Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3296/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak, Protokolant Magdalena Siewkowska, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 191/15 w sprawie ze skarg Z. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2014 r. -nr [...].; -nr [...].; -nr [...].; -nr [...].; -nr [...].; - nr [...]. oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015, sygn. akt I SA/Rz 191/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") oddalił skargę Z. P. (dalej: "Skarżący") na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO") z dnia 14 listopada 2014 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2007 – 2012. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że SKO, po rozpatrzeniu odwołań Skarżącego wydało decyzje z dnia 14 listopada 2014 r. utrzymujące w mocy:

- decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji") z dnia 18 grudnia 2012 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. w kwocie 662 zł;

- decyzję organu I instancji z dnia 16 grudnia 2013 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. w kwocie 1196 zł;

- decyzję organu I instancji z dnia 18 grudnia 2013 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w kwocie 829 zł;

- decyzję organu I instancji z dnia 18 grudnia 2013 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie 831 zł;

- decyzję organu I instancji z dnia 18 grudnia 2013 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w kwocie 844 zł;

- decyzję organu I instancji z dnia 18 grudnia 2013 r. ustalającą Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 829 zł.

W skargach wniesionych do WSA Skarżący zakwestionował wydane przez SKO decyzje, zarzucając że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa i zasad współżycia społecznego, w tym z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 200 § 1, art. 233 § 2, art. 120, art. 122 i art. 187 § 1, art. 191 i art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p.").

W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że postępowanie organów podatkowych w niniejszej sprawie nie jest dotknięte uchybieniami, na które powołuje się Skarżący. Wskazane przez Skarżącego naruszenia zasad ogólnych postępowania, a to zasady legalności oraz zasady prawdy obiektywnej, zdaniem WSA nie miały miejsca. W toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a zgromadzony w ten sposób kompletny materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony. Nietrafiona jest także krytyka Skarżącego co do sposobu określenia rodzaju i klasyfikacji gruntów składających się na należące do niego gospodarstwo rolne. Organy podatkowe dokonując ustaleń w tej mierze prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej: "p.g.k.") wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ I instancji ustalający wysokość zobowiązania w podatku rolnym czy od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Zatem organ I instancji prawidłowo uznał, stosownie do treści wypisu z rejestru gruntów z dnia 18 grudnia 2012 r. i z dnia 13 grudnia 2013 r. oraz wykazów zmian geodezyjnych dla tych pozycji rejestrowych, że Skarżący w 2007 r. i w 2008 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z dwóch działek nr ewidencyjny [...] (przed modernizacją działka nr [...] obręb [...]) i [...] obręb geodezyjny [...] o pow. ogółem 2,2723 ha użytków rolnych, 1476 m2 gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe - symbol B, a także dwóch budynków mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej według deklaracji Skarżącego – 217 m2. Organ prawidłowo uwzględnił także przy wymiarze podatków za 2011 r. (częściowo) i za 2012 r., począwszy od 2 czerwca 2011 r. zmiany granic działki nr [...], wiążące się ze zmianą jej powierzchni, które zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2011 r. (Nr 81 z 2012 r., poz. 1393). Od 1 stycznia 2009 r. - co ma wpływ na wymiar podatku za kolejne lata 2009 r., 2010 r., 2011 r. i 2012 r. - w skład miasta na prawach powiatu R. włączone zostały inne grunty należące do Skarżącego to jest działka nr [...] sklasyfikowana jako pastwisko trwałe o powierzchni 0,0100 ha i grunty orne o pow. 0,3500 ha, działki nr [...] sklasyfikowanej jako rowy o pow. 0,0300 ha, łąki trwałe o pow. 0,1600 ha, pastwiska trwałe o pow. 0,010 ha i grunty orne o pow. 0,1700 ha, działki [...] sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3700 ha i działki nr [...] sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3600 ha. W konsekwencji organ I instancji dokonał prawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata 2007 r. – 2012 r. w oparciu o te dane i wysokości stawek podatkowych wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta R., a SKO słusznie wyliczenia te zaaprobowało.

Skarżący podniósł także, że przy rozpoznaniu niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym SKO naruszyło art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 197 § 1 o.p. Obrazę art. 200 § 1 o.p. wiązać należy z rzekomą obrazą przez SKO art. 200a § 1 o.p. Zarzut ten Skarżący podnosi w związku z nieprzeprowadzeniem przez SKO w postępowaniu odwoławczym rozprawy. Zdaniem WSA taki zarzut jest bezpodstawny i rację w tym względzie przyznać należy organowi, który odmówił uwzględnienia wniosku Skarżącego formułowanego na etapie postępowania odwoławczego. Intencją Skarżącego było przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z opinii biegłego z zakresu górnictwa, geologii i budownictwa, który zdaniem Skarżącego, był niezbędny do ustalenia wartości budowli – z. [...] w R., a ustalenie tej okoliczności wymaga wiedzy specjalistycznej, którą nie dysponują organy. Przeprowadzenie takiego dowodu miało uzasadnić także to, iż dane do ustalenia wartości takiej budowli nie znajdują się w dyspozycji organów, lecz wynikają z ewidencji środków trwałych prowadzonej przez przedsiębiorcę górniczego. Wyjaśnieniu tych okoliczności sprzyjać miało przeprowadzenie rozprawy z przesłuchaniem biegłego i świadków. Trafne jest jednak stanowisko SKO, że w zaistniałym stanie sprawy, przeprowadzenie rozprawy nie było konieczne. Przedmiotem wymiaru podatku nie była budowla – K. [...], lecz m.in. grunt będący własnością Skarżącego, co wynika z danych ewidencji gruntów i budynków oraz przeprowadzonego na etapie postępowania odwoławczego dowodu w postaci oględzin przedmiotu opodatkowania. Zatem okoliczność jaką jest wartość budowli – K. [...], jest w kontrolowanej sprawie bez znaczenia. Z kolei okoliczność czy na gruncie stanowiącym przedmiot opodatkowania znajduje się takowa budowla i czy grunt zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej realizowanej przez przedsiębiorcę górniczego, a właściwie czy stan taki istniał w latach 2007 – 2012 r., została wyjaśniona i wystarczająco potwierdzona innymi dowodami. Negowanie przez Skarżącego waloru mocy dowodowej pisemnych informacji, uzyskiwanych w toku postępowania od osób pełniących funkcje kierownicze w spółce P. [...] SA w W. Oddział w S., który jest następcą prawnym Z. [...] w S. – beneficjentem koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża Z. i inwestora zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą "Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanolociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla K. [...] w R.", jest bezpodstawne. Skarżący jest właścicielem działek rolnych [...] (obecnie [...]), a przedsiębiorca górniczy prowadzący zlokalizowany w sąsiedztwie tych działek K. [...] Z. nie nabył w stosunku do tego gruntu władztwa mającego postać posiadania samoistnego. Słusznie organy uznały więc Skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości oraz rolnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego. Tego rodzaju podatki mają charakter podatku majątkowego, co oznacza że obowiązek ich zapłaty wiąże się z samym faktem własności lub posiadania samoistnego nieruchomości (gruntu) i nie ma znaczenia czy i jak nieruchomość (grunt) jest wykorzystywana przez właściciela, bo to może mieć znaczenie jedynie na wysokość wymiaru podatków, względnie na zwolnienie od podatków.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, a to:

- art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. gdyż decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe została doręczona Skarżącemu po upływie 3 lat, a WSA nie ustalił kiedy i czy Skarżący był zobowiązany do składania deklaracji na podatek od nieruchomości;

- art. 194 § 3 i art. 200a § 1 ust. 2 i § 3 o.p. w wyniku ustalenia, że ewidencja gruntów jest zawsze wiążąca w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego i podatnik nie może udowadniać stanu innego niż wynikający z tego dokumentu oraz w przypadków ewentualnych różnic wynikających ze stanu faktycznego – i ustalenie, że w niniejszym przypadku dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa nie miał znaczenia dla ustalenia czy grunt Skarżącego znajduje się na terenie zakładu górniczego zgodnie z wydanym pozwoleniem budowlanym [...] w K. z 1995 r., a ponadto przeprowadzenie rozprawy pozwoliłoby na odebranie oświadczeń od osoby uprawnionej do składania oświadczeń w imieniu przedsiębiorcy górniczego pod rygorem odpowiedzialności karnej w zakresie posiadania gruntu objętego postępowaniem podatkowym;

- art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a to: ustalenie, że posiadanie gruntu nie ma znaczenia dla ustalenia podatku od nieruchomości w sytuacji wydania decyzji o pozwoleniu budowlanym – obejmującą nieruchomości Skarżącego; błędne ustalenia w zakresie posiadania przez przedsiębiorcę górniczego przedmiotu gruntu działki nr [...] obręb [...] ([...] obręb [...]), gdyż zgodnie z wydaną decyzją o pozwoleniu budowlanym po stronie przedsiębiorcy górniczego występuje władztwo w sensie psychicznym, a więc wola posiadania (animus) gdyż nie wystąpił on o uchylenie przedmiotowej decyzji ani o nową decyzję o warunkach zabudowy nie obejmującą tej działki, a w zakresie posiadania fizycznego również występuje na podstawie prawnego ograniczenia w prawie z korzystania z własnego gruntu, do którego to ograniczenia Skarżący musi się stosować zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP w otworowych kopalniach naftowych; przez ustalenie, że grunt nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie górnictwa;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.i art. 153 p.p.s.a.w zw. z art. 170 p.p.s.a. ewentualnie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p. przez: przyjęcie za wiążące danych z ewidencji gruntów i budynków, która była prowadzona w pełnym zakresie – zgodnie z przeprowadzoną modernizacją, której to dane nie mogą być brane pod uwagę ze względu na uchylenie postępowania w tym zakresie oraz braku przeprowadzenia rekultywacji Zakładu Górniczego, na co wskazał WSA w wyroku z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 844/13, który dotyczy nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem; przyjęcie za wiążące danych wnikających z wizji lokalnej bez przeprowadzenia rozprawy, w zakresie której komisja nie przedstawiła żadnych wniosków, wobec składanych przez Skarżącego oświadczeń, przez co brak ustalenia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Należy wskazać ponadto, że elementy stanu faktycznego ustalonego przez organy a zaakceptowanego przez sąd administracyjny można zwalczać jedynie adekwatnymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2156/16, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298).

Przyjmuje się, że w sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Niemniej jednak w rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzut najdalej idący, a to zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ewentualne bowiem uznanie zasadności zarzutu przedawnienia czyni zbędnym ocenę pozostałych zarzutów.

Zgodnie z art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z zobowiązaniem, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 o.p., tj. z zobowiązaniem, które powstaje poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dla oceny zasadności tego zarzutu należy przytoczyć i uwzględnić treść art. 68 § 2 o.p., wedle którego, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego, co odpowiada art. 6a ust. 5 u.p.r. Skarżący powinien był we wskazanym terminie złożyć informację o powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych położonych w R. przy ul. S. Jednakże Skarżący wywiązał się z powyższego obowiązku dopiero w piśmie z dnia 1 grudnia 2012 r. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał tego obowiązku w terminie, organ I instancji na wydanie i doręczenie Skarżącemu swojej decyzji miał 5 lat od końca roku 2007 – zgodnie z art. 68 § 2 o.p., czyli do końca 2012 r. Przed tą datą wydano i doręczono Skarżącemu decyzję organu I instancji. Z kolei w przypadku decyzji wymiarowej organu I instancji za rok 2008, powinna być ona doręczona do końca 2013 r., co też nastąpiło. To samo można powiedzieć o decyzjach organu I instancji za kolejne lata 2009, 2010, 2011 i 2012.

Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że zarzucono w pkt II skargi kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i art. 134 § 1 i art. 170 p.p.s.a. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że Skarżący kwestionuje ustalony w sprawie przez organy podatkowe i zaaprobowany przez WSA stan faktyczny sprawy. W żaden natomiast sposób autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił na czym polegało, zarówno odrębnie jak i we wskazanym powiązaniu, naruszenie przytoczonych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jaki miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie wymienionych przepisów.

Artykuł 141 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie wyroku albo jest sporządzone według wzorca określonego w 141 § 4 p.p.s.a., albo nie jest. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie na tyle, że nie jest możliwa kontrola instancyjna, wówczas zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 671/17, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za pomocą przepisu art. 141 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny sądu pierwszej instancji, jak też dokonanej przez ten sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy podatkowe. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2116/15, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie tylko poprzez przedstawienie w sposób zwięzły stanu sprawy (jej przebiegu, ustaleń faktycznych), ale także wyjaśnienia, jaki stan faktyczny sąd przyjął za podstawę orzekania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń faktycznych. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1595/15, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W odniesieniu do uzasadnienia wyroku sporządzonego przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że zawiera ono wszystkie ustawowo określone elementy, nadto jest sporządzone w taki sposób, że umożliwia instancyjną kontrolę.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przesłanka wskazująca na naruszenie przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłaby wystąpić, gdyby WSA odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2905/15, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Żadna ze wskazanych wyżej okoliczności uzasadniających zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.

Normę art. 134 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1473/15, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. WSA rozstrzygał w granicach sprawy. W skardze kasacyjnej nie wskazano okoliczności i dowodów, które zostały przez pominięte a były na tyle istotne, że WSA powinien je uwzględnić z urzędu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 170 p.p.s.a. trzeba stwierdzić, że z przepisu tego wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę treść orzeczeń wskazanych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że żaden z tych wyroków nie rozstrzygał w zakresie mającym bezpośredni związek ze sprawą niniejszą.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że Skarżący kwestionuje prawidłowość oceny WSA w zakresie zastosowania w sprawie przez organy podatkowe art. 194 § 3 o.p. Rzecz w tym, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący nie wskazał żadnego dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów kwestionowanych przez Skarżącego. W skardze kasacyjnej Skarżący ponownie ogólnie odwołał się do toczących się w przeszłości spraw sądowoadministracyjnych. Jak już trafnie w uzasadnieniu wyroku WSA zauważył, że w sprawach przytoczonych przez Skarżącego rzeczywiście kwestionowano sposób postępowania przez P. [...] w zakresie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, jednakowoż bezpośrednio działek ewidencyjnych będących przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie nie dotyczą.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Przepis ten stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Prawidłowo w tym zakresie organy podatkowe odwołały się do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p., dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, który w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż Z. P. w 2007 r. i w 2008 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z dwóch działek nr ewidencyjny [...] (przed modernizacją działka nr [...] obręb [...]) i [...] obręb geodezyjny [...] o pow. ogółem 2,2723 ha użytków rolnych, 1476 m² gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe - symbol B, a także dwóch budynków mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej według deklaracji podatnika – 217 m². Organ prawidłowo uwzględnił także przy wymiarze podatków za 2011 r. (częściowo) i za 2012 r. , począwszy od 2 czerwca 2011 r. zmiany granic działki nr 1023, wiążące się ze zmianą jej powierzchni, które to zmiany w danych w ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2011 r. (Nr 81 z 2012 r., poz. 1393). Od 1 stycznia 2009 r. - co ma wpływ na wymiar podatku za kolejne lata 2009 r., 2010 r., 2011 r. i 2012 r. - w skład miasta na prawach powiatu R. włączone zostały inne grunty należące do Skarżącego, to jest działka nr [...] sklasyfikowana jako pastwisko trwałe o powierzchni 0,0100 ha i grunty orne o pow. 0,3500 ha, działki nr [...] sklasyfikowanej jako rowy o pow. 0,0300 ha, łąki trwałe o pow. 0,1600 ha, pastwiska trwałe o pow. 0,010 ha i grunty orne o pow. 0,1700 ha, działki [...] sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3700 ha i działki nr [...] sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3600 ha. W konsekwencji organ – Prezydent Miasta R. dokonał prawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata 2007 r. – 2012 r. w oparciu o te dane i wysokości stawek podatkowych wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta R., a organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie słusznie wyliczenia te zaaprobowało. Skarżący jest właścicielem działek rolnych [...] (obecnie [...]), a przedsiębiorca górniczy prowadzący zlokalizowany w sąsiedztwie tych działek K. [...] nie nabył w stosunku do tego gruntu władztwa mającego postać posiadania samoistnego. Słusznie organy uznały więc Skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości oraz rolnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego. Tego rodzaju podatki mają charakter podatku majątkowego, co oznacza że obowiązek ich zapłaty wiąże się z samym faktem własności lub posiadania samoistnego nieruchomości (gruntu) i nie ma znaczenia czy i jak nieruchomość (grunt) jest wykorzystywana przez właściciela, bo to może mieć znaczenie jedynie na wysokość wymiaru podatków, względnie na zwolnienie od podatków. Przywołane ustawy nie przewidują natomiast generalnego zwolnienia od tych podatków, związanego z usytuowaniem nieruchomości (gruntu) w sąsiedztwie zakładu górniczego, czy w jego strefie ochronnej. Ewentualne przeszkody czy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości (gruntu), mogą być natomiast podstawą do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną.