Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 162/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 4, 8 i 9, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, 1a i 2, art. 161 § 1 pkt 3, art. 206
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 10a, art. 88z ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
article: art. 12 § 2, art. 35, art. 36, art. 37, art. 57 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzzzzn1 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. R. M. R. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie rejestracji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi 1. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy do wpisania oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi z [...] sierpnia 2021 r., nr dok. [...], do ewidencji oświadczeń; 2. stwierdza, że Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy dopuścił się bezczynności w dokonaniu czynności, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2021 r. (wpływ do organu, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, w tym samym dniu) M. R. M. R. w D. , reprezentowany przez adw. P. L. M., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do dokonania czynności w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w ww. przepisie,

5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,

6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. skarżący złożył organowi oświadczenie, o którym mowa w art. 88z-88za ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej w skrócie "u.p.z.i.r.p."), za pośrednictwem systemu teleinformatycznego www.praca.gov.pl. Zgodnie z art. 88z ust. 4 tej ustawy organ był zobowiązany zarejestrować oświadczenie w terminie 7 roboczych dni, i termin ten upłynął w dniu składania skargi, a organ czynności nie dokonał.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy (dalej w skrócie "Dyrektor PUP") przyznał, że w przedmiotowej sprawie, dotyczącej wniosku o powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi A. P., zastosowanie ma przepis art. 88z ust. 4 u.p.z.i.r.p. Ponadto wskazał, że na podstawie art. 15zzzzzn1 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm., dalej w skrócie "u.COVID-19") w dniu [...] lipca 2021 r. Powiatowy Urząd Pracy w P. (dalej w skrócie "PUP") wstrzymał bieg terminów załatwiania spraw, o czym powiadomił strony w sposób określony w ust. 2. Wyjaśnił, że PUP wpisuje oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi według kolejności wpływu i na dzień złożenia skargi wpisywane były oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi złożone w dniu "[...].09.2021 r.", natomiast oświadczenia złożone [...] sierpnia 2021 r. były wpisywane [...] września 2021 r. Organ podkreślił, że dziennie do urzędu wpływa kilkaset oświadczeń do zarejestrowania, w tym wyłącznie [...] sierpnia 2021 r. wpłynęło 350 oświadczeń. Oświadczenie, co do którego złożono skargę, zostało wpisane do ewidencji oświadczeń w dniu [...] września 2021 r.

Powoławszy się na powyższe, PUP ocenił, że skarga nie jest uzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.

Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – zgodnie z przywołanym w pkt 5 petitum skargi przepisem art. 119 pkt 4 p.p.s.a. – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest – co do zasady – to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym ponaglenie, dla swej skuteczności, musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość [por. postanowienie NSA(7) z 02.09.2020 r., II OSK 3732/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"].

W związku z tym należy zaznaczyć, że w myśl art. 10a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.z.i.r.p.") – dodanym z dniem 13 lipca 2021 r. przez przywołany w skardze art. 4 ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. z 2021 r. poz. 1162) – "Przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) nie stosuje się w sprawach:

1) dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 8a;

2) wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m;

3) wydania zezwolenia na pracę sezonową, o którym mowa w art. 88n-88y;

4) wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 88z-88za".

Przepisy art. 37 k.p.a. normują prawo strony do wniesienia ponaglenia, stanowiącego w świetle art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. środek zaskarżenia, którego wyczerpanie jest wymagane przed wniesieniem skargi, co potwierdza brzmienie art. 53 § 2b p.p.s.a.

W sytuacji zaś, gdy skarga na bezczynność dotyczy sprawy, która jest załatwiana w postępowaniu, w którym na mocy szczególnych przepisów nie przysługuje środek zaskarżenia bezczynności w postaci ponaglenia, to art. 53 § 2b p.p.s.a. w takim przypadku nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności takiej skargi, lecz to, że wówczas skarga na bezczynność może być wniesiona w każdym czasie (por. wyrok NSA z 19.01.2021 r., II OSK 2453/19, CBOSA); a ściślej: w każdym czasie do zakończenia postępowania [por. uchwała NSA(7) z 22.06.2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79].

W kontrolowanej sprawie ten wymóg formalny został spełniony.

Pozostając jeszcze przy zagadnieniu dopuszczalności skargi, należy zaznaczyć, że złożenie przez pracodawcę oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi może, w świetle art. 88z ust. 4 u.p.z.i.r.p., skutkować wpisaniem tego oświadczenia przez powiatowy urząd pracy do ewidencji oświadczeń – który to wpis jawi się jako "inna czynność z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – albo wydaniem przez starostę decyzji administracyjnej odmawiającej wpisania oświadczenia do ewidencji oświadczeń. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu (dyrektora powiatowego urzędu pracy) we wpisaniu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń – w sytuacji, gdy nie doszło do wydania decyzji odmawiającej dokonania takiego wpisu – jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji publicznej w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z tytułu skargi wniesionej w niniejszej sprawie ("Skarga na bezczynność"), treści jej wniosków oraz uzasadnienia jednoznacznie wynika, że autor skargi wyraźnie uczynił jej przedmiotem tylko jedną z normatywnych postaci opieszałości organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy, a mianowicie bezczynność organu (a już nie przewlekłość postępowania). W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do zarzucanej Dyrektorowi PUP bezczynności, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu rodzajów skarg przewidzianych w ww. przepisach p.p.s.a., tj. skargi na bezczynność organu oraz skargi na przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania.

W tym kontekście Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych, do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, art. 3 Nb 80), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie przywołanych, kodeksowych definicji "bezczynności" oraz "przewlekłości" rozciąga się także na przepisy p.p.s.a., co oznacza, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na "przewlekłość", o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z 22.06.2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79).

Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie doszło do zarzucanej organowi bezczynności, należy wskazać, że jest zasadą – wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. – że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.).

Od razu należy zastrzec, że bez znaczenia dla wyniku niniejszego postępowania pozostaje podnoszona przez organ okoliczność wstrzymania przez PUP, na podstawie art. 15zzzzzn1 ust. 1 u.COVID-19, z dniem 19 lipca 2021 r. biegu terminów załatwiania spraw wniosków o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcom, na okres 30 dni, bowiem Skarżący przedmiotowe oświadczenie złożył już po upływie tego okresu (którego ostatni dzień przypadał na [...] sierpnia 2021 r.).

Zgodnie z art. 88z ust. 4 u.p.z.i.r.p. – stanowiącym przepis szczególny, o jakim mowa w art. 35 § 4 k.p.a., określający inne niż kodeksowe, terminy załatwiania spraw dotyczących wpisania przedmiotowych oświadczeń do ewidencji – w sprawach niewymagających postępowania wyjaśniającego powiatowy urząd pracy wpisuje oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń albo starosta odmawia w drodze decyzji wpisania oświadczenia do ewidencji oświadczeń nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania oświadczenia, a w sprawach wymagających postępowania wyjaśniającego – nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania oświadczenia.

W myśl art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Jak z powyższego wynika, końcem terminu staje się ostatni z wyznaczonej liczby dni (a ściślej: upływ godziny 24.00 w tym dniu). Reguła ta odnosi się odpowiednio do każdego z terminów wskazanych w art. 57 k.p.a., w tym terminów wyznaczanych w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach, jak również terminów wiążących stronę, innych uczestników postępowania oraz organ prowadzący postępowanie itd. (por. R. Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 57 Nb 17).

W niniejszej sprawie oznacza to, że określony w art. 88z u.p.z.i.r.p. termin 7 dni roboczych od dnia otrzymania przez organ oświadczenia – co nastąpiło [...] sierpnia 2021 r. – mijał, jak słusznie wskazał sam skarżący, w dniu wniesienia skargi, tj. dnia [...] września 2021 r., a ściślej – z końcem tego dnia.

Oznacza to, że w ww. dniu organ nie pozostawał jeszcze w bezczynności, skoro termin załatwienia sprawy jeszcze wówczas nie upłynął. Jednakże organ popadł w zarzucaną bezczynność z początkiem następnego dnia ([...] września 2021 r.). Stan ten ustał w kolejnym dniu ([...] września 2021 r.), kiedy to organ wpisał przedmiotowe oświadczenie pracodawcy z [...] sierpnia 2021 r. o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi A. P. (nr dok [...]) do ewidencji oświadczeń.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, choć w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał jeszcze w bezczynności, to jednak fakt, że popadł w nią w toku postępowania sądowego, nakazuje stwierdzić, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności (podobnie wyrok WSA z 29.04.2020 r., II SAB/Gl 4/20, CBOSA) – co też Sąd stwierdził w pkt 2 sentencji wyroku, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Zarazem jednak okoliczność, że zarzucany stan bezczynności ustał przed rozpoznaniem i rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, sprawiła, że postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do dokonania czynności (tu: wpisania oświadczenia do właściwej ewidencji), o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. [por. uchwała NSA(7) z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63] – o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

Nie zwalniało to jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla skargi na bezczynność, przewidzianych w art. 149 p.p.s.a., w tym przypadku: od orzekania w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności (o czym była już mowa wyżej) oraz w kwestii oceny charakteru stwierdzonej opieszałości: rażącego albo nierażącego (por. wydane jeszcze na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 15 sierpnia 2015 r., ale nadal aktualne: postanowienie NSA z 26.07.2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15.01.2013 r., II OSK 2390/12 – CBOSA).

"Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15 – CBOSA).

Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Przede wszystkim należy bowiem zauważyć, że w dniu wniesienia skargi bezczynność organu jeszcze nie istniała, a zaistniawszy w dniu następnym, trwała raptem 2 dni (wpisu dokonano [...] września 2021 r. zamiast najpóźniej [...] września 2021 r.). Dlatego Sąd ocenił, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

Taka ocena przesądziła zarazem o tym, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia organowi grzywny ani do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – podjęcie których to rozstrzygnięć ustawodawca pozostawił w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. bezsprzecznie do uznania sądu administracyjnego (verba legis: "Sąd... może...").

Jednocześnie przywołane wyżej okoliczności – tj. wniesienie skargi jeszcze przed upływem terminu do dokonania czynności, której niedopełnienie zarzucono w skardze, bardzo krótki okres zaistniałej następnie bezczynności (2 dni), a także niezasadność wniosków skargi o wymierzenie organowi grzywny lub zasądzenie od organu sumy pieniężnej – przemawiały za uznaniem, że w sprawie zaistniał uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości (pkt 4 sentencji wyroku).