Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 560/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 7, art. 75 § 1, art. 83 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 21.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia del. SO Beata Grzybek, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi L. G na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010,2011,2012,2013 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego 5817( pięć tysięcy osiemset siedemnaście ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L.G. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca, producent rolny, beneficjent) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 i ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010, 2011, 2012, 2013.

Jak wynika z akt sprawy producent rolny podjął w dniu 15 marca 2010r. 5-cio letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 1 rolnictwo zrównoważone - wariant 1.1 - zrównoważony sposób gospodarowania - na powierzchnię 126,17 ha (działki rolne A, B, C, D, E, F, G, H).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji) decyzją z "[...]" nr "[...]":

1. odmówił przyznania stronie płatności na 2014r. w ramach Pakietu 1 Rolnictwo Zrównoważone, wariant 1.1 Zrównoważony system gospodarowania,

2. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 121.181,92 zł.

Na skutek odwołania Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR. W uzasadnieniu ww. decyzji z "[...]" organ II instancji podał, że podstawowymi wymaganiami, które winien spełnić rolnik ubiegający się o płatności rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 – dalej rozporządzenie rolnośrodowiskowe) są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Natomiast wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że deklarowane przez stronę w latach 2010-2014 uprawy wymienione zostały w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia, jednakże względem ww. działek rolnych nie został spełniony wymóg prawidłowego doboru i następstwa roślin, który oceniony został w kontroli administracyjnej w 5-tym roku użytkowania rolniczego gruntów ornych. Wskazał, że w zakresie kolejności następstwa po sobie roślin od roku 2010-2014r. producent rolny na wszystkich ww. działkach zastosował jedynie maksymalnie 2 grupy roślin w okresie 5-cio letnim uprawy roli tj. na działce rolnej (tabela nr 1 na str. 3 decyzji organu I instancji):

- A - zboża /pszenżyto, pszenica/, oleiste /rzepak/;

- B - zboża /pszenżyto, pszenica/, oleiste /rzepak/;

- C - zboża /pszenżyto, żyto/;

- D - zboża /pszenżyto, pszenica/, oleiste /rzepak/;

- E - zboża /pszenżyto/, oleiste /rzepak/;

- F - zboża /pszenżyto, żyto/;

- G - zboża /pszenżyto/, oleiste /rzepak/;

- H - zboża /pszenżyto, żyto/, oleiste /rzepak/;

- I - zboża /pszenżyto, żyto/, oleiste /rzepak/.

Ocenił, że organ I instancji zasadnie ustalił w kontroli administracyjnej z dnia 28.10.2014r., iż producent rolny nie spełnił w swoim gospodarstwie w przypadku realizacji pakietu l, wariantu 1.1 przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich tj. na działkach rolnych A, B, C, D, E, F, G, H, I. Na podstawie ww. kontroli organ I instancji stwierdził, że:

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 234/1 (działki rolne C, I) skutkował pomniejszeniem powierzchni o 0,16 ha na działce rolnej I. Przypisano działce o nr ew. 234/1 położonej na działce rolnej I powierzchnię 11,84 ha – (PEG-25,03 ha tj. dz. ew. 234/1- (rolna C) tj. 13,19 ha + (rolna I) 11,84 ha = 25,03 ha).

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 229/1 (działka rolna A) skutkował pomniejszeniem powierzchni o 0,01 ha na działce rolnej A. Przypisano działce o nr ew. 229/1 położonej na działce rolnej A powierzchnię 1,90 ha.

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 229/2 (działka rolna A) skutkował pomniejszeniem powierzchni o 0,12 ha na działce rolnej A. Przypisano działce o nr ew. 229/2 położonej na działce rolnej A powierzchnię 1,13 ha.

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 230 (działka rolna A) skutkował zwiększeniem powierzchni o 0,01 ha (zastosowano kompensację) na działce rolnej A. Przypisano działce o nr ew. 230 położonej na działce rolnej A powierzchnię 2,83 ha.

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 232 (działka rolna A) skutkował pomniejszeniem powierzchni o 0,18 ha na działce rolnej A. Przypisano działce o nr ew. 232 położonej na działce rolnej A powierzchnię 1,79 ha.

– ustalony maksymalny obszar kwalifikujący do płatności na działce ewidencyjnej nr 294 (działka rolna A) skutkował zwiększeniem powierzchni o 0,15 ha (zastosowano kompensację) na działce rolnej A. Przypisano działce o nr ew. 294 położonej na działce rolnej A powierzchnię 13,10 ha.

Zatem na działce rolnej A powierzchnia stwierdzona jest mniejsza od deklaracji o 0,15 ha (deklaracja 20,90 ha, pow. stwierdzona 20,75 ha). Natomiast na działce rolnej I powierzchnia stwierdzona jest mniejsza od deklaracji o 0,16 ha (deklaracja 12,00 ha, pow. stwierdzona 11,84 ha).

Organ powołał się m.in. na art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.). Podkreślił, że nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. W niniejszej sprawie łączna powierzchnia wykluczona z płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 1. zrównoważony sposób gospodarowania, wariancie 1.1. zrównoważony sposób gospodarowania, ustalona w oparciu o maksymalny obszar kwalifikujący do płatności wyniosła 0,31 ha. Przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest natomiast od spełnienia warunków określonych w ww. rozporządzeniu rolnośrodowiskowym (organ powołał się na § 4 ust. 1 i 2).

Podał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia gruntów ornych, do której przysługuje płatność wynosi 124,63 ha i na całej powierzchni stwierdzono brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin. Suma zmniejszeń w pakiecie 1. Rolnictwo zrównoważone, za brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin ustalona została na 100%, w tym dla działki rolnej: - A - (20,75 ha x 100%) : 124,63 ha = 16,649%, - B - (15,09 ha x 100%) : 124,63 ha = 12,108%, - C - (13,19 ha x 100%) : 124,63 ha = 10,583%, - D - (16,55 ha x 100%) : 124,63 ha = 13,279%, - E - (1,06 ha x 100%) : 124,63 ha = 0,851%, - F - (18,00 ha x 100%) : 124,63 ha = 14,443%, - G - (5,90 ha x 100%) : 124,63 ha = 4,734%, - H - (22,25 ha x 100%) : 124,63 ha = 17,853%, - I - (11,84 ha x 100%) : 124,63 ha = 9,50%.

Organ odwoławczy przedstawił wyliczenia płatności przyznane za lata 2010-2013 i uznał, że podlega zwrotowi płatność rolnośrodowiskowa przyznana w latach 2011-2013 do ww. działek rolnych w ramach pakietu 1 rolnictwo zrównoważone - wariant 1.1. Organ I instancji prawidłowo zaś wyliczył kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 121.181,92 zł - wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Ocenił, że nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie wyjaśnienia odwołującego się - w tym, że stwierdzona nieprawidłowość wynika z przeoczenia. Strona już na etapie składania wniosku winna wyeliminować ewentualne błędy, o ile wystąpiły. Decyzje za rok 2011 i 2012 zostały wydane na podstawie deklaracji strony zawartej we wniosku i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności. Rośliny zostały zadeklarowane prawidłowo, warunki przyznania płatności w roku 2011 i 2012 zostały spełnione i na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje przyznające płatność. Wówczas organ nie mógł wykryć nieprawidłowego doboru roślin i ich następstwa, a obowiązkiem strony było zadeklarowanie rośliny w plonie głównym, zgodnej ze stanem faktycznym. Wobec powyższego oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego z dnia 6.11.2014r., iż rolnik dokonał zasiewów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, czego dowodem w ocenie doradcy jest rejestr działań agrotechnicznych, nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsprzecznie w ocenie organu II instancji deklaracja strony, złożona w jej wnioskach, stanowi główny i najważniejszy dowód użytkowania rolniczego gruntów rolnych i uprawianych roślin. Strona nie poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o żadnej zmianie w zakresie złożonego wniosku przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Producent rolny odpowiada ponadto za treść składanych wniosków. O ile strona korzystała w tym zakresie z usług świadczonych przez doradcę rolnośrodowiskowego, czyniła to na własne ryzyko i odpowiedzialność.

Organ II instancji zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, który dokonał ustalenia powierzchni kwalifikujących się do przyznania przedmiotowych płatności i dokonał ustaleń odnośnie braku przestrzegania prawidłowego doboru roślin, zgodnie z prawem i zasadami kwalifikowania powierzchni w związku ze złożoną przez stronę dokumentacją tj. wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2014 z dnia 12.05.2014r. oraz złożonymi wnioskami za lata poprzednie. Podniósł, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie, mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego producent rolny wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Podniósł szereg zarzutów:

1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:

a) art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z alt. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, błędną ocenę materiału dowodowego oraz odmowę mocy dowodowej niektórym dowodom, a w konsekwencji niewłaściwe stwierdzenie, że skarżący nie udowodnił należytego wykonania planu rolnośrodowiskowego a przedstawione przez niego dowody nie mają żadnego znaczenia w sprawie,

b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej przejawiające się tym, że organ usiłuje wskazywać, że skarżący dokonał zmian w planie rolnośrodowiskowym mimo, że żadnych zmian nigdy nie było, a rozbieżność wynikła jedynie z błędu pisarskiego doradcy, a także poprzez oparcie swojego rozstrzygnięcia na domniemaniu organu, a nie na podstawie faktów,

c) art. 75 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że dokumenty złożone przez skarżącego nie mają mocy dowodowej i nie mają żadnego znaczenia w sprawie.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie tj.: § 2, § 3, § 4, § 23 pkt 7, § 38, § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2014r. poz. 1438, dalej ustawa o ARiMR) w zw. art. 5 ust. 1, art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, art. 10 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, art. 21, art. 73 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:

a. oświadczeń dostawcy o dostarczeniu skarżącemu w 2010r. nasion wyki ozimej, o koszeniu w 2011r. mieszanki pszenżyta z wyką oraz faktur za wykonywanie usług koszenia i orki u skarżącego i doradcy rolnośrodowiskowego o własnym błędzie podczas sporządzania wniosku,

b. rejestru z działań agrotechnicznych wraz z planami nawozowymi w każdym roku na okoliczność istnienia roślin zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz na okoliczność niewykonywania kontroli na miejscu przez organ.

W treści skargi podniesiono, że organ pominął, iż z rejestru działań agrotechnicznych, oświadczeń wynika, że strona faktycznie użytkowała swoje grunty zgodnie z planem rolnośrodowiskowym. Organ oparł się na pomyłce przy wypełnianiu wniosku.

Ponadto organ ani razu nie przeprowadził kontroli na miejscu mimo, że odmówił uznania za dowód rejestru agrotechnicznego, i skupił się na kontroli administracyjnej samego wniosku. Naruszył w ten sposób § 23 pkt 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Skarżący przedłożył oświadczenie wynajętej osoby, która kosiła mieszankę pszenicy z wyką w 2011 i 2012r., co potwierdzają też dołączone faktury, oświadczenia osoby dostarczającej nasiona wyki ozimej do gospodarstwa strony, jak też rejestr działań agrotechnicznych wraz z planami nawożenia w każdym roku.

Strona powołała się na szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej w skrócie p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Sąd podzielił zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.: a) art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty, które nie zostały rozpatrzone. Wniosek o przyznanie płatności jest jednym z wielu dowodów, które znajdują się w aktach sprawy . Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Według art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio ( § 2 powołanego artykułu ) .

Kolejność, w jakiej art. 75 § 1 zdanie drugie wymienia środki dowodowe, oraz kolejność regulacji tych środków dowodowych w kodeksie nie określają bezwzględnej hierarchii ich wartości. Wymienienie zatem na pierwszym miejscu dowodu z dokumentu urzędowego nie oznacza, że dokument urzędowy posiada wyższą moc dowodową niż pozostałe środki dowodowe ani też, że inne dowody mogą być przeprowadzone tylko wówczas, gdy w sprawie brak dokumentu urzędowego albo że istnienie, ewentualnie nieistnienie pewnych faktów może być wykazane tylko dokumentem urzędowym (por. jednakże wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 370/88, ONSA 1988, Nr 2, poz. 95, w którym przyjęto, że: "Gdy w sprawie są dowody bezpośrednie i nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.)"). Kodeks nie przewiduje, tak jak czyni to kodeks postępowania cywilnego w art. 244-247, pierwszeństwa dowodu z dokumentów w stosunku do dowodu ze świadków. Jednakże dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86).

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie A. K., z 16 XI 2014r. ( k. 15 akt. adm. ), w którym wskazuje on na okoliczność rzeczywistego wypełnienia przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z tym organ powinien podjąć inne działania dowodowe (art. 75 § 1 k.p.a.), które mogłyby prowadzić do wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez skarżącego. W tej sytuacji kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przesłuchanie w charakterze świadka A. K. i porównanie jego zeznania z dokumentami przedstawionymi przez skarżącego.

Bez przeprowadzenia tych dowodów nie można uznać, że stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny, z poszanowaniem reguł określonych przepisami kpa, pozwoli na subsumpcje przepisów prawa materialnego, które były powoływane w zaskarżonej decyzji i samej skardze.

Subsumpcja przepisów prawa materialnego jest uzależniona od prawidłowego stanu faktycznego.

W art. 21 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, stwierdza się, że wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazuje, że wypełnił zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z własną deklaracją zawartą we wniosku i z przepisami prawa. Zdaniem skarżącego błąd dotyczy wypełnienia treści wniosku, a nie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Z powołanych przepisów prawnych i orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że rolnik odpowiada za realizację przejętego zobowiązania. W rozpoznawanej sprawie Organ faktycznie nie wyjaśnił przyczyn i skutków błędu w treści wniosku. Według skarżącego ta pomyłka dotyczyła strony formalnej wniosku, bo w rzeczywistości zadeklarował i zrealizował swoje zobowiązanie zgodnie z wymogami prawa materialnego. Sąd nie może odeprzeć tego zarzutu bez wyjaśnienia tej kwestii, zważywszy, iż skarżący przedstawił na poparcie swoich twierdzeń dowody, które nie zostały poddane prawidłowej ocenie procesowej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczności wyjaśnienia przyczyn i skutków rozbieżności, które są następstwem wadliwego wypełnienia wniosku a rzeczywistym stanem rzeczy.

W tym celu należy przeprowadzić dowody: zeznań świadków i dokumentów, na okoliczności wskazywane prze skarżącego, z zeznań doradcy rolnośrodowiskowego A. K. na okoliczność sporządzania wniosku i przyczyn pomyłki w jego treści, z rejestru z działań agrotechnicznych wraz z planami nawozowymi w każdym roku, na okoliczność wysiewu roślin zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

W chwili obecnej stanowisko Organu jest wewnętrznie sprzeczne. Organ przyjął bowiem, że w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię gruntów ornych do której przysługuje płatność wynosi 124,63 ha. Natomiast do całej powierzchni stwierdzono brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin. Suma zmniejszeń w pakiecie 1. Rolnictwo zrównoważone, za brak przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin ustalona została na 100%.

Organ odwoławczy przedstawił wyliczenia płatności przyznane za lata 2010-2013 i uznał, że podlega zwrotowi płatność rolnośrodowiskowa przyznana w latach 2011-2013 do ww. działek rolnych w ramach pakietu 1 rolnictwo zrównoważone - wariant 1.1. Organ wyliczył kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 121.181,92 zł - wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Decyzje za rok 2011 i 2012 zostały wydane na podstawie deklaracji zawartej we wniosku i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności. Rośliny zostały zadeklarowane prawidłowo, warunki przyznania płatności w roku 2011 i 2012 zostały spełnione i na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje przyznające płatność.

Natomiast według Organu rolnik popełnił błąd w trzecim roku realizacji programu. W ocenie organu II instancji deklaracja skarżącego, złożona w jej wnioskach, stanowi główny i najważniejszy dowód użytkowania rolniczego gruntów rolnych i uprawianych roślin.

Wobec powyższego Organ II instancji uznał, że oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego z dnia 6.11.2014r., iż rolnik dokonał zasiewów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, czego dowodem w ocenie doradcy jest rejestr działań agrotechnicznych, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy ocenił tylko deklarację rolnika, która została zawarta we wniosku o przyznanie płatności. Nie przeprowadził zaś postepowania dowodowego, w zakresie dowodów zaoferowanych przez skarżącego, z poszanowaniem reguł postepowania procesowego. W sprawie są dowody bezpośrednie i nie ma przeszkód do przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, zastąpienie ich dowodami pośrednimi stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

W konsekwencji należy uznać, że Organ odwoławczy nie zweryfikował stanowiska skarżącego, że przestrzegał on prawidłowego doboru i następstw roślin, w ramach programu rolnośrodowiskowego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. powyższej ustawy ( pkt II sentencji wyroku).

Przy ponownym rozpoznaniu Organ uzupełni postepowanie dowodowe o dowody wskazane wyżej i ustali czy skarżący faktycznie realizował program rolnośrodowiskowy zgodnie z wymogami prawa i faktyczną intencją zawartą we wniosku. W związku z tym, czy błąd w treści wniosku może być uznany za oczywistą omyłkę pisarską, która nie miała wpływu na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego. Po dokonaniu tych ustaleń będzie możliwa subsumpcja przepisów prawa materialnego.