Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 664/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. asesor WSA Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawiono J. G. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że wymieniony posiadała uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w O. z dnia 2 marca 1987r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 1 października 1948r. do 31 grudnia 1948r. W toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, na podstawie akt b. ZBoWiD, że uprawnienia kombatanckie z ww tytułu J. G. uzyskał w oparciu o zaświadczenia WKU [...] nr [...], o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947r, przy braku danych o walkach z UPA lub Wehrwolfem. W związku z powyższym, organ stwierdził, że uprawnienia kombatanckie J. G. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów, wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej i stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy należało ich go pozbawić.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy J. G. podniósł, że do służby w KBW nie poszedł na ochotnika. Ponadto wskazał, że w okresie od 27 marca 1945r. do 27 czerwca 1945r., wraz z ojcem był aresztowany i przetrzymywany bez wyroku, przez UB na Zamku [...]. Zaznaczył, iż wykonując służbę wojskową na Ziemiach Odzyskanych, na zachodzie walczył z wrogami Polski Ludowej i wie, że nie były to bandy UPA, ale chyba grupy Wehrwolfu.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu powyższego wniosku, organ utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie. Decyzję oparto na przepisach art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 KPA oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.). W uzasadnieniu podniesiono, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w tym pisma Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z dnia 22 sierpnia 1995r., nie wynika, aby J. G. podczas służby wojskowej w [...] Pułku KBW brał udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Odnosząc się do informacji dotyczącej uwięzienia na Zamku [...] w czasie II wojny światowej, organ wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 wymienionej ustawy, termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 – 4 upłynął z dniem 31 grudnia 1998r.

W skardze na powyższą decyzję J. G., nie neguje uzyskanych uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej, jednakże wskazuje, że składając wniosek do b. ZW ZBoWiD nie opisywał o aresztowaniu go wraz z ojcem, przez Urząd Bezpieczeństwa pod zarzutem "uczestnictwa" w A.K. oraz o kontaktach i pomocy partyzantom w czasie wojny, z uwagi na lokalizację przy lesie jego domu rodzinnego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał, że w okresie pełnienia służby w Wojsku Polskim przez skarżącego brak jest dowodów świadczących o jego udziale w zwalczaniu oddziałów UPA lub grup Wehrwolfu, a podnoszone dodatkowe okoliczności nie maja wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sad administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U Nr 72, poz. 653), tut. Sąd.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa obowiązującego w dniu jej wydania. Utrzymanie i pozbawienie uprawnień kombatanckich regulują przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).Na mocy art. 25 ust. 2 pkt. 2 tej ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymieni one w art. 1 ust. 2 oraz w art.4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Jak wynika z treści orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w O. z dnia 2 marca 1987r., skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od dnia 1 października 1948r. do 31 grudnia 1948r. Orzeczenie powyższe oparto na zaświadczeniu Wojskowej Komendy Uzupełnień Nr [...]. W toku postępowania weryfikacyjnego, toczącego się przed Kierownikiem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wystąpiono do WKU w T. o przesłanie karty przebiegu służby wojskowej J. G. Z doręczonej karty ewidencyjnej przebiegu służby wojskowej wynika, że skarżący został wcielony do służby wojskowej dnia 15 czerwca 1948r., do [...] pułku KBW. W okresie objętym w orzeczeniu o przyznanie uprawnień kombatanckich, tj. od 1-10-1948r do 31-12-1948r pełnił służbę w [...] pułku KBW i w ramach tej służby nie brał udziału w walkach z bandami UPA i Wehrwolfem,. Powyższy stan faktyczny potwierdzają pisma CAW nr [...] z dnia 22 sierpnia 1995r. str. 5 oraz akta b. ZBoWiD. Dokumenty te nie potwierdziły faktu jakiegokolwiek udziału J. G. w walkach lub działaniach, które zgodnie z przepisami ustawy kombatanckiej należałoby uznać za działalność kombatancką. W takim stanie rzeczy nie mają znaczenia prawnego sygnały i przekonanie skarżącego, że w czasie służby walczył z grupami Wehrfwolfu, z tego powodu, że jego służba przebiegała na Ziemiach Odzyskanych. Nawet jeżeli wprowadzano w błąd szeregowych żołnierzy co do określenia rzeczywistego przeciwnika, z którym walczyli, to nie zmienia to postaci rzeczy, że przeciwnikiem tym nie były ugrupowania, których zwalczanie uznaje się obecnie za działalność kombatancką, pozwalającą na utrzymanie nabytych uprzednio uprawnień. Za działalność kombatancką uznaje się bowiem uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2, pkt. 6 ustawy). Dodatkowe okoliczności, podnoszone przez skarżącego nie maja wpływu na treść rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.

Zauważyć należy, że w okresie objętym orzeczeniem o przyznaniu uprawnień kombatanckich skarżący odbywał służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że jednostka ta nie była formacją Wojska Polskiego, lecz jedną z głównych formacji zbrojnych resortu Bezpieczeństwa Publicznego (szczegółowy wywód zawarto w uzasadnieniu uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1992r., nr II UZP 7/91 – OSNCP z 1992r., nr 10, poz. 174 oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2002r., sygn. III RN 68/02 – nie publ.). Ponadto wskazać wypada, że skarżący jako żołnierz z poboru, nie pełnił służby wojskowej w Wojsku Polskim do 30 czerwca 1947r., a zatem i z tej okoliczności brak podstaw do zachowania dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Zwrócić bowiem należy uwagę na treść art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który zezwala na bezwarunkowe zachowanie uprawnień osobom wymienionym w zdaniu drugim tego przepisu. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie zakwestionował dowodów, na podstawie których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani nie doszło do innego naruszenia prawa czy przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało, zgodnie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzec jak w sentencji.