Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 450/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3028/17 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.W. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2017 r. w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 13 sierpnia 2015 r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wpłynęło zawiadomienie od Urzędu Celnego I w Warszawie o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego, częściowo spalonego pojazdu marki [...] wraz z załączoną dokumentacją. Dokumentację stanowiła opinia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2015 r., deklaracja uproszczonego nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U z [...] czerwca 2015 r., faktura z [...] maja 2015 r. wraz z tłumaczeniem, wycena z [...] czerwca 2015 r., wykonana przez rzeczoznawcę samochodowego, a także francuski dowód rejestracyjny pojazdu wraz z tłumaczeniem.

Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. L 190 z 12 lipca 2006 r.), przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego, częściowo spalonego pojazdu marki [...]. Zagospodarowanie odpadu ma nastąpić przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił w całości postanowienie z [...] stycznia 2016 r. i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w obecnym stanie technicznym pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach).

Następnie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął odrębne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Decyzją z [...] marca 2017 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu, administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z [...] marca 2017 r.

Decyzją z [...] września 2017 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący.

Oddalając skargę Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowy pojazd do kategorii odpadu. Decydujący w tej sprawie był zamiar pozbycia się tego pojazdu przez dotychczasowego właściciela jako pojazdu uszkodzonego w znacznym stopniu (na skutek spalenia wnętrza pojazdu) i dla którego właściciel ten nie znajdował dalszego wykorzystania zgodnego z jego przeznaczeniem. Francuski dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawiera odręczny dopisek w poprzek dokumentu (przekreślenie) – "Sprzedany dn. 25/03/2015". Przedmiotowy pojazd został nabyty przez skarżącego 21 maja 2015 r. W dniu 26 czerwca 2015 r. skarżący złożył w urzędzie celnym deklarację uproszczoną wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Do deklaracji dołączył dokument "Wycena Nr: [...]" z 19 czerwca 2015 r. wykonaną na zlecenie skarżącego przez rzeczoznawcę samochodowego H.S. W wycenie tej wskazano, że pojazd w dniu przedstawienia do wyceny był uszkodzony w wyniku spalenia. Jako części do wymiany wskazano prawie całe wnętrze spornego pojazdu. Ponadto, wśród części uszkodzonych i przeznaczonych do naprawy, rzeczoznawca samochodowy wskazał m.in. lewy i prawy słupek przedni oraz dach. W wycenie znajduje się stwierdzenie "przedstawiony pojazd do wyceny po uszkodzeniu – spalenie". Potwierdza to również dokumentacja fotograficzna. Wartość pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku, została przez rzeczoznawcę samochodowego oszacowana na 50600 zł, a koszt naprawy oszacowany na podstawie obrazu uszkodzeń na 50941 zł. Dokumentacja zdjęciowa załączona do opinii potwierdza, że pojazd w dacie międzynarodowego przemieszczenia był poważnie uszkodzony. Od daty zakupu do czasu sporządzenia wyceny pojazd nie został przez skarżącego naprawiony ani zarejestrowany.

W ocenie Sądu I instancji, w dacie sprowadzenia pojazd nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem (nie posiadał m.in. kierownicy i foteli). Zniszczenia te potwierdzają stanowisko dotychczasowego właściciela, który pozbył się pojazdu w znacznym stopniu uszkodzonego, nie znajdując dla niego zastosowania. Brak było podstaw do weryfikacji stanu technicznego pojazdu, bowiem okoliczności te zostały prawidłowo ustalone przez organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto pojazd został naprawiony przez skarżącego, a więc stan techniczny pojazdu uległ zmianie w stosunku do stanu z daty jego międzynarodowego przemieszczenia. Zdaniem Sądu I instancji, okoliczność, że pojazd został poddany w Polsce naprawie świadczy o tym, że w takim stanie, w jakim został sprowadzony, nie mógł być wykorzystany we Francji zgodnie z jego przeznaczeniem. Dlatego poprzedni właściciel pozbył się pojazdu, co stanowi przesłankę do uznania za odpad.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie "art. 145 § 1 ust. 1a)" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, w związku z błędnym ustaleniem, że stan pojazdu wskazywał, że jest to odpad.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, "art. 145 § 1 ust. 1 c)" p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności błędne ustalenie, że intencją poprzedniego właściciela było wyzbycie się pojazdu. W konsekwencji doszło do błędnego stwierdzenia, że pojazd stanowił odpad w rozumieniu ustawy o odpadach.

Po drugie, "art. 145 § 1 ust. 1 c)" w związku z art. 80 k.p.a., przez błędne ustalenie, że pierwotny posiadacz miał wolę "wyzbycia się" pojazdu, podczas gdy w materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających rzeczywisty zamiar zbywcy i jego intencje.

Po trzecie, "art. 145 § 1 ust. 1 c)" p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez brak analizy materiału dowodowego w świetle zarzutów skargi i przyjęcie błędnej tezy, że pojazd stanowił odpad.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w tej sprawie pomimo wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, w związku z intensyfikacją epidemii sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, zarzuty podnoszące naruszenie "art. 145 § 1 ust. 1a)" oraz "art. 145 § 1 ust. 1 c)" p.p.s.a. zostały błędnie sformułowane, ponieważ przepis art. 145 p.p.s.a. nie ma takich jednostek redakcyjnych. Przepis ten dzieli się na paragrafy, a art. 145 § 1 dzieli się na punkty i litery.

Po drugie, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s. 3). W pierwszej kolejności należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy zbywca pojazdu zamierzał się go pozbyć nie widząc dla niego innego zastosowania, tak jak to przyjął za organami Sąd I instancji. Jest to warunek konieczny dla przyjęcia, że skarżący w tej sprawie dokonał międzynarodowego przemieszczenia odpadów, ponieważ skarżący stwierdził, że nie miał zamiaru pozbycia się uszkodzonego pojazdu (zakupił go w celu naprawy), a więc tylko przyjęcie, że pojazd ten w momencie zakupu był pojazdem wycofanym z eksploatacji (a więc odpadem), pozwala na przyjęcie, że status ten zachował po wprowadzeniu na terytorium Polski. Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyrażenia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i 19 dyrektywy.

Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy są to "odpady" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy potwierdzić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C 629/19 TSUE ponadto orzekł, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Ten przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy 2008/98 dotyczą bowiem zapewnienia, żeby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie rozpatrywanego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2008/98. W kontekście tych rozważań TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie, czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się".

W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych. W odniesieniu do sprowadzanych z zagranicy pojazdów, doprecyzowanie to nastąpiło między innymi w formie wskazówek metodycznych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 3 kwietnia 2008 r. z korektami pkt 2 z 15 lipca 2008 r. oraz z 21 marca 2013 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Wskazówki te zostały sporządzone przez wyspecjalizowany organ i wydane na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 porozumienia z 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów oraz biorąc pod uwagę porozumienie z 26 lipca 2006 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego o współdziałaniu Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Transportu Drogowego, w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Wskazówki te uwzględniają ponadto wspólną interpretację wszystkich państw członkowskich rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazówki metodologiczne mogą mieć zasadniczą wartość przy wykładni definicji odpadu w związku z transgranicznym przemieszczaniem pojazdu.

Z wskazówek metodologicznych wynika, że transgranicznie przemieszczany pojazd wypełnia definicję "odpadu", określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, jeżeli:

1. poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument własności pojazdu, z którego wynika, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji ("Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable" itp.);

2. poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument pojazdu inny niż w pkt 1, a uszkodzony pojazd wymaga napraw wykraczających poza naprawy drobne określone w "Wytycznych korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów";

3. z oświadczenia strony lub dokumentów (faktura) wynika, że zakupiła pojazd z przeznaczeniem na części;

4. przewożona jest część pojazdu lub pojedyncze części nie nadające się do bezpośredniego zamontowania w pojazdach oraz części wymontowane z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko – części te są wymienione w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz.U. Nr 201, poz. 1666).

W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że poprzedni właściciel pojazdu nie dokonał napraw umożliwiających użytkowanie omawianego pojazdu poza granicami Polski. Nie ulega również wątpliwości, że konieczne naprawy przekraczały drobne naprawy. W dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu korespondentów unijnych dla rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zostały uzgodnione wytyczne w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Wytyczne te zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich należy interpretować rozporządzenie Nr 1013/2006. Z pkt 8 lit. e) wytycznych wynika, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad między innymi, gdy nie nadaje się do drobnych napraw lub posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Istotne przy kwalifikowaniu pojazdu jako odpadu może być również, że koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (pkt 9 lit. d) wytycznych). Jak wynika z opinii rzeczoznawczy złożonej w tej sprawie, pojazd w dniu przedstawienia do wyceny był uszkodzony w wyniku spalenia. Jako części do wymiany wskazano prawie całe wnętrze spornego pojazdu. Ponadto, wśród części uszkodzonych i przeznaczonych do naprawy, rzeczoznawca samochodowy wskazał m.in. lewy i prawy słupek przedni oraz dach. W wycenie znajduje się stwierdzenie "przedstawiony pojazd do wyceny po uszkodzeniu – spalenie". Potwierdza to również dokumentacja fotograficzna. Wartość pojazdu nieuszkodzonego przy założonym wieku, została przez rzeczoznawcę samochodowego oszacowana na 50600 zł, a koszt naprawy oszacowany na podstawie obrazu uszkodzeń na 50941 zł. Tego rodzaju uszkodzeń nie można niewątpliwie zakwalifikować jako wymagających drobnych napraw, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Jako przykład drobnych napraw w wytycznych korespondentów wskazano bowiem pękniętą lub rozbitą przednią szybę, rozbite lampy przednie lub tylne, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu), konieczność wymiany klocków hamulcowych, rozładowany akumulator lub jego brak, całkowicie zużyty bieżnik opon oraz uszkodzona nieistotna część pojazdu. Spełnienie warunku z pkt 2 wskazówek metodologicznych oznacza zatem, że przedmiotowy pojazd mógł być uznany za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Jako niespełniony należy ocenić natomiast warunek zawarty w punkcie pierwszym, trzecim i czwartym wskazówek metodologicznych, co nie jest w tej sprawie kwestionowane i nie miało znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów odnośnie uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w trakcie jego międzynarodowego przemieszczenia. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego tj. zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach nie zasługiwał na uwzględnienie.

Po trzecie, podkreślenia wymaga, że naprawa samochodu oraz wymiana części w profesjonalnym warsztacie blacharsko-lakierniczym lub autoryzowanym serwisie nie spełnia przesłanek ustawowych gospodarowania odpadami. Naprawa pojazdu wycofanego z eksploatacji w warsztacie samochodowym narusza art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu, odpady muszą być przetwarzane w instalacjach lub urządzeniach. Oznacza to, że odpad może być pozbawiony statusu odpadu (utrata statusu odpadu) jedynie przez poddanie go procesom odzysku, w szczególności recyklingu. Ewentualna naprawa samochodu wycofanego z eksploatacji w warsztacie samochodowym, a nawet jego rejestracja nie stanowią zastosowania procesów gospodarowania odpadami, które pozbawiając odpadu pewnych jego cech, mogą pozwolić na uznanie, że pojazd wycofany z eksploatacji, już wcześniej zakwalifikowany do kategorii odpadów, ten status utracił. Naprawa pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu nie jest to proces ich przetwarzania w instalacjach lub urządzeniach, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach w związku z art. 29 ust. 2 tej ustawy. Ponadto z art. 18 z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 803 ze zm.) wynika jednoznaczny obowiązek przekazania pojazdu wycofanego z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Jednocześnie jest to zgodne z zasadą prewencji w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko pojazdów wycofanych z eksploatacji, w tym także ochrony życia i zdrowia ludzi, zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 11 i pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.), czyli również zasadą zrównoważonego rozwoju. Natomiast w żadnym przypadku czynność materialno-techniczna zarejestrowania pojazdu wycofanego z eksploatacji, który został naprawiony poza stacją demontażu, nie wywołuje skutku prawnego w postaci utraty statusu odpadu przez pojazd, ponieważ nie został poddany procesowi przetwarzania w stacji demontażu (por. wyrok NSA z 5 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 961/17, LEX nr 2643066).

Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia prawa procesowego podnoszące naruszenie przez Sąd I instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzuty te sprowadzają się do stwierdzenia, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do uznania przedmiotowego pojazdu za odpad. Wbrew jednak twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ. Jak już wyżej wskazano, zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy pojazd stanowił odpad w dacie międzynarodowego przemieszczenia, a kluczowe znaczenie miała tutaj opinia rzeczoznawcy i wynikający z niej zakres koniecznych do wykonania napraw. Ocena złożonego przez skarżącego francuskiego dowodu rejestracyjnego pojazdu miała znaczenie drugorzędne. Natomiast podniesiona w skardze kasacyjnej kwestia sposobu zakupu spornego pojazdu nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Bez znaczenia jest bowiem, że skarżący posłużył się w tym przypadku pośrednikiem, ponieważ nie ulega wątpliwości, że odbiorcą odpadu był skarżący, co potwierdza wystawiona na jego rzecz faktura.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądzał kosztów postępowania na rzecz organu w związku ze złożeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną, ponieważ pismo to nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata, a zatem brak było podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12). Jedynie ubocznie należy zauważyć, że odpowiedź na skargę kasacyjną sprowadza się wyłącznie do podtrzymania dotychczasowej argumentacji w sprawie oraz stwierdzenia, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.