Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 179/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2a, art. 4, art. 5  uat. 1 pkt 8 i pkt 9, art. 32 ust. 1 i 4, art. 35 ust. 1 (pkt 1) i 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 12 ust. 1 pkt 2, par. 12 ust. 2, par. 12 ust. 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 140, art. 144
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 199
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2012 r. Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment [...]) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], ark. [...], obręb [...]). Decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 9 sierpnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w toku postępowania jego pozostałe strony sprzeciwiły się określonym rozwiązaniom inwestycji budowlanej: W. G. podpiwniczeniu budynku w granicy z [...] segmentem zabudowy bliźniaczej, zaś M. A. nie wyraziła zgody na budowę obiektu w odległości 1,5 m od granicy z jej posesją oraz na gabaryty budynku, tj. długość wzdłuż granicy z jej posesją i kończącego ten budynek [...] tarasu. Inwestor następnie złożył poprawione projekty budowlane i ustosunkował się do uwag pozostałych stron postępowania.

Organ wyjaśnił, że działka inwestora usytuowana jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] 2001 r. (Dz.Urz.Woj.Wlkp. nr 162, poz. 4483 z dnia 21 grudnia 2001 r.) – dalej: plan miejscowy lub plan miejscowy obszaru [...], wydana decyzja i projekt budowlany są zgodne z tym planem. Dalej organ wskazał, że działka nr [...] objęta pozwoleniem na budowę sąsiaduje z działką nr [...], na której istnieje [...] segment zabudowy bliźniaczej, a zgodnie z zapisami planu na działce inwestora występuje konieczność dobudowy brakującego prawego segmentu tej zabudowy; projektowany segment zabudowy bliźniaczej stanowi samodzielny obiekt budowlany i spełnia definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w art. 3 ust. 2a Prawa budowlanego. Odnosząc się do zgłoszonych w postępowaniu uwag stron, organ wskazał na treść przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 sierpnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) – dalej: warunki techniczne i wskazał, że szerokość działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę jest mniejsza niż 16 m, stąd podstawą do usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią [403] jest przepis § 12 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia, a ponadto w projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie projektanta, że zostały spełnione wymagania dotyczące oświetlenia i przesłaniania pomieszczeń (wymogi z § 13, § 60 i § 271-273 warunków technicznych). Organ uznał także zgodność z postanowieniami planu miejscowego usytuowania elewacji frontowej projektowanego budynku na szerokości 5 m w odległości 5 m od frontowej granicy działki. W odniesieniu do kwestii podpiwniczenia planowanego budynku w granicy z działką nr [...] organ stwierdził, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku zostało poprzedzone, zgodnie z § 206 ust. 1 warunków technicznych, ekspertyzą techniczną stanu budynku istniejącego, która została dołączona do projektu, a potwierdza, że takie usytuowanie budynku nie będzie stanowiło zagrożenia dla budynku sąsiedniego pod warunkiem przestrzegania technologii budowy opisanej w projekcie budowlanym. Powołując się na art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ stwierdził, że zostały spełnione warunki wydania pozwolenia na budowę, określone w art. 32 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 1-3 powołanej ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. A., powołując się na § 5 ust. 2, ust. 3a i ust. 3c planu miejscowego, kwestionowała zgodność projektowanej zabudowy z tym planem co do bryły segmentu typu bliźniaczego oraz usytuowania nowej zabudowy względem linii zabudowy, a także odległości projektowanego budynku od jej działki, podnosząc, że z uwagi na istnienie obowiązującego planu miejscowego odległość ta nie może być mniejsza niż odpowiednio 3 i 4 m. Podniosła, że żaden budynek w okolicy nie jest pobudowany w odległości 1,5 m od granicy działki, stąd też nowy budynek będzie odstawał tym względem od pozostałych. W jej ocenie, również cofnięcie części fasady budynku o 2 m w stosunku do linii zabudowy, kilka metrów w głąb działki, wprowadza nieład architektoniczny w otoczeniu. Jej zdaniem, projektowany budynek powinien być zbliżony w zakresie bryły i linii zabudowy do istniejącego już [...] segmentu zabudowy bliźniaczej i spełniał występujące w sąsiedztwie odległości od granicy działki. Ponadto wskazała na niebezpieczeństwa dla drzewostanu znajdującego się na jej działce, jakie spowoduje realizacja inwestycji, jak i na znaczne zacienianie jej posesji położonej przy ul. [...] i powołała się na § 11 ust. 2 i § 12 ust. 1 planu miejscowego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, powołując się na art. 4, art. 3 pkt 11 i art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stwierdził, że projekt budowlany posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został opracowany oraz sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy dołączyły do projektu oświadczenie o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odnosząc się do postanowień planu miejscowego, organ II instancji wyjaśnił, że działka inwestora objęta jest ustaleniami dotyczącymi zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (oznaczonej na rysunku planu symbolem "4M"), obejmującymi prawo do zabudowy bliźniaczej, z koniecznością dobudowy brakujących segmentów mieszkalnych na działkach graniczących z już istniejącymi segmentami typu bliźniaczego. Porównując załącznik graficzny planu miejscowego z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki, organ stwierdził, że budynek został zaprojektowany zgodnie z wyznaczoną nieprzekraczalną linią zabudowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że cofnięcie części projektowanego budynku w głąb działki w stosunku do linii zabudowy nie stanowi naruszenia zapisów planu, gdyż takie projektowanie usytuowania budynku jest dopuszczalne. Na potwierdzenie swojego stanowiska, powołując się na mapę z projektem zagospodarowania terenu, wskazał, że wzdłuż ul. [...] istnieją także inne budynki w części cofnięte w głąb działki w stosunku do wyznaczonej linii zabudowy. Poza tym stwierdził, że projektowana zabudowa nie narusza maksymalnego wskaźnika zabudowy działki (do 25% powierzchni), ustalonego planem udziału zieleni w zagospodarowaniu (powyżej 50%), a także zachowano maksymalną wysokość od poziomu terenu (ustalenie planu: do 7,5 m, a zaprojektowano budynek o wysokości 7,45 m). Organ odwoławczy wyjaśnił również, że brak jest norm prawnych nakazujących budowę obiektów [w zabudowie bliźniaczej] jedynie identycznych z już istniejącymi, a ponadto, wbrew twierdzeniom strony, bryła nowego budynku nie będzie odbiegać w sposób znaczący od kształtu budynku istniejącego, a w szczególności w sposób, który uniemożliwia uznanie projektowanego budynku za segment zabudowy bliźniaczej. Organ wskazał także na fakt usytuowania na nieruchomościach położonych przy ul. [...] budynków w granicy działki lub w małych odległościach od granicy działki sąsiedniej, w tym na działce strony wnoszącej odwołanie znajduje się budynek w granicy działki.

Powołując się na § 12 ust. 3 pkt 2 i 3 warunków technicznych [organ przywołał takie jednostki redakcyjne, jednakże z treści przywołanych przepisów wynika, że organ zastosował przepisy § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 warunków technicznych], stwierdził, że działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym ma szerokość mniejszą niż 16 m [mniejszą od granicznej wartości wskazanej w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia]. Organ wyjaśnił także, że z oświadczenia uprawnionego projektanta wynika, że zachowano rygory z § 13 ust. 1 pkt 1 oraz § 60 i 57 rozporządzenia wykonawczego w zakresie zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia i na działce odwołującej się nie wystąpi zacienienie, o którym mowa w tych przepisach, jak również nie może być mowy o istotnej zmianie warunków świetlnych na jej działce, a także o zmianie naturalnego spływu wód opadowych (§ 29 rozporządzenia). Za nieuprawnione uznał organ twierdzenie strony [zgłoszonego w toku postępowania], że podczas budowy ulegną zniszczeniu drzewostany znajdujące się na sąsiedniej działce, ponieważ roboty budowlane nie będą realizowane na tej działce lub w jej granicy, tylko w pewnej odległości od niej, zaś wykonanie projektowanego budynku nie może obejmować działki sąsiedniej bez zgody strony.

Zdaniem organu odwoławczego inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami prawa, a do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę załączono wymagane prawem (art. 35 ust. 1 pkt 3 i art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego) dokumenty, a wnioskodawca spełnia wymagania zawarte w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Powołując się na art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ stwierdził, że zostały spełnione warunki wydania pozwolenia na budowę, określone w art. 32 ust. 1 i 4, art. 34 ust. 1-3 powołanej ustawy.

W skardze na decyzję Wojewody Wielkopolskiego M. A. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego: § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych poprzez przyjęcie, że projekt budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej jest zgodny z planem miejscowym i pozwala na usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką pod nr [...] [działka nr [...]], przy jednoczesnym usytuowaniu budynku w granicy z drugą działką sąsiednią pod nr [...] [działka nr [...]], czyli na prawie całej szerokości działki od ul. [...]; § 12 ust. 2 pkt 3 warunków technicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wyłączną przesłanką takiego usytuowania projektowanego budynku jest szerokość tej działki, która wynosi mniej niż 16 m, bez odniesienia się do reguły wynikającej z § 12 ust. 1 warunków technicznych, który przewiduje sytuowanie budynków bez otworów okiennych w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej; art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo niezgodności projektu budowlanego z planem miejscowym, który nie przewiduje odstępstwa od podstawowej zasady sytuowania budynku bez otworów okiennych w odległości mniejszej niż 3 m od granicy sąsiedniej działki;

2. przepisów postępowania: art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie sprawy w aspekcie zachowania zasady równego traktowania stron postępowania i zrównoważenia interesów właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości; art. 77 k.p.a. poprzez pominięcie rozpatrzenia materiału dowodowego i zarzutów strony w zakresie zacieniania jej nieruchomości oraz istotnej okoliczności, że projektowany budynek zakończony ma być [...] tarasem, co wydłuży bryłę budynku znacznie powyżej wskazanej przez inwestora długości 9,[...] m; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie dlaczego organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych, a nie zasadę wynikającą z § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych oraz poprzez niedostateczne uzasadnienie faktyczne w kontekście zgłaszanych przez skarżącą zarzutów zbytniego zacieniania jej nieruchomości z uwagi na bliskość planowanego budynku od strony południa z granicą działki skarżącej i długość projektowanego budynku.

W uzasadnieniu strona rozwinęła swoje zarzuty, powołując również dalsze postanowienia planu: § 5 ust. 3 lit. a i § 5 ust. 2, jak i wskazując na potrzebę zrównoważenia i ochrony interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości w stosunku do działki objętej projektowaną zabudową bliźniaczą.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

W odpowiedzi na skargę inwestor wniósł o jej oddalenie, wskazując na zgodność zamierzenia z planem miejscowym i przepisami techniczno-budowlanymi.

W kolejnym piśmie procesowym skarżąca przedstawiła polemikę ze stanowiskiem inwestora, jak również opinię specjalisty dotyczącą ewentualnych zagrożeń dla stanu zdrowotnego szpaleru drzew rosnących na jej działce od strony granicy z działką nr [...], który zgodnie z § 11 planu miejscowego podlega ochronie.

Na rozprawie skarżąca i inwestor podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). W związku z powyższym, Sąd mając wyłącznie kompetencje kasacyjne wobec zaskarżonej decyzji, nie może merytorycznie rozstrzygnąć sprawy. W związku powyższym Sąd nie jest uprawiony do zmiany zaskarżonej decyzji i odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Organ wydający pozwolenie na budowę bada, czy inwestor spełnił wszystkie wymagania przewidziane w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i jeżeli nie ma w tym zakresie wątpliwości, nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, gdyż po spełnieniu wymogów przewidzianych w tych przepisach nie zezwala na to przepis art. 35 ust. 4 tej ustawy. Użyty w tym ostatnim przepisie zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia tych przesłanek, jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. Dopiero brak którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 32 Prawa budowlanego uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym też zakresie powołany przepis nie dopuszcza jakiegokolwiek uznania przy wydawaniu pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2581/11, LEX nr 1145619 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 497/11, LEX nr 994201 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z wyżej przywołanym art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz innych wymaganych dokumentów, wskazanych w tym przepisie; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Z przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wynika zatem, że przed wydaniem tego rodzaju decyzji organ zobowiązany jest do oceny zgodności przedstawionego projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego stanowiącego obowiązujące prawo miejscowe. Stąd też w sytuacji, gdy projekt budowlany nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego organ nie ma możliwości wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 374/12 – dostępny jw.).

Uwzględniając fakt, że organy administracyjne udzieliły w niniejszym postępowaniu pozwolenia na budowę, zasadne jest sięgnięcie do ustaleń planu miejscowego obszaru [...]. W tym miejscu należy podkreślić, że przy interpretacji zapisów planu miejscowego należy mieć na uwadze, że wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, tj. bardziej ograniczając prawo własności niż wynika to z literalnego ich brzmienia oraz pamiętać o tym, że według art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt SA/Wr 250/11, LEX nr 1087019 – dostępny jw.).

Jak wynika z postanowień planu dla obszaru oznaczonego symbolem 4M, na którym znajduje się działka nr [...] objęta projektowaną inwestycją, nowe budynki winny nawiązywać do skali i charakteru zabudowy istniejącej (§ 5 ust. 2 planu). Sąd podziela pogląd organu architektoniczno-budowlanego, że projekt budowlany i projekt zagospodarowania działki nr [...] jest zgodny z zapisami planu, bowiem ze względu na jej parametry i usytuowanie względem innych nieruchomości, występuje zgodność dobudowy brakującego prawego segmentu zabudowy bliźniaczej, której [...] segment istnieje na działce nr [...], z planem miejscowym. Plan bowiem wprowadza wymóg wyboru rodzaju i typu zabudowy z indywidualnym uwzględnieniem istniejącej sytuacji w terenie oraz pozostałych ustaleń tego planu, co w skrajnym przypadku oznacza konieczność dobudowy brakujących segmentów mieszkalnych na działkach graniczących z już istniejącymi segmentami typu bliźniaczego i szeregowego w celu zakończenia całości inwestycji (§ 5 ust. 3 lit. a planu). Zabudowa domami mieszkalnymi musi być sytuowana zgodnie z wyznaczonymi liniami zabudowy (§ 5 ust. 3 lit. c planu). Dopuszczalny, maksymalny procent zabudowy działki (budynku mieszkalnego i pomocniczego) wynosi, z zabudową wolnostojącą i bliźniaczą na działkach do 800 m² powierzchni, do 25% ich powierzchni (§ 5 ust. 3 lit. h planu).

W ocenie Sądu słusznie organy wskazały, że zaprojektowany budynek stanowi uzupełnienie segmentu zabudowy bliźniaczej i wypełnia dyspozycję § 5 ust. 3 planu miejscowego. Należy mieć na względzie, że budynki w zabudowie bliźniaczej nie muszą być identyczne architektonicznie. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w przepisach z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Również przepisy ustawy Prawo budowlane, nie zawierają legalnej definicji zabudowy bliźniaczej. Do pojęcia tego odwołuje się jedynie art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, definiujący budynek mieszkalny jednorodzinny. Zgodnie z powołanym przepisem, przez tego rodzaju budynek należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Segment budynku w zabudowie bliźniaczej nie musi być lustrzanym odbiciem już istniejącego budynku, lecz powinien zachowywać przynajmniej pewien stopień podobieństwa (por. wyrok WSAW w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1104/12 - dostępny jw.)

Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, w pasie wzdłuż granicy z działką nr [...] długość części projektowanego budynku przylegającej do sąsiedniego budynku odpowiada w swej istocie długości segmentu bliźniaczego wybudowanego na działce sąsiedniej. Jest to, po pierwsze, zgodne z zapisami planu miejscowego, a § 12 ust. 2 warunków technicznych dopuszcza sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Po drugie, zapisy planu miejscowego nie mogą wyłączać zastosowania powszechnie obowiązujących przepisów warunków technicznych, w tym § 12 ust. 3 pkt 2, który dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Przepis ten zastrzega, że długość projektowanego budynku w granicy nie może być większa niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, a ze względu na parametry działki (szerokość mniejszą niż 16 m), ma zastosowanie w sprawie, modyfikując wymogi określone w § 12 ust. 1 warunków technicznych. Po trzecie zaś § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej dopuszcza sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m.

W konsekwencji stwierdzić należy, że z natury zabudowy bliźniaczej przewidzianej planem miejscowym, jak i zapisów § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 warunków technicznych wynika możliwość usytuowania części planowanego budynku w granicy z działką nr [...]. Natomiast z § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych wynika możliwość usytuowania planowanego budynku odległości budynku w odległości mniejszej niż 3 m, ale nie mniejszej niż 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...] – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z tą działką. Zaprojektowania w ścianie budynku pustaków szklanych nie można uznać za wprowadzanie do projektu otworów okiennych w ścianie od strony granicy z działką sąsiednią, na co trafnie zwrócił uwagę organ architektoniczno-budowlany (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1544/07, LEX nr 516070; wyrok WSA Olsztynie z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 670/11, LEX nr 1152986 i wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 210/08, LEX nr 521394).

Tak usytuowana nowa zabudowa nie narusza też, jak to wyjaśniły organy obydwu instancji, maksymalnego wskaźnika zabudowy działki (do 25% powierzchni), ustalonego planem udziału zieleni w zagospodarowaniu (powyżej 50%), a także maksymalnej wysokości od poziomu terenu (ustalenie planu: do 7,5 m, a zaprojektowano budynek o wysokości 7,[...] m). Również zarzut co do naruszenia deklarowanej przez inwestora długości budynku 9,[...] m nie zasługuje na uwzględnienie, skoro pozwolenie na budowę zatwierdza określony projekt budowlany, w którym przewidziano odpowiednio 9,[...] m szerokości budynku oraz 11,[...] m jego długości, ale zarazem poza tak określoną długością budynku jednoznacznie wskazano wymiary tarasu i schodów zewnętrznych na parterze budynku, usytuowanych od tylnej strony działki.

W odniesieniu do obowiązku wyznaczenia linii zabudowy stwierdzić należy, że dotyczy on co do zasady frontu działki znajdującego się przy drodze publicznej, nie zaś każdej strony działki, a dla terenu zaś, na którym znajduje się planowana inwestycja, wyznaczona jest jedna linia zabudowy od strony drogi publicznej. Taki sposób ustalania linii zabudowy jest również uzasadniony względami celowościowymi. Ustalenie linii zabudowy ma służyć zapewnieniu ładu przestrzennego. Zapewnienie harmonijnego usytuowania budynków jest bowiem szczególnie istotne od strony przestrzeni publicznej, najczęściej drogi publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że decyzja w tym zakresie nie narusza również obowiązujących przepisów. Planowany [...] segment zabudowy bliźniaczej nie narusza ustalonej planem miejscowym linii zabudowy, bowiem nie przekracza jej, a przy tym na długości około 5 m w istocie przylega do tej linii, kontynuując usytuowanie względem linii zabudowy budynku istniejącego na działce nr [...].

W tych warunkach Sąd uznał, że wybudowanie budynku, który wysunięty jest w głąb działki względem budynku sąsiedniego, stanowiącego segment [...] zabudowy bliźniaczej, nie narusza dyspozycji § 5 ust. 2 planu. Wysunięcie nowego ([...]) segmentu zabudowy bliźniaczej w głąb działki względem istniejącego już segmentu [...] na działce nr [...] nie narusza również przepisów dotyczących linii zabudowy.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących zacieniania, jak i zagrożenia dla zieleni znajdującej się na działce skarżącej [nr [...]], stwierdzić należy, że doniosłość prawną ma tylko zacienianie pomieszczeń mieszkalnych w budynkach znajdujących się na sąsiedniej działce. Interes w niezacienianiu pomieszczeń innego typu niż mieszkalne, jak i niezacienieniu działki jest jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym skarżącej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 497/11, LEX nr 994201 – dostępny jw.). Na działce skarżącej, w bezpośrednio przy granicy nie znajduje się żaden budynek, zaś kwestia zacieniania, jak i zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia terenu została wyjaśniona przez organy, z powołaniem się na oświadczenie uprawnionego projektanta. Co się tyczy ewentualnego ograniczenia nasłonecznienia i innego zagrożenia dla zieleni rosnącej wzdłuż granicy z działką inwestora (drzewostanu na terenie działki skarżącej), stwierdzić należy, że projektowana zabudowa przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie nie narusza. Brak jest podstaw do przyjęcia, że realizacja inwestycji będzie wiązała się z naruszeniem terenu działki sąsiedniej i fizycznym niebezpieczeństwie dla istniejącego na niej drzewostanu. Nawet jednak, gdyby wykonywanie prac wymagało wejścia na teren działki skarżącej, to niezbędne jest uprzednie uzyskanie jej zgody, a w razie braku zgody odpowiedniej decyzji właściwego organu architektoniczno-budowlanego, jak o tym stanowi art. 47 Prawa budowlanego. Natomiast w celu zapobieżenia ewentualnemu naruszeniu granic działki skarżącej w związku z prowadzeniem budowy strona może korzystać z cywilnoprawnych środków ochrony prawa własności.

Przedstawiona przez skarżącą opinia biegłego dotycząca drzew rosnących wzdłuż granicy z działką nr [...] nie mogła stanowić przedmiotu uzupełniającego postępowania dowodowego w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., który w ogóle nie przewiduje możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Natomiast przeprowadzenie dowodu wskazanego przez stronę, przy założeniu, że przedmiotową opinię należy uznać za dokument prywatny, przekracza cele i granice uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. W postępowaniu sądowym nie zachodziły bowiem tego rodzaju istotne wątpliwości uniemożliwiające rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej, których wyjaśnienie wymagałoby zastosowania przez Sąd uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1452/11, LEX nr 1070338).

Jak już wspomniano, domniemywanie przyszłego wykonywania robót budowlanych z naruszeniem granic działki skarżącej, czy też wprawdzie bez takiego naruszenia, ale z zagrożeniem dla jej drzewostanu, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że planowana inwestycja narusza przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisy prawa miejscowego. Interpretowanie § 11 ust. 2 planu miejscowego, który ustala "ochronę i rewitalizację drzewostanów przyulicznych i innych (...)" nie może prowadzić do prewencyjnego ograniczenia prawa zabudowy działki sąsiedniej ze względu na hipotetyczne zagrożenia dla istniejącej zieleni na działce skarżącej. Przypomnieć należy, że wyważenie przez organ interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich w trybie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane wymaga dokonania analizy planowanego zamierzenia budowlanego pod kątem jego wpływu na istniejącą w sąsiedztwie zabudowę i zagospodarowanie terenu. Niewątpliwie istotną sprawą jest również kwestia sposobu zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz wpływu tego zagospodarowania na możliwość realizacji przez inwestora zabudowy o określonych parametrach względem działek sąsiednich.

W miejscu zatem warto wspomnieć, że zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Z treści tego przepisu wynika, że uprawnia on właściciela do korzystania z przedmiotu własności w granicach określonych przez prawo. Zatem, jeżeli przepisy zezwalają na usytuowanie na własnym gruncie obiektu budowlanego w granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, to z samego faktu takiej lokalizacji budynku nie można wywodzić naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak słusznie wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 sierpnia 1997 r. sygn. akt III CZP 36/97 (OSNC 1998/1/4), art. 140 Kodeksu cywilnego zakreśla granice uprawnień właściciela w sposób generalny, wskazując, że właścicielowi wolno czynić ze swoją rzeczą wszystko, co nie jest zabronione przez ustawy, zasady współżycia społecznego i co nie pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Przenosząc powyższą regułę na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że warunki te w przedmiotowej sprawie zostają spełnione, skoro lokalizacja planowanego budynku w odległości 1,5 m od działki skarżącej nie narusza obowiązujących przepisów prawa i nie sposób uznać, że budowa budynku pozostaje w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności nieruchomości. Obydwie nieruchomości – tak inwestora, jak i skarżącej – będą bowiem wykorzystywane głównie jako nieruchomości służące celom mieszkaniowym. Ponadto, na nieruchomości strony skarżącej jeden z elementów zabudowy również posadowiony został w bezpośrednim sąsiedztwie innej działki, a konkretnie w granicy działki. Jeżeli przepisy prawa zezwalają właścicielowi na określony sposób korzystania z nieruchomości, to właściciele innych nieruchomości nie mogą, powołując się na własne prawo własności, dążyć do ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości danego właściciela. W szczególności, dążenie przez właściciela budynku, usytuowanego w granicy z nieruchomością sąsiednią, do uniemożliwienia posadowienia budynku na sąsiedniej nieruchomości, również w granicy nieruchomości, a więc na styku z jego budynkiem, należy ocenić, jako nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności służące właścicielowi nieruchomości sąsiedniej, a ponadto jako naruszające gwarantowaną konstytucyjnie zasadę równości podmiotów wobec prawa. Inwestor i właściciel działki sąsiadującej powinni mieć równe prawa i korzystanie z prawa przez jednego z nich nie może ujmować prawa drugiemu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 786/04, ONSAiWSA 2005/4/86).

Co się tyczy przywołanego w skardze poglądu WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 131/08 stwierdzić należy, że trudno zarzucić organom nieuwzględnienie potrzeby równoważenia interesów właścicieli sąsiednich budynków, skoro organy nie stwierdziły naruszenia przepisów z dziedziny prawa budowlanego na etapie projektowania przedmiotowego obiektu, w tym w zakresie wymaganych odległości od granicy działki oraz zacieniania i nasłonecznienia.

Inną sprawą natomiast jest to, że stosownie do treści art. 144 Kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten dotyczy oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, tzw. immisji, i musi być rozpatrywany na gruncie stosunków sąsiedzkich i prawa cywilnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że skoro niedopuszczalne są oddziaływania, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to dopuszczalne jest oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, jeśli mieści się w granicach przeciętnej miary. Oceny przeciętnej miary dokonuje się zaś według dwóch kryteriów społeczno-gospodarczego przeznaczenia obu nieruchomości oraz stosunków miejscowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 1985 r. sygn. akt II CR 149/85 (OSNCP 1986/10/162) stwierdził, że ocena przeciętnej miary musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób. Co istotne także, ochrona przewidziana w tym przepisie dotyczy zakłóceń w korzystaniu nieruchomości ponad przeciętną miarę już dokonanych, a nie przyszłych i hipotetycznych, co musi powodować, że powoływanie się na domniemywane zagrożenie płynące z przyszłego realizowania i późniejszego użytkowania projektowanego budynku nie może być skuteczne w sytuacji, gdy planowany obiekt budowlany projektowany jest bez naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 (odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej) i pkt 9 (poszanowanie, w występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich) Prawa budowlanego. Dodać należy, że również budowa planowanego obiektu musi uwzględniać sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zasady wiedzy technicznej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 677/11 – dostępny jw.).

Z powyżej przedstawionych przyczyn zarzuty zawarte w skardze dotyczące braku zachowania linii zabudowy, naruszenia przepisów planu poprzez wysunięcie budynku o kilka metrów w głąb działki, co miałoby spowodować brak ładu architektonicznego i efekt zacienienia nieruchomości skarżącej, nie mogły być uznane za zasadne. Zarzuty skarżącej w tym zakresie zostały syntetycznie i zwięźle, ale merytorycznie rozpatrzone przez organy obydwu instancji, co prowadzi do wniosku, że organy nie naruszyły również przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.

Wyjaśnić również należy, że wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania (inwestora) w zakresie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstaw do zasądzenia kosztów postępowania od skarżącego na rzecz innego uczestnika postępowania, a zasada ogólną jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199).

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.