europejskiego, organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swej decyzji, że określona w art. 32 weryfikacja jest jedyną przewidzianą tymże Protokołem formą kontroli dokumentów pochodzenia towaru i jej wynik jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Na potwierdzenie takiego charakteru tej weryfikacji organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stwierdzając dalej, iż przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie przez niemiecką administrację celną weryfikacja przedłożonych przez polskiego importera dowodów preferencyjnego pochodzenia towaru, w postaci deklaracji eksportera zawartych na fakturach, wykazała, iż towar będący przedmiotem importu nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż żaden z przepisów tego Protokołu nie upoważnia organu kraju importu do żądania wyjaśnień od władz celnych weryfikujących dowody, w jaki sposób prowadziły weryfikację, a także nie ingeruje w formę odpowiedzi na wniosek o weryfikację, co niezasadnym czyni podniesiony w odwołaniu zarzut lapidarnego sformułowania odpowiedzi.

Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji ostatecznej, że nie znajdując podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie obniżonej stawki celnej przewidzianej dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego, organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał jednak zastosowanie przez organ celny pierwszej instancji stawki celnej autonomicznej lub konwencyjnej podwyższonych o 100 %, a to wobec przyjęcia, że skoro przedłożone przez importera faktury zawierają zapis o kraju pochodzenia towaru (Niemcy), to zasadnym jest zastosowanie stawek celnych autonomicznych, przyjmując te faktury jako dowód niepreferencyjnego pochodzenia towaru z Niemiec. Na przyjęcie takiej stawki pozwala, zdaniem tego organu, ust. 10 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, w myśl którego do towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do tego rozporządzenia, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczna lub stawkę konwencyjna, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej.

Odnosząc się z kolei do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, spowodowanego wydaniem jej w sytuacji pozbawienia A. B., jednego ze wspólników będącej importerem spółki cywilnej, możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w sprawie przed jej wydaniem, Prezes Głównego Urzędu Ceł zarzut ten uznał za nieuzasadniony. Odwołując się do regulacji art. 866 Kodeksu cywilnego, wedle której w przypadku braku odmiennej umowy lub uchwały spółki każdy ze wspólników jest umocowany do reprezentowania spółki w takich granicach, w jakich uprawniony jest do prowadzenia jej spraw, organ odwoławczy wskazał na fakt, iż w aktach sprawy znajduje się umowa spółki cywilnej A. zawarta w dniu [...] r., z której jednoznacznie wynika, że R. B., syn F., ustanowiony został pełnomocnikiem jej właścicieli. Według ust. 6 pkt 2 tej umowy, do reprezentowania spółki wobec osób trzecich, a więc do składania oświadczeń woli i podpisywania dokumentów uprawniony jest każdy wspólnik i wskazany wyżej pełnomocnik. Zgodnie z art. 254 § 4 Kodeksu celnego, czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która ustanowiła przedstawiciela. Zapoznając się z aktami sprawy będący pełnomocnikiem R. B. syn F. uczestniczył w tej czynności również w imieniu A. B., jednego ze wspólników spółki cywilnej A., nie można zatem mówić o braku zapewnienia temu wspólnikowi możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu celnym, uważa organ odwoławczy.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika wspólników spółki cywilnej A. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów art. 13 § 4 i § 3 pkt 4 i 5 Kodeksu Celnego w związku z art. 15 tegoż Kodeksu poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, naruszenie przepisów art. 13, art. 16 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, a także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 178 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący wadliwości decyzji ostatecznej upatruje w jej wewnętrznej niezgodności, przejawiającej się obniżeniem stawki celnej w stosunku do przyjętej przez organ pierwszej instancji, a to na skutek uznania, iż przedmiot importu pochodzi ze znanego kraju pochodzenia (Niemiec), należącego do Unii Europejskiej i organizacji WTO, przy jednoczesnym braku rozstrzygnięcia organu odwoławczego zmieniającego rozstrzygnięcie urzędu celnego w przedmiocie pochodzenia towaru, co zdaniem skarżącego stanowiło świadomy zabieg w sytuacji, gdy z dokumentów będących w aktach sprawy wynika niezbicie, że krajem pochodzenia towaru jest kraj eksportu wykazany w dokumentach importowych, co oznacza, iż zgodnie z art. 13 i 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego winny mieć zastosowanie w imporcie "stawki celne preferencyjne lub konwencyjne, a nie autonomiczne". Skarżący za w pełni uzasadnioną w świetle postanowień Protokołu 4 uznaje tezę, iż wobec towarów importowanych z krajów Unii Europejskiej zastosowanie mają stawki celne preferencyjne lub konwencyjne w przypadku, gdy towar będący przedmiotem importu ma oczywiście ustalone źródło pochodzenia z krajów UE, nawet jeśli nie jest ono udowodnione dodatkowym świadectwem niepreferencyjnego pochodzenia.

Skarżący kwestionuje również wiarygodność weryfikacji zapisów o preferencyjnym pochodzeniu towarów, stanowiącej merytoryczną podstawę zaskarżonej decyzji, wywodząc, iż w rzeczywistości weryfikacja taka nie została nigdy dokonana, zaś znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie niemieckich władz celnych z dnia [...] r., na które powołuje się organ celny w uzasadnieniu swej decyzji, jest oświadczeniem o takim stopniu abstrakcji, iż nie daje ono podstawy do ustalenia, jakich konkretnie rachunków dotyczy, co tym samym nie stwarza podstawy do odmowy preferencji w konkretnym przypadku. Oświadczenie tychże organów, iż towary będące przedmiotem importu mają nieudokumentowane pochodzenie nie oznacza, wedle skarżącego, że nie jest to pochodzenie unijne. Wywodzi też skarżący, że u podstaw tzw. negatywnej weryfikacji dowodów pochodzenia odzieży używanej legła zmiana interpretacji przepisów europejskich dokonana przez Komisję Europejską w zakresie klasyfikacji taryfowej odzieży używanej, która to zmiana nastąpiła we wrześniu 1999 r. powodując dezorientację wśród europejskich eksporterów tego towaru. Skoro zgodnie z wcześniejszymi interpretacjami odzież używana, sortowana, dezynfekowana, była towarem wystarczająco przetworzonym w krajach Unii Europejskiej, co powodowało, iż pełnoprawnym i uzasadnionym było uznawanie jej za towar pochodzący z tychże krajów, to dokonywanie negatywnej weryfikacji oświadczeń na fakturach o preferencyjnym pochodzeniu odzieży importowanej przed wrześniem 1999 r. jest - zdaniem skarżącego - oczywistym łamaniem powszechnie obowiązującej zasady nie działania prawa wstecz.

Wynika dalej z uzasadnienia skargi, iż naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego wnoszący skargę upatruje w bezpodstawnym pozbawieniu A. B., jednego ze wspólników spółki cywilnej A., możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie, a to na skutek odmowy udostępnienia temu wspólnikowi akt sprawy, przesłanych do urzędu celnego miejsca jego zamieszkania, wobec uznania, że wymóg udostępnienia tychże akt spełniony został wcześniej wobec osoby występującej jako ustanowiony pełnomocnik tejże spółki. Podkreślając, że z dniem 1.01.2001 r., t.j. z dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o działalności gospodarczej i ustawy zmieniającej przepisy o Krajowym Rejestrze Sądowym utraciły swój prawny byt wszelkie pełnomocnictwa ogólne spółek cywilnych uwzględnione do tej pory w rejestrach, skarżący stwierdza, iż pełnomocnictwo, na które powołuje się organ odwoławczy, w rzeczywistości nie istniało, a więc czynność dokonana przez uprzednio ustanowionego pełnomocnika była bezskuteczna w stosunku do A. B. Wnoszący skargę załączył też do niej dodatkowo aneks do umowy spółki z dnia [...] r., mający wskazywać na to, że jej wspólnicy w związku z rychłą perspektywą wejścia w życie nowelizacji wskazanych przepisów prawa sami odwołali pełnomocnictwo ogólne udzielone R. B. synowi F., zawarte w § 6 umowy spółki z dnia [...] r., nie dokonując jednak zmian w zapisach ewidencji działalności gospodarczej ze względu na bezprzedmiotowość tej czynności w świetle zmienionych z dniem 1.01.2001 r. przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarzonej decyzji ostatecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

Stosownie do przepisu art. 13 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Obejmując Polską Scaloną Nomenklaturą Towarową Handlu Zagranicznego PCN (nomenklaturą towarową) stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz jednostki miar, taryfa celna obejmuje też obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów oraz preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów (art. 13 § 2 Kodeksu celnego). Stawki celne obniżone i preferencyjne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania, przy czym zastosowanie tych stawek może nastąpić również retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi (art. 13 § 4 Kodeksu celnego).

Przepisy zawarte w części A ust. 5 pkt 1 postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 148, poz. 1047) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumentowania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.

Stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego, każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kod. cel.). Stosownie do postanowień art. 65 tegoż Kodeksu, organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym określonym w art. 64 i jeżeli wraz ze zgłoszeniem celnym przedstawiono towar nim objęty. Podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego - chyba, że w sprawie wydana zostanie decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego, a więc o kwocie wynikającej z powstałego z mocy prawa zobowiązania do uiszczenia należności celnych, odnoszącego się do towarów. Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przez upływałem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wynika z kolei z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po jego weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2. Według postanowień art. 75 i art. 76 Kodeksu celnego, organ celny zwalnia towary, a więc umożliwia użycie towarów w celach określonych przez procedurę, do której zostały zgłoszone (np. dopuszczenia do obrotu), z chwilą dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego lub jego przyjęcia bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów wskazaną procedurą i o ile towary te nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów, przy czym w przypadku, gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, towary, których zgłoszenie to dotyczy, zwolnione mogą zostać pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z przedstawionej wyżej regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym; postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.

Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej, stanowiąc w art. 83, iż organ celny może to czynić zarówno z urzędu, jak i na wniosek zgłaszającego. Kontrola ta ma na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Dla osiągnięcia tego celu organ celny może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny zobowiązany jest, biorąc pod uwagę te dane, podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy jest okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Dokonane przez organ celny w ramach tego postępowania czynności miały na celu sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a przede wszystkim prawidłowości zastosowanej przez zgłaszającego obniżonej stawki celnej, mającej swoją podstawę w przyjęciu - na podstawie deklaracji eksportera na fakturze - pochodzenia towaru z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów Protokołu 4 Układu Europejskiego. Jak wynika z akt sprawy, weryfikacji deklaracji eksportera na fakturze organy celne dokonały w trybie określonym w art. 32 Protokołu 4, występując od władz celnych kraju eksportu o potwierdzenie, czy będące przedmiotem importu towary mają status towarów pochodzących w rozumieniu tegoż Protokołu. Jest też w sprawie okolicznością w istocie przez skarżącego nie kwestionowaną, że przeprowadzona w tymże trybie weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będące przedmiotem zgłoszenia celnego towary w postaci odzieży używanej nie korzystają ze statusu produktów pochodzących z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Wbrew wywodom skargi, przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest, jak to słusznie podkreślił organ odwoławczy, jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla organów celnych kraju importera. Postanowienia Układu Europejskiego, jako ratyfikowanej umowy międzynarodowej wraz ze stanowiącymi ich integralną część załącznikami i protokółami, zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, mającym w określonych sytuacjach, stosownie do art. 91 Konstytucji, pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawami, t.j. przed Kodeksem celnym i Ordynacją podatkową, brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania wyników weryfikacji deklaracji celnej eksportera w przedmiocie statusu pochodzenia towarów objętych zgłoszeniem celnym, przeprowadzonej w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania w/w postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego. Chybionym jest też w zupełności podnoszony w skardze zarzut braku przeprowadzenia weryfikacji pochodzenia towarów w sposób określony przepisem art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, a w szczególności kwestionowanie wiarygodności deklaracji importera zawartej na fakturach w oparciu o oświadczenie władz celnych kraju importera charakteryzujące się takim stopniem abstrakcji, który nie pozwala na jego przyporządkowanie do określonych konkretnych faktur. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pisma niemieckich władz celnych z dnia [...] r., zawiera ono oświadczenie o negatywnym wyniku weryfikacji pochodzenia towarów "podanych w wystawionych rachunkach", o jakich mowa jest w piśmie polskich władz celnych z dnia [...] r. zawierającym w załączniku wykaz [...] faktur, a wśród nich także faktury załączone do zgłoszeń celnych, których dotyczy zaskarżona decyzja.

Nie zasługuje także na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania w postaci art. 178 Ordynacji podatkowej w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w następstwie braku umożliwienia jednemu ze wspólników realizacji jego prawa do zapoznania się z materiałami sprawy. Przede wszystkim zauważyć wypada, iż do postępowania w sprawach celnych odpowiednie zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy ustawy z dnia 29.08. 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny - Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), którego art. 10 § 1 jest odpowiednikiem art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej i to naruszenie tego przepisu mogło mieć ewentualnie miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Z akt sprawy wynika, że będąca importerem spółka cywilna A. działała w składzie: K. B., A. B. i R. B. syn R., zaś jej pełnomocnikiem był R. B. syn F. Upoważnienie tego ostatniego do reprezentowania wspólników w postępowaniu celnym potwierdza nie tylko zaświadczenie o wpisie podmiotu gospodarczego do ewidencji działalności gospodarczej, wystawione [...] r., ale również karta wzoru podpisów złożona [...] r. w Banku [...], prowadzącym rachunek bankowy spółki. Wyznaczając stronie, stosownie do art. 200 Ordynacji podatkowej, trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, organ celny zawiadomienie to skierował do wszystkich wspólników, informując ich zarazem, że na ich żądanie akta sprawy przesłane zostały do urzędu celnego właściwego ze względu na miejsce ich zamieszkania. W zakreślonym terminie z aktami sprawy zapoznał się zarówno będący wspólnikiem R. B. syn R., jak i będący pełnomocnikiem wspólników R. B. syn F., aczkolwiek podpisując protokół zaznajomienia strony z materiałami sprawy uczynił on zastrzeżenie, iż jest pełnomocnikiem K. B. W świetle tych faktów nieuprawnionym jest zarzut naruszenia przez organy celne obu instancji zasady wyrażonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie A. B., jako jednemu ze wspólników reprezentowanemu zgodnie z umową spółki przez pełnomocnika w osobie R. B. syna F., czynnego udziału w czynności zmierzającej do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Podniesiony w skardze argument dotyczący utraty mocy prawnej wynikającego z umowy spółki umocowania R. B. syna F. do reprezentowania wspólników na skutek nowelizacji ustawy - Prawo działalności gospodarczej ocenić należało jako niezrozumiały. Wysuwając tę tezę wnoszący skargę w istocie nie wskazuje normy prawnej mogącej ją uzasadniać. Niezależnie od tego zauważyć należy, iż kwestionowane - jako wadliwe - postępowanie przed organem celnym pierwszej instancji zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] r., a więc wprawdzie już w okresie obowiązywania (od dnia [...] r.) ustawy - Prawo działalności gospodarczej, to jednakże z przepisu art. 88a tejże ustawy, w jej brzmieniu nadanym art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 30.11.2000 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (...) oraz ustawy - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 114, poz. 1193) wynika, iż do dnia 31.12.2001 r. podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne wymaga zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, która jest jawna i którą prowadzą gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, zaś z dalszego jej przepisu zawartego w art. 88g wynika, że z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowadzona na podstawie ustawy z dnia 23.121988 r. o działalności gospodarczej staje się ewidencją działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej, a dokonane w niej zapisy zachowują moc, z zastrzeżeniem przepisu art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 20.08.1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, który to przepis nakłada na wspólników spółki cywilnej, wykonujących działalność gospodarczą do dnia 31.12.2000 r., dostosowanie formy prawnej wykonywanej działalności do wymogów ustawy w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy - Prawo działalności gospodarczej, t.j. dnia do 31.03.2001 r. Jak wynika z przepisów przywołanych ustaw, żaden z nich nie wprowadza wprost regulacji, w myśl której z dniem 1.01.2001 r. utraciłyby moc prawną wszelkie pełnomocnictwa udzielone wcześniej przez wspólników spółki cywilnej, a wprost przeciwnie - z przepisu art. 88a ustawy - Prawo działalności gospodarczej wynika, iż wszelkie zapisy zawarte w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przed 1 stycznia 2001 r. pozostały nadal w mocy do 31.12.2001 r.

Na koniec zauważyć też należy, iż ewentualne naruszenie przez organ celny wskazanego w skardze przepisu art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest samo w sobie naruszeniem powodującym wadliwość wydanej decyzji skutkującą uznaniem jej za nieważną, jak to wywodzi wnoszący skargę, aczkolwiek jest niewątpliwie naruszeniem, które w określonych okolicznościach może mieć wpływ na wynik sprawy i jako takie może uzasadniać żądanie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Stawianie takiego zarzutu wymaga jednak wykazania, iż określone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, próby dokonania czego skarżący w rozpatrywanej sprawie jednak nie podejmuje.

Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego, względnie uchybia ona przepisom postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).