Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 703/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1-4a, art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 149 par. 1, art. 206
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 240 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 6 i 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1523/21 w sprawie ze skargi S.F. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1523/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S.F. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu: I) zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do wydania karty pobytu w terminie 7 dni od dnia od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II) stwierdził, że bezczynność Wojewody Mazowieckiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa III) oddalił skargę w pozostałym zakresie; IV) zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 29 września 2020 r. S.F. (obywatelka Iranu) wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 26 stycznia 2021 r. nr WSC-II-J.6151.52621.2020 odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z 15 czerwca 2021 r. nr DL.WIIIPO.410.1014.2021/AT uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy z terminem ważności do dnia 14 marca 2022 r.

W dniu 18 czerwca 2021 r. do Wojewody wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej będące wnioskiem o wydanie karty pobytu.

W dniu 30 czerwca 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęła powyższa decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z informacją, że akta administracyjne zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożoną w dniu 5 maja 2021 r. skargą na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrywania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego.

W dniu 8 lipca 2021 r. do Wojewody Mazowieckiego wpłynęło ponaglenie skarżącej, natomiast w dniu 21 września 2021 r. skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność organu w sprawie wydania dokumentu tożsamości cudzoziemca w postaci karty pobytu, na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców 15 czerwca 2021 r. nr DL.WIIIPO.410.1014.2021/AT.

W ww. skardze cudzoziemiec zarzucił naruszenie:

1. art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Skarżąca wniósł o:

1. zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego (wydania karty pobytu) w terminie siedmiu dniu od daty doręczenia akt organowi;

2. orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej;

4. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości,

5. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm prawem przewidzianych.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ akcentował, że wydanie karty pobytu nie jest tożsame z wydaniem decyzji administracyjnej. W ocenie organu przekłada się to na brak możliwości wypowiedzi sądu administracyjnego w tej sprawie. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów i czynności. Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wojewody Mazowieckiego polegająca na zaniechaniu wykonania czynności materialno-technicznych w postaci "wydania karty pobytu". Organ zwrócił też uwagę, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą dotyczy wydania zezwolenia na pobyt czasowy, a nie karty pobytu. Z tego względu, w jego ocenie, skarga powinna podlegać odrzuceniu.

Dalej organ wywiódł, że w procesie personalizacji karty pobytu i wysłania zlecenia wydrukowania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji niezbędne jest posiadanie oryginalnego wniosku z załączonymi fotografiami, na podstawie których została potwierdzona tożsamość cudzoziemca, oraz wzorem podpisu złożonym przez cudzoziemca. Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35; dalej: ustawa o cudzoziemcach) nie określają, w jakim terminie ma nastąpić wydanie pierwszej karty pobytu (art. 229 ust. 2 tej ustawy). Prowadzone przez wojewodę postępowania administracyjne w przedmiocie legalizacji pobytu kończą się wydaniem decyzji administracyjnej, zaś wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, wynikającą z wydanego rozstrzygnięcia, do której nie mają zastosowania przepisy rozdziału 7 k.p.a.

W przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, organ wniósł o niezasądzanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Podniósł, że pełnomocnik skarżącego wniósł do tut. Sądu znaczną liczbę skarg w przedmiocie bezczynności i przewlekłości Wojewody Mazowieckiego oraz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Składane skargi są tożsamej treści, różnią się jedynie danymi osobowymi skarżących. Sam pełnomocnik przyczynia się zatem do długości trwania tych postępowań, składając do sądu skargi w sprawach, w których już wydano decyzje i karty pobytu. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego wielość analogicznych spraw prowadzonych przez tego samego pełnomocnika i nakład jego pracy dają podstawy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając przywołanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdzając kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania przedmiotowej skargi na bezczynność organu administracji w zakresie wydania karty pobytu wyjaśnił, iż wydanie karty pobytu stanowi czynność materialno - techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek Wojewody dotyczący wydania skarżącej karty pobytu wynika z ustawy o cudzoziemcach, natomiast sama karta pobytu wydawana jest w konsekwencji wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga na bezczynność dotyczącą czynności materialno - technicznej, jaką jest wydanie karty pobytu, jest dopuszczalna i mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Odnosząc się do kwestii terminowości Sąd wyjaśnił, iż przepisy ustawy o cudzoziemcach nie określają terminu załatwienia sprawy dotyczącej wydania karty pobytu, z faktu tego nie wynika jednak, że Wojewody nie wiążą jakiekolwiek terminy w tej sprawie. Sąd wskazał, iż organ powinien działać bez zbędnej zwłoki, co stanowi standard w demokratycznym państwie prawa, a także zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Z uwagi na fakt, iż czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie na spersonalizowaniu i wysłaniu zlecenia jej wydruku, to powinna zostać ona wykonana niezwłocznie. Takie działanie ma na celu zagwarantowanie realizacji zasady sprawności postepowania administracyjnego oraz zapobieganie bezczynności organu i przewlekłemu prowadzenia postępowania administracyjnego, dlatego też przyjęcie poglądu, że stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przeczyłoby sensowi ustanowienia jakiegokolwiek terminu dla tego rodzaju czynności. Sąd przyjął zatem, że stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organ winien był wydać kartę pobytu bez zbędnej zwłoki w możliwie jak najkrótszym terminie

Oceniając postępowanie Wojewody w świetle powyższych kryteriów Sąd uwzględnił skargę wskazując, iż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 15 czerwca 2021 r. została przekazana organowi I instancji 30 czerwca 2021 r. wraz z informacją, że akta administracyjne zostały przekazane do WSA w Warszawie w związku ze złożoną skargą na bezczynność Szefa Urzędu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody. Zdaniem Sądu Wojewoda winien był zwrócić się w takiej sytuacji do Sądu z prośbą o wypożyczenie akt administracyjnych znacznie wcześniej niż dopiero w dniu 29 września 2021 r., co umożliwiłoby podjęcie czynności zmierzających do wydania cudzoziemcowi karty pobytu szybciej. Z uwagi na wyznaczony na dzień 11 października 2021 r. termin rozpoznania skargi na bezczynność Szefa Urzędu WSA w Warszawie nie wypożyczył akt administracyjnych sprawy. Stwierdzona przez Sąd I instancji bezczynność zdeterminowała zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do wydania karty pobytu w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji wyroku).

Oceniając, czy stwierdzona bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa, Sąd wskazał, iż nie było wystarczających podstaw do przypisania bezczynności cechy rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji wyroku). Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy organ podjął jednak czynności po otrzymaniu skargi i wystąpił do WSA w Warszawie o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy. Te względy przemawiały również za tym, że nie było podstaw do przyznania od organu, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., sumy pieniężnej (pkt III sentencji wyroku). W ocenie Sądu okres bezczynności nie był szczególnie długi oraz brak było dowodów na celowe przewlekanie postępowania przez Wojewodę.

Końcowo Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. z 2018 poz. 256 (pkt IV wyroku). Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpił również uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a.

Wojewoda Mazowiecki wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części – co do orzeczenia zawartego w pkt I i IV.

Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a w zw. z art. art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu, podczas gdy z bezczynnością organu nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem ustawa nie zakreśla terminu w jakim organ jest zobowiązany działać;

2. art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy ww. czynność stanowi jedynie realizację przez organ wydanego rozstrzygnięcia; nie mieści się w katalogi sprawy podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a, czy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w przypadku niewykonania obowiązku wydania karty strona może skarżyć zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ w trybie przewidzianym w art. 227 i następne k.p.a.

3. art. 149 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. poz. 78 nr. 483), poprzez błędne ustalenie i wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w którym z jednej strony Sąd I instancji wskazuje, że Wojewoda nie miał obiektywnych możliwości działania, bowiem Sąd nie wypożyczył organowi akt administracyjnych sprawy, z drugiej strony stwierdza, iż organ pozostawał bezczynny; co w konsekwencji stanowiło naruszenie zasady imposibilium obligatio est, która stanowi fundament zasady praworządności i na którą powołuje się sam Sąd I instancji;;

4. art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 206 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 206. w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że spełniona jest przesłanka "uzasadnionego przypadku", tj. nieodstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego lub też ich miarkowanie w sytuacji niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika strony.

W następstwie postawionych wyżej zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o:

1. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego orzeczenie i odrzucenie skargi;

2. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu I i IV i rozpoznanie skargi poprzez uznanie braku bezczynności organu i niezasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego;

3. ewentualnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w zakresie punktu I i IV, zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął ww. zarzuty i wskazał, że w niniejszej

sprawie cudzoziemka w dniu 31 stycznia 2022 r. odebrała kartę pobytu, która została dla niej spersonalizowana 21 stycznia 2021 r. Skarżący kasacyjnie wskazała także, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do kwestii niewłaściwego umocowania pełnomocnika do występowania w postępowaniu sądowo – administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzasadnienia oraz motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że istota sprawy sprowadzała się do oceny dwóch kwestii: po pierwsze dopuszczalności drogi sądowej, po drugie – w przypadku przyjęcia stanowiska o dopuszczalności takiej drogi – prawidłowości oceny, czy organ administracji pozostawał w bezczynności w wydaniu cudzoziemcowi karty pobytu. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był bowiem sporny: 15 czerwca 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego i udzielił cudzoziemcowi zgody na pobyt czasowy. Decyzja do organu pierwszej instancji wpłynęła dnia 30 czerwca 2021 r. wraz z informacją, że wobec złożenia skargi na bezczynność organu w wydaniu decyzji akta administracyjne, w tym wniosek o udzielenie zgody na pobyt czasowy, zostały przekazane do Sądu pierwszej instancji. Dnia 29 września 2021 r. Wojewoda wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt w celu wydania karty pobytu. Z uwagi na wyznaczony na dzień 11 października 2021 r. termin rozpoznania skargi na bezczynność Szefa Urzędu w sprawie udostępnienia akt, WSA w Warszawie nie wypożyczył akt administracyjnych sprawy. Część akt wpłynęła do organu administracji 19 stycznia 2022 r. po ich zwrocie z WSA w Warszawie.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii należy ocenić, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w niewydaniu karty pobytu. Takie działanie, mające materialno-techniczny charakter, należało zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek wydania karty pobytu ma swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawy o cudzoziemcach. Z treści art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wynika, że kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono m.in. zezwolenia na pobyt czasowy. Wydanie karty pobytu, będące konsekwencją decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Dokument ten stanowi jednocześnie potwierdzenie tożsamości oraz prawa pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, a ponadto uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 ustawy o cudzoziemcach). Dokument urzędowy, jakim jest karta pobytu, pozostaje zindywidualizowany tak co do adresata, jak i treści, i po wydaniu odnosi skutek publicznoprawny, odnosząc się do sfery uprawnień przysługujących cudzoziemcowi. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej w sposób nieuprawniony pozbawiałoby jednostkę prawa do wyegzekwowania działania organów administracji publicznej (także po zakończeniu postępowania administracyjnego) w zakresie wydania karty pobytu, co skutkowałoby tym, że cudzoziemiec nie mógłby uzyskać dokumentu, którego posiadanie wiąże się z określonymi uprawnieniami odnoszącymi się do legalnego pobytu na terytorium Polski. Innymi słowy, brak rozciągnięcia kontroli sądowej w analizowanym obszarze pozbawiałby cudzoziemca ochrony prawnej, co nie zasługiwałoby na aprobatę także z punktu widzenia standardów państwa prawnego, w tym ochrony udzielanej cudzoziemcom. Negując dopuszczalność drogi sądowej Wojewoda nie wskazał, w jaki inny sposób skarżący mógłby domagać się takiej ochrony przed inercją ze strony organu administracji publicznej.

Dodatkowo zauważyć należy, że ustawodawca w art. 245 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach określił, że odmowa wydania (...) karty pobytu następuje w drodze decyzji. A zatem skoro została określona forma rozstrzygnięcia negatywnego (odmawiającego wydania karty), to nieuprawnione byłoby twierdzenie, że brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania karty pozostaje poza kontrolą sądu.

W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Podobnie, jako nieuzasadniony, należało ocenić zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 240 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

I tak, nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu administracji co do tego, że ustawodawca w ustawie o cudzoziemcach nie określił wprost terminu, w jakim Wojewoda zobowiązany jest wydać kartę pobytu, co jednak nie oznacza, że organu tego nie wiążą jakiekolwiek terminy i może on działać w sposób zupełnie dowolny. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 określa generalną zasadę, wg której organy administracji publicznej mają załatwiać sprawy "bez zbędnej zwłoki". Stanowi to elementarny standard w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP), a także element jednego z praw podstawowych Unii Europejskiej, tj. prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty Praw Podstawowych). Tak samo z art. 12 § 1 k.p.a. wynika powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego.

Zgodnie z treścią art. 35 § 3 i § 5 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca (...). Tymczasem czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Do jej dokonania organ powinien dysponować oryginałem wniosku (w związku z koniecznością pobrania niektórych danych wskazanych w art. 244 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym wzoru podpisu, linii papilarnych oraz fotografii cudzoziemca). Wojewoda ponadto powinien dysponować oryginałem albo uwierzytelnionym odpisem decyzji pobytowej. Mając na uwadze charakter tych czynności uznać należy, że niezwłoczne podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu oznacza, że organ powinien wykazać inicjatywę nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni. Maksymalny termin 7-dniowy można ponadto ustalić na zasadzie analogii z innym uproszczonym postępowaniem, tj. postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń (art. 217 § 3 k.p.a.).

W niniejszej sprawie Wojewoda miał świadomość istnienia w obrocie prawnym decyzji z 15 czerwca 2021 r. o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy od dnia 30 czerwca 2021 r., to jest od dnia doręczenia mu informacji o wydaniu decyzji oraz miejscu pozostawania akt administracyjnych związanych z tą decyzją. Mając na uwadze konieczność niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do wydania skarżącemu karty pobytu Wojewoda zwlekał z ich podjęciem trzy miesiące, do dnia 29 września 2021 r., kiedy to zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenie akt sprawy, pomimo iż 21 września 2021 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania karty pobytu. O ile okres oczekiwania na ich nadesłanie tj. od dnia 29 września 2021 r. do dnia 19 stycznia 2022 r., co zresztą podnosi sama skarżąca, nie obciąża pod względem czasowym organu, o tyle trzymiesięczny okres niewystępowania o wypożyczenie akt sprawy już tak, gdyż świadczy o bezczynności Wojewody w rozpoznawanej sprawie. Bez znaczenia przy tym pozostaje czy i w jakiej dacie cudzoziemiec faktycznie ją odebrał.

Bez znaczenia zatem, dla treści rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że bezpośrednio po zwrocie akt z WSA w Warszawie (w dniu 19 stycznia 2022r.) organ wypełnił obowiązek w postaci wydania karty pobytu. Zgodnie bowiem z wydrukiem z systemu potwierdzającym personalizację i wydrukowanie karty pobytu przez Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowiącym załącznik do skargi kasacyjnej, przedmiotowa karta pobytu została wydana w dniu 26 stycznia 2021 r., a odebrana przez cudzoziemkę w dniu 31 stycznia 2021 r.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 6 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia orzeczenia, polegającej na tym, że Sąd wskazał na bezczynność organu od dnia 30 czerwca 2021 r. (wpływ decyzji szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewody) do dnia 29 września 2021 r. (pismo do Sądu o wypożyczenie akt sprawy), z drugiej zaś strony podał, że Wojewoda nie miał możliwości działania z uwagi na niewypożyczenie przez Sąd akt sprawy. Uszło jednak uwadze skarżącego, że Sąd I instancji podkreślił, iż okres bezczynności organu nie był szczególnie długi, ponadto brak było dowodów na celowe przewlekanie postępowania przez Wojewodę. Niemniej w omawianej sprawie zaistniała bezczynność była bezsprzeczna, bowiem niesporny pozostaje fakt, iż nastąpiła ona właśnie w okresie od 30 czerwca 2021r. do dnia 29 września 2021r., gdyż w tym czasie Wojewoda Mazowiecki nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a także nie poinformował skarżącej o przyczynach niewydania karty pobytu, ani o nowym terminie załatwienia sprawy.

W zakresie zaś zarzutu nieustosunkowania się Sądu do kwestii niewłaściwego umocowania pełnomocnika skarżącego do występowania w postępowaniu sądowo - administracyjnym należy zauważyć, iż w aktach znajduje się pełnomocnictwo obejmujące występowanie w imieniu skarżącej obejmujące jej reprezentację zarówno przed organami administracyjnymi, jak i Sądem I oraz II instancji. Tym samym powyższy zarzut jest niezasadny, gdyż sama czynność wydania karty pobytu stanowi kontynuację procesu po wydaniu decyzji zezwalającej na pobyt. Co do nieodniesienia się przez Sąd do twierdzeń organu, iż pełnomocnik skarżącego ma wpływ na dezorganizację pracy urzędów zauważyć należy, iż działania pełnomocnika są realizacją prawa skarżącego do obrony.

Również zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i 206 p.p.s.a., której to wadliwości skarżący kasacyjnie upatruje w nieodstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub ich niemiarkowania pomimo spełnienia warunków określonych w art. 206 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić przy tym należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował zasądzonych kosztów postępowania, których wysokość określona została na podstawie przepisów wskazanych na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do ww. zarzutu Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że wykładnia art. 206 p.p.s.a. pozwala przyjąć, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy w danych okolicznościach sprawy przepis ten może mieć zastosowanie. Podkreśla się dalej w orzecznictwie, że nie można skutecznie czynić Sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy Sąd nie skorzystał z (fakultatywnego) uprawnienia przewidzianego w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11 oraz wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 926/18).

Z tych względów należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, a to obligowało do jej oddalenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 188 i 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.