Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 859/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20,  art. 28
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, 73, 77, 107
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi I. P. i J. P. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii rysunku projektu zagospodarowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II . zasądza od Wojewody na rzecz skarżących I. P. i J. P. kwotę 100 zł. (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia "[...]" J. P., J. P., I. P., A. Z., G. Z. - współwłaściciele działki o nr "[...]" położonej w "[...]" przy ul. "[...]", zwrócili się do Starostwa Powiatowego o uznanie ich jako strony postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie pawilonów handlowo-usługowo-magazynowych na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]". We wniosku wskazali, że ich nieruchomość bezpośrednio graniczy z działką, na której planowana jest inwestycja. Ponadto, na terenie działki nr "[...]" znajduje się należąca do nich instalacja energetyczna i kanalizacyjna.

Pismem z dnia "[...]" działający z upoważnienia Starosty – Kierownik Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego poinformował wnioskodawców, iż w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie mogą być uznani za stronę w sprawie wydania pozwolenia na budowę pawilonów handlowo-usługowo-magazynowych.

Wnioskiem z dnia "[...]" J. P., J. P., I. P., A. Z. i G. Z. zwrócili się do Starosty o stwierdzenie nieważności decyzji tegoż organu z dnia "[...]", Nr "[...]", udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków handlowych wraz z przyłączami na działkach nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", obręb nr "[...]", przy ul. "[...]" w "[...]", a także o wznowienie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla wskazanej inwestycji. W uzasadnieniu wniosku wskazali m.in., że zostali pozbawieni możliwości uczestniczenia w postępowaniu pozwoleniowym ze względu na fakt, iż organ odmówił im przymiotu strony.

W wyniku złożonego wniosku, Starostwo Powiatowe wszczęło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dwóch budynków handlowych wraz z przyłączami na działkach nr "[...]", "[...]", "[...]’, "[...]", obręb nr "[...]", przy ul. "[...]" w "[...]".

W dniu "[...]" J. P. zwrócił się do Starostwa Powiatowego z wnioskiem o wydanie z akt sprawy potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii: decyzji o warunkach zabudowy, wniosku inwestora o pozwolenie na budowę, decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wniosku inwestora o zatwierdzenie projektu zamiennego.

Postanowieniem z dnia "[...]", znak "[...]", działający z upoważnienia Starosty - Kierownik Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego odmówił wydania uwierzytelnionej kopii rysunku projektu zagospodarowania będącego częścią projektu budowlanego zatwierdzonego przez Starostę decyzją o pozwoleniu na budowę nr "[...]" z dnia "[...]". Jako podstawę prawną orzeczenia podał art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). W motywach orzeczenia wskazał, iż zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. J. P. nie był stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę nr "[...]" z dnia "[...]", zatem nie wykazał istnienia ważnego interesu uzasadniającego wydanie mu uwierzytelnionej kopii z akt sprawy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. P.. Podniósł, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji państwowej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zatem, skoro strona ma prawo sporządzać notatki i odpisy z akt sprawy, to tym bardziej może sporządzać kopie dokumentów. Dlatego też, jak wskazał, kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 73 § 1 k.p.a. Dodał również, iż ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych.

Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało podjęte w konsekwencji wcześniejszego rozstrzygnięcia Starosty odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Ponieważ decyzja organu I instancji odmawiająca wznowienia postępowania została uchylona w trybie odwoławczym, to rozpatrzenie zażalenia w przedmiotowej sprawie może nastąpić po ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu przez Starostę decyzji dotyczącej wznowienia postępowania, która w tym przypadku jest zagadnieniem wstępnym. Postępowanie zostało podjęte przez Wojewodę w dniu "[...]".

Postanowieniem nr "[...]" z dnia "[...]" Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia "[...]" odmawiające wydania uwierzytelnionej kopii rysunku projektu zagospodarowania, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazał, iż z uwagi na zarzuty współwłaścicieli sąsiednich nieruchomości Starosta wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia czy istnieją przyczyny wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i czy wniosek pochodzi od stron. Ustalenia organu I instancji zawarte w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jednoznacznie wskazują, że J. P. nie przysługuje legitymacja strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dlatego też nie przysługuje mu prawo żądania wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę. Wskazał również, że stosownie do art. 3 pkt 20 i art. 28 ustawy Prawo budowlane, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W niniejszej sprawie obiekty handlowe objęte pozwoleniem na budowę nie oddziaływują na teren należący do J. P. w sposób ograniczający jego zagospodarowanie.

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie I. i J. P. żądając jego uchylenia, jak też uchylenia postanowienia organu I instancji. W skardze zawarli również wniosek o umożliwienie im zapoznania się z całą dokumentacją dotyczącą wydania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi przytoczyli w całości argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia "[...]".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację prawną zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W zakresie swojej właściwości Sąd ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotknięte zostało obrazą art. 7, 77 i 107 k.p.a., w związku z art. 28 ustawy Prawo budowlane, wobec braku dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz właściwego uzasadnienia postanowienia. Naruszenie wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego nastąpiło w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 tej ustawy organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego odmowy wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy wskazać trzeba, iż z treści art. 73 § 1 k.p.a. wyraźnie wynika, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w § 1 i 2 tego artykułu przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony. Dlatego też organ rozpatrując wniosek o wydanie kopii dokumentów musi w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawca legitymuje się przymiotem strony.

Jak wynika z akt sprawy organ administracji II instancji, powołując się na art. 28 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, odmówił wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy wskazując, że J. P. i innym właścicielom działki o nr "[...]" położonej w "[...]" przy ul. "[...]" nie przysługuje przymiot strony postępowania. W dość lakoniczny sposób wskazał jedynie, iż objęte pozwoleniem na budowę obiekty handlowe nie wymagają strefy, która w jakikolwiek sposób ograniczałaby zagospodarowanie terenu J. P. Stanowisko to nie zostało jednak przekonująco uzasadnione, a w sprawie brak jest jakichkolwiek ustaleń organów dotyczących wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość I. i J. P. Wojewoda powołał się też na decyzję Starosty z dnia "[...]", znak "[...]", w której umorzył on wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę, w której stwierdzono, że J. P. nie jest stroną w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Decyzja Starosty i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2007r., a wyrok ten jest prawomocny. W tych okolicznościach Sąd w niniejszej sprawie bez dodatkowych ustaleń nie ma możliwości skontrolowania czy stanowisko organów administracji, że skarżący nie jest stroną w sprawie, w której żąda wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów oparte na tym, iż nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji – jest słuszne. Organy w niniejszej sprawie w tym zakresie nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego.

Stwierdzić trzeba, iż art. 28 ustawy Prawo budowlane określa katalog podmiotów, które mogą występować w charakterze strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z tym przepisem przymiot strony posiadają m.in. właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przepis art. 3 pkt 20 wskazanej ustawy określając obszar oddziaływania obiektu stwierdza, że należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jak wynika z powyższego art. 3 pkt 20 odsyła do innych regulacji prawnych, które mogą wskazywać na ewentualne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Jednakże, należy mieć tu także na uwadze normy prawne, których konieczność zastosowania wynikać będzie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Obszar oddziaływania, o którym mowa, dotyczy zarówno terenu niezagospodarowanego, jak i już zagospodarowanego. Planowana inwestycja może bowiem wywierać wpływ na nieruchomość sąsiednią wprowadzając ograniczenia w jej zagospodarowaniu, ale również powodować znoszenie pewnych uciążliwości. Przypomnieć należy, iż skarżący podnosili, że realizacja inwestycji uniemożliwi dostęp do drogi publicznej z ich działki, a także, że na terenie działki nr "[...]" znajduje się należąca do nich instalacja energetyczna i kanalizacyjna. Powyższa okoliczność może prowadzić do wniosku, iż nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, bowiem posiadają oni interes w zakresie dotyczącym ochrony własności. Jednakże okoliczność ta musi zostać wyjaśniona przez organy administracji w toku ponownego postępowania administracyjnego i dopiero ewentualne wyeliminowanie wszystkich wątpliwości pozwoli stwierdzić, czy nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym, czy skarżący mają legitymację do bycia stroną postępowania. Skoro organy nie wyjaśniły w wyczerpujący sposób, czy J. P. przysługuje legitymacja strony, to doszło w sprawie również do naruszenia art. 73 k.p.a.

Tylko na marginesie trzeba zauważyć, iż organy zupełnym milczeniem pominęły kwestię wydania uwierzytelnionych odpisów innych dokumentów niż kopia rysunku projektu zagospodarowania zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę – skarżący zwracał się również o wydanie m.in. decyzji o warunkach zabudowy, wniosku inwestora o pozwolenie na budowę oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Świadczy to o istotnych wadach zaskarżonych postanowień polegających na nierozpoznaniu całości sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto stosownie do art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji stosownie do wskazań i poglądów przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu ponownie ocenią, czy skarżącym przysługuje przymiot strony, zatem czy wniosek o wydanie kopii z akt sprawy pochodzi od strony i wymaga rozpoznania.

-----------------------

6