Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 284/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.107 par. 1, art. 118 par. 1, art. 116
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi M.M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z [...] r., znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] w [...] (dalej: "Naczelnik US") z [...] r., znak [...] [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności M. S., członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, za zaległości podatkowe spółki.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.); dalej: "Ordynacja podatkowa".

Organ odwoławczy wydał decyzję po ustaleniu następującego stanu faktycznego sprawy:

V. G. P. Sp. z o.o. powstała w [...] r., na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego, rep. A [...]. W skład pierwszego zarządu powołani zostali: M. L. V. jako Prezes Zarządu oraz skarżąca jako Wiceprezes Zarządu.

[...] r. zmieniona została nazwa spółki na B. C. P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "B. ") , co zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisem z [...] r.

Decyzją z [...] r. Naczelnik US orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką, za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego.

Decyzją z [...] r. [...] Dyrektor Izby utrzymał

w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

Wyrokiem z [...] r., [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.

Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 211 w zw. z art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak skutecznego doręczenia stronie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz naruszenie art. 138e § 1 w zw. z art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwie uznanie, że pełnomocnictwo szczególne przedłożone przez radcę prawnego M. C. w postępowaniu przed organem I instancji uprawniało go do odbioru decyzji tego organu. Organ II instancji zasadnie zauważył, że pełnomocnictwo przedłożone w postępowaniu przed organem I instancji nie upoważniało wymienionej osoby do składania odwołania od decyzji i konsekwentnie powinien był też uznać, że nie była ona uprawniona do odbioru decyzji organu I instancji. Brak skutecznego doręczenia decyzji oznaczał zarazem, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, zatem niedopuszczalne było wniesienie od niej odwołania do organu II instancji i rozpoznanie takiego odwołania przez ten organ. Mając na uwadze powyższe, WSA stwierdził, że przedwczesne i nieuzasadnione byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Postanowieniem z [...] r. [...] Dyrektor Izby stwierdził niedopuszczalność odwołania z [...] r.

Naczelnik US wydał wymienioną na wstępie decyzję z [...] r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz z B. za zaległości podatkowe spółki z tytułu:

- podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. - w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę - w kwocie [...]zł, obliczonymi na dzień wydania decyzji, oraz kosztami postępowania egzekucyjnego - w kwocie [...]zł,

- podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. - w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami obliczonymi na dzień wydania decyzji - w kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego - w łącznej kwocie [...]zł,

- umarzającą postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu skarżącej wraz z B. za zaległości tej Spółki, z tytułu:

- odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] r. - w łącznej kwocie [...]zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego - w łącznej kwocie [...]zł,

- podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. - w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę, obliczonymi na dzień wydania decyzji – w łącznej kwocie [...]zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego - w łącznej kwocie [...]zł.

Naczelnik US wskazał, że wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie wymienionych w decyzji tytułów wykonawczych. W związku z bezskutecznością postępowania egzekucyjnego zostało ono umorzone postanowieniem z [...] r. [...]

Organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wziął również pod uwagę, że zgodnie z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.

W złożonym odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji

z naruszeniem: art. 118 § 1, art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1, art. 180 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191, art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co doprowadziło do naruszenia art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego; art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k.. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu I i o umorzenie postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby ocenił, że termin płatności zobowiązań podatkowych w sprawie upłynął w czasie pełnienia przez stronę obowiązków Wiceprezesa Zarządu Spółki. Zaskarżona decyzja została wydana w terminie zgodnym z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej (tj. przed [...] r.).

W sprawie występuje przesłanka bezskuteczności egzekucji, ponieważ wierzyciel dysponuje postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność. Spółka stała się niewypłacalna w [...] r., a więc w okresie, gdy nie uregulowała zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. W tej sytuacji winien być zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości. Spółka winna złożyć ten wniosek do [...] r. Skarżąca nie wskazała również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Dyrektor Izby nie podzielił zarzutu, jakoby Naczelnik, US uniemożliwił stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym. Skarżąca ustanowiła w sprawie pełnomocników. Naczelnik US pismem z [...] r. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zawiadomienie zostało doręczone stronie na adres w [...], tj. [...]. [...] r. stawił się w siedzibie organu i zapoznał z aktami G. C., - aplikant radcowski działający z upoważnienia radcy prawnego M. C.. Pismem z [...] r. pełnomocnik strony zwrócił się ponownie o przedłużenie terminu na ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego. [...] r. organ udostępnił G. C. do wglądu materiał dowodowy zebrany w sprawie. Pismem z [...] r. organ odwoławczy zawiadomił pełnomocnika strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Dyrektor Izby nie uznał argumentacji strony, że czyny przestępcze prokurenta spółki mają wpływ na zakres winy oraz odpowiedzialności członka zarządu. Organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały przy tym okoliczności, że A. P. P. pełnił funkcję prokurenta spółki i zdaniem strony funkcję tę pełnił z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie o odpowiedzialności strony za zaległości spółki było możliwe bez oczekiwania na zakończenie postępowania toczącego się wobec A. P.. Inne bowiem są założenia postępowania karnego, którego celem jest ustalenie odpowiedzialności za popełnienie czynu zabronionego polegającego na niekorzystnym rozporządzeniu majątkiem spółki, a inne postępowania podatkowego zmierzającego do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za już istniejące zaległości spółki.

Stanowisko, że organ podatkowy pierwszej instancji nie uwzględnił szeregu czynności mających wpływ na zdolność do określenia możliwości objęcia zakresem odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jest według Dyrektora Izby jedynie subiektywną oceną pełnomocnika strony.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając naruszenie:

- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie przez organ I instancji oraz uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji przez Naczelnika US;

- art 118 § 1 w związku z art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwą wykładnię ponieważ B. nie uiściła podatku dochodowego od osób prawnych oraz osób fizycznych za poszczególne miesiące [...] r. płatnych w formie zaliczek w przypadku podatku od osób prawnych oraz zobowiązania w przypadku podatku od osób fizycznych, a w rezultacie zaległości podatkowe stanowiące początek okresu przedawnienia powstały już [...] r., co doprowadziło do przedawnienia prawa do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z [...].;

- art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwą wykładnię, która sprowadza się do błędnego uznania przez organ II instancji, iż członek zarządu ponosi absolutną odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania spółki w czasie sprawowania funkcji członka zarządu niezależnie od ustaleń w innych toczących się postępowaniach sądowych lub organów administracji publicznej, w szczególności w sytuacji gdy przestępstwo popełnione przez osobę trzecią doprowadziło do niewypłacalności podatnika, co jest okolicznością zawierającą w sobie przesłankę niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu;

- art. 191 Ordynacji podatkowej w postaci wadliwej oceny dokumentu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w perspektywie wpływu toczącego się postępowania karnego na odpowiedzialność skarżącej za zobowiązania spółki; w konsekwencji organ podatkowy niezgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej nie wyjaśnił okoliczności, których przedmiotem jest toczące się postępowanie karne, będące elementem stanu faktycznego sprawy; organ podatkowy nie zweryfikował wskazanej okoliczności, apriorycznie ustalając, iż postępowanie karne nie ma związku

z postępowaniem podatkowym – działanie organu podatkowe niewątpliwie nie wzbudza zaufania do organów podatkowych i stoi w sprzeczności z zasadą z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej;

- art. 124 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego objętego postępowaniem karnym toczącym się w sprawie A. P.; przytoczenie szerokiego orzecznictwa i argumentacji prawnej na poparcie poglądu prawnego o odrębności postępowania karnego i podatkowego w rozumieniu zagadnienia wstępnego nie może być rozumiane jako wyjaśnienie stronie stanu faktycznego, w przypadku, jak organ II instancji w zaskarżonej decyzji bezspornie wskazuje, iż: "A. P., będąc poza kontrolą członków zarządu Spółki działał na jej szkodę, gdyż zawarł umowę obsługi i zarządzania Spółki z przedsiębiorstwem [...] M. l A. L.. Wydatki z tego tytułu generowały obrót, będący poza kontrolą fiskalno-skarbową władz Spółki";w konsekwencji organ II instancji w zaskarżonej decyzji jako element stanu faktycznego wskazuje ustalenia postępowania karnego, jednak nie weryfikuje ich z uwagi na poczynioną apriorycznie i contra legem wykładnię zagadnienia wstępnego, co należy uznać za sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej – organ II instancji poprzestał na ustaleniach organu podatkowego I instancji, nie weryfikując prawidłowości tych ustaleń, naruszając tym samym art. 127 Ordynacji podatkowej;

- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania uzupełniającego, organ podatkowy II instancji wyłącznie powielił ustalenia organu I instancji wraz z przytoczeniem obszernej argumentacji prawnej, bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprzecznie z zasadą prawdy obiektywnej, która wymaga ustalenia przez organ podatkowy wszystkich istotnych dla ustalenia obowiązku podatkowe okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.

Strona wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny uprawniony jest zatem do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdza, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie są zasadne zarzuty dotyczące przedawnienia prawa do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej. Zgodnie z art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, co do zasady nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie jednolicie prezentowany jest pogląd, że termin ten dotyczy wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 13 listopada 2019 r. II FSK 26/18). Należy podkreślić, że obowiązek uiszczania zaliczek, z którym strona zdaje się łączyć termin powstania zaległości podatkowych w sprawie, jest zobowiązaniem podatkowym odrębnym od zobowiązania z tytułu podatku (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r.

II FSK 817/16). Podatnicy są co do zasady obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. (art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r.

o podatku dochodowym od osób prawnych). Stąd termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za [...] r. upłynął z dniem [...] r. Natomiast termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. upłynął z dniem

[...] r. Termin do wydania decyzji przez organ I instancji upływał zatem

z dniem [...] r.

Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianych ustawą za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1)

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania spornych zaległości podatkowych) za zaległości podatkowe spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2).

Powyższe przepisy wprowadzają szczególny rozkład ciężaru dowodu przesłanek związanych z omawianym rodzajem odpowiedzialności podatkowej. Organ podatkowy zobowiązany jest wykazać istnienie przesłanek pozytywnych, tj. pełnienie funkcji członka zarządu w badanym okresie oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Obowiązek wykazania przesłanek negatywnych (tzw. przesłanek egzoneracyjnych) prowadzących do uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności spoczywa natomiast na członku zarządu spółki (por. wyrok NSA z 25 września 2019 r. I FSK 3377/17).

Poza sporem pozostaje, że termin płatności zobowiązań podatkowych w sprawie upłynął w czasie pełnienia przez stronę obowiązków Wiceprezesa Zarządu Spółki, jak również to,

że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Spółka stała się niewypłacalna

w [...] r., a więc w okresie, gdy nie uregulowała zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych. Odnośnie do przesłanek egzoneracyjnych, niekwestionowany jest brak wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Spór koncentruje się natomiast wokół okoliczności niezgłoszenia przez skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, co według skarżącej nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca przesłankę braku winy łączy z działaniami prokurenta na szkodę spółki

i poza kontrolą członków zarządu, które doprowadziły do niewypłacalności spółki. Okoliczność ta ma zawierać w sobie wyłączenie winy w niezgłoszeniu wniosku

o ogłoszenie upadłości. Tymczasem, w obowiązujących przepisach prawa brak jest normy wyłączającej odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej (członka zarządu) z uwagi na brak winy w powstaniu zaległości. Dlatego tocząca się sprawa karna przeciwko prokurentowi pozostaje bez wpływu na wynik postępowania organów podatkowych. W ocenie Sądu, treść przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. wskazuje,

że w zamiarze ustawodawcy, od odpowiedzialności za zaległości podatkowe uwalnia członka zarządu obiektywna i niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie.

Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne (por. wyrok NSA

z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt l FSK 385/11, opubl. CBOiS).

Należy również podkreślić, że charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej osoby prawnej. Stąd członkowie zarządu są uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku Spółki. W sytuacji, gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań, mają obowiązek zgłoszenia wniosku

o upadłość lub otwarcie postępowania układowego (obecnie restrukturyzacyjnego). Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. Taką okolicznością może być

np. obłożna choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości

(por. powoływany już wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 385/11, opubl. CBOIS).Osoba pełniąca funkcję członka zarządu powinna posiadać informacje

o sprawach spółki, w tym w sprawach finansowych. Skarżąca, godząc się na powołanie w skład zarządu, przyjęła na siebie wszelkie związane z tym prawa i obowiązki

(por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., II FSK 817/16). Ne kreuje to, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, absolutnej odpowiedzialności członka zarządu, ale okoliczności wyłączające tę odpowiedzialność winny bezpośrednio łączyć się z niemożnością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (np. z powodu długotrwałej obłożnej choroby tego członka zarządu, czy też pozbawienia wolności), a nie z okolicznościami, które doprowadziły do nieregulowania przez spółkę swoich zobowiązań.

Sąd zgadza się z zatem wnioskiem organu podatkowego, że postępowanie karne

w zakresie podejmowania przez A. P. (byłego prokurenta), działań na szkodę spółki, nie stanowi zagadnienia wstępnego przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, co sprawia, że zarzuty w zakresie nieustalenia stanu faktycznego sprawy są nieuzasadnione.

Przepisy art. 116 Ordynacji podatkowej nie różnicują również odpowiedzialności członków zarządu w zależności od tego, czy rzeczywiście zajmują się sprawami spółki, czy też zajmują w tym względzie postawę bierną.

Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy tym członek zarządu może też zrezygnować

w każdym czasie ze swojej funkcji (art. 202 § 5 i art. 369 § 6 Kodeksu spółek handlowych). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), oznacza też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób w tej spółce zatrudnionych. Członek zarządu, który miał świadomość, iż sprawami spółki faktycznie zajmuje się inna osoba, ponosi ryzyko i odpowiedzialność za nietrafne przedsięwzięcia gospodarcze, czy wręcz działania na szkodę spółki takiej osoby. Oddanie zarządzania spółką osobie spoza zarządu, nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. Jednym z takich obowiązków jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie

w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego,

co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe (por. wyrok NSA

z 19 lutego 2013 r. I GSK 237/12).

Członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (por. wyrok NSA z 25 lipca 2019 r. II FSK 2459/17). Skoro skarżąca wskazuje na problemy w bieżącym monitorowaniu działalności spółki, winna w sposób prawny doprowadzić do zwolnienia stanowiska bądź przedsięwziąć inne kroki prawne, jakich należałoby oczekiwać od osoby dbającej o interesy własne

i zarządzanej spółki.

Zupełnie nieprzekonujące są argumenty skarżącej, że jakiekolwiek jej działanie

w toku toczącego się postępowania karnego mogło zostać uznane za utrudnianie śledztwa. Warto przy tym zwrócić uwagę, że prokurent został wykreślony z KRS [...] r. (co również świadczy o świadomości członków zarządu w zakresie kłopotów finansowych spółki). Natomiast zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa złożono dopiero [...] r.

Zarzut uniemożliwienia skarżącej czynnego udziału w sprawie, aby mógł być podstawą uchylenia decyzji organu, musiałby również przekonująco wykazać konkretny wpływ tego typu naruszenia na wyniku postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie sposób tego stwierdzić. Ponadto Dyrektor Izby pismem z [...] r. zawiadomił skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej wystosował pismo, w którym zawarte są jedynie zarzuty w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz właśnie niezapewnienia stronie przez organ I instancji czynnego udziału w sprawie. Brak przy tym jakiejkolwiek argumentacji w zakresie wpływu ewentualnego naruszenia na wynik sprawy, czy wskazania okoliczności, które na skutek naruszenia nie zostały wzięte pod uwagę.

Nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie zarzut utrzymania w mocy decyzji organu I instancji bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania uzupełniającego. Organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzania takiego postępowania, skoro podziela argumentację organu I instancji, a stan faktyczny sprawy uznaje za dostatecznie wyjaśniony.

Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.