Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 431/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 5 usta. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. poz. 693), po rozpoznaniu wniosku A. L., odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. L. zarzucił, że nie wnioskował o status osoby represjonowanej za działalność opozycyjną (kryterium 12 m-cy) lecz o przyznanie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych (kryterium okres pobytu w więzieniu). Jego zdaniem ustawodawca po to znowelizował dotychczasowe przepisy aby umożliwić wielu ludziom dojście do prawdy i określenia swojego bytu i miejsca w historii PRL. Podkreślił własne represje doznane ze strony państwa niesuwerennego, totalitarnego, udokumentowane przez IPN.

Decyzją z dnia [...] 2016r, nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.) oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2016r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przytaczając treść przepisów art. 2, 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych stwierdził, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony lub doznania represji określonych w ww. ustawie. Także Instytut Pamięci Narodowej nie odnalazł żadnych dowodów potwierdzających prowadzenie działalności lub podleganie represjom w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Podniesiona przez stronę okoliczność osadzenia w zakładzie karnym nie spełnia dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, gdyż skazanie i uwięzienie nie było spowodowane działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz dezercją z wojska z próba nielegalnego przekroczenia granicy. Sam wnioskodawca nie podnosi, ze prowadzi jakąkolwiek działalność opozycyjną.

A. L. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ponownie opisał okoliczności, które według niego skutkować winny potwierdzenie przez organ jego statusu jako osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jak podkreślił został skazany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] na [...] lat więzienia i [...] lat pozbawienia praw obywatelskich za usiłowanie czyli czyn niedokonany w wyniku nacisków służb SB oraz WSW a proces był pokazowy. Za kat wynika, zdaniem skarżącego, iż sąd zawisły skazał go za to, że był to czyn polityczny, który godził w ustrój ówczesnego państwa, że stanowił zagrożenie społeczne, zagrożenie dla PRL, podważał sojusz z Rosją, że złamał przysięgę roty cytat "stać na straży w braterskim przymierzu z Armią Radziecką". Tymczasem, organ nie uznał przedstawionych przez stronę dowodów wybranych z kilkutomowych akt zgromadzonych w IPN, które stanowią dowód na represje wobec skarżącego. IPN nadał skarżącemu status pokrzywdzonego przez totalitaryzm komunistyczny oraz prowadził śledztwo pod kątem zbrodni komunistycznej. Śledztwo zostało umorzone, ale skarżący jako ofiara totalitaryzmu żyje i ubiega się o sprawiedliwość.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdza jej nieważność gdy zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując z urzędu oceny skarżonej decyzji, w zakresie tak określonej kognicji Sad zważył, że nie zaistniały podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, zatem skarga podlegała oddaleniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2016r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy w mocy własną decyzję z dnia [...] 2016r. o odmowie potwierdzenia A. L. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi to, czy skarżący spełnił ustawowe przesłanki dla wnioskowanego przez niego potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem skarżącego uzyskał ten status w czasie pobytu w więzieniu gdzie spotkały go ze strony niesuwerennego totalitarnego Państwa represje, na skutek wyroku zawisłego sądu z uzasadnieniem politycznym. Jego proces był pokazowy, nadzór SB i WSW oraz określono go jako więźnia politycznego. W ocenie organu natomiast zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza antykomunistycznej działalności skarżącego, w szczególności okoliczność osadzenia w zakładzie karnym nie spełnia dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z 20 marca 2015r. gdyż skazanie i uwięzienie nie było spowodowane działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz dezercja z wojska i próba nielegalnego przekroczenia granicy. Wnioskodawca nie podnosi nawet aby prowadził jakakolwiek działalność opozycyjną.

Materialnoprawną podstawę orzekania organu administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. poz. 693, dalej jako "ustawa").

Pojęcie "działacza opozycji antykomunistycznej" zdefiniowane zostało w art. 2 ww. ustawy, który stanowi, ze jest nim osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (ust. 1). Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2).

Z kolei "osobą represjonowaną z powodów politycznych", zgodnie z art. 3 ww. ustawy jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz.U. Nr 29, poz. 154, z późn.zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W myśl art. 4 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:

1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.

Powyższy status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 2). Do wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3).

Po myśli ust. 4 art. 5 ww. ustawy, okresy represji z powodów politycznych, o których mowa w art. 3 pkt 1, 2 i 3 lit. c i f, zalicza się do okresów działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o których mowa w art. 2 ust. 1.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może nadto zwrócić się do:

- Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3, oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów (art. 5 ust. 5),

- właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych o zaopiniowanie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 6).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] 2015r. A. L. zwrócił się do szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z tytułu: "represji politycznych w postaci wyroku Sądu Garnizonowego w S. z [...].1970r. sygn. akt [...], represji politycznych w postaci zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciw ludzkości IPN sygn. [...] oraz inwigilacji "kurateli" SB karta Wydziału III biura C MSW represji politycznych – uzasadnienie ww. wyroku (str. 4), ustalenia prokuratora IPN w postanowieniu (str. 9 i 10). Do wniosku skarżący dołączył życiorys, decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] 2015r. nr [...], potwierdzająca stwierdzenie warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji oraz dokumenty, w tym zgromadzone w IPN, mające potwierdzić zasadność wniosku i represje polityczne, których doświadczył.

Wśród zgromadzonych dokumentów znajdują się między innymi:

- postanowienie prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] z dnia [...] 2014r. sygn. akt [...], sprostowanego postanowieniem z dnia [...].2014r., o umorzeniu śledztwa

I. w sprawie mającej miejsce w dniu [...].1970 r. w [...] i [...], zbrodni komunistycznej, stanowiącej jednocześnie zbrodnię przeciwko ludzkości, w postaci fizycznego i psychicznego znęcania się oraz pobicia 121 pozbawionych wolności więźniów Aresztu Śledczego w [...], w tym A. L. (...) przez zorganizowanie szpalerów funkcjonariuszy bijących przechodzących pomiędzy nimi więźniów, z użyciem przedmiotów niebezpiecznych jakimi są pałki oraz szczucie psami, przez funkcjonariuszy służby więziennej Zakładu Karnego w [...] tj. o przestępstwo z art. 247 § 1 kk w zb. Z art. 159 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia [...] grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2007r. Nr 63, poz. 424) – na podstawie art. 322 § 1i art. 17 § 1 pkt 2 kpk – wobec niewykrycia sprawców czynu zabronionego,

II. w sprawie mającej miejsce w dniu [...].1970r. w [...] zbrodni komunistycznej w postaci przekroczenia uprawnień przez prokuratorów Wojskowej Prokuratury Garnizonowej i Sędziów Wojskowego Sądu Rejonowego w [...], poprzez przeprowadzenie rozprawy w obecności znacznej liczby publiczności – żołnierzy jednostek wojskowych i wyrażania przez ww. sędziów negatywnych ocen samej osoby podsądnego tj. o czyn z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk – wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, w postaci zbrodni komunistycznej

- protokoły przesłuchania skarżącego w charakterze świadka w toku powyższego postępowania z dnia [...] 2013r. oraz z [...] 2012r. oraz protokoły przesłuchania innych osób,

- dokumenty związane z postępowaniem karnym wobec skarżącego o popełniony w sierpniu 1970 r. w toku odbywania zasadniczej służby wojskowej czyn z art. 304 § 1 i 3 kk (meldunek o wszczęciu śledztwa, akt oskarżenia, wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego z dnia [...] 1970r. sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] 1970 r. sygn. [...]) wraz z innymi dokumentami.

I tak wyrokiem z dnia [...] 1970 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] po rozpoznaniu sprawy szeregowego służby zasadniczej JW. A. L. ( w służbie wojskowej od [...].1970r.), karanego przez Sąd Powiatowy we [...] w dniu [...].1969r. z art. 257 § 1 kk na 8 – m-cy więzienia w zawieszeniu na okres 3-ch lat, oskarżonego o to, że w dniu [...] 1970 r. (...) samowolnie opuścił jednostkę wojskową w zamiarze trwałego uchylenia się od służby wojskowej, w dniu [...] 1970 r. (...) wszedł niezauważony na statek "[...]" w celu ucieczki za granicę, jednak w dniu [...] 1970 r. na pełnym morzu został wykryty i zatrzymany przez załogę statku, po czym przekazany organom straży granicznej (...) tj. o przestępstwo z art. 304 § 1 i 3 kk, skazał na mocy art. 304 § 4 kk na karę [...] lat pozbawienia wolności oraz orzekł dodatkowo karę pozbawienia praw publicznych na okres [...] lat. W uzasadnieniu tego wyroku w zakresie wymiaru kary Sąd jako okoliczność obciążającą przyjął szkodliwość tego rodzaju czynu dla dyscypliny wojskowej, uprzednią karalność oskarżonego oraz, ze jako żołnierz dokonując dezercji za granicę musiał się liczyć z tym iż powyższy fakt wykorzystany zostanie co najmniej w celach propagandowych przeciwko PRL. Sąd nie znalazł w sprawie szczególnych okoliczności łagodzących. Ustalając, że oskarżony jako żołnierz dokonując nie tylko dezercji z wojska, ale i ucieczki za granicę dokonał przestępstwa znajdującego się w grupie przestępstw najbardziej poważnych, a powodem przestępstwa było lekceważenie sobie wszelkich zasad współżycia społecznego oraz dokonał go z niskich pobudek w celu jako to określił "lepszego zarobku", sąd nadto orzekł karę dodatkową.

Następnie Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia [...] 1970 r. sygn. [...], w uwzględnieniu rewizji obrońcy zmienił powyższy wyrok przez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary zasadniczej do kary [...] lat pozbawienia wolności, z utrzymaniem w mocy orzeczonej kary dodatkowej utraty praw publicznych. W uzasadnieniu tego wyroku SN, na podstawie akt sprawy jako okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary uznał opinię biegłych psychiatrów, którzy stwierdzili u oskarżonego osobowość niedojrzałą z rysami psychopatycznymi oraz zakwestionował argumentację Sądu I instancji, że dążenie oskarżonego do polepszenia warunków materialnych stanowi działanie z niskich pobudek i powinno być potraktowane jako okoliczność obciążająca. Zdaniem SN Sąd I instancji pominął tez w swych rozważaniach nad wysokością wymiaru kary okoliczność dotyczącą warunków w jakich oskarżony się wychowywał, z akt sprawy wynika, że oskarżony pochodził z biednej rodziny chłopskiej i był jednym z dwanaściorga dzieci.

W tym miejscy wskazać przyjdzie, iż ustawa z dnia [...] kwietnia 1969 r. Kodeks karny (Dz.U. nr 13, poz. 94 z późn.zm.), która weszła w życie z dniem [...] stycznia 1970 r., w rozdziale XXXVIII regulowała przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej, a wśród nich przestępstwo dezercji. Zgodnie z art. 304 § 1 kk z 1969r. żołnierz, który w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej opuszcza swoją jednostkę albo wyznaczone miejsce przebywania lub w takim celu poza nimi pozostaje, podlegał karze pozbawienia wolności od lat 2 do 10. W myśl § 2, jeżeli sprawca dopuszcza się dezercji, zabierając broń lub wspólnie z innym żołnierzem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Zaostrzoną karalność przewidywał również § 3, zgodnie z którym karze przewidzianej w § 2 podlega żołnierz, który dopuszcza się dezercji z zamiarem ucieczki za granicę lub urzeczywistnia taki zamiar w czasie trwania dezercji albo przebywając za granicą uchyla się od powrotu do kraju. Ponadto wobec zarzutów skargi podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 5 § 2 Kk z 1969 r. zbrodniami są czyny zagrożone kara pozbawienia wolności na czas nie krótszy od 3 lat albo kara surowszą. Oznacza to, że przestępstwa określone w art. 304 § 2 i 3, w tym dezercja z zamiarem ucieczki za granicę lub urzeczywistnianie takiego zamiaru w czasie trwania dezercji stanowiło zbrodnię.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymującej w mocy decyzje tego organu a dnia 29 lutego 2016r. Sąd zważył, że aczkolwiek uzasadnienie tych decyzji nie w pełni odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a., jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, to naruszenie przepisów postępowania nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Mimo bowiem zbytniej lakoniczności i ogólnikowości co do opisu ustalonego stanu faktycznego w sprawie i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, zasadnie organ, na podstawie oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że brak jest dostatecznych podstaw aby potwierdzić, że A. L. posiada status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015r.

Niesporna w sprawie pozostaje okoliczność, iż skarżący przedłożył decyzję administracyjną Prezesa IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zgodnie z która spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Nie jest to jednak warunek wystarczający dla wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji potwierdzającej jego status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te bowiem okoliczności ustala organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgromadzonych dowodów, które potwierdzą spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 2 lub 3 ustawy.

Skarżący we wniosku oraz w toku postępowania konsekwentnie wywodzi, iż ubiega się o potwierdzenie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie Sądu zasadnie jednak organ stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy oraz twierdzenia skarżącego nie dają do tego podstaw. Organ administracji działa na podstawie prawa. Oznacza to, iż zgodnie z przepisem art. 5 ustawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, może w drodze decyzji administracyjnej w trybie cytowanej ustawy potwierdzić status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom, spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 oraz 3 ustawy.

Stwierdzić przyjdzie, że zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności źródłowy, nie daje podstaw do stwierdzenia, aby skarżący którykolwiek z tych warunków spełnił, mimo doświadczonych w grudniu 1970 r. w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności wraz z innymi osadzonymi brutalnych represji w formie stwierdzonej w pkt I postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 21 maja 2014r.

Mając na uwadze stanowisko skarżącego, podkreślenia wymaga, iż mimo doznanych w roku 1970 represji, brak w szczególności podstaw, aby uznać, że spełnia warunek określony w art. 3 pkt 1 ustawy, bowiem aczkolwiek bezspornym jest, że przebywał w więzieniu na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 (wyrok z [...]. 1970r.) przez okres [...] lat, jednakże z pewnością nie nastąpiło to: "za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce". Zasadnie organ wywodzi, co nie budzi żadnych wątpliwości w świetle zgromadzonych dowodów, że skarżący został osadzony w [...] 1970 r. w więzieniu w związku z popełnieniem, jako żołnierz w czynnej służbie wojskowej, przestępstwa dezercji z wojska w kwalifikowanej formie czyli z zamieram ucieczki za granicę, w czasie którego realizacji został zatrzymany. Za tak określone przestępstwo (zgodnie z obowiązującym wówczas kodeksem prawnym stanowiącym zbrodnię), skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Wojskowego na karę [...] lat pozbawienia wolności. Wbrew późniejszym wyjaśnieniom skarżącego, składanym już w latach 2012-2014 w toku postępowania karnego w roku 1970 nie zostało stwierdzone, aby to przestępstwo związane było z jakąkolwiek działalnością antykomunistyczną, niepodległościową. Jak wynika z uzasadnień wyroków Sądu i instancji oraz Sądu Najwyższego, motywacją skarżącego było trwałe uchylenie się od służby wojskowej oraz względy ekonomiczne. Argumentacja skarżącego, iż uczyniono z jego procesu proces pokazowy dla innych żołnierzy, miało z pewnością walor represyjny, a dla władzy odstraszający, co jednakże nie zmienia charakteru okoliczności tej sprawy.

Nie wynika również z akt sprawy, aby skarżący do służby wojskowej w ogóle został powołany z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy. Z pewnością nie zaistniały przesłanki określone w pkt 4. Odnośnie warunków określonych w art. 3 pkt 3 to w okolicznościach sprawy i w stosunku do zarzutów skarżącego rozważyć należałoby, czy zostało wykazane, że we wskazanym okresie znajdował się on w sytuacji określonej w lit. a czyli brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni.

Z analizy akt sprawy nie wynika, iżby ta przesłanka została przez skarżącego spełniona. W szczególności uważna analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie dotyczących opisu przebiegu i sekwencji zdarzeń w grudniu 1970 r. na terenie zakładu karnego, w którym skarżący odbywał karę pozbawienia wolności oraz w szczególności szczególnie brutalnych działań wobec osadzonych przewiezionych do zakładu w [...], uwzględniając zeznania uczestników i pokrzywdzonych w tych zdarzeniach więźniów nie daje podstaw, iżby można było uznać, że było to następstwo ich własnego udziału w wystąpieniach wolnościowych. Ponadto, sam skarzmy nie twierdził, że w wyniku brutalnych zbrodniczych działań wobec osadzonych ze strony przedstawicieli władz doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni.

Na marginesie wskazać przyjdzie, iż podnoszone zarzuty wobec prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] 1970 r. skarżący może egzekwować w trybie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (tekst Dz.U. z 2015r. poz. 1583 ze zm.), które umożliwia stwierdzenie nieważności orzeczenia sądu, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministra Sprawiedliwości, prokuratora, osoby represjonowanej (...), skierowany do właściwego sądu okręgowego lub sądu wojskowego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.