Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1425/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 134 par.1, art. 141 par.4,  art183 par.2, par.2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 145 par.1 pkt 5, art. 146 par.1, art. 151 par.2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Cz. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1195/11 w sprawie ze skargi Cz. L. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 14 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1195/11 oddalił skargę Cz. L. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z 31 sierpnia 2011 r., nr . w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:

Cz. L. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w Cz. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej ONW) na rok 2004. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Cz. decyzją z 23 grudnia 2004 r., nr . przyznał skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004.

W dniu 16 kwietnia 2010 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Człuchowie wpłynęło pismo Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w G.wraz z pismem z KRUS Oddział Regionalny w S. z 31 marca 2010 r. informujące o zawarciu umowy dzierżawy z 29 grudnia 1995 r. na okres 10 lat pomiędzy Cz. L., a M. P..

Postanowieniem z 18 marca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Cz. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W toku postępowania jako dowód w sprawie skarżąca złożyła zawarte umowy dzierżawy z 31 stycznia 2006 r., z 30 września 2008 r. i z 29 kwietnia 2010 r. oraz kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. z 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt V U 806/10. Cz. L. w piśmie z 16 maja 2011 r. oświadczyła, że w latach 2004-2010 nie była użytkownikiem działek rolnych zadeklarowanych do płatności ONW, zaś otrzymywane pieniądze przekazała każdorazowo wydzierżawiającym.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Cz. decyzją z 23 maja 2011 r., nr . stwierdził, że decyzja z 23 grudnia 2004 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Cz. L. wniosła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż przyznane jej płatności na rok 2004 przekazała dzierżawcy gruntów. Jednocześnie zarzuciła niczym nieuzasadnioną i nieusprawiedliwioną roczną zwłokę w podjęciu postępowania wyjaśniającego.

Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w G. decyzją z 31 sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na brzmienie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolniczej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273) oraz ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.) organ stwierdził, że w roku 2004 skarżąca nie użytkowała działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności, o czym organ powziął wiadomość w 2010 r. Wspomniana okoliczność stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a.

Cz. L. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zarzuciła organom błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, polegający na pominięciu faktu, że wszystkie przyznane i wypłacone jej płatności przekazała dzierżawcy gruntów, czym organ administracji publicznej naruszył jedną z zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób naruszający słuszny interes strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, ze zm.; dalej: rozporządzenie RM). Sąd pierwszej instancji zauważył, że działalność rolnicza winna być prowadzona przez posiadacza zadeklarowanych działek. Wniosek taki wypływa z treści § 7 ust. 1 rozporządzenia RM, który stanowi, że w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi, po spełnieniu wymogów formalnych.

Sąd podniósł, że posiadanie nie jest prawem, lecz stanem faktycznym. Dla posiadania istotne jest istnienie dwóch elementów – corpus i animus, tj. faktycznego władztwa nad rzeczą z zamiarem jej posiadania. Warunkiem otrzymania płatności jest łączne spełnienie kilku przesłanek: uznanie wnioskodawcy za producenta rolnego, który posiada grunty rolne i na których prowadzi działalność rolniczą zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej oraz złożenie wniosku obejmującego użytkowane grunty.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zmierzało do wyjaśnienia, czy skarżąca spełniła warunki do przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, w tym w szczególności czy była posiadaczem i użytkownikiem deklarowanych gruntów, stosownie do obowiązującej regulacji prawnej. Z umowy dzierżawy z 29 grudnia 1995 r. wynika, że działki ewidencyjne nr 34/3, 109 i 64 użytkował M P. Ponadto, w oświadczeniu z 16 maja 2011 r. skarżąca jednoznacznie wskazała, że w latach 2004-2010 nie była użytkownikiem działek rolnych deklarowanych we wnioskach o przyznanie płatności obszarowych i ONW. Skarżąca podniosła przy tym, że otrzymane pieniądze zostały przekazane dzierżawcy.

Sąd zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi dostatecznej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, a pojęcie "posiadanie" na gruncie ustawy o płatnościach należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem przemawia cel płatności (dopłat), którym jest dofinansowanie do produkcji rolnej i pomoc rolnikom faktycznie użytkującym będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko formalnym posiadaczom gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W związku z tym, aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy być posiadaczem samoistnym działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować.

W konkluzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wobec bezspornego ustalenia, iż działki skarżącej użytkował dzierżawca, to on, a nie skarżąca, powinien być wnioskodawcą o płatności i on powinien być adresatem decyzji. W związku z tym bez znaczenia w sprawie pozostaje podnoszony w skardze fakt przekazania otrzymanych płatności dzierżawcy.

W ocenie Sądu w sprawie niewątpliwie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wniosła Cz. L. zarzucając:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdzie dla prawidłowego dokonania procesu subsumpcji konieczna jest przesłanka nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, która to nie została spełniona, tym samym organy administracyjne nie uczyniły zadość art. 7 k.p.a.;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na subiektywnie selektywnym potraktowaniu dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą - powyższe skutkowało błędnym niezastosowaniem w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu najczęściej wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, ocenie podlega m.in. proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.

Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Podkreślić należy, że wyrażona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania sądowego w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., to Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia jest związany wnioskiem skarżącego sformułowanym w skardze kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zgodnie z zasadą rozpoznawania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej sąd ten nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, a w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczylas, glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04).

Podkreślić ponadto należy, że zarzuty skargi kasacyjnej odnosić się powinny do zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego zgodność z prawem jest przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie zaś do decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, wydanych (podjętych) przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2455/11).

Odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy wskazać należy, że sprowadzają się one do naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na subiektywnie selektywnym potraktowaniu przez Sąd pierwszej instancji przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów, co zdaniem skarżącej spowodowało niezastosowanie w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu w sytuacji naruszenia przez niego przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast naruszenie prawa materialnego - zdaniem skarżącej - poległo na błędzie subsumcji w zakresie zastosowania art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem Sąd błędnie przyjął za organem, iż w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Według skarżącej organy wydając decyzję w trybie art. 151 § 2 k.p.a. naruszyły zasadę ustanowioną w art. 7 k.p.a.

Przystępując do oceny tak sformułowanych zarzutów należy przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżąca dopatruje się naruszenia tego przepisu poprzez to, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich jej twierdzeń odnoszących się do ustalonego w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy m.in. w zakresie wiedzy organu o fakcie wydzierżawienia przez skarżącą działek rolnych, w czasie przed uzyskaniem przez organ informacji z KRUS-u (kwiecień 2010) o zawarciu przez nią umów dzierżawy działek. Cz. L. podniosła ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana po upływie roku od powzięcia przez organ informacji z KRUS o zawartych umowach. W związku z tym podkreślenia wymaga, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organ nie budzi wątpliwości i jest bezsporny, co potwierdziła sama skarżąca oświadczając organowi, iż w latach 2004-2010 nie użytkowała działek rolnych objętych pomocą. Sąd rozpoznał sprawę, która uprzednio była rozpatrzona przez organy administracji publicznej, a dotyczyła przyznania skarżącej płatności ONW na rok 2004. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można uznać za usprawiedliwiony, albowiem Sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza ramy tej regulacji i orzekł w granicach danej sprawy na podstawie prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego. Dodać także należy, że w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano, że naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na "subiektywnie selektywnym potraktowaniu dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą". W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zauważyć trzeba, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów w nim wymienionych. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w części odnoszącej się do omawianego zarzutu daje podstawę do przyjęcia, że skarżąca kwestionuje w tym zarzucie przede wszystkim merytoryczną zasadność stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie warunków udzielania pomocy finansowej producentom rolnym na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, którzy to faktycznie uprawiają grunty rolne objęte pomocą zgodnie z § 2 w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia RM. W związku z tym zauważyć należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, jednakże ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera w pełni odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania lub niezastosowania w sprawie, jak ma to miejsce w zaskarżonym wyroku. Podkreślenia wymaga, że skarżąca także w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w żaden sposób nie wykazała, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniami art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Już tylko na marginesie zaznaczyć należy, że skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuciła nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji bezczynności organu trwającej od momentu otrzymania przez ARiMR informacji z KRUS-u (kwiecień 2010) o zawartych przez skarżącą umowach dzierżawy, upatrując w tym naruszenie art. 7 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że zarzut ten nie został bliżej uzasadniony, a ponadto skarżąca także w tym przypadku nie wykazała, iż opisane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, które zdaniem skarżącej poległo na błędzie subsumcji w zakresie zastosowania art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że może budzić wątpliwości prawidłowa klasyfikacja wskazanych wyżej przepisów do katalogu regulacji prawa materialnego lub procesowego.

Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z kolei stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Klasyczny podział norm prawnych wyróżnia normy prawa materialnego, normy prawa ustrojowego oraz normy postępowania (proceduralne). Podział ten znajduje zastosowanie także w ramach prawa administracyjnego. Prawo materialne reguluje prawa i obowiązki stron stosunków prawnych (adresatów norm) w ten sposób, że kształtuje ich zachowania ze względu na cel jakiemu służą. Prawo materialne kreuje zatem indywidualną sytuację prawną, w tym uprawnienia i obowiązki, tych podmiotów. Sytuacja ta może wynikać albo bezpośrednio z mocy prawa albo też z jednostronnego aktu stosowania prawa przez organy administracji publicznej. Z kolei normy prawa ustrojowego określają organizację, kompetencje, a także formy prawne działania organów administracji publicznej. Natomiast normy prawa procesowego określają reguły postępowania w toku stosowania norm materialnych. W ujęciu szerokim procedura (prawna) oznacza tryb dokonywania prawnych czynności konwencjonalnych, a więc zarówno przewidziany prawem tryb podejmowania decyzji przez organy administracji publicznej, jak też procedury dokonywania czynności prawnych przez osoby fizyczne i osoby prawne, dla których ważności niezbędny jest określony prawnie tryb postępowania. Prawo procesowe w wąskim znaczeniu oznacza zaś zbiór przepisów prawnych regulujących procedury działania organów państwowych i innych podmiotów publicznych mających kompetencje do dokonywania aktów władczych, to jest tworzenia i stosowania prawa (W. Lang, Prawo procesowe a prawo materialne. Wzajemne relacje (w:) Prawo w XXI wieku. Księga pamiątkowa 50 – lecia Instytutu PAN, Warszawa 2006, s. 427 i n.).

Niezależnie jednak od dokonania odpowiedniej klasyfikacji przepisów prawa zaskarżonych przez autora w skardze kasacyjnej, podkreślić należy, że wady skargi kasacyjnej dotyczące sytuowania naruszonych przepisów same przez się nie stanowią podstawy uznania zarzutów za niezasadne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 938/06).

W tym miejscu należy zauważyć, że warunkiem koniecznym uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania za zasadny jest wykazanie, że naruszenie to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie ten warunek nie został spełniony co oznacza, że zarzut naruszenia art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. rozumiany jako zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.

Rozważając podniesiony zarzut w aspekcie naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie (tzw. błąd subsumcji) zauważyć należy, że naruszenie prawa materialnego polega w takim przypadku na wadliwym uznaniu, iż ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada ustalonej hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został ustalony przez organy administracyjne, które stwierdziły między innymi zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję z 23 grudnia 2004 r. nie posiadał informacji o wydzierżawieniu przez skarżącą gruntów objętych płatnościami. Taką informację uzyskał dopiero w kwietniu 2010 r. W związku z tym zasadnie przyjęto wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił postępowanie organu po uzyskaniu informacji z KRUS. WSA trafnie uznał, że z materiału dowodowego bezspornie wynika, iż skarżąca w latach 2004-2010 nie władała i nie użytkowała gruntów rolnych objętych pomocą ONW. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Cz. miał więc uzasadnioną podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 23 grudnia 2004 r. i wydania decyzji stwierdzającej, że decyzja przyznająca Cz. L. płatności ONW na rok 2004 została wydana z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybione jest także odwoływanie się przez skarżącą do art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej naruszeniem powołanego przepisu byłoby usankcjonowanie zasad dystrybucji środków finansowych z UE, wbrew wymogom ustawowym oraz przepisom UE, które jako beneficjenta wskazują podmiot faktycznie użytkujący posiadane grunty rolne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.