Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 186/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 191  i art. 192 art. 234 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Dobra z [...] sierpnia 2018 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Dobra a Dyrektorem Zarządu Zlewni w Szczecinie – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie zasypania przepustu pod drogą postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z 16 sierpnia 2018 r. Wójt Gminy Dobra wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Dyrektora Zarząd Zlewni w Szczecinie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku S.M. (dalej jako "wnioskodawca") o zasypanie przepustu pod drogą, zlokalizowanego przy ul. [...] w M.

W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy Dobra wskazał, że [...] czerwca 2018 r. wpłynął wniosek S.M. (dalej jako "wnioskodawca") dotyczący zasypania przedmiotowego przepustu. Po dokonaniu oględzin nie stwierdzono na przedmiotowym terenie przepustu pod drogą. Na wskazanym terenie znajduje się studzienka drenarska, do której są odprowadzane wody z tego terenu. Wnioskodawca wskazał, że zasypanie przepustu spowodowało zmianę kierunku spływu wody, a więc zaburzyło właściwe funkcjonowanie istniejących urządzeń wodnych. W związku z tym Wójt Gminy Dobra uznał, ze postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 191 i art. 192 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne“), a organem właściwym jest Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie.

Pismem z 30 lipca 2018 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie zwrócił wniosek Wójtowi Gminy Dobra wskazując na konieczność zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie wniósł o wskazanie Wójta Gmina Dobra jako organu właściwego w sprawie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Spór w tej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wniosek dotyczący przywrócenia do stanu początkowego przepustu powinien zostać rozpoznany w trybie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego czy też w trybie art. 234 tej ustawy. Zgodnie z art. 191 ust. 1, w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie powinno wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Natomiast zgodnie z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W pierwszym przypadku organem właściwym jest zatem organ Wód Polskich, a w drugim wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zadania Wód Polskich zostały szczegółowo uregulowane w art. 240 ustawy Prawo wodne. Sprawy dotyczące decyzji, o których mowa w art. 191 ustawy Prawo wodne są kompetencją dyrektorów zarządów zlewni Wód Polskich, co wynika wprost z art. 240 ust. 4 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo wodne.

Hipotezy norm dekodowanych z przepisów art. 234 i art. 191 Prawa wodnego są różne. Norma z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1 Prawa wodnego). Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy szeregu różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego. Szeroki jest także katalog urządzeń wodnych wynikający z definicji sformułowanej w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego, zgodnie z którą przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Jednocześnie ustawodawca zdecydował się na otwarty katalog urządzeń wodnych posługując się kwantyfikatorem "w szczególności" i wymieniając w art. 16 pkt 65 lit. a)-j) przykłady tego rodzaju urządzeń. Przepust służący odprowadzeniu wody do rowu melioracyjnego oraz studni jest niewątpliwie urządzeniem wodnym.

Analiza akt sprawy, a w szczególności pisma wnioskodawcy z 21 czerwca 2018 r., prowadzi do wniosku, że wnioskodawca zarzuca niewłaściwe utrzymanie przedmiotowego urządzenia wodnego, a więc odnosi się do hipotezy normy z art. 191 Prawa wodnego. W tej sytuacji, organem właściwym w sprawie będzie dyrektor zarządu zlewni, a w tym konkretnym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie.

Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.