Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 657/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135,  art. 200 w zw. z art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64, art. 64c par 1, 4 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 roku sprawy ze skargi "A" w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz "A" w Ł. kwotę 4017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...]Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia [...] w [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] ., nr [...]w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 64, art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 20 marca 2015 r. [...]w [...] działające w imieniu Województwa [...] wystawiło wobec P. Z. tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należność z tytułu nieuiszczonego zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości i skierowało go do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w celu przymusowego wykonania wskazanego w nim obowiązku.

Zawiadomieniami z dnia 25 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowego i wkładów oszczędnościowych w:

- [...] S.A. Bank otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 31 marca 2015 r. i w piśmie z dnia 8 kwietnia 2015 r. poinformował, że nie istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji z powodu braku środków;

- [...] S.A. Bank otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 30 marca 2015 r. i w piśmie z dnia 31 marca 2015 r. poinformował, że dłużnik posiada rachunek bankowy, na którym została założona blokada środków;

- Banku [...] S.A. Bank otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 30 marca 2015 r. i piśmie z dnia 31 marca 2015 r. poinformował, że brak wystarczających środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego. Ponadto na rachunku zobowiązanego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnych i sądowych;

- [...] S.A. Bank otrzymał powyższe zawiadomienie w dniu 30 marca 2015 r. i w piśmie z dnia 31 marca 2015 r. poinformował, że rachunek zobowiązanego pozostaje zablokowany do wysokości zajęcia do czasu odwołania zajęcia lub jego zrealizowania.

Ponadto dłużnik zajętej wierzytelności powiadomił, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] organem egzekucyjnym do prowadzenia łącznej egzekucji został wyznaczony Komornik sądowy dla [...] – J. K.

Zawiadomienia wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 k.p.a., w dniu 17 kwietnia 2015 r.

W dniu 22 kwietnia 2015 r. spisano ze zobowiązanym w Urzędzie Skarbowym [...] protokół o stanie majątkowym, z którego wynika, że zobowiązany jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, jest zarejestrowany w urzędzie pracy i utrzymuje się z prac dorywczych. Zamieszkuje wraz z żoną, synem (lat 14) i córką (lat 20) w lokalu komunalnym stanowiącym pokój z kuchnią o powierzchni 29 m2. Czynsz z tytułu najmu lokalu wynosi 350 zł, a zaległość w jego opłacie wynosi około 2 000 zł. Dłużnik oświadczył, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, środków transportu, majątku znajdującego się we władaniu osób trzecich oraz gospodarstwa rolnego. Działalność gospodarczą (agencja reklamowa [...]) zlikwidował w 2014 r., a wyposażenie firmy oraz majątek domowy zostały sprzedane na pokrycie zaległości wobec pracowników i kontrahentów. Oświadczył, że posiada zaległości w Banku [...]S.A., [...] S.A. oraz ZUS.

Z kolei, przy wykorzystaniu systemu OGNIVO organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 19 września 2017 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 19 października 2017 r. i pismem z dnia 20 października 2017 r. bank zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu braku środków. Zawiadomieniem z dnia 20 października 2017 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A. Ww. zawiadomienie bank otrzymał w dniu 20 października 2017 r. i pismem z dnia 23 października 2017 r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu zbiegu egzekucji.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec P. Z. w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2015 r., nr [...] z uwagi na jego bezskuteczność. Postanowienie zostało doręczone wierzycielowi, tj. [...] w [...] w dniu 23 listopada 2018 r.

Ponadto organ egzekucyjny skierował do [...] w [...] zawiadomienie z dnia 20 grudnia 2018 r. o wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 11 210,11 zł powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, na które składa się: opłata manipulacyjna w wysokości 1 678,35 zł, opłata za zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w wysokości 9 528,76 zł i opłata za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym 3 zł. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone wierzycielowi w dniu 31 grudnia 2018 r.

Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. [...] w [...] wystąpiło do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 11 210,11 zł powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P. Z. w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2015 r., nr [...].

Na powyższe postanowienie [...] w [...] złożyło zażalenie, w którym wnosząc o jego uchylenie w całości zarzuciło naruszenie:

- art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych norm poprzez naliczenie opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, mimo że czynności podjęte przez organ były całkowicie nieskuteczne, wobec czego wysokość naliczonych opłat pozostaje całkowicie nieadekwatna do nakładu i efektów pracy organu, jak również stopnia ich skomplikowania;

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, poprzez określenie kosztów egzekucyjnych przedmiotowego postępowania na podstawie przepisów, które uznane zostały za niezgodne z Konstytucją RP oraz wskutek zaniechania miarkowania kosztów egzekucyjnych w sytuacji niewielkiego wkładu pracy i niewielkiej ilości czynności dokonanych w toku egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny;

- art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych norm poprzez obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo że organ nie zweryfikował w sposób skuteczny (tj. poprzez podjęcie skutecznej czynności egzekucyjnej), czy ewentualne opłaty (gdyby były należne) mogą być skutecznie ściągnięte od zobowiązanego.

W uzasadnieniu zażalenia wierzyciel zaakcentował, że jest wojewódzką samorządową jednostką budżetową Województwa [...], powołaną w celu wdrażania środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013 i 2014-2020. Zobowiązany prowadząc działalność gospodarczą był beneficjentem RPO WŁ w latach 2007-2013, w ramach którego otrzymał dofinansowanie. Wobec nieprawidłowości stwierdzonych na gruncie realizowanego projektu, Województwo [...], w imieniu którego działa [...] w [...] wystawiło ww. tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto wobec zobowiązanego egzekucję należności głównej w kwocie 110 374,10 zł.

Zdaniem wierzyciela organ egzekucyjny nie podjął żadnej skutecznej czynności egzekucyjnej, a wszystkie podejmowane działania (tj. zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego, analiza baz danych organu, wizyta poborców skarbowych) nie wymagały szczególnych kosztów, nakładów pracy, ani też nie były obarczone wysokim poziomem skomplikowania. W konsekwencji, w ocenie wierzyciela za całkowicie bezzasadne i niewspółmierne należy uznać obciążenie opłatą za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłatą manipulacyjną w łącznej wysokości 11 210,11 zł. Czynności organu egzekucyjnego nie przyniosły jakiegokolwiek skutku i tym samym w żaden sposób nie przyczyniły się do realizacji zasadniczego celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Wierzyciel zauważył, że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak wysokość tych opłat, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Z kolei wysłanie kilku pism przez organ egzekucyjny (m.in. do banku, czy zobowiązanego), analiza baz danych organu, czy wizyta poborców skarbowych nie są czynnościami wymagającymi szczególnych kosztów, nakładów pracy ani też nie są obarczone wysokim poziomem skomplikowania. Tym samym koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą być nadmiernie wysokie w stosunku do nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy wskazał, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a., opłata manipulacyjna oraz określone w art. 64b ww. ustawy wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, co do zasady, obciążają zobowiązanego. Ustawodawca wprowadził jednak wyjątki od powyższej regulacji, przewidując odpowiedzialność wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) za ww. koszty:

- jeżeli wskutek uchybień wierzyciela wystawiono tytuł wykonawczy z wadami, które uniemożliwiają przeprowadzenie egzekucji, a które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji (art. 64c § 2 u.p.e.a.),

- jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel (art. 64c § 3 u.p.e.a.), jeżeli koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.).

Jedną z sytuacji wypełniających dyspozycję art. 64c § 4 u.p.e.a., jest okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem zobowiązanego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza bowiem jego zakończenie z woli wierzyciela lub na skutek przyczyn powodujących niedopuszczalność, bezprzedmiotowość lub niecelowość prowadzenia egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego czyni niemożliwym ściągnięcie przez organ egzekucyjny od zobowiązanego kosztów postępowania egzekucyjnego i zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, stosownie do treści art. 64c § 4 u.p.e.a., do pokrycia kosztów egzekucyjnych zobligowany jest wierzyciel.

Regulacje zawarte w art. 64c § 4, § 5 oraz § 6 u.p.e.a., wykluczają uznanie, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny posiada w stosunku do zobowiązanego wierzytelność o zapłatę kosztów egzekucyjnych. Wierzytelność ta istniała względem zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego, a jej podstawę stanowiły wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze. Ściągnięcie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego może nastąpić jedynie przy zastosowaniu środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnych w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na jego podstawie.

Zgodnie z art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a (art. 64c § 7u.p.e.a.). Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

W analizowanej sprawie, postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec P. Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2015 r. z uwagi na jego bezskuteczność. Następnie zawiadomieniem z dnia 20 grudnia 2018 r. organ egzekucyjny poinformował o wysokości kosztów egzekucyjnych, które obciążają wierzyciela.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P. Z. w kwocie 11 210,11 zł, na które składa się opłata manipulacyjna w kwocie 1 678,35 zł oraz opłata za zastosowanie środków egzekucyjnych, tj. za zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych w Banku [...] S.A. oraz [...] S.A. w kwocie 9 528,76 zł.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]dokonał czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych, tj. w Banku [...]S.A. - zawiadomieniem z dnia 25 marca 2015 r. oraz w [...] Bank S.A. - zawiadomieniem z dnia 20 października 2017 r. Bank [...] S.A. otrzymał skierowane do niego zawiadomienie w dniu 31 marca 2015 r., natomiast [...] Bank S.A. w dniu 20 października 2017 r.

Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego P. Z. nastąpiło w dniu 17 kwietnia 2015 r. w trybie art. 44 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w zażaleniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że okoliczność, że na rachunku zobowiązanego brak jest środków na realizację zawiadomień o zajęciu nie ma znaczenia dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego. Dla skutecznego jego zastosowania nie jest wymagane rzeczywiste zajęcie w jego wyniku środków pieniężnych.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie dochodzi w sytuacji, gdy na rachunku zobowiązanego brak jest jakichkolwiek środków pieniężnych. W takiej sytuacji dochodzi do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, gdy dopełniono wymogów odnoszących się do zgodnego z przepisami zastosowania tego środka egzekucyjnego. Przeszkody do uznania, że doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego nie stanowi to, że w tym czasie na rachunku zobowiązanego brak było środków pieniężnych. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia. Niezasadny jest zarzut, że dla skutecznego zastosowania tego środka egzekucyjnego wymagane jest rzeczywiste zajęcie określonej kwoty pieniędzy. Takie rozumienie skuteczności zastosowania omawianego środka egzekucyjnego prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów, u których doszło do zajęcia "chociaż jednej złotówki" (co rodziłoby określonego rodzaju konsekwencje) i podmiotów, u których nie było żadnych wpływów na konto bankowe.

Odnosząc się do zarzutu, że organ nie zweryfikował w sposób skuteczny (tj. poprzez podjęcie skutecznej czynności egzekucyjnej), czy ewentualne opłaty (gdyby były należne) mogą być skutecznie ściągnięte od zobowiązanego organ zaznaczył, że przepisy prawa nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku uprzedniego badania przed dokonaniem zajęcia, czy egzekucja z danego składnika majątkowego zobowiązanego, np. z rachunku bankowego, będzie efektywna. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wyegzekwował na rzecz wierzyciela środków pieniężnych co nie zmienia jednak faktu, że doszło do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz do zastosowania środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z rachunków bankowych, a z dokonaniem tego rodzaju czynności wiąże się naliczenie opłat przez organ egzekucyjny.

Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu wierzyciela organ wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji RP art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, art. 64 § 6 ww. ustawy, w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej oraz art. 64 § 8 ww. ustawy, w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 ww. ustawy oraz opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Wyrok dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego, a zatem wejście w życie przedmiotowego orzeczenia nie spowodowało utraty mocy obowiązującej art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., z tym, że przepisy te utraciły walor domniemania konstytucyjności w zakresie, w jakim dotyczą kwestii objętych stwierdzonym przez Trybunał Konstytucyjny pominięciem prawodawczym. Jednocześnie art. 7 Konstytucji RP stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podobnie stanowi art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Administracyjne organy egzekucyjne nie są zatem uprawnione do samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów, a obowiązek działania przez organy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wyraża się w braku możliwości pominięcia funkcjonujących regulacji prawnych, czy działaniu wbrew tym przepisom. Odnosząc się do skutków wyroku TK zaznaczył, że dla właściwej realizacji wyroku konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. ale także maksymalną wysokość innych kosztów egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych.

W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w analizowanej sprawie do czasu wejścia w życie nowych przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych zarówno organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy może rozstrzygać wyłącznie na podstawie obecnie obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, co skutkowało naruszeniem przepisów:

- art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., polegającym na niewłaściwym zastosowaniu powołanych norm i obciążenie skarżącego - wierzyciela opłatą za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłatą manipulacyjną, mimo że czynności podjęte przez organ I instancji - z perspektywy skarżącego - były całkowicie nieskuteczne, wobec czego wysokość naliczonych opłat pozostaje całkowicie nieadekwatna do nakładu i efektów pracy organu I instancji, jak również stopnia ich skomplikowania;

- art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, mocą którego organ I instancji określił wysokość kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP oraz wskutek zaniechania miarkowania kosztów egzekucyjnych w sytuacji całkowitego braku skuteczności egzekucji oraz niewielkiego nakładu pracy i niewielkiej ilości czynności dokonanych w toku egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny;

- art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych norm wyrażające się w obciążeniu skarżącego - wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo że organ I instancji nie zweryfikował w sposób skuteczny, czy ewentualne opłaty (gdyby były należne) mogą być skutecznie ściągnięte od zobowiązanego.

Strona skarżąca podkreśliła, że wskazane powyżej naruszenia przepisów prawa skutkowały w szczególności obciążeniem opłatą egzekucyjną i manipulacyjną w wysokości pozostającej w całkowitym oderwaniu od efektów (skuteczności) podjętych czynności egzekucyjnych, jak również poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. W konsekwencji strona skarżąca nie tylko nie odzyskała najmniejszej nawet części dochodzonej należności głównej w kwocie 110 374,10 zł, ale ponadto została narażona na znaczny uszczerbek finansowy w postaci konieczności pokrycia kosztów egzekucyjnych w kwocie 11 210,11 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 11 210,11 zł powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P. Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2015 r., nr [...] wystawionego przez [...] w [...] działającego w imieniu Województwa [...] .

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że kwestie związane z powstaniem i wysokością kosztów egzekucyjnych oraz podmiotów obowiązanych do ich poniesienia uregulowane zostały w Dziale I Rozdziale 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 1314 ze zm.); dalej u.p.e.a. Podstawę materialnoprawną dla podjęcia zaskarżonego postanowienia stanowił art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 c § 1, 4 i 7 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie stan faktyczny nie był przez stronę kwestionowany. Zawiadomieniami z dnia 25 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wystąpił do [...] S.A., [...]S.A., Banku [...] S.A. i [...] S.A. o dokonanie zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

W dniu 22 kwietnia 2015 r. spisano ze zobowiązanym w Urzędzie Skarbowym [...] protokół o stanie majątkowym. Z kolei, przy wykorzystaniu systemu OGNIVO organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 19 września 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A., a zawiadomieniem z dnia 20 października 2017 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2015 r. w związku z bezskutecznością egzekucji, a następnie postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 11 210,11 zł powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P. Z. w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje zasadność obciążenia– [...] w [...] jako wierzyciela, kosztami postępowania egzekucyjnego w kontekście stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 niekonstytucyjności zastosowanych w sprawie przepisów.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., o sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w Dz.U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku (pkt 4.3 uzasadnienia) wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy, jak wyjaśnił Trybunał, określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te, nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym staję się więc obciążeniem podatkowym. Regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. W pkt 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił skutki tego wyroku i wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował zatem z porządku prawnego art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zatem podzielić stanowiska organu, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie mocy obowiązującej wskazanych przepisów, do czasu interwencji ustawodawcy organ ma obowiązek orzekać zgodnie regulacjami określonymi w ustawie egzekucyjnej. Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 11 201,11 zł, na które składa się w tym przypadku opłata manipulacyjna, opłata za zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych i opłata za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym organ nie odniósł się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny i poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności. Nie rozważył, czy została zachowana racjonalna zależność pomiędzy ustaloną wysokością opłat a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Organ ustalił koszty postępowania przyjmując, że od kwoty egzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego opłata zajęcie rachunków bankowych wynosi 9 528,76 zł przy przyjęciu stawki 5% egzekwowanych należności na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zaś opłata manipulacyjna wynosi 1 678,35 zł przy przyjęciu stawki 1% egzekwowanych należności na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a.

W ocenie sądu w okolicznościach sprawy wątpliwości nie budzi sama zasadność naliczenia opłaty egzekucyjnej za zajęcie rachunków bankowych oraz opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Niemniej jednak należy zauważyć, że organ błędnie powołując się w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia na pominięcie prawodawcze uznał, że jest obowiązany stosować się wyłącznie do aktualnego brzmienia art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. Organ pominął tym samym argumenty, które zdecydowały o niekonstytucyjności przedmiotowych przepisów. Nie wziął również pod uwagę wskazywanej przez Trybunał Konstytucyjny konieczności zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak by rola tych opłat nie sprowadzała się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co byłoby niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, którym jest wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. W orzecznictwie sądów administracyjnych od wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 roku wskazuje się na konieczność uwzględniania przez organy skutków jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału w sprawie SK 31/14 (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14 z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1021/16, z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1484/15 oraz wyroki WSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 958/17, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 801/17 dostępne w CBOSA). Na wadę konstrukcyjną regulacji, wynikającą z braku zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, prowadzącą w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części dochodzonego obowiązku pieniężnego wskazał także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 579/15 (dostępny w CBOSA).

Ponownie rozpoznając sprawę organ, w razie braku interwencji ustawodawcy, winien ocenić, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Organ winien zatem uwzględnić fakt, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego z tym zastrzeżeniem, że jakkolwiek funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, to istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. Innymi słowy, dokonując ewentualnego miarkowania należy uwzględnić współmierność poniesionych kosztów organu egzekucyjnego, nakładu pracy poniesionego w związku z egzekwowaniem należności do kosztów egzekucyjnych, jakimi faktycznie zostaje obciążona strona, tak by nie doszło do pozyskania nieuzasadnionego dochodu.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie została naliczona opłata egzekucyjna w sytuacji, gdy na rachunkach bankowych nie było żadnych środków pieniężnych. W postępowaniu egzekucyjnym opłaty za czynności egzekucyjne należności pieniężnych uregulowane zostały w art. 64 § 1 u.p.e.a. Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., egzekucja należności pieniężnych, obejmuje zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych. W tym postępowaniu zajęciu podlega zatem wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku bankowego wobec banku. Rachunek bankowy musi więc odzwierciedlać w liczbach stan majątku albo kapitału jako rezultat obrotów pieniężnych, w tym dane dotyczące wpływów i wydatków ujawnionych na koncie. Jeżeli na rachunku zobowiązanego będą znajdowały się dostępne środki pieniężne należące do dłużnika, wówczas będzie możliwe skuteczne zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych. Dopiero z chwilą, gdy wpłyną środki pieniężne na rachunek bankowy, stają się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku bankowego w stosunku do banku. W tym momencie może nastąpić faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 19 lutego 2019 r., II FSK 589/17; z dnia 20 marca 2018 r., II FSK 778/16; z dnia 6 kwietnia 2017 r., II FSK 778/16 i II FSK 693/15).

Natomiast zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie, o którym mowa w § 1 obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. W postępowaniu egzekucyjnym zajęciu podlega wierzytelność pieniężna posiadacza rachunku wobec banku, nie zaś sam rachunek bankowy, jako narzędzie oszczędnościowo – rozliczeniowe. Dopiero zatem w momencie wpływu należności na rachunek bankowy, staje się ona wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują opłat za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych. W sytuacji, gdy nie doszło do zajęcia wierzytelności, nie ma podstaw zatem do naliczenia opłaty określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W konsekwencji sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Olsztynie z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 715/18 i NSA z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 613/19, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie przewiduje opłaty za operacje na rachunku bankowym poprzedzające czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych. Jeżeli nie nastąpi zajęcie wierzytelności brak jest podstaw do obliczania opłaty za czynności egzekucyjne wymienione w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie nie było na rachunkach bankowych żadnych środków, nie było też podstaw prawnych do pobrania opłaty.

W prowadzonym ponownie postępowaniu ustalając wysokość kosztów organy winny zbadać adekwatność ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności, a więc odnieść się do zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłaty a czynnościami organu, za podjęcie których opłata została naliczona, tak aby opłata ta nie przekroczyła maksymalnego rozsądnego pułapu, które to okoliczności winny być wskazane w rozstrzygnięciu. Organy winny wykazać, że ustalone koszty egzekucyjne, którymi obciążono stronę skarżącą, są adekwatne także ze względu na efektywność podjętych działań, czy długotrwałość postępowania egzekucyjnego, czego nie sposób doszukać się w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Naliczone koszty postępowania nie mogą bowiem stać się dochodem organu nieuzasadnionym wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych nie wzięły pod uwagę skutków, jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 31/14. Nie uwzględniono faktu, że sposób wyliczenia kosztów określony w art.64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust.1 i art. 81 Konstytucji RP. Nie zostało wyjaśnione, czy określone wobec strony skarżącej koszty pozostają w rozsądnej proporcji do działań podjętych przez organ egzekucyjny, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1804 ze zm.), na które złożyły się uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego.

ab/