Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2465/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 roku. oddala skargę


UZASADNIENIE

M. z siedzibą w W. wnioskiem, który wpłynął do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej Naczelnik) 9 czerwca 2003r. wystąpiła o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002r., w trybie określonym przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690, dalej powoływanego jako rozporządzenie z 2001r.) Do wniosku dołączono zaświadczenie z [...] w W. z 30 maja 2003r.

Naczelnik pismem z [...] października 2005r. poinformował stronę, iż załączone do zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2001r., wskazujące, iż podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, które zostało doręczone do wniosku nie zastało wystawione w języku polskim, w związku z tym organ nie może zweryfikować jego treści. Językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 27 Konstytucji RP, jest język polski, dlatego wszelka korespondencja kierowana do polskich organów powinna być przedkładana w języku polskim. W związku z tym organ wezwał o uzupełnienie wniosku o tłumaczenie przysięgłe ww. zaświadczenia, w terminie 7 dni, zgodnie z art. 169 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., powoływanej dalej jako O.p.). W aktach sprawy brak zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania.

Drugie wezwanie o uzupełnienie ww. braku zostało skierowane do strony w [...] marca 2004r. W wezwaniu tym oprócz treści identycznych do tych zawartych w wezwaniu z [...] października 2005r. organ dodatkowo podniósł, że kwota do zwrotu podatku VAT została podana w EURO, a nie w złotych polskich. Do wyliczenia wartości EURO w złotych należy przyjąć kurs średni z dnia wystawienia faktury, ogłaszany przez NBP. Wezwanie zawierało 7-dniowy termin do uzupełnienia braków (art. 169 § 1 O.p.)

Strona wypełniając wezwanie organu nadesłała 24 marca 2004r. wniosek o zwrot podatku VAT za 2002r. z podaniem żądanych kwoty do zwrotu w złotych polskich.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] kwietnia 2004r. pozostawił wniosek o zwrot podatku bez rozpoznania, na mocy art. 169 § 4 i art. 216 § 1 O.p., w związku z nie dostarczeniem przez podmiot zagraniczny żądanych w wezwaniu informacji – tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia o rejestracji podatnika VAT. W uzasadnieniu odwołał się do art. 27 Konstytucji RP oraz stwierdził, że załączenie ww. tłumaczenia było niezbędne do oceny czy dany podmiot jest uprawniony do otrzymania zwrotu podatku VAT w rozumieniu rozporządzenia z 2001r.

Strona nie wniosła zażalenia na ww. postanowienie (stało się ostateczne), ale 28 września 2005r. zwróciła się o stwierdzenie jego nieważności, z uwagi na rażące naruszenie art. 169 § 1 i 4 O.p., art. 207 O.p. i art. 31 Konstytucji RP oraz art. 121 § 1 O.p. Nie zgodziła się, iż brakiem formalnym wniosku było nieprzedstawienie przez nią przysięgłego tłumaczenia zaświadczenia wydanego przez austriacki urząd skarbowy. Stosownie do art. 5 ust. 4 rozporządzenia z 2001r. miała obowiązek przedstawić oryginał zaświadczenia wydanego przez właściwy organ skarbowy kraju jej siedziby, które miało dokumentować, iż jest ona podatnikiem podatku VAT. Stosowne zaświadczenie wydał organ właściwy stronie w języku niemieckim, który jest językiem urzędowym w A. Skoro więc ww. zaświadczenie załączono do wniosku o zwrot podatku, należało uznać, że wniosek spółki nie zawierał braków formalnych, a co za tym idzie, że postępowanie podatkowe, zgodnie z art. 165 O.p., zostało wszczęte wnioskiem strony, i należało je zakończyć decyzją (art. 207 O.p.), a nie postanowieniem o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku (art. 169 § 1 i 4 O.p.). W związku z tym spółka uznała, iż naruszono w sposób rażący wyżej wymienione przepisy. Wyjaśniła też, że podejmowane przez Naczelnika czynności miały na celu merytoryczną ocenę wniosku (czy zasadny jest zwrot podatku VAT), a nie uzupełnienie jego braków formalnych. Niejasna była również treść wezwania o "uzupełnienie wniosku o tłumaczenie przysięgłe przedmiotowego zaświadczenia ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej". Naruszało ono więc zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Organ, stosownie do zasady proporcjonalności, powinien również podjąć działania niezbędne w celu zlecenia przetłumaczenia przedłożonego przez stronę zaświadczenia tłumaczowi przysięgłemu, a następnie na podstawie art. 267 § 1 pkt 5 O.p. obciążyć spółkę kosztami tłumaczenia. Powyższe znajduje uzasadnienie w orzeczeniu ETS z 11 czerwca 1998r., sygn. akt C-361/96, dotyczącym niemożliwości przedstawienia przez podatnika oryginałów faktur dokumentujących wysokość należnego podatku. Spółka podniosła również, że organ pierwszej instancji dopiero po upływie 4 miesięcy, a nie niezwłocznie, wystąpił do strony o uzupełnienie braków formalnych pisma, naruszając rażąco art. 125 O.p.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] marca 2006r., na mocy art. 248 § 3 O.p. w związku z art. 247 § 1 pkt 3, art. 216, art. 219, art. 169 § 1 i 4, art. 207 i art. 121 § 1 O.p., odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienie Naczelnika z [...] kwietnia 2004r., wyjaśniając w uzasadnieniu, jakie przesłanki warunkują stwierdzenie nieważności postanowienia na mocy art. 247 § 1 O.p. w związku z art. 219 O.p. Wyjaśnił również, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zaskarżona decyzja narusza przepis prawa w sposób oczywisty i jasny. Błędy w wykładni prawa nie stanowią o rażącym naruszeniu prawa. Organ nie podzielił stanowiska strony, iż ostateczne postanowienie organu pierwszej instancji z [...] kwietnia 2004r. spełniało przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. oraz wyjaśnił, iż zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2001r. powinno odpowiadać wzorowi tego dokumentu opisanemu w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia, czyli być sporządzone w jednym z dwóch języków: polskim lub angielskim. Organ podkreślił jednocześnie, że ustalenie przedmiotu działalności strony w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy stałoby w sprzeczności z art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm., zwanej dalej u.j.p.). Tym samym prawidłowe było uznanie przez organ podatkowy, iż wniosek o zwrot podatku nie odpowiada wymogom formalnym określonym w § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2001r. oraz wystąpienie o uzupełnienie jego braków formalnych, na mocy art. 169 § 1 O.p. W tym zakresie odwołano się do dotychczasowego orzecznictwa (wyrok WSA w Warszawie z 12 października 2005r., sygn. akt III SA 1387/05) oraz wyjaśniono, że ustalenie rodzaju prowadzonej przez stronę działalności jest istotne dla merytorycznej oceny wniosku i wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT, na mocy rozporządzenia z 2001r. Organ zauważył ponadto, iż strona była informowana o skutkach nie przedłożenia organowi stosownego zaświadczenia. Skoro nie dopełniła czynności, prawidłowe i zgodnie z treścią art. 169 § 1 i 4 O.p. było działanie organu, którego postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku stało się ostateczne.

Strona w zażaleniu z [...] marca 2006r. na powyższe postanowienie zarzuciła, iż odmowa stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Naczelnika narusza: 1) art. 247 § 1 pkt O.p. w związku z rażącym naruszeniem: art. 169 § 4 i 1 O.p., art. 207 O.p., art. 9 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i VIII Dyrektywie Rady z 6 grudnia 1979r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych – zasady zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom nieposiadającym siedziby na terytorium kraju, oraz 2) art. 200 i art. 123 O.p. przez nie wyznaczenie spółce siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, oraz art. 210 § 4 i art. 124 O.p. przez nie ustosunkowanie się do argumentów podniesionych przez we wniosku o stwierdzenie nieważności.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] czerwca 2006r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] marca 2006r., w podstawie prawnej wskazując art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 248 § 3 i art. 247 § 1 pkt 3, art. 216, art. 219, art.169 § 1 i 4, art. 207 i art. 121 § 1 O.p. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie oceny skutków prawnych załączenia do wniosku o zwrot podatku VAT zaświadczenia w języku obcym (niemieckim), bez tłumaczenia przysięgłego na język polski. Stwierdził, iż dokonywanie ustaleń dowodowych o kluczowym znaczeniu dla sprawy w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy jest sprzeczne z art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 § 1 O.p. Wyjaśnił też, iż złożenie zaświadczenia w formie przewidzianej przez prawo (w języku polskim) jest niezbędnym warunkiem zwrotu podatku VAT, który przysługuje podmiotom wskazanym w § 3 rozporządzenia z 2001r. W świetle art. 4 u.j.p. językiem urzędowym organów i urzędów podległych m.in. konstytucyjnym organom państwa jest język polski, a z art. 5 ust. 2 u.j.p. wynika, iż podmioty składające oświadczenia woli i podania organom państwowym zobowiązane są do dokonywania tego w języku polskim. Dyrektor podniósł również, iż organ podatkowy zobowiązany jest przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku zbadać czy zostały spełnione warunki wynikające z art. 168 O.p. oraz inne warunki wynikające z przepisów szczególnych. W przypadku stwierdzenia, że wniosek nie spełnia powyższych wymogów, organ obowiązany jest wezwać stronę do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jeżeli strona nie uzupełni braków, mimo wezwania, uprawnione jest, na podstawie art. 169 § 4 O.p. wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

Organ drugiej instancji, nie zgodził się też z zarzutem, iż wezwanie o uzupełnienie braków zostało sformułowane nieprecyzyjnie i niejednoznacznie. Wyjaśnił, że zażalenie wskazuje, że strona zrozumiała treść wezwania, a samo wezwanie wskazywało na konieczność przetłumaczenia również fragmentu zaświadczenia, który dotyczył rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. Określenie rodzaju działalności ma znaczenie z uwagi na § 2 ust. 3 lit. a, § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2001r.

Dyrektor Izby Skarbowej za niezasadny uznał także zarzut naruszenia zasady proporcjonalności oraz art. 267 § 1 pkt 5 O.p. Wyjaśnił, iż stosownie do ww. przepisu strona jest obciążana jedynie kosztami powstałymi z jej winy, o których mowa w art. 268 O.p., oraz wynikłymi: z zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie oraz ze złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą. W sytuacji, gdy spółka na wezwanie organu pierwszej instancji nie przedstawiła tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia załączonego do wniosku o zwrot podatku, nie powstały żadne koszty, które organ podatkowy zobowiązany był ponieść na skutek braku działania strony. Zdaniem organu, ani ostateczne postanowienie Naczelnika z [...] kwietnia 2004r., ani postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2006r. nie naruszają zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W sprawie respektowane było prawo spółki do złożenia wniosku o zwrot podatku VAT na podstawie rozporządzenia z 2001r., jak również art. 27 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o języku polskim (art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1), której celem jest ochrona języka polskiego. Nie naruszono również zasad zwrotu podatku VAT określonych w VIII Dyrektywie, gdyż do okresu sprzed akcesji, objętego wnioskiem strony - od stycznia do grudnia 2002r., nie było możliwe bezpośrednie ich stosowanie. Na Polsce nie spoczywał obowiązek implementacji dyrektyw w rozumieniu art. 189 (249) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, gdy była państwem związanym Układem Europejskim ustanawiającym stowarzyszenie z 16 grudnia 1991r.

Zdaniem organu odwoławczego przed Naczelnikiem oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie doszło do naruszenia art. 207 O.p. oraz art. 200 i art. 123 O.p. Jeżeli, strona na wezwanie organu nie usunie braków formalnych, zapada postanowienie (art. 169 § 1 i 4 O.p.), a wówczas nie ma zastosowania art. 200 O.p., na mocy art. 219 O.p. Przed Dyrektorem Izby Skarbowej nie naruszono ponadto art. 210 § 4 i art. 124 O.p., w związku z nie ustosunkowaniem się do argumentów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności oraz niewłaściwe uzasadnienie rozstrzygnięcia, skutkujące tym, że strona nie była w stanie poznać przesłanek, którymi kierował się organ. Wskazano bowiem, z jakiego powodu postanowienie nie narusza w sposób rażący przepisów powołanych przez stronę przepisów - art. 169 § 1 i 4, art. 207, art. 121 § 1 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2006r. strona zwróciła się o uchylenie obu postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca i [...] marca 2007r. oraz wniosła o zasądzenie kosztów sądowych. Zaskarżone postanowienie było niezgodne z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w skutek nie wyeliminowania postanowienia Naczelnika z [...] kwietnia 2004r., które rażąco naruszało: art. 169 § 4 O.p. przez zastosowanie sankcji na okoliczność nieuzupełnienia braków formalnych, gdy w stanie faktycznym braki te nie zaistniały oraz art. 165 § 3 i art. 207 O.p. w związku z wydaniem postanowienia, a nie decyzji, gdy postępowanie w przedmiocie zwrotu podatku zostało skutecznie wszczęte.

Strona zgodziła się z organem, iż spór dotyczy kwestii formalnych, ale stwierdziła, że organ bezzasadnie uznał, iż niezałączenie tłumaczenia na język polski zaświadczenia wskazującego na posiadania statusu podatnika VAT, wystawionego w języku urzędowym organu podatkowego właściwego dla strony skarżącej stanowi wymóg określony w art. 169 § 1 O.p. Wymóg ten nie wynika, zdaniem strony z § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2001r., ani z przepisów u.j.p., na którą powoływały się organy. Art. 5 ust. 1 u.j.p. wskazuje, iż obowiązek dotyczy jedynie składania oświadczeń organowi podatkowemu. Oświadczenie skarżącego o zwrot podatku VAT zostało złożone w języku polskim, natomiast zaświadczenie potwierdzające status podatkowy strony w zakresie VAT nie stanowi oświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.j.p. Skarżąca zaznaczyła jednocześnie, iż nie jest możliwe dokładne zastosowanie się do treści § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2001r., gdyż organy podatkowe właściwe dla podmiotów ubiegających się o zwrot podatku VAT posługują się językiem urzędowym danego państwa, a nie językiem angielskim, bądź polskim, o których mowa we wzorze z załącznika nr 2 ww. rozporządzenia. W związku z tym podniosła, iż organy, zarówno Naczelnik, jak i Dyrektor Izby Skarbowej dokonały wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy, co skutkowało nieprawidłową subsumcją art. 169 § 1 O.p. oraz doprowadziło do rażącego naruszenia art. 169 § 4 O.p. Zdaniem strony należało zastosować dyspozycję art. 155 § 1 O.p. Strona wyraziła też przekonanie, iż w związku ze złożeniem przez stronę zupełnego wniosku należało uznać, na mocy art. 165 § 3 O.p, że postępowanie o zwrot podatku zostało wszczęte i powinno być zakończone decyzją (art. 207 O.p.), a nie postanowieniem o pozostawieniu wniosku strony bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ, bądź istotny wpływ na jej wynik. Ocena legalności dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia przez organ oraz na podstawie akt sprawy, które istniały w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W sprawie jest również istotne, iż kontroli Sądu poddane zostało postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia, unormowane w rozdziale 18 Działu IV O.p. w związku z art. 219 O.p.. Instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie rozpatruje sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności ostatecznych rozstrzygnięć zakreśla również ramy powierzonej Sądowi administracyjnemu kontroli legalności aktów wydanych przez właściwy organ w tym nadzwyczajnym postępowaniu. W przypadku, gdy rozważane jest czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa należy odnosić to do konkretnego przypadku. W literaturze i judykaturze podkreślano, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Cechą rażącego naruszenia jest wyraźna i oczywista sprzeczność treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu, gdy istnienie sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie.

W ocenie Sądu organy, a przede wszystkim Dyrektor Izby Skarbowej w W., prawidłowo uznały, że z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w sprawie, oraz w sposób należyty wyjaśniły zasadność przesłanek, które doprowadziły je do takiego stanowiska.

Przedmiotem sporu w sprawie była kwestia czy w wyniku wydania postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony o zwrot podatku VAT, które stało się ostateczne, doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z wezwaniem strony, w trybie art. 169 § 1 O.p., do uzupełnienia ww. wniosku o tłumaczenie przysięgłe oryginału załączonego do wniosku zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2001r., z uwzględnieniem rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej firmy.

Rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom określa przypadki i zasady dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nieposiadającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby, miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W § 5 ust. 4 rozporządzenia z 2001r. przewidziano, iż do wniosku o zwrot podatku VAT dołącza się:

1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku;

2) zaświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia z 2001r., wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Z § 5 ust. 5 rozporządzenia z 2001r. wynika, iż zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, wydaje organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podmiotu uprawnionego.

W związku z tym należy uznać, iż przedstawienie ww. zaświadczenia przez podmiot ubiegający się o zwrot podatku VAT na mocy rozporządzenia z 2001r. jest nieodzownym warunkiem zwrotu podatku. Bez tego dokumentu nie można stwierdzić, czy podmiot składający wniosek o zwrot podatku VAT jest podatnikiem tego podatku.

Zdaniem Sądu w świetle unormowań zawartych w Konstytucji RP (art. 27), jak również powołanej wyżej ustawy o języku polskim (art. 4 pkt 1, 3, 5 i art. 5 ust. 1 i 2) nie budzi też wątpliwości, że powyższe zaświadczenie, jeśli zostało sporządzone wyłącznie w innym niż polski języku (§ 5 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia z 2001r. oraz załącznik 2 do tego rozporządzenia) winno być przetłumaczone na język urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej, tj. język polski.

Zgodnie bowiem z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym jest język polski, natomiast z art. 4 u.j.p. wynika, iż język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa (pkt 1 tego przepisu), terenowych organów administracji publicznej (pkt 3 tego przepisu), organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne (pkt 5 tego przepisu). Przepis art. 5 ust. 1 u.j.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot podatku VAT, stanowił natomiast, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Z ustępu 2 tego przepisu wynika natomiast, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń składanych organom, o których mowa w art. 4 u.j.p.

Powyższe unormowania obligują zatem organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami obcojęzycznych dokumentów (por. wyroki: NSA z 9 lutego 2001r., sygn. akt III SA 2339/99 - Przegląd Podatkowy 2001/11/63, oraz WSA z 12 października 2005r., sygn. akt III SA/Wa 1387/05).

Warto również podkreślić, iż zestawienie dyspozycji art. 5 u.j.p. z treścią § 5 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 rozporządzenia z 2001r. oraz z załącznikiem nr 2 do ww. rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż wraz z zaświadczeniem potwierdzającym status podatkowy danego podmiotu w zakresie VAT, które nie zostało złożone w języku polskim należy złożyć również przysięgłe tłumaczenie zaświadczenia na język urzędowy obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym miejscu Sąd zwraca ponadto uwagę, iż pojęcie użyte w art. 5 ust. 2 u.j.p.- "oświadczenie" należy rozumieć szeroko. Kryją się za nim zarówno oświadczenia woli, jak również wiedzy. W związku z tym oba typy oświadczeń, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, powinny być przedkładane organom podatkowym w języku urzędowym obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, iż oświadczenia wiedzy organu podatkowego właściwego dla strony skarżącej (austriacki urząd skarbowy) zawarte w zaświadczeniu przedstawionym polskim organom podatkowym, powinno zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego i dopiero wówczas, łącznie przedłożone polskiemu organowi podatkowemu.

Prawidłowe było zatem zwrócenie się przez organ podatkowy do strony z zażądaniem przedłożenia przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego na język urzędowy RP zaświadczenia wskazującego na posiadania statusu podatnika VAT sporządzone przez właściwy dla strony skarżącej organ podatkowy. Obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, w świetle art. 180 § 1 O.p. nie mogą być uznane za dowód, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem - art. 27 Konstytucji RP.

Do rozważenia pozostaje kwestia czy prawidłowe było zastosowanie przez organ podatkowy, którego postanowienie strona zaskarżyła w trybie stwierdzenia nieważności, art. 169 § 1 O.p. Z przepisu tego wynika, co powinny czynić organy podatkowe z podaniami składanymi do nich przez stronę. Przez podania, w świetle art. 168 § 1 O.p., rozumiemy żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, wnioski. W powyższych przepisach nie mówi się nic o załącznikach do tych wniosków, na co uwagę pośrednio zwraca strona w skardze. Niemniej jednak treść § 2 art. 168 O.p. wskazuje, iż podanie powinno czynić zadość zarówno wymogom przewidzianym w O.p. (zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której ono pochodzi, oraz jej adres), jak również innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Tym samym braki formalne polegają na tym, że podanie nie spełnia wymagań przewidzianych w O.p. oraz w przepisach szczególnych, co może utrudniać lub uniemożliwiać rozpoznanie sprawy podatkowej (brak podpisu, niejasno sformułowane żądanie, brak dodatkowych elementów wymaganych przez przepisy szczególne) – por. uwagę 1 do art. 169 O.p. w Komentarzu do Ordynacji podatkowej autorstwa B. Brzezińskiego, M. Kalinowskieg, M. Masternaka, A. Olesińskiej (Toruń 2002r., s. 577). Takim dodatkowym wymogiem (elementem) przewidzianym przez przepisy szczególne, który może być uznany za brak formalny, o którym mowa w art. 169 § 1 O.p., w rozpoznawanej sprawie jest załączenie do wniosku o zwrot podatku od towarów i usług zaświadczenia wskazującego na posiadania statusu podatnika VAT sporządzonego przez właściwy dla strony skarżącej organ podatkowy (§ 5 ust. 4 pkt 2 w związku z § 5 ust. 5 rozporządzenia z 2001r.), a w sytuacji, gdy zaświadczenie (oświadczenie wiedzy właściwego, ale nie polskiego organu podatkowego) sporządzane jest w innym niż polski języku – tłumaczenie przysięgłe tego zaświadczenia.

Sąd stwierdza ponadto, iż zbliżone stanowisko do wyżej przedstawionego zostało wyrażone w powołanym wyżej Komentarzu do Ordynacji podatkowej, w którym stwierdzono, iż dodatkowym wymogiem dotyczącym wniosku o zarejestrowanie umowy o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej jest załączenie umowy spełniającej warunki określone w art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Toruń 2002r., s. 575).

W świetle wyżej wskazanych uwag oraz przepisów, a przede wszystkim unormowań zawartych w art. 27 Konstytucji RP oraz w art. 5 ust. 2 u.j.p. w związku z art. 5 ust. 1 u.j.p. i w art. 4 ust. 1, 3 i 5 u.j.p., oraz w § 5 ust. 4 pkt 2 i § 5 ust. 5 rozporządzenia z 2001r. zasadne jest stwierdzenie, że organy podatkowe są uprawnione do żądania w trybie art. 169 § 1 O.p. usunięcia braków podania oraz jego dodatkowych elementów wymaganych przez przepisy prawa, w tym załączników, których złożenie w innej niż wymagana przez prawo formie - w języku obcym, a nie w języku polskim), utrudnia lub uniemożliwia rozpoznanie sprawy podatkowej, gdyż nie czynią one zadość wymogom ustalonym w przepisach prawa.

Tym samym prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji rozpoznających sprawę w trybie art. 247 § 1 pkt 3 O.p., iż przed Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W., który wydał ostateczne postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony o zwrot VAT, z powodu nieuzupełnienia braku formalnego tego wniosku w postaci tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia przedłożonego przez stronę skarżącą z obcego urzędu podatkowego ([...] w W.), z [...] maja 2003r., nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a przede wszystkim wskazanych przez skarżącą spółkę przepisów art. 169 § 1 i 4 O.p. Organ podatkowy przed rozpatrzeniem merytorycznym wniosku zobowiązany jest zbadać, na mocy art. 169 § 1 O.p czy zostały spełnione wszystkie warunki z art. 168 O.p. oraz inne warunki, które wynikają z przepisów szczególnych. Gdy stwierdził, że wniosek nie spełniał wymogów, powinien wezwać stronę do usunięcia braków, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie obie wyżej wskazane przesłanki została wypełniona przez Naczelnika, na co uwagę zwróciły oba organy rozpatrujące wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia. Zasadne było więc przyjęcie, że wydanie rozstrzygnięcia zawartego w art. 169 § 4 O.p. nie narusza prawa w sposób rażący. Takie stanowisko implikowało również przyjęcie, że nie doszło do naruszenia art. 207 O.p. w związku z art. 165 § 3 O.p., które zostały przywołane przez stronę w skardze. Skoro bowiem postępowanie w o zwrot podatku VAT, wszczęte wnioskiem strony, zakończyło się prawidłowo wydanym postanowieniem w trybie art. 169 § 4 O.p. w związku z art. 169 § 1 O.p., nie możliwe było wydanie decyzji, o której mowa w art. 207 § 1 O.p. Sprawa została bowiem rozstrzygnięta w innej formie niż merytoryczna. Treść art. 207 § 1 O.p. stanowi, iż organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba, że przepis Ordynacji podatkowej stanowi inaczej. Za taki wyjątek od reguły zakończenia sprawy podatkowej decyzją należy uznać wydanie postanowienia z art. 169 § 4 O.p.

Zdaniem Sądu niezasadny był również zarzut strony, iż w sprawie w sposób rażący naruszono dyspozycję art. 155 § 1 O.p. Skoro organ dokonał formalnoprawnej oceny złożonego przez stronę wniosku i stwierdził, iż zawiera on braki formalne, o których mowa w art. 168 § 2 O.p. w związku z art. 169 § 1 O.p., prawidłowe było zastosowanie w pierwszej kolejności dyspozycji art. 169 § 1 O.p., a nie art. 155 § 1 O.p. Sąd w tym miejscu zauważa ponadto, iż w sytuacji, gdy przepisy prawa pozwalają na dokonanie różnej wykładni prawa, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa.

Mając powyższe okoliczności na względzie zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.