Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1762/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B.P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] odmawiającą stwierdzającą nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę S. własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury wskazał, że Wojewoda [...\], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę S. własności opisanej wyżej nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył B.P..

Rozpoznając sprawę organ drugiej instancji przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i zaznaczył, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie tego przepisu nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną oraz pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie organu odwoławczego przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

Minister Infrastruktury zaznaczył, że wnioskiem z dnia 29 grudnia 2005 r. B.P. wystąpił do Wojewody [...] o przyznanie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną, oznaczoną jako działka leśna nr [...], położoną w kolonii [...] w gminie S., na mocy art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha odpowiada części dawnej działki hipotecznej nr [...] o powierzchni [...] ha ujawnionej w księdze hipotecznej p/n [...].

Organ drugiej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie szczególnie istotna jest kwestia zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Za drogę publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, a po drugie - z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Brak zaliczenia drogi do jednej z kategorii dróg publicznych, oznacza że dana droga nie jest drogą publiczną, lecz drogą wewnętrzną (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby uzyskała taki status musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej.

Organ drugiej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...] stanowi teren leśny i nie została zajęta pod drogę, co potwierdzają załączone do akt mapy oraz dane z ewidencji gruntów. Minister Infrastruktury stwierdził zatem, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r., a więc zasadnie organ wojewódzki odmówił stwierdzenia nabycia.

Organ drugiej instancji zaznaczył również, że postępowanie o odszkodowanie jest odrębnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez starostę i w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe orzekanie w kwestiach odszkodowawczych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B.P. zarzucając Ministrowi Infrastruktury naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 12 § 1 kpa, art. 61 § 4 kpa, art. 85 § 1 kpa, art. 86 kpa oraz art. 138 § 2 kpa.

Zdaniem skarżącego Minister Infrastruktury niewłaściwie zajął się całą nieruchomością nr [...], "bowiem istotą problemu jest jedynie powierzchnia [...] m²". Skarżący wskazał dokumenty, które jego zdaniem "zawierają niezbitą przesłankę stwierdzającą pozostawanie spornej powierzchni nieruchomości we władaniu jednostek samorządu terytorialnego, a tym samym wystarczającą do wydania decyzji w świetle art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r." W ocenie skarżącego wskazane przez niego dowody potwierdzają zaliczenie drogi wyznaczonej na działce ewidencyjnej nr [...] do kategorii dróg gminnych.

W tej sytuacji skarżący wniósł o "przyznanie prawa do odszkodowania" od organu, który wydając decyzję z naruszeniem przepisów kpa "przyczynił się do akceptacji zmniejszenia powierzchni jego nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchnię [...] m²" oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że w sprawie nie mogło dojść do nabycia przez Gminę S. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], w trybie powołanego art. 73, bowiem wskazana nieruchomość nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną.

Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że na dzień 31 grudnia 1998 r., objęta wnioskiem skarżącego działka nr [...], nie została zajęta pod drogę publiczną. Przedmiotowa nieruchomość stanowi teren leśny, o czym świadczą m.in. znajdujące się w aktach sprawy takie dokumenty jak wyrys z mapy ewidencji gruntów czy też wypis z rejestru gruntów nr [...]. Wynika to także z pism Urzędu Gminy S. z dnia 10 września 2008 r., nr [...] oraz z dnia 28 lutego 2007 r., nr [...]. Zauważyć należy, że również sam skarżący we wniosku z dnia 29 grudnia 2005 r., uzupełnionym następnie w dniu 17 stycznia 2006 r. wskazał, iż działka nr [...] stanowi działkę leśną. Słusznie zatem organy administracji publicznej uznały, że w sprawie brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę S. prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, iż działka nr [...] o powierzchni [...] ha odpowiada części dawnej działki hipotecznej nr [...] o powierzchni [...] ha ujawnionej w księdze hipotecznej [...]. Wskazanej zaś działce nr [...], poza obecną działką ewidencyjną nr [...], odpowiada także część obecnej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, która stanowi z kolei drogę gminną. Nie ulega jednakże wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia 29 grudnia 2005 r., uzupełniony w dniu 17 stycznia 2006 r. dotyczył działki nr [...], która - jak wyżej wskazano - na dzień 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła drogi publicznej. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie dokonały oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do przedmiotowej działki oznaczonej nr [...].

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji powołanych w skardze przepisów kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu.

Dodatkowo odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania sądowego wskazać należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sytuacji, gdy skarga zostanie oddalona. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.