Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 399/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 271, art. 298, art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w E z dnia "[...]"r., nr "[...]", którą określono Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O opłatę stałą w wysokości "[...]" zł za odprowadzenie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, za okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z "[...]"r., nr "[...]", Marszałek Województwa W udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi w O pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr "[...]" E - G, na odcinku od węzła M do mostu nad rzeką O określając, że wody z obszaru ciągu drogi – "[...]" zlewni są wprowadzane do rzeki, ziemi, potoku. Odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z ciągu drogi odbywać się będzie:

- wylotem "[...]" do rzeki B ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]"l/s,

- wylotem "[...]" do rzeki L ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do ziemi (rowu szczegółowego "[...]", W) ze zlewni nr "[...]" o pow.

"[...]"ha w ilości Qmax = "[...]"l/s,

- wylotem "[...]" do ziemi (rowu szczegółowego "[...]", W) ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do rzeki B ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do rzeki B ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do ziemi (rowu szczegółowego "[...]", P) ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do potoku W ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do ziemi (rowu szczegółowego "[...]", G) ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do ziemi (rowu szczegółowego "[...]", G) ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s,

- wylotem "[...]" do rzeki O ze zlewni nr "[...]" o pow. "[...]"ha w ilości Qmax = "[...]" l/s.

Pismem z dnia "[...]"r., stanowiącym informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne nr "[...]", Dyrektor Zarządu Zlewni w E Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: PGWWP lub organ), na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180) oraz art. 63 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2017r. poz.201), ustalił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O (dalej jako: GDDKiA lub skarżąca), za okres "[...]"r. – "[...]"r. opłatę stałą w wysokości "[...]" zł, za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych. Ustalając opłatę organ wskazał, że jej wysokość została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej "[...]" zł, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w pozwoleniu wodnoprawnym "[...]" z "[...]"r w ilości: "[...]" l/s, wynoszącego po przeliczeniu "[...]" m³/s. Wyjaśniono, że opłatę należy uiścić w czterech ratach w wysokości po "[...]" zł

W złożonej od tej informacji reklamacji, GDDKiA podniosła, że opłatę za usługę wodną uiszcza się, stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3a oraz art. 271 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1566, z późn.zm) dalej jako: p.w., za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemu kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych. Wskazano, że w przypadku ustalonej opłaty rocznej naliczonej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z "[...]"r. dotyczącego drogi krajowej "[...]" od węzła M do mostu nad rzeką O odprowadzanie wód następuje wylotami"[...]", gdzie wody opadowe odprowadzane są do ziemi w związku z czym należna opłata winna być ustalona z pominięciem maksymalnej ilości wód pochodzących z tych wylotów.

Skarżoną decyzją z dnia "[...]"r. znak: "[...]", Dyrektor Zarządu Zlewni w E Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego, określił GDDKiA Oddział w O, za okres "[...]"r. – "[...]"r., opłatę stałą w wysokości "[...]" zł za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych.

Organ uznał, że opłatę stałą za usługi wodne ustala się na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, przy czym odnosząc się do złożonej reklamacji wyjaśniono, że wody opadowe i roztopowe są wprawdzie odprowadzane do rowów melioracyjnych lecz następnie są odprowadzane do wód. Wskazano, że GDDKiA korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z "[...]"r. na wprowadzanie do wód: wód opadowych i roztopowych w ilości "[...]" l/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. jest obowiązana ponosić opłatę za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty stałej dokonano w oparciu o art. 271 ust. 4 pkt 1 p.w. oraz § 6 rozporządzenia z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502) dalej jako: rozporządzenie z 22.12.2017r., z którego wynika, że jednostkowa stawka opłaty za odprowadzanie do wód: wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi "[...]"zł za 1m³/s określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzenia odpadów atmosferycznych.

W skardze, złożonej do tut. Sądu, GDDKiA wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego tj.

- art. 16 pkt 65a, art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 270 ust. 1 i ust. 11, art. 271 ust 1 pkt 3a i ust. 4 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1 i 6 prawa wodnego, przez błędną ocenę, i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w tym:

a) że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do określenia skarżącej opłaty stałej za usługi wodne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Marszałka Województwa W z "[...]’r. (dalej jako: pozwolenie z "[...]"r.);

b) że wody opadowe i roztopowe wylotami "[...]"odprowadzane są do wód, w sytuacji, gdy z pozwolenia z "[...]"r. wynika, że wylotami tymi wody opadowe i roztopowe są odprowadzane do ziemi - odpowiednio rowów melioracyjnych szczegółowych;

c) że wskazana w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość wód wyrażona w l/s jest odprowadzana do wód, podczas gdy z tego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że nie wszystkie wyloty dotyczą odprowadzania do wód, gdyż odprowadzają wodę także do ziemi (wylotami "[...]" );

d) że wody opadowe i roztopowe odprowadzane do ziemi (rowu melioracyjnego) wylotami "[...]" następnie są odprowadzane do wód, podczas gdy w pozwoleniu wodnoprawnym jest wyraźne rozgraniczenie na urządzenia służące odprowadzaniu do wód jak i do ziemi, a nadto maksymalna ilość wód opadowych wykazana w pozwoleniu została opisana odrębnie dla każdego z tych sposobów odprowadzania wód.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

a) art. 6, 7, 8, 9, 11, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257, z późn.zm.), dalej jako: k.p.a., przez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, znajdującego uzasadnienie w świetle obowiązującego stanu prawnego oraz nałożenie na skarżącą obowiązku ponoszenia opłaty za usługi wodne, mimo niezaistnienia przesłanek warunkujących ten obowiązek;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie

w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie;

- art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w reklamacji, nie zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz brak wskazania, jaki związek zachodzi pomiędzy tą oceną a treścią rozstrzygnięcia, w tym nieprzedstawienie sposobu wyliczenia wysokości opłaty stałej w odniesieniu do poszczególnych wylotów jak i całości;

- art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. w zw. z art. 273 ust. 8 prawa wodnego, poprzez niedokonanie przez organ pouczenia strony o przysługującym prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz podstawy do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie praw pomocy, stanowiącym obligatoryjne elementy decyzji administracyjnej.

W motywach uzasadnienia podniesiono, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 p.w. wynika obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne, który dotyczy jedynie odprowadzania do wód: wód opadowych i roztopowych nie zaś w jakikolwiek inny sposób. Z udzielonego GDDKiA pozwolenia wodnoprawnego wynika, że z terenu objętego pozwoleniem wody odprowadzane są zarówno do wód i do ziemi.

Skarżąca wskazała nadto, że pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego ustalono opłatę stałą, zostało wydane w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (dalej jako: Prawo wodne z 2001r.), która utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017r. Zgodnie z art. 545 ust. 7 p.w., pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują moc. Zwrócono uwagę, że w poprzedniej ustawie wody opadowe lub roztopowe mieściły się w pojęciu ścieków, ze wskazaniem, iż chodziło o ich wprowadzanie do wód lub do ziemi (art. 9 ust. l pkt 14 lit. c Prawo wodne z 2001r.). Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 tej ustawy pozwolenie wodnoprawne było wymagane na szczególne korzystanie z wód, przez które zgodnie z art. 37 pkt 2 ustawodawca definiował wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Natomiast zgodnie z art. 389 pkt 1 p.w., pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Ustawodawca w art. 35 ust. 3 pkt 7 określając katalog usług wodnych wyraźnie wskazał, że w odniesieniu do wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, dotyczy to odprowadzania do wód lub do urządzeń wodnych. Zatem zostały zaznaczone te sposoby odprowadzania jako odrębne, bez przywołania sposobu ich odprowadzania do ziemi. Mając przy tym na uwadze, że w nowej ustawie dokonano zdefiniowania urządzeń wodnych (art. 16 pkt 65 lit. a p.w.), gdzie wskazano wyraźnie na kanały i rowy, nie można przyjąć, że dotychczasowy sposób rozróżnienia na odprowadzanie wód do ziemi odpowiada i jest tożsamy z odprowadzaniem ich do wód w myśl nowej ustawy. A obowiązek ponoszenia opłaty stałej na gruncie nowej ustawy został przypisany jedynie w odniesieniu do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Mając na uwadze wydane pozwolenie wodnoprawne dotyczące odprowadzania wód opadowych i roztopowych zarówno do rzeki (wyloty "[...]"), jak i do ziemi ("[...]"), brak jest podstaw prawnych do uznania, że wymienione w nich dwa odrębne sposoby odprowadzania wód, aktualnie stanowią odprowadzanie wyłącznie do wód, z czym wiąże się obowiązek ponoszenia opłaty stałej.

Nadto skarżące podkreśliła, że organ nie przedstawił sposobu rozliczenia elementów stanowiących o wysokości opłaty stałej, nie podał szczegółowych elementów w odniesieniu do ilości wód odprowadzanych z poszczególnych wylotów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Poza tym w wydanej decyzji uchybiono obowiązkowi pouczenia strony o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz podstawy naliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się o zwolnienie od kosztów albo przyznania prawa pomocy, czym naruszono art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w E Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu, skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Na jego podstawie uzyskała uprawnienie do wprowadzania do wód i do ziemi (a faktycznie do rowu melioracyjnego) oczyszczonych wód opadowych i roztopowych poprzez 11 wlotów. Oznacza to, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. została zobowiązana do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z pozwoleniem wodnoprawnym. Oznacza to, że każdy podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym jest obowiązany do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne. Opłata stała stanowi swego rodzaju rekompensatę za gotowość środowiska naturalnego do przyjęcia wód opadowych i roztopowych określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Co do zarzutu, iż odprowadzenie wód opadowych i roztopowych w jej przypadku odbywa się do ziemi wskazano, że strona skarżąca nie ma racji, bowiem odprowadzenie takich wód następuje m.in. do rowów melioracyjnych stanowiących urządzenia wodne. Rów jest bowiem urządzeniem wodnym kształtujących służącym do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów - art. 16 pkt 65 p.w. Zatem zrzut wody opadowej i roztopowej wylotami "[...]" wpływa na kształtowanie zasobów wodnych na danym terenie i na korzystanie z zorganizowanego sytemu odwadniania. Ostatecznie co wynika, z wydanego pozwolenia wodnoprawnego wody z wylotów wskazanych wyżej trafią ostatecznie do wód, a nie do ziemi, jak twierdzi skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 z późn.zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U.

z 2018r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem

z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania

z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżoną decyzją organ określił opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód za okres od "[...]"r. do dnia "[...]"r.

w wysokości "[...]" zł, płatną w czterech kwartalnych ratach. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się jednak nie tylko do kwestii wysokości naliczonej opłaty, ale co do zasadności jej naliczenia w oparciu o posiadane pozwolenie wodnoprawne z "[...]"r., w którym dopuszczono odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi - rowu melioracyjnego ("[...]").

Ustalając powyższą opłatę organ oparł się na ostatecznej decyzji Marszałka Województwa W z "[...]"r., udzielającej skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr "[...]" E - G, na odcinku od węzła M do mostu nad rzeką O, w której określono maksymalną ilość odprowadzanych wód z podziałem na miejsca odprowadzenia z obszaru ciągu drogi 11 (jedenastoma) zlewniami: do rzeki B, rzeki L, rzeki B, potoku W, ziemi - rowów szczegółowych "[...]". Z okoliczności ujawnionych w sprawie, w tym z treści uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego wynika, że spływ wód opadowych i roztopowych z powierzchni drogi krajowej "[...]" E-G, na odcinku węzła M do mostu nad rzeka O odbywa się istniejącym systemem kanalizacji deszczowej. Przy czym odbiornikami podczyszczonych ścieków deszczowych są: rzeka B, rzeka L, rzeka B, potok W, oraz rowy melioracyjne ("[...]"). Nadto zaznaczono, że przy właściwej eksploatacji systemu kanalizacji deszczowej i urządzeń podczyszczających wskaźniki zanieczyszczeń wód opadowych i roztopowych w punkcie ich zrzutu do odbiornika będą spełniały wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska. W toku postępowania, poza sporem pomiędzy stronami, pozostaje natomiast okoliczność, że inwestycja powyższa została zrealizowana, oraz iż wody opadowe i roztopowe w powierzchni drogim krajowej "[...]" na wskazanym wyżej odcinku odbywają się w sposób określony w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa opłata stała została ustalona w oparciu o przepisy ustawy z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 z późn.zm) dalej: p.w. Ich wejście w życie było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy nr 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), dalej jako: Dyrektywa ramowa. W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Dyrektywa ramowa podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy (Druk nr 1529 Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne z 2017r.). Z art. 9 Dyrektywy ramowej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 p.w., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. W związku z tymi zapisami, wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który ma się przyczynić do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Jednym z takich instrumentów - zgodnie z art. 267 pkt 1 p.w., są opłaty za usługi wodne, w tym stosownie do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. c) p.w. za usługi w postaci odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Stosownie zaś do art. 270 ust. 11 p.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

W przepisie art. 35 ust. 3 p.w. skatalogowano różne usługi wodne, wskazując w pkt 7, że jedną z nich jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Natomiast po myśli art. 35 ust. 1 p.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Jak wskazano w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 18 lipca 2018r. sygn. akt II SA/Gd 299/18 (orzeczenia dostępne na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), który to pogląd podziela Sąd rozpoznający niniejsza skargę, definicja ta, w odniesieniu do celu usług wodnych, odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 Dyrektywy ramowej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają korzystanie z wód w określony sposób. W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja usług wodnych, z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego korzystania z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy spełnione są kryteria określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017r., czyli cel usług wodnych, oraz czy dane korzystanie można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3.

W ocenie Sądu z treści art. 35 ust. 3 pkt 7 p.w. wynika, że usługa w postaci odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych jest nierozerwalnie związana z istnieniem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo istnieniem systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Konsekwentnie, z art. 268 ust. 1 pkt 3 p.w. wynika, że obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej. Przez systemy kanalizacji deszczowej rozumie się zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczone do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych.

Oznacza to także, iż o ile opłata stała wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, o tyle obowiązek jej ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku ponoszenia odpłatności do odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te bowiem służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód.

Nadto wyjaśnić także pozostaje, że do uiszczania opłaty stałej zobowiązane są podmioty korzystające z usług wodnych - art. 298 pkt 1 p.w. Podstawę ustalenia wysokości opłaty w rzeczonej sprawie stanowił art. 271 ust. 4 p.w. oraz § 6 rozporządzenia. Zgodnie z art. 271 ust. 4 p.w., wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: 1) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 2) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m³/s, odprowadzanych do wód. W niniejszej sprawie organ przyjął jednostkową stawkę opłaty w wysokości "[...]" zł, ilość dni w roku - 365 oraz maksymalny zrzut określony w pozwoleniu wynoszący po przeliczeniu z wszystkich jedenastu wylotów w wysokości "[...]" m³/s.

W realiach rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu, nie jest słuszne stanowisko skarżącej podniesione w skardze, wedle którego z uwagi na przewidziane w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi, które wydane zostało w poprzednim stanie prawnym i na podstawie art. 545 ust. 7 p.w. zachowuje moc, co oznacza, iż opłata stała ustalana w oparciu o art. 271 ust. 4 p.w. nie dotyczy odprowadzania wód opadowych i roztopowych do ziemi. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że pogląd ten byłby akceptowalny, z uwagi na wyżej dokonaną wykładnię przepisów ustawy Prawo wodne z 2017r. co do braku obowiązku ponoszenia odpłatności za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do ziemi, jednak tylko w sytuacji ich faktycznego powierzchniowego odprowadzenia, gdzie następuje ich naturalna retencja w ziemi. W każdym zaś przypadku, gdy wody opadowe i roztopowe ujęte są w określone urządzenia wodne, jak w rzeczonej sprawie, które z definicji służą dalszemu odprowadzeniu ich do wód, stanowi to okoliczność zobowiązującą do ponoszenia opłaty stałej za wskazaną usługę wodną. Jak bowiem wynika z akt tej sprawy, pozwolenia wodnoprawnego, odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr "[...]" E - G, na odcinku od węzła M do mostu nad rzeką O z podziałem na miejsca odprowadzenia z obszaru ciągu drogi 11 (jedenastoma) zlewniami odbywa się do rzeki B, rzeki L, rzeki B, potoku W oraz urządzeń wodnych rowów szczegółowych "[...]", przy czym następuje to przy pomocy istniejącego systemu kanalizacji deszczowej. Z tego też względu mimo, że w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym z "[...]’r. wskazano, iż odprowadzanie z części wylotów takich wód nastąpi do ziemi, to faktycznie wody takie co wynika z uzasadnienia tej decyzji są odprowadzane do rowu szczegółowego, przez który stosownie do treści art. 16 pkt 47 p.w. rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5m przy ujściu, oraz stanowią urządzenia wodne, o czym stanowi art. 16 pkt 65 lit. a) p.w.

Mając powyższe na względzie podzielono stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji, że ustalona opłata stała za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w oparciu o art. 271 ust. 4 p.w. winna być ustalona od wszystkich zlokalizowanych wylotów na odcinku drogi krajowej "[...]", którymi odprowadzana jest woda opadowa i roztopowa. W tym względzie należy także wskazać, iż ustalona odpłatność została prawidłowo wyliczona, od maksymalnej ilości wód ze wszystkich wylotów od "[...]" do "[...]" określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Poza tym należy także wyjaśnić, że nie znajduje uzasadnienia podnoszona w skardze okoliczność, iż organ winien ustalić osobno dla każdego wylotu kwotę należnej opłaty stałej, skoro z uwagi na wszystkie odbiorniki wód opadowych i roztopowych ustalona została należna opłata stała, zaś brak jest podstawy prawnej zawartej w ustawie Prawo wodne z 2017r., z której wynikałoby, iż organ ma obowiązek naliczyć taka opłatę od każdego odbiornika wód opadowych i roztopowych. .

Zasadnym okazał się natomiast zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a., bowiem skarżona decyzja nie posiada wszystkich elementów tj. pouczenia o dopuszczalności wniesienia powództwa do sądu powszechnego, sprzeciwu od decyzji lub skargi do sądu administracyjnego oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawy do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Jednakże stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyli decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynika sprawy. W realiach rozpoznawanej sprawy nie można stwierdzić aby wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania przez organ wydający skarżoną decyzję miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pomimo braku pouczenia strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego, jak również brak pouczenia o wysokości wpisu czy też możliwości wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od kosztów nie pozbawiło skarżącej prawa do sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.