Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 261/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1 i 2, art. 93 ust. 4, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), znak (...), działając na podstawie art. 93 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", postanowił zaopiniować pozytywnie stanowiący załącznik do postanowienia, wstępny projekt podziału nieruchomości gruntowej, będącej przedmiotem współwłasności A. S. w ¼ części, J. S. w ¼ części i D. D. w ½ części położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków – obręb W., działka nr (...) na następujące działki gruntu: 1) (...) o przybliżonej powierzchni 0,0204 ha – pod drogę publiczną; 2) (...) o przybliżonej powierzchni 0,2580 ha; 3) (...) o przybliżonej powierzchni 0,2780 ha, ze względu na jego zgodność z uchwałą w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Organ I instancji wskazał, że ze względu na uzasadnioną potrzebę wydzielenia gruntu pod inwestycję celu publicznego – drogę publiczna – wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości gruntowej, położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obręb W., działka nr (...) o pow. 0,5564 ha stanowiącej współwłasność A. S. w ¼ części, J. S. w ¼ części i D. D. w ½. Celem podziału jest wydzielenia działki gruntu przeznaczonej pod drogę publiczną lokalną 1.KDL, której przebieg i szerokość zostały określone na rysunku załączonym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent podniósł, że niezbędność podziału wynika z zamiaru budowy w jej pasie drogowym kanalizacji sanitarnej w ramach inwestycji: "Budowa kanalizacji sanitarnej dla Osiedla W., etap V, ulica T., J.", która będzie realizowana przez "A" Sp. z o.o. w K.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. D. podnosząc, że narusza ono interesy współwłaścicieli nieruchomości nr (...). W piśmie przesłanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca wskazała, iż Miasto K., nie uwzględniło w swoim budżecie środków na budowę przedmiotowej drogi. Należy zatem domniemywać, iż wymieniona w Postanowieniu Prezydenta Miasta K. droga nigdy nie powstanie, dlatego niecelowym jest podział nieruchomości gruntowej naruszający interesy współwłaścicieli i prawo własności. Zdaniem skarżącej istnieją inne możliwości lokalizacji budowy kanalizacji sanitarnej w pasach drogowych istniejących dróg. Jako nieuzasadnioną, w ocenie skarżącej uznać należało potrzebę wydzielenia gruntu pod inwestycję celu publicznego – drogę publiczną, w związku z wyłącznym zamiarem budowy w jej granicach kanalizacji sanitarnej przez "A".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...), działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia (...) listopada 2014 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczyło treść art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyjaśniając, że z uwagi na jego treść obowiązkiem wójta (burmistrza albo prezydenta miasta) jest pozytywne zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości, o ile jest on zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości nie rozstrzyga o podziale nieruchomości, stąd wszelkie inne kwestie, które wykraczają poza ustalenie zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, nie są na tym etapie postępowania badane i rozstrzygane. Sama zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Następnie Kolegium wskazało, że z uwagi na uzasadnioną potrzebą wydzielenia gruntu pod inwestycję celu publicznego – drogę publiczną, w związku z zamiarem budowy w jej granicach kanalizacji sanitarnej przez "A", w dniu (...) października 2014 r. z urzędu, na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości gruntowej położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obręb W., działka nr (...) o powierzchni 0,5564 ha, w celu wydzielenia działki gruntu przeznaczonej pod drogę publiczną lokalną 1.KDL, na podstawie uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. Zgodnie z powołaną powyżej uchwałą, dla projektowanych do wydzielenia działek gruntu: (...), (...) i (...), obowiązuje następujące przeznaczenie: 1) działka (...) – KDL (tereny drogi publicznej lokalnej); 2) działka (...) – MN (tereny przeznaczone dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz KDD (tereny przeznaczone pod drogi dojazdowe); 3) działka (...) – R (tereny przeznaczone na cele gospodarki rolnej) oraz MN (tereny przeznaczone dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Równocześnie w planie miejscowym dopuszczono możliwość dokonania podziałów nieruchomości, zgodnie z liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu, niezależnie od ustaleń szczegółowych, określających parametry nowych działek budowlanych (§ 11 ust. 1 pkt 1 uchwały), przy czym szerokość w liniach rozgraniczających, drogi publicznej klasy drogi lokalnej 1.KDL (ulic: T. i J.), jest zmienna, zgodnie z rysunkiem planu i stanem istniejącym (§ 18 ust. 4 pkt 3 uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Kolegium wyjaśniło, że celem podziału jest wydzielenie gruntu niezbędnego do realizacji inwestycji celu publicznego – budowy drogi publicznej, o przebiegu i szerokości określonej na rysunku planu liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania, wyznaczającymi przestrzeń publiczną w zakresie komunikacji drogowej. Niezbędność podziału nieruchomości wynika z zamiaru budowy w jej pasie drogowym kanalizacji sanitarnej, w ramach inwestycji: "Budowa kanalizacji sanitarnej dla osiedla W., etap V, ulica T., J.", która będzie realizowana przez "A". Wyodrębniona, w granicach działki gruntu (...), przestrzeń publiczna w zakresie komunikacji drogowej, wchodzi w skład projektowanej drogi publicznej lokalnej 1.KDL, o szerokości określonej w § 18 ust. 4 pkt 3 uchwały w sprawie planu miejscowego.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że nie podległa w niniejszej sprawie analiza realizacja skonkretyzowanych ustaleń planu miejscowego na projektowanych do wydzielenia działkach gruntu: (...) i (...), ponieważ podział nieruchomości, zgodnie z przebiegiem linii rozgraniczającej tereny o różnym przeznaczeniu jest dopuszczalny, niezależnie od ustaleń szczegółowych, definiujących parametry nowo wydzielanych działek budowlanych, na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podział nie ingeruje również w żaden z terenów funkcjonalnych, gdyż nie rozstrzyga o sposobie zagospodarowania wydzielonych w ten sposób działek gruntu.

Kolegium podniosło wreszcie, że ocena zgodności podziału z planem zagospodarowania przestrzennego nie może wykraczać poza jego ustalenia, co oznacza, że w ramach tego postępowania nie mogą być brane pod uwagę inne elementy, mające związek z ustaleniami na które wskazywała skarżąca.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. D. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, ze szczególnym naruszeniem prawa własności.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedłożona propozycja podziału działki sprawa wrażenie wyboru przypadkowego – brak jest bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego do przeprowadzenia podziału nieruchomości, celem przeprowadzenia zadań ogólnospołecznych (budowy kanalizacji sanitarnej), w sytuacji, gdy w pobliżu znajdują się już drogi, w których budowa sieci kanalizacyjnej jest możliwa bez konieczności dokonywania zmian własnościowych. Skarżąca wyraziła opinię, że wszelkie zmiany dotyczące możliwości dopuszczenia realizacji tego typu inwestycji winny były zostać poprzedzone negocjacjami z właścicielami, gdyż tylko wówczas nie będą miały formy arbitralnej i jednostronnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 20 lipca 2015 r. skarżąca zwróciła się do sądu o zmianę terminu rozprawy lub zawieszenie postępowania. Wniosek powyższy został uzasadniony treścią pisma Urzędu Miejskiego Wydział Gospodarki Nieruchomościami, w którym zawarto propozycję ugody w sprawie nabycia przez Miasto działki gruntu nr (...).

Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 23 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił uwzględniania wniosku o zmianę terminu rozprawy lub zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania jest kwestia prawidłowości pozytywnego zaopiniowania, wstępnego projektu podziału nieruchomości gruntowej, będącej przedmiotem współwłasności A. S. w ¼ części, J. S. w ¼ części i D. D. w ½ części położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków – obręb W., działka nr (...) na następujące działki gruntu: 1) (...) o przybliżonej powierzchni 0,0204 ha – pod drogę publiczną; 2) (...) o przybliżonej powierzchni 0,2580 ha; 3) (...)o przybliżonej powierzchni 0,2780 ha, ze względu na jego zgodność z uchwałą w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego aktu są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 93 i art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 powołanej powyżej), a w razie braku tego planu – z przepisami odrębnymi (art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami); przy czym zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Z powyższego uregulowania wynika, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości istnieje obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. Postanowienie podjęte w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią, etapem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 195/09, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 128/14, Baza NSA). Z brzmienia powołanego przepisu art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy wywieść wniosek, że postępowania w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie projektu podziału nieruchomości sprowadza się do badania zgodności proponowanego podziału, określonego we wstępnym projekcie podziału, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w przypadku gdy plan taki dla danego obszaru obowiązuje. Równocześnie, w świetle art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. To powoduje, że opiniując zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 107/13, Baza NSA).

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ opiniujący (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) na etapie postępowania opiniującego ma jedynie kompetencje do badania zgodności proponowanego podziału z zapisami planu miejscowego, a jego opinia wyrażona w formie postanowienia dotyczy wyłącznie tych kwestii. W opinii tej nie może on ustosunkować się do wstępnego projektu podziału w innym zakresie niż wskazany w dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomośiami. W szczególności opinia ta nie dotyczy celowości przedsięwzięcia oraz jego skutków prawnych i finansowych. Podkreślić należy, że wydanie opinii w omawianym trybie nie przesądza, iż dojdzie do faktycznego podziału nieruchomości. Innymi słowy, postępowanie w sprawie podziału nieruchomości jest poprzedzone uzyskaniem opinii w zakresie wynikającym z przepisu art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomości. Taką też wykładnię przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt SA/Rz 899/98, OSP 1999, Nr 5, poz. 106, w którym stwierdził, że opiniowanie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest częścią postępowania podziałowego. Innymi słowy, organ opiniujący nie wykracza poza ocenę, czy proponowane do wydzielenia działki gruntu spełniają planistyczne wymogi dopuszczalności ich zagospodarowania na cele określone w planie miejscowym.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że w dniu (...) października 2014 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości gruntowej położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obręb W., działka nr (...) o powierzchni 0,5564 ha, w celu wydzielenia działki gruntu przeznaczonej pod drogę publiczną lokalną 1.KDL, na podstawie uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. Celem podziału było wydzielenie gruntu niezbędnego do realizacji inwestycji celu publicznego – budowy drogi publicznej, o przebiegu i szerokości określonej na rysunku planu liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania, wyznaczającymi przestrzeń publiczną w zakresie komunikacji drogowej.

Jak prawidłowo przyjął zarówno organ I instancji, jak i Kolegium, zgodnie z powołaną powyżej uchwałą, dla projektowanych do wydzielenia działek gruntu: (...), (...) i (...), obowiązuje następujące przeznaczenie: 1) działka (...) – KDL (tereny drogi publicznej lokalnej); 2) działka (...) – MN (tereny przeznaczone dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz KDD (tereny przeznaczone pod drogi dojazdowe); 3) działka (...) – R (tereny przeznaczone na cele gospodarki rolnej) oraz MN (tereny przeznaczone dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). W planie miejscowym dopuszczono możliwość dokonania podziałów nieruchomości, zgodnie z liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu, niezależnie od ustaleń szczegółowych, określających parametry nowych działek budowlanych (§ 11 ust. 1 pkt 1 uchwały), przy czym szerokość w liniach rozgraniczających, drogi publicznej klasy drogi lokalnej 1.KDL (ulic: T. i J.), ustalono jako zmienną, zgodnie z rysunkiem planu i stanem istniejącym (§ 18 ust. 4 pkt 3 uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Sąd podkreśla, że przedstawiony do zaopiniowania projekt podziału nieruchomości obrazujący przebieg i linie rozgraniczającej planowanej drogi lokalnej jest zgodny z dokumentami planistycznymi, w tym z wyrysem z części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k. 11 – 13a akt administracyjnych).

Ponadto, w przedmiotowej sprawie został też spełniony warunek możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Podkreślić bowiem należy, że przedstawiony projekt podziału zapewnia możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, jak również użytkowania działek nr (...), (...) oraz (...) zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. – osiedle W.

Tym samym organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające pozytywne zaopiniowanie przedłożonego projektu podziału nieruchomości.

Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostają przy tym zarzuty dotyczące celowości budowy drogi czy też realizacji inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej. Sąd wskazuje, że zarzuty powyższe w istocie zmierzają do zakwestionowania ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Należy jednak zauważyć, że akt powyższy – jako akt prawa miejscowego – obowiązuje na całym terenie, którego dotyczy. Podważenie jego zapisów nie jest możliwe w postępowaniu dotyczącym zaopiniowania projektu podziału nieruchomości, lecz jest dopuszczalne jedynie na zasadach określonych w przepisach ustawy o samorządzie gminnym.

Odnosząc się do zgłoszonego w piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2015 r. wniosku o zmianę terminu (odroczenia) rozprawy lub zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, podnieść należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wymieniają enumeratywnie okoliczności, w jakich sąd może odroczyć rozprawę (art. 109 oraz art. 110 powołanej powyżej ustawy) oraz zawiesić toczące się postępowanie sądowoadministracyjne (art. 123 – 125 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podnoszona przez skarżącą okoliczność, jaką jest zaproponowana przez Prezydenta Miasta K. ugoda w sprawie nabycia przez Miasto działki gruntu nr (...) nie wyczerpuje żadnej z przesłanek określonych w powołanych powyżej przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest to bowiem okoliczność umożliwiająca odroczenie rozprawy (przesłanki te dotyczą bowiem prawidłowości zawiadomienia o terminie przeprowadzenia rozprawy), czy też zawieszenie postępowania sądowadministracyjnego. W szczególności propozycja ugodowa nie może być traktowana jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie zaopiniowania podziału nieruchomości nie jest uzależniona od wyniku negocjacji dotyczących nabycia przez Miasto działki nr (...). Należy również dodać, że wniosek o zawieszenie postępowania złożyła tylko strona skarżąca, co wyklucza możliwość zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 126 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że prowadząc przedmiotowe postępowanie organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki do pozytywnego zaopiniowania podziału działki nr (...). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.