Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 35/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla pkt 1 zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy B. decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku produkcyjnego i trafostacji wnętrzowej, złącza kablowego, ogrodzenia terenu, utwardzenia dróg wewnętrznych, podziemnego zespołu podczyszczania ścieków technologicznych, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, podziemnego zbiornika na olej.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. mieszkańcy zabudowy mieszkaniowej w M. w osobach: A. K. , P. K. , S. S. , S. S. , W. R. , H. R. , E. M. , A. M. , G. D. , A. F. , M. F. , K. W. , J. S., D. R., A. R. , P. J. i R. K. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej budowy budynku produkcyjnego, trafostacji wnętrzowej, złącza kablowego, ogrodzenia terenu, utwardzenia dróg wewnętrznych, podziemnego zespołu podczyszczania ścieków technologicznych, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, podziemnego zbiornika na olej, zakończonej decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] , z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, a także zakończonej wydaną w tej sprawie decyzją o warunkach zabudowy.

Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...] października2010 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla w/w przedsięwzięcia.

Zażalenie na to postanowienie wnieśli: A. K. , P. K. , S. S. , S. S. , W. R. , H. R. , E. M., A. M., G. D. , A. F. , M. F. , K. W., J. S. , D. R. , A. R. , P. J. i R. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu wniesionych zażaleń, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., działając na zasadzie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. umorzyło postępowanie zażaleniowe w stosunku do G. D. i J. S.

W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wznowienie postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w jakim doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych enumeratywnie w przepisach prawa procesowego.

Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich - postępowanie wstępne - rozpoczyna się od momentu złożenia podania o wznowienie, i trwa do wydania odpowiednio, postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia. Na tym etapie organ jedynie ustala, czy są spełnione przesłanki wznowienia - tzn. czy podana jest, przyczyna wznowienia (z art. 145 k.p.a.), czy wniosek o wznowienie pochodzi od strony. Jeżeli organ uzna za zasadne wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, musi zważyć, że jego treść nie może zawierać oceny ww. przesłanek. Na tym etapie postępowania nie można rozstrzygać, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe, i czy rzeczywiście miały miejsce. Decyzja odmowna wydawana jest natomiast w razie ustalenia, że żądanie wszczęcia postępowania złożyła osoba niebędąca stroną w sprawie, gdy osoba ta nie posiada zdolności procesowej, a działa bez przedstawiciela ustawowego, gdy żądanie wznowienia postępowania będzie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja czy postanowienie, gdy strona żąda wznowienia, wskazując jako przesłanki wznowienia wady decyzji właściwe dla stwierdzenia jej nieważności, wreszcie, gdy strona złożyła wniosek po terminie.

Drugi etap postępowania wznowieniowego to tzw. postępowanie właściwe, które trwa od momentu wydania postanowienia o wznowieniu do wydania albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., albo decyzji z art. 151 § 2 k.p.a.. Celem tego etapu jest zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazali, że jako strony postępowania bez własnej winy nie brały w nim udziału.

Kolegium wskazało, że organ I instancji działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wskazując, że wnioskodawcy nie posiadali statusu strony oraz odnośnie terminu złożenia wniosku o wznowienie wskazał na daty publicznego ogłoszenia o decyzji środowiskowej i na tej podstawie sformułował domniemanie, że od dnia, w którym strony dowiedziały się o decyzji upłynął więcej, niż miesiąc, dlatego nie można wszcząć postępowania w sprawie wznowienia.

W ocenie Kolegium organu I instancji nie podjął kroków, aby w pełni wyjaśnić, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji, i w konsekwencji, czy termin na złożenie wniosku o wznowienie został dochowany. Organ I instancji, a priori założył, że wnioskodawcy ów termin przekroczyli, ponieważ – w ocenie organu - złożyli wniosek po upływie miesiąca od podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji środowiskowej. Takie założenie jest co najmniej przedwczesne, bo nie poparte dowodami. Tym bardziej, że w zażaleniu skarżący zakwestionowali stanowisko organu I instancji odnośnie ustalenia terminu dowiedzenia się o decyzji wskazując, że powzięli informację o zamierzeniach inwestycyjnych niedługo przed dniem złożenia protestu. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie koniecznym jest wyjaśnienie kiedy dokładnie (konkretna data) poszczególni skarżący dowiedzieli się o decyzji, a następnie - w oparciu o tę informację - ustalenie, czy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania został dochowany. Organ winien w szczególności wezwać skarżących do wykazania, kiedy powzięli informację o zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na to, że wnioskodawcy wskazali jako przesłankę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. to o tym, czy mają oni status strony organ winien orzec nie w pierwszej, lecz w drugiej fazie postępowania wznowieniowego.

Natomiast odnośnie żalących się G. D. i J. S. Kolegium uznało, że skoro nie uczestniczyły w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją środowiskową, ani w postępowaniu o wznowienie tego postępowania (nie podpisały wniosku o wznowienie), podpisały się natomiast pod zażaleniem na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania ale nie wykazały w oznaczonym terminie swojego interesu faktycznego i prawnego w przedmiotowym postępowaniu to nie są stronami postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. wniosła A. Sp. z o.o. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1 art. 134 K.p.a., w związku z art. 141 § 2 K.p.a. i art. 143 K.p.a., przez jego niezastosowanie, tj. niewydanie postanowienia o przekroczeniu terminu do złożenia zażalenia, mimo istnienia przesłanek do wydania takowego,

2 art. 148 § 2 K.p.a. przez uznanie, że dla stwierdzenia o przekroczeniu jednomiesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania koniecznym jest ustalenie konkretnej daty zapoznania się z treścią zakwestionowanej decyzji środowiskowej mimo publicznego Obwieszczenia o jej treści na tablicy ogłoszeń urzędu, stronie internetowej gminy (BIP) oraz przekazaniu Obwieszczenia i decyzji sołtysowi wsi M. celem zapoznania mieszkańców o jej treści.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.

Postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...] października 2010 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku produkcyjnego i trafostacji wnętrzowej, złącza kablowego, ogrodzenia terenu, utwardzenia dróg wewnętrznych, podziemnego zespołu podczyszczania ścieków technologicznych, przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, podziemnego zbiornika na olej wydane zostało na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Zgodnie z brzmieniem § 4 tego przepisu na postanowienie to służy zażalenie.

W postanowieniu Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do przepisu art. 141 § 1 i 2 k.p.a., zostało zawarte pouczenie, że na postanowienie to służy stronom zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. za pośrednictwem Wójta Gminy B. w terminie 7 dni licząc od daty jego doręczenia.

Z akt administracyjnych wynika, że zażalenie na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r. wnieśli: A. K. , P. K. , S. S. , S. S. , W. R. , H. R. , E. M., A. M., G. D. , A. F. , M. F. , K. W., J. S. , D. R. , A. R. , P. J. i R. K. .

Każda z tych osób działa we własnym imieniu i reprezentuje własny interes w sprawie. Każdej z tych osób zostało doręczone postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2011 r.

Przepis art. 144 k.p.a. odsyła w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 dotyczącym zażaleń, do odpowiedniego zastosowania przepisów dotyczących odwołań. Na podstawie tego przepisu, art. 134 k.p.a. dotyczący odwołań znajdzie odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zażaleń. W oparciu o ten przepis organ odwoławczy stwierdzi w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Postępowanie zażaleniowe przed organem II instancji, wszczęte zażaleniem, rozpoczyna się od stadium czynności wstępnych, które mają na celu kontrolę dopuszczalności zażalenia oraz zbadanie, czy zachowany został ustawowy termin do wniesienia zażalenia. Zatem organ II instancji winien przeprowadzić dokładne postępowanie wyjaśniające co do tego, czy składający zażalenie nie przekroczył terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznało merytorycznie zażalenia A. K. , P. K. , S. S. , S. S. , W. R. , H. R. , E. M. , A. M. , A. F. , M. F. , K. W. , D. R. , A. R. , P. J. i R. K. Jednakże Kolegium z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie wyjaśniło stanu faktycznego w zakresie zachowania ustawowego terminu do wniesienia zażalenia przez każdą z żalących się osób. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone stronom w dniach: 24 maja 2011 r., 25 maja 2011 r. oraz 30 maja 2011 r. Zażalenie od tego postanowienia zostało złożone w dniu 1 czerwca 2011 r., co oznacza, że zażalenie osób, którym doręczono postanowienie w dniu 24 maja 2011 r., zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Jeżeli zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, organ II instancji nie może rozpoznać go merytorycznie, a zobowiązany jest stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Kolegium ponownie rozpoznając zażalenie, poczyni ustalenia faktyczne w przedmiocie terminu jego wniesienia przez każdą ze stron. Merytorycznie rozpozna zażalenia tylko tych stron, które wniosły je w terminie. W stosunku do zażaleń wniesionych z uchybieniem terminu stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.

Ponieważ uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie punktu 1 nastąpiło z przyczyn procesowych, przedwczesna jest jego merytoryczna ocena.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.