Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 507/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 79
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. L. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez B. L. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym realizowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż skarżący w dniu 22 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem prowadzonych ww. robót budowlanych. W dniu 23 maja 2013 r. zostały przeprowadzone oględziny, w czasie których pracownicy organu nadzoru budowlanego ustalili, iż roboty budowlane prowadzone są w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, przeniesioną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Zgłoszenie rozpoczęcia budowy zostało złożone w dniu 6 listopada 2012 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W dniu 7 sierpnia 2013 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne, w trakcie których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, przemawiających za wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie przedmiotowego budynku. W efekcie, PINB w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r.nr [...] umorzył postępowanie. Odwołanie od tej decyzji wniósł B. L.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. L. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2537/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego nr [...]. W związku z ww. wyrokiem zachodzi potrzeba ponownego rozpatrzenia odwołania B. L. od decyzji nr [...].

I dalej, organ odwoławczy podał, że ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego jest prawidłowe. Wskazał, że w wyniku ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz mając na uwadze dokonane przez organ powiatowy ustalenia w trakcie czynności kontrolnych, nie zachodzi potrzeba zastosowania art. 50 Prawa budowlanego (przedmiotowe roboty nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia bądź środowiska oraz inwestor prowadzi roboty budowlane przy budowie spornego budynku na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z pozwoleniem na budowę).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] uznając, iż "(...) inwestor wraz z projektem budowlanym przedłożył wszystkie wymagane prawem opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, o których mowa w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, tzn. oświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej o zapewnieniu dostaw wody oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej (warunki techniczne Nr [...] z dnia [...].11.2010 r.). Ponadto w dokumentacji znajduje się pismo przedsiębiorstwa technicznego [...] (eksploatatora systemów wodociągowych Gminy [...]), z którego wynika, że projektowana inwestycja otrzymała nielimitowaną ilość wody, w niezbędnej ilości również na cele przeciwpożarowe. Podkreślić należy, że przedłożony projekt budowlany został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych - mgr inż. Z. T. (nr upr. [...]). Jeżeli chodzi natomiast o kwestie odprowadzania ścieków inwestor dysponuje warunkami technicznymi Nr [...] z dnia [...].10.2011 r., w których właściwa jednostka organizacyjna wyraziła zgodę na odprowadzenie ścieków sanitarnych." Organ podniósł także, iż Wojewoda [...] w ww. decyzji wskazał, że przedłożony projekt budowlany pozostaje w zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie lokalizacji budynku oraz, że "jeżeli chodzi o zarzut zaprojektowania budynku w sposób prowadzący do zmiany naturalnego spływu wód opadowych celem kierowania ich na teren sąsiedni, (...) z załączonego do projektu budowlanego bilansu wód deszczowych, sporządzonego przez mgr inż. A. W. (...) wynika, że zrealizowanie inwestycji nie będzie powodowało zalewania działek sąsiednich".

Odpierając kolejny zarzut skarżącego organ stwierdził, że podnoszone kwestie dotyczące m. in. zgodności pracy żurawia, ustalenia poziomu hałasu generowanego podczas prowadzonych prac są poza zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego, które zostały określone w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlanego. Wskazał, iż zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Ponadto zauważył, że rolą organów nadzoru budowlanego jest sprawdzenie zgodności robót budowlanych z normami prawa budowlanego, w tym warunkami technicznymi ustanowionymi dla kontrolowanej inwestycji.

W kwestii zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie m. in. ustalenia aktualnego stanu faktycznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym realizowanego na ww. działce w [...]. Następnie zawiadomieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie można zatem mówić o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że umorzenie postępowania było zasadne. Wprawdzie omawiane postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, ale żądanie wyrażone w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. nie zostało sprecyzowane w sposób umożliwiający odniesienie się do niego w sentencji decyzji, stąd postępowanie należało umorzyć. W związku z powyższym w ocenie organu nie można zarzucić organowi powiatowemu obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

W skardze na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., B. L., reprezentowany przez r.pr. M. P., zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania czynnego udziału w sprawie, polegające na niepowiadomieniu skarżącego o terminie czynności dowodowej przeprowadzonej w dniu 15 października 2014 r. i wskutek tego - uniemożliwienie skarżącemu wzięcia udziału w tej czynności;

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez zignorowanie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, a wskutek tego – niezgromadzenie wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, co spowodowało niewyjaśnienie sprawy i w konsekwencji wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia, a także niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn dowody te nie zostały przeprowadzone oraz nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia;

3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. w zw. z art. art. 84a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przeprowadzenie niedostatecznej kontroli zgodności z prawem prowadzonych robót budowlanych i niezgromadzenie wystarczającego materiału dowodowego w sprawie, co spowodowało niewyjaśnienie sprawy i w konsekwencji wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia, polegające na:

a) nieustaleniu czy zasoby wody przeznaczonej dla ludności dostarczanej wodociągiem zapewniają wystarczającą ilość wymaganą do celów przeciwpożarowych,

b) niezbadaniu zgodności kontrolowanych robót z § 4 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w sytuacji, gdy w projekcie budowlanym nie przewidziano konieczności wykonania dla obiektu budowlanego zbiornika przeciwpożarowego, podczas gdy zasoby wody przeznaczonej dla ludności dostarczanej wodociągiem nie zapewniają ilości wymaganych do celów przeciwpożarowych,

c) niezbadaniu zgodności dokumentacji kontrolowanych robót z art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez sprawdzenie, czy nastąpiło przedłożenie oświadczenia w zakresie odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych,

d) nieustaleniu zgodności kontrolowanych robót z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sytuacji, gdy kontrolowane roboty prowadzone są w sposób prowadzący do zmiany naturalnego spływu wód opadowych celem kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości,

e) niezbadaniu dopuszczalnej w zaistniałych warunkach technicznych ilości wód deszczowych możliwych do odprowadzenia do kanału miejskiego w sytuacji, gdy ilość ta jest przekroczona niemal dwukrotnie,

f) nieustaleniu, czy na nieruchomości znajduje się warstwa wodonośna i w związku z tym, czy nie było potrzeby wykonywania odwodnienia wykopów, a co za tym idzie - potrzeby wykonywania operatu wodnoprawnego przed uzyskaniem pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy na nieruchomości znajduje się jednak warstwa wodonośna, wobec czego kontrolowane roboty budowlane prowadzone są na podstawie pozwolenia na budowę wydanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego,

g) niezbadaniu zgodności pracy żurawia z instrukcją pracy żurawia w warunkach kolizyjnej lokalizacji sporządzonej dla przedmiotowego obiektu, o której mowa w protokole badania okresowego sporządzonego przez [...] dnia 27 marca 2013 r. w sytuacji, gdy zachodzi uzasadniona obawa, iż eksploatacja żurawia w toku kontrolowanych robót budowlanych odbywa się z naruszeniem przedmiotowej instrukcji, powodując zagrożenie dla nieruchomości sąsiednich oraz osób przebywających na tych nieruchomościach,

h) nieustaleniu, czy poziom hałasu generowany podczas prowadzonych prac dziennych i nocnych przekracza dopuszczalne normy jego natężenia w sytuacji, gdy przedmiotowe nieruchomości znajdują się na obszarze gdzie w obecnie obowiązującym stanie prawnym uprawniona jest tylko i wyłącznie zabudowa jednorodzinna co powoduje, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku normy na przedmiotowym obszarze są niższe niż na pozostałych terenach,

i) nieustaleniu, czy budynek zwrócony ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy działki sąsiedniej znajduje się w odległości większej niż 4 metry od niej w sytuacji, gdy jest to odległość mniejsza,

j) niezbadaniu zgodności kontrolowanych robót z art. 7 ust 2 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sytuacji, gdy w toku tych robót nie doszło do wymaganego wysunięcia o 30 cm poza lico ściany zewnętrznej budynku ani nie zastosowano na całej wysokości ściany zewnętrznej pasa pionowego z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności EI60, ponadto poprzez zaprojektowanie otwieranego okna i drzwi balkonowych bez klasy odporności ogniowej,

k) nieustaleniu, czy kontrolowane roboty prowadzone są po uzyskaniu wymaganej zgody zarządcy drogi na zajęcie drogi publicznej,

4) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 105 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego pomimo braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia sprawy.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości, względnie stwierdzenie nieważności w całości, zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości, względnie stwierdzenie nieważności w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przypomnieć należy, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie prowadzonych robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym realizowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Decyzja ta zakończyła postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego, dotyczące robót budowlanych wykonywanych, jak ustalono, w oparciu o ostateczne i pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę.

Co istotne, zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego zapadła na skutek wyroku tut. Sądu kontrolującego poprzednie rozstrzygnięcie tego organu (z dnia [...] września 2013 r. nr [...]) wydane w niniejszej sprawie. Orzeczeniem tym organ odwoławczy uchylił ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ wojewódzki uznał bowiem, że nie przeprowadzono niezbędnych ustaleń dla wykluczenia konieczności kontunuowania postępowania, a to - w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2537/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...], uchylił zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, albowiem organ błędnie przyjął, że zachodzi podstawa do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i wydania na jego podstawie orzeczenia kasatoryjnego. W tym też kontekście Sąd stwierdził, iż "W niniejszej sprawie możliwe było wyjaśnienie, czy działania inwestora naruszają pozwolenie budowlane i przepisy, co leżało w kompetencji organu odwoławczego, również przy możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy mógł i powinien był dokonać analizy warunków pozwolenia budowlanego i skonfrontować je z ustaleniami organu I instancji związanymi z realizacją inwestycji. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów stawianych kwestionowanemu przedsięwzięciu we wniosku z dnia 22 kwietnia 2013 r., ani do dokonanych w toku oględzin ustaleń, oraz warunków pozwolenia na budowę. Tym samym uchylił się od obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy, mimo że miał taką możliwość wobec istnienia materiału dowodowego."

Zatem, orzekając ponownie w sprawie, organ odwoławczy obowiązany był wykonać wytyczne Sądu, wynikające z ww. wyroku. Dostrzec należy, iż wyrok ten stał się prawomocny, a w sprawie nie wystąpiły żadne tego rodzaju okoliczności, które czyniłyby wskazania Sądu w nim zawarte nieaktualnymi i wyłączały tym samym "związanie" uregulowane w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Dokonując oceny z uwzględnieniem ww. wyroku, Sąd -kontrolując obecnie zaskarżoną decyzję- uznał, iż choć organ wojewódzki miał na uwadze ww. wskazania i uwagi Sądy, i podjął czynności w celu uzupełnienia postępowania, to jednak postępowanie to zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procesowych.

I tak, organ wojewódzki, stosując się do wytycznych Sądu, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] zlecił organowi powiatowemu w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego m. in. w zakresie ustalenia, czy inwestor prowadzi roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku wielorodzinnego zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę, przeniesioną następnie decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. W celu wykonania ww. postanowienia, organ powiatowy w dniu 15 października 2014 r. przeprowadził dowód z oględzin nieruchomości. Przy czym, przeprowadzając ten dowód organ powiatowy nie zachował wymagań określonych w art. 79 k.p.a. Okoliczność ta podniesiona została przez skarżącego tak przed wydaniem zaskarżonej decyzji (tj. w toku postępowania odwoławczego), jak i w skardze, i stanowiła w efekcie o konieczności uchylenia zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.. Należało bowiem przyjąć, iż świadczy o wystąpieniu w sprawie przesłanki wznowienia postępowania uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozwijając powyższe dostrzec należy, iż stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie zaś art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Z powyższego wynika, że podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest (po uprzednim prawidłowym ustaleniu kręgu stron), zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (w tym także w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, na zlecenie organu odwoławczego, o którym mowa w art. 136 k.p.a.). Przejawem tego jest art. 79 Kodeksu. Na jego podstawie organ ma obowiązek zawiadamiać strony o wszystkich podejmowanych czynnościach, tj. o zamiarze przeprowadzenia poszczególnych dowodów, a także umożliwiać im udział w tych czynnościach. Dodać należy, iż stosownie do treści art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. W orzecznictwie, w kontekście ww. regulacji prawnych zauważa się, iż "Zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom w szczególności jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy" (v. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. II GSK 1125/13, Lex nr 1572594). W orzecznictwie zauważa się także, że "Naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. nie konwaliduje ewentualne późniejsze zapoznanie strony z treścią protokołu przesłuchania świadków, lecz bez zapewnienia stronie udziału w tej czynności procesowej. Taki dowód należy powtórzyć." (v. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 981/10, Lex nr 1083725). W konsekwencji, stwierdzić trzeba, iż naruszenie art. 79 k.p.a. poprzez niezachowanie wymogów w nim uregulowanych i przeprowadzenie dowodu bez zapewnienia stronie udziału w tej czynności, stanowi przejaw naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. To zaś obliguje sąd administracyjny (w przypadku podniesienia powyższego w skardze) do uchylenia badanego rozstrzygnięcia w oparciu o ww. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ powiatowy, stosując się do postanowienia organu wojewódzkiego wydanego w trybie art. 136 k.p.a., pismem z dnia 17 września 2014 r. zawiadomił o przeprowadzeniu dowodu, tj. wskazał, że zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. wyznaczył na dzień 15 października 2014 r. przeprowadzenie dowodu z oględzin na terenie działki nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...]w [...]. Przy czym, pismo to skierował wyłącznie do inwestora, pomijając pełnomocnika skarżącego. Nie budzi zaś żadnych wątpliwości, iż skarżący jest stroną tego postępowania, co więcej – jego inicjatorem. W konsekwencji w dniu 15 października 2014 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny nieruchomości bez udziału wszystkich stron, bo z pominięciem skarżącego (a precyzyjniej – jego pełnomocnika). Obrazuje to protokół z tej czynności, w oparciu o który to organ odwoławczy wydał następnie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Należy przy tym pokreślić, iż dowód z oględzin przeprowadzonych w dniu 15 października 2014 r. stanowił choć nie jedyny to zasadniczy dowód w sprawie. W oparciu o ustalenia wówczas poczynione zapadła zaskarżona i kontrolowana obecnie przez Sąd decyzja. Dodać też trzeba, iż ww. uchybienie (wynikające z niedopełnienia obowiązków uregulowanych w art. 79 § 1 k.p.a.) nie mogło być naprawione poprzez umożliwienie skarżącemu, czy jego pełnomocnikowi zapoznania się z protokołem z oględzin. Dowód z oględzin należało powtórzyć zachowując wymogi wynikające z ww. art. 79. W konsekwencji Sąd uznał, iż naruszenie, do którego w sprawie doszło, a to poprzez niedopełnienie obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a., jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i jako podniesione w skardze musiało determinować orzeczenie Sądu w niniejszej sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, iż zachowanie wymagań określonych ww. przepisie Kodeksu, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, traktowane jest w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych jako bezwzględny obowiązek organu administracji publicznej, nadto – stanowiący gwarancję realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Z tych też przyczyn skarga zasługiwała na uwzględnienie. Za zasadny należało bowiem uznać podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż pozostałe zarzuty podniesione w skardze, w tym zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. należało uznać za co najmniej przedwczesne biorąc pod uwagę, iż w sprawie należy uzupełnić postępowanie wyjaśniające, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu z dnia 8 maja 2014 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2537/13, z poszanowaniem przy tym zasady ogólnej Kodeksu czynnego udziału strony w postępowaniu.

Niemniej, w ocenie Sądu, ta część zarzutów skargi, która kwestionuje postępowanie dowodowe a dotyczy prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę już z tej przyczyny w tym postępowaniu nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem zważyć, iż niniejsze postępowanie prowadzone z wniosku skarżącego, dotyczy inwestycji realizowanej w oparciu o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę. Pozwolenie to jest ostateczne, nadto - było badane przez tut. Sąd. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1200/12 WSA w Warszawie oddalił (m. in.) skargę B. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1080/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne wniesione od ww. wyroku Sądu I instancji. Z powyższego wynika zatem, iż decyzja o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji jest ostateczna i prawomocna. W tej sytuacji zadaniem organów nadzoru budowlanego jest jedynie ustalenie, czy obiekt realizowany jest zgodnie z warunkami tej decyzji i przepisami, a to w kontekście art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. Organy te nie mogą natomiast czynić odmiennych ocen i ustaleń od tych, wynikających z ww. decyzji o pozwoleniu na budowę (i dokumentacji zatwierdzonej tą decyzją). Postępowanie tych organów nie może również prowadzić do kwestionowania warunków pozwolenia na budowę, jak i do weryfikacji tego pozwolenia. Temu służył/służy odrębny tryb, przed organami architektoniczno-budowlanymi, a nie przed organami nadzoru budowlanego. Zauważyć zaś trzeba, iż większość zarzutów podnoszona w postępowaniu przez skarżącego dotyczy dokumentacji zatwierdzonej pozwoleniem na budowę (i wskazuje na jej wadliwość, niekompletność). Co istotne, zarzuty te były już podnoszone przez skarżącego w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, a przejawem tego jest m. in. treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. jw., w którym to Sąd Naczelny z przywołaniem konkretnych dokumentów wskazał na ich niezasadność. Tak ocenił sprawę odprowadzania wód opadowych i zapewnianie wody do celów przeciwpożarowych, mocno sygnalizowane także w niniejszej sprawie.

Konkludując, orzekając ponownie w sprawie [...] WINB winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu i zlecić ponownie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego organowi powiatowemu (w trybie art. 136 Kodeksu), ze wskazaniem na wymogi wynikające z art. 79 k.p.a. W zakresie konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego winien zaś wziąć pod uwagę wcześniejszy wyrok Sądu zapadły w tej sprawie. Natomiast analizując zarzuty podnoszone przez skarżącego, winien uwzględnić powyżej poczynione spostrzeżenia.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

informacje o jednostce