Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 449/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2  pkt 7d, art. 23
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r. ([...]) wydaną na podstawie art. 7, 77, 104 i 107 kpa oraz art. 2 pkt 7 d i art. 8 b, 12, 19, 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) Wójt Gminy orzekł o nienależnie pobranym świadczeniu z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej tj. A. G., w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., przyznanym na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 2013 r. oraz nr [...]) z dnia [...] 2013 r., w kwocie 2 700, 00 zł.

Wskazał organ, iż z przesłanego w dniu 20 grudnia 2013 r. przez dłużnika alimentacyjnego J. M. pisma informującego o dokonywaniu dobrowolnych wpłat zasądzonych alimentów na konto M. G. - przedstawiciela ustawowego osoby uprawnionej A. G. wynika, że dłużnik od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. dokonywał na rzecz osoby uprawnionej regularnych wpłat zasądzonych alimentów - dostarczone zostały stosowne potwierdzenia dokonywanych wpłat. W dniu 30 grudnia 2013 r. M. G. - przedstawiciel osoby uprawnionej, przedłożyła w siedzibie ośrodka wyciągi bankowe z osobistego konta, składając równocześnie pisemne oświadczenie potwierdzające otrzymywane wpłaty (lipiec 2013 r. - 400 zł; sierpień 2013 r. - 400 zł, wrzesień 2013 r. - 400 zł; październik 2013 r. - 500 zł; listopad 2013 r. - 500 zł; grudzień 2013 r. - 500 zł).

Wyjaśnił organ, że na podstawie decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...], oraz z dnia [...] 2013 r. nr [...], Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wypłacał M. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną A. G. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Strona nie poinformowała Ośrodka mimo wcześniejszego pouczenia w formie pisemnej jak i ustnej o konsekwencjach równoczesnego pobierania alimentów od dłużnika oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacanego przez GOPS. Wobec powyższego uznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. G. w okresie od 01.07.2013 r. do 31.12.2013 r. za nienależnie pobrane.

Od powyższej decyzji M. G. złożyła odwołanie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 8, 9 oraz art. 10 kpa przez niewłaściwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez uwzględnienia zasady ochrony interesu społecznego i słusznego interesu stron oraz pominięcie okoliczności, iż wpłaty otrzymywane od dłużnika odwołująca się bezpośrednio zarachowała na inne wymagalne należności objęte tytułem wykonawczym; naruszenie art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną jego interpretację i zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że świadczenie pobrane przez odwołującą się jest świadczeniem nienależnym; naruszenie art. 23 w/w ustawy przez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż odwołująca się jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy stan taki nie zaistniał. Zdaniem odwołującej się, organ dokonując pobieżnej i wybiórczej analizy materiału dowodowego pominął fakt, iż odwołująca posiada względem dłużnika wierzytelność z tytułu alimentów na rzecz małoletniego syna, a nadto wierzytelność w zakresie zasądzonych na jej rzecz wyrokami sądu kwot : 1.250 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 czerwca 2012 r. tytułem wydatków związanych z ciążą i porodem i 2.250 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 czerwca 2012 r. tytułem trzymiesięcznego utrzymania. Odwołująca podniosła nadto, że o fakcie posiadania dwóch rodzajów wierzytelności odwołująca się informowała organ wielokrotnie, jednakże fakty te zostały całkowicie pominięte. Nieprawdą jest by potwierdziła fakt pobierania bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego kwot na poczet alimentów w okresie od lipca do grudnia 2013 r., przeciwnie - od początku trwania postępowania w sprawie zwracała organowi uwagę, iż J. M. posiada względem jej osoby dodatkowe zadłużenie na kwotę 3.500 zł należności głównej oraz odsetki ustawowe.

Decyzją z dnia 30 grudnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 77 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Osobą uprawnioną w rozumieniu ustawy jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art. 2 pkt 11). Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami (art. 23 ust. 1). Z kolei w myśl art. 2 pkt 7 d) ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.

W niniejszej sprawie odwołująca się uzyskała na podstawie dwóch decyzji Wójta Gminy: z dnia [...] 2013 r. oraz [...] 2013 r. uprawnienie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na uprawnionego A. G., w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 maja 2013 r. do 30 września 2013 r. oraz od 1 października 2013 r. do 30 września 2014 r. z uwagi na to, że egzekucja alimentów zasądzonych od dłużnika alimentacyjnego J. M. wyrokiem z 25 lutego 2013 r. (sygn. akt [...]), okazała się bezskuteczna i zostały spełnione warunki do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odwołująca się została należycie pouczona, że w razie wystąpienia np. zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie, a osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu.

W sprawie ustalono, że J. M. dokonał wpłaty na poczet zadłużenia w kwocie 6. 058,07 zł z tytułu zaległości od listopada 2012 r. do listopada 2013 r. Ustalono nadto, że wpłaty dokonane przez J. M. w lipcu, sierpniu i wrześniu 2013 r. po 400 zł oraz w październiku, listopadzie i grudniu 2013 r. po 500 zł w łącznej kwocie 2700 zostały zaliczone w pierwszej kolejności na poczet należności zasądzonych wyrokami od 12 czerwca 2012 r. na wydatki związane z ciążą i porodem oraz trzymiesięcznego utrzymania. M. G. nie wyjaśniła natomiast na poczet jakich należności zaliczyła wpłaty dokonane przez J. M. w listopadzie i grudniu 2012 r., styczniu, lutym, marcu, kwietniu, maju i czerwcu 2013 r. na łączna kwotę 3.500 zł. Nadto składając wnioski z dnia 3 października 2013 i 24 września 2013 r. o przyznanie świadczenia na koleje okresy zataiła fakt dokonywanych wpłat przez dłużnika alimentacyjnego.

W realiach niniejszej sprawy niesprzeczne jest, że M. G. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała wpłaty bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego. Ziściły się zatem okoliczności, które zgodnie z podpisanymi oświadczeniami i pouczeniami miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odwołująca się na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionowała faktu przyjęcia środków od dłużnika, co zresztą jest dostatecznie potwierdzone przez organ w zebranym materiale dowodowym sprawy.

Twierdzenia odwołującej się jakoby organy pominęły fakt istniejącego długu alimentacyjnego i nie zaliczyły kwoty uzyskanej od dłużnika w poczet innych należności od dłużnika wymaganych tytułem wykonawczym (a tak powinny uczynić jej zdaniem), lecz uznały, że kwota ta dotyczy tego samego okresu, w którym wypłacono świadczenie z funduszu alimentacyjnego i niezasadnie orzekły o jej nienależnym pobraniu, nie mogą zostać uznane za zasadne. Zmieniły się bowiem przepisy ustawy w części dotyczącej kwalifikacji środków jako nienależnie pobranych. Z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obowiązującej już w dacie przyznania świadczeń wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Zmiana tego przepisu weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. i została wprowadzona ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1212). Odnosząc się do daty decyzji przyznającej świadczenie istotna jest treść art. 3 ww. ustawy, który stanowi, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.

Wobec wydania obydwu decyzji przyznających świadczenie decyzji po dniu 31 grudnia 2011 r., dotychczasowe regulacje nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie nieskuteczne jest powoływanie się w odwołaniu na orzecznictwo dotyczące rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy ustawy w poprzednim brzmieniu. W niniejszej sprawie organy administracji orzekając zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami art. 28 ust. i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów musiały uwzględnić fakt, że odwołująca się w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymała także od dłużnika alimentacyjnego wpłaty na poczet zadłużenia lipiec 2013 r. – 400 zł., sierpień 2013 r. - 400 zł, wrzesień 2013 r. 400 zł, październik 2013 r. 500 zł., listopad 2013 r. – 500 zł., grudzień 2013 r. – 500 zł.

Zatem w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego strona uzyskała także alimenty bezpośrednio od dłużnika. Biorąc pod uwagę wskazaną w przepisie art. 28 ww. ustawy kolejność zaspokajania dłużnika alimentacyjnego nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres strona odwołująca się chce zaliczyć otrzymane alimenty. W sensie prawnym obojętne jest czy przekazane środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Obecnie organ administracji nie bada tego zagadnienia, lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu :

- naruszenie art. 7 kpa polegające na tym na niewłaściwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie wzięcie pod uwagę tego, iż J. M. zobowiązany był do zwrotu skarżącej także kwoty 3.500,00 zł z tytułu wydatków związanych z ciążą i porodem a także trzymiesięcznego utrzymania, a więc skarżąca mogła zarachować wpłatę w wysokości 2.700,00 zł na rzecz przedmiotowego długu;

- naruszenie art. 2 pkt 7 lit d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędne przyjęcie, że skarżąca w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymała zaległe lub bieżące alimenty niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, pomimo iż J. M. zaspokoił dług względem M. G. z innego tytułu prawnego niż alimenty;

-naruszenie art. 23 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy nie zachodziła przesłanka do ich stosowania;

-naruszenie art. 2 ust 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy nie chodziła przesłanka do jego stosowania;

-naruszenie art. 451 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy J. M. wpłacając kwotę 2.700,00 zł nie wskazał M. G. który z długów chce zaspokoić, a więc skarżąca mogła zaliczyć powyższą kwotę na dług z tytułu wydatków związanych i porodem a także trzymiesięcznego utrzymania oraz wystawić stosowne pokwitowanie.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; dopuszczenie dowodów wskazanych w treści uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Analizując treść rozstrzygnięcia oraz sposób jego zredagowania należało uznać, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą, że świadczenie pobrane przez skarżącą a przyznane na rzecz małoletniego syna, w okresie od 1 lipca 2013 do 31 grudnia 2013 r., w kwocie 2 700,- zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 2 pkt. 7d, art. 8b, art. 12, art. 19 i art. 23 i 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. O pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2015.859 ze zm.), dalej ustawa. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego uważa się natomiast świadczenia enumeratywnie wymienione w art. 2 pkt 7 ustawy który w lit. "d" określa, iż jest to "świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów" (w brzmieniu po dniu wejścia w życie Ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Dz.U. 2011.1212). Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi stanowisko organów zgodnie z którym świadczenie wypłacone skarżącej z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Ze stanowiskiem tym skarżąca nie zgadza się twierdząc, że dokonała zaliczenia wpłat dokonywanych przez zobowiązanego do alimentacji dziecka J. M. w powyższym okresie, w kwocie 2 700,-zł na poczet istniejącego długu z tytułu należności zasądzonych na jej rzecz wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2013 r. w sprawie [...] z tytułu wydatków związanych z ciążą i porodem, oraz kosztami trzymiesięcznego utrzymania. Twierdzi skarżąca, że wobec skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 451 § 2 k.c., pobrane za sporny okres świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 2 pkt. 7d, art. 8b, art. 12, art. 19 i art. 23 i 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. O pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2015.859 ze zm.), dalej ustawa. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego uważa się natomiast świadczenia enumeratywnie wymienione w art. 2 pkt 7 ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 7 lit. d ustawy ilekroć jest w niej mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to "świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów". Dla zastosowania powyższej regulacji w takim brzmieniu w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy istotne jest, że obydwie decyzje, na podstawie których skarżąca pobierała świadczenia alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego zapadły po dniu 31 grudnia 2011 r. Aktualne bowiem brzmienie przywołanego wyżej przepisu definiującego jeden z przypadków nienależnie pobranego świadczenia weszło w życie w dniu 1 stycznia 2012 r., w związku z regulacją przewidzianą w Ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2011.1212). Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy zmieniającej, sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.

Za bezsporne należało uznać, że skarżąca w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. tj. w okresie objętym decyzjami Wójta Gminy z dnia [...] 2013 r. nr [...], oraz z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznającymi skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna A. G. w kwocie po 500 zł miesięcznie, otrzymywała od zobowiązanego do alimentacji dziecka J. M., bezpośrednio, kwoty po 400 złotych miesięcznie (za m-ce lipiec, sierpień, wrzesień 2013r.), oraz po 500 złotych miesięcznie (październik, listopad, grudzień 2013 r.). Łącznie skarżąca otrzymała od dłużnika w powyższym okresie kwotę 2700 zł. Wysokości jej ani faktu otrzymywania wpłat comiesięcznie, w kwotach jak to ustalił organ skarżąca nie kwestionuje. O fakcie tym powiadomiła organ prowadzący egzekucję pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. Nadto w toku postępowania administracyjnego przedłożyła bankowe potwierdzenia przelewów na swoje konto. Sąd dostrzega różnicę między kwotą ustaloną przez organy (2 700,-zł) w porównaniu z kwotą wynikającą z pisma skarżącej skierowanego do organu egzekucyjnego skarżącej za miesiąc listopad 2013 r. Wobec niekwestionowania przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego treści pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 23 grudnia 2013 r. skierowanego do Wójta Gminy (w aktach adm. brak numeracji stron), wskazującego na wysokość kwot wpłaconych przez dłużnika w okresie od 1 lipca do 14 listopada 2013 r., dowodu w postaci kopii przelewu bankowego na kwotę 500,- zł z 10 grudnia 2013 r. przedłożonego organowi przez skarżącą, oraz braku zarzutów skargi, iżby kwota ustalona przez organy nie odpowiadała wysokości kwoty wpłaconej skarżącej bezpośrednio przez dłużnika w spornym okresie należało uznać, że wysokość kwoty wpłaconej przez dłużnika skarżącej jest niesporna. Zdaniem Sądu, organy ustalając, że kwota świadczeń pobranych przez skarżącą z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie, nie naruszyły prawa. Istotne jest, czego skarżąca również nie kwestionuje, że w okresie tym pobierała świadczenia z funduszu, jednocześnie przyjmując co miesiąc wpłaty bezpośrednio od dłużnika. Rozważyć należało, czy organy zasadnie nie uwzględniły stanowiska skarżącej, zgodnie z którym uzasadnione było pobieranie w spornym okresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wobec zaliczenia przez skarżącą spornej kwoty na rzecz innych należności wynikających z w/w wyroku Sądu Rejonowego.

Argumentacja skargi kwestionująca zakwalifikowanie przez organy otrzymywanych przez skarżącą kwot jako alimentów od dłużnika oparta jest na zarzucie naruszenia przez organy art. 451 Kodeksu cywilnego. Przepis ten przewiduje, że dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić (§1). Jeżeli dłużnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa sposobu zarachowania spełnionego świadczenia może to uczynić wierzyciel, wystawiając pokwitowanie o zaliczeniu otrzymane świadczenie na poczet jednego z długów (§2). W braku zaś oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się na poczet najdawniej wymagalnego długu. Ocena twierdzeń i stanowiska skarżącej, wraz z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wskazują jednoznacznie na niezasadność zarzutów skargi. W aktach administracyjnych brak dowodów na to, aby dłużnik J. M. skorzystał ze swojego uprawnienia wynikającego z art. 451 § 1 Kc. Należy jednak zwrócić uwagę, co podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, że pomiędzy spełnieniem świadczenia przez dłużnika, przy braku dyspozycji który z długów chce on zaspokoić a wystawieniem przez wierzyciela pokwitowania (art. 451 § 2 Kc) powinno zachodzić bezpośrednie następstwo czasowe. W przeciwnym razie należy przyjąć, że żadna ze stron nie skorzystała z możliwości wyboru. Stanowisko takie wyrażane jest jednolicie w doktrynie i orzecznictwie (por. Kodeks cywilny, Tom II Komentarz, red. M. Gutowski, Duże Komentarze Becka, W-wa 2016, str. 9-10, także System Prawa Prywatnego pod red. A. Olejniczaka Tom 6, C.H. Beck 2010, F. Zoll, str. 44 i nast., wyrok SN z 16.01.2015, III CNP 1/14, dostępny w internecie). W wyroku z dnia 27.11.2002 r., I CKN 133/2000 Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że dłużnik powinien otrzymać pokwitowanie natychmiast z chwilą spełnienia świadczenia. Zauważyć należy, że oświadczenie skarżącej skierowane do dłużnika J. M. o zaliczeniu spornych, uiszczanych w okresie od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. rat zostało dołączone przez skarżącą do odwołania od kontrolowanej w nin. sprawie decyzji organu pierwszej instancji i nosi datę 21 lutego 2014 r. Ostatnia wpłata (500,-zł) stanowiąca część spornej kwoty została uiszczona przez dłużnika w dniu 10 grudnia 2013 r. co wynika z przedłożonego przez skarżącą potwierdzenia transakcji. Brak zatem podstaw do uznania, że skarżąca wobec braku dyspozycji dłużnika dokonała wyboru, o którym mowa w art. 451 § 2 Kc – oświadczenie skarżącej z dnia 21 lutego 2014 r. jest w takich okolicznościach pozbawione znaczenia prawnego. Nie zachodzi bowiem bezpośrednie następstwo czasowe wydania przez wierzyciela pokwitowania po każdej z dokonanych przez dłużnika wpłat w okresie od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. Organ miał więc podstawę do dokonania oceny charakteru otrzymanych przez skarżącą wpłat na podstawie całokształtu materiału dowodowego : w aktach zalega kopia pisma podpisanego z dnia 12 grudnia 2013 r. podpisanego przez skarżącą, skierowanego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, do sygn. [...] w którym skarżąca wnosiła o "ograniczenie egzekucji" z uwagi na otrzymanie od dłużnika kwoty wskazanej w tym piśmie, wpłaconej w comiesięcznych ratach. Nadto organ dysponował pismem dłużnika z dnia 19 grudnia 2013 r. złożonym w OPS, w którym J. M. podawał, że "...od miesiąca marca 2013 r. (w tym zakresie pismo czytelne) od chwili zapadnięcia wyroku wpłacam całą kwotę zasądzonych alimentów i jeśli jest taka możliwość to proszę o cofnięcie funduszu alimentacyjnego...". Sąd podkreśla, że w dacie sporządzenia i złożenia przez skarżącą pisma z dnia 12 grudnia 2013 r. do Komornika Sądowego, nie toczyło się inne postępowanie egzekucyjne z wniosku skarżącej – jedynie to, mające na celu wyegzekwowanie od dłużnika alimentów. Skarżąca we wniosku do Komornika z dnia 16 maja 2013r. (przy odwołaniu) wnosiła o wszczęcie egzekucji w celu wyegzekwowania zaległych i bieżących alimentów wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego. Dla oceny charakteru kwot wpłacanych przez dłużnika nie może nie mieć znaczenia i ten fakt, że oświadczenie skarżącej z dnia 21 lutego 2014 r. skierowane do dłużnika dotyczy wyłącznie spornej kwoty 2 700,- złotych, chociaż dłużnik dokonywał wpłat ratami od listopada 2012 r. Skarżąca zupełnie nie dostrzega sprzeczności w swoich twierdzeniach – pismem skierowanym do Komornika wnosi o ograniczenie egzekucji toczącej się wyłącznie co do alimentów z uwagi na wskazane wpłaty otrzymane bezpośrednio od dłużnika, zaś pismem z dnia 21 lutego 2014 r. informuje dłużnika o zaliczeniu kwoty 2 700,- zł na poczet należności wynikających z pkt. V i VI wyroku w sprawie [...]. W tej sytuacji organy nie naruszyły ani przepisów postępowania wskazanych w skardze ani przepisów prawa materialnego. Organy zgromadziły konieczny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy. Nie były bowiem obowiązane dochodzić i ustalać jakie w ogóle wierzytelności posiada skarżąca w stosunku do dłużnika, ale czy skarżąca otrzymywała w okresie pobierania z funduszu alimentacyjnego od dłużnika zaległe lub bieżące alimenty, co wynika z przepisu art. 2 ust. 7 lit. d ustawy. To bowiem stanowiło przedmiot kontrolowanego postępowania. Nie posiadały organy dowodu w postaci prawidłowo i zgodnie z art. 451 § 2 K.c. złożonego oświadczenia, a w zasadzie oświadczeń skarżącej o sposobie zarachowania dokonanych przez dłużnika comiesięcznie w okresie od lipca do grudnia 2013 r., wpłat, świadczących o okolicznościach przeciwnych niż ustalone. Z tych względów dalsze twierdzenia skargi pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.