Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 805/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7b
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości występujących w stanie technicznym nieruchomości mogących stwarzać zagrożenie do życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia poprzez wykonanie określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...].08.2019r. (Nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 07.07.1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019r. poz. 1186 ze zm.), nakazał A. W. - właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości występujących w stanie technicznym ww. nieruchomości mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia - w terminie 15 miesięcy od dnia uzyskania ostateczności decyzji poprzez wykonanie poprzez: 1) odtworzenie spalonych i naprawę zniszczonych drewnianych ścian działowych i elementów wykończeniowych w obrębie piętra, 2) wymianę zniszczonej i odtworzenie brakującej stolarki okiennej i drzwiowej w obrębie piętra, 3) pokrycie powłoką chroniącą przed działaniem ognia oczyszczonych, osuszonych i wymienionych elementów drewnianych budynku, tj. posadzek, ścian działowych stolarki okiennej i drzwiowej w obrębie piętra, 4) wymianę instalacji wodociągowej w obrębie piętra, 5) wymianę instalacji kanalizacji sanitarnej w obrębie piętra, 6) wymianę urządzeń odbiorczych instalacji gazowej, 7) wymianę instalacji centralnego ogrzewania wraz ze zniszczonymi grzejnikami w obrębie piętra, 8) wymianę instalacji elektrycznej w obrębie piętra. W osnowie decyzji organ orzekł również, iż wskazane powyżej roboty należy wykonać zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi, w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a w zakresie robót instalacyjnych pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci wentylacyjnych, gazowych i energetycznych oraz przynależnej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, zapewniając bezpieczeństwo prowadzenia robót, a także osób trzecich. Jednocześnie o wykonaniu powyższego obowiązku nakazał zawiadomić pisemnie organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby nadzorującej roboty o ich wykonaniu zgodnie z warunkami niniejszej decyzji i zasadami wiedzy technicznej, protokół potwierdzający szczelność instalacji gazowej oraz informację dotyczącą wyboru rozwiązania wymiany bądź wzmocnienia stropu - wraz z obliczeniami nośności tych elementów. Ponadto, do ww. zawiadomienia nakazał załączyć dokumenty potwierdzające posiadanie uprawnień oraz zaświadczenia o przynależności osób sporządzających ww. opracowanie do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w [...].11.2018 r., na skutek powziętej informacji, przeprowadzone zostały czynności kontrolne w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W., w którym doszło do pożaru i miała miejsce akcja gaśnicza. W toku kontroli ustalono, że przy ul. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny, podpiwniczony, dwukondygnacyjny, z poddaszem częściowo użytkowym. Budynek wykonany jest w konstrukcji drewnianej (ściany od poziomu parteru, stropy nad parterem i nad 1. piętrem oraz więźba dachowa). Ściany piwnicy są murowane. W obrębie piwnicy widoczny tynk na trzcinie na stropie oraz deskowanie stropu - brak jest możliwości oceny konstrukcji stropu. W piwnicy występują zastoiny wody, strop nad piwnicą jest zalany wodą, tynki są wybrzuszone i spękane, z ubytkami. W obrębie całego budynku widoczne są ślady po pożarze i akcji gaśniczej. Największe zniszczenia widoczne są w pomieszczeniu kuchni i łazienki na parterze oraz pomieszczeniach znajdujących się ponad nimi, a także w korytarzu i dwóch pomieszczeniach na parterze. Ściany pomieszczeń wykonane z desek są zwęglone i okopcone. W pomieszczeniu kuchni na parterze widoczne są nadpalone, o pomniejszonym przekroju drewniane belki stropowe. We wszystkich pomieszczeniach objętych pożarem uszkodzona jest drewniana podsufitka: częściowo spalona, ze złuszczoną powłoką malarską. W poziomie 1. piętra widoczna jest uszkodzona częściowo spalona podłoga drewniana. Na parterze, nad pomieszczeniem kuchni i klatki schodowej widoczne są odkryte, nadpalone, przepalone i połamane drewniane belki stropu nad parterem, a także uszkodzone deskowanie stropu. Widoczne są znaczne ugięcia stropu. Więźba dachowa nad całym budynkiem została objęta pożarem, wszystkie elementy konstrukcyjne uległy znacznemu spaleniu. Pokrycie dachowe w postaci dachówki w większości uległo zniszczeniu. Krokwie, płatwie i słupy o znacznie pomniejszonych przekrojach. Łaty uległy spaleniu. Stolarka okienna w części pomieszczeń, z wyjątkiem piwnicy, spalona. Widoczne są ubytki w szkleniu. Drzwi wejściowe na elewacji frontowej zostały zdemontowane, natomiast drzwi wewnętrzne w części pomieszczeń zniszczone. Schody drewniane na 1. piętro i poddasze osmolone. Komin ceglany widoczny w części 1. piętra i poddasza bez widocznych odchyleń i spękań. W całości budynku zalegają elementy wyposażenia oraz uszkodzone elementy obudowy stropów i ścian, wypełnienie przestrzeni międzybelkowych ze stropów, a na poddaszu elementy więźby i dachówki. Budynek w całości zalany. Budynek wyposażony w instalacje: wodnokanalizacyjną, gazową, energetyczną, które w dniu pożaru zostały odcięte przez służby Straży Pożarnej. W toku kontroli stwierdzono, że budynek nie nadaje się do użytkowania. Stwierdzono, że z uwagi na znaczne uszkodzenia więźby dachowej i stropów istnieje zagrożenie zawaleniem. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną.

W związku z powyższymi ustaleniami, pismem z [...].11.2018r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zagrożenia wynikającego z pogorszonego stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W., powstałego na skutek pożaru w ww. budynku, oraz włączeniu do akt sprawy protokołu z kontroli nr [...] z [...].11.2018r.

Decyzją z [...].11.2018r. (nr [...]) PINB wyłączył z użytkowania budynek przy ul. [...] we W., a także zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania ww. budynku, zabezpieczenie wejść do ww. budynku oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń budynku przed wpływem opadów atmosferycznych i usunięcie uszkodzonego szklenia stolarki okiennej. Jednocześnie, z uwagi na zły stan techniczny budynku i zniszczenia spowodowane pożarem PINB decyzją z [...].11.2018r. (nr [...]) nakazał współwłaścicielkom nieruchomości przeprowadzenie kontroli bezpiecznego użytkowania przedmiotowego budynku (w trybie art. 62 ust. 1 pkt 4 u.p.b.) oraz sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku.

Organ orzekający wskazał następnie w uzasadnieniu, że [...].01.2019r. do organu wpłynął protokół z kontroli bezpiecznego użytkowania. Natomiast, [...].06.2019r., po uzupełnieniu braków, dostarczona została ekspertyza techniczna budynku. W protokole opisano w sposób ogólny budynek. Zawarto informację o wykonaniu doraźnych zabezpieczeń budynku: na istniejącej, uszkodzonej przez pożar więźbie dachowej oraz w otworach okiennych umieszczono folię zabezpieczającą przed wpływem opadów atmosferycznych. Ponadto, z budynku usunięto zalegające na stropie dachówki ceramiczne oraz część sprzętów, jedną z uszkodzonych belek stropu nad 1. piętrem podstemplowano oraz umieszczono na budynku tablice ostrzegawcze o stanie zagrożenia i zakazie wstępu do budynku. Wskazano również na konieczność wykonania dalszych zabezpieczeń konstrukcji budynku, która będzie możliwa po wydaniu opinii konserwatorskiej. W ostatnim punkcie opracowania, jak podał organ w uzasadnieniu, wskazano roboty zabezpieczające, jakie należałoby wykonać ze względów konstrukcyjnych, a są to: rozbiórka części więźby dachowej i zabezpieczenie ścian szczytowych drewnianych na poddaszu, podstemplowanie uszkodzonego stropu nad piętrem oraz usunięcie zasypek ze wszystkich stropów, które podczas akcji gaśniczej zostały zalane wodą.

Ponadto, organ podał w uzasadnieniu, że w ekspertyzie technicznej opisano stan techniczny konstrukcji budynku po pożarze. W wyniku pożaru zniszczeniu uległy również elementy budynku przynależne do lokali mieszkalnych, tj.: drewniane posadzki (w obrębie pomieszczeń oznaczonych w ekspertyzie nr [...],[...],[...] oraz posadzka na stropach nad piwnicą i nad piętrem), ściany wewnętrzne: parteru (w obrębie pomieszczeń nr [...],[...],[...],[...]), piętra (w obrębie pomieszczeń nr [...],[...],[...],[...],[...]), stolarka okienna i drzwiowa na parterze (w obrębie pomieszczeń nr [...],[...],[...],[...]), na piętrze (w obrębię pomieszczeń nr [...],[...],[...],[...]), wszystkie elementy stolarki okiennej i drzwiowej w obrębie poddasza. W wyniku działania wysokiej temperatury w trakcie pożaru doszło do zniszczenia, złuszczenia warstw ochronnych deskowania stropu, posadzek, ścian, schodów na piętro i schodów na poddasze, stolarki okiennej i drzwiowej na parterze. W wyniku akcji gaśniczej doszło do zawilgocenia elementów budynku, m.in. posadzek, ścian, stolarki okiennej i drzwiowej na parterze. W ekspertyzie przedstawiono również roboty budowlane, jakie należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowy obiekt budowlany do odpowiedniego stanu technicznego. Wskazano roboty w obrębie elementów konstrukcyjnych budynku, m. in. więźby dachowej i stropów. Inne roboty, które wymieniono, jako konieczne w celu przywrócenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego to oczyszczenie drewnianych desek posadzkowych z pozostałej powłoki malarskiej oraz spalonej nawierzchni, impregnacja środkiem ognioochronnym. Zalecono m.in. wymianę instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, gazowej. We wnioskach oprócz zaleceń wskazano na konieczność wykonania wentylacji grawitacyjnej w kuchni, łazienkach i piwnicy oraz odprowadzenia spalin i zapewnienie dopływu powietrza do spalania.

Na podstawie w ten sposób zgormadzonego materiału dowodowego PINB uznał za w pełni uzasadnione nakazanie A. W. – właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] - usunięcie wskazanych w decyzji nieprawidłowości występujących w stanie technicznym nieruchomości mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. PINB uznał za technicznie uzasadniony na wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji okres 15 miesięcy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, dla robót opisanych w sentencji decyzji, biorąc przy tym pod uwagę złożoność i zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania, a także stopień zagrożenia wynikający z istniejącego złego stanu technicznego przedmiotowego budynku. Jednocześnie organ wskazał, że budynek przy ul. [...] we W. ujęty jest jednostkowo w rejestrze zabytków W. Wobec czego, przed wykonaniem wskazanych w sentencji decyzji robót, zobowiązani powinni uzyskać pozwolenie konserwatorskie - pod rygorem zastosowania przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. W. Odwołująca wyraziła prośbę o zawieszenie terminu wykonania robót budowlanych do momentu uzyskania pozwolenia od miejskiego konserwatora zabytków.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].10.2019 r. (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ odwoławczy opisał szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie a następnie odwołał się do regulacji zawartej w art. 61 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. W tym zakresie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że rozmiar i charakter nieprawidłowości występujących w obrębie części przynależnych do lokalu mieszkalnego nr [...] może powodować zagrożenie istotnych dóbr chronionych prawem, takich jak zdrowie i życie ludzi, bezpieczeństwo mienia. Również części przynależne do lokalu mieszkalnego nr [...] są w nieodpowiednim stanie technicznym. Według organu odwoławczego, również ustanowiony termin 15 miesięcy na wykonanie nałożonych na współwłaścicielkę obowiązków jest odpowiedni i adekwatny do okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie. Termin ten uwzględnia bowiem stopień zagrożenia wynikający z istniejącego złego stanu technicznego części przynależnych do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz zakres i złożoność robót budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego, wskazany okres jest wystarczająco długi ze względu na konieczność uzyskania przez współwłaścicielkę pozwolenia od konserwatora zabytków na przeprowadzenie robót budowlanych (art. 96 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Ponadto organ I instancji wziął pod uwagę m.in. zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania, ich złożoność, a także zagrożenie, jakie stwarza aktualny stan techniczny części przynależnych do lokalu mieszkalnego nr [...].

Odnosząc się do żądania zawieszenia terminu do wykonania nałożonych obowiązków w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że strona przed końcem upływu terminu 15 miesięcy może na podstawie art. 155 k.p.a. wnieść o zmianę terminu - jego wydłużenie.

Prawidłowość decyzji odwoławczej, opisanej powyżej, zakwestionowały J. A. i A. W. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi skarżące w pierwszej kolejności zarzuciły zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 66 u.p.b. poprzez uznanie, że budynek mieszkalny przy ul. [...] we W. może powodować zagrożenie istotnych dóbr chronionych prawem, podczas gdy budynek pozostaje niezamieszkany oraz jest odpowiednio zabezpieczony, a także, iż termin wyznaczony przez organ pierwszej instancji obejmujący 15 miesięcy jest terminem realnym na doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku wpisanego do Rejestru Zabytków W.; niezastosowanie art. 36 oraz art. 36a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami co w konsekwencji doprowadziło do wyznaczenia terminu, który jest nierealny do spełnienia, szczególnie w świetle obowiązków, które nakłada na stronę wyżej wskazana ustawa. Ponadto, skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa proceduralnego tj. art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony co wyraziło się w nałożeniu na stronę obowiązku naruszającego ich słuszny interes, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania oraz naruszając zasadę proporcjonalności, co wyraziło się w zastosowaniu przez organ środków o dolegliwym charakterze, niepoinformowanie stron, jakimi przesłankami kierował się organ administracji publicznej wyznaczając termin 15 miesięcy na renowację budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji DWINB, wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku jaki zapadnie w wyniku wniesienia niniejszej skargi i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja, stanowiąca rozwinięcie zarzutów zawartych w jej petitum.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do merytorycznego wyjaśnienia powodów wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zawartego w jego uzasadnieniu.

Prawomocnym postanowieniem z 14.04.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 805/19 Sąd odrzucił skargę J. A. na decyzję DWINB z [...].10.2019 r., nr [...], uznając, że zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie nie dotyczy praw i obowiązków skarżącej.

Postanowieniem z 03.03.2021 r., sygn. akt II SA/Wr 805/19Sąd uwzględnił wniosek A. W. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 01.04.2021 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę działania organów nadzoru budowlanego właściwych w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane, a postępowanie administracyjne, w którym wydano orzeczenie objęte kontrolą Sądu dotyczyło lokalu mieszkalnego nr [...] - znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W., stanowiącym współwłasność J. A. oraz A. W. Budynek ten ujęty jest jednostkowo w rejestrze zabytków W. od [...].07.1991 r. pod numerem rejestru [...]. Bezspornym jest w sprawie również to, że stan techniczny tego budynku uległ pogorszeniu na skutek pożaru w dniu [...].11.2018 r. i prowadzonej akcji gaśniczej.

Decyzją zaskarżoną, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b., nakazano właścicielce lokalu nr [...] usunięcie – poprzez wykonanie opisanych w decyzji czynności – nieprawidłowości występujących w jego stanie technicznym.

Podkreślić przy tym należy, że poza decyzją objętą obecnie sądową kontrolą, organy nadzoru budowlanego wydały, w ramach prowadzonego postępowania, odrębne rozstrzygnięcia, dotyczące części wspólnych budynku oraz lokalu nr [...]. Decyzją z [...].08.2019 r. (nr [...]) nakazano współwłaścicielkom budynku – usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym nieruchomości w zakresie części wspólnych budynku. Wydaną tego samego dnia decyzją nr [...], nakazano J. A. – właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] – usunięcie nieprawidłowości występujących w stanie technicznym tego lokalu. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. A. i A. W., decyzją z [...].10.2019 r. (nr [...]), DWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nr [...]. Wywiedzioną od tego rozstrzygnięcia skargę uwzględnił WSA we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z 18.08.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 806/19 uchylił decyzję DWINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że wydane w spawie decyzje częściowe, dotyczące części wspólnych budynku oraz poszczególnych lokali, wydane zostały po przeprowadzeniu jednego postępowania. W jego ramach organ nadzoru nakazał współwłaścicielkom wyłączenie budynku z użytkowania wraz nakazem wykonania niezbędnych zabezpieczeń. Ponadto zobowiązał współwłaścicieli do przeprowadzenia kontroli budynku (w trybie art. 62 ust. 1 pkt 4 u.p.b.) oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku. Sporządzona w tym trybie ekspertyza techniczna, stanowiła podstawę do wydania przez organ I instancji opisanych wyżej częściowych decyzji administracyjnych.

Biorąc pod uwagę tożsamość stanu faktycznego i prawnego oraz zbieżność argumentacji użytej przez orzekające w sprawie organy dla uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć, Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z 18.08.2020 r. i traktuje jak własne.

Tak jak w powołanym wyroku, w przypadku obecnie kontrolowanej sprawy, nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dotyczące nieprawidłowości występujących w stanie technicznym przedmiotowego lokalu. Zastrzeżenia dotyczą natomiast podstaw do przyjęcia stanowiska przez organy nadzoru, że ustalone nieprawidłowości wiążą się z zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Ponadto istotne zastrzeżenia dotyczą sposobu wyznaczenia terminu potrzebnego do usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Stwierdzić zatem należy, że organy nadzoru w sposób jednoznaczny nie powiązały ustaleń dotyczących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku z wykazaniem, jakim dobrom określonym w art. 66 ust. 1 u.p.b. one zagrażają. Takiego stanu zagrożenia nie stwierdza przede wszystkim autor ekspertyzy technicznej, zalecając jedynie w swoim opracowaniu sprawdzanie stabilności doraźnych zabezpieczeń. W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie i wobec treści zasad procesowych zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 11 k.p.a., powinnością organu przynajmniej odwoławczego, jako organu ponownie rozpatrującego sprawę w jej całokształcie, było zatem dokonanie w tym zakresie odpowiednich ustaleń i przedstawienie argumentacji wyjaśniającej zasadność twierdzenia, że w sprawie zaistniała ustawowa przesłanka powodowania zagrożenia dla określonych dóbr, mimo wyłączenia przedmiotowego obiektu z użytkowania, stosownie do wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Należy też zwrócić uwagę za wyrokiem z 18.08.2019 r., że w postępowaniach prowadzonych w warunkach art. 66 u.p.b., kwestia zagrożenia dla chronionych dóbr, akcentowana również w tej sprawie przez organy nadzoru budowlanego, pozostaje w istotnej relacji do terminu wyznaczonego przez właściwy organ dla wykonania orzeczonych nakazów. W rozpoznawanej sprawie organy właściwe instancyjnie wyznaczając jako technicznie uzasadniony, termin 15 miesięcy od dnia uzyskania cechy ostateczności decyzji, powołały się na złożoność i zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania, a także stopień zagrożenia wynikający z istniejącego złego stanu technicznego budynku. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił ponadto, że obowiązkiem powiatowego organu nadzoru budowlanego "jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia zagrożenia i wyeliminowania nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu poprzez wyznaczenie krótkiego lecz racjonalnego terminu wykonania nakazanych robót."

Za błędne również uznać należy stanowisko organów nadzoru budowlanego, koncentrujących się na przesłankach z art. 66 ust. 1 pkt 1-4 u.p.b. i twierdzących, że wyznaczając termin wykonania nakazów nie mogą uwzględnić innych okoliczności.

W orzecznictwie administracyjnym wskazuje się, że gdyby intencją ustawodawcy było każdorazowo niezwłoczne uzyskanie wykonania decyzji wydawanej w trybie art. 66 u.p.b., to wówczas nie upoważniono by organu do orzekania o terminie wykonania decyzji nakazanej w warunkach uznania. (np. wyrok WSA we Wrocławiu z 08.07.2020 r., sygn. akt II SA/Wr 635/19).

Skoro organ nadzoru budowlanego dysponuje upoważnieniem do wyznaczenia terminu wykonania orzeczonych (nakazanych) w decyzji robót, to po to – zdaniem Sądu – aby można było przy rozstrzygnięciu podejmowanym w tym przedmiocie uwzględniać również okoliczności pozanormatywne. Nie można zatem uznać, że termin wykonania decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. determinowany jest wyłącznie zakresem nałożonych obowiązków, ich złożonością i stopniem zagrożenia wynikającym z istniejącego nieodpowiedniego stanu technicznego.

Określając termin wykonania nakazów, właściwy organ powinien również rozważyć kwestie związane z niezbędną organizacją formalną i materialną orzeczonych robót. Termin ten powinien być istotnie realny, w tym znaczeniu, że przy jego określaniu nie można pominąć czynności, wymaganych obowiązującymi przepisami, czy wynikających z zasad doświadczenia życiowego, które należy podjąć przed rozpoczęciem faktycznej realizacji prac.

W rozpoznawanej sprawie powyższe kwestie odnieść należy do zabytkowego charakteru budynku oraz konsekwencji materialnoprawnych takiego statusu obiektu budowlanego i dyspozycji ustawodawcy zawartej w art. 7b k.p.a. Istotne bowiem jest, że budynek przy ul. [...] we W., którego dotyczyły czynności postępowania jest jednostkowo wpisany do Rejestru Zabytków W. i podlega – odpowiednio – regulacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz.U. 2020 r. poz. 282), której norma kolizyjna zawarta w art. 2 ust. 1 stanowi, że ustawa nie narusza w szczególności przepisów Prawa budowlanego, ale jednocześnie z treści jej art. 4 pkt 1, definiującego pojęcie ochrona zabytków, wynika, że ochrona ta polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie. Ponadto – w myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m.in. prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, a uzyskanie pozwolenia na podjęcie robót budowlanych przy zabytku objętym takim wpisem nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego. Dodatkowo przepis art. 36a ust. 2 powołanej powyżej ustawy stanowi, że osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna występująca z wnioskiem o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru jest obowiązane zapewnić kierowanie tymi robotami oraz wykonywanie nadzoru inwestorskiego przez osoby spełniające wymagania, o których mowa w art. 37c.

Wymienione uwarunkowania prawne pozostały całkowicie poza oceną organów nadzoru budowlanego właściwych w sprawie, przy orzekaniu o wyznaczeniu terminu wykonania nakazów, mimo wskazywania ich w toku postępowania instancyjnego, w tym w argumentacji zamieszczonej w odwołaniu. Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 3 omawianej ustawy, pozwolenia, o których mowa w ust. 1 i 1a mogą określać warunki, które zapobiegną uszkodzeniu lub zniszczeniu zabytku. Istotne jest również, że postępowanie o udzielenie pozwolenia konserwatorskiego prowadzone jest tylko w aspekcie ochrony zabytków, a zadaniem organów ochrony zabytków jest wyłącznie ocena realizowanych robót z punktu widzenia ich wpływu na wartości historyczne, artystyczne czy naukowe danego zabytku (np. wyrok NSA z 20.02.2016 r. sygn. akt II OSK 1346/14).

Sąd w toku dokonywanej w sprawie oceny uwzględnił to, że przystąpienie przez adresata decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane do wykonywania orzeczonych nakazów nie wymaga już uzyskania pozwolenia na budowę, ale nie zwalnia go z obowiązku zastosowania się do warunków określonych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w przypadku, gdy orzeczone nakazy odnoszą się do obiektu, będącego zabytkiem.

W uznaniu Sądu szczególny charakter przedmiotowego budynku, wynikający z takiego właśnie statusu wymagał przed wydaniem orzeczenia w sprawie, a przede wszystkim dla prawidłowego – w szerokim znaczeniu tego pojęcia, wyznaczenia terminu wykonania obowiązków, zastosowania się powiatowego organu nadzoru budowlanego do dyspozycji ustawodawcy zawartej w art. 7b k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy.

Rozważając ustawowy obowiązek współdziałania organów, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27.02.2018 r. stwierdził, że prawna doniosłość art. 7b k.p.a. polega na tym, że podnosi on do rangi zasady ogólnej nakaz współdziałania organów administracji w związku z potrzebą wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie formalizując przy tym sposobów tego współdziałania. Można zatem przyjąć, że organy administracji są zobligowane do współdziałania ze sobą w każdym przypadku, gdy przyczyni się to do szybszego załatwienia sprawy (sygn. akt II OSK 3116/17). Z materiału sprawy wynika, że na potrzebę uzyskania opinii konserwatorskiej zwracał też uwagę autor ekspertyzy technicznej, sporządzonej na potrzeby prowadzonego postępowania.

Ponadto szybsze załatwienie sprawy, na które wskazał Naczelny Sąd Administracji w powołanym powyżej wyroku – oznacza w przypadku orzekania o obowiązkach nie tylko wydanie finalnego orzeczenia, ale uzyskanie rezultatu faktycznego oczekiwanego przez ustawodawcę przy konstruowaniu regulacji dotyczącej określonego przedmiotu. Wykonanie przez organ prowadzący postępowanie obowiązku współdziałania pozwala również uniknąć prezentowania przez organy różnych stanowisk i odmiennych ocen w odniesieniu do tych samych kwestii.

W okolicznościach przedstawionych powyżej organy orzekające w sprawie wyznaczając skarżącej termin wykonania nakazów objętych zaskarżoną decyzją bez umożliwienia organowi konserwatorskiemu wypowiedzenia się w sprawie w ramach współdziałania, regulowanego art. 7b k.p.a. naruszyły również wynikający z art. 80 k.p.a. obowiązek wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie rozważyły też wnioskowanego w toku postępowania jurysdykcyjnego wyznaczenia dłuższego terminu wykonania orzeczonych nakazów z jednoczesnym wyważeniem interesu społecznego oraz uzasadnionego interesu stron postępowania, stosownie do art. 7 (in fine) k.p.a., a to wyklucza możliwość uznania wyznaczonego w zaskarżonej decyzji terminu za prawidłowy i w konsekwencji obliguje do uznania tego naruszenia przepisów procesowych na takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać też należy, że prawidłowe wyznaczenie terminu wykonania decyzji uzyskanej w trybie art. 66 ust. 1 pozwala w efekcie uniknąć inicjowania trybu jego zmiany na podstawie art. 155 k.p.a., sugerowanego przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do zasady – właściwego.

Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w sposób wymagający ich wyeliminowania z obrotu prawnego i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.