Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1638/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 9
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oraz ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, J. R. (dalej zwany "Skarżącym") na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. o sygn. akt [...] z [...] lipca 2006 r., nabył w całości spadek po zmarłej matce – I. R.. W dniu 31 sierpnia 2006 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zeznanie podatkowe Skarżącego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, w którym wykazał fakt nabycia w drodze dziedziczenia udział 1/2 lokalu hipotecznego nr [...] o pow. 34, 02m2, położonego w W. przy ul. [...]. W zeznaniu tym określił wartość rynkową prawa majątkowego będącego przedmiotem spadku w dniu powstania obowiązku podatkowego na kwotę 120 000 zł (całość), długi, ciężary i nakłady obciążające nabyte rzeczy lub prawa majątkowe – 4 830 zł (koszt pogrzebu - ryczałt), łączną czystą wartość (po potrąceniu długów i ciężarów) – 55 170 zł.

Ponadto Skarżący złożył oświadczenie, że będzie zamieszkiwał w nabytym lokalu co najmniej przez 5 lat od daty złożenia zeznania podatkowego. W związku z tym, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm., dalej zwanej "upsd"), z podstawy opodatkowania wyłączono 17, 01m2 powierzchni użytkowej lokalu w kwocie 60 000 zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] września 2006 r. ustalił, że nie powstaje zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem wypełnienia wymogów wynikających z art. 16 upsd.

Wezwaniem z 23 sierpnia 2011 r. Organ wezwał Skarżącego do udzielenia wyjaśnień dotyczących spełnienia warunków określonych w art. 16 upsd., tj. zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym otrzymanym w spadku.

Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że mieszkanie przy ul. [...] w W. sprzedał w grudniu 2010 r., a pieniądze wpłacił do Spółdzielni [...] na zakup nowego mieszkania w M.. Do pisma dołączył kserokopię pierwszej strony "Umowy nr [...]", zawartej pomiędzy M., a Z. R., w sprawie określenia warunków budowy lokalu mieszkalnego i miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym w inwestycji [...] w M., budynek "D".

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po I. R., w związku z niespełnieniem warunków ulgi w podatku, zgodnie z art. 16 upsd.

Skarżący pismem z dnia 31 lipca 2012 r. wniósł o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na to, iż w okresie 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego sprzedał otrzymany testamentem lokal i przeznaczył wszystkie otrzymane zasoby pieniężne ze sprzedaży lokalu na następny lokal mieszkalny, prawo do ulgi nie wygasło. Do pisma załączył kserokopię umowy nr 31 z dnia 25 sierpnia 2010 r. i aktu notarialnego z dnia 26 listopada 2010 r., Rep. A nr [...], na mocy którego zbył lokal mieszkalny nr [...], położony w W. przy ul. [...], za kwotę 210 000 zł.

Pismem z dnia 21 października 2012 r. Skarżący poinformował, że zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] od 1968 r., a jego zmiana była uzasadniona warunkami mieszkaniowymi. Wskazał także, że rozpoczął zamieszkiwanie i nabył ten lokal w terminie 6 miesięcy od zbycia poprzedniego.

Z kolei pismem z dnia 27 listopada 2012 r. Skarżący poinformował, że nie posiada aktu notarialnego nabycia mieszkania. Wskazał, że Spółdzielnia [...] spóźniła się z oddaniem mieszkań. Dopiero po 7 grudnia 2012 r. odda do używania kupione mieszkania. Skarżący podkreślił, że wszystkie pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania przy ul. [...] wpłacone zostały na nabycie mieszkania w M. na konto spółdzielni [...], tym samym posiada zaświadczenie ze spółdzielni o dokonanej wpłacie na nabyte mieszkanie. Zaznaczył, że pod umową podpisała się jego żona, lecz posiadają oni wspólność majątkową.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] września 2006 r. w sprawie podatku od spadku po zmarłej I. R., oraz ustalił podatek od spadków i darowizn z tytułu spadku w kwocie 2 571 zł. W uzasadnieniu Organ podkreślił, że wobec braku należytego udokumentowania faktu spełnienia przesłanek uprawniających do zachowania ulgi, należało stwierdzić istnienie przesłanek do wygaśnięcia decyzji z dnia [...] września 2006 r., ponieważ Skarżący nie spełnił warunku uzyskania ulgi wymienionej w art. 16 ust. 2 pkt 5 upsd. Organ wskazał jednocześnie, że w związku z zaliczeniem Skarżącego, ze względu na stopień pokrewieństwa ze spadkodawcą, do I grupy podatkowej, na podstawie art. 9 ust. 1 upsd, odliczona została kwota w wysokości 9 637 zł, niepodlegająca opodatkowaniu. W związku z tym ustalono należny podatek od spadku w kwocie 2 571 zł (822, 20 zł + 7% x 24 977 zł).

Skarżący,, odwołaniem z 3 marca 2013 r., wniósł o uchylenie ww. decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie art. 16 i nast. Upsd, poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego pomimo, iż przeznaczył wszystkie otrzymane pieniądze ze sprzedaży mieszkania na następne mieszkanie, otrzymał decyzję wymierzającą podatek.

W uzasadnieniu zacytował treść art. 16 upsd oraz stwierdził, iż jego prawo do ulgi nie wygasło, gdyż w okresie 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego sprzedał otrzymany testamentem lokal i przeznaczył wszystkie otrzymane zasoby pieniężne ze sprzedaży lokalu na następny lokal mieszkalny.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji z [...] lutego 2013 r.

W ocenie Organu odwoławczego wygaśnięcie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2006 r. w sprawie podatku od spadku po zmarłej I. R., stwierdzone zaskarżoną decyzją, jest w pełni uzasadnione okolicznością niespełnienia przez Skarżącego ustawowych przesłanek do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o których mowa w art. 16 ust. 7 upsd. Jednocześnie zaznaczył, iż zgodnie z art. 258 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli strona nie dopełniła przewidzianych w tej decyzji lub w przepisach prawa podatkowego warunków uprawniających do skorzystania z ulg.

Zdaniem Organu zawarcie umowy nr 31 pomiędzy M. z siedzibą w W., a Z. R., w sprawie określenia warunków budowy lokalu mieszkalnego i miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym w inwestycji [...] w M., budynek "D", jak też dokonanie wpłat na poczet ceny, bez wątpienia mogą prowadzić do nabycia własności lokalu, ale nie są z nim równoznaczne, gdyż przeniesienie własności lokalu mieszkalnego wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Organ zaznaczył, że z treści art. 16 ust. 7 upsd, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., jednoznacznie wynika, iż o prawie do ulgi przesądza nie fakt poniesienia nakładów na budowę lokalu mieszkalnego, lecz jego nabycie, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zbycia lokalu nabytego w drodze spadku. Tym samym wskazał, iż 6 miesięczny termin nabycia innego lokalu mieszkalnego upłynął w dniu 26 maja 2011 r., zaś Skarżący do dnia 27 listopada 2012 r. nie posiadał aktu notarialnego, który mógłby stwierdzić nabycie lokalu, tj. półtora roku po upływie ustawowo wskazanego terminu.

Ponadto Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż Skarżący błędnie przywołał treść art. 16 upsd w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., opierając na niej linię swojej argumentacji, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629), do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r. (w rozpatrywanej sprawie nabycie spadku po zmarłej I. R. nastąpiło w dniu [...]listopada 2005 r., tj. w dniu śmierci spadkodawcy), stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Reasumując Dyrektor stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w prawidłowy sposób określił podstawę opodatkowania oraz ustalił wysokość podatku od spadków i darowizn, zapewniając przy tym Skarżącemu czynny udział na każdym etapie prowadzonego postępowania.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skargą z dnia 3 czerwca 2013 r. wniósł o uchylenie w całości obydwu decyzji oraz przekazanie sprawy w całości do rozpoznania Organowi pierwszej instancji, zarzucając decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. naruszenie art. 16 i nast. upsd poprzez błędną wykładnię w wyniku czego pomimo, iż przeznaczył wszystkie otrzymane pieniądze ze sprzedaży mieszkania na następne mieszkanie, otrzymał decyzję wymierzającą podatek.

W uzasadnieniu, przywołując treść art. 16 upsd, stwierdził, iż jego prawo do ulgi nie wygasło, gdyż w okresie 5 lat od dnia złożenia zeznania podatkowego, sprzedał otrzymany testamentem lokal i przeznaczył wszystkie otrzymane zasoby pieniężne ze sprzedaży lokalu na następny lokal mieszkalny. Jednocześnie poinformował, że nie posiada aktu notarialnego nabycia mieszkania, gdyż Spółdzielnia [...] spóźniła się z oddaniem mieszkań. Wskazał, że wszystkie pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania przy ul. [...] wpłacone zostały na nabycie mieszkania w M. na konto spółdzielni [...], tym samym posiada zaświadczenie ze spółdzielni o dokonanej wpłacie na nabyte mieszkanie. Zaznaczył, że pod umową podpisała się jego żona, lecz posiadają oni wspólność majątkową.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy niniejszej został ustalony prawidłowo, i nie jest on przedmiotem sporu pomiędzy Stronami. Sporna natomiast jest kwalifikacja prawna okoliczności faktycznej, sprowadzającej się do tego, że Skarżący sprzedał nabyty tytułem spadku lokal, a następnie otrzymaną z tego tytułu kwotę przeznaczył na nabycie innego lokalu mieszkalnego, przy czym nie nastąpiło "nabycie" nowego lokalu w prawnorzeczowym sensie tego słowa. Jest bowiem poza sporem, że Skarżący nie posiadał "...aktu notarialnego nabycia mieszkania", zaś "...Spółdzielnia [...] spóźniła się z oddaniem mieszkań." (pismo Skarżącego z dnia 27 listopada 2012 r.).

Jak wynika z art. 16 ust. 7 upsd, o prawie do ulgi nie przesądza poniesienie nakładów na nowe mieszkanie, czyli zawarcie umowy o charakterze obligacyjnym, lecz dopiero nabycie rzeczowego prawa do mieszkania/lokalu, i to nabycie nie późniejsze, niż w ciągu sześciu miesięcy od zbycia lokalu wcześniej nabytego w drodze spadkobrania. Tego zasadniczego warunku Skarżący niewątpliwie nie spełnił.

Trafnie zauważył Dyrektor, że zawarta w skardze argumentacja opiera się na brzmieniu art. 16 upsd, jakie obowiązywało dopiero od 1 stycznia 2007 r. W niniejszej natomiast sprawie przepis ten miał zastosowanie w takim brzmieniu, jakie obowiązywało przed tą datą, gdyż nabycie spadku po zmarłej I. R. miało miejsce [...] listopada 2005 r. Data nabycia spadku jest kolejną okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.