Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 208/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-06-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 §2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie "[...]" zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok.

Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach Stowarzyszenie dysponuje niezwykle szczupłymi środkami finansowymi. Na rachunku bankowym w Banku "[...]"nie posiada żadnych środków finansowych, natomiast w kasie klubu na koniec lutego 2018r. posiadało kwotę "[...]" zł. Stowarzyszenie podało, iż znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej i nie ma środków by uiścić opłatę od skargi. Nie posiada żadnego majątku, a wszystkie środki przekazuje na realizację celów statutowych klubu. Wskazało, że toczy się wobec niego egzekucja - posiada zajęte konto bankowe. Stowarzyszenie podniosło, iż bilans za rok 2016 zamknął się stratą w wysokości –"[...]" zł, nie posiada jeszcze bilansu za rok 2017, który jest w trakcie przygotowania. Do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie załączyło

(w sprawie I SA/Ol 2018/18) kopię bilansu oraz rachunku zysków i strat za rok 2016

(k. 7 -8), a także bilansu rozliczenie 2016r. (k. 9).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania,

a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie stronom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego.

Zauważyć przy tym należy, że w art. 214 § 1 p.p.s.a. ustalona została zasada, że do uiszczenia kosztów postępowania sądowo-admnistracyjnego obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Prawo pomocy udzielane jest natomiast tylko wyjątkowo, w razie spełnienia określonych ustawą przesłanek, ma ono na celu zrównoważenie różnic majątkowych podmiotów potrzebujących ochrony sądowej ze względu na konstytucyjną zasadę zapewnienia równości obywateli wobec prawa.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, Stowarzyszenie nie wykazało, że z przyczyn od siebie niezależnych nie może pozyskać środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu

w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie, zamierzając prowadzić działalność, związaną z realizacją określonych celów, powinno liczyć się

z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i w stosownym czasie zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie z własnego majątku. Tym samym tworząc Stowarzyszenie, jego członkowie powinni przewidywać także środki (majątek stowarzyszenia) z jakich będzie finansowana jego działalność. Zauważenia wymaga, że Stowarzyszenia nie należą do podmiotów, którym zostało zagwarantowane ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych stosownie do art. 239 p.p.s.a.

Pomimo tego, że w oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach Stowarzyszenie podało, że nie posiada środków finansowych na opłatę kosztów sądowych, prawo pomocy nie może zostać przyznane. Z treści art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.) wynika, że majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może zatem przyjmować darowizny, spadki i zapisy, jak również korzystać z ofiarności publicznej, a nadto prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach (art. 33 ust. 2 i art. 34 ustawy). Tym samym istnieją instrumenty przewidziane w treści powyższych przepisów, które umożliwiają zgromadzenie środków finansowych na funkcjonowanie podmiotu,

w tym na jego udział w postępowaniach przed sądem.

Zauważenia wymaga, iż sam fakt poniesienia straty za rok 2016 w wysokości "[...]" zł nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów sądowych. Wskazać należy, iż w 2016r. Stowarzyszenie utrzymywało się ze składek członkowskich w kwocie "[...]" zł, wpisowego od zawodników w kwocie "[...]" zł, dotacji w wysokości "[...]" zł, reklamy na działalność statutową "[...]" zł. Łączne przychody podmiotu wyniosły "[...]" zł. Stwierdzić zatem należy, że stowarzyszenie posiadało potencjalne środki na zarezerwowanie środków finansowych niezbędnych na prowadzenie ewentualnych sporów sądowych, które w ramach prowadzonej działalności winny zostać uwzględnione. Wykazane w bilansie rozchody na poziomie "[...]" zł, nie stanowią automatycznej przesłanki do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów sądowych, skoro stowarzyszenie osiągało także przychody. Działający

w Stowarzyszeniu członkowie winni mieć świadomość konieczności finansowego zasilenia funduszy stowarzyszenia poprzez np. zwiększenie wysokości składek, pozyskania wyższych dotacji, czy też dokonywania wpłat o innym charakterze, które umożliwiają jego skuteczne funkcjonowanie. Jedynym staraniem stowarzyszenia nie może być natomiast przerzucenie ciężaru jego funkcjonowania na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych co rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana z środków publicznych, co prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z dnia 20.12.2006r., sygn. akt II OZ 1433/06, publ. CBOSA).

Dlatego też nie można uznać za wystarczającą przesłankę przyznania prawa pomocy twierdzenia wnioskodawcy, że stowarzyszenie znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, nie posiada majątku, albowiem wszystkie środki przekazuje na realizację celów statutowych klubu. Twierdzenie to nie odzwierciedla bowiem zdolności płatniczych strony skarżącej jako stowarzyszenia osób fizycznych. Jak wykazano wyżej członkowie stowarzyszenia dysponują bowiem możliwościami zdobycia środków finansowych niezbędnych także do prowadzenia sporów sądowych, co wyłącza możliwość uwzględnienia żądania wnioskodawcy. Jak wynika z przedstawionych dokumentów źródłowych Stowarzyszenie pozyskiwało z różnych tytułów środki finansowe w wysokości przewyższającej wartość wpisu w niniejszej sprawie (2.000 zł) oraz pozostałych zawisłych przed tut. Sądem (łącznie 5 spraw). Dodatkowo wskazać należy, iż ustawodawca, przewidując możliwość przyznania prawa pomocy podmiotom niebędącym osobami fizycznymi, wprowadził rozwiązanie oparte na uznaniu. Z art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika, że nawet w przypadku, gdy podmiot nie posiada środków finansowych, prawo pomocy jedynie może zostać przyznane, co wyłącza obligatoryjne przyznanie prawa pomocy w tym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych. Innymi słowy nawet w sytuacji, gdy z oświadczenia o majątku i dochodach wynikać będzie brak środków do partycypacji w kosztach postępowania, uprawnione jest oddalenie wniosku strony, jeśli nie stanie to na przeszkodzie realizacji prawa do sądu. W niniejszej sprawie, prawo do sądu nie zostanie ograniczone, gdyż jak wykazano wcześniej, podmiot działający w formie stowarzyszenia posiada przewidzianą prawem możliwość pozyskiwania środków finansowych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.