Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 799/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1,  art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 14, art. 15 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 - 14, art. 21 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1, art. 36
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 48
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 72
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 53 par. 2,  art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 21, art. 31 ust. 3, art. 64, art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Rady Gminy N. W.L. z dnia 14 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2007r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu planowanej eksploatacji złoża iłów w miejscowości N. W. L. gmina N. W. L. Uchwała została opublikowana w Dz. U. Woj. [...] z dnia [...]. Przedmiotem planu jest ustalenie podstawowej funkcji terenu przeznaczonego na cele eksploatacji złoża surowca ilastego ceramiki budowlanej wraz z określeniem innych funkcji terenu położonego w granicach opracowania.

Wezwaniem z dnia 2 września 2007 r. skarżący A. B., powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 – tekst jednolity ze zm.) wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, podając, że jest właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] położonych na obszarze objętym postanowieniami planu.

W uzasadnieniu pisma skarżący wezwał Gminę do ponownego rozpatrzenia wszystkich jego uwag, które zgłosił do projektu planu. W szczególności powołał się na uwagę nr 5 dotyczącą kosztów sporządzenia planu. Koszty te, jak podniósł skarżący, zostały sfinansowane przez Spółkę A, która nie ma prawa do finansowania kosztów opracowania planu na obszarze, do którego nie posiada tytułu prawnego.

Rada Gminy negatywnie rozpatrzyła powyższe wezwanie do usunięcia naruszeń prawa.

Przedmiotem powołanych w wezwaniu uwag do projektu planu zgłoszonych przez skarżącego A. B. było:

1/ kwestionowanie przeznaczenia działek nr [...], [...], [...], [...] na cele eksploatacji iłów, z wnioskiem o przeznaczenie ich w planie miejscowym na cele jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. W uzasadnieniu uwagi skarżący podał, że działki rolne stanowią płaski i atrakcyjnie położony teren, eksploatacja gliny pogorszy ich walory, nadto kopanie iłów w tym miejscu byłoby nieuzasadnione, w przyszłości skarżący zamierza podzielić działkę [...] i wydzielić działkę na drogę wewnętrzną,

2/ kwestionowanie przeznaczenia działki [...] na cele eksploatacji iłów, z wnioskiem o przeznaczenie części tej działki na jednorodzinne budownictwo mieszkaniowe / ok. 0,4 ha/ i pozostawienie pozostałej jej części jako działki rolnej- wskazano, że działka ta jest położona bezpośrednio przy drodze do Ł., a skarżący planuje jej podział na trzy działki budowlane,

3/ nie wyrażenie zgody na przebieg gazociągu przez działkę nr [...],

4/ kwestionowanie zapisu w rozdziałe IX planu odbierającego prawo scalania i podziału nieruchomości- skarżący wniósł o zachowanie prawa do podziału i scaleń swoich oraz sąsiednich nieruchomości na potrzeby tworzenia zabudowy mieszkaniowej oraz inne pozwalające na pełne wykonywanie prawa własności,

5/ nieuwzględnienie w projekcie planu żywotnych interesów rolników i mieszkańców- uwzględniony został tylko partykularny interes wnioskodawcy polegający na utworzeniu kopalni wydobywającej iły. Tylko 0,5% powierzchni planu przeznaczono na cele mieszkaniowe. Skarżący podał, że wnioskodawca Spółka A posiada dziesiątki hektarów gruntów w L. i N. W. L. przeznaczonych na cele wydobywcze. Złoża te zapewniają produkcję na co najmniej 20 lat i w tej sytuacji przeznaczanie 150 ha na ten cel jest nieporozumieniem. Skarżący podniósł, że wnioskodawca, jeżeli grunty są mu potrzebne, winien uzyskać do nich tytuł prawny i planować na swoim, a nie na cudzym gruncie. Dotychczas właściciele gruntów nie uzyskali żadnych gwarancji wykupu i w tej sytuacji uchwalenie planu pogorszyło ich sytuację. Inwestor bez żadnych nakładów finansowych i bez ponoszenia ryzyka będzie dyktował warunki właścicielom działek. Skarżący zarzucał, że przeznaczenie takiej ilości gruntów na cele wydobywcze jest szkodliwe społecznie, na cele te winno się przeznaczyć tylko te grunty, do których inwestor uzyskał tytuł prawny.

6/ kwestionowanie prognozy oddziaływania na środowisko, która w ocenie skarżącego, nie przedstawia rzeczywistych zagrożeń i uciążliwości dla mieszkańców. Powyższa ocena wynika z uciążliwości eksploatacji gliny w istniejącej kopalni / praca w nocy, niedziele, święta/ powoduje ponadnormatywny hałas i zapylenie. Zamieszkiwanie w rejonie wydobycia i transportu będzie uciążliwe, albowiem będzie to zamieszkiwanie praktycznie na terenie kopalni.

W załączniku nr 2 do uchwały o uchwaleniu planu w punkcie 3 przedstawione zostało uzasadnienie wniesionych uwag, po ich rozpatrzeniu, w tym w/wym. uwag A. B. /ppkt 11/.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo Ochrony Środowiska / tekst jed. Z 2006r., Dz.U. Nr 129, poz. 902 ze zm./ złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez uwzględnienie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż. Wskazano, że w obszarze terenu objętego planem występuje złoże surowców ilastych "N. W. L." i "N. W. L. I". Jednocześnie prawie cały pozostały teren / poza udokumentowanymi złożami/ położony jest w zasięgu zalegania iłów. Złoże posiada opracowaną "Dokumentację geologiczną złoża iłów zastoiskowych w kat. C 2 do produkcji wyrobów ceramiki budowlanej "N. W. L." zatwierdzoną decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii z 3 kwietnia 1976r.

Odnosząc się do uwag dotyczących poszczególnych działek będących własnością skarżącego Rada wskazała:

- działka nr [...] stanowi część jednostek urbanistycznych [...] / teren planowanej eksploatacji, położony w granicach udokumentowanego złoża "N. W. L.", [...] - teren rolny- z uwagi na położenie terenu w granicach zasięgu zalegania iłów, dopuszcza się eksploatację pod warunkiem wcześniejszego udokumentowania złoża i uzyskania koncesji na poszukiwanie , rozpoznawanie i wydobywanie kopalin/ oraz [...] teren rolny- z uwagi na położenie terenu w zasięgu zalegania iłów, dopuszcza się eksploatację pod warunkiem wcześniejszego udokumentowania złoża i uzyskania koncesji na poszukiwanie , rozpoznawanie i wydobywanie kopalin/,

- działka nr [...] stanowi część jednostki urbanistycznej [...] - ustalenia takie jak przy terenie [...] i [...],

- działka nr [...] stanowi części jednostek urbanistycznych [...] teren planowanej eksploatacji, położony w granicach udokumentowanego złoża "N. W. L."/ i [...] -j.w.,

- południowa część działki nr [...] stanowi część jednostki urbanistycznej [...] / teren planowanej eksploatacji, położony w granicach udokumentowanego złoża "N. W. L.", pozostała część położona jest poza granicami planu,

- północna część działki nr [...] stanowi część jednostki urbanistycznej [...], pozostała część położona jest poza granicami planu.

Odnosząc się do wniesionych uwag Rada wskazała, że przeznaczenie w projekcie planu w/wym. działek na cele eksploatacji nie oznacza automatycznego umożliwienia eksploatacji w ramach obszarów [...]. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 4 tekstu planu do czasu wykonania prac związanych z udokumentowaniem złoża i otrzymaniem koncesji na wydobywanie obowiązuje bezwzględny zakaz pozyskiwania kopaliny. Powołano się przy tym na art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994r.- Prawo geologiczne i górnicze / tekst jedn. z 2005r. Dz. U. nr 228, poz. 1947 ze zm./ w myśl, którego przedsiębiorca ubiegający się o udzielenie koncesji na wydobywanie zobowiązany jest dołączyć m.inn. dowód istnienia prawa przysługującego wnioskodawcy do nieruchomości gruntowej, w granicach której ma być wykonywana zamierzona działalność w zakresie wydobywania kopaliny lub dowód przyrzeczenia jego ustanowienia. Zgodnie z § 14 tekstu planu do czasu przedłożenia wniosku o koncesję wydobycia kopaliny ze złoża wymagane jest uregulowanie stosunków własnościowych. Zgodnie z § 12 do czasu docelowego zagospodarowania dopuszcza się dotychczasowy sposób użytkowania terenu. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 4 i ust. 5 wprowadzono obowiązek przeprowadzenia starannej rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji złoża. W zakresie dotyczącym ewentualnej uciążliwości działalności eksploatacyjnej wskazano, że będzie ona analizowana w ramach odrębnego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia zgodnie z przepisami powołanej wyżej ustawy-Prawo Ochrony Środowiska

Ponadto powołano się na przepisy art. 18 ust. 2pkt 5 1art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm./ stosownie do których do wyłącznej właściwości rady Gminy należy uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania i Rada Gminy ustala zasady zagospodarowania przestrzennego określając między innymi przeznaczenie terenów, granice i sposoby zagospodarowania terenów.

Powołując się na powyższe Rada Gmina po rozpatrzeniu uwag A. B. uznała, że ze względu na występujące uwarunkowania prawne / w tym w zakresie ochrony złóż kopalin/, realizacja wniosku polegająca na zmianie przeznaczenia terenu na cele budowlane oraz związana z tym sprawa podziałów na działki budowlane nie jest możliwa. Ponadto częściowo uwzględniono uwagę w taki sposób, że działki nr [...], [...], [...] / położone poza granicami udokumentowanego złoża/ wyłączono spod planowanej eksploatacji / przed zmianą [...]/ pozostawiając je w dotychczasowym rolniczym użytkowaniu / po zmianie [...]/. Jednocześnie w ramach projektu planu trasa planowanego gazociągu nie przebiega przez teren działki [...].

Wskazano nadto, że uchwalenie planu miejscowego nie ogranicza praw własnościowych do terenu oraz dotychczasowego sposobu użytkowania terenu, natomiast daje możliwości realizacji zamierzeń / w tym inwestycyjnych/po wyeksploatowaniu i zrekultywowaniu złoża.

W skardze na powyższą uchwałę, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, A. B., wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały zarzucając naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i trybu jego uchwalania polegające na finansowaniu sporządzenia planu nie ze środków gminy, lecz Spółki A z siedzibą w W. Skarżący zarzucił nie uwzględnienie interesu skarżącego, zwłaszcza prawa do swobodnego dysponowania swoją własnością- narusza to przepisy Konstytucji RP / art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 241 ust. 1 w związku z właściwymi przepisami rozdziału III, a przede wszystkim z art. 90 ust. 1 i 2 Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zwłaszcza art. 6, art. 13 oraz art. 1 Pierwszego Protokołu do tej Konwencji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że uchwalony plan nadmiernie ogranicza jego prawa do dysponowania gruntem nieproporcjonalnie do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, nadużyte zostało przez Gminę władztwo przy ustalaniu przeznaczenia i zasad gospodarowania terenami stanowiącymi własność skarżącego, uwzględniony został wyłącznie interes Spółki A, a pominięte prawa skarżącego. Skarżący ponownie wskazał, że do uchwalenia planu doszło z inicjatywy w/wym. Spółki, która w całości sfinansowała koszty sporządzenia planu. Skarżący podał, że przed przystąpieniem do uchwalania planu / w 2004r./ informowano właścicieli nieruchomości, że w/wym. spółka jest zainteresowana wydobywaniem surowców ilastych z nieruchomości będących własnością rolników, że zamierza pozyskiwać złoże przez okres 15 lat z obszaru ok.15 ha. Tymczasem mimo uchwalenia planu w 2007r. nie zostały przedstawione przez Spółkę żadne propozycje dotyczące ustanowienia prawa do gruntu lub przyrzeczenia ustanowienia takiego prawa w celu prowadzenia eksploatacji iłów, co doprowadziło do tego, że właściciele nieruchomości stali się petentami i zakładnikami inwestora. Skarżący zarzucił, że wartość jego nieruchomości objętych planem została zaniżona, brak terenów budowlanych zmusi go i innych właścicieli atrakcyjnych gruntów do użyczenia swojego gruntu, gdzie jest udokumentowane złoże inwestorowi, jednakże jak podniesiono na pewno nie będzie tam prowadzona eksploatacja, albowiem tereny są położone przy samej szosie L. – Ł. , tereny te stanowić będą darmowe strefy ochronne dla istniejących kopalni i inwestora, który nie będzie zainteresowany pozyskaniem iłów, obecnie Spółka eksploatuje już i dysponuje wystarczającymi złożami na potrzeby cegielni. Skarżący podniósł, że w tej sytuacji uchwalenie planu w sposób bezpośredni narusza jego prawa własnościowe / np. zakaz podziału i scaleń nieruchomości na cele inne niż eksploatacyjne i rekultywacji/, postanowienia planu nie dają skarżącemu żadnych możliwości inwestycyjnych, zarzucono, że prace przy sporządzaniu planu finansowane w 100% przez Spółkę były tak prowadzone / w tym przez Urzędników Gminy/, aby nie utrudniać planów i celów inwestora, a cele i plany rolników pomijać.

W toku postępowania skarżący w swoich pismach procesowych z 3 kwietnia 2008r. 12 sierpnia 2008r. podtrzymał swoje zarzuty w tym dotyczące działań urzędników Gminy, którzy pracowali przy opracowaniu planu oraz ich stronniczość w trakcie opracowywania planu, jak i w trakcie spotkań z rolnikami, podniósł również , że wydobywanie iłów zostało nieprawidłowo zakwalifikowane przez urzędników jako cel publiczny, co umożliwiałoby sfinansowanie planu ze środków w/wym. Spółki

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi powołując się w szczególności na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym i zarzucając brak naruszenia interesu prawnego po stronie skarżącego, a więc brak legitymacji do wystąpienia ze skargą na uchwałę w sprawie uchwalenia planu miejscowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. 9 Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sadu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi formalne skargi zostały spełnione. Niewątpliwie uchwała Rady Gminy 14 marca 2007r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. Skarżący A. B. dopełnił też wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wystosowane w dniu 4 września 2007r. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Gminy w dniu 3 października 2007r. nieuwzględniła wniesionego przez skarżącego wezwania. Odpowiedź Rady Gminy została doręczona skarżącemu w dniu 5 października 2007r. Skarżący A. B. wniósł skargę na uchwałę w dniu 2 listopada 2007r. a zatem zachowany został 30 dniowy termin na wniesienie skargi wynikający z powołanego art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skoro wymogi formalne skargi zostały spełnione, obowiązkiem Sąd w następnej kolejności, jest zbadanie legitymacji skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Wniesienie skargi na uchwałę rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywołuje konieczność rozważenia zakresu kontroli zaskarżonej uchwały dokonywanej przez sąd administracyjny. Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera nawet unormowania dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na taką uchwałę, obowiązuje w tym zakresie możliwość wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym / t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm./. Legitymowanym do wniesienia skargi jest każdy czyj interes prawny lub uprawnienie ostały naruszone uchwałą.

Rozpoznając sprawę w powyższym zakresie Sąd zważył, że skarżący jest właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...] [...], które położone są na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z projektem planu miejscowego przez teren działki nr [...] planowano przebieg gazociągu, nadto część działki nr [...], część działki nr [...], działka nr [...] i część działki nr [...] stanowiły części jednostki planistycznej [...] , [...] i [...] – tereny rolne- z uwagi na położenie terenu w granicach zasięgu zalegania iłów, dopuszcza się eksploatację pod warunkiem wcześniejszego udokumentowania złoża i uzyskania koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin. Natomiast część działek nr [...], nr [...] i nr [...] położone są na obszarze [...] – teren położony w granicach udokumentowanego złoża "N. W. L.".

Uwagi skarżącego do projektu planu zostały częściowo uwzględnione, w ten sposób, że przez działkę nr [...] nie przewidziano przebiegu gazociągu a nadto działki nr [...], [...], [...] położone poza granicami udokumentowanego złoża/ wyłączono spod planowanej eksploatacji iłów, pozostawiając je w rolniczym użytkowaniu / obszar planistyczny [...]/. Natomiast obowiązujące pozostały zapisy planu dotyczące obszaru [...]. Zgodnie z zapisem planu symbol [...] oznacza teren planowanej eksploatacji – odkrywkowego wydobycia urobku i nadkładu, z sukcesywnym powiększaniem powierzchni do wyeksploatowania zasobu kopaliny. Teren położony w granicach udokumentowanego złoża "N. W. L.".

W świetle powyższych ustaleń planistycznych Sąd uznał, że skarżący jako właściciel nieruchomości objętych przedmiotowym planem w zakresie obszaru [...] ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę uchwalającą plan. Przeznaczenie nieruchomości skarżącego pod tereny eksploatacji kopaliny narusza interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności, co daje mu legitymację do wniesienia skargi na uchwałę.

Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to zasadności skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego /art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym/, w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy i jest wtedy zgodne z planem. Wykazanie, że przewidziane w planie rozwiązania naruszają interes prawny skarżącego nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi, gdyż uwzględnienie jej wymaga nadto wykazania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Obowiązujące w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm./ przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury planistycznej unormowanej w tej ustawie. Z art. 28 ust. 1 ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Zatem zachowanie wymogów procedury podlega kontroli sądu administracyjnego. Jednym z założeń tej procedury jest rozwiązywanie konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w sprawach związanych z planowaniem przestrzennym przyjmując ład i przestrzeń za podstawę tych działań. Planowanie przestrzenne , którego efektem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego siłą rzeczy powoduje konflikty interesów wskazanych podmiotów. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie / art. 14 ust. 8 ustawy/, określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości / art. 6 ust. 1 ustawy/. Jednakże prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy wynika nakaz uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym innych niż własność okoliczności, takie jak wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego, które uwzględnia się w zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczone uwarunkowania planowania przestrzennego wskazują na istotne znaczenie w procedurze tego planowania zasad rozwiązywania konfliktów między zainteresowanymi podmiotami. Jednym z instrumentów przewidzianych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym służącym rozwiązywaniu konfliktów jakie rodzi planowanie przestrzenne jest możliwość wniesienia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwagi rozpatruje Rada Gminy podczas uchwalania planu miejscowego. Możliwość wniesienia uwag służy temu, aby ten, którego interes prawny lub uprawnienie zostaną naruszone przez ustalenia uchwalonego w przyszłości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mógł jeszcze w trakcie projektowania przedstawić do rozważenia swoje racje a Rada Gminy winna rozważyć naruszenie interesu prawnego osoby wnoszącej uwagi.

Wskazać nadto należy, że sąd nie może ingerować we władztwo planistyczne gminy w sytuacji, gdy zachowane zostały wszystkie przepisy związane z procedurą uchwalania planu. Sąd administracyjny nie kontroluje celowości konkretnych zamierzeń planistycznych, gdyż wkraczałby w kompetencje rady gminy. Jego funkcją jest natomiast badanie czy podczas tworzenia planu nie naruszono przewidzianej w ustawie procedury planistycznej.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika iż przed podjęciem zaskarżonej uchwały został wyczerpany tok postępowania przewidziany w art. 17 ust. 1-14 ustawy. W szczególności projekt planu ma stosowne uzgodnienia z organami, o których mowa w art. 17ust. 6 ustawy. Analiza przedłożonych przez Radę Gminy dokumentów i treści uchwały nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie nie zostały dopełnione wymogi z art. 17 ustawy. Plan spełnia również wymogi określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie część tekstową oraz graficzną oraz obowiązkowe elementy wymienione w art. 15 ust. 2 .W szczególności podkreślić należy, że po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko zorganizowana została dyskusja publiczna oraz rozpatrzone zostały wszystkie uwagi wniesione do planu, w tym wyżej zacytowane uwagi skarżącego. Rada Gminy zachowując zasady procedury planistycznej rozważyła naruszenie interesu prawnego skarżącego, konfrontując go z interesem przemawiającym za ustaleniami przyjętymi w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Efektem powyższego było uwzględnienie uwag skarżącego dotyczących przebiegu gazociągu przez działkę będącą jego własnością oraz pozostawienie na części nieruchomości skarżącego dotychczasowej funkcji rolnej. Natomiast realizacja funkcji polegającej na planowanej eksploatacji zasobu kopaliny z udokumentowanego złoża nastąpi zgodnie z wymogami przepisów prawa obowiązującego w dacie przystąpienia do eksploatacji złoża. Wszystkie szczegółowe zagadnienia związane z realizacją inwestycji będą przedmiotem innych postępowań administracyjnych prowadzonych przed przystąpieniem do procesu inwestycyjnego. W rozdziale 4 planu dotyczącym zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustalono między innymi, że wprowadza się obowiązek uzyskania koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopaliny / dot. terenu [...]/, wprowadzono obowiązek prowadzenia prac tak, aby zmiany w środowisku przyrodniczym były ograniczone do obszaru eksploatacji, hałas nie przekraczał wartości ustalonych dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i szereg innych obowiązków. Jednocześnie w planie uchwalono, że do czasu docelowego zagospodarowania dopuszcza się dotychczasowy sposób użytkowania terenu. Również rozdział 3 planu zawiera postanowienia dotyczące zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Nadto ewentualna realizacja postanowień planu dotyczących wydobywania iłów możliwa będzie po uzyskaniu przez wnioskodawcę ubiegającego się o koncesję prawa do nieruchomości gruntowej. W kwestionowanym przez skarżącego postanowieniu dotyczącym podziału oraz scalania nieruchomości plan zawiera przewidziany prawem postanowienia w rozdziale 9 § 9, który stanowi, że dla potrzeb wydzielenia eksploatacji i rekultywacji, dopuszcza się scalenia i podziały nieruchomości. Ustalone jako obowiązkowy element planu zasady podziału i scalania nieruchomości objętych planem naruszają interes prawny skarżącego, ale dzieje się to w ramach przysługujących gminie uprawnień z mocy art. 3 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto rozpoznając uwagi skarżącego do powyższego postanowienia planu Rada Gminy przedstawiła szczegółowe uzasadnienie dla powyższego zapisu, wskazując w szczególności, że wobec położenia nieruchomości na obszarze zalegania kopaliny i prawnego obowiązku jej ochrony realizacja wniosków dotyczących zmiany przeznaczenia nieruchomości na cele budowlane /w konsekwencji podziały nieruchomości/ nie jest możliwe. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że żaden przepis prawa nie daje właścicielowi działek prawa do skutecznego żądania oczekiwanego przez niego sposobu wykorzystania terenu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym koszty sporządzenia planu miejscowego obciążają budżet gminy, zastrzeżeniem ust. 2 Zgodnie z ust. 2 koszty sporządzenia planu obciążają inwestora realizującego inwestycję celu publicznego . Na powyższe uregulowanie powoływała się Rada Gminy ust. 2. W ocenie Sądu niezasadnie.W okolicznościach sprawy nie jest kwestionowanym, że koszty sporządzenia planu poniosła Spółka A z siedzibą w W. Okoliczność ta jednak w ocenie Sądu nie stanowi podstawy dla uznania, że uchwała w sprawie uchwalenia planu miejscowego jest nieważna, o co wnosił skarżący. Kwestia ponoszenia kosztów sporządzenia planu miejscowego została uregulowana w powoływanej ustawie w opisany sposób i oznacza, że gmina nie może domagać się ponoszenia i pokrywania tych kosztów / poza wypadkami przewidzianymi w art. 21 ust. 2/ przez np. właścicieli nieruchomości objętych postanowieniami planu, czy też od innych osób fizycznych lub prawnych zainteresowanych sporządzaniem planu. Natomiast pokrycie tych kosztów przez inny podmiot, w zaistniałej sytuacji jest kwestią wewnętrzną Gminy, i w sytuacji, gdy procedura planistyczna została zachowana, nie może powodować stwierdzenia nieważności uchwały. Sąd Administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, Zarzuty skarżącego, opisane w skardze pod adresem Spółki, jak i urzędników gminy , nie podlegają właściwości sądów administracyjnych.

Jak to już wyżej wskazywano zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy. Gmina decyduje zatem samodzielnie o przeznaczeniu terenu i jest ograniczona poza powołaną procedurą planistyczną, normami prawa materialnego. Uchwalenie czy też zmiana planu miejscowego niejako już w swym założeniu dopuszcza również możliwość naruszenia interesów prawnych lub uprawnień poszczególnych podmiotów związanych z danym terenem, który jest objęty planem. Plan zagospodarowania przestrzennego musi również uwzględniać postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem. W rozpoznawanej sprawie na obszarze objętym planem znajdują się udokumentowane złoża kopalin, jak również obszary znajdujące się w granicach zasięgu ich zalegania /złoża iłów/, zatem Rada Gminy uchwalając plan miała obowiązek uwzględnienia przepisów szczególnych dotyczących obszarów , na których takie złoża się znajdują

Należy mieć na uwadze, że Rada Gminy w zakresie dotyczącym przeznaczenia części nieruchomości skarżącego pod eksploatację iłów / obszar [...]/ szczegółowo wyjaśniła przyczyny zmiany przeznaczenia tych nieruchomości. W szczególności podkreślić należy, że obowiązek uwzględnienia występowania złóż kopalin w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego wynika z unormowań ustawowych zawartych w powołanej wyżej ustawie -Prawo ochrony środowiska oraz w ustawie z 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze / tekst jednol. Dz. U. z 2005r. Nr 228, poz. 1947/. Zgodnie z przepisem art. 72 ustawy Prawo Ochrony Środowiska w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska , w szczególności poprzez :

1 / ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami;

2/ uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż.

Zgodnie z art. 48 ustawy- Prawo geologiczne i górnicze udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych ujęć oraz obszarów ochronnych wód podziemnych, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.

Z powyższych regulacji wynika, że w sytuacji, gdy na terenie gminy N. W. L. znajdują się złoża kopalin, w tym złoża udokumentowane Rada Gminy miała obowiązek uwzględnienia występowania tych złóż przy uchwalaniu planu, co też uczyniła podejmując zaskarżoną uchwałę.

Z powyższych ustaleń wynika też, że przy uchwalaniu planu Rada Gminy wskazała na wynikający z prawa obowiązek uwzględnienia w planie miejscowym występowania złóż na terenie Gminy, przewidując jednocześnie niezbędny i szczegółowy tryb postępowania mający na celu faktyczną eksploatację, szczegółowe parametry techniczne dotyczące tej eksploatacji. Jednocześnie Gmina odniosła się do interesów indywidualnych, w tym skarżącego poprzez uwzględnienie części wniesionych przez niego uwag. Organ planistyczny miał więc na uwadze potrzebę pogodzenia interesu publicznego i interesu prywatnego. Realizacja obu tych interesów okazała się jednak niemożliwa, co wynika z analizy stanu faktycznego i braku możliwości pominięcia w planie istniejących złóż kopalin i w konsekwencji innych regulacji prawnych dotyczących terenów, na których złoża się znajdują. Skoro unormowania ustawowe nakładają na organy gminy obowiązek uwzględniania w planach zagospodarowania przestrzennego występowanie złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż, to postanowienia planu w tym zakresie nie naruszają prawa materialnego.

Podkreślić należy, że zarzuty skargi dotyczyły w głównej mierze nadużycia przez Gminę swojego władztwa przy ustalaniu przeznaczenia i zasad gospodarowania nieruchomościami skarżącego, poprzez uwzględnienie wyłącznie interesu Spółki A. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zamierzenia planistyczne objęte planem w zakresie wykorzystywania nieruchomości nie pokrywają się z interesem skarżącego, lecz naruszenie tego interesu w świetle poczynionych wyżej ustaleń nie może być przesłanką dla uwzględnienia skargi. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala dopuszczalne sposoby i warunki zagospodarowania nieruchomości. Oznacza to, że plan zagospodarowania przestrzennego nie decyduje o podmiotowym, ale o przedmiotowym zakresie korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 , art. 6 ust. 2, art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 2 powołanej ustawy plan zagospodarowania przestrzennego decyduje bowiem o tym, w jaki sposób można zagospodarować nieruchomość, nie zaś kto może tę nieruchomość zagospodarować, w postępowaniu planistycznym nie są przesądzone kwestie własności gruntu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nieruchomości będące własnością skarżącego pozostają terenami rolnymi, przy czym eksploatacja złoża w przyszłości na części nieruchomości skarżącego jest dopuszczalna pod warunkami wskazanymi w planie. Z tych przyczyn przywołane zarzuty pod adresem w/wym. Spółki, przy rozpoznawaniu przez Sąd Administracyjny skargi na uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego są w tej sprawie pozbawione podstaw faktycznych. Wskazać należy, że sposób zagospodarowania działki nawet zgodny z postanowieniami planu może stanowić naruszenie prawa własności poprzez kolizję z innym przewidzianym w planie sposobem zagospodarowania działki ,jednakże takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniały, skoro Spółka A nie posiada żadnego tytułu do nieruchomości skarżącego. Podkreślić bowiem należy, że poprzez ustalenia przyjęte w planie miejscowym w efekcie końcowym charakter przeznaczenia działek skarżącego nie uległ zmianie, stanowią one tereny rolne i mogą być w ten sposób wykorzystywane.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nie zawiera sprzecznego z prawem ograniczenia prawa własności. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji związanych z szeroko rozumianą ochroną własności to zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw. Akty prawa miejscowego, jakim są plany zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei prawo własności podlega szczególnej ochronie / art. 21, 64/, co jednak nie wyklucza zastosowania do tego prawa generalnej zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności może mieć miejsce wtedy, gdy jest konieczne dla ochrony wskazanych w tym przepisie środków. Niezbędność to również skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa i wolności ulegną ograniczeniu. Uchwalenie treści planu powinno mieć na uwadze zasadę proporcjonalności obciążeń właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu działania planu, konieczne jest poszukiwanie rozwiązań najmniej uciążliwych. W okolicznościach sprawy zasady te zostały zachowane - organ rozważał wchodzące w grę interesy właścicieli nieruchomości położonych na obszarze planu, nie naruszył też zasady proporcjonalności. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty własności. Istotą ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest nie tylko wprowadzenie ładu przestrzennego poprzez uchwalanie miejscowych planów, ale także, co jest konsekwencją przyjęcia takich planów, ingerencja w prawo własności nieruchomości. Pozbawienie prawa własności lub jego ograniczenie np. poprzez określone w planie zagospodarowania terenu przeznaczenie w sposób sprzeczny z oczekiwaniami właściciela może nastąpić za odszkodowaniem. – stosowny tryb postępowania przewidziany jest w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawodawca przewidział ochronę osób, których interes prawny zostanie naruszony ustaleniami planu w postaci możliwości żądania odszkodowania, wykupienia nieruchomości lub jej zamiany na inną, jeżeli w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego dotychczasowe korzystanie z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź znacznie utrudnione.

Mając powyższe na uwadze i działając na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.