Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7644/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/21 w sprawie ze skargi M. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 1 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/21 oddalił skargę M. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 1 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komendant Powiatowy Policji [...] wnioskiem z 8 września 2020 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia M. W. (dalej: "skarżący") - wówczas dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji [...] Komendy Powiatowej Policji [...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż skarżący 31 maja 2020 r. stawił się na godz. 12:00 do wyznaczonej służby w Komisariacie Policji [...] w stanie przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu: I badanie o godz. 12:46 - 0,23 mg/l (Alco-Sensor), II badanie o godz. 12:57 - 0,23 mg/l (Alkometr), III badanie o godz. 13:15 - 0,20 mg/l (identyczny wynik uzyskano podczas badania urządzeniem Alkometr i Alco-Sensor). Ponadto posiadał przy sobie broń służbową wraz z amunicją, którą pobrał u dyżurnego jednostki przed odprawą do służby. W związku z powyższym skarżącemu odebrano broń służbową oraz amunicję, a także skierowano do Komisariatu Policji [...] funkcjonariuszy Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji [...], celem wykonania czynności pod kątem ewentualnego kierowania pojazdem mechanicznym po użyciu alkoholu.

Mając na uwadze wskazane we wniosku okoliczności, Komendant Powiatowy Policji [...] postanowieniem nr 1/2020 z 31 maja 2020 r. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne, a następnie orzeczeniem nr 1/2020 z 7 lipca 2020 r. wymierzył wymienionemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Komendant Wojewódzki Policji [...] orzeczeniem nr 9/2020/0 z 20 sierpnia 2020 r. uchylił w całości orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Niezależnie od powyższego Komendant Powiatowy Policji [...] rozkazem personalnym nr 134/2020 z 31 maja 2020 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od 1 czerwca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r.

Pismem z 15 września 2020 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie został pouczony o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz o innych uprawnieniach strony.

Pismem z 28 września 2020 r. zwrócono się do Komendanta Powiatowego Policji [...] z prośbą o przesłanie materiałów związanych ze zdarzeniem z 31 maja 2020 r., zaś pismem z 22 września 2020 r. wystapiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Pismem z 28 września 2020 r. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] poinformował, iż Prezydium Zarządu Wojewódzkiego, na posiedzeniu 28 września 2020 r., po dokonaniu analizy postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji wyraziło opinię: "na podstawie przedstawionych materiałów, wymierzenie kary zwolnienia ze służby jest przedwczesne i Prezydium opiniuje ją negatywnie".

Do KWP [...] 29 września 2020 r. wpłynęły kserokopie akt postępowania dyscyplinarnego [...] oraz kserokopie materiałów z akt sprawy [...].

Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym nr 2080/2020 z 29 października 2020 r. zwolnił skarżącego z 30 października 2020 r. ze służby w Policji. Następnie Komendant Główny Policji (dalej: "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania skarżącego, rozkazem personalnym nr 223 z 1 lutego 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Komendant Główny Policji stwierdził, że całokształt okoliczności zdarzenia zaistniałego z udziałem M. W. 31 maja 2020 r. powoduje, że skarżący z całą pewnością utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może on pełnić służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że skarżący przesłuchany 31 maja 2020 r. w charakterze obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym zeznał, iż przed odprawą do służby wypił dwie łyżeczki "roztworu zielnego na bazie alkoholu", który działał przeciwbólowe.

Komendant Główny Policji powołał się jednocześnie na treść opinii biegłych sądowych z zakresu fizykochemii, toksykologii i chemii sądowej, w której wskazano, że "nie jest możliwe by uzyskane wyniki badań z 31.05.2020 r. o godzinie 12:57 i 13:15 wynoszące odpowiednio 0,23 mg/ml (co daje 0,48 %o) oraz 0,20 mg/ml (co daje 0,42 %o), pochodziły z wypicia około 165 ml alkoholu o stężeniu 79,0% 30.05.2020 r. o godzinie 22:00" oraz "w przypadku spożycia dwóch łyżeczek, czyli około 10 ml, alkoholu o stężeniu 79,0% przez mężczyznę mającego 175 cm wzrostu i ważącego 80 kg, maksymalne stężenie alkoholu w jego organizmie wyniosłoby około 0,1 %o. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wyniki badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z 31.05.2020 r. o godz. 13:50, 13:53, 13:55, 13:59, 14:06 i 14:10 wynoszące kolejno 0,12 mg/ml (co daje 0,25%o), 0,10 mg/ml (co daje 0,21%o), 0,11 mg/ml (co daje 0,23%o), 0,09 mg/ml (co daje 0,19%o) i 0,08 mg/ml (co daje 0,17%o), stwierdzić należy, że uzyskane wyniki nie pochodzą od wypicia 31.05.2020 r. o godzinie 11:58 dwóch łyżeczek alkoholu o stężeniu 79,0%. Wersja ta pozostaje również w sprzeczności z wynikami badań z 31.05.2020 r. o godzinie 12:57 i 13:15 wynoszącymi odpowiednio 0,23 mg/ml (co daje 0,48%o) oraz 0,20 mg/ml (co daje 0,42%o)".

W ocenie Komendanta Głównego Policji wskazane wyżej okoliczności stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że skarżący nie powinien pełnić służby w Policji. Organ wskazał, że żaden policjant nie może wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji (art. 62 ust. 1 ustawy o Policji), ani w trakcie służby ani poza nią. Przywołał przepisy załącznika do zarządzenia nr 805 KGP z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Stwierdził, że stawienie się do służby, pobranie broni służbowej i amunicji oraz zgłoszenie się na odprawę do służby przez policjanta w okolicznościach, w których nie mógł jej pełnić (bo istniały podstawy do stwierdzenia, iż był pod wpływem alkoholu) narażało na niebezpieczeństwo nie tylko jego osobę, pozostałych funkcjonariuszy, w tym przełożonego, ale co należy podkreślić, ukazało tę organizację w bardzo niekorzystnym świetle. Skarżący pełnił służbę na stanowisku dzielnicowego, które cechuje się przede wszystkim bezpośrednim kontaktem z obywatelem i sprowadza się do obchodu rewiru i rozpoznania rejonu służbowego. Stąd też stawienie się przez skarżącego w stanie po użyciu alkoholu (niezależnie od tego, czy alkohol był spożywany w trakcie pełnienia służby, czy przed jej rozpoczęciem) umożliwia jednoznaczną ocenę jego postawy moralnej i etycznej, która stanowi jaskrawy przykład nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której wymieniony pełnił służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego.

Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr 223 z 1 lutego 2021 r. stał się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie stwierdził bowiem naruszenia prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 41 ust. 2 pkt 5, jak też art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, iż ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie zostało wykazane przez organy Policji, że skarżący 31 maja 2020 r. stawił się do służby w stanie po spożyciu alkoholu, w tym stanie pobrał broń służbową i amunicję oraz zgłosił się na odprawę. Przeprowadzono badanie stanu trzeźwości skarżącego urządzeniem Alco-Sensor z wynikami: o godz. 12:46 -- 0,23 mg/l i o godz. 13:15 - 0,20 mg/l oraz na urządzeniu Alkometr z wynikami: o godz. 12:57 - 0,23 mg/l i o godz. 13:15 - 0,20 mg/l.

W ocenie Sądu, w sprawie tej brak jest podstaw do podważenia prawidłowości wyników badania stanu trzeźwości. Organ w sposób wystarczający odniósł się do zarzutów odwołania w zaskarżonym rozkazie personalnym. Wykazano, że analizatory wydechu, którymi dokonano pomiaru posiadają świadectwa wzorcowania Wskazano, że wzorcowania analizatora Alco-Sensor IV CM wersja: [...] nr fabryczny: [...] dokonano w dniu 17 lutego 2020 r., zaś zalecany termin następnego wzorcowania to: 16 sierpnia 2020 r., natomiast wzorcowania analizatora Alkometr A 2,0/04 nr fabryczny: [...] dokonano 6 grudnia 2019 r., w uwagach zaś widnieje informacja, że "wskazane jest adiustowanie analizatora wydechu co 6 miesięcy".

Zasadnie organ stwierdził, że nie ma w tych okolicznościach podstaw do uznania, iż urządzenia były wadliwe 31 maja 2020 r. Także kwestia godziny pokazywanej przez urządzenie nie miała wpływu na prawidłowość badania, albowiem organ wykazał, że kwestia godziny widniejącej na wydrukach z urządzenia Alkometr została odnotowana podczas badania i potwierdzona zarówno w uwagach do protokołu badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu z 31 maja 2020 r., jak i notatce urzędowej Komendanta Komisariatu Policji [...] z 31 maja 2020 r., który był obecny przy przedmiotowym badaniu. Skarżący nie żądał przeprowadzenia badania krwi. Odmienne twierdzenia skargi nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarżący podpisał protokoły badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu.

Sąd wskazał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy Policji miały podstawy do stwierdzenia, że okoliczności zaistniałe w sprawie, to jest fakt, że skarżący stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu i w tym stanie pobrał broń służbową i amunicję a następnie zgłosił się na odprawę, uniemożliwiają dalsze pełnienie przez niego służby w Policji. Nie sposób podważyć stwierdzenia organu, że powyższe narażało na niebezpieczeństwo nie tylko skarżącego, pozostałych funkcjonariuszy, w tym przełożonego, ale ukazywało Policję w niekorzystnym świetle. Biorąc pod uwagę, że skarżący pełnił służbę na stanowisku dzielnicowego, którą to służbę cechuje przede wszystkim bezpośredni kontakt z obywatelem, zaś zadaniem Policji jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi, stwierdzenie organu, że interes społeczny – w tym stanie faktycznym – przeważył nad interesem indywidualnym skarżącego, Sąd uznał za trafne. Ocena organu, że skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, nie jest dowolna. Organ w stanie faktycznym tej sprawy miał podstawy do stwierdzenia, że skarżący – z uwagi na zadania spoczywające na Policji – nie powinien dalej pełnić w niej służby. Zasadnie organ wskazał przy tym, że nie ma znaczenia to, czy alkohol był spożywany w trakcie pełnienia służby, czy przed jej rozpoczęciem. Nie ma również znaczenia, czy skarżący zdążył podjąć jakieś czynności służbowe, czy też nie.

Skarżący zaskarżył powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy wyroku i brak wszechstronnego odniesienia się do stawianych w skardze zarzutów, w szczególności w części dotyczącej analizy prawidłowości działania użytych do badania skarżącego 31 maja 2020 r. analizatorów wydechu oraz prawidłowości przeprowadzonej procedury tych badań, w tym zwłaszcza w zakresie zgodności z normami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz.U. z 2018 r. Poz. 2472,) wydanego na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2018 r. poz. 2137 i 2244 ze zm.) - Wojewódzki Sad Administracyjny poprzestał w tej mierze na stwierdzeniu o posiadaniu przez analizatory wydechu świadectw wzorcowania, podczas gdy zarzuty skargi dotyczyły szeregu wskazanych szczegółowo błędów w dokonanych pomiarach i nieprawidłowości w zastosowanej procedurze - co doprowadziło de facto do nierozpoznania istoty sprawy i w konsekwencji oddalenia skargi;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 11 kpa i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż organy administracyjne w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia, podczas gdy analiza treści wydanych decyzji, a w szczególności decyzji organu drugiej instancji, a także odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Komendant Główny Policji nie dokonał oceny znaczenia, wiarygodności i wartości poszczególnych dowodów, a także nie odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji - co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi;

- art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że materiał dowodowy został przez organy administracyjne rozważony w sposób wszechstronny, a jego ocena nie została dokonana w sposób dowolny, a w konsekwencji wysnucie wniosków, które nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, rozważonego wszechstronnie i ocenionego swobodnie zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego w zakresie dotyczącym stwierdzenia o braku w aktach sprawy podstaw do podważenia prawidłowości wyników badania trzeźwości skarżącego 31 maja 2020 r. po stawieniu się przez niego do służby, co doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że organy administracyjne miały podstawy do uznania, że "ważny interes służby" przemawia za zwolnieniem skarżącego ze służby, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi;

- art. 3 § 1 w zw. z art. 134 p.p.s.a., poprzez oparcie przez Sąd rozstrzygnięcia w sprawie wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym przez orany administracyjne, podczas gdy przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji doszło po pierwsze, do umorzenia w fazie ad rem postępowania karnego o czyn z art. 178a kk z 31 maja 2020 r., gdzie osobą podejrzaną był skarżący (Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] nie postawił w/w zarzutu wobec braku danych uzasadniających popełnienie przestępstwa), po drugie, do Sądu Rejonowego [...] trafił wniosek Policji o ukaranie skarżącego za czyn z art. 70 § 2 kodeksu wykroczeń, który miał zostać popełniony 31 maja 2020 r. (podjęcie czynności zawodowych w stanie po użyciu alkoholu), od którego wyrokiem w/w Sądu z 28 października 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...] M. W. został prawomocnie uniewinniony.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie i uchylenie w całości rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr 223 z 1 lutego 2021 r. oraz uchylenie w całości poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr 2080/2020 z 29 października 2020 r. - na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. , ewentualnie:

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

3. zasądzenie od organu administracyjnego - Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowo - administracyjnego w pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

4. zasądzenie od organu administracyjnego - Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

5. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. o:

- zwrócenie się do Sądu Rejonowego [...] o przesłanie akt sprawy [...].

- zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej [...] o przesłanie akt sprawy [...].

- dopuszczenie dowodów z wyroku Sądu Rejonowego [...] z 28 października 2021 r., [...] oraz zarządzenia Sędziego Sądu Rejonowego [...] z 5 listopada 2021 r. oraz pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach w/w sprawy [...] celem ustalenia, że skarżący został prawomocnie uniewinniony od zarzutu popełnienia 31 maja 2020 r. wykroczenia z art. 70 § 2 kw, polegającego na tym, że sprzed godziną 12:00 w K. na ul [...] w Komisariacie Policji wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości znajdował się w stanie po użyciu alkoholu w wydychanym powietrzu i podjął w tym stanie czynności zawodowe, jak również celem ustalenia przyczyn takiego rozstrzygnięcia.

- dopuszczenie dowodu z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] wydanego w sprawie [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o czyn z art. 178a § 1 kk, mający zostać popełniony 31 maja 2020 r., a także dopuszczenie dowodu z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach w/w sprawy [...] celem ustalenia, że w/w postępowania karne zostało prawomocnie umorzone na etapie dochodzenia w fazie ad rem, a także celem ustalenia przyczyn takiego rozstrzygnięcia.

Skarżący oświadczył również, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uznanie, że uzasadnienie zostało sporządzone przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. dopiero umożliwia Sądowi kasacyjnemu ocenę kwestionowanego wyroku w kontekście złożonych zarzutów.

Skarżący kasacyjnie w zarzucie sformułowanym w tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej podnosi niewłaściwe wykonanie obowiązku kontroli sądowej aktu administracyjnego przejawiającego się w braku wszechstronnego odniesienia się do stawianych w skardze zarzutów, w szczególności w części dotyczącej analizy prawidłowości działania użytych do badania skarżącego 31 maja 2020 r. analizatorów wydechu i prawidłowości przeprowadzonej procedury tych badań.

Zarzut ten zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyroki NSA z: 18 września 2014 r., II GSK 1096/13; 27 listopada 2014 r., II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r., II OSK 200/15; 3 marca 2015 r., II GSK 56/14; 11 marca 2015 r., II GSK 810/14, 27 sierpnia 22021 r., II GSK 1417/18).

Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyroki NSA z: 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13).

Przez stan sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., należy rozumieć nie tylko zwięzłe przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania przed organami administracji, ale także, jako wyodrębniony element, stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy.

Z kolei podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania. W ramach tej podstawy dokonywana jest ocena prawna ustaleń faktycznych i ocena ta mieści się w podstawie proceduralnej rozstrzygnięcia. Bez prawidłowej oceny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie jest możliwe prawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Tylko wtedy sąd administracyjny władny jest dokonać prawidłowej oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji (por. uchwała siedmiu sędziów NSAz 15 grudnia 2010 r., sygn. II FPS 8/09).

Uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyroki NSA z: 4 stycznia 2006 r., I FSK 372/05, 9 marca 2006 r., II OSK 632/05, 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz, wydanie VI, WKP 2016). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem. Winno stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z: 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12, 4 stycznia 2011 r., II OSK 1985/09, 21 listopada 2012 r., II FSK 1067/11).

W rozpoznawanej sprawie podstawą materialnoprawna zwolnienia skarżącego ze służby w Policji był przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd pierwszej instancji, w ślad za organem, przyjął, że w okolicznościach zaistniałych w sprawie, to jest faktu, że skarżący stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu i w tym stanie pobrał broń służbową i amunicję, a następnie zgłosił się na odprawę, niemożliwe jest dalsze pełnienie przez skarżącego służby w Policji. Powyższe narażało na niebezpieczeństwo nie tylko skarżącego, pozostałych funkcjonariuszy, w tym przełożonego, ale także ukazywało Policje w niekorzystnym świetle.

Podstawą faktyczną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji nie była zatem, jak wskazuje organ w piśmie procesowym z 11 kwietnia 2022 r., sytuacja w jakiej znalazł się skarżący, wywołana jego zachowaniem polegającym na zażyciu "zielonego leku z alkoholem", nie dająca się pogodzić ze służbą w Policji. A zatem sam fakt konieczności poddania badaniom i wywołania opinii z uwagi na wyjaśnienia skarżącego był już wystarczająca przesłanka do zwolnienia ze służby.

Gdyby w istocie w zaskarżonym rozkazie personalnym taka była argumentacja organu, to można byłoby przyjąć, że wartość wydychanego alkoholu nie miała znaczenia dla oceny, czy doszło do naruszenia ważnego interesu służby. Skoro jednak organ w ustaleniach faktycznych i w swojej argumentacji koncentruje się na stanie skarżącego po użyciu alkoholu i na tej podstawie dokonuje oceny postawy moralnej i etycznej skarżącego, która wg organu stanowi jaskrawy przykład lekceważącego stosunku do formacji, w której policjant pełni służbę, ale także świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta, to nie można uznać, że kwestia prawidłowości przeprowadzonych badań na zawartość alkoholu, ma dla sprawy nieistotne znaczenie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na rozkaz personalny z 1 lutego 2021 r. skarżący przedstawił błędy, jakie w jego ocenie wystąpiły w sposobie i procedurze przeprowadzonych badań jego stanu trzeźwości, kwestionując prawidłowość odczytów pomiarów wskazanych przez analizatory wydechu. Powołał się przy tym na reguły przewidziane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań zawartości alkoholu w organizmie. Sąd pierwszej instancji zarzuty te pominął, nie odniósł się do regulacji wynikających z przywołanego rozporządzenia. W istocie odnosząc się ogólnikowo do zarzutów skarżącego powielił argumentację organu, co nie może być uznane za prawidłowe wówczas, gdy strona tę argumentację podważa, a Sąd nie tłumaczy dlaczego zastrzeżenia strony nie zasługują na uwzględnienie. Nie wyczerpuje to bowiem istoty zarzutów. Sąd nie wyjaśnił, czy wskazywane przez skarżącego uchybienia w dokonanym pomiarze są bez znaczenia w zaistniałych okolicznościach sprawy, czy też wystarczające było wyczucie od skarżącego alkoholu przez przełożonego i inne osoby, jak twierdzi obecnie organ. Odniesienie się do zarzutów skarżącego jest istotne dla oceny, czy skarżący stawił się do służby po alkoholu, na którą to okoliczność wskazuje organ w zaskarżonej decyzji. Bez ich oceny nie jest możliwe stwierdzenie, czy w okolicznościach sprawy zaistniał ważny interes uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Niepełna argumentacja Sądu pierwszej instancji we wskazanym zakresie uniemożliwia dokonanie weryfikacji, czy ocena tego Sądu co do zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, jest prawidłowa.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd odniesie się do zarzutów skargi, a jeżeli któreś z nich uzna za nieistotne dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia to wyjaśni swoje stanowisko w tej mierze.

Skoro zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to przedwczesne było wypowiadanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się bowiem, że wadliwość uzasadnienia wyroku czyni przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14, wyrok NSA z 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15).

Wskazać jedynie można, że prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że postępowanie karne i postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, to postępowania niezależne. Poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego lub postępowania w sprawie o wykroczenie (a także dyscyplinarnego), nie mogą być a limine przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy o Policji). O ile bowiem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej czy winy mogą być rozstrzygane na korzyść oskarżonego (obwinionego), o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z akt spraw karnych. Zawnioskowane dowody nie mogły bowiem przyczynić się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Do przeprowadzenia tych dowodów nie był zobowiązany również organ zważywszy dodatkowo, że okoliczność prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości nie stanowiła okoliczności rozważanej w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.