Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1149/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi A.M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1149/16

UZASADNIENIE

A. M. S. (dalej jako: "skarżący") reprezentowany przez ustanowionego w ramach prawa pomocy adw. [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], którą na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659), art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

Wymienioną na wstępie decyzją organu I instancji na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4-6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 9 ust. 8 i 8a, art. 147 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz.163 j.t. ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz.1058) odmówiono przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zasiłek okresowy, jak wynika z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, o ile dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby lub rodziny. Wysokość przyznanej pomocy, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej tj. 634,00, a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy). Jednocześnie ustawodawca zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zastrzega, że kwota tak ustalonego zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby jak również nie niższa niż 20,00 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 cyt. ustawy). Na mocy art. 38 ust. 6 Rada Gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w art. 2 i 3 cyt. ustawy. Rada Miasta B. nie podjęła takiej uchwały.

Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 cyt. ustawy). Zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy, czyli w kwocie minimalnej 50%. Zasiłek okresowy może być zatem wyższy od wartości minimalnej, jednakże kwota przewyższająca tę wartość nie będzie pokrywana z budżetu.

W dniu [...] stycznia 2016 r. skarżący złożył wniosek do Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego z uwagi na trudną sytuację życiową po opuszczeniu zakładu karnego.

Na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] lutego 2016 r. i analizy posiadanej dokumentacji organ ustalił, że obecnie skarżący nie posiada własnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z Powiatowego Urzędu Pracy i dnia [...] stycznia 2016 r. opuścił zakład karny, gdzie odbywał karę pozbawienia wolności. Aktualnie tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. przebywa w Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn w B. (dalej jako: "CPdBM"), ul. [...] i nie może wrócić do miejsca zamieszkania. Dalej organ ustalił, że w momencie zwolnienia z zakładu karnego wypłacono skarżącemu środki pieniężne w kwocie [...] zł, ponadto na wskazany rachunek bankowy przekazano kwotę [...] zł zgodnie z art. 126 § 1 k.k.w. Dodatkowo otrzymał on zapomogę pieniężną w wysokości [...] zł oraz zapomogę w formie odzieży wymienionej w świadectwie zwolnienia.

Ponadto skarżący zwrócił się również do Sądu Rejonowego w P. z prośbą o pomoc z Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej i dnia [...] stycznia 2016 r. wypłacono jemu z tego tytułu [...] zł w gotówce oraz [...] zł w bonach żywnościowych. O taką samą pomoc skarżący zwrócił się do Sądu w B., gdzie sprawa jest w trakcie rozpatrywania.

Z uwagi na powyższe ustalenie w zakresie posiadanych przez skarżącego środków pieniężnych i pomocowych organ stwierdził, że nie wlicza ich do dochodu, jednakże nie może nie zauważyć przekazanych skarżącemu na utrzymanie środków finansowych, które łącznie wyniosły [...] zł. Organ dodał, że ponadto udzielono skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów utrzymania i zabezpieczenie niezbędnych potrzeb bytowych tj. wyrobienie zdjęć do dowodu osobistego, zakup niezbędnej odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny osobistej, a także wyrobów medycznych tj. tabletek czyszczących i kleju mocującego do protezy zębowej, niezbędnych przedmiotów wyposażenia domowego takich jak sprzęt do sporządzania i spożywania posiłków, ponadto kołdrę, poduszkę i pościel.

Organ I instancji powołał się również na regulamin CPdBM zatwierdzony Uchwałą Prezydium [...] Zarządu Wojewódzkiego Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej (dalej jako: "PKPS") z [...] grudnia 2009 r. Nr [...] , obowiązujący od 1 stycznia 2010 r., zgodnie z którym mieszkańcy zobowiązani są do uiszczenia miesięcznej odpłatności za pobyt w wysokości 55% dochodu oraz przestrzegania powyższego regulaminu.

Organ wyjaśnił, że za korzystanie z miejsca noclegowego, wyżywienia, środków czystości oraz z mediów (wody, prądu, ogrzewania) skarżący nie ponosi żadnych kosztów w związku z brakiem własnego dochodu. Zatem koszty utrzymania osób bezdomnych w CPdBM pokrywane są również z budżetu PKPS oraz Urzędu Miasta B.

Organ powołał się również na pisemną informację z dnia [...] lutego 2016 r. otrzymaną z PKPS, z której wynika, że szacunkowy, dzienny koszt pobytu jednego mieszkańca w CPdBM wynosi 26,17 zł, co miesięcznie daje kwotę 785,10 zł, w tym pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie.

Z informacji pracowników CPdBM wynika, że również osoby nie dysponujące własnymi dochodami otrzymują artykuły żywnościowe, z których mogą przygotować inne posiłki niż obiad. Ponadto przekazywane im są niezbędne środki higieny osobistej m.in. mydło, ręcznik, proszek do prania, co 2 tygodnie wymieniana jest pościel. Na miarę potrzeb mieszkańców oraz biorąc pod uwagę możliwości CPdBM wydawana jest odzież, obuwie i bielizna osobista. Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn potwierdziło, że z takiej pomocy również skorzystał skarżący. Organ poinformował skarżącego, że w celu poprawy swojej sytuacji materialno-bytowej może on ubiegać się o uczestnictwo w pracach społecznie użytecznych, organizowanych przez Powiatowy Urząd Pracy i indywidualnym programie zatrudnienia socjalnego Centrum Integracji Społecznej w B.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił organowi I instancji przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnione odmówienie wiary jego wyjaśnieniom, co do faktów dotyczących okoliczności, iż Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn w B. nie udziela mu żadnej pomocy jak tylko: zakwaterowania, kromkę chleba na śniadanie i kolację oraz talerz zupy na obiad. Odwołujący podał, iż jest w trudnej sytuacji, gdyż 3 stycznia 2016 r. opuścił zakład karny. Natomiast kwota jaką posiada na koncie tj. [...] zł nie jest wystarczająca by z niej przeżyć kilka miesięcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na przepisy ustawy o pomocy społecznej, która określa zasady przyznawania pomocy w zakresie, tak jak w przedmiotowej sprawie, zasiłku okresowego.

Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ustawy).

Organ powołał treść art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Organ odnosząc się do zasad i kryteriów przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określonych przez ustawodawcę, w tym zasiłku okresowego, zwrócił uwagę na przesłanki w postaci kryterium dochodowego obliczanego na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

-miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

-składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

-kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W oparciu o powyższe przepisy organ odwoławczy uznał, że rozpatrując wniosek z dnia [...] stycznia 2016 r. należy przyjąć do ustaleń dochód z miesiąca stycznia 2016 r. z uwagi na to, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z dochodem uzyskanym dopiero w miesiącu styczniu tj. po opuszczeniu przez skarżącego zakładu karnego 3 stycznia 2016 r.

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji dokonane na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2016 r. wywiadu środowiskowego w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. nieuzasadniony jest zarzut odwołania dotyczący przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i nieuzasadnione odmówienie wiary wyjaśnieniom skarżącego. Kolegium wskazało, że skarżący przebywając w Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn jak już wyżej podano ma zaspokojone wszystkie niezbędne potrzeby bytowe, w tym całodobowe wyżywienie, środki higieny osobistej, w miarę możliwości również odzież, obuwie i bieliznę osobistą. Podkreślono, że strona zgromadziła na koncie kwotę [...] zł. Wsparcie w ramach pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego w każdym przypadku uzależnione jest co do zasady od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy (634,00 zł - dla osoby samotnie gospodarującej). Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy, w tym i w formie zasiłku okresowego.

Zdaniem organu odwoławczego okoliczności przedmiotowej sprawy i zakres uzyskanej przez skarżącego pomocy po opuszczeniu zakładu karnego, w tym uzyskanie świadczeń w wysokości odpowiadającej kryterium dochodowemu, uzasadniają odmowę przyznania zasiłku okresowego. Zapewnienie skarżącemu świadczeń pozwalających na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych sprawiło, że nie został on pozbawiony pomocy i dodatkowe wsparcie w okresie objętym wnioskiem nie było już konieczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powołując się na treść art. 8 ust. 1 pkt 1) wskazał, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku okresowego, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 634,00 zł, (kryterium dochodowe). Według art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zdaniem autora skargi organy I, jak i II instancji, odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego zasiłku okresowego, ustaliły, że nie spełnia on kryterium dochodowego, tj. jego dochód przekracza 634,00 zł. W szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ustaliło, że kwota w wysokości [...] zł, jaką skarżący posiada na koncie, stanowi o przekroczeniu kryterium dochodowego, a tym samym skarżący nie może otrzymać przedmiotowego zasiłku.

Pełnomocnik zwrócił uwagę, że na posiadaną przez skarżącego kwotę [...] zł składają się środki przekazane jemu tytułem pomocy przez różne instytucje w miesiącu styczniu 2016. Jak wskazano wyżej, skarżący opuścił zakład karny w styczniu 2016 r. Wcześniej, jako odbywający karę pozbawienia wolności, nie osiągał żadnego dochodu. Wniosek o przyznanie zasiłku okresowego złożył w styczniu 2016 r. W tej sytuacji, na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za podstawę do określenia kryterium dochodowego uznać należałoby miesiąc grudzień 2015 r. Kryterium dochodowym w tym konkretnym przypadku jest bowiem dochód, tj. suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skarżący złożył wniosek w styczniu 2016 r., a w miesiącu poprzednim, tj. w grudniu 2015 r., żadnego dochodu nie osiągał, co oznacza, że nie przekroczył kwoty 634,00 zł kryterium dochodowego. Ustalając, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe, a tym samym nie nabył praw do otrzymania zasiłku okresowego, organy obu instancji, dokonały naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), zwanej dalej również ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy).

Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ustawy). Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Na gruncie powołanego przepisu zauważyć należy, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Przyjąć tym samym trzeba, że każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia.

Przedmiotem oceny Sądu w kontrolowanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy orzeczenie organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy zgromadzone przez skarżącego w styczniu 2016 r. środki pieniężne w kwocie [...] zł mogą być traktowane jako dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W przypadku skarżącego, jako osoby samotnie gospodarującej kryterium dochodowe wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje w tym przypadku osobie, której dochód nie przekracza kwoty 634,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Prawdą jest, że w miesiącu grudniu 2015 r. skarżący przebywał w zakładzie karnym, a ustalone przez organ środki finansowe pozyskał z różnych źródeł w styczniu 2016 r. po opuszczeniu zakładu karnego.

Przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku okresowego wynikają z ww. art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze przesłanki wynikające z powyższego przepisu oraz wymagane kryterium dochodowe ustalone w oparciu o art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, należy zgodzić się z organami orzekającymi w przedmiotowej sprawie, że przyznanie zasiłku okresowego uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy.

Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy, w formie zasiłku okresowego.

Bezsporne są ustalenia organów w zakresie sytuacji rodzinnej skarżącego oraz pozyskanych przez niego z różnych źródeł środków finansowych, które składają się na dochód. Skarżący jest osobą rozwiedzioną, nie posiada własnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i dnia 3 stycznia 2016 r. opuścił zakład karny, gdzie odbywał karę pozbawienia wolności. Aktualnie przebywa w Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn w B., ponieważ nie może wrócić do miejsca zamieszkania. W momencie zwolnienia z zakładu karnego skarżącemu wypłacono środki pieniężne w kwocie [...] zł, ponadto na wskazany rachunek bankowy przekazano kwotę [...] zł, zgodnie zaś z art. 126 § 1 k.k.w. dodatkowo otrzymał zapomogę pieniężną w wysokości [...] zł oraz zapomogę w formie odzieży wymienionej w świadectwie zwolnienia (karta nr 24). Skarżący uzyskał pomoc z Sądu Rejonowego w P. przyznaną z Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej, w dniu [...] stycznia 2016 r. w kwocie [...] zł w gotówce oraz [...] zł w bonach żywnościowych. Łączna kwota pomocy wyniosła [...] zł. W trakcie postępowania ustalono również, że zgodnie z regulaminem CPdBM skarżący jako mieszkaniec, który nie posiada żadnego dochodu własnego, nie ponosi żadnych kosztów związanych z pobytem w Centrum za korzystanie z miejsca noclegowego, wyżywienia, środków czystości oraz mediów (wody, prądu, ogrzewania). Koszty utrzymania osób bezdomnych w CPdBM pokrywane są również z budżetu Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej oraz Urzędu Miasta B. Zgodnie z pisemną informacją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] otrzymaną z PKPS wynika, iż szacunkowy, dzienny koszt pobytu jednego mieszkańca CPdBM wynosi 26,17 zł, miesięcznie wynosi 785,10 zł, w tym pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Z informacji pracownika Centrum wynika, że osoby nie dysponujące własnymi środkami finansowymi otrzymują artykuły żywnościowe, z których mogą przygotowywać inne posiłki niż obiad. Ponadto, mieszkańcom przekazywane są niezbędne środki higieny osobistej m.in. mydło, ręcznik, proszek do prania, co 2 tygodnie wymieniana jest pościel. Na miarę potrzeb mieszkańców oraz biorąc pod uwagę możliwości CPdBM wydawana jest odzież, obuwie i bielizna osobista. Centrum Pomocy dla Bezdomnych Mężczyzn potwierdziło, że z takiej pomocy korzysta również skarżący (karta nr 25).

Wobec powyższego, organy prawidłowo ustaliły, że podstawowe potrzeby bytowe skarżącego jak: schronienie, wyżywienie i podstawowe artykuły higieniczne zabezpieczane są przez CPdBM. Przebywając tam strona faktycznie nie prowadzi samodzielnego gospodarstwa domowego, a schronisko jest jedynie miejscem pobytu.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że okoliczności przedmiotowej sprawy i zakres uzyskanej przez skarżącego pomocy po opuszczeniu zakładu karnego, w tym uzyskanie świadczeń w wysokości odpowiadającej kryterium dochodowemu, uzasadniały odmowę przyznania zasiłku okresowego. Zapewnienie skarżącemu świadczeń pozwalających na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych sprawiło, że nie został on pozbawiony pomocy i dodatkowe wsparcie w okresie objętym wnioskiem nie było już konieczne.

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Celem pomocy społecznej jest więc udzielenie jedynie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką funkcję spełniają także zasiłek stały i zasiłek okresowy, o których mowa odpowiednio w art. 37 ust. 1 oraz w art. 38 ust. 1 ustawy. Stąd też art. 3 ustawy nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2015 r. III SA/Kr 1067/13 – LEX nr 1502672). Skoro zatem skarżący od momentu opuszczenia zakładu karnego w miesiącu styczniu 2016 r. złożył wniosek o pomoc i w tym samym miesiącu zgromadził środki finansowe przekraczające ustawowe kryterium dochodowe, to tym samym przyznanie jemu dodatkowej pomocy w postaci zasiłku okresowego wypaczałoby cele pomocy społecznej i pozostawałoby z nimi w kolizji.

W ocenie Sądu, stwierdzić również trzeba, że podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych, na podstawie oceny uwzględniającej zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, wymaganego na mocy art. 106 ust. 4 ustawy. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. W tym celu zebrano konieczne dowody. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku strony i podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi orzeczono o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

W niniejszym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie rozpoznał wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ stosownie do art. 250 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik nie złożył oświadczenia, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.