Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 4311/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 255, art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K.-L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. K.-L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-21 marca 2014 r. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: odmówić skarżącemu – T. K.-L. – przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. T.K.-L. (dalej: skarżący) złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4311/14. Jednocześnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe razem z żoną i małoletnią córką. W rubryce 10 formularza skarżący oświadczył, że osiąga miesięczny dochód w wysokości 5.737 zł brutto z tytułu umowy o pracę, zaś jego żona z takiego samego tytułu w wysokości 5.562 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że w należącym do niego budynku wskutek zalania wystąpiły znaczne straty, na których pokrycie nie posiada środków. Dodatkowo wskazał na konieczność spłaty kredytu hipotecznego i długoterminowej pożyczki na cele mieszkaniowe oraz opłaty ponoszone na edukację córki w kwocie 300 złotych i wydatki mieszkaniowe sięgające kwoty 900 złotych.

Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów w postaci:

1) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (jeżeli skarżący lub jego zona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia);

2) dokumentu wskazującego na wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę);

3) dokumentu wskazującego na wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez żonę skarżącego (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę);

4) dokumentu potwierdzającego fakt dokonywania spłaty kredytu hipotecznego i pożyczki na cele mieszkaniowe.

W związku z niedostarczeniem brakujących dokumentów referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r., w związku z niemożliwością oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. z zachowaniem ustawowego terminu złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w uzasadnieniu wskazując, że w postanowieniu nie uwzględniono, iż wraz z żoną i sześcioletnim dzieckiem znalazł się w szczególnie trudnej sytuacji związanej z zalaniem wszystkich izb mieszkania, poniósł znaczne koszty związane z detekcją wycieku i ograniczeniem jego skutków. Skarżący powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 959/14, podniósł także, że nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów nie zwalnia z obowiązku merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do złożonego sprzeciwu skarżący załączył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r. wraz z informacją o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w 2014 r.

Z przedłożonych dokumentów wynika, że w 2014 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości 74.576,00 zł a jego małżonka dochód w wysokości 74.094,88 zł, ulga odsetkowa wyniosła 3.183,47 zł, w związku z czym po dokonaniu stosownych odliczeń podatek skarżącego rozliczającego się wspólnie z małżonkiem wyniósł 11.442,00 zł i był o 692,00 zł niższy od sumy zaliczek na podatek pobranych przez płatników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która wprowadziła szereg zmian w tym również w zakresie przyznawania prawa pomocy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 2 przywołanej ustawy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.

W konsekwencji powyższego, w związku z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego z dniem [...] listopada 2014 r. (data nadania skargi u operatora pocztowego – karta nr 8 akt sądowych), w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zgodnie z treścią art. 245 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z treści powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a zatem musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.

W tym miejscu należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym oceniany jest na podstawie przywołanego powyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. pod kątem czy osoba składająca wniosek środki na poniesienie choćby części kosztów postępowania. W tym miejscu należy także zauważyć, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Oznacza to, że prawo pomocy powinno być udzielane wyłącznie w przypadkach przewidzianych prawem przy zachowaniu ścisłej interpretacji obowiązujących przepisów.

Jak wskazano powyżej, ciężar wykazania braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, dlatego też wnioskodawca jest obowiązany wyczerpująco przedstawić swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Sąd administracyjny ocenia następnie, czy przedstawione przez wnioskodawcę informacje i dokumenty są wystarczające i jest uprawniony – stosownie do art. 255 p.p.s.a. – do zażądania od strony dodatkowych oświadczeń lub dokumentów. Jeżeli jednak wnioskodawca odmawia nadesłania dokumentów bądź też na nie przesyła ich na otrzymane wezwanie, Sąd nie jest obowiązany do formułowania kolejnych wezwań do ich przedstawienia, ale dokonuje oceny w oparciu o już dostarczone materiały (por. powołane przez skarżącego postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 959/14).

W tym miejscu należy wskazać, że informacje przedstawione przez skarżącego nie obrazują w pełni jego sytuacji majątkowej. Informacje przekazane bowiem we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wraz ze sprzeciwem na postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2015 r. obrazują bowiem zasadniczo przychody (dochody) uzyskiwane przez skarżącego i jego małżonkę oraz wskazują na konieczność poniesienia kosztów związanych z nauką małoletniego dziecka, pokryciem wydatków mieszkaniowych, spłatą kredytu hipotecznego i pożyczki na cele mieszkaniowe, a także usunięcia skutków przecieku w zajmowanym lokalu mieszkalnym. Informacje przekazane przez skarżącego i nieuzupełnione przez niego na skutek niewykonania wezwania doręczonego skarżącemu w dniu [...] czerwca 2015 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 49 akt sądowych) nie wskazują natomiast czy skarżący posiada oszczędności pozwalające mu na pokrycie choćby części kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym z uwagi na brak dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącego Sąd nie ma możliwości ustalenia, czy spełnia on przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.