Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2717/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104
journal: Dz.U. 2014 poz 1741
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. G. i F.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania F. G. i B. G.(dalej także "Skarżących") od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] (dalej "Kierownika USC" albo "Kierownika") z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], orzekającej o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa zawartego pomiędzy Skarżącymi w dniu [...] kwietnia 2018 r. w [...] (Szkocja, Wielka Brytania) – utrzymał decyzję Kierownika w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Wojewodę zaskarżonej obecnie odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] kwietnia 2018 r. F.G. złożył w Urzędzie Stanu Cywilnego [...]wniosek o transkrypcję odpisu szkockiego wyciągu z rejestru małżeństw, dotyczącego zawarcia przez Skarżących małżeństwa w dniu [...] kwietnia 2018 r. w [...]. Wnioskodawca załączył oryginał zagranicznego odpisu i jego tłumaczenie przysięgłe na język polski.

2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Kierownik USC orzekł o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego przedmiotowego aktu małżeństwa, uznając iż transkrypcja przedłożonego przez strony dokumentu, potwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci, naruszyłaby podstawowe zasady porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Skarżący wnieśli do Wojewody odwołanie od decyzji Kierownika USC, zarzucając organowi naruszenie przepisów i błędną interpretację przepisów Konstytucji RP oraz nierespektowanie orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

III. Jak już wskazano na wstępie, zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda rozpatrzył odwołanie Skarżących od decyzji Kierownika USC, utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie odwoławcze, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje:

Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: "p.a.s.c." albo "ustawa"), zgodnie z którym zagraniczny dokument stanu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji. Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego (ust. 2 powyższego przepisu). Jednocześnie w myśl art. 107 pkt 3 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli byłaby ona sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Przy ustalaniu podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej - na użytek klauzuli porządku publicznego - należy brać pod uwagę m.in. art. 18 Konstytucji RP, który definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Podkreślenia wymaga, że pojęcie małżeństwa wyrażone w ustawie zasadniczej ma charakter autonomiczny i niezależny od innych aktów normatywnych zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. W polskim porządku prawnym wymaganie różnopłciowości stanowi bez wątpienia przesłankę merytoryczną małżeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1112/16).

Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej (art. 8). Przepis art. 7 Konstytucji RP jednoznacznie wskazuje, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. To zaś oznacza, że organy te obowiązane są przestrzegać Konstytucji RP i obowiązujących ustaw. Do takich ustaw należy m.in. ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Stosownie do art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zawartego w Tytule I "Małżeństwo", Dziale I - "Zawarcie małżeństwa", małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jakim jest wyciąg z rejestru małżeństw dotyczący zawarcia przez Skarżących małżeństwa za granicą - byłaby niezgodna z istniejącym w Polsce porządkiem prawnym.

Skarżący podnoszą, że domagali się transkrypcji aktu małżeństwa zawartego w [...], gdyż w tym kraju małżeństwa osób tej samej płci są legalne i prawnie usankcjonowane. Powyższy argument nie może zostać jednak uwzględniony w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe prawa obcego nie stosuje się, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to tzw. klauzula porządku publicznego. Regulacja art. 7 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe dla wykładni prawa publicznego ma znaczenie w zakresie stosowania p.a.s.c. z tego względu, że zdarzenia cywilnoprawne są podstawą dokonywania czynności publicznoprawnych jakimi są czynności wpisu w aktach stanu cywilnego. Daje to podstawę mocy obowiązującej klauzuli porządku publicznego do oceny stosowania przepisów prawa obcego do sporządzania akt stanu cywilnego (M. Pazdan, Nowa polska ustawa o prawie prywatnym międzynarodowym, Państwo i Prawo 2011 r., z. 6 s. 28). Wyłącza to dokonywanie wpisów w aktach stanu cywilnego, jeżeli jest to sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego przyjętymi w regulacji konstytucyjnej. Reasumując należy wskazać, że skoro w Polsce jedynie małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny może być zarejestrowany w formie aktu stanu cywilnego, to również zagraniczny dokument stanu cywilnego może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji wyłącznie wówczas, gdy wskazuje jako małżonków mężczyznę i kobietę.

Ponadto w niniejszej sprawie istnieje nie do pogodzenia sprzeczność pomiędzy formą szkockiego wyciągu z rejestru małżeństw a wzorem jego polskiego odpowiednika. Z jego treści wynika bowiem, że jako osoby zawierające małżeństwo wpisano dane dwóch mężczyzn, tj. Skarżących. Biorąc zaś pod uwagę charakter transkrypcji (tj. konieczność przytoczenia treści transkrybowanego aktu w niezmienionej postaci), to przenosząc do rejestru stanu cywilnego tak sporządzony za granicą akt małżeństwa, kierownik urzędu stanu cywilnego musiałby wpisać imiona i nazwiska dwóch mężczyzn, przy czym dane jednego z nich w rubryce "kobieta". Należy również wskazać, że w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego określono m.in. wzory odpisów skróconych i zupełnych aktu małżeństwa. Wedle załącznika nr 13 i 3 do tego rozporządzenia do aktu małżeństwa należy wpisać dane mężczyzny i kobiety (a nie jak w Szkocji dane osób zawierających małżeństwo bez względu na płeć). W aktualnym stanie prawnym małżeństwo w Polsce mogą zawrzeć tylko kobieta i mężczyzna, dlatego niedopuszczalne jest wpisanie do aktu stanu cywilnego danych dwóch mężczyzn jako małżonków i to niezależnie od sposobu oznaczenia poszczególnych rubryk we wzorze aktu.

Tym samym odmowa dokonania wpisu do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa zawartego przez Skarżących za granicą nie narusza ich prawa do ochrony życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Nie jest także aktem dyskryminacji wymienionych ze względu na orientację seksualną. Odmowa transkrypcji ww. aktu małżeństwa wskazuje jedynie na brak podstaw prawnych w zakresie prawa krajowego, umożliwiających dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem. Rozstrzygnięcie to ma charakter wyłącznie formalny (w związku z niespełnieniem wymagań dla dokonania wpisu) i nie odnosi się do możliwości realizacji przez wymienionych powyższych praw. Nie sposób zatem podzielić stanowiska Skarżących, że poprzez wydanie Kierownik USC zaskarżonej decyzji dokonał błędnej wykładni przepisów Konstytucji RP oraz innych norm prawa powszechnie obowiązującego czy prawa międzynarodowego.

IV. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody, podnosząc przeciwko niej zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 104 ust. 5 p.a.s.c. poprzez jego niezastosowanie i odmowę dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa Skarżących w sytuacji, gdy jej dokonanie jest obligatoryjne w związku z rejestracją w polskim rejestrze stanu cywilnego zdarzeń wcześniejszych;

- naruszenie art. 107 pkt 3 p.a.s.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że transkrypcja aktu małżeństwa, w którym jako małżonkowie wskazane są dwie osoby tej samej płci, stanowi naruszenie zasad porządku publicznego oraz uznanie, że zasadą porządku publicznego w Polsce są przepisy ustawowe regulujące przesłanki zawarcia małżeństwa w Polsce;

- naruszenie art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792, z późn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy art. 7 PPM umożliwia jedynie odmowę zastosowania prawa obcego, a nie odmowę odnotowania zagranicznego aktu stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego;

- naruszenie art. 47 Konstytucji, a także art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ich niezastosowanie i tym samym naruszenie prawa do poszanowania życia rodzinnego skarżących poprzez nieuznanie zawartego przez nich za granicą związku małżeńskiego i nieudzielenie mu jakiejkolwiek ochrony prawnej w Polsce, przynajmniej poprzez odnotowanie faktu jego zawarcia w polskim rejestrze stanu cywilnego;

- naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez ich niezastosowanie i odmowę dokonania transkrypcji aktu małżeństwa wyłącznie z tego powodu, że jako małżonkowie są w nim wskazane dwie osoby tej samej płci;

- naruszenie art. 18 Konstytucji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek ochrony małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny oznacza zakaz odnotowania w rejestrze stanu cywilnego związku małżeńskiego osób tej samej płci zawartego za granicą;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i 11 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn), dalej także jako "k.p.a.", poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżących i nieustalenie, z jakiego powodu decyzja o odmowie transkrypcji ich aktu małżeństwa miałaby zagrażać podstawowym zasadom porządku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej oraz niedostateczne uzasadnienie tej decyzji;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa Skarżących do poszanowania ich życia rodzinnego poprzez odmowę dokonania transkrypcji ich aktu małżeństwa oraz naruszenie zasady równego traktowania poprzez odmowę dokonania czynności wyłącznie z powodu orientacji seksualnej małżonków.

Uzasadniając w/w zarzuty, Skarżący podnieśli następującą argumentację:

(i) Dokonanie transkrypcji aktu małżeństwa, o którą wnosili Skarżący, było obowiązkiem organów, wynikającym wprost z art.104 ust.5 ustawy. Hipoteza tego przepisu jest oczywiście spełniona w sytuacji, w której Skarżący posiadają akty stanu cywilnego, potwierdzające zdarzenia wcześniejsze, sporządzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. akty urodzenia. Odzwierciedlenia faktu zawarcia za granicą małżeństwa - nawet takiego, którego skutki na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są ograniczone - zapewnia ciągłość wiedzy o skarżących w rejestrach państwowych i umożliwia ich identyfikację (tak też A. Czajkowska w Prawo o aktach stanu cywilnego z komentarzem. Przepisy wykonawcze i związkowe oraz wzory dokumentów, red. nauk. A. Czajkowska, LEX 2015).

Podkreślenia wymaga, że transkrypcja aktu małżeństwa zawartego za granicą nie jest równoznaczna z uznaniem tak zawartego związku małżeńskiego i sama w sobie nie pociąga sobą skutków prawnych. Jest to zatem wyłącznie czynność materialno – techniczna, poprzedzona oceną właściwego organu, mającą ściśle ograniczony zakres, tj. sprowadzającą się do ustalenia, czy dokumentem przedłożonym przez stronę jest odpis aktu stanu cywilnego. Czynności tej nie towarzyszy zatem żadna ocena merytoryczna, tj. ustalanie, czy np. akt dotyczy małżeństwa bigamicznego. Transkrypcja jest zatem jedynie wtórną rejestracją zdarzenia z zakresu stanu cywilnego, do którego doszło za granicą, na podstawie dowodu tego zdarzenia, jakim jest akt stanu cywilnego (A. Czajkowska, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism, wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2011, s. 240 i 241).

O uznaniu skutków małżeństwa, którego dotyczy transkrybowany akt, nie rozstrzyga zatem organ stanu cywilnego. Następuje to dopiero później, w odrębnych postępowaniach prawnych, w których właściwe organy administracji i sądy będą oceniały w/w skuteczność w kontekście przesądzania ewentualnych uprawnień i obowiązków, wynikających z zawarcia małżeństwa (np. w związku próbą objęcia małżonka ubezpieczeniem zdrowotnym). Każdorazowo organ administracji lub sąd decydować będzie o tym, czy skutki zawartego za granicą małżeństwa są możliwe do pogodzenia z podstawowymi zasadami porządku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej.

(ii) Wadliwie uznał Wojewoda, iż dokonaniu przedmiotowej transkrypcji sprzeciwiałyby podstawowe zasady porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (o czym mowa w art. 107 pkt 3 ustawy).

Za tego rodzaju podstawową zasadą porządku publicznego nie może być postrzegany sam przepis ustawowy, zawierający przesłanki do zawarcia małżeństwa w Polsce, tj. art. 1 § 1 KRiO. Jak podkreśla się w doktrynie, nie jest podstawą do zastosowania klauzuli porządku publicznego sama niezgodność przepisów prawa polskiego z prawem obcym, umożliwiającym zawarcie związku małżeńskiego bez względu na płeć nupturientów. Jak wskazuje [...] Wojewoda (Małżeństwa jednopłciowe i związki partnerskie w polskim rejestrze stanu cywilnego, Studia Prawno- Ekonomiczne, t. CIII, 2017, s. 138), różnice w porządkach prawnych są naturalne, a współczesnego prawnika, który z problemami transgranicznymi styka się obecnie coraz częściej, powinna cechować otwartość na rozwiązania występujące w innych systemach prawnych. Chodzi o to, by okoliczność, że określona instytucja nie występuje w prawie własnym, nie powodowała zamykania oczu na jej funkcjonowanie gdzie indziej. W przypadku związków nieznanych prawu polskiemu, takie zamykanie oczu lub nawet otwarta negacja zagranicznych konstrukcji może rodzić negatywne skutki i to na kilku płaszczyznach. Po pierwsze może prowadzić do błędnej oceny statusu prawnego osób, które zmieniły swój stan cywilny, zawierając (legalnie) określony związek za granicą. Po wtóre, całkowite pomijanie zdarzeń prawnych mających miejsce pod rządami innego prawa może negatywnie rzutować na współpracę z państwami, o których regulacje chodzi. Argumentacja [...] Wojewody jest spójna z argumentami przedstawionymi we wskazanym wyżej uzasadnieniu projektu ustawy - odnotowanie informacji o zawartym związku partnerskim lub małżeństwie osób tej samej płci tworzy niewątpliwie pełniejszy obraz sytuacji prawnej osoby, która ten związek zawarła, nie stanowiąc przy tym zagrożenia dla polskiego systemu rejestracji stanu cywilnego (tak też [...] Wojewoda..., s. 142).

W celu prawidłowego zastosowania klauzuli porządku publicznego organ powinien wskazać na wartości, które zagrożone są transkrypcją zagranicznego aktu urodzenia, a nie wyłącznie treść przepisów polskiego prawa rodzinnego. Wojewoda zastosował klauzulę porządku publicznego automatycznie, nie podejmując nawet próby zważenia wartości, tj. czy pierwszeństwa w niniejszym postępowaniu należy udzielić interesom skarżących - ich prawu do poszanowania życia rodzinnego i potrzebie odzwierciedlenia faktu zawarcia przez nich małżeństwa w rejestrze stanu cywilnego, czy też innym wartościom, które pozostają z interesem skarżących sprzeczne.

(iii) Odmowa dokonania transkrypcji aktu małżeństwa Skarżących stanowi naruszenie ich prawa do poszanowania życia rodzinnego, gwarantowanego m.in. art. 47 Konstytucji i 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Do takiego wniosku doszedł Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku w sprawie Orlandi i inni przeciwko Włochom z dnia 14 grudnia 2017 r. (skarga nr 26431/12 ).

Zdaniem Sądu Najwyższego, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka powinno być uwzględniane przy interpretacji prawa polskiego (postanowienie SN z 11 stycznia 1995 roku, sygn. III ARN 75/95). Podobne stanowisko wielokrotnie zajmował Trybunał Konstytucyjny, wskazując na istnienie obowiązku "wzięcia pod uwagę" standardów sformułowanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (np. wyroki z 12 maja 2011 r., sygn. P 38/08 i z 20 listopada 2012 r., sygn. SK 3/12). Polska jest bowiem stroną Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, która jako ratyfikowana umowa międzynarodowa, zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, a zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji, ma pierwszeństwo przed ustawą .

Transkrypcja aktu małżeństwa wydaje się niewielkim kosztem, które ponosi państwo w celu zapewnienia częściowego uznania związku osób tej samej płci i zrealizowania obowiązku wynikającego z Konwencji.

(iv) Odmowa dokonania transkrypcji aktu małżeństwa wyłącznie z tego powodu, że jako małżonkowie są w nim wskazani dwaj mężczyźni, stanowi także przejaw dyskryminacji ze względu na orientację seksualną zakazanej art. 32 ust. 1 Konstytucji i art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

(v) Sam obowiązek władz publicznych udzielenia szczególnej ochrony małżeństwu jako związkowi kobiety i mężczyzny z art. 18 Konstytucji nie przesądza o niemożności udzielenia ochrony prawnej w różnych formach związkom osób tej samej płci. Co więcej, sądy już wielokrotnie udzielały ochrony prawnej związkom osób tej samej płci - np. poprzez uznanie, że osobą pozostającą we wspólnym pożyciu z najemcą jest osoba połączona z nim więzią uczuciową, fizyczną i gospodarczą, także osoba tej samej płci (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 65/12) czy poprzez uznanie za osobę pozostającą we wspólnym pożyciu partnera tej samej płci w rozumieniu art. 115 § 11 Kodeksu karnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt I KZP 20/15).

(vi) W najlepszym interesie Skarżących jest odzwierciedlenie w rejestrze stanu cywilnego faktu zawarcia przez nich za granicą małżeństwa. Osoba, której dane figurują w publicznym rejestrze, ma prawo oczekiwać, aby informacje o niej były prawdziwe i aktualne oraz aby jej stan cywilny we wszystkich państwach, w których przebywa, był niezmienny (por. [...] Wojewoda..., s. 151).

Skarżący wielokrotnie składają oświadczenia, w których deklarują dwój stan cywilny pod groźbą odpowiedzialności karnej (przykładowo składając wniosek o wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym czy wniosek o udzielenie kredytu). Pozostają oni zatem w stanie niepewności co do rzeczywistego statusu ich związku - w Polsce nie zakwestionowano bowiem prawdziwości ich aktu małżeństwa, ponieważ zarówno Polska, jak i Wielka Brytania, ratyfikowały Konwencję znoszącą wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych, sporządzoną w Hadze w dniu 5 października 1961 r. (Dz. U z 2005 r. Nr 112, poz. 938). Co więcej, skarżący mogą posługiwać się aktem małżeństwa w postępowaniach przed organami administracji i sądami, zagraniczne akty stanu cywilnego mają bowiem taką samą moc prawną, jak polskie akty stanu cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. III CZP 58/12).

(vii) Odzwierciedlenie w rejestrze stanu cywilnego faktu zawarcia za granicą małżeństwa służy także interesowi społecznemu. Zdaniem [...] Wojewody konieczność odzwierciedlania faktu zawarcia za granicą związku małżeńskiego przez osoby tej samej płci uzasadniona jest m.in. tym, że wszelkie typy relacji rodzinnoprawnych, wpływające - zgodnie z prawem dla nich właściwym - na stan cywilny jednostki objętej polskim systemem rejestracji, powinny być w tym systemie należycie odnotowane, nawet jeśli są nieznane prawu polskiemu ([...] Wojewoda..., s. 139). Autor następnie przekonuje, że umieszczenie w polskim rejestrze informacji o zagranicznym związku partnerskim nie oznacza przyznania mu skutku na terytorium RP ani też nie świadczy o przychylności polskiego ustawodawcy wobec takich związków. Jest to jedynie urzędowa informacja o tym, że związek został zawarty zgodnie z prawem określonego państwa i że przynajmniej w państwie pochodzenia wywołuje on skutki prawne ([...] Wojewoda..., s. 142). Wreszcie [...] Wojewoda widzi w otwarciu polskiego rejestru na wskazane wyżej informacje realizację interesu publicznego - jeżeli bowiem w polskim rejestrze stanu cywilnego nie odnotuje się informacji o fakcie zawarcia związku małżeńskiego za granicą, osoba zawierająca ten związek będzie mogła uzyskać zaświadczenie o pozostawaniu stanu wolnego i ponownie zawrzeć związek małżeński z inną osobą w Polsce lub za granicą i dopuścić się bigamii. Osoba pozostająca w związku małżeńskim nieodnotowanym w polskim rejestrze mogłaby ponadto starać się o różnego rodzaju świadczenia, ulgi i przywileje przysługujące osobom stanu wolnego ([...] Wojewoda..., s. 151-152).

V. W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z dnia [...] października 2018 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była ocena dopuszczalności przeniesienia do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji, na zasadach określonych w art.104 ust.1 i ust.5 Prawa o aktach stanu cywilnego - zagranicznego dokumentu stanu cywilnego w postaci aktu małżeństwa zawartego za granicą przez osoby tej samej płci. Sąd zobligowany jest podzielić stanowisko organów obu instancji, że w sytuacji, w której polski porządek prawny nie przewiduje możliwości zawierania tego rodzaju związków małżeńskich w RP, pozytywne rozpatrzenie wniosku Skarżących, tj. transkrybowanie przedmiotowego zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, stałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (art.107 pkt 3 p.a.s.c.). Okoliczność ta uniemożliwia dokonanie w/w transkrypcji. W tej sytuacji skargi nie można było uwzględnić.

2. W myśl art. 104 ust. 1 ustawy zagraniczny dokument stanu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji, co stanowi konsekwencję przewidzianej w art. 1138 k.p.c. zasady, w myśl której zagraniczne dokumenty urzędowe (a więc także akty stanu cywilnego) mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Dowodowa moc nie zależy od wpisania dokumentu do polskich ksiąg stanu cywilnego. Zagraniczny akt stanu cywilnego dowodzi bowiem, że dane zdarzenie miało miejsce i wywołuje skutki prawne zgodnie z regułami przewidzianymi dla danego systemu prawa. Nie oznacza to jednak, że na gruncie prawa polskiego, moc dowodowa tego dokumentu może wywoływać taki sam skutek, co polski akt stanu cywilnego, a więc dokumentować zaistnienie określonego zdarzenia przy wykorzystaniu polskiego dokumentu urzędowego. Jeśli bowiem treść zagranicznego aktu stanu cywilnego jest sprzeczna z istniejącym w Polsce porządkiem prawnym, zachodzi wówczas przesłanka do odstąpienia od stosowania zasady równoważnej mocy dowodowej zagranicznego aktu stanu cywilnego, czego podstawę stanowi art. 7 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe, wyrażający tzw. klauzulę porządku publicznego, według którego, prawa obcego nie stosuje się, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej i o czym wprost stanowi także art. 107 p.a.s.c.

Stosownie do art.104 ust.5 ustawy transkrypcja jest obligatoryjna, jeżeli obywatel polski, którego dotyczy zagraniczny dokument stanu cywilnego, posiada akt stanu cywilnego potwierdzający zdarzenia wcześniejsze sporządzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego lub ubiega się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL.

Zgodnie z art. 107 pkt 3 ww. ustawy kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Inaczej rzecz ujmując, zaistnienie sprzeczności co do skutków prawnych, jakie dokumentuje akt stanu cywilnego między porządkiem krajowym i zagranicznym, wyklucza dokonanie transkrypcji, w celu uniknięcia sytuacji, kiedy polski akt stanu cywilnego dokumentowałby zdarzenie zaistniałe na gruncie innego prawa, niemogące jednak kształtować sytuacji prawnej danej osoby czy osób w świetle polskiego porządku prawnego. Wskazana wcześniej klauzula porządku publicznego wyznacza zatem barierę w swobodnym posługiwaniu się zagranicznym dokumentem stanu cywilnego z uwagi na poszanowanie wartości chronionych na gruncie prawa krajowego, rozumianych jako podstawowe zasady tego porządku, czyli fundamentalne zasady ustroju społeczno - politycznego, a więc zasady konstytucyjne, ale także naczelne reguły rządzące poszczególnymi gałęziami prawa.

3. Istota sprawy sprowadza się do konieczności przesądzenia następujących kwestii: a) czy sytuacja Skarżących wypełnia hipotezę art.104 ust.5 ustawy, a jeżeli tak, to - b) czy do przewidzianej w tym przepisie transkrypcji obligatoryjnej może co do zasady znaleźć zastosowanie art.107 pkt 3 ustawy, a jeżeli tak, to - c) czy transkrypcję do aktów stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci należy uznać, na zasadzie art.107 pkt 3 ustawy, za sprzeczną z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej już z tej racji, iż polski porządek prawny nie przewiduje możliwości zawierania związków małżeńskich przez osoby tej samej płci. W ocenie Sadu na wszystkie w/w pytania należy odpowiedzieć twierdząco.

ad. a) Z przepisu art.104 ust.5 ustawy wynika, iż transkrypcja jest obligatoryjna dla obywatela polskiego w trzech przypadkach, gdy: 1) posiada akt stanu cywilnego potwierdzający wcześniejsze zdarzenie, sporządzony w Polsce i żąda dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, 2) ubiega się o wydanie polskiego dokumentu tożsamości, 3) ubiega się o numer PESEL.

W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy p.a.s.c. wskazano w odniesieniu do pkt 1 w/w regulacji, że "Intencją ustawodawcy jest zapewnienie, aby obywatel polski, dla którego w Rzeczypospolitej Polskiej sporządzono akt stanu cywilnego, a który posiada później sporządzone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej akty stanu cywilnego, transkrybował te akty w celu zapewnienia ciągłości wiedzy o tej osobie w rejestrach państwowych, jeżeli osoba ta zamierza podtrzymywać swój związek z krajem. Odnotowanie wszystkich zdarzeń podlegających rejestracji (urodzenia, małżeństwa, zgony) dotyczących takich osób będzie miało istotny wpływ na referencyjność rejestrów państwowych, co w konsekwencji umożliwi zwolnienie obywateli polskich od przedkładania odpisów aktów stanu cywilnego w sprawach załatwianych przed organami administracji publicznej (np. w zakresie występowania o dokumenty tożsamości), aktualność danych widniejących w polskich rejestrach wyeliminuje źródło potencjalnych, poważnych problemów związanych z identyfikacją obywateli przez te organy.".

W świetle powyższego sytuacja, w której obaj Skarżący posiadają sporządzone w Polsce akty stanu cywilnego, potwierdzające wcześniejsze zdarzenia (tj. posiadają sporządzone w Polsce akty urodzenia) i jednocześnie żądają dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego (tj. żądają transkrybowania do polskich akt stanu cywilnego aktu małżeństwa zawartego za granicą) co do zasady wypełnia hipotezę w/w art.104 ust.5 pkt 1 ustawy.

ad. b) W ocenie Sądu samo literalne brzmienie art.104 ust.5 ustawy nie daje dostatecznie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy zawarte tam sformułowanie "transkrypcja jest obligatoryjna" ma oznaczać, że: a) na organie ciąży automatyczny obowiązek dokonania transkrypcji, o ile zajdzie któraś z trzech wymienionych tam sytuacji (z czym miałoby się łączyć wykluczenie możliwości stosowania przez organ art.107 pkt 3 ustawy), b) wspomnianą obligatoryjność należy rozumieć wyłącznie jako nałożenie na obywatela polskiego obowiązku wystąpienia o transkrypcję (w zadeklarowanym przez ustawodawcę celu zapewnienia ciągłości wiedzy o tej osobie w rejestrach państwowych), o ile zajdzie któraś z trzech wymienionych w przepisie sytuacji, co w żadnym razie nie zwalnia organu ze stosowania art.107 pkt 3 ustawy. Zdaniem Sądu właściwsza jest ta druga wykładnia, która w oczywisty sposób zapewnia niezbędne wyważenie pomiędzy realizacją w/w bezspornie postulatu zapewnienia ciągłości wiedzy o obywatelu polskim, dotyczącej jego stanu cywilnego, a zapobieganiem wprowadzaniu do obiegu prawego takich zagranicznych aktów stanu cywilnego, które należałoby kwalifikować jako sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem Sądu konkluzji co do braku możliwości stosowania art.107 pkt 3 p.a.s.c. do spraw, o których mowa w art.104 ust.5 ustawy, nie można wywodzić np. z przywołanego przez pełnomocniczkę Skarżących wyroku NSA z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2552/16, publ. cbois, uznającego dopuszczalność transkrybowania aktu urodzenia dziecka dwóch kobiet. Abstrahując w tym kontekście od faktu, iż we w/w sprawie chodziło o inną sytuację spośród trzech wymienionych w art.104 ust.5 ustawy niż zachodząca w sprawie niniejszej, a dodatkowo w grę wchodziła ochrona praw dziecka i dyrektywa działania na korzyść tych praw, stwierdzić należy, iż ostatecznie NSA dokonał oceny dopuszczalności w/w transkrypcji obligatoryjnej w kontekście art.107 pkt 3 ustawy (przesądzając tym samym legalność stosowania takiego kryterium). NSA stwierdził wprawdzie w pewnym fragmencie rozważań, że "W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa takie działanie, aby poprzez klauzulę porządku publicznego, odmawiać transkrypcji ze względu na porządek publiczny (transkrypcja fakultatywna z art. 107 pkt 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego) i tym samym nie realizować obowiązku wynikającego z ustawy (transkrypcja obligatoryjna z art. 104 ust. 5 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego)...", to jednak ostatecznie skonkludował, że "W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, odnosząc się wyłącznie do realiów niniejszej sprawy, że obowiązek transkrypcji wskazany w art. 104 ust. 5 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, realizowany wyłącznie w celu ochrony praw dziecka poprzez umożliwienie mu poświadczenia jego tożsamości nie stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (zasadami porządku publicznego) - /podobnie TSUE w wyroku z 5 czerwca 2018 r. w sprawie C-673/16 Coman/.".

W świetle powyższych uwarunkowań badanie przez orzekające w niniejszej sprawie organy, czy dokonaniu transkrypcji, której zażądali Skarżący, nie stoi na przeszkodzie okoliczność, o której mowa w ar.107 pkt 3 p.a.s.c. (sprzeczność transkrypcji z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej) było uzasadnione.

ad. c) Przepis art. 107 pkt 3 ustawy obliguje kierownika urzędu stanu cywilnego do odmowy dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Ocena, czy przepis ten winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, wymaga rozważenia następujących kwestii:

Zgodnie z art. 18 Konstytucji RP małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo pozostają pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem sporu w doktrynie prawa jest to, czy zapis ten należy traktować jako jednoznaczne ustalenie przez normodawcę konstytucyjnego różnopłciowej (heteroseksualnej) definicji małżeństwa, wykluczającej dopuszczalność wprowadzenia do porządku prawnego związków małżeńskich nieheteroseksulanych (por. Leszek Garlicki "Komentarz do art.18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej" publ. LEX oraz powołane tam piśmiennictwo), czy też jako uregulowanie dotyczące wprawdzie pewnych aspektów małżeństwa różnopłciowego (tj. objęcie go szczególną ochroną i opieką), niemniej w żadnym wypadku nie wykluczające dopuszczalności wprowadzenia do systemu prawa regulacji ustawowych, umożliwiających zawieranie związków małżeńskich o charakterze nie heteroseksualnym (por. Ewa Łętowska – np. "Kultura liberalna" 2017/07/10, dostępne w internecie).

Odnotować należy, iż na gruncie sprawy podobnej do obecnie rozpatrywanej Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1112/16, publ. cbois, stanął na gruncie rygorystycznej wykładni art.18 Konstytucji RP, korespondującej z pierwszym ze w/w stanowisk.

Zdaniem Sądu, nawet ewentualne zgodzenie się ze Skarżącymi, iż: (-) z art.18 Konstytucji wynika nie tyle konstytucyjne rozumienie instytucji małżeństwa, a wyłącznie gwarancja objęcia szczególną ochroną i opieką państwa instytucji małżeństwa różnopłciowego, (-) co do zasady zatem przepis ten nie zabrania ustawodawcy zwykłemu zinstytucjonalizowania statusu związków jednopłciowych - nie stanowiłoby wystarczającej przesłanki do wywodzenia w obecnym stanie prawnym, iż transkrypcja, której zażądali Skarżący, jest dopuszczalna.

Wbrew ocenie skargi przyjąć należy, iż rozstrzygające znaczenie w tym zakresie ma kształt obowiązującego ustawodawstwa zwykłego, wykonującego normy konstytucyjne, tj. fakt iż polski prawodawca w oczywisty sposób nie zdecydował się na ustanowienie rozwiązań opartych na tej wykładni art.18 Konstytucji, na gruncie której stoją Skarżący, czego czytelnym wyrazem są przepisy działu I Tytułu I Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wyraźnie stanowiące, że małżeństwem jest związek kobiety i mężczyzny. Sytuacja ta obliguje do uznania, iż: (-) w obecnym stanie prawnym nie istnieje możliwość zawierania w RP związków małżeńskich pomiędzy osobami tej samej płci, (-) rezultat skonsumowania przez ustawodawcę zwykłego art.18 Konstytucji RP, tj. dopuszczenie możliwości zawierania wyłącznie małżeństw różnopłciowych należy uznać, z racji wagi tej materii, za jedną podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art.107 pkt 3 p.a.s.c.

W świetle powyższych założeń uznać należy, że dokonanie do polskich akt stanu cywilnego transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci prowadziłoby to do zrównania skutków dowodowych zagranicznego aktu stanu cywilnego z polskim dokumentem urzędowym i zastąpienia zagranicznego aktu stanu cywilnego polskim dokumentem stanu cywilnego dla dokumentowania faktu zawarcia małżeństwa, mimo że związek małżeński zawarty poza terytorium Polski byłby niezgodny z polskim porządkiem prawnym. To zaś prowadziłby w swej istocie do obejścia obowiązujących w Polsce regulacji dotyczących zawierania małżeństwa. I choć wpis w rejestrze stanu cywilnego ma charakter ewidencyjny, a nie prawotwórczy, to jednak odmowa transkrypcji przeciwdziała naruszeniu obowiązującej zasady porządku prawnego wynikającej z art. 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w myśl której małżeństwo zawierane jest między mężczyzną i kobietą, w ten sposób, że nie dozwala, by w rejestrze tym figurował wpis małżeństwa zawartego niezgodnie z porządkiem prawnym obowiązującym na terytorium Polski.

Powyższe względy przesądzają o zasadności powołania się przez orzekające w sprawie organy na przeszkodę do uwzględnienie żądania Skarżących, o której mowa w art.107 pkt 3 p.a.s.c. (sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej).

Sąd nie podzielił tym samym stanowiska Skarżących, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, jak również art. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych, w ten sposób, że organy administracji nie uszanowały określonej w powyższym przepisie ustawy zasadniczej hierarchii źródeł prawa i dokonały wykładni art. 18 Konstytucji RP, w zakresie rozumienia instytucji małżeństwa, przez pryzmat przepisów niższej rangi. Przepisy mających w tym przypadku zastosowanie zarówno ustaw, jak i aktów podustawowych dopełniają bowiem swoją treścią ramy wyznaczone przepisem konstytucyjnym, a więc trudno, by z tej okoliczności wywodzić jakąkolwiek sprzeczność.

Podsumowując, w polskim porządku prawnym istota małżeństwa, któremu państwo udziela opieki i ochrony została określona w art. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w ślad za dyspozycją art. 18 Konstytucji RP. Jest to zatem aktualnie taki stosunek prawny, którego podmiotami mogą być wyłącznie kobieta i mężczyzna posiadający zdolność do zawarcia małżeństwa, a więc wymóg różnopłciowości stanowi przesłankę merytoryczną małżeństwa. Tak rozumiane pojęcie małżeństwa ma z kolei zastosowanie także w innych gałęziach prawa niż prawo rodzinne, dlatego przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, jak również rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego odnoszą się do małżeństwa jako związku osób różnej płci. W konsekwencji tylko małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny może być w świetle obowiązujących obecnie przepisów zarejestrowane w formie aktu stanu cywilnego – wpisu o małżeństwie w rejestrze stanu cywilnego (art. 2 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego). Wobec tego zagraniczny dokument stanu cywilnego, jakim jest akt małżeństwa może podlegać transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego tylko wtedy, gdy jako małżonków wskazuje kobietę i mężczyznę. W innym przypadku, jak miało to miejsce choćby w niniejszej sprawie, gdy akt małżeństwa wymienia małżonków jednej płci (mężczyzn), transkrypcja jako sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP jest niedopuszczalna, a wymóg wskazania we wzorze aktu jako małżonków kobiety i mężczyzny znajduje tym samym swoje uzasadnienie w przepisach obowiązujących ustaw.

4. Nie można podzielić zapatrywania skargi, iż odmowa żądanej transkrypcji narusza art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Skarżący twierdzą, że na skutek jego błędnej wykładni uznano, iż prawo do rejestracji w krajowych rejestrach stanu cywilnego związku małżeńskiego zawartego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie stanowi emanacji prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Otóż w przepisie tym przewidziano, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji, a ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa jest niedopuszczalna z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę. Ale przepisu tego nie można interpretować, czy stosować w oderwaniu od innych postanowień Konwencji, w szczególności zaś w oderwaniu od art. 12. W jego treści, w sposób niebudzący wątpliwości przewidziano, że mężczyźni i kobiety w wieku małżeńskim mają prawo do zawarcia małżeństwa zgodnie z ustawami krajowymi regulującymi korzystanie z tego prawa. Oznacza to, że w powoływanym przez Skarżących akcie normatywnym, będącym także elementem polskiego porządku, nie przyznano a priori mężczyznom i kobietom prawa do zawierania związków małżeńskich z osobami tej samej płci, pozostawiając zagadnienie regulacji instytucji małżeństwa i jego zawarcia ustawodawstwom krajowym. Nie ulega wątpliwości, że prawo do zawarcia związku małżeńskiego, czy też związku partnerskiego przez pary jednopłciowe jest w dalszym ciągu prawem ewoluującym, co do którego nie istnieje jeszcze powszechna akceptacja i zgoda na jego wprowadzenie w ramach poszczególnych porządków prawnych. Z tego właśnie względu art. 12 Konwencji pozostawił państwom układającym się margines swobody co do przyznania, na gruncie prawa krajowego, prawa do prowadzenia życia rodzinnego w ramach instytucji małżeństwa lub związku partnerskiego przez pary jednopłciowe. W ocenie sądu art. 8 Konwencji nie określa zatem obowiązku pozytywnego uznania prawnego i ochrony związków tej samej płci przez dane państwo. Wbrew twierdzeniom Skarżących, na rzecz odmiennej wykładni tego przepisu nie mogą świadczyć powołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Trzeba bowiem zważyć, że zostały one wydane w związku z oceną sytuacji w konkretnym kraju, z uwzględnieniem społecznej akceptowalności dla potrzeby przyznania prawa do instytucjonalnej formy związków osób jednopłciowych, na tle której władze określonego państwa, w ocenie Trybunału, miały się dopuścić przekroczenia granic posiadanej swobody. Nie można jednak twierdzić, że sytuacja w Polsce jest tożsama, a prawo do zinstytucjonalizowania małżeństwa, nie tylko jako związku osób różnopłciowych, ale także osób jednej płci jest prawem ukształtowanym i powszechnie akceptowalnym, tak w społeczności międzynarodowej, jak też w społeczności krajowej.

Sąd wprawdzie zauważa istotną ewolucję w tym zakresie, zwłaszcza w odniesieniu do coraz powszechniejszej akceptacji dla zinstytucjonalizowania jednopłciowych związków partnerskich, to dostrzega jednocześnie stosunkowo duży opór społeczny, by związki takie określać mianem małżeństwa z wszystkimi tego konsekwencjami.

Z tego względu nie można było uznać, by te pojedyncze, wymienione w skardze orzeczenia, miały zasadniczo zmieniać dotychczasowe orzecznictwo Trybunału, które nie kwestionuje swobody państw do kształtowania dostępu do związków małżeńskich dla par osób tej samej płci, uznając nawet, że związki takie mieszczą się w pojęciu “życia rodzinnego" na równi ze związkiem dwóch osób różnej płci. Jednakże Trybunał zauważa, jak i Sąd rozstrzygający sprawę, że Konwencja o Ochronie Praw Człowieka nie nakłada na państwo obowiązku wydania zezwolenia na zawarcie małżeństwa parze osób tej samej płci, że to władze krajowe są umocowane do tego, aby ocenić i wyjść naprzeciw potrzebom społeczeństwa w tym zakresie, mając na uwadze fakt, że instytucja małżeństwa ma głęboko zakorzenione konotacje społeczne i kulturowe, różniące się znacznie pomiędzy społeczeństwami. Z tych względów Trybunał wywodzi, że w tego rodzaju sytuacji nie można stwierdzać naruszenia art. 12 (prawo do zawarcia małżeństwa) oraz artykułu 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z artykułem 8 (prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego) Konwencji (wyrok ETPCz z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie Schalk i Kopf przeciwko Austrii, powoływany także przez Skarżących). Ponadto, nawiązując jeszcze do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji, Sąd chce podkreślić, że odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa nie stanowi ingerencji w prawo do życia rodzinnego i prywatności członków rodziny skarżącego. Stwierdzenie braku przesłanek dokonania transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego nie podważa bowiem i nie ogranicza możliwości pełnego korzystania z prawa do życia rodzinnego oraz poszanowania prywatności, a brak możliwości posługiwania się polskim aktem stanu cywilnego pozostaje bez związku z faktycznym korzystaniem z tych praw.

5. Nie można podzielić zarzutu skargi, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, ustanawiającego zasady równości wobec prawa i niedyskryminacji. Sąd w całej rozciągłości podziela przy tym pogląd wyrażony orzecznictwie, iż "zapewnienie korzystania bez dyskryminacji z praw i wolności może dotyczyć praw bezwzględnie przyznanych, a więc oczywistych, należnych, a nie dopiero ewoluujących i podlegających kształtowaniu w niektórych społeczeństwach. Należy przyznać, że prawo do instytucjonalnej formy związku osób jednej płci istotnie ewoluuje, a więc znane jest coraz większej liczbie porządków prawnych, jednakże nie jest prawem powszechnym, oczywistym co do formy, przyznanym przez prawo Unii Europejskiej czy ratyfikowaną umowę międzynarodową. Stąd brak uregulowania tej kwestii w obowiązującym porządku prawnym nie może być przesłanką do uznania naruszenia zakazu dyskryminacji" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2017 r., IV SA/Wa 1893/17, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

6. Nie mogło wpłynąć na wynik niniejszej sprawy orzecznictwo sądów administracyjnych, uznające za dopuszczalną transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, pomimo iż jego treść była determinowana istnieniem małżeństwa pomiędzy osobami tej samej płci (w tym m.in. powołany wcześniej wyrok NSA z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2552/16). W sprawach tych występował bowiem odmienny stan faktyczny, podlegający ocenie z punktu dodatkowych uwarunkowań pranych, które nie miały zastosowania w sprawie niniejszej. Sądy uwzględniały tam wyjątkowy status dziecka, którego dobro jest szczególnie chronione nie tylko przepisami porządku krajowego, ale również prawa międzynarodowego, podkreślając jednocześnie, że rzecz dotyczyła przypadku, kiedy z uwagi na ubieganie się o polski dokument tożsamości lub nadanie numeru PESEL dokonanie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego ma charakter obligatoryjny. W takich okolicznościach, zgodnie z dyspozycją judykatury, transkrypcja zagranicznego aktu miałaby polegać na wpisaniu w jednej z rubryk danych właściwego rodzica, natomiast druga z rubryk (właściwa dla partnera/partnerki rodzica) miałaby pozostać pusta (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2018 r., II SA/Po 1169/17, a także wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2018 r., II OSK 2129/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudno jednak podobny zabieg wyobrazić sobie w odniesieniu do aktu małżeństwa, bez niezbędnych zmian legislacyjnych, skoro powyższy dokument świadczy o zawarciu związku między dwiema konkretnymi osobami, a nie jedną znaną i drugą anonimową.

7. Co do zasady nie można odmówić trafności spostrzeżeń skargi co do potrzeby realizacji powoływanego już postulatu kompletności rejestru stanu cywilnego, tj. dążeniu do tego aby rejestr ten obejmował wszystkie wymienione w p.a.s.c. zdarzenia, dotyczące stanu cywilnego obywatela polskiego, niezależnie od tego, czy miały one miejsce na terenie RP, czy też za granicą. Postulat ten, jak już wskazano wcześniej, nie ma jednakże znaczenie bezwzględnie priorytetowego w zestawieniu z ochroną podstawowych zasad porządku prawego, o której mowa w art.107 pkt 3 p.a.s.c.

8. W świetle powyższych rozważań, Sąd nie podzielił zasadności podniesionych w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego, uznając że organy administracji zinterpretowały te przepisy prawidłowo, a w konsekwencji prawidłowo je również zastosowały. Sprawa została wyjaśniona w sposób należyty i jasny, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, a sporządzone przez organy administracji decyzje odpowiadały obowiązującemu prawu. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności wskazanych w skardze art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 15 i art. 11 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.