Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 884/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 9 ust. 3,
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7,77par. 1, art. 107 par. 3, art. 104, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 153, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] Polskie Koleje Państwowe zwróciły się do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego na [...] stanowiącego we wstępnym projekcie podziału działki nr [...] działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale związanych z tym gruntem.

PKP wskazały, że projektowana działka "[...]" o pow. [...] ha stanowi grunt zajęty pod infrastrukturę kolejową tj. czynną magistralną linię kolejową nr [...] i zabudowana jest budowlami i urządzeniami trwale z gruntem związanymi służącymi do prowadzenia ruchu kolejowego. Przy zakładaniu ewidencji gruntów popełniono błąd włączając teren oznaczony literą "[...]" do drogi. Zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 w przypadku wzajemnego przecinania linii kolejowych i dróg publicznych, linia kolejowa dzieli drogę publiczną na odrębne działki ewidencyjne. Opisana linia kolejowa oraz pozostałe linie kolejowe na [...] zostały przekazane po zakończeniu działań wojennych w zarząd przez władze radzieckie aktem z dnia 20 sierpnia 1945 r. jako mienie niemieckiego przedsiębiorstwa kolejowego. Z mocy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3 poz. 17) i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych sporna działka z dniem 5 lutego 1946 r. stała się własnością Państwa i objęta zarządem i użytkowaniem Przedsiębiorstwa PKP.

Zdaniem Spółki, nieruchomość ta w dniu [...] była w zarządzie PKP w rozumieniu art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Dodatkowo, na potwierdzenie tej okoliczności, Spółka przedstawiła oświadczenie złożone w dniu [...]przez dwóch zastępców Dyrektora PKP , w którym oświadczyli, że przedmiotowa działka została przejęta przez PKP w użytkowanie w dniu [...] w wyniku nacjonalizacji nieruchomości wchodzących w skład niemieckich przedsiębiorstw komunikacyjnych.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe z dniem [...] prawa użytkowania wieczystego wnioskowanego gruntu.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.),

§ 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia

29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454), art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.

z 2007 r., Nr 19, poz. 115) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.)

Następnie, w wyniku rozpatrzenia odwołania strony od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

PKP [...] zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 30 listopada 2009 r. II SA/Sz 939/09 uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem

w toku kontroli sądowej stwierdził naruszenie przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, istotą rozpatrywanej sprawy było ustalenie i rozstrzygnięcie przez organy administracji orzekające w sprawie, czy na dzień [...]r. Przedsiębiorstwu PKP przysługiwało prawo zarządu nieruchomością gruntu położonego na [...] stanowiącego we wstępnym projekcie podziału działki nr[...] działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale związanych z tym gruntem.

Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że brak jest w aktach dowodów, iż organy rozpatrujące sprawę prowadziły w tym zakresie postępowanie dowodowe. Organ nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych takich jak chociażby sięgnięcie

do historii przedmiotowej działki, czy przesłuchanie osób, które miały dostęp

do dokumentów związanych z działką, czy też dotarcie do dokumentów potwierdzających przekazanie nieruchomości jako mienia niemieckiego przedsiębiorstwa, skoro strona skarżąca twierdzi, że przejęła nieruchomość w zarząd i użytkowanie po niemieckich przedsiębiorstwach kolejowych.

Zdaniem Sądu, prawidłowe określenie stanu władania sporną nieruchomością na dzień [...] było i nadal pozostaje podstawowym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu wniosku Polskich Kolei Państwowych z dnia [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 104 Kpa, art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543), § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z dnia 2001r., Nr 38, poz. 454), art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z dnia 2007 r., Nr 19, poz. 115) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe", z dniem [...] r., prawa użytkowania wieczystego gruntu Miasta [...], stanowiącego

we wstępnym projekcie podziału działki Nr [...], działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale z tym gruntem związanych.

Na wstępie, organ I instancji przedstawił treść wniosku z dnia [...] oraz dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie.

Uzasadniając merytorycznie rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że dla rozpatrzenia ww. wniosku strony podstawowe znaczenie ma art. 200 ustawy

o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, zgodnie z którym właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów (§ 4 ust.1).

W przypadku braku powyższych dokumentów, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków. Istotne przy tym jest, iż zarówno zeznania, jak i dokumenty powinny udowodnić choćby w sposób pośredni fakt istnienia decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd. Mogą to być np. zeznania osób, które pamiętają istnienie takiej decyzji, dokumenty potwierdzające uiszczanie opłat z tego tytułu, ewentualnie korespondencja urzędowa potwierdzająca istnienie zarządu.

Zdaniem organu, uwłaszczenie państwowych osób prawnych nastąpiło wprawdzie z mocy prawa z dniem [...] r., jednakże nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów lub własności budynków, innych urządzeń i lokali stwierdza decyzją wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, lub organ wykonawczy gminy - w stosunku do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Na podstawie materiałów, znajdujących się w archiwach Urzędu Miasta [...] organ ustalił, że grunt położony w [...]

w obrębie [...], stanowi własność gminy Miasto [...] na podstawie decyzji w sprawie przekazania mienia ogólnonarodowego gminie, wydanej przez Wojewodę w dniu [...]. W decyzji powyższej Wojewoda stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości drogowej - ulicy stanowiącej część składową drogi powiatowej - ulica [...]. Decyzja została wydana na podstawie art. 18 ust 1 w związku z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę

o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm) w związku z art. 10 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw : o samorządzie gminnym,

o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 45, poz. 497).

Na mocy powyższej decyzji nieruchomość ta stanowi własność gminy. Nieruchomość posiada założoną księgę wieczystą o numerze [...]. Natomiast

z posiadanych w zbiorach gminy dokumentów wynika, że w dniu [...] r. została wydana decyzja Prezydenta Miasta [...], w której ustalono odcinki granic nieruchomości ujawnione w księdze wieczystej nr [...] będącej własnością Miasta [...] w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni Pracy [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...], z m.in. nieruchomością stanowiącą działkę nr [...], położoną w pasie drogowym ulicy [...], będącą własnością Miasta [...].

Organ stosując się do zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wezwał na przesłuchanie pracowników Polskich Kolei Państwowych SA, którzy złożyli oświadczenie dołączone do wniosku z dnia [...]: Zastępcę Dyrektora ds Technicznych H.M. oraz Zastępcę Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych M.J.. Świadkowie nie potwierdzili możliwości istnienia dokumentów przekazujących powyższą nieruchomość przedsiębiorstwu oświadczając, że nic im na temat takich dokumentów nie wiadomo. Został więc uzgodniony termin w celu uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty, które mogłyby uprawdopodobnić przekazanie wnioskowanej nieruchomości w zarząd. Dostarczone materiały nie zawierały żadnych informacji o wymaganych przez przepisy prawa, oraz zgodnie z orzecznictwem i komentarzami, dokumentach.

Organ I instancji, po dokonaniu analizy obowiązujących wówczas przepisów prawnych oraz historii [...], uznał za nieuzasadniony pogląd,

że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 z 1946 roku) i wydanych z jej mocy aktów wykonawczych, przedmiotowa działka stała się własnością Państwa i objęta została zarządem i użytkowaniem Przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. Po zakończeniu działań wojennych Dyrektor [...] Dyrekcji Polskich Kolei po uzgodnieniu z Ministrem Komunikacji przejął z dniem [...] w posiadanie linie kolejowe znajdujące się na terenie objętym jego działalnością będące mieniem niemieckiego przedsiębiorstwa kolejowego.

Organ podał dalej, że zgodnie z opracowaniem "Kolej na Pomorzu Zachodnim 1843-2008", pod redakcją J.B., aktem z 1945 r. radziecka wojskowa administracja kolejowa przekazała władzom w [...]:[...] km linii kolejowych, w tym [...] km jednotorowych, [...] km torów stacyjnych (nie było czynnych linii dwutorowych) oraz [...] parowozów, z czego tylko [...] było sprawnych, [...] wagonów, w tym [...] wagony zdatne do eksploatacji. Z aktu wynika jednoznacznie, że dotyczy linii kolejowych i nie ma w nim wzmianki o przekazaniu nieruchomości.

W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (tj. Dz. U. z 1948 roku Nr 43, poz. 312), którym to rozporządzeniem dla prowadzenia eksploatacji wszystkich linii kolejowych przyznawano Przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe" zarząd i użytkowanie majątkiem nieruchomym należącym do Skarbu Państwa. Rozporządzenie to dotyczyło majątku znajdującego się w dniu jego wejścia w życie w posiadaniu Przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. Potwierdza to wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1977/05, zgodnie z którym: "Utworzone rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", przedsiębiorstwo to prowadziło eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, obejmując je w zarząd i użytkowanie (co do nieruchomości) i nabywając na własność majątek ruchomy, ale dotyczyło to tylko majątku znajdującego się na obszarze, który w dacie wejścia w życie tegoż rozporządzenia należał poprzednio do polskiego Ministerstwa Komunikacji. Tak, więc nie dotyczyło to majątku istniejącego na tzw. Ziemiach Zachodnich, w skład których wchodziło Miasto [...] włączone do Państwa Polskiego po drugiej wojnie światowej." Przejęcie praw do wnioskowanej nieruchomości musiało więc nastąpić w innym trybie. W ocenie organu, analiza historii wskazuje więc, że odnośnie do nieruchomości Miasta [...] przekazanie nieruchomości również musiało nastąpić w innym trybie.

Na mocy przepisu art. 2 ust. 1 lit a ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność podstawowych gałęzi gospodarki narodowej Państwo polskie przejęło na własność m.in. przedsiębiorstwa komunikacyjne Rzeszy Niemieckiej byłego Wolnego miasta Gdańska. Przejęcie mienia następowało w całości wraz

z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami na podstawie aktu wykonawczego do tej ustawy tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Skarbu państwa, zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia

5 lipca 1946 r., które zostały uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia

30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa. Przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa następowało w drodze orzeczenia właściwego ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa Ministra (§ 65 Rozporządzenia) z dniem jego ogłoszenia

(§ 71 Rozporządzenia). Orzeczenia właściwego ministra miały charakter deklaratoryjny, potwierdzały jedynie przejście majątku na własność Państwa

i przekazanie go konkretnym podmiotom. W trybie tych aktów prawnych, w celu przekazania nieruchomości, sporządzane były protokoły zdawczo - odbiorcze, które stanowiły dowód, że określone przedsiębiorstwo z mocy ustawy o nacjonalizacji przeszło na własność Państwa i zostało przekazane wyznaczonej osobie lub organizacji gospodarczej. Ustawa regulowała kwestie własności mienia poniemieckiego, ale dla faktycznego zastosowania jej przepisów należało skorzystać z trybu postępowania wskazanego w akcie wykonawczym do ustawy. Późniejsze ustawy nie wprowadziły większych zmian w przyjętym trybie przekazywania nieruchomości w zarząd. Na przykład rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania

w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu, określało, że przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi następuje na podstawie pisemnej umowy zawartej po uzyskaniu zezwolenia terenowego organu administracji państwowej. Przekazanie i przejęcie nieruchomości następuje w formie protokołu zdawczo-odbiorczego.

Organ podkreślił, że przedstawiony przez stronę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.04.1991 r. sygn. akt SA-P-1447/90 nie odnosi się w swej treści do stanu faktycznego istniejącego w omawianym przypadku. Po pierwsze z tego względu, że nie można tak samo traktować gruntu, przez który przebiega linia kolejowa oraz gruntu, na którym znajduje się droga publiczna, a nad nią dopiero przebiega wiadukt kolejowy. Po drugie prezentowany pogląd nie jest aktualny, w świetle dokonanych od 1999 r. analiz stanu prawnego i historycznego, wydanych od tamtej pory orzeczeń sądowych.

Organ I instancji nie zgodził się również z stwierdzeniem strony, że z przy zakładaniu ewidencji gruntów popełniono błąd włączając teren oznaczony literą "[...]" do drogi. W sprawie chodzi bowiem o linię kolejową przebiegającą nad drogą publiczną, więc wzajemne przecinanie się linii kolejowej z drogą publiczną nie występuje. Przepis § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. dotyczy skrzyżowania linii kolejowych i dróg publicznych w jednym poziomie. Ponadto, zgodnie z art. 143 Kodeksu cywilnego własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, ale

w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu.

Organ ustalił w toku postępowania, że wnioskowanym gruntem, jako drogą publiczną zarządza Prezydent Miasta [...] przy pomocy Zarządu Dróg

i Transportu Miejskiego, któremu jest ona oddana w trwały zarząd. Ulica [...] jest drogą powiatową Nr [...] . Kategoria drogi publicznej została jej nadana rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: stołecznym warszawskim, jeleniogórskim, płockim, radomskim i szczecińskim. Po reformie administracji, od 1 stycznia 1999 r. wszystkie te drogi stały się drogami powiatowymi. Zgodnie natomiast z art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych następuje rozgraniczenie obowiązków w zakresie utrzymania drogi krzyżującej się

z liniami kolejowymi między zarządem drogi, w której ciągu jest położony przejazd kolejowy, a zarządem kolei (komentarz do art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.

o drogach publicznych, Kotowski Wojciech, Kurzępa Bolesław). Mianowicie, na mocy tego artykułu budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg

z liniami kolejowymi w poziomie szyn, wraz z zaporami, urządzeniami sygnalizacyjnymi, znakami kolejowymi, jak również nawierzchnią drogową

w obszarze między rogatkami, a w przypadku ich braku - w odległości 4 m

od skrajnych szyn, należy do zarządu kolei. Do zarządów kolei należy również konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Ustawodawca nie przyznaje więc w podobnych sytuacjach zarządowi kolei żadnych kompetencji

w zakresie zarządu drogą.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. W piśmie wskazała,

że Prezydent Miasta [...] opisał jednostronnie położenie przebiegu odcinka ulicy [...] która jest drogą powiatową nr [...], przebiegającą po części działki

nr [...] oznaczonej literą "[...]". Z drugiej strony, magistralna zelektryfikowana dwustronna linia kolejowa [...] przebiega na [...] wiadukcie kolejowym, ale dwa filary tegoż wiaduktu i jego [...] przęsło stoją

na działce, o którą ubiega się PKP . W ocenie strony, Prezydent Miasta [...] pominął zupełnie fakt, że obydwa filary wiaduktu kolejowego znajdują są trwale związane z gruntem części działki Nr [...], gdy w świetle przepisów ustawy

o transporcie drogowym i definicji pojęć "linie kolejowe", "przyległy pas gruntu", "droga" i "pas drogowy" przyjąć należy, iż każdorazowo linia kolejowa, czy też droga publiczna są związane z gruntem, na którym są położone. W ocenie strony nie ma podstaw do rozróżniania skrzyżowań tych linii w zależności od sposobu krzyżowania się w jednym lub dwóch poziomach, są to bowiem jedynie szczegóły konstrukcyjne. Ponadto, w ocenie strony jedyną przyczyną odmowy uwłaszczenia PKP

na części działki nr [...] jest okoliczność, że w przeszłości błędnie opracowano ewidencję gruntów w rejonie skrzyżowania i w konsekwencji nastąpiła komercjalizacja działki z pominięciem interesów PKP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskutek rozpoznania odwołania strony, decyzją z [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543), § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z dnia 2001 r., Nr 38, poz. 454), art. 28 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z dnia 2007 r., Nr 19, poz. 115) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji obszernie i szczegółowo przedstawił historię spornego terenu począwszy od czasu przejęcia miasta [...] przez władze polskie po II Wojnie Światowej, a także przeanalizował akty prawne wydane w tym okresie. a następnie, w oparciu o swoje ustalenia, wywiódł, że grunt położony w[...],działka Nr [...] stanowi własność gminy Miasto [...] na podstawie decyzji w sprawie przekazania mienia ogólnonarodowego gminie, wydanej przez Wojewodę w dniu [...], w której organ stwierdził nabycie przez Gminę - Miasto [...], z mocy prawa nieodpłatnie na własność nieruchomości drogowej - ulicy stanowiącej część drogi powiatowej - ulica [...]." Terenem tym, będącym drogą publiczną, zarządza Prezydent Miasta [...], co wynika z ustawy o drogach publicznych. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wywiódł,

że z uwagi na fakt, iż linia kolejowa biegnie nad ulicą należącą do gminy Miasto [...], a więc wzajemne przecinanie się linii kolejowej i drogi nie występuje, to nie zachodzą przesłanki opisane przepisie § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.

Organ II instancji podzielił także stanowisko organu I instancji, że istotne znaczenie w sprawie ma przepis art. 28 ustawy o drogach publicznych, zgodnie

z którym następuje rozgraniczenie obowiązków w zakresie utrzymania drogi krzyżującej się z liniami kolejowymi między zarządem drogi, w której ciągu położony jest przejazd kolejowy, a zarządem kolei.

Kolegium wskazało, że organ I instancji zastosował się do zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uzupełnił materiał dowodowy wzywając

na przesłuchanie Zastępcę Dyrektora ds. Technicznych H.Z. oraz Zastępcę Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych M.J.. Świadkowie nie potwierdzili możliwości istnienia dokumentów przekazujących powyższą nieruchomość przedsiębiorstwu.

Organ odwoławczy uznał również za prawidłowe stwierdzenie organu

I instancji, że z przedstawionych w uzasadnieniu aktów prawnych wyraźnie wynika,

iż do zrealizowania celów ustawy konieczne było dokonanie oddzielnych ustaleń, które nieruchomości zostaną przez Państwo przekazane, następnie konieczne było sporządzenie dokumentu potwierdzającego przekazanie określonej nieruchomości, takim zaś dokumentem był protokół zdawczo-odbiorczy.

Organ II instancji stwierdził, że w aktach postępowania, żadne z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu nie znajduje się. Wprawdzie strona przedłożyła oświadczenie, powołując się w jego treści na § 4 ust. 3 rozporządzenia, jednakże w opisanych w decyzji okolicznościach organ I instancji nie przyjął tego dokumentu jako dowodu w sprawie, w szczególności jako dowodu na potwierdzenie wskazanych w nim okoliczności.

Zdaniem organu II instancji, organ I instancji przede wszystkim wywiódł,

iż sporna nieruchomość nigdy nie znajdowała się w trwałym zarządzie PKP i nigdy

w takim zarządzie być nie mogła, albowiem nieruchomość ta nie mogła zostać przejęta przez stronę w sytuacji, gdy znajdowała się na niej droga publiczna, a nad nią znajdował się wiadukt po którym biegła linia kolejowa, ani też droga publiczna nie mogła zostać objęta zarządem, czy użytkowaniem przez poprzednika prawnego strony.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że strona nie udowodniła istnienia na swoją rzecz w dniu [...]. prawa zarządu nieruchomością położona na [...] stanowiącą we wstępnym projekcie podziału działki Nr [...] działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale z tym gruntem związanych.

Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe" w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła :

- rażące naruszenie przepisów prawa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- naruszenie art. 80 Kpa, przez dokonanie mylnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i art. 6 Kpa poprzez dokonanie mylnej oceny stanu prawnego sprawy i całkowite pominięcie okoliczności, iż grunt jest immanentną częścią drogi kolejowej i tym samym linii kolejowej, co doprowadziło do skutku,

iż wobec odmowy przyznania skarżącemu prawa do gruntu pod wiaduktem wraz

z posadowioną na nim liną kolejową, Miasto Gmina [...] jest właścicielem owej budowli w postaci linii kolejowej wraz z wiaduktem jako urządzeniem inżynieryjnym, będących częścią składową gruntu.

Ponadto, skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak we wcześniejszej Prezydent Miasta [...] nie przyjął argumentacji skarżącego w zakresie podstaw prawnych wynikających z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" (Dz.U. Nr 84, poz. 948) i przepisów

o ewidencji gruntów i budynków, a za rozstrzygające uznał przepisy prawa wynikające z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. nr 19, poz. 115 )

Zdaniem strony, pomimo że organ dokonał analizy przepisów historycznych,

w tym kreujących Polskie Koleje Państwowe, począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "PKP", to jednak wywiódł z nich mylne wnioski oraz pominął orzeczenie Nr 15 Ministra Komunikacji z dnia 6 listopada 1948 r. o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych (MP Nr A-79, poz. 708).

Skarżąca podkreśliła w uzasadnieniu skargi, że przedmiotem wniosku uwłaszczeniowego skarżącego była część działki Nr [...], oznaczonej literą "[...]", położonej w [...], na której posadowiony jest wiadukt kolejowy (rok budowy [...]) wraz z urządzoną na nim magistralną linią kolejową nr [...], w postaci torów głównych zasadniczych, sieci elektrotrakcyjnej i urządzeń srk. W okresie przedwojennym grunt należał do kolei niemieckich, a po wojnie stał się przedmiotem zarządu i użytkowania przez Przedsiębiorstwo Państwowe PKP, a następnie po wejściu w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunt przeszedł w zarząd PKP – co wynika z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, aktu przekazania z dnia 20 sierpnia 1945 r. przez władze radzieckie, orzeczenia Nr 15 MK, oświadczenia skarżącej z dnia 11 grudnia 2008 r. i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.04.1991 r. sygn. akt S.A-P—1447/90.

Zdaniem strony, w dacie zakładania ewidencji gruntów, organ administracji naruszył obowiązujące przepisy i zaniechał uwzględnienia w podziale działek nakazu prawa, iż w przypadku wzajemnego przecinania się linii kolejowych i dróg publicznych, linia kolejowa dzieli drogę publiczną na odrębne działki geodezyjne

- vide § 9 ust. 3 pkt 2 rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r.

o kolejach (Dz. U. z 1989 r., Nr 52, poz. 310 ze zm.) przez obszar kolejowy rozumiała wydzieloną powierzchnię gruntu, przeznaczoną do utrzymania i eksploatacji kolei, wraz ze znajdującymi się na nim budowlami i urządzeniami służącymi temu celowi. Podobnie jak ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz.U.

Nr 96, poz. 591 ze zm.), w której ustawodawca uznał, iż droga kolejowa

to nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi oraz gruntem, na którym jest usytuowana; natomiast linia kolejowa to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami; z kolei przyległy pas gruntu to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego; a pas gruntu pod linię kolejową to powierzchnia gruntu wykorzystywaną do budowy lub przebudowy linii kolejowej określoną w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Tak więc,

w świetle przepisów, sporny grunt jest immanentną częścią drogi kolejowej i tym samym linii kolejowej, co skutkuje wnioskiem naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy obu instancji.

Według skarżącej, organy błędnie wywiodły w sprawie, że skoro przez grunt przechodzi droga publiczna, do której utrzymywania i zarządzania powołany jest inny podmiot, to grunt ten nie może pozostawać w zarządzie PKP, o którym mowa

w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozp. Rady Ministrów z dnia

10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Zdaniem skarżącej, Kolegium pominęło, iż zgodnie z art. 46 § 1 i 48 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), a na mocy przepisów szczególnych np. przepisów

o użytkowaniu wieczystym, także budynki trwale z gruntem związane. W pozostałym zakresie budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane są częścią składową gruntu. W myśl art. 143 kc własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod powierzchnię ziemi.

W ocenie strony, odmowa przyznania skarżącemu prawa do gruntu pod wiaduktem wraz z posadowioną na nim liną kolejową oznacza, iż Miasto Gmina [...] jest właścicielem owej budowli w postaci linii kolejowej wraz z wiaduktem jako urządzeniem inżynieryjnym, będących częścią składową gruntu. Skarżąca podkreśliła, że w skrzyżowaniu jednopoziomym - co nie budzi wątpliwości organów

- grunt ma przynależeć do zarządcy drogi kolejowej. Natomiast sprzeciw budzi skrzyżowanie dwupoziomowe, pomimo że tylko przepisy o transporcie kolejowym

i prawo budowlane rozróżniają te dwa rodzaje przejazdów, natomiast przepisy geodezyjne tego nie czynią i to z oczywistego względu, traktując skrzyżowania omawianych dróg jako tożsame i słusznie.

W tym miejscu skarżąca odwołała się do opinii prawnej z dnia [...] uzyskanej z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii. Nadto, skarżąca załączyła do skargi szczegółową mapę do celów opiniodawczych oraz dwa zdjęcia, gdyż jej zdaniem dokumenty te potwierdzają popełnione błędy przy zakładaniu ewidencji gruntów. Na zdjęciu nr [...] granica działek przebiega w taki sposób, że [...] chodnik w całości stanowi grunt własności Gminy, natomiast [...] chodnik - lepiej widoczny na zdjęciu nr [...]- z kolei stanowi przedmiot użytkowania wieczystego skarżącej.

Powołując się na rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "PKP" skarżąca wskazała,

że powierzyło Polskim Kolejom Państwowym zarząd kolejami państwowymi i majątkiem Skarbu Państwa, przeznaczonym do użytku kolei państwowych oraz kolejami prywatnymi, znajdującymi się w zarządzie państwowym. Przejście

na własność Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych Rzeszy Niemieckiej i byłego Wolnego Miasta Gdańska w trybie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejściu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej i przepisów doń wykonawczych spowodowało objęcie majątku nieruchomego i ruchomego zarządem i użytkowaniem PKP, a to na podstawie rozporządzenia o utworzeniu "PKP", powołanego wyżej, bez względu na tryb postępowania określony w rozporządzeniu RM z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa. Brak dokumentów, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, wobec ujawnienia orzeczenia Nr [...] MK, o których mowa

w rozporządzeniu z dnia 30 stycznia 1947 r. to jest orzeczenia właściwego ministra

i protokółu zdawczo-odbiorczego, nie oznacza bowiem, że tylko one stwarzają możliwość stwierdzenia, że PKP przejęło w zarząd i użytkowanie majątek niemieckich kolei. Akt pochodzący z dnia 20 sierpnia 1945 r. wyprzedza przepisy

o nacjonalizacji i niewątpliwie jest to jeden z dokumentów, o którym mowa w § 4 rozporządzenia RM z dnia 10 lutego 1998 r. Toteż pominięcie przez organ tego aktu oraz pominięcie orzeczenia Nr 15 MK, jak również oświadczenia złożonego w trybie art. 75 Kpa stanowiło naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Ponadto, skarżąca oświadczyła, że istnienie drogi publicznej pod linią (drogą) kolejową nie stanowi podstawy do tezy, iż grunt nie był w zarządzie skarżącego, skoro droga (linia) kolejowa obejmuje także grunt; przy czym prawo do niego rozciąga się nad i pod powierzchnią powierzchni ziemskiej, o czym była mowa wyżej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku

z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach kontroli, o której mowa powyżej, Sąd ocenił zgodność zaskarżonej decyzji administracyjnego z przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej.

Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia[...] r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe", z dniem [...] r., prawa użytkowania wieczystego gruntu zostały wydane w wyniku ponownego rozpoznania wniosku Polskich Kolei Państwowych z dnia [...], wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2009 r.,

II SA/Sz 939/09 uchylającego decyzję SKO w [...] z dnia [...]. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].

w przedmiocie ww. wniosku.

Rozstrzygając wówczas sprawę, Sąd wskazał w uzasadnieniu powołanego orzeczenia, że istotą rozpatrywanej sprawy było ustalenie i rozstrzygnięcie przez organy administracji orzekające w sprawie, czy na dzień [...] r. Przedsiębiorstwu PKP przysługiwało prawo zarządu nieruchomością gruntu położonego na [...] stanowiącego we wstępnym projekcie podziału działki nr [...], w obrębie [...] działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale związanych z tym gruntem.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Podkreślić należy, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji

i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej.

Mając na względzie przedstawiony na wstępie stan faktyczny oraz prawny sprawy, w szczególności treść wspomnianego powyżej wyroku, Sąd stwierdził, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne było ustalenie, czy organy administracji

w sposób prawidłowy przeprowadziły ponowne postępowanie administracyjne, stosownie do wskazówek ww. wyroku, a jeśli tak to, czy na podstawie zebranego

w sprawie materiału dowodowego i przepisów prawa organy zasadnie przyjęły, że na dzień [...] Przedsiębiorstwu PKP nie przysługiwało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością

Powołać należy w tym miejscu treść przepisów, które zostały przyjęte

w podstawie prawnej decyzji administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie,

a które – w ocenie Sądu – miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa,

na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), z dniem

5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się następujące zasady :

1. nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;

2. nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu

do nieruchomości stanowiących własność gminy;

3. w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego,

z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określonych w ust. 2;

4. na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.

Z kolei art. 206 ustawy stanowi upoważnienie dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu a także prawa użytkowania nieruchomości. Wykonaniem dyspozycji tego przepisu jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowane na ich podstawie uchwały komisji powoływanych w tych, sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa w ust. 1, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia

w wyznaczonym terminie, a gdy dokumenty te nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia).

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca uważa, że w jej przypadku spełnione zostały wymogi określone w powołanych wyżej przepisach, albowiem przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa PKP. Fakt ten wynika - zdaniem strony –z orzeczenia Ministra Komunikacji Nr 15

z dnia 6 listopada 1948 r. o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstw komunikacyjnych (MP Nr A-79, poz. 708) wydanego na podstawie ustawy z dnia

3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62). Potwierdza ten fakt również akt z dnia 20 sierpnia 1945 r. na mocy którego Dyrektor Dyrekcji Polskich Kolei przejął w posiadanie linie kolejowe będące mieniem niemieckiego przedsiębiorstwa kolejowego, a także rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 1948 r., Nr 43, poz. 312), na mocy którego powierzono Polskim Kolejom Państwowym zarząd kolejami państwowymi i majątkiem Skarbu Państwa, przeznaczonym do użytku kolei państwowych oraz kolejami prywatnymi, znajdującymi się w zarządzie państwowym.

Skarżąca powołał się także na oświadczenia strony z dnia 11 grudnia 2008 r. i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.04.1991 r. sygn. akt S.A-P—1447/90.

Sąd zauważa, że organ I instancji dokonał w decyzji szerokiej analizy historii spornego gruntu oraz obowiązujących wówczas aktów prawnych mających znaczenie dla niniejszej sprawy, w tym ww. przepisów, na które powołuje się strona skarżąca.

Należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że z wymienionych powyższej aktów przekazania nie można skutecznie wywieść faktu przekazania spornej nieruchomości w zarząd skarżącej. Akty przekazania z 1945 r. i 1948 r. dotyczyły linii kolejowych bez wskazanie konkretnie oznaczonych nieruchomości. Natomiast w myśl przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu

na własność podstawowych gałęzi gospodarki narodowej przejęcie mienia następowało w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami - na podstawie aktu wykonawczego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Skarbu Państwa uchylonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. Z przepisów wynika, że przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa następowało w drodze orzeczenia właściwego Ministra. Orzeczenia ministra jedynie potwierdzały przejście majątku

na własność Państwa i przekazanie go konkretnym podmiotom, zaś w celu przekazania nieruchomości sporządzane były protokoły zdawczo-odbiorcze, które stanowiły dokument potwierdzający przekazanie nieruchomości.

Sąd zgadza się również z wnioskiem organów, że późniejsze akty prawne nie wprowadziły większych zmian w przyjętym trybie przekazywania nieruchomości

w zarząd.

Zdaniem Sądu, powoływanie się przez stronę wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1991 r. nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy, choćby dlatego,

że wyrok ten nie odnosi się w swej treści do kwestii gruntu, na którym znajduje się droga publiczna, a nad nią dopiero przebiega wiadukt kolejowy.

W ocenie Sądu, strona nie przedstawiła wymaganego przepisami prawa dokumentu, o którym mowa w § 4 cyt. rozporządzenia, który stanowiłby dowód, iż na dzień [...] przedsiębiorstwu PKP przysługiwało prawo zarządu nieruchomością gruntu położonego na [...] stanowiącego we wstępnym projekcie podziału działki nr [...] miasta [...] działkę oznaczoną literą "[...]" oraz prawa własności budowli i urządzeń trwale związanych z tym gruntem.

Podkreślenia przy tym wymaga, że organ I instancji zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych we wskazanym wyżej wyroku z dnia 30 listopada 2009 r., w szczególności organ sięgnął do historii przedmiotowej działki oraz przesłuchał osoby, które miały dostęp do dokumentów związanych z działką. Podjął również próbę dotarcia do dokumentów mogących potwierdzać przekazanie nieruchomości jako mienia niemieckiego przedsiębiorstwa.

Istotne przy tym jest, iż zarówno zeznania, jak i dokumenty powinny udowodnić choćby w sposób pośredni fakt istnienia decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd. Mogą to być np. zeznania osób, które pamiętają istnienie takiej decyzji, dokumenty potwierdzające uiszczanie opłat z tego tytułu, ewentualnie korespondencja urzędowa potwierdzająca istnienie zarządu.

Zdaniem Sądu przesłuchane w charakterze świadków osoby (M.J. Dyrektor PKP i H.M.) nie potwierdziły istnienia dokumentów wymienionych w ww. przepisie, ani też nie przedstawiły żadnych innych dokumentów mogących uprawdopodobnić przekazanie wnioskowanej nieruchomości.

W ocenie Sądu, z materiału sprawy wynika, że sporna nieruchomość stanowi własność Gminy Miasto [...] na podstawie wydanej przez Wojewodę w dniu [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę - Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie na własność nieruchomości drogowej - ulicy stanowiącej część drogi powiatowej - ulica [...]." Terenem tym, będącym drogą publiczną, zarządza Prezydent Miasta [...], co wynika z ustawy o drogach publicznych.

Należy uznać za słuszne stanowisko organów, że z uwagi na fakt, iż linia kolejowa biegnie nad ulicą należącą do Gminy Miasto [...], nie zachodzą przesłanki opisane w § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, bowiem wzajemne przecinanie się linii kolejowej i drogi nie występuje. Słuszne jest stanowisko organu I instancji, że zgodnie z art. 28 ustawy o drogach publicznych, następuje rozgraniczenie obowiązków w zakresie utrzymania drogi krzyżującej się

z liniami kolejowymi między zarządem drogi, w której ciągu położony jest przejazd kolejowy, a zarządem kolei.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organy administracji orzekające w sprawie, prawidłowo ustaliły i rozstrzygnęły, że na dzień [...] Przedsiębiorstwu PKP nie przysługiwało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością.

W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.