Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 927/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4, pkt 22 lit.a, lit.h, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92a ust. 1-6, art. 92c
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 23, art. 27, art. 34
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr BP. [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) decyzją z [...] lutego 2017 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 4, pkt 22 lit. a, lit. h, art. 33 ust. 1, art. 87 ust 2, art. 92a ust. 1-6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1907 z późn. zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.3., lp. 6.1.4., lp. 6.1.5, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d, art. 23, art. 27, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L z 2014 r., poz. 60, s. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 165/2014), lit. f, ust. 20 załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21, dalej: rozporządzenie nr 3821/85), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (dalej: skarżący, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: [...]WITD, organ I instancji) z [...] września 2016 r., Nr [...]o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 9.000 zł.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Mercedes o nr rejestracyjnym [...]w [...] na trasie S8. Pojazdem kierował [...] prowadzący działalność pod firmą [...]. Powyższe ustalenia udokumentowano protokołem kontroli nr [...]z dnia [...] kwietnia 2016 r. Protokół ten strona podpisała bez zastrzeżeń

Wspomnianą decyzją z dnia [...] września 2016 r. [...]WITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł wskutek stwierdzenia naruszeń: wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymagalnego sprawdzenia okresowego badania kontrolnego lub kalibracji; nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy.

Pismem z [...] października 2016 r. strona wniosła odwołanie od decyzji [...]WITD, podnosząc ,że pojazd kupiono wyłącznie dla celów hobbystycznych. Przejazd odbywał się bez ładunku oraz nosił cechy niehandlowego przewozu drogowego nie pozostającego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Z kolei zamontowany w pojeździe tachograf posiadał aktualną kalibrację nie budzącą wątpliwości co do prawidłowości jego pracy, choć z nie mającym wpływu na pracę tego urządzenia nieaktualnym parametrem identyfikacji pojazdu.

W związku z powyższym, strona wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie postępowania.

W powołanej na wstępie decyzji z [...] lutego 2017 r., GITD przywołał przepisy u.t.d. (art. 92a ust. 1, 2, 6, art. 92c ust. 1, art. 4 pkt 22 lit. a i h) regulujące kwestie odpowiedzialności za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego i zwolnienia się od tej odpowiedzialności.

Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, ujętego w lp. 1.3. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD odwołał się do definicji niezarobkowego przewozu drogowego sformułowanej w art. 4 pkt 4 u.t.d. Doszedł do wniosku, że przewozem na potrzeby własne jest każdy przewóz drogowy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający warunki zawarte w art. 4 pkt 4 u.t.d. wykonywany pojazdem lub zespołem pojazdów, którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosi co najmniej 3,5 tony.

W myśl art. 87 u.t.d., podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany obowiązany jest mieć przy sobie, m.in. wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 u.t.d. czyli potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł na podstawie lp. 1.3. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc powyższe uregulowania do przeprowadzonej kontroli, GITD wyjaśnił, że z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] obejmującą numery PKD: 45.20.Z-Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, 45.11.Z- Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Z faktury wynika, że kontrolowany pojazd został zakupiony na rzecz przedsiębiorcy. Oznaczało to, że przewóz drogowy pozostawał w ścisłym związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Strona, kierująca pojazdem podczas kontroli oświadczyła, że przejazd wykonywała z miejsca zakupu pojazdu do bazy w [...].

Organy ustaliły, że [...]nie figuruje w ewidencji firm, które uzyskały zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, jak i w ewidencji firm, które uzyskały zaświadczenie na wykonywanie krajowych przewozów drogowych rzeczy.

Organ odwoławczy stwierdził, że przejazd wykonywany [...] kwietnia 2016 r. spełniał cechy niezarobkowego przewozu drogowego. Przejazd wykonywany był przez samego przedsiębiorcę, który legitymował się tytułem prawnym do kierowanego przez siebie pojazdu.

Organ II instancji, opierając się na materiale dowodowym, nie podzielił stanowiska strony, że przejazd był dokonywany tylko ciągnikiem siodłowym, gdyż zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy przystosowany do przewozu rzeczy. Nie zaakceptował też, przejazd miał cechy niehandlowego przewozu drogowego niepozostającego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą bądź że został zakupiony wyłącznie dla celów hobbystycznych.

Dlatego GITD uznał, że kara z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.

Co do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego badania kontrolnego lub kalibracji sankcjonowanego przez lp. 6.1.4. załącznika nr 3 u.t.d., GITD stwierdził, że strona nie miała możliwości dokonania kalibracji tachografu, gdyż po raz pierwszy wykonywała przejazd skontrolowanym pojazdem. W ocenie organu II instancji wystąpiła przesłanka z art. 92c ust. 1 u.t.d., to jest strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Dlatego należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną w tym zakresie i odstąpić od nałożenia kary w wysokości 1.000 zł za naruszenie z lp.6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy podzielił opinię [...]WITD co do spowodowania przez stronę naruszenia z lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Polegało ono na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy.

Organ drugoinstancyjny stwierdził, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie nr 3821/85, a w chwili orzekania, po dniu 2 marca 2016 r., już rozporządzenie nr 165/2014. Odwołując się do art. 27 ostatnio powołanego rozporządzenia, GITD podniósł, że kierowca nie może posiadać więcej niż jedną własną imienną kartę kierowcy. Karta ta nie może być uszkodzona i nie może minąć termin jej ważności. W dniu, w którym prowadzony jest pojazd, od chwili jego przejęcia do zakończenia dziennego okresu pracy, kierowca stosuje kartę kierowcy lub wykresówkę, zgodnie z art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Konsekwencją omawianego rozwiązania jest lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., który karą 1000 zł sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy.

W tej sprawie podczas kontroli strona nie posiadała karty kierowcy. Zostało także ustalone, że karta taka nigdy nie została skarżącemu wydana. Podczas kontrolowanego przejazdu strona ręcznie rejestrowała jazdę na tarczy tachografu analogowego, chociaż pojazd był wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące.

W tej sytuacji GITD uznał, że nałożenie kary w wysokości 1.000 zł na podstawie lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. było uzasadnione.

Organ I instancji stwierdził także naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, ujęte w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy zauważył jednakże, że opisywane naruszenie znajdowało swoje źródło w art. 15 rozporządzenia nr 3821/85, a obecnie w art. 34 rozporządzenia

nr 165/2014. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który karą w wysokości 5.000 zł sankcjonuje omawiane naruszenie.

Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia [...]WITD, że strona w dniu [...] kwietnia 2016 r. prowadziła skontrolowany pojazd i nie logowała w tachografie imiennej karty kierowcy. W ten sposób nie rejestrowała za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności.

Jednakże, zdaniem GITD, skoro z przepisów prawa wynika obowiązek posiadania własnej karty kierowcy i rejestrowania na niej wszystkich aktywności, to brak rejestracji aktywności jest skutkiem braku ważnej karty kierowcy. Dlatego nie można było traktować jednego stanu faktycznego jako dwóch naruszeń, gdyż jedno jest następstwem drugiego. Dlatego GITD uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia naruszenia z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. i odstąpił od nałożonej kary w wysokości 1.000 zł.

Organ odwoławczy w zasadzie nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek z art. 92c u.t.d., wyłączających odpowiedzialność wykonującego przejazd. Zauważył, że przeprowadzono postępowanie co do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d.

Zdaniem GITD art. 92b u.t.d. nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie jako odnoszący się wyłącznie do czasu pracy kierowców. Z kolei co do podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., za wyjątkiem naruszenia z lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wskazał, że do pozostałych naruszeń doszło wskutek zaistnienia okoliczności, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Ponadto to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d., jako wywodzący skutki prawne z tego przepisu. Strona zaś nie przedstawiła w trakcie postępowania jakichkolwiek dowodów, które mogłyby obalić ustalenia [...]WITD co do wystąpienia naruszeń opisanych w lp. 1.3., lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Na okoliczności stanowiące podstawę stwierdzenia naruszeń i nałożenia kar pieniężnych strona miała wpływ i mogła je przewidzieć.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że [...]WITD przeprowadził postępowanie z poszanowaniem reguł wyrażonych w k.p.a.

Decyzję tę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...]. Zaskarżył ja w całości. Zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na jego treść:

I. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się tym, że GITD poprzez niewłaściwą absorbcję ustaleń dokonanych przez organ I instancji wydał decyzję bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, kwalifikując poddany kontroli przejazd do kategorii niezarobkowego przewozu drogowego wykonywanego przez przedsiębiorcę (art. 4 pkt 4 u.t.d.) wyłącznie na podstawie tego, iż (a) skarżący wpisany jest do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, (b) skarżący prowadził kontrolowany pojazd i jest jego właścicielem, (c) kontrolowany pojazd został nabyty w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez zbadania celu kontrolowanego przejazdu i braku ustalenia, czy cel ten odpowiada prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w sytuacji, gdy skarżący podnosił, że przejazd miał charakter niehandlowy i niezwiązany z działalnością gospodarczą,

II. art. 80 w zw. z art. 76 k.p.a. polegającym na niewłaściwej ocenie dowodu z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. i wykroczeniu ponad osnowę dokumentu, poprzez stwierdzenie, iż z dokumentu protokołu kontroli wynika, że kierowca w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy wykonywał przejazd kontrolowanym pojazdem, podczas gdy treść protokołu nie zawiera takich stwierdzeń.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

I. art. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 u.t.d. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że dla zakwalifikowania przejazdu jako przewozu na potrzeby własne wystarczające jest wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach zakupionym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez osobę, która jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, bez konieczności badania celu przejazdu i ustalenia, czy przejazd związany jest z realizacją usługi przewozowej, czy przejazd ten odpowiada celom prowadzonej działalności gospodarczej, tj. czy przewóz ten ma charakter służebny w stosunku do podstawowej działalności i pozostaje z nią w korelacji;

II. art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 27, art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przejazd realizowany w dniu [...] kwietnia 2016 r. pojazdem prowadzonym przez skarżącego wykonany był z naruszeniem przepisów, tj. bez ważnej karty kierowcy w przypadku, gdy przejazd będący przedmiotem kontroli miał charakter niehandlowy, w stosunku do którego przepisy dotyczące czasu pracy kierowców, w tym rejestru czasu pracy kierowcy nie znajdują zastosowania.

W konsekwencji wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego od organu odwoławczego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga [...] nie zasługuje na uwzględnienie.

Wymaga zauważenia, że podczas kontroli kwestionowanej decyzji kierowano się zasadą, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

W skardze podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów materialnych.

W ocenie Sądu najpierw należało określić zasady wykonywania przejazdów przez pojazdy ciężarowe. Przepis art. 1 ust. 1 u.t.d. stanowi, że ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania m.in.: krajowego transportu drogowego (pkt 1), niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3). Natomiast w myśl

art. 3 ust. 1 u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (pkt 2).

Z powołanych przepisów wynika więc, że co do zasady każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podlega regulacji u.t.d. Natomiast wyliczenie w art. 3 ust. 1 u.t.d. wyłączeń spod zakresu przedmiotowego u.t.d. stanowi katalog zamknięty (numerus clausus) i nie podlega rozszerzeniu. Oznacza to, że ustawa ma zastosowanie do wszystkich przewozów drogowych, których nie można zaklasyfikować do przewozów wymienionych w art. 3 ust. 1 u.t.d. O tym, czy w konkretnym przypadku znajdują zastosowanie przepisy u.t.d. decyduje przede wszystkim charakter wykonywanego przewozu

(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 735/15, opubl. Lex nr 2168859; z dnia 19 lipca 2017 r.,

sygn. akt II GSK 2728/15, opubl. Lex nr 2349779).

Skoro przewóz drogowy wykonywany pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t podlega regulacji u.t.d., to może przybierać postać transportu drogowego - art. 4 pkt 3 u.t.d. (transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (lit. a) oraz działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy – lit. b) bądź niezarobkowego przewozu drogowego - art. 4 pkt 4 u.t.d. (niezarobkowy przewóz drogowy czyli przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych).

Stanowisko to znajduje także oparcie w definicji przewozu drogowego wyrażonej w art. 4 pkt 6a u.t.d., zgodnie z którą przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006.

W przypadku transportu drogowego do jego podjęcia i wykonywania przewoźnik musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, zgodnie z art. 5 u.t.d. albo licencję w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 5b ust. 2 u.t.d.).

Natomiast, z mocy art. 33 ust 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W ust. 2 wspomnianego art. określono przypadki przewozów drogowych, w których wyłączono obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm.);

3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Należy zauważyć, że istnieje nie tylko obowiązek uzyskania wspominanych wyżej dokumentów, ale posiadania podczas kontroli wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypisu z licencji przez kierowcę wykonującego transport drogowy (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.) albo wypisu zaświadczenia podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne (art. 87 ust. 2 u.t.d.).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, było bezsporne, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2016 r. [...]nie posiadał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji, ani zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Ponadto jak wynika z dokumentacji fotograficznej (k. - 1-2 akt adm.), dowodu rejestracyjnego (k. - 3-4 akt adm.), protokołu przesłuchania skarżącego jako strony (k. – 5-6 akt adm.), protokołu kontroli (k.. - 8 akt adm.) skarżący kierował samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej 11,99 t (w skrócie: dmc). Nie był to tylko ciągnik siodłowy, jak sugerowała strona w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., a cały pojazd. Właścicielem tego samochodu był skarżący (bezsporne). Samochód ten skarżący zakupił dla [...] (por. faktura VAT nr [...], k. – 21 akt adm.). W dniu kontroli skarżący kierował samochodem i prowadził go z miejsca zakupu do swego miejsca zamieszkania i równocześnie miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (por.: protokół kontroli drogowej, przesłuchanie skarżącego jako strony). [...] prowadzi działalność gospodarczą: Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek pod nazwą [...] (por.: wypis z CEiIDG, k. – 11 akt adm.).

Z porównania wielkości dmc – 11,99 t samochodu z zapisem art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. wynikało, że przewóz kierowanym przez stronę samochodem nie był wyłączony spod uregulowań u.t.d.

Natomiast pozostałe okoliczności, że samochodem kierował skarżący, samochód został zakupiony przez skarżącego na jego firmę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, samochodem tym przemieszczał się z miejsca jego zakupu w [...] do swojego miejsca zamieszkania/bazy firmy (nie przewoził żadnych towarów) świadczyły, że strona wykonywała przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Dlatego zgodnie z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 4 u.t.d. skarżący powinien był uzyskać, a następnie posiadać podczas przeprowadzanej kontroli zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Dotyczyło to nawet jednokrotnego przewozu i to bez ładunku. Wspomniane okoliczności oraz fakt, że w samochodzie był zamontowany tachograf czyli urządzenie mające umożliwić stosowanie rozporządzenia nr 165/2014 dotyczącego aktywności w transporcie drogowym, w myśl art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 165/2014 oraz rozporządzenia nr 561/2006 w pojazdach użytkowanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy (art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014), świadczyły, że przewóz ten nie miał ani charakteru hobbystycznego, ani handlowego. Z przepisu art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że przepisów tego aktu nie stosuje się do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Warunkiem wyłączenia od stosowania przepisów rozporządzenia

nr 561/2006 jest m.in. "niehandlowy" charakter przewozu rzeczy. Niehandlowy przewóz w żaden sposób nie jest związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego tj. przewozu na potrzeby własne. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy skarżący wykonywał zadanie przewozowe związane (pomocniczo) z działalnością gospodarczą. W konsekwencji przepisy rozporządzenia nr 561/2006 miały w przedmiotowej sprawie zastosowanie, a strona zobowiązana była do przestrzegania wszelkich obowiązków nałożonych na przewoźników przedmiotowym rozporządzeniem.

Wobec powyższego organy prawidłowo zakwalifikowały przejazd skarżącego jako przejazd stanowiący przewóz na potrzeby własne. Skoro skarżący nie posiadał i nie okazał zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, to na mocy lp. 1.3 załącznika do u.t.d. prawidłowo została nałożona nań kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.

Na marginesie należy nadmienić, że organ popełnił błąd twierdząc, że rozporządzenie nr 165/2014 nie miało jeszcze zastosowania w momencie kontroli, a dopiero w późniejszej fazie. Opinia ta nie jest zasadna, gdyż kontrola pojazdu została przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2016 r., a owo rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r., na mocy art. 48 tego aktu. Mimo tego błędu GITD jednak zastosował prawidłowe przepisy rozporządzenia nr 165/2014.

Skoro wobec poczynionych ustaleń, prawidłowe było stanowisko organu, że skarżący wykonywał przewóz na potrzeby własne, to powinien był mieć nie tylko zamontowany tachograf w pojeździe (co zresztą miał), ale i go używać, do czego była potrzebna własna, ważna karta kierowcy. Należy zwrócić uwagę na motyw 4 Preambuły do rozporządzenia nr 165/2014, według której w pojazdach, do których ma zastosowanie rozporządzenie nr 561/2006 (na mocy art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 lit.a rozporządzenia nr 561/2006 ma ono zastosowanie do przewozu drogowego, oznaczającego każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy) należy instalować tachografy.

Jednocześnie w tym samym motywie Preambuły znalazła się wskazówka co do wyłączeń spod stosowania rozporządzenia nr 165/2014. I tak niektóre pojazdy powinny być wyłączone z zakresu stosowania tego rozporządzenia, mianowicie pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy, które to pojazdy są używane wyłącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy.

Opisane wytyczne, w tym wyłączenia, zostały wyrażone w art. 3 rozporządzenia nr 165/2014.

Jak już podnoszono, przewóz skarżącego nie podpadał pod żadne z wyłączeń wskazanych w art. 3 rozporządzenia nr 165/2014, odwołującego się do wyłączeń wyszczególnionych w rozporządzeniu nr 561/2006.

Dalej, skoro tachograf ma służyć do weryfikacji zgodności działania m.in. z rozporządzeniem nr 561/2006 (art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2014), to do rejestracji wymaganych danych w odniesieniu do kierowcy wymagana jest karta kierowcy, na której są zapisywane wymagane wiadomości (art. 2 lit. a i d w zw. z rozdziałem V – Karta kierowcy rozporządzenia nr 165/2014). Przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 stanowi, że kierowca ma obowiązek stosowania wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Było bezsporne, że skarżący podczas kontroli ani posiadał karty kierowcy, a tym samym nie mógł jej stosować. Jazdę rejestrował ręcznie na tarczy tachografu czyli w sposób przewidziany do stosowania jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 (oddalenie się od pojazdu i brak możliwości rejestracji), art. 37 rozporządzenia nr 165/2014 (wadliwe działanie urządzeń rejestrujących). Żadnej z tych okoliczności nie stwierdzono w niniejszej sprawie.

Stąd prawidłowe było stanowisko organu odnośnie nałożenia kary pieniężnej na podstawie lp. 6.1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonującego naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące przez kierowcę nie posiadającego własnej, ważnej karty kierowcy w wysokości 1.000 zł.

Należy zauważyć, że skarżący wiedział o konieczności zapisywania danych dotyczących tego przejazdu, skoro jazdę rejestrował ręcznie na tarczy tachografu analogowego.

Wobec powyższego kary w łącznej wysokości 9.000 zł nałożone na skarżącego przez GITD, wskutek przeprowadzonej kontroli w dniu [...] kwietnia 2014r., były prawidłowe.

Przechodząc do oceny samego prowadzenia postępowania i jego wyników, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Organ zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, rozpatrzył go w całości, co następnie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

Przypomnieć należy, że zgodnie z jednymi z naczelnych zasad procedury administracyjnej, organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić

w sposób wyczerpujący całokształt materiału dowodowego na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jednocześnie, według

art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć należy, że protokół kontroli drogowej, będący podstawowym dowodem w sprawie o stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, zapewnia możliwość przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń, bowiem jest on dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Ustawa o transporcie drogowym w dokładny sposób reguluje kwestie sporządzania protokołu z kontroli, a także uprawnienia oraz czynności inspektora podczas kontroli. Składają się na nie, zgodnie z art. 72 – 73 u.t.d. m.in.: wstęp do pojazdu, kontrola dokumentów i urządzeń kontrolno - pomiarowych, żądanie od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych i ustnych wyjaśnień, okazanie dokumentów, jak również obowiązki kontrolowanego podmiotu (w tym przypadku kierowcy) mające umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie ww. czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 74 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor ma obowiązek sporządzenia protokołu kontroli, który winien zostać podpisany przez kontrolującego i kontrolowanego oraz, do którego kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który następnie stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Protokół kontroli obrazuje bowiem stan faktyczny, który później jest trudny do odtworzenia, co wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie (vide: wyroki WSA w Warszawie: z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2318/08, z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1723/09, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też należy uznać, iż podpisanie przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie. Przy tym wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 74 ust. 2 u.t.d. kierowca ma prawo odmówić podpisania protokołu, co powinno być odnotowane w protokole kontroli wraz ze wskazaniem przyczyny odmowy. Ponadto kontrolowany może również wnosić zastrzeżenia do protokołu kontroli. Przyjęcie wykładni przeciwnej,

Przyjęcie wykładni przeciwnej co do mocy dowodowej protokołu kontroli doprowadziłoby do znacznego skomplikowania i przedłużenia postępowania w tego rodzaju sprawach, a także powodowałoby trudność ustalenia stanu faktycznego sprawy istniejącego w momencie kontroli pojazdu.

Przy ocenie protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad procesowych. Należy zauważyć, że podczas tej kontroli [...] został przesłuchany jako strona. Dlatego odwoływanie się przez organ do ustaleń kontroli należało rozumieć jako opieranie się na wszystkich dokumentach uzyskanych i sporządzonych podczas tejże kontroli. Skarżący, prawidłowo pouczony o uprawnieniach procesowych zarówno protokół kontroli, jak i protokół jego przesłuchania podpisał bez zastrzeżeń (k. – 5-6, 7-8 akt adm.).

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia, podnoszonych przez stronę, przepisów: art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. ani też innych przepisów postępowania.

Sąd także podzielił argumentację GITD co do braku podstaw do wyłączenia odpowiedzialności strony. Przepis art. 92b u.t.d. jako dotyczący naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku,\ nie miał w niniejszej sprawie zastosowania.

Natomiast co do przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć), uzasadnione jest stanowisko, że udowodnione naruszenia były wynikiem co najmniej lekkomyślności skarżącego będącego jednocześnie przedsiębiorcą i kierowcą. Strona, na której ciążył obowiązek wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialność zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodów ani nie przedłożyła, ani nie wskazała żadnych dowodów wpływających na wyłączenie/ograniczenie jej odpowiedzialności.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.