Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 647/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...].12.2016 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a, art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 463 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t, Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę [...], panią N. P., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]. Decyzją tą orzeczono o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wydał decyzję nr [...] orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że wobec cudzoziemki została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i nie opuściła ona terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 w/w. ustawy, który stwierdza, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

Przedmiotowa decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...].07.2016 r. nr [...] została doręczona stronie w dniu [...].07.2016 r.

W ustawowym terminie, pani N. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zaś w razie nieuwzględnienia powyższego, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy de ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że Pani N. P. w dniu [...].08.2015 r. zwróciła się do władz polskich z wnioskiem o nadanie jej statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Szef Urzędu de Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...].01.2016 r. postanowił odmówić nadania w/w. cudzoziemce statusu uchodźcy oraz odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej. Powyższy organ uznał, że cudzoziemka nie wykazała, ani też analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez w/w. organ decyzyjny odnośnie indywidualnej sytuacji wnioskodawczyni nie uprawdopodabnia jej uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, z przyczyn wskazanych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazano także, iż brak jest podstaw aby sądzić, że w razie powrotu cudzoziemki do kraju pochodzenia, wystąpi w stosunku do jej osoby rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy poprzez stosowanie tortur, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, sytuacja panująca na kontrolowanym przez władze obszarze [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw cudzoziemki. W kwestii natomiast obawy o własne bezpieczeństwo w związku z zamieszkiwaniem w rejonie prowadzonych działań zbrojnych, ma ona realną możliwość, przy pomocy [...] organów pomocy socjalnej, skorzystać z uprawnień przysługujących wewnętrznym przesiedleńcem, w tym możliwości wewnętrznej relokacji. W wyniku złożonego odwołania Rada de Spraw Uchodźców decyzją nr [...] z dnia [...].04.2016 r. podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...].05.2016 r. W dniu [...].05.2016 r. cudzoziemka złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...].10.2016 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach o decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i w przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej (...) stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

W sprawie została więc wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach.

Organ wskazał, przy tym, że w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, przywołał treść powyższego przepisu, jak również przepisów 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek w nich wskazanych. Brak jest podstaw do uznania, że po powrocie do kraju pochodzenia skarżąca będzie narażona na zagrożenia wymienione w powyższych przepisach. Jak wyżej wspomniano, organy administracji publicznej odmówiły nadania Cudzoziemce statusu uchodźcy oraz odmówiły udzielenia ochrony uzupełniającej. W wyniku postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji zapadła decyzja o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. W uzasadnieniu w/w. decyzji podniesiono, że cudzoziemka posiada możliwość powrotu i zamieszkania w stosunkowo bezpiecznym, kontrolowanym przez władze [...] M. Jak wskazał organ I instancji, z ogólnodostępnych źródeł informacji (w tym reportaży korespondentów wojennych) wynika, że aktualnie M. sprawia wrażenie spokojnego miasta. Na ulicach widać cieszące się życiem młode pary, matki z wózkami, bawiące się dzieci. Funkcjonują sklepy, przychodnie zdrowia, szkoły, restauracje. Widać dym unoszący się z miejscowych przedsiębiorstw produkcyjnych. Jedynie duża liczba pojazdów wojskowych na ulicach i ludzi z bronią, którzy nerwowo obserwują każdego przechodnia, świadczy o powadze sytuacji, w jakiej znajduje się M. Komunikaty [...] wojskowych mówią o tym, że siły separatystyczne wzmacniają linię frontu na "kierunku [...]": przerzucane jest tam dodatkowe uzbrojenie oraz [...] jednostki specjalne (do koordynacji i wzmocnienia siły rażenia jednostek separatystycznych), okolice są obserwowane za pośrednictwem dronów. Otwarte źródła informacji zwracają także uwagę na to, że zdarzają się alarmy bombowe, w związku z informacjami o podłożeniu bomb w centrach handlowych bądź innych miejscach publicznych. Jak wynika jednakże z przytoczonych przez organ I instancji opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC, skarżąca obawiając się o bezpieczeństwo w związku z zamieszkiwaniem w niedalekim sąsiedztwie rejonu działań zbrojnych prowadzonych pomiędzy [...] armią, a separatystami otrzymującymi wsparcie z [...], ma realną możliwość przeniesienia się do innej (np. centralnej bądź zachodniej) części [...], gdzie nie toczą się żadne działania zagrażające bezpieczeństwu ludności cywilnej. Przyjęte w dniu [...].08.2015 r. przez Gabinet Rady Ministrów [...] Postanowienie nr [...] ujednoliciło wcześniejsze postanowienia dotyczące osób wewnętrznie przesiedlonych. Powyższe Postanowienie za "osoby wewnętrznie przesiedlone" na [...] uznaje osoby pochodzące z terenów okupowanych [...], osoby pochodzące z terenów prowadzenia operacji antyterrorystycznej (rejony [...]) oraz osoby pochodzące ze strefy przyfrontowej ("z linii styku"). Rozporządzeniem rządu [...] nr [...] z dnia [...].12.2015 r. ustalono wykaz miejscowości znajdujących się w strefie operacji antyterrorystycznej, w którym znalazło się także miasto M. Zatem zgodnie z [...] prawem, mieszkańcom tej miejscowości przemieszczającym się do bezpiecznych rejonów [...] przysługują wszystkie prawa należne osobom wewnętrznie przesiedlonym. Jak przytoczono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, osoby przesiedlone korzystają z takich samych praw i wolności, z których korzystają inni obywatele [...], stale zamieszkujący dany rejon. Mają oni przede wszystkim prawo do otrzymania dokumentów potwierdzających ich specjalny status. Władze [...] zobowiązane są ponadto do realizacji w nowym miejscu ich zamieszkania wszelkich wypłat socjalnych, w tym rent i emerytur, udzielania pomocy w znalezieniu pracy oraz do rejestrowania przesiedleńców nie posiadających pracy bez żadnych dodatkowych wymogów, a co za tym idzie do wypłacania świadczeń przysługujących osobom bezrobotnym. Osoby wewnętrznie przesiedlone mają prawo do kontynuowania nauki, prowadzenia działalności gospodarczej oraz korzystania z opieki medycznej na takich samych prawach jak pozostali obywatele [...].

W przedmiotowej sprawie należy ponadto wskazać, iż jak wynika materiału opracowanego przez Departament Wschodni Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia [...].05.2016 r., problemy osób wewnętrznie przesiedlonych mają przede wszystkim charakter ekonomiczny - utrata majątku pozostawionego, czy to na półwyspie [...], czy też w strefie konfliktu zbrojnego, problemy ze znalezieniem pracy w nowym miejscu zamieszkania. Władze [...] starają się wesprzeć i pomóc w miarę swoich możliwości osoby wewnętrznie przesiedlone. Pomoc władz polega nie tylko na przyznawaniu pomocy pieniężnej, zapewnieniu tymczasowego mieszkania, czy stałej pracy, ale również na bezpłatnym transporcie w komunikacji miejskiej (np. dzieci w L.), rozdawaniu różnego rodzaju darów przez wolontariuszy, czy też przygotowaniu dzieci do szkoły (np. R.). Przytoczone powyżej informacje wskazują na fakt, że cudzoziemka miała możliwość skorzystania w kraju pochodzenia z pomocy wyznaczonych do tego organów, a mimo to nie podjęła próby wewnętrznej relokacji, tylko zdecydowała się na opuszczenie kraju i migrację do Polski. Tymczasem, jak wynika z w/w. opracowania MSZ, w wyniku towarzyszącego konfliktowi pogorszenia się sytuacji gospodarczej na [...], obniżenia się dochodów realnych ludności wzrosła migracja [...] do UE, w tym do Polski. Wyjazd z kraju, a następnie różnego rodzaju próby zalegalizowania swojego pobytu w kraju goszczącym, w celu możliwości osiedlenia się i podjęcia zatrudnienia, stają się coraz bardziej powszechnym sposobem radzenia sobie z biedą i niestabilnością w kraju pochodzenia. Historia przedstawiona przez skarżącą wpisuje się w powyższe ramy migracji spowodowanej kryzysem na [...]. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do udzielenia pani N. P. zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podst. art. 348 ust. 1 ustawy.

W kontekście prawa cudzoziemki do ochrony jej życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, istotną kwestią w ocenie organu jest fakt, iż żaden z tych aktów prawnych nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemkę wyboru kraju, w którym chciałaby ona zamieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie w tym kraju rodziny. Powyższe przepisy nie gwarantują prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemki w kraju goszczącym. Przepisy w/w. Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemkę konieczności legalizowania jej pobytu w formie przez nią wybranej, na wybranej przez cudzoziemkę podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne. W obu ostatnich orzeczeniach podkreślono, że przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia (aktualnie zobowiązanie do powrotu) obywatela państwa trzeciego stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego. Należy uznać, iż system wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparty na sankcjach administracyjnych w postaci zobowiązania do powrotu, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. To czy ostatecznie wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji zależeć może ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemki do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen nie jest bezterminowy - wynosi 6 miesięcy. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. Dodatkowo organ wskazał, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną wart. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach należy wskazać, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady dopowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku zobowiązania cudzoziemki do powrotu więzy rodzinne pomiędzy nią, a pozostałymi członkami jej rodziny, zostaną zerwane lub istotnie ograniczone. Faktem jest, że wraz z cudzoziemką do Polski przyjechała jej córka z mężem i małoletnim dzieckiem (wnukiem skarżącej). W przedmiotowej sprawie istotny jest jednak fakt, iż wszyscy oni otrzymali decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W związku z wniesionym odwołaniem Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję córki i jej małoletniego dziecka, natomiast w związku ze złożeniem przez zięcia skarżącej wniosku o umorzenie postępowania Rada do Spraw Uchodźców umorzyła postępowanie w jego sprawie. Co więcej, jak wynika z systemów teleinformatycznych będących w dyspozycji Szefa Urzędu, w/w. zięć cudzoziemki w dniu [...].10.2016 r. opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, zobowiązanie Cudzoziemki do powrotu nie naruszy jej prawa do życia rodzinnego, jak też prawa do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Podkreślono także, że w sprawie nie dojdzie także do pogorszenia życia prywatnego strony. Skarżąca nie posiada w naszym kraju majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że jej centrum życiowe zostało przeniesione do Polski oraz, że jej powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jej sytuację osobistą. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja Cudzoziemki nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.

Organ wskazał także, że zgodnie z art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie określa się termin dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Placówki Straży Granicznej w B. prawidłowo zastosował powyższy przepis, gdy skarżąca zadeklarowała, iż nie podporządkuje się obowiązkowi wynikającemu z decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie - ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 318 ust. 2 pkt 1 tej samej ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu.

Art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadku, o którym mowa w art. 302 ust. 1 pkt 16a.

Art. 318 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, iż w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 1 ww. artykułu zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu;

Zgodnie z art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa wart. 318 ust. 1, określa się na następujące okresy od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa wart. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16.

W ocenie organu rozstrzygnięcie organu I instancji było uzasadnione.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. P. W skardze zarzucono naruszenie:

I. Prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 348 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 z późno zm., zwana dalej: ustawa o cudzoziemcach) poprzez błędne uznanie, iż powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowić zagrożenia dla życia skarżącej, jak również, że nie będzie w kraju pochodzenia poddawana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, gdyż nie ma poważnych przesłanek wystąpienia rzeczywistego ryzyka zagrożeń występujących w kraju, które zostały wskazane w w/w przepisie, co jest konsekwencją nierozważenia przez Organ tak I jak i II instancji okoliczności dotyczących stanu zdrowia psychicznego strony w powiązaniu z rzeczywistą sytuacją panującą na [...], w szczególności w miejscu poprzedniego jej zamieszkania tj. M., i w konsekwencji nieudzielenie skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych,

2. art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez stwierdzenie, że w przypadku skarżącej nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, wobec nierozważania, że z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego, który został potwierdzony przez psychologa, do którego uczęszcza stale na konsultacje psychologiczne, sam powrót do kraju pochodzenia, w którym rozpoczęły się jej problemy zdrowotne, co było spowodowane doświadczeniami jakich doznała w tym kraju, zobowiązanie do powrotu na [...], wobec przeżyć, wspomnień, które są związane z tym krajem, stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji,

II. Prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

l. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwana: KPA) poprzez:

- nieodniesienie się przez Organ II instancji do podnoszonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów argumentów, w szczególności dotyczących stanu zdrowia Skarżącej w kontekście aktualnej sytuacji na [...] i problemów z dostępem do opieki medycznej oraz przejawami dyskryminacji przesiedleńców wewnętrznych przez społeczeństwo, jak również, że w kontekście osób, u których istnieją podstawy, aby stwierdzić występowanie silnych zaburzeń psychologicznych, obawę oraz zagrożenia związane z powrotem do kraju pochodzenia nie należy rozpatrywać w kontekście zasięgu terytorialnego występujących zagrożeń, gdyż osoby te podlegają szczególnej ochronie, a przeżycie niezwykle traumatycznych doświadczeń w kraju pochodzenia sprawia, że osoby te obawiają się powrotu już na samo jego terytorium,

- sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy; Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. 2. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a w zw. z art. 107 §3 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez:

- pominięcie przez Organ II instancji okoliczności odnoszących się do stanu zdrowia psychicznego Skarżącej, braku dogłębnej analizy, czy stan zdrowia psychicznego Skarżącej pozwala jej na opuszczenie terytorium Polski i powrót na [...], tj. do państwa, w którym z uwagi na doznane traumatyczne przeżycia rozpoczęły się jej problemy ze zdrowiem o podłożu psychicznym,

- niepoczynienie przez Organ I instancji ustaleń dotyczących rzeczywistego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w świetle aktualnej sytuacji na [...] i bardzo dużej liczby osób wewnętrznie przesiedlonych oraz w zakresie problemów z jakimi spotykają się takie osoby, które to problemy uniemożliwiają im prawidłowe, ludzkie funkcjonowanie, niepowiązanie takich ustaleń ze stanem zdrowia Skarżącej, nierozważenie kwestii że z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego nie będzie w stanie funkcjonować w sposób prawidłowy na [...], tym bardziej, że z ogólnodostępnych informacji wynika, że osoby wewnętrznie przesiedlone są poddawane aktom dyskryminacji ze strony lokalnego społeczeństwa,

- niepoczynienie przez Organ II instancji jaka na dzień wydania decyzji jest sytuacja w poprzednim miejscu zamieszkania Skarżącej – M.,

- niepoczynienie przez Organ II instancji jaka jest sytuacja samotnych kobiet na [...],

- niepoczynienie przez Organ II instancji ustaleń czy w rzeczywistości, nie zaś w teorii, osoby uciekające z M. otrzymują pomoc jako przesiedleńcy wewnętrzni, co było konsekwencją ustalenia stanu faktycznego w sposób nieprawidłowy poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do czego Organ był zobligowany nie tylko na wniosek strony, ale również z urzędu co ma przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji, sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a i w konsekwencji poczynienie stwierdzenia, zgodnie z którym Skarżąca może powrócić i żyć w kraju pochodzenia,

3. art. 15 k.p.a w zw. z art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 11 k.p.a poprzez nierozpoznanie przez Organ II instancji i nierozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie zarówno pod kątem przepisów prawa materialnego oraz procesowego i w związku z tym nie zbadanie wszystkich okoliczności sprawy jak i nie odniesienia się do okoliczności i argumentów podniesionych przez stronę w postępowaniu odwoławczym, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2016 r., niedokonanie własnych ustaleń przez Organ II instancji, oparcie się wyłącznie na ustaleniach Organu I instancji bez ich zweryfikowania i aktualizacji,

4. art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, art. 75 § 1 k.p.a, art. 78 k.p.a w zw. z art. 123 § 1 k.p.a poprzez nieodniesienie się przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarówno w toku postępowania odwoławczego, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych w piśmie z dnia [...] września 2016 r., nieuzasadnione pominięcie ich przy wydaniu zaskarżonej decyzji, niewydanie postanowienia o odmowie uwzględniania wniosków dowodowych, jakkolwiek przedmiotem dowodów były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj. na okoliczność stanu zdrowia, konieczności kontynuowania leczenia, skierowania do poradni specjalistycznej, rzeczywistego stanu systemu opieki zdrowotnej, braku możliwości relokacji w jej przypadku.

W związku z powyższym wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w B. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w całości.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony przedstawił argumentację mającą uzasadniać podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do zarzutów skargi i uznając je za nieuzasadnione wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i w przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie zaś do art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia mu ochrony uzupełniającej ( ... ) stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona.

Z analizy akt sprawy w sposób nie kwestionowany wynika, że skarżąca spełniła przesłanki określone w w/w przepisach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...].01.2016 r. odmówił jej nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. W wyniku złożonego odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr [...] z dnia [...].04.2016 r. podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...].05.2016 r. W dniu [...].05.2016 r. cudzoziemka złożyła kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...].10.2016 r. stwierdził niedopuszczalność wniosku. Skarżąca odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia. Ponadto pomimo tego, że posiada ostateczną decyzję o odmowie nadania jej statusu uchodźcy i udzielenia mu ochrony uzupełniającej nie opuściła RP.

W świetle powyższego obligatoryjnym obowiązkiem organów orzekających w sprawie było wydanie zaskarżonych decyzji, chyba, że zastosowanie w sprawie znalazłby art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. W przepisie tym zostały bowiem wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. I tak zgodnie z tym przepisem, w przypadkach, o których mowa wart. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy:

1) posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej lub

2) udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia, lub

3) udzielono mu zezwolenia, o którym mowa wart. 187 pkt 6 lub 7, lub

4) jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy, lub

5) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa wart. 60 ust. 1 pkt 23, upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, zezwolenia, o którym mowa w art. 181 ust. 1, albo zezwolenia, o którym mowa w art. 176, lub

6) udzielono mu zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

7) posiada zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, udzielone przez inne państwo obszaru Schengen, i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że cudzoziemiec nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o obowiązku wyjazdu na terytorium tego państwa, o którym mowa wart. 314, lub

8) jest czasowo oddelegowany w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz jest uprawniony do przebywania i zatrudnienia na terytorium tego państwa, jeżeli decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu miałaby zostać wydana z uwagi na przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim lub ze względu na przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa, lub

9) może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa, lub

10) może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa, lub

11) może zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, lub

12) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w art. 170.

13) może zostać przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. Urz. UE L 180 z 29.062013) zwanego dalej "rozporządzeniem 604/2013".

Art. 348 ustawy o cudzoziemcach stanowi z kolei, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub

2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub

3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Natomiast zgodnie z art. 351 tej samej ustawy, zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:

l) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:

a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub b) mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub

c) mógłby on być zmuszony do pracy, lub

d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej - w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa wart. 349, lub

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca, lub

3) może nastąpić jedynie do państwa, do którego wydanie go jest niedopuszczalne na mocy orzeczenia sądu albo z uwagi na rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odmowy wydania cudzoziemca.

W ocenie Sądu wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zasadnie organy uznały, że w przypadku Skarżącej nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 303 ustawy o cudzoziemcach, których wystąpienie wykluczałoby wydanie decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu. W szczególności w sprawie nie zachodził art. 303 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że w przypadkach, o których mowa wart. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy udzielono mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany lub zachodzą przesłanki do ich udzielenia.

Organy odnosząc się do okoliczności wskazanych w art. 348 pkt 1 ustawy w ocenie Sądu wyjaśniły powyższą kwestię, posiłkując się w tym względzie dowodami zgromadzonymi w toku postępowania o udzielenie skarżącej ochrony międzynarodowej jak również posiłkując się dokumentami obrazującymi aktualną sytuację w kraju jej pochodzenia. W konsekwencji w ocenie Sądu zasadnie uznano, że w odniesieniu do skarżącej brak było podstaw do uznania, że obecnie zachodzi konieczność przyznania jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wskazać należy, że warunkiem uznania, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji rzymskiej jest stwierdzenie zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw poprzez np. wykazanie, że osoba której ona dotyczy znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Przy czym to strona powołując się na zagrożenie naruszenia jej praw chronionych Konwencją rzymską (art. 2 do 7) powinna wskazać fakty, które czynią jej obawy uzasadnionymi. Nie wystarczy zatem powołanie się na ogólną sytuację w kraju pochodzenia, bez konkretnego, zindywidualizowanego wskazania, iż sytuacja ta w sposób bezpośrednie wpływa na naruszenie praw strony. Innymi słowy, osoba taka winna posiadać określone cechy bądź znajdować się w sytuacji faktycznej bądź prawnej, które warunkować będzie urzeczywistnienie takiego zagrożenia. Sam obraz sytuacji bezpieczeństwa czy też poziomu przestrzegania praw człowieka nie jest w takim przypadku wystarczający, jeżeli nie wykazany zostanie związek z indywidualną sytuacją takiej osoby. Jedynie w przypadku stwierdzenia powszechnego stosowania przemocy bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej w danym państwie, bez względu na cechy bądź inne czynniki wyróżniające poszczególne osoby możliwe jest uznanie, że cudzoziemiec wydalony do takiego kraju byłby narażony na naruszenia jego praw podstawowych, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z akt sprawy wynika zaś, że Skarżąca nie chciała powrócić do M. skąd wyjechała obawiając się o swoje zdrowie i życie w związku z toczącymi się w 2015r. w tamtym rejonie walkami zbrojnymi. W toku postępowania organy ustaliły jednak, że Skarżąca posiada możliwość powrotu i zamieszkania w kontrolowanym przez władze [...] M. Uwzględniono przy tym aktualną sytuację panującą w tamtym rejonie. Materiały źródłowe wskazywały względną stabilizację sytuacji w M. (k 71-73 akt organu I instancji). Niezależnie od powyższego z przytoczonych przez organy obu instancji opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynikało, że Skarżąca obawiając się o swoje bezpieczeństwo ma realną możliwość przeniesienia się do innej (np. centralnej bądź zachodniej) części [...], gdzie nie toczą się żadne działania zagrażające bezpieczeństwu ludności cywilnej. Powyższych ustaleń dokonano m.in. w oparciu o opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z dnia [...].06.2016r. (k 71 -73 akt) w którym uwzględniono aktualną sytuację w M. i osób wewnętrznie przesiedlonych z tamtego rejonu. Także w toku postępowania w sprawie udzielenia Skarżącej ochrony międzynarodowej organu obu instancji uznały, że istnieje możliwość zamieszkania przez Nią w innej części [...]. Podkreślenia wymaga także, że Skarżąca nie próbowała zamieszkać w innej części [...], uznając że nie otrzyma należnej pomocy. Nie podjęła więc żadnej próby zamieszkania w innej części [...], tym samym nie można uznać za uzasadnione jej zarzuty dotyczące obawy przed powrotem do kraju pochodzenia.

Wskazać także należy, że trudna sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, utrata pracy, czy ewentualne problemy ze znalezieniem mieszkania w przypadku powrotu przez cudzoziemców do ich ojczyzn nie mogą same w sobie uzasadniać postawienia zarzutu naruszenia praw chronionych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Mając zatem na uwadze, że w świetle dołączonych do akt sprawy opracowań dotyczących sytuacji w kraju pochodzenia Skarżącej nie występuje stan powszechnego stosowania przemocy na całym terytorium bądź innych form poważnego naruszania praw człowieka wobec ludności cywilnej. Słusznie organy uznały, że zgromadzone informacje nie wskazywały na możliwość zastosowania w przypadku Skarżącej art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

W ocenie Sądu mając na uwadze ekonomikę postępowania, w rozpoznawanej sprawie, będącej de facto następstwem niezrealizowania przez stronę obowiązku opuszczenia RP, po otrzymaniu ostateczne decyzji o odmowie przyznania ochrony międzynarodowej, dopuszczane jest, tak jak uczyniły to orzekające organy, odwoływanie się do ustaleń faktycznych, których dokonano w toku postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Wprawdzie przesłanki nadania statusu uchodźcy, czy udzielenia ochrony uzupełniającej różnią się od przesłanek udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych jednak w toku tamtego postępowania badane są analogiczne okoliczności faktyczne mające podstawowe znaczenie w obu typach spraw, w tym zwłaszcza takie jak sytuacja w kraju pochodzenia, deklarowane zagrożenia związane z powrotem do kraju pochodzenia oraz możliwość wewnętrznej migracji ludności. W sytuacji, gdy strona deklaruje określone obawy przed powrotem do kraju pochodzenia, najpierw w toku postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy a następnie powtarza taką argumentację w sprawie o zobowiązanie do powrotu organy właściwe w drugiej z w/w spraw powinny uwzględnić ustalenia faktyczne dokonane w toku wcześniejszego postępowania. Takie działanie pozwala na zweryfikowanie prawdziwości zeznań i oświadczeń, ocenę wiarygodności cudzoziemca, spójności argumentacji itd.

Wbrew zarzutom skargi, na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogło mieć także wpływu pominięcie przez organ odwoławczy treści pisma z dnia [...] września 2016 r., i złożonych dokumentów w postaci skierowania do poradni specjalistycznej - Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia [...] września 2016 r. i zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] września 2016 r.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w toku postępowania w sprawie o zobowiązanie do powrotu Skarżąca nie powoływała się na okoliczność w postaci złej kondycji psychicznej. Problemów takich nie deklarowała podczas przesłuchania w dniu [...]06.2016r. (k 18-19 akt organu I instancji). Tego typu okoliczności nie były podnoszone również w odwołaniu, ani w toku postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie.

Dokumenty, o których mowa w skardze, w postaci skierowania do poradni specjalistycznej - Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia [...] września 2016 r. oraz zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] września 2016 r. zostały (jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę) dołączone do akt postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Cyt. "Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...].10.2016 r. stwierdzając niedopuszczalność kolejnego wniosku Skarżącej stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie w oparciu o opracowania WIKP tut. Urzędu uznał, iż wskazane przez Aplikantkę problemy zdrowotne tj. ich diagnostyka jak i leczenie jest możliwe w kraju pochodzenia. W decyzji wskazano, że z dołączonego do akt sprawy opracowania nr [...] wynika, że na [...] bezpłatna pomoc psychologiczna jest udzielana w ramach państwowej służby zdrowia jak i w ramach projektów finansowanych przez międzynarodowych darczyńców m.in. UNHCR, UNO CHA, Caritas, ECHO, WFP. Akta sprawy zostały przekazane do Rady do Spraw Uchodźców, która rozpatruje odwołanie Skarżącej od w/w decyzji."

Wskazać jednak należy, że okoliczność iż skarżąca korzysta obecnie z pomocy specjalistycznej - psychologa, nie mogła mieć wpływu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Ogólnodostępne źródła o kraju pochodzenia skarżącej wskazują, że istotnie z uwagi na panującą na [...] sytuację podjęcie leczenia, czy uzyskanie pomocy psychologicznej może wiązać się z trudnościami, jednak uzyskanie pomocy nie jest niemożliwe a władze krajowe wespół z organizacjami międzynarodowymi podejmują starania aby taką opiekę swoim obywatelom zapewnić. Ze źródeł tych wynika, m.in., że bezpłatna pomoc psychologiczna dla osób wewnętrznie przesiedlonych udzielana jest między innymi w ramach projektów finansowanych przez UNHCR (np. w ramach projektów realizowanych we współpracy z organizacjami [...] SOS i [...] z C.), United Nations Development Programme in [...] i rząd [...] (np. w ramach projektu z organizacją [...] z K.), [...] organizację [...] (granty dla organizacji pozarządowych w O., D., K. i Z. na udzielanie pomocy psychologicznej przesiedleńcom). Również [...] dzięki własnym środkom i wsparciu ze strony [...] oraz ze strony UNICEF, UNHCR, UNO CHA, ECHO, WFP otworzył 12 ośrodków na terytorium całej [...], gdzie świadczona jest pomoc psychologiczna osobom wewnętrznie przesiedlonym. W kwietniu 2016 roku [...], przy wsparciu rządu i [...], otworzyła w D. Jedyne Centrum Usług Socjalnych, gdzie ma być świadczona między innymi pomoc psychologiczna dla osób wewnętrznie przesiedlonych. Planuje się, że rocznie centrum może przyjąć blisko 13 tys. osób. Centrum to jest największym w kraju, spełnia standardy zarówno [...] jak i światowe. Jedyne Centrum Usług Socjalnych utworzono zgodnie z najlepszymi praktykami europejskimi.

Z powyższych względów niezależnie od tego, iż do akt niniejszego postępowania nie zostały złożone dokumenty wskazujące na konieczność uzyskania opieki psychologicznej przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca może uzyskać taką pomoc w kraju pochodzenia. Zamiar kontynuowania leczenia w kraju goszczącym nie będzie z reguły przemawiał za koniecznością przyznania cudzoziemcowi ochrony przed wydaleniem, na co zwrócono uwagę np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011r. sygn. akt II OSK 1123/10 i z dnia 20 stycznia 2010r. (II OSK 27/09). Decyzja wydalenia cudzoziemca, który cierpi na poważną chorobę psychiczną lub fizyczną, do państwa, gdzie możliwości leczenia tej choroby są gorsze niż możliwości dostępne w Układającym się Państwie, może zrodzić kwestię odpowiedzialności z art. 3. lecz jedynie w bardzo wyjątkowym przypadku, gdy względy humanitarne przemawiające przeciwko wydaleniu są nie do odparcia.

Na uwagę zasługuje także wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie C-562/13. W orzeczeniu tym Trybunał nawiązując do art. 3 Konwencji rzymskiej w świetle orzecznictwa ETPCz stwierdził, że z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika, że o ile osoby niebędące obywatelami, które podlegają decyzji umożliwiającej ich wydalenie, nie mogą w zasadzie rościć sobie prawa do pozostawania na terytorium danego państwa w celu kontynuowania korzystania z pomocy i z medycznych świadczeń socjalnych czy innych dostarczanych przez to państwo, o tyle decyzja o wydaleniu cudzoziemca cierpiącego na poważną chorobę fizyczną lub umysłową do państwa, w którym możliwości leczenia tej choroby są mniejsze od dostępnych we wspomnianym państwie, może powodować podniesienie kwestii związanej z art. 3 EKPC "w bardzo wyjątkowych przypadkach, gdy względy humanitarne przemawiające przeciwko temu wydaleniu mają charakter nadrzędny". Odwołując się do w/w wyroku w/w ETPC z dnia 27 maja 2008 r. w sprawie N. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu. Trybunał stwierdził wprawdzie, że wykonanie decyzji nakazującej powrót powodującej wydalenie obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę do państwa, w którym brak jest odpowiedniego leczenia, może stanowić w niektórych przypadkach naruszenie art. 5 dyrektywy 2008/115, jednak zwrócił uwagę, że te bardzo wyjątkowe przypadki cechują się powagą i nieodwracalnym charakterem szkody wynikającej z wydalenia obywatela państwa trzeciego do państwa, w którym istnieje poważne ryzyko, że może być poddany nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu. Powyższy problem dostrzeżono również w analogiczny sposób w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych (np.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 r. IV SA/Wa 2152/14, LEX nr 1748254).

W przypadku Skarżącej podobne wyjątkowe okoliczności nie występują. Skarżącą nie wykazała, aby jej stan zdrowia był na tyle poważny aby uzasadniał przyjęcie oceny, że zobowiązanie do powrotu do kraju pochodzenia mogłoby narażać Ją na nie ludzkie lub poniżające traktowanie w rozumieniu art. 3 Konwencji rzymskiej. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż Skarżąca nie może kontynuować leczenie w kraju pochodzenia.

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że w przypadku Skarżącej nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i powyższa ocena miała oparcie w aktach sprawy.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie można było także zastosować art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Wskazać należy, że art. 8 Konwencji nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie. W/w regulacja nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, jak również w/w przepis nie stanowi normy gwarancyjnej o charakterze generalnym zakazującej wydalenie cudzoziemca prowadzącego w kraju goszczącym życie rodzinne.

Oceniając, czy zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. należy odwołać się do samego pojęcia "życia rodzinnego". Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy słusznie kierował się wykładnią pojęcia "życie rodzinne" dokonaną z uwzględnieniem dorobku orzeczniczego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka odnoszącego się do art. 8 Konwencji rzymskiej. Art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jednoznacznie odsyła bowiem do art. 8 Konwencji poprzez sformułowanie: "życie rodzinne" w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wjechała do Polski wraz z córką i zięciem. W Polsce urodził się wnuk Skarżącej. Skarżąca zeznała, że zamieszkuje z w/w osobami jednak żadna z w/w osób nie uzyskała w Polsce ochrony, ani innego zezwolenia na pobyt. Z zapisów w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Krajowym zbiorze rejestrów; ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców wynika, że ostatecznymi decyzjami właściwe organy odmówiły udzielenia ochrony międzynarodowej w/w. Zięć skarżącej w dniu [...].10.2016 r. opuścił zaś terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazać zatem należy, że zarówno wjazd do Polski jak i pobyt wszystkich członków rodziny Skarżącej miał związek jedynie z wszczęciem i prowadzeniem postępowania w sprawie o udzielenie ochrony międzynarodowej. Dokonując oceny, czy środek w postaci wydalenia cudzoziemca jest konieczny w demokratycznym społeczeństwie organy winny więc wziąć pod uwagę nie długość i charakter pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym w okresie, w którym nawiązywał on więzi z tym krajem. W wyroku z dnia 31.01.2006r. w sprawie R. S. i H. p-ko Królestwu Niderlandów (No 50435/99) w uzasadnieniu prawnym wyroku Trybunał uznał (obok innych okoliczności istotnych dla oceny, czy doszło do naruszenia art. 8 Konwencji), że w tego typu sprawach istotną kwestią jest rozważenie czy więzy rodzinne, "życie rodzinne", którego naruszenie jest badane miało swój początek w czasie, w którym osoby związane ze sprawą uświadamiały sobie, że ich status prawny na terytorium państwa goszczącego (immigration status) był tego rodzaju, że trwanie życia rodzinnego w tym państwie było zagrożone od samego początku (akapit nr 39 wyroku). W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby Skarżąca nie miała realnych podstaw by spodziewać się, że będzie mogła wraz z pozostałymi członkami rodziny przebywać w Polsce. Wydanie wobec niej decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie prowadzi zatem do jej rozdzielenia z rodziną, tym samym nie stanowi istotnej ingerencji w możliwość prowadzenia życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji rzymskiej. Zarówno córka, wnuk jak i zięć Skarżącej znaleźli się bowiem w analogicznej sytuacji. Cała rodzina obecnie liczyć się musi z koniecznością opuszczenia terytorium Polski. Życie rodzinne nie zostanie więc w tym wypadku zerwane, a jedynie przeniesione do kraju, którego zobowiązane do powrotu osoby są obywatelami. Sąd podziela przy tym stanowisko organów, że w sprawie nie zachodzą przeszkody w przeniesieniu życia rodzinnego do kraju pochodzenia.

W niniejszej sprawie organy w ocenie Sądu zasadnie uznały także, że zobowiązanie do powrotu Skarżącej nie naruszy jej prawa do poszanowania jej życia prywatnego. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca przebywa w Polsce przez okres ok. półtora roku - od sierpnia 2015r. Przez w/w okres nie zdążyła jeszcze nawiązać silnych więzów z Polską. Więzi jakie ewentualnie nawiązała podczas pobytu w Polsce nie miały charakteru głębszych relacji, wskazujących na wysoki stopień integracji społecznej. Cały pobyt rodziny w Polsce związany był wyłącznie z postępowaniem w sprawie nadania statusu uchodźcy. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie naruszają art. 8 Konwencji rzymskiej, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi wskazujących na naruszenie szeregu wymienionych w niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów pomimo argumentów zgłaszanych przez Skarżącą nie nosi cech dowolności i nie narusza art. 80 Kpa. Jak wskazano powyżej dla udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie może wystarczać jedynie subiektywne przekonanie cudzoziemca lecz obawa przed powrotem do kraju pochodzenia musi być w pewien sposób zobiektywizowana, uwzględniająca realia występujące w kraju pochodzenia cudzoziemca. Nie jest przy tym zasadny zarzut, że organ odwoławczy nie zbadał w sposób wnikliwy przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W sprawie zebrano materiał dowodowy w stopniu dostatecznym i materiał ten został poddany prawidłowej ocenie, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W kwestii związanych z pominięciem argumentów podniesionych w piśmie z dnia [...] września 2016 r., jak również złożonych dokumentów w postaci skierowania do poradni specjalistycznej - Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia [...] września 2016 r. i zaświadczenia psychologicznego z dnia [...] września 2016 r. Sąd wypowiedział się już powyżej. Podkreślić jeszcze raz należy, że dokumenty te nie zostały złożone do akt niniejszej sprawy, przyjmując jednak, iż kierując się zasadą ostrożności procesowej, organ miał możliwość się z nimi zapoznać, fakt pominięcie w/w kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji nie miał wpływu na wynik sprawy albowiem z ogólnodostępnych informacji dotyczących kraju pochodzenia Skarżącej wynika, że pomimo trudnej sytuacji panującej na [...] istnieje możliwość uzyskania świadczeń medycznych i pomocy psychologicznej w kraju pochodnia.

Odnosząc się do zarzutu wybiórczej oceny zebranych informacji o możliwości uzyskania pomocy przez osoby pochodzące z M. stwierdzić należy, że wskazane w raporcie z dnia [...] czerwca 2016 r. przypadki niejednorodnej interpretacji obowiązujących w tym zakresie przepisów odnotowane w C. i C. nie wpływają na ogólną ocenę możliwości powrotu Skarżącej do kraju pochodzenia. Raport wskazuje na względną stabilizację sytuacji w samym M. Ponadto podkreślić należy, że każdy obywatel [...] ma prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania w granicach tego kraju.

W ocenie Sądu przyjęta w zaskarżonej decyzji ocena zgromadzonych dowodów znajduje oparcie w materiale dowodowym ocenionym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak również jest zgodna z wytycznymi wynikającymi z orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach. Nie pominięto przy tym tych dowodów mogących przemawiać na korzyść Skarżącej jednak ich wymowa nie wpływała w sposób zasadniczy na ocenę całego materiału dowodowego. Zgromadzone w sprawie dowody zostały właściwie ocenione. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia także wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, które pozwalają Stronie na poznanie powodów podjęcia decyzji dla niej niekorzystnej.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.