Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 570/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par 1, art. 34 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant: sek. sądowy Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 14 lutego 2019r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 6 grudnia 2018r., nr [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Oddziału ZUS w K., będący zarówno wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. S. na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr od [...], obejmujących zaległości w składkach ZUS, na kwotę należności głównej [...] zł. Egzekucję wszczęto w dniu 26 czerwca 2018r., doręczając zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia 2 lipca 2018r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniosła, że: "Skoro zatem ZUS wpisał już hipotekę i ustanowił zastawy skarbowe na podstawie wystawionej przez siebie decyzji, stanowiącej tytuł wykonawczy, to bez uwzględnienia tego stanu rzeczy, na podstawie tej samej decyzji nie może wystawiać dalszych tytułów egzekucyjnych i prowadzić postępowania z innych składników majątkowych".

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2018r., nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w K. odmówił uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Nie zgadzając się z wydanym postanowieniem zobowiązana, pismem z dnia 9 sierpnia 2018r. złożyła zażalenie, w którym podtrzymała zarzuty wniesione pismem z dnia 2 lipca 2018r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 27 września 2018r., nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia było niewskazanie w sentencji, jakie zarzuty uznano za bezzasadne oraz niepowołanie art. 33 u.p.e.a. ze wskazaniem konkretnych punktów, których dotyczyły zarzuty.

Organ egzekucyjny, rozpatrując ponownie sprawę, wezwał zobowiązaną do sprecyzowania złożonych zarzutów ze wskazaniem ich podstawy prawnej. Po uzyskaniu odpowiedzi, że podstawą wniesionych zarzutów jest art. 33 pkt 6 i 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018r., nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania zbyt uciążliwego środka (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).

Na powyższe postanowienie, zobowiązana w dniu 19 grudnia 2018r., w terminie ustawowym, wniosła zażalenie. Zarzuciła, że stanowisko organu I instancji, w myśl którego, wpisu hipoteki i ustanowienie zastawu nie należy traktować, jako środka egzekucyjnego, jest mylne. Ponadto zobowiązana ponownie podniosła, że "zarówno hipoteka, jak i zastaw, są obciążeniami najdalej idącymi i jako takie są najbardziej uciążliwe dla strony".

Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, organ II instancji wydał postanowienie z dnia 14 lutego 2019r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 29 § 1, art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1314, dalej: "u.p.e.a."), a następnie wskazano, że w przedmiotowej sprawie, wierzyciel nie wyraził swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r., I FPS 4/06, postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny, to ta sama jednostka organizacyjna. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w K., organ zażaleniowy stwierdził, że ww. organ odniósł się szczegółowo do podniesionego przez zobowiązaną zarzutu i wskazał, dlaczego uznał go za nieuzasadniony. Wyjaśniono, że zgodnie z normą zawartą w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład może na podstawie wystawionych przez siebie dokumentów, stwierdzających istnienie należności z tytułu składek, dokonać wpisu hipoteki do księgi wieczystej prowadzonej do nieruchomości, której właścicielem jest zobowiązana. Podobna regulacja dotycząca zastawów skarbowych na nieruchomościach, zawarta jest w art. 27 ww. ustawy. Ustanowienie hipoteki przymusowej, czy też zastawu skarbowego nie jest ani rodzajem, ani sposobem egzekucji, bowiem jego skutkiem nie jest wyegzekwowanie roszczenia, lecz zabezpieczenie wykonania obowiązku. Zdaniem organu zażaleniowego, organ I instancji słusznie przytoczył postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2016r., sygn. akt IV CSK 205/15, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że: "Przeciwko zapatrywaniu traktującemu hipotekę przymusową, jako środek egzekucyjny, przemawia przede wszystkim to, że hipoteka przymusowa nie zmierza do zaspokojenia wierzyciela i nie warunkuje wszczęcia egzekucji z nieruchomości, a sąd wieczystoksięgowy nie działa, jako organ egzekucyjny. Hipoteka przymusowa występuje, jako środek zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności". Podobne stanowisko zaprezentowane jest w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II CSK 163/13. Organ zażaleniowy podzielił stanowisko organu I instancji, że decyzja, która jest podstawą ustanowionego zabezpieczenia może być podstawą prawną ww. tytułów wykonawczych, na podstawie których, prowadzona jest egzekucja. Zarzut zobowiązanej był więc nieuzasadniony. Odnosząc się natomiast do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ zażaleniowy zauważył, że organ I instancji wyjaśnił, dlaczego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tego zarzutu. Podkreślono, że w toku prowadzonego postępowania nie zastosowano żadnego środka egzekucyjnego, a więc nie było możliwym oceniania jego uciążliwości. W tej sytuacji, zasadne było wydanie przez Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2096, dalej: "k.p.a."). W ocenie organu II instancji, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania, gdyż żaden środek egzekucyjny nie został zastosowany. W konsekwencji DIAS nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji i utrzymał go w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca uznała, że stanowisko organów I i II instancji było błędne i nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom organów, zabezpieczenie majątkowe wierzytelności może być dokonane na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej lub w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym drugim przypadku, zabezpieczenie stanowi wstępny etap postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez organ. Co do zasady, zabezpieczenia majątkowe są, co do istoty, akcesoryjnie związane ze zobowiązaniami podatkowymi i innymi daninami publicznymi, gdyż służą ich wykonaniu. Dzielą byt prawny należności podatkowych i innych danin publicznych, których wygaśnięcie powoduje ustanie zabezpieczenia majątkowego. Zdaniem skarżącej, wszelkie twierdzenia organu I i II instancji o tym, iż wpisu hipoteki i ustanowienie zastawu nie należy traktować, jako środka egzekucyjnego były chybione i powodują, że skarga jest szczególnie uzasadniona. W ocenie skarżącej, zarówno hipoteka, jak i zastaw są obciążeniami najdalej idącymi i jako takie są najbardziej uciążliwe dla strony postępowania. Organy administracyjne nie dostrzegły, że w przedmiotowej sprawie istnieje już w obrocie prawnym samodzielny tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 kwietnia 2018r., sygn. akt VII U 1464/17, który swoją treścią obejmuje wszystkie należności z wystawionych przez Dyrektora O/ZUS tytułów wykonawczych. Z tej to już przyczyny na tą samą należność nie mogą być wystawiane kolejne tytuły wykonawcze w kolejnym postępowaniu administracyjnym, m.in. na etapie egzekwowania objętych nimi należności przez organ je wystawiający, gdyż postępowanie to dotknięte jest, poza innymi, również zarzutem jego nieważności z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.

W świetle powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 lutego 2019r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 6 grudnia 2018r., nr [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.

Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału ZUS w K., będący zarówno wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. S. na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr od [...], obejmujących zaległości w składkach ZUS, na kwotę należności głównej [...] zł. Egzekucję wszczęto w dniu 26 czerwca 2018r. doręczając zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji.

Katalog zarzutów ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie, tj.:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Uregulowana w art. 33 i nast. u.p.e.a., instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także weryfikację samego tytułu wykonawczego (zapisów zawartych w jego treści). Rzeczą organu egzekucyjnego jest w każdym przypadku zweryfikowanie podanych przez zobowiązanego podstaw prawnych zarzutów, tj. przypisanie okoliczności podniesionych przez zobowiązanego do odpowiednich zarzutów enumeratywnie wymienionych w powyższym przepisie.

Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie, zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty, w terminie otwartym na ich wniesienie. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Zaznaczyć również należy, że stosowanie do art. 34 § 1 u.p.e.a, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów, z tym, że w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W tym miejscu wskazać trzeba, że na gruncie przedmiotowej sprawy, wierzyciel nie wyraził swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. akt I FPS 4/06, postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny, to ta sama jednostka organizacyjna.

Nie można tracić z pola widzenia, iż w badanej sprawie, skarżąca podnosiła, że skoro ZUS wpisał już hipotekę i ustanowił zastawy skarbowe na podstawie wystawionej przez siebie decyzji, stanowiącej tytuł wykonawczy, to bez uwzględnienia tego stanu rzeczy, na podstawie tej samej decyzji, nie może wystawiać dalszych tytułów egzekucyjnych i prowadzić postępowania z innych składników majątkowych. Skarżąca uznała zatem, że ZUS nie mógł w takim przypadku wystawić ww. tytułów wykonawczych.

W kontekście powyższego wskazać należy, że zgodnie z normą zawartą w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r. poz. 1778 ze zm.), Zakład może na podstawie wystawionych przez siebie dokumentów, stwierdzających istnienie należności z tytułu składek, dokonać wpisu hipoteki do księgi wieczystej prowadzonej do nieruchomości, której właścicielem jest zobowiązana. Podobna regulacja dotycząca zastawów skarbowych na nieruchomościach, zawarta jest w art. 27 ww. ustawy. Ustanowienie hipoteki przymusowej, czy też zastawu skarbowego nie jest ani rodzajem, ani sposobem egzekucji, bowiem jego skutkiem nie jest wyegzekwowanie roszczenia, lecz zabezpieczenie wykonania obowiązku.

W tym miejscu zauważyć należy, że słusznie organy obu instancji, powołały się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2016r., sygn. akt IV CSK 205/15, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że: "Przeciwko zapatrywaniu traktującemu hipotekę przymusową, jako środek egzekucyjny, przemawia przede wszystkim to, że hipoteka przymusowa nie zmierza do zaspokojenia wierzyciela i nie warunkuje wszczęcia egzekucji z nieruchomości, a sąd wieczystoksięgowy nie działa, jako organ egzekucyjny. Hipoteka przymusowa występuje, jako środek zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności". Podobne stanowisko zaprezentowane jest w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II CSK 163/13, w którym Sąd stwierdził, że: "Hipoteka kaucyjna nie jest sposobem egzekucji, nie prowadzi do realizacji wierzytelności, ani nie stwarza domniemania istnienia wierzytelności, lecz jedynie zabezpiecza interesy fiskalne ZUS w czasie, gdy nie może on jeszcze wystawić tytułu wykonawczego".

Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowe jest stanowisko organów, które uznały, że wierzyciel, a w ślad za nim, organ egzekucyjny jest zobowiązany dochodzić należności z tytułu składek w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Nie ma bowiem prawnych przeszkód, aby decyzja, która jest podstawą ustanowionego zabezpieczenia, była równocześnie podstawą prawną tytułów wykonawczych, na podstawie których, prowadzona jest aktualna egzekucja przez Dyrektora Oddziału ZUS w K.. W konsekwencji, zasadnie uznały organy, że zarzut skarżącej jest nieuzasadniony.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organy obu instancji słusznie zauważyły, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Oddziału ZUS nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego. Nie budzi wątpliwości, że dopiero zastosowanie takiego środka, przewidzianego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., pozwala na ocenę jego uciążliwości oraz stwarza możliwość zgłaszania takiego zarzutu. Stąd, prawidłowo organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w części dotyczącej zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, stwierdzając bezprzedmiotowość wniosku skarżącej.

W tej sytuacji, zasadne było wydanie przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. tak, jak w przedmiotowej sprawie, brak zastosowania środka egzekucyjnego, stanowiący brak podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W świetle powyższego, postępowanie organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe w kontekście obowiązujących przepisów.

Sąd wskazuje również, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji nie narusza zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m.in. w art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle art. 7 powołanego ostatnio aktu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1). Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie organu I i II instancji, stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania postanowień k.p.a. oraz u.p.e.a. Organ wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie naruszono również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Sąd zauważa nadto, że w kontrolowanej sprawie, nie naruszono również zasady nie odstępowania bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania analogicznych spraw. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji, wyjaśniono również zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy. Organy w swoich rozstrzygnięciach, prawidłowo powołały się na postanowienia Sądu Najwyższego i wyrażone w nich poglądy. Odwołując się do omawianych orzeczeń, powołano się na kluczową argumentację świadczącą o tym, że postępowania o wpis hipoteki, nie można traktować, jak postępowania egzekucyjnego, a hipoteki przymusowej, jako środka egzekucyjnego. Argumentacja wyrażona w ww. orzeczeniach została również podzielona w niniejszym wyroku. Za prawidłowością stanowiska wyrażonego w postanowieniach SN, przemawia waga użytych w nim argumentów, spójność oraz kompletność poczynionego wywodu, a przede wszystkim, odwołanie się do przepisów regulujących instytucję hipoteki oraz przepisów regulujących postępowania egzekucyjne (cywilne i administracyjne).

Zauważyć jednak należy, że wskazane powyżej postanowienia SN, nie stanowiły dowodu w sprawie, bowiem za ich pomocą nie dowodzono okoliczności faktycznych. Orzeczenia ta stanowiły jedynie argument za przyjęciem dokonanej przez organ wykładni przepisów prawa (por. także: postanowienie SN z dnia 21 sierpnia 2013r., II CSK 17/13; postanowienie SN z dnia 7 listopada 2014r., IV CSK 76/14). Również w doktrynie wskazuje się, że odmienna jest funkcja hipoteki przymusowej. Nie jest ona bowiem ani rodzajem, ani sposobem egzekucji. Nie służy też do wyegzekwowania roszczenia, lecz zabezpieczeniu wykonania zobowiązania. Wpis tego rodzaju hipoteki zmierza do ułatwienia przyszłego postępowania egzekucyjnego. Zaznacza się przy tym, że pogląd traktujący hipotekę przymusową, jako szczególnego rodzaju środek egzekucyjny, krytykowany jest także w piśmiennictwie [tak: K. Osajda (red.), Tom II. Kodeks cywilny. Komentarz. Własność i inne prawa rzeczowe. Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (art. 2-22, 65-1111). Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, Warszawa 2017 – dostęp w bazie danych Legalis].

Dopełniając powyższe, Sąd wskazuje, że wydane w sprawie postanowienie organu I i II instancji zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie i zawiera pełne uzasadnienie, zarówno faktyczne, jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi zażaleniowemu, że nie dokonał oceny szerokiej i wybiegającej ponad zarzuty zażalenia. W swoim postanowieniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu, a uzasadnienie postanowienia spełnia wymogi stawiane przez art. 124 k.p.a.

Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., prawidłowo utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.