Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1082/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. A. D. wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. D. (ur. [...] lutego 2002 r.).

Do akt sprawy załączona została kopia postanowienia Sądu Rejonowego [...]-[...] i [...] w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] Nsm [...] z którego wynika, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. D. zostało powierzone jego ojcu – A. D., z ograniczeniem władzy rodzicielskiej matki dziecka – I. C. do prawa współdecydowania w kwestiach dotyczących: planowych zabiegów operacyjnych dziecka, wyjazdu poza granice kraju na pobyt stały lub czasowy ponad 6 miesięcy oraz do prawa uzyskiwania informacji w zakresie sytuacji osobistej, szkolnej i zdrowotnej syna.

W związku z wystąpieniem wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad małoletnim organ i instancji pismem z dnia [...] października 2019 r. zlecił przygotowanie wywiadu środowiskowego z uwzględnieniem w treści wywiadu szczegółowych informacji w zakresie m.in. wspólnego zamieszkiwania dziecka – M. D. z ojcem, ustaleniem, na czyim utrzymaniu dziecko pozostaje, do jakiej szkoły uczęszcza, kto sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i jak opieka jest sprawowana.

Wezwaniem z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji zwrócił się do wnioskodawcy o dostarczenie prawomocnego dokumentu z sądu potwierdzającego zamieszkiwanie dziecka M. D. z ojcem i pozostawania dziecka na jego utrzymaniu.

Wnioskodawca nie zastosował się do wezwania wskazując na treść art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] poinformował organ I instancji, iż nie jest w stanie przeprowadzić wywiadu środowiskowego z A. D., bowiem nie zastał go w dniu [...] października 2019 r. pod adresem zamieszkania, a na pisemne wezwanie z dnia [...] października 2019 r. zainteresowany nie zgłosił się.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., Prezydent [...] odmówił A. D. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: M. D. w okresie od [...] lipca 2019 r. do [...] maja 2021 r. Organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a załączone dokumenty sądowe, świadczące o powierzeniu władzy rodzicielskiej ojcu nie posiadają pieczęci sądu ani daty ich uprawomocnienia.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. D. wskazując, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Skoro zatem powierzono mu wykonywanie władzy rodzicielskiej, to organ I instancji niezasadnie domagał się przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. wnioskodawca dołączył do akt sprawy odwoławczej kserokopię ww. postanowienia Sądu Rejonowego [...]-[...] i [...] w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...] Nsm [...] opatrzoną pieczęcią i datą prawomocności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407), która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

Celem świadczenia wychowawczego, jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy, jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka albo dyrektora domu pomocy społecznej.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ww. ustawy jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690 i 1818), w celu weryfikacji tych wątpliwości.

Art. 22 ww. ustawy reguluje zbieg praw i stanowi, że w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

Z kolei art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. stanowi, iż organ właściwy lub wojewoda odmawiają przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie uniemożliwi przeprowadzenie wywiadu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub nie udzieli podczas tego wywiadu wyjaśnień co do okoliczności objętych wywiadem.

Kolegium podniosło, że z art. 4 ust. 2 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze na dziecko przysługuje, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu wnioskodawcy.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji miał podstawy do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, bowiem wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko – M. D. został złożony również przez matkę dziecka. Wobec powyższego pismem z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji zlecił Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej dla Dzielnicy [...] [...]przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z uwzględnieniem w treści wywiadu szczegółowo informacji w zakresie m.in. wspólnego zamieszkiwania małoletniego M. D. z ojcem, weryfikacji, na czyim utrzymaniu pozostaje dziecko, sprawowania bieżącej, faktycznej opieki.

W dniu [...] października 2019 r. organ I instancji wezwał stronę do dostarczenia prawomocnego dokumentu z sądu potwierdzającego zamieszkiwanie dziecka – M. D. z ojcem i pozostawania dziecka na jego utrzymaniu.

W odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący zajął stanowisko, iż postanowienie sądu zostało dostarczone do organu w dniu 1 października 2019 r. a miejsce zamieszkania dziecka nie wymaga ustaleń, bowiem zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Skoro zatem władza rodzicielska została powierzona ojcowi, to miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania ojca, a nie miejsce gdzie dziecko aktualnie czasowo przebywa.

W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, istotny jest fakt, iż skarżący konsekwentnie i świadomie uniemożliwił przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Okoliczność tę potwierdza pismo Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] listopada 2019 r. kierowane do Urzędu [...]. Z treści pisma wynika, że pracownik socjalny nie jest w stanie przeprowadzić wywiadu środowiskowego z A. D.. Pomimo wizyty pracownik w dniu [...] października 2019 r. nie zastał mieszkańca, a na pisemne wezwanie z dnia [...] października 2019 r. zainteresowany nie zgłosił się do ośrodka. Powyższe ustalenia potwierdził sam skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., w którym kwestionuje zasadność przeprowadzenia wywiadu. W przedmiotowym piśmie skarżący stwierdził, iż ma bardzo ograniczone możliwości zdrowotne i czasowe by odbywać, jak odczytał z treści pisma Ośrodka, zbędne spotkania, nie składał do OPS [...] żadnego wniosku o zasiłek.

W ocenie Kolegium ustalając przesłanki prawa do świadczenia wychowawczego organ I instancji był zobowiązany do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących miejsca zamieszkania M. D., wynikających również z faktu, iż Prezydent [...] był w posiadaniu postanowienia wydanego w drodze zabezpieczenia przez Sąd Rejonowy [...]-[...] i [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] Nsm [...], w którym sąd ustalił miejsce zamieszkania M. D. przy matce. Nie jest wystarczające zastąpienie niezbędnych ustaleń faktycznych interpretacją powoływanego przez stronę przepisu, tj. art. 26 § 1 Kc. Brak definicji wspólnego zamieszkania w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie oznacza, że przy rozpatrywaniu wniosku o świadczenie organy są zobligowane do bezrefleksyjnego stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego. W takiej sytuacji bowiem ustawodawca nie przewidziałby przepisów obligujących organ do przeprowadzenia wywiadów środowiskowych (w razie wątpliwości) oraz przepisów zobowiązujących strony do współdziałania przy ustalaniu tych okoliczności! (pod rygorem decyzji odmawiającej prawa do świadczenia). Nawet gdyby uznać, że przepisy Kodeksu cywilnego znajdą w niniejszym przypadku zastosowanie (choć stanowią one odrębną dziedzinę prawa) to w niniejszej sprawie A. D. przysługuje pełna władza rodzicielska, a władza rodzicielska matki została ograniczona. Z powyższego nie wynika jednak, aby skarżącemu przysługiwała wyłączna władza rodzicielska.

Kolegium zwróciło uwagę na okoliczność czasowego przebywania syna skarżącego w innym mieście, gdzie uczęszcza do szkoły. Powyższe wymagało weryfikacji pod kątem spełniania przesłanki wspólnego stałego zamieszkania z ojcem. Okoliczności tej nie sposób zweryfikować z pominięciem narzędzi przewidzianych w przepisach ustawy tj. bez przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb życiowych, przy czym warunkiem przyznania świadczenia jest wspólne zamieszkiwanie i pozostawanie dziecka na utrzymaniu wnioskodawcy. Brak współdziałania przy ustalaniu przesłanek warunkujących ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego jest zaś podstawą do odmowy ustalenia tego prawa (art. 23 ust. 1).

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. D. podnosząc, że zaskarżona decyzja oparta została na błędnych ustaleniach dotyczących spełniania warunków do przyznania świadczenia, w szczególności polegających na uznaniu, że:

brak wywiadu środowiskowego uzasadnia odmowę przyznania świadczenia pomimo wyjaśnienia wszelkich wątpliwości innymi dostępnymi środkami, w tym nieprawidłowe uznanie, że uniemożliwił przeprowadzenie tego wywiadu,

przedstawione orzeczenia sądu nie uzasadniają przyjęcia, ze M. mieszka ze skarżącym i budzą wątpliwości w zakresie sprawowania przez niego opieki nad synem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.

Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407), zwana dalej "ustawą" .

Zgodnie z art. 4 ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust.1). Świadczenie to przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3).

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507, ze zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości.

Należy zauważyć, że z treści przywołanych przepisów art. 23 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że aby można było odmówić przyznania przedmiotowego świadczenia na skutek uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu, muszą wpierw zaistnieć przesłanki do przeprowadzenia tego wywiadu, przewidziane ustawą. Przesłankami takimi są: wystąpienie wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 22, wydatkowanie świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienie świadczenia wychowawczego. Z przyczyn oczywistych w niniejszej sprawie może być mowa jedynie o przesłance wystąpienia wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, bowiem świadczenie wychowawcze jeszcze nie zostało przyznane.

W ocenie Sądu "sprawowanie opieki nad dzieckiem" należy odnosić do jej faktycznego sprawowania. Jednocześnie też zauważyć trzeba, że ustawa statuuje zasadę, stosownie do której dzieckiem pozostającym w rodzinie jest dziecko zamieszkujące wspólnie z rodzicem, czy rodzicami.

Zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy, rodzina oznacza bowiem odpowiednio następujących członków rodziny - małżonków, rodziców i dzieci lub opiekunów faktycznych dzieci oraz zamieszkujące wspólnie z nimi i pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia.

Od zasady tej, a zatem możliwości zaliczenia dziecka do rodziny w związku z jego wspólnym z nią miejscem zamieszkania, ustawodawca przewidział wyjątek, o którym mowa w art. 2 pkt 16 in fine ustawy. Stwierdza się tam bowiem, że w przypadku ustanowienia dla dziecka rodziców rozwiedzionych (pozostających w separacji lub rozłące) opieki naprzemiennej obojga rodziców, dziecko takie zaliczane jest do obu rodzin – zarówno matki, jak i ojca. Ustawodawca zezwolił na odstępstwo od zasady uznawania danego dziecka za członka jednej rodziny w sytuacji, gdy opieka naprzemienna obojga rodziców ustanowiona została na mocy orzeczenia sądu.

Biorąc pod uwagę przedstawione regulacje należy przyjąć, że uprawnionym do świadczenia wychowawczego będzie ten rodzic, który zamieszkuje wspólnie z dzieckiem, sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę (względnie naprzemienną w przypadku uregulowanym w art. 2 pkt 16 in fine ustawy) i który pierwszy wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia, jeśli oboje rodzice odpowiadają dwóm pierwszym warunkom.

Wypłata świadczeń wychowawczych stanowi realizację zadań z zakresu administracji rządowej, do finansowania których mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.). Rozdzielanie środków budżetowych wymaga od organu wysokiego stopnia staranności. Jest zatem konieczne dokonywanie ustaleń co do wszelkich okoliczności budzących wątpliwości w zakresie prawa do świadczenia wychowawczego, a w tym bezspornie wątpliwości co do tego, kto jest osobą uprawnioną w rodzinie dziecka.

Jak z powyższego wynika, ten rodzaj dowodu, mający na celu sprawdzenie rzeczywistego stanu rzeczy w zakresie miejsca zamieszkania rodzica i dziecka czy w zakresie faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem, znajduje swoje umocowanie w przepisach ustawy.

Jest nią zarówno ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jak też ustawa o pomocy społecznej. W jej art. 107 ust. 1a pkt 3 wskazuje się, że "rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się na podstawie art. 15 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci u osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzany jest przez pracownika socjalnego. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wymagane wnioski, stanowiące podstawę planowania pomocy. Jest to podstawowe narzędzie pracy pracownika socjalnego, dzięki któremu może zapoznać się z rodziną ubiegającą się o przyznanie świadczenia. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy Ośrodka Pomocy Społecznej lub Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).

Z tych względów, w przypadku, gdy występują okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, dowód w postaci wywiadu środowiskowego nie może być traktowany jako nadmierna ingerencja w sprawy rodziny czy też wkraczanie w ich sferę prywatności.

Jak wynika z ustalonego przez organy orzekające w niniejszej sprawie stanu faktycznego, który nie budzi wątpliwości Sądu, skarżącemu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...]- [...] i [...] w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...] Nsm [...] powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem M. D., natomiast matce dziecka I. C. ograniczono władzę rodzicielską do prawa do współdecydowania w kwestiach dotyczących: planowanych zabiegów operacyjnych dziecka, wyjazdu poza granice kraju na pobyt stały lub czasowy ponad 6 miesięcy oraz do prawa uzyskiwania informacji w zakresie sytuacji osobistej, szkolnej i zdrowotnej syna

W związku z wątpliwościami związanymi z miejscem pobytu dziecka, a wynikającymi z niedostarczenia przez skarżącego odpisu ww prawomocnego postanowienia Sądu, informacją o przebywaniu dziecka w [...] w związku z uczęszczaniem tam do szkoły, zlecono przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego.

Z jednoznacznie brzmiącej regulacji zawartej w art. 23 ust. 1 ustawy wynika, że organ właściwy odmawia przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba ubiegająca się o to świadczenie uniemożliwi przeprowadzenie wywiadu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 lub nie udzieli podczas tego wywiadu wyjaśnień co do okoliczności objętych wywiadem. Przepis ten nie oddaje do uznania organu oceny, czy uniemożliwienie wywiadu powinno czy też nie powinno skutkować odmową przyznania świadczenia, o czym świadczy brak zamieszczenia przez ustawodawcę w treści art. 23 ust. 1 sformułowania "może odmówić".

W piśmie z 21 listopada 2019 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] poinformował organ I instancji , że nie jest w stanie przeprowadzić wywiadu środowiskowego, bowiem pracownik nie zastał skarżącego w dniu [...] października 2019 r. w miejscu zamieszkania, a na pisemne wezwanie z [...] października 2019 r. skarżący nie zgłosił się. W tym stanie rzeczy, zachowanie skarżącego odpowiada zachowaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, upoważniającemu organ do negatywnego rozpatrzenia jego wniosku.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że dla uzyskania świadczenia wychowawczego znaczenie ma nie tyle tzw. prawne miejsce zamieszkania dziecka (np. wskazane w wyroku rozwodowym czy innym orzeczeniu sądu), co faktyczne miejsce jego zamieszkiwania. Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Wobec tego istotne znaczenie dla meritum tego typu spraw mają przesłanki o charakterze faktycznym.

W tej sytuacji zarzuty skargi uznać należy za bezzasadne, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.