Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1169/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2 pkt 1, art. 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych w zakresie zgodnym z wnioskiem oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku T. G. (skarżącego) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2015 r. o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych M. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. T. G. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych M.M.. Uzasadniając potrzebę uzyskania żądanych danych skarżący wskazał na prowadzone przed Sądem Okręgowym w [...] [...] Wydział Cywilny postępowanie przeciwko osobie poszukiwanej.

Minister decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] odmówił skarżącemu udostępnienia z rejestru PESEL wnioskowanych danych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tj. brak należytego udokumentowania przez skarżącego uprawnienia w uzyskaniu żądanych danych, jak również brak jednoznacznej identyfikacji osoby poszukiwanej.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, jak również wyraził przekonanie o właściwym udokumentowaniu interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych.

Organ pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających interes prawnych w żądaniu przedmiotowych danych, w postaci kopii pozwu skierowanego przeciwko osobie poszukiwanej opatrzonego sądową prezentatą lub potwierdzeniem nadania do sądu, bądź aktualnego sądowego wezwania do wykazania danych adresowych M. M. oraz do wskazania innych bliższych danych personalnych osoby poszukiwanej, gdyż w rejestrze PESEL odnaleziono ponad sto tożsamości o wskazanych przez skarżącego kryteriach.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w nadesłanym drogą elektroniczną dnia [...] stycznia 2016 r. piśmie podniósł, że to Minister na etapie rozpatrywania niniejszej sprawy powinien wystąpić do urzędu, w którym M. M. pracuje, w celu pozyskania jej dodatkowych danych.

Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.

Minister podniósł, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Powołując się na treść art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.) stwierdził, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Odmienna interpretacja przepisu byłaby niewłaściwa, gdyż musiałaby prowadzić do koniczności udostępnienia stronie informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi wnioskodawcę nie łączy żaden stosunek prawny. To zaś niewątpliwie naruszałoby ich dobra osobiste. Wskazane przez skarżącego kryteria wyszukiwawcze, tj. informacja o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia nie pozwoliły na jednoznaczną identyfikację osoby poszukiwanej, co w konsekwencji uniemożliwiło pozytywne załatwienie sprawy.

Dodatkowym powodem odmowy jest także fakt, że skarżący nie udokumentował aktualności interesu prawego w żądaniu udostępnienia danych. Organ wskazał, że interes prawny, który skarżący wywodzi z obowiązku wskazania danych adresowych poszukiwanej osoby dla celów postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...], nie został poparty żadnymi dokumentami, które potwierdziłyby okoliczność, że sąd zobowiązał go do podania adresu zamieszkania M. M..

Minister oceniając materiał dowodowy, w tym w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa skarżącego m. in. przeciwko M. M., zobowiązania Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. do wskazania danych adresowych pozwanych w sprawie o sygn. akt [...], wśród których nie znajduje się osoba poszukiwana, a także wezwania sądowego z dnia [...] września 2014 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie przeciwko m. in. M. M. podniósł, że żaden z tych dokumentów nie nakłada na skarżącego obowiązku wskazania danych adresowych osoby poszukiwanej w postępowaniu sądowym. Na podstawie tych dokumentów organ nie mógł stwierdzić także, że postępowanie przeciwko M. M. jest w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych adresowych osoby poszukiwanej.

Ponadto organ odnosząc się do zarzutu zaniechania wystąpienia do pracodawcy osoby poszukiwanej w celu pozyskania dodatkowych danych, pozwalających na jej prawidłowe zweryfikowanie w rejestrze PESEL podkreślił, że przepisy nie uprawniają organu do podejmowania takich działań. Z treści art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności wynika, że zadaniem ministra właściwego do spraw wewnętrznych jest udostępnianie danych z rejestru, a nie prowadzenie szeroko zakrojonej kwerendy w zakresie właściwej identyfikacji osoby poszukiwanej. Ten obowiązek spoczywa na wnioskodawcy i mieści się w ramach konieczności wykazania uprawnienia w uzyskaniu żądanych informacji.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 47 ust. 3 ustawy stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46, a zatem także w przypadku, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu danych.

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadniając potrzebę uzyskania danych adresowych M. M., wskazał na wezwanie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie przeciwko m. in. M. M..

Jak wynika z treści zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji główną przyczyną odmowy udostępnienia żądanych danych było nieskonkretyzowanie przez skarżącego względem której z wielu (kilkudziesięciu) figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku M. M., legitymuje się interesem prawnym. Zdaniem organu niewykazanie danych personalnych poszukiwanej osoby pozwalających na jej jednoznaczne odnalezienie w rejestrze PESEL wykluczało możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

Powyższe stanowisko organu zasługuje na aprobatę. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy strona nie wykaże dodatkowych danych umożliwiających wyodrębnienie z danego rejestru osoby, której dotyczy wniosek, to tym samym nie wykaże względem której, z wielu figurujących w tym zbiorze osób o wskazanych danych posiada interes prawny uprawniający do uzyskania wnioskowanej informacji. Podanie danych wszystkich osób o tym samym imieniu i nazwisku pozostających w zbiorze PESEL stanowiłoby naruszenie ich dóbr osobistych, a ponadto nie o wszystkie te osoby skarżący występował. Ponadto w sytuacji, gdy w bazie ewidencji figuruje więcej osób o takim samym imieniu i nazwisku, samo wskazanie imienia i nazwiska jest niewystarczające do jednoznacznego ustalenia tożsamości szukanej osoby - choćby w celu uzyskania jej zgody na udostępnienie danych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 2368/10, z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 417/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 417/08, CBOSA).

Trafnie uznał organ, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu danych osobowych osoby wymienionej we wniosku, albowiem skarżący nie przedstawił informacji – mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dane - na podstawie których osobę tę można było zindywidualizować. W odniesieniu do niej zachodzi bowiem sytuacja, że w zbiorze PESEL figuruje więcej niż jedna osoba nosząca wskazane przez skarżącego imię i nazwisko. Uwzględnienie żądania wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia skarżącemu danych PESEL, dotyczących kilkudziesięciu różnych osób noszących to samo imię i nazwisko. W oczywisty sposób naruszałoby to dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesami skarżącego (chronione na podstawie m.in. art. 47 Konstytucji RP, art. 23 k.c.).

Należy podkreślić, że Minister w toku postępowania (pismem z dnia [...] grudnia 2015 r.), w związku z faktem, że interes prawny w uzyskaniu danych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko, wezwał do wykazania dodatkowych danych personalnych osoby objętej wnioskiem, np. imion rodziców, daty urodzenia, itp. numeru PESEL, czy też serii i numeru dowodu osobistego. Dodatkowo organ poinformował skarżącego, że pełen zakres informacyjny rejestru PESEL określony został w art. 8 ustawy o ewidencji ludności oraz, że rejestr PESEL nie zawiera danych dotyczących wykonywanego zawodu ani miejsca zatrudnienia.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący nie uzupełnił wniosku o wskazane dane, pozwalające na jednoznaczne wskazanie osoby, której dotyczył wniosek. Stwierdził, że to organ powinien sam uzyskać dodatkowe dane, zwracając się do urzędu, w którym zatrudniona jest osoba poszukiwana.

Nie można podzielić wyrażonego wyżej stanowiska skarżącego. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania czy też poszukiwania danych z innych źródeł niż zbiór PESEL. Minister nie był zatem zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, co wynika z użytego w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności sformułowania "wykażą".

W ocenie Sądu, powyższe stanowi wystarczającą negatywną przesłankę do uznania, że Minister nie mógł przekazać żądanych przez skarżącego informacji.

Dodatkowo organ wskazał na nieudokumentowanie w należyty i wystarczający sposób powoływanego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji. Słusznie bowiem organ stwierdził, że kopie dokumentów w postaci:

- postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa skarżącego m. in. przeciwko M. M.,

- zobowiązania Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. do wskazania danych adresowych pozwanych w sprawie o sygn. akt [...], wśród których nie znajduje się osoba poszukiwana,

- wezwania sądowego z dnia [...] września 2014 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie przeciwko m. in. M. M.

nie nakładają na skarżącego obowiązku wskazania danych adresowych osoby poszukiwanej w postępowaniu sądowym.

W związku z powyższym zasadne było wezwanie (wspomnianym wyżej pismem z dnia 28 grudnia 2015 r.) do złożenia dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji w postaci kopii pozwu skierowanego przeciwko M. M., opatrzonego sądową prezentatą lub potwierdzeniem nadania ww. pisma do sądu lub aktualnego sądowego wezwania do wskazania danych adresowych poszukiwanej osoby.

Skarżący nie przedstawił takich dokumentów.

Zatem w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że postępowanie przeciwko M. M. jest nadal w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych adresowych poszukiwanej osoby.

W ocenie Sądu postępowanie w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wyniki tego postępowania uzasadniały stwierdzenie, że w skarżący w warunkach przedmiotowej sprawy nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej, jak również nie podał danych, pozwalających na jej jednoznaczną identyfikację.

Podsumowując należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie sąd nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.