Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 459/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 49 par. 1, art. 184, art. 197 par. 2, art. 252 par. 2, art. 256 pkt 1, art. 257
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 227 poz 2245
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 728/09 w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Będąca uczestnikiem postępowania w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) czerwca 2009 r. – "A" w K., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na druku PPF, który omyłkowo został jej doręczony.

Uwzględniając fakt, iż właściwym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy dla wnioskodawcy jest druk PPPr, Sąd pismem z dnia 17 lutego 2011 r. przesłał wnioskodawcy właściwy druk formularza wniosku i wezwał do jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe pismo doręczono wnioskodawcy w dniu 21 lutego 2011 r.

"A" w K. nie odpowiedziała na powyższe wezwanie w związku z czym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 marca 2011 r. pozostawił przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Od powyższego zarządzenia ww. spółdzielnia wniosła sprzeciw, w którym podniosła, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku PPF, a zobowiązanie do złożenia drugiego oświadczenia na przesłanym przez Sąd druku przeznaczonym dla wnioskodawców innych niż osoby fizyczne jest nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. również pozostawił przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że wnioskodawca, będący spółdzielnią przesyłając swoje oświadczenie na formularzu przeznaczonym dla osób fizycznych, nie uczynił zadość wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych. Adresowane do wnioskodawcy wezwanie do uzupełnienia druku PPPr nie stanowi jedynie wyrazu zbędnego formalizmu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej określono w art. 246 § 2 p.p.s.a. Przesłanki określone tym przepisem różnią się od wskazanych w § 1 tego przepisu, ustalającym zasady przyznawania prawa pomocy osobom fizycznym. Z tego też względu ustalono różne wzory urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla osób fizycznych (PPF), oraz dla innych wnioskodawców (PPPr). Zakres obligatoryjnych danych, których ujawnienia wymaga się od wnioskodawcy niebędącego osobą fizyczną różni się w sposób zasadniczy od informacji, do ujawnienia których wzywane są osoby fizyczne. Nienadesłanie więc przez wnioskodawcę właściwego druku uniemożliwiło dokonanie oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Sąd wskazał, że wnioskodawca obowiązany do składania wniosków o przyznanie prawa pomocy zawierających dane, określone w druku PPPr, stosownego druku nie złożył i nie udzielił obligatoryjnych informacji na swój temat, w związku z czym należało pozostawić zgłoszony wniosek bez rozpoznania stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Zażaleniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. "A" w K. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego, podnosząc, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż ww. spółdzielnia nie złożyła w prawidłowej formie koniecznego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżąca spółdzielnia złożyła już oświadczenie majątkowe na druku, który przysłał jej Sąd I instancji. Oświadczenie wypełniono w całości i podpisano. Spółdzielnia wskazała, że nie jest jej winą fakt, że wypełniła oświadczenie na złym druku. Dane odnośnie sytuacji majątkowej się nie zmieniły i zobowiązanie do składania kolejnego oświadczenia nie było uzasadnione. Jest to, jej zdaniem, przejaw niepotrzebnego formalizmu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 256 pkt 1 p.p.s.a. wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2, odpowiadającego wymaganiom przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym, szczególnym wymaganiom postępowania o przyznaniu prawa pomocy oraz zawierającego niezbędne pouczenie co do sposobu jego wypełnienia i skutków niedostosowania się do określonych wymagań, określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) ustalono w § 1 dwa wzory urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: PPF, dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz PPPr dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że "A" w K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy na formularzu przeznaczonym dla osoby fizycznej, którą ww. spółdzielnia niewątpliwie nie jest. Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał ją pismem z dnia 17 lutego 2011 r. do złożenia wniosku na właściwym druku formularza w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak bowiem wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. , sygn. akt I OPS 1/08, niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to czy wniosek złożyła osoba fizyczna czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Wprawdzie niniejsza uchwała odnosi się do sytuacji, gdy wniosku o przyznanie prawa pomocy w ogóle nie wniesiono na urzędowym formularzu, to jednak stwierdzić należy, że zachowuje ona swoją aktualność w przypadku wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na niewłaściwym formularzu, tj. formularzu przeznaczonym dla innego podmiotu.

Twierdzenie skarżącej spółdzielni, że wypełniła już przesłany jej za pierwszym razem przez Sąd I instancji formularz, nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż zobowiązana jest ona do zachowań, które w trakcie postępowania określa sąd odpowiadający za przebieg postępowania. Skarżąca została prawidłowo wezwana pismem z dnia 17 lutego 2011 r. do wypełnienia i przesłania do Sądu w określonym terminie stosownego formularza, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Podkreślenia wymaga także, że w ww. piśmie poinformowano ją, że wcześniej mylnie przesłano jej druki przyznania pomocy prawnej osobie fizycznej. Ponieważ natomiast świadomie nie wykonała ona wezwania Sądu, należało jej wniosek pozostawić bez rozpoznania zgodnie z art. 257 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.