Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 864/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1; art. 145a; art. 145b par 1; art. 149; art. 148; art. 7; art. 77; art. 9
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2019 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z "(...)" stycznia 2020 r., nr "(...)"Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "(...)" (dalej "SKO w "(...)"") utrzymało w mocy własne postanowienie z "(...)" września 2019 r., nr "(...)"odmawiające wznowienia postępowania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z "(...)" listopada 2013 r., nr "(...)"Starosta "(...)"stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] listopada 2013 r. licencji nr "(...)" wydanej w dniu[...] marca 2004 r. przedsiębiorcy R. J. (dalej "Skarżący", "Wnioskodawca") i nakazał zwrotu ww. licencji i wpisów na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

Pismem z 10 kwietnia 2019 r. Wnioskodawca wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z "(...)" listopada 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Starosta "(...)", wydając ww. decyzję naruszył art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE, bowiem nie poinformował Wnioskodawcy o naruszeniach określonych w art. 3 i nie wyznaczył terminu na ich uregulowanie. Podkreślił również, że wpis w CEIDG okazał się fałszywy a organ usunął wpis, nie informując o tym Wnioskodawcy. Nawiązując do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie VI SA/Wa 1157/14 wskazał, że jest nieprawomocny.

Postanowieniem z "(...)" września 2019 r. SKO w "(...)"odmówiło Wnioskodawcy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty "(...)"z "(...)" listopada 2013 r. W uzasadnieniu, odnosząc się do twierdzenia, że "wpis okazał się fałszywy", Kolegium wskazało, że ostatni wpis do CEIDG dotyczący R. J. dokonano [...] stycznia 2017 r. (wpis dotyczył działalności związanej z cofniętą licencją), natomiast ostatni wpis dotyczący działalności Przewóz Towarów R. J. dokonano w dniu 5 marca 2019 r. (dotyczył on nadania numeru REGON), w dniu 4 marca 2019 r. dokonano zmian dat we wpisie (wpis nie dotyczył działalności związanej z cofniętą licencją).

Wskazując powyższe SKO w "(...)"stwierdziło, że żaden z ww. wpisów nie wystąpił w terminie 1 miesiąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.

Organ podkreślił jednocześnie, że wskazane przez Wnioskodawcę rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nie stanowi przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 kpa oraz, że wbrew twierdzeniom Wnioskodawcy wyrok w sprawie VI SA/Wa 1157/14 jest prawomocny od 25 kwietnia 2015 r.

Pismem z 7 października 2019 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z "(...)"września 2019 r. Odwołując się do treści art. 145 § 3 kpa wskazał, że o rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1071/2009 r. dowiedział się 9 kwietnia 2019 r. i następnego dnia złożył wniosek o wznowienie. Podkreślił, że na likwidację firmy albo jej upadłość powinien zgodzić się Sąd Rejonowy w "(...)", co oznacza, że decyzja wydana została bez uzyskania stanowiska innego organu (art. 145 pkt 6 kpa). Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu bowiem organ nie powiadomił go o zakończeniu zbierania dowodów (art. 145 pkt 4 kpa) a zgromadzone w sprawie dowody okazały się fałszywe (art. 145 pkt 1 kpa). Podkreślił, że w jego ocenie, nie ma żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że zawieszał lub likwidował działalność gospodarczą.

Rozpoznając ponowienie sprawę SKO w "(...)", działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie z "(...)" września 2019 r. W uzasadnieniu postanowienia z "(...)" stycznia 2020 r. Kolegium odwołało się m.in. do postanowienia SKO w "(...)"z [...] lutego 2017 r., nr "(...)", którym utrzymało w mocy postanowienie SKO w "(...)"z "(...)" listopada 2016 r., nr "(...)"odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty "(...)"z "(...)" listopada 2013 r. oraz decyzji SKO w "(...)"z "(...)" lutego 2017 r., nr "(...)", którą to utrzymało w mocy decyzję SKO w "(...)"z "(...)" listopada 2016 r., nr "(...)"odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty "(...)". Kolegium podkreśliło jednocześnie, że w przedmiocie wygaśnięcia licencji nr "(...)" wydanej przedsiębiorcy, R.J. orzekał już WSA w Warszawie, który nie dopatrzył się naruszenia prawa i wskazał, że wygaszenie licencji było prawidłowe.

Zdaniem SKO w "(...)"podnoszona przez Wnioskodawcę okoliczność zapoznania się w dniu 9 kwietnia 2019 r. z treścią rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 oraz złożenie w dniu następnym wniosku o wznowienie postępowania nie ma wpływu na niniejszą sprawę, gdyż naruszenie ww. rozporządzenia nie stanowi przesłanki umożliwiającej wznowienie postępowania.

Kolegium podkreśliło również, że nie jest prawdą, że na likwidację firmy lub jej upadłość powinien zgodzić się Sąd Rejonowy w "(...)". Wskazało, że w przedmiotowym postępowaniu chodziło o wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG na skutek zawieszenia działalności powyżej 24 miesięcy od dnia [..] grudnia 2010 r. Powyższy skutek wynikał z przepisów prawa tj. art. 34 ust. 2 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, miał charakter bezwzględny i nie zależał od zgody żadnego organu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z [...] stycznia 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazał, że naruszenie postępowania polega na pozbawieniu Skarżącego prawa do wykonywania działalności gospodarczej poprzez odmowę wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Sądu I instancji w sprawie VI SA/Wa 1157/14, co z kolei narusza art. 176 Konstytucji RP.

Podkreśla, że wpis do CEIDG został wykreślony bez pisemnego wezwania i wyznaczenia 30 dodatkowych dni na złożenie wniosku o wznowienie działalności na co wskazuje art. 34 ust. 2 pkt 3ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Nawiązując do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1071/2009 stwierdza, że wbrew twierdzeniom organu ma ono znaczenie dla sprawy, bowiem w jego treści nie ma pojęcia "stwierdzenie wygaśnięcia".

Oświadcza również, że w sprawie brak jest potwierdzenia przyjęcia przez organ wniosku o zawieszenie działalności gospodarczej oraz, że organ nie wydał decyzji w tym przedmiocie. Podkreślił, że nie likwiduje działalności gospodarczej oraz, że zrezygnował z zawieszenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a i 145b § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony (za wyjątkiem przesłanki określonej w pkt 4 tego przepisu). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy tj. rozstrzygnięciem przewidzianym w art. 149 kpa. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania, jest w pierwszej kolejności – w ramach badania, czy spełnia on warunki formalne – ocena, czy wniosek dotyczy postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji (postanowienia), czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 i 145a lub 145b kpa oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 kpa. W przypadku uznania, że spełnione zostały ww. przesłanki, wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 kpa (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać postanowienie, którym odmówi wznowienia postępowania – na podstawie art. 149 § 3 kpa.

Na gruncie niniejszej sprawy, jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania Skarżący wskazał art. 145 § 3 kpa.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przepisy art. 145 § 2 i § 3 kpa nie stanowią samodzielnej podstawy wznowienia postępowania i powinny podlegać wykładni wspólnie z § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu (por. wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2019 r., III SA/Lu 257/19 – Legalis nr 2263909).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1); decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2).

Długość i datę początkową biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ustawodawca określił w art. 148 § 1 i 2 kpa wskazując, że data ta rozpoczyna bieg w dniu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.

Jak wynika z orzecznictwa zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Strona musi zatem udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1954/11, LEX nr 1139818).

Dokonując oceny zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, organ powinien rozpatrzeć cały materiał dowodowy i dopiero na jego podstawie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero bowiem moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania rozpoczyna bieg terminu złożenia podania o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2019 r., II SA/Gd 127/19 – Legalis 1973822).

Sąd w pełni akceptuje tezę, że to na osobie, która składa wniosek o wznowienie postępowania ciąży obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Powyższe nie oznacza jednak, że organ jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie. W doktrynie wskazuje się, że obowiązek ten spoczywa na organach obu instancji (por. E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 200; podobnie wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046, por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., I OSK 463/11, LEX nr 1145113).

We wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego Wnioskodawca wskazuje m.in., że dowody w oparciu o które organ wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia licencji okazały się fałszywe. Nie wskazuje natomiast, kiedy powziął informację o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania z tej przyczyny.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniającego, które pozwalałoby na ustalenie kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Ocenę w tym zakresie organ oparł jedynie na analizie wpisów w CEIDG odnoszących się do przedsiębiorcy R. J. i stwierdził, że żaden z tych wpisów nie wystąpił w terminie 1 miesiąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzając powyższe Kolegium nie wezwało Wnioskodawcy do wskazania konkretnej daty, z którą ten wiąże wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania.

Sąd podkreśla, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 9 kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok NSA z 12 września 2013 r., II OSK 919/12 – dostępny w CBOSA).

Tymczasem, dwukrotnie podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z "(...)" listopada 2013 r. SKO w "(...)"nie wezwało Skarżącego do przedstawienie dowodów na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a zatem zaniechanie organu w tym zakresie niewątpliwie miało wpływ na sytuacje prawną strony postępowania administracyjnego.

Stwierdzone przez Kolegium uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania Sąd uznał za co najmniej przedwczesne.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 16 września 2019 r. wydane zostały z naruszeniem art. 148 § 1 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa oraz art. 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium pouczy Wnioskodawcę o ciążącym na nim obowiązku uzupełnienia wniosku w zakresie zachowania terminu wynikającego z treści art. 148 § 1 kpa i jeżeli w wyniku postępowania wstępnego stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, zobowiązane będzie wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art.135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.