Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1881/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca Spółka"), na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2016 r. obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2016 r. Jako podstawę prawną przedmiotowego tytułu wykonawczego wskazano deklarację VAT-7K.

W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 20 września 2016 r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] BANK S.A. Pismem z dnia 14 października 2016 r. Bank poinformował organ egzekucyjny, iż Skarżąca Spółka posiada rachunki bieżące, na których zostały ustanowione blokady środków.

W dniu 12 października 2016 r. Naczelnik Skarbowego W., działając jako wierzyciel, zaktualizował tytuł wykonawczy informując o wpłacie przez Skarżącego w dniu 6 października 2016 r. kwoty 44.976 zł. Następnie w dniu 13 października 2016 r. [...] Bank S.A. dokonał całkowitej realizacji zawiadomienia o zajęciu, przekazując na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. kwotę 47.501,51 zł. W konsekwencji powyższego w dniu 14 października 2016 r. po zaksięgowaniu kwoty 2.688,10 zł na poczet należnych kosztów egzekucyjnych, na rachunek bankowy Skarżącej zwrócono kwotę 44.813,41 zł.

Skarżąca Spółka wniosło o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jednocześnie wskazując na naruszenie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Uzasadniając wniesiony zarzut podniosła, że nie doręczono jej upomnienia zapłaty zobowiązania podatkowego objętego egzekucją. Skarżąca wskazała, że w sprawie podjęto próbę doręczenia zastępczego upomnienia (art. 44 k.p.a.), jednakże doręczenie to nie mogło zostać uznane za skuteczne, gdyż w skrzynce odbiorczej nie pozostawiono zawiadomienia o pierwszym awizowaniu przesyłki zawierającej upomnienie. Drugie awizo pozostawione przez doręczyciela pocztowego było nieprawidłowe, gdyż w jego treści jako oznaczenie adresata wskazano "G." a zatem inny podmiot niż Skarżąca. Dodatkowo Skarżąca Spółka wskazała, że potwierdzenie doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie nie zostało prawidłowo wypełnione przez doręczyciela pocztowego, gdyż nie wskazano w nim wszystkich istotnych informacji, o których mowa w art. 44 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przywrócił termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Następnie po rozpatrzeniu wniesionego przez Skarżącą Spółkę zarzutu, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] grudnia 2016 r. wydał postanowienie, w którym uznał za niezasadny zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ egzekucyjny zaznaczył, iż zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia należy uznać za niezasadny, gdyż wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone skierowaniem do Skarżącej Spółki upomnienia, które zostało uznane za doręczone w dniu 31 sierpnia 2016 r., w trybie art. 44 § 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "K.p.a."). Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone na adres Skarżącej w dniu 30 grudnia 2017 r.

Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Zarzuciła mu naruszenie:

- art. 15 § i u.p.e.a. w zw. z art. art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez brak uprzedniego prawidłowego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkującego dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

- art. 44 K.p.a przez błędną wykładnię tego przepisu i nieprawidłowe przyjęcie przez organ egzekucyjny, że upomnienie doręczono w trybie zastępczym, gdyż organ egzekucyjny nie ma kompetencji do podważania wskazanych przez doręczyciela w oficjalnym druku okoliczności doręczenia podczas gdy z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika zobowiązanie organu egzekucyjnego do przeprowadzenia z urzędu badania dopuszczalności egzekucji, a zatem organ ma obowiązek objąć kontrolą element prawidłowości doręczenia upomnienia;

- art. 44 § 2 i § 3 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że awizacja przesyłki o nr [...], zawierającej upomnienie, była prawidłowa co skutkowało wadliwym uznaniem doręczenia zastępczego upomnienia, mimo wykazania przez Skarżącą nieprawidłowość awizacji przesyłki o wskazanym wyżej numerze, która została skierowana nie do Skarżącej, lecz do innego podmiotu "G.".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez niedoręczenie doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., wskazał, że wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone skierowaniem do Skarżącej w dniu 8 sierpnia 2016 r. upomnienia, które zostało uznane za doręczone w dniu 31 sierpnia 2016 r., w trybie art. 44 § 2 i § 3 K.p.a. DIAS wyjaśnił, że operator pocztowy na zwróconej przesyłce zaznaczył, iż z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub innej uprawnionej osobie, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym nr 102 w dniu 17 sierpnia 2016 r. Z uwagi na nie podjęcie przesyłki w terminie 7 dni operator pocztowy w dniu 25 sierpnia 2016 r. pismo awizował powtórnie. Następnie nadaną przesyłkę operator pocztowy zwrócił do nadawcy z adnotacją na kopercie "ZWROT nie podjęto w terminie". Zatem w ocenie DIAS, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo uznał przedmiotową przesyłkę za doręczoną zastępczo w dniu 31 sierpnia 2016 r. zgodnie z art. 44 K.p.a.

DIAS nadmienił, że organ egzekucyjny zaadresował przedmiotową przesyłkę prawidłowo, zarówno na kopercie jak i zwrotnym potwierdzeniu odbioru został wpisany prawidłowy adresat tj. G. sp. z o.o. oraz adres W. ul. [...], będący adresem Skarżącej Spółki na dzień wystawienia upomnienia.

Wobec powyższego DIAS podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego W., dotyczące oddalenia zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez brak uprzedniego prawidłowego doręczenia Skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., warunkującego dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego;

- art. 44 K.p.a. przez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie przez organ egzekucyjny, że doręczenie upomnienia w trybie doręczenia zastępczego uznać należy za skuteczne, gdyż organ egzekucyjny me ma kompetencji do podważania wskazanych przez doręczyciela w oficjalnym druku okoliczności doręczenia podczas, gdy z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika zobowiązanie organu egzekucyjnego do przeprowadzenia z urzędu badania dopuszczalności egzekucji, a zatem organ ma obowiązek objąć kontrolą element prawidłowości doręczenia upomnienia;

- art 6 K.p.a, art. 44 § 2 i § 3 K.p.a., przez przyjęcie, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." - w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 P.p.s.a.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia z art. 15 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., oraz art. 44 K.p.a. są niezasadne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznanej sprawie Skarżący złożył zarzut oparty na podstawie wymienionej w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia przez błędne doręczenie zobowiązanemu upomnienia w trybie zastępczym.

W niniejszej sprawie wierzyciel skierował upomnienie na adres W. ul. [...] i uznał, że doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 K.p.a., gdy według Skarżącego do doręczenia zastępczego nie doszło. Zatem spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Skarżącemu skutecznie doręczono upomnienie w trybie art. 44 K.p.a., które było warunkiem dopuszczalności wszczęcia egzekucji w sprawie.

W myśl postanowień art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepis szczególny inaczej stanowi. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady warunkiem wszczęcia egzekucji administracyjnej jest skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania ciążącego na nim obowiązku. Dlatego też organ egzekucyjny, który na mocy art. 29 § 1 u.p.e.a., z urzędu, zobligowany jest do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej zobowiązany był zbadać zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. pozwalających na uruchomienie egzekucji, a więc jest kontrolą objąć, również element doręczenia upomnienia w sprawie.

W rozpoznanej sprawie, jako podstawę obowiązku podatkowego w tytule wykonawczym wskazano deklarację VAT-7K. W związku z nieuregulowaniem należności wynikającej z ww. deklaracji skierowano do Skarżącej upomnienie nr[...]. Powyższe upomnienie zostało wysłane na adres Skarżącej Spółki W. ul. [...] (karty 46 i 82 akt administracyjnych). Przedmiotowa przesyłka dwukrotnie awizowana nie została podjęta w terminie i zgodnie z art. 44 K.p.a. została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 31 sierpnia 2016 r.

Skarżąca Spółka w toku postępowania egzekucyjnego oraz w skardze sformułowała zarzut braku poinformowania jej o tym, że przesyłka zawierająca upomnienie została złożona w urzędzie pocztowym. Skarżąca podniosła, że doręczyciel nie zostawił w jego skrzynce pocztowej ani awiza pierwotnego ani awiza powtórnego. W skrzynce pocztowej znajdowało się tylko zawiadomienie adresowane na inny podmiot, mianowicie na podmiot nazwany "G.".

W cenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny i nie świadczy o braku doręczenia Skarżącej upomnienia.

Operator pocztowy na zwróconej przesyłce, na której znajduje się prawidłowy adres Skarżącej zaznaczył, iż z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie I, pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym nr [...] w dniu 17 sierpnia 2016 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni, operator pocztowy w dniu 25 sierpnia 2016 r. pismo awizował powtórnie. Następnie nadaną przesyłkę operator pocztowy zwrócił do nadawcy z adnotacją na kopercie "ZWROT nie podjęto w terminie". Okoliczności te potwierdzają adnotacje zamieszczone na kopercie zawierającej upomnienie (karty 46 i 82 akt administracyjnych). Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru (karty 81 i 80 akt administracyjnych) zostało wypełnione w sposób prawidłowy i zawiera wszystkie niezbędne informacje o czynnościach podjętych w ramach doręczenia zastępczego upomnienia. Na podstawie tych okoliczności należało przyjąć, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zgodnie z art. 44 K.p.a., prawidłowo uznał przedmiotową przesyłkę za doręczoną zastępczo w dniu 31 sierpnia 2016 r. Zamieszczenie na kopercie zawierającej upomnienie oraz na potwierdzeniu odbiory przesyłki informacji o jej pierwszym awizowaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. świadczy o tym, że doręczyciel pocztowy pozostawił awizo w tym dniu w skrzynce pocztowej Skarżącej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że pomimo ww. zapisów nie dokonano awizowania przesyłki w dniu 17 sierpnia 2016 r. Twierdzenia te zmierzają do przekonania Sądu, że doręczyciel pocztowy na kopercie oraz na dowodzie doręczenia poświadczył nieprawdę. Twierdzenia Skarżącej o braku tego awiza są gołosłowne i pozostają w sprzeczności z zapisami na kopercie i na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Zwrotne potwierdzenie dowodu doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym wywołującym określone skutki procesowe dla adresata przesyłki, wskazanym w art. 76 § 1 K.p.a. Stosowanie do treści tego przepisu korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawem. Domniemanie to nie zostało skutecznie obalone, gdyż Skarżąca nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu świadczącego o nierzetelności ww. dokumentów. W tej sytuacji należało dać wiarę treści ww. dokumentów, które potwierdzają dokonanie pierwszego awizowania przesyłki zawierającej upomnienie.

Odnosząc się do mocno akcentowanego w skardze zarzutu, że na druku potwierdzającym drugie awizowanie przesyłki zawierającej upomnienie, błędnie wskazano nazwę Skarżącej, należało zarzut ten uznać również za niezasadny. Na przesyłce wskazano prawidłową nazwę Skarżącego oraz skierowano ją na właściwy adres. Błąd w zapisie nazwy Skarżącej na awizo pozostawionym w jej skrzynce pocztowej nie ma znaczenia dla skuteczności doręczenia zastępczego. Skarżąca mająca w swej nazwie określenie "G." otrzymując awizo z błędem w swojej nazwie, gdyż na awizo widniało określenie "G.", z dbałości o własne interesy winna była wyjaśnić tę kwestię w Urzędzie Pocztowym, gdzie mogłaby odebrać przesyłkę. Wskazanie na przedmiotowym dokumencie potwierdzającym awizowanie przesyłki zawierającej upomnienie, prawidłowego adresu Skarżącej oraz nazwy nieznacznie różniącej się od nazwy Skarżącej Spółki w sposób oczywisty wskazywało na to, że dokument ten dotyczy Skarżącej. W takiej sytuacji każdy podmiot wykazujący się minimalna dbałością o swoje sprawy kwestię przesyłki pocztowej wyjaśniłby w placówce pocztowej wskazanej w zawiadomieniu. Wniosek ten jest tym bardziej zasadny, że pod adresem wskazanym na tym dokumencie nie prowadził działalności inny podmiot. W tej sytuacji brak było podstaw do tego ażeby przedmiotowe awizo traktować jako pomyłkę pracownika poczty, która uniemożliwiałaby Skarżącej ustalenie, że awizowana przesyłka była adresowana do niej. Zwłaszcza, że w sprawie, jak wynika z omówionych dokumentów, w dniu 17 sierpnia 2016 r. dokonano pierwszego awizowania, na którego nieprawidłowość brak jest dowodów.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo uznał, że Skarżącej doręczono upomnienie w trybie zastępczym.

Wobec powyższych uwag, ponieważ organy nie naruszyły prawa procesowego jak i materialnego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.