Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 50/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi Z. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd przyjął następujący stan faktyczny :

Jak wynika z akt sprawy, W. i Z. S. są właścicielami działki gruntu nr [...]o powierzchni [...] m², zabudowanej budynkiem użytkowym o powierzchni [...] m² położonych w L. Z., którą zakupili na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]r., Rep. [...]nr [...]. W ewidencji gruntów w/w działka gruntu oznaczona jest symbolem Bi - "inne tereny zabudowane", zaś budynek znajdujący się na tejże opisany jest jako "zbiorniki, silosy i budynki magazynowe".

Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr ew. [...] z dnia [...]r. wynika, iż W. S. prowadzi działalność gospodarczą od [...]r. Podatnicy w informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w dniu [...] r. (korekta informacji złożonej dnia [...]r. ) wykazali :

- powierzchnia gruntów pozostałych – [...] m2

- powierzchnia budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług zdrowotnych - [...] m2.

W związku z tym, iż zdaniem organu podatkowego I instancji strona błędnie wykazała w/w powierzchnie do opodatkowania, Burmistrz L. Z. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia [...]r., ustalił W. i Z. S. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...]zł. Za podstawę opodatkowania przyjęto :

- budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...]m2,

- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...]m2.

Od powyższej decyzji W. i Z. S. wnieśli odwołanie, wskazując, że przedmiotową nieruchomość nabyli prywatnie, a "nie jako firma". W ogłoszeniu o przetargu na zakup nieruchomości wskazano, iż nieruchomość ta przeznaczona jest pod usługi zdrowia (strefa uzdrowiskowa o symbolu U-4-B). Ponadto podatnicy poinformowali, że w korekcie deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości nie wykazywali innej działalności niż działalność w zakresie służby zdrowia. Wskazała też strona, że obecnie nie prowadzi tam żadnej działalności, ponieważ budynek wymaga remontu oraz adaptacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza L. Z. z dnia [...] r., nr [...]. Organ II instancji uznał, że bezsporne w sprawie jest, iż W. S. i jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą zaś stosownie do treści art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz.844 zez m.), zwana dalej w skrócie u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Z powyższego, zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie wynika, że co do zasady grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy ustawodawca kwalifikuje jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to skutkuje opodatkowaniem tych gruntów i budynków według stawki określonej w art, 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) omawianej ustawy.

Wyjątkiem od powyższej zasady, jest sytuacja gdy przedmioty te lub ich części nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Omawiane wyłączenie dotyczy sytuacji, gdy przedmioty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika (mające charakter obiektywny a nie subiektywny zależny wyłącznie od woli podatnika) dotyczące stanu technicznego nieruchomości (gruntu lub budynku). Ze sformułowania użytego w analizowanym przepisie wynika również, że brak możliwości wykorzystywania budynku lub gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć charakter trwały.

Podkreślił organ, że opisane w art. 1a ust. 1 pkt 3 związanie przedmiotów opodatkowania z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje również w tych przypadkach, gdy wprawdzie przedsiębiorca bezpośrednio budynku lub gruntu do celów prowadzonej działalności gospodarczej jednakże istnieje potencjalna możliwość wykorzystywania budynku lub gruntu na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ wskazał także, że podatnik nie podał żadnych argumentów i dowodów uzasadniających wyłączenie ze względów technicznych spornej działki gruntu z kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Argumentem takim nie może być fakt zaplanowania przez podatnika remontu, bowiem remont taki jest realizowany w budynku a nie na gruncie. Ewentualne zaistnienie względów technicznych będących przeszkodą (obiektywną i trwałą) do prowadzenia działalności gospodarczej w budynku nie stanowi uzasadnienia dla wyłączenia z kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej także gruntów. Względy techniczne muszą bowiem zaistnieć odrębnie również w przypadku gruntu.

W ocenie organu odwoławczego również w przypadku spornego budynku brak jest podstaw do twierdzenia, że nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Fakt, iż zachodzi konieczność remontu budynku w celu jego adaptacji do działalności gospodarczej, nie uzasadnia argumentu podatnika, że budynek ten w okresie remontu nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zdaniem organu podatkowego II instancji remont budynku w celu jego adaptacji do wykonywania działalności gospodarczej nie mieści się w zakresie pojęcia "względy techniczne".

Odnosząc się natomiast do stanowiska strony w zakresie zasadności opodatkowania spornego budynku jako zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych, Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.o.l. budynki lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych podlegają opodatkowaniu niższą, preferencyjną stawką w stosunku do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, iż po pierwsze budynki takie lub ich części muszą być zajęte na prowadzenie działalności o w/w profilu, a zatem nie mieszczą się w tej kategorii budynki, co do których właściciel dopiero planuje ich adaptację w celu prowadzenia działalności określonego rodzaju. Po drugie zaś musi być to działalność w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych. W rozpatrywanej sprawie w/w warunki bez wątpienia nie są spełnione. Podkreślił także organ, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm. ) podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy I instancji opodatkował sporny grunt i budynek zgodnie z danymi figurującymi w tejże ewidencji bowiem plan zagospodarowania przestrzennego nie jest dokumentem, na podstawie którego organy podatkowe mogą ustalać dane niezbędne do opodatkowania określonych przedmiotów.

W skardze na w/w decyzję do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnicy zarzucili, że :

- budynek kupili prywatnie a nie jako firma i nie prowadzą tam działalności gospodarczej,

- obiekt kupili z myślą o swoich dzieciach tzn. w celu przekazania im, po to aby prowadzili tam działalność gospodarczą,

- zgodnie z prowadzonym zakresem działalności budynek jest stronom nieprzydatny,

- działalność gospodarczą prowadzą w S. Ś., (żona sklep rolno-spożywczy a W. S. produkcję okien i drzwi), natomiast budynek znajduje się w gminie L. Z.,

- w piśmie z dnia [...]r. zwrócili się do Burmistrza L. Z. o pozwolenie prowadzenia w budynku innej działalności niż usługi w zakresie służby zdrowia , na co nie otrzymali żadnej odpowiedzi,

- powinni płacić podatek jak od innych budowli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę w pełni podtrzymało swoje stanowisko szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wnosząc o jej oddalenie. Organ zauważył, że w piśmie z dnia [...]r. do Burmistrza L. Z. podatnicy wyjaśnili, że prowadzą przygotowania I zezwolenia dokumentacji technicznej na remont tego budynku pod kątem usług medycznych. Poprosili również o pozwolenie na prowadzenie na tej nieruchomości innej działalności gospodarczej niż usługi zdrowia. Z wyjaśnień tych wynika zatem jednoznacznie, że sporna nieruchomość została przez podatników nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie na cele prywatne .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji i postanowień z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje i postanowienia podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.).

W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawarta jest definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wprowadzenie tej definicji od dłuższego czasu było postulowane w literaturze przedmiotu. Do końca 2002 r. w u.p.o.l. zdefiniowane były jedynie grunty związane z działalnością gospodarczą (art. 5 ust. 3 u.p.o.l.). Na tej podstawie ustawodawca oparł główne założenia nowej definicji, obejmującej nie tylko grunty, ale również budynki i budowle. Zgodnie z nową definicją, wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jeżeli zatem np. budynek mieszkalny i związany z nim grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu na takiej zasadzie, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla innych budynków mieszkalnych, a grunt wg stawek właściwych dla gruntów pozostałych. Grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych mają ustaloną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. stawkę podatku.

Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r., I SA/Gd 481/05, niepubl., stwierdził, że tymczasowy brak wykorzystywania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Zbliżonych kwestii dotyczył wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 marca 2006 r., I SA/Gd 49/04, niepubl., w którym stwierdzono, że podatnik zobowiązany był do opłacania podatku od budynków według stawek właściwych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą za okres, w którym miał status przedsiębiorcy. O tym, czy podmiot był przedsiębiorcą, czy też nie, przesądzał wpis do rejestru przedsiębiorców. Sąd stwierdził ponadto, że budynki będące własnością przedsiębiorcy powinny podlegać opodatkowaniu stawkami przeznaczonymi dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania.

W pełni zgodzić się należy z przytoczonymi poglądami sądów administracyjnych. W omawianej definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.

Analizowana definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga doprecyzowania przede wszystkim przez wskazanie, że nieruchomości te służą lub mogą służyć choćby pośrednio prowadzonej działalności gospodarczej.

Pewnym mankamentem definicji zawartej w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. jest występowanie w niej pojęć niedookreślonych, wieloznacznych - takich jak np. "względy techniczne". Grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ponieważ pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeżeli więc stan techniczny np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

Jak zasadnie podnosi organ podatkowy przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że grunty i budynki znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy i że mają charakter użytkowy (były budynek administracyjny szpitala).Nie budzi tez wątpliwości, że nieruchomość ta przeznaczona jest w planie zagospodarowania przestrzennego pod usługi nieuciążliwe wraz z niezbędną infrastrukturą. W złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości Strony wykazały, że cały budynek zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej, wskazując jednocześnie, że tylko grunty nie są z nią związane. W trakcie całego postępowania, poza wskazaniem, że obiekt wymaga remontu, aby można był w nim prowadzić działalność w zakresie usług zdrowotnych Strony nie wskazywały, że nie może on ze względów technicznych być wykorzystywany w sposób trwały dla żadnej działalności gospodarczej. O poprawności zajętego stanowiska przez organy podatkowe świadczy okoliczność, że w piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Burmistrza L. Z. wyjaśnili, że przygotowują się do remontu budynku pod kątem usług medycznych, ale jednocześnie wystąpili o zgodę na prowadzenie na tej nieruchomości innej działalności niż usługi zdrowia jeżeli mają płacić podatki.. Ubiegając się o możliwość prowadzenia innej działalności niż usługi medyczne Strony nie podnosiły, że ze względów technicznych nieruchomość nie może być do tej innej działalności wykorzystywana. Z powyższego wynika, że tylko dla działalności w obszarze usług zdrowotnych wymagany był remont i adaptacja budynku, natomiast dla innej działalności już nie. W/w okoliczności wskazują także, że nieruchomość została nabyta w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie w celach prywatnych.

Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest także przedłożony na rozprawie kopia protokołu o stanie technicznym budynku sporządzonego w [...]2007 r. Z dokumentu tego nie wynika bowiem jednoznacznie, aby w sposób trwały budynek nie nadawał się do użytkowania czy też prowadzenia żadnej działalności gospodarczej. W pkt [...] protokołu Inspektor Nadzoru wskazał, że budynek nie jest użytkowany od 2001 r. co jest niekorzystne dla obiektu. Poniżej zaś znajduje się dopisana uwaga, że w czasie wichury zniszczony został dach (brak informacji o zakresie zniszczeń) - przy czym w pkt [...]protokołu zawierającym informację o dachach brak jakiejkolwiek wzmianki na ten temat. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikuje ich z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ogranicza wysokość, uzyskiwanych z tych budynków bezpośrednio, dochodów w danym roku podatkowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05, niepubl.). "Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych. W przeciwnym razie podatnicy mogliby łatwo wykazać, że budynki te nie są opodatkowane najwyższymi stawkami, ponieważ nie nadają się ze względów technicznych do prowadzenia działalności. Nie może być tak, że przysłowiowa "dziura w dachu" powoduje, że budynek traci charakter związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, a przez to zdecydowanie zmniejsza się jego opodatkowanie (tak L. Etel, S. Presnarowicz, [w:] Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Warszawa 2003 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., I SA/Gl 760/04, niepubl. "Brak przyłącza wodno-kanalizacyjnego, instalacji elektrycznej, częściowy brak okien i szyb dotyczą instalacji i urządzeń, więc materii, która nie ma znaczenia w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości. Ustawa odróżnia bowiem stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" - wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2005 r., I SA/Po 2213/03, niepubl. (por.L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008).

Nawet jednak, gdyby uznać, że określony w/w protokole stan techniczny może mieć wpływ na niemożność prowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej, to okoliczność ta nie może wpłynąć na ocenę legalności decyzji organów podatkowych. Zgodnie z powołanymi na wstępie przepisami Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, uchylenie zaś objętego skargą aktu może nastąpić w przypadkach określonych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedstawienie nowych dowodów na etapie postępowania sądowego mogłoby być oceniane jedynie z punktu widzenia przesłanki wymienionej w art. 145 §1 pkt 1 lit b ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc niezbędną przesłanką uchylenia objętej skargą decyzji jest stwierdzenie, iż naruszyła ona prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania. Analiza ustawowych przesłanek wznowienia postępowania podatkowego wskazuje, iż nie wszystkie przypadki powodujące uruchomienie trybu nadzwyczajnego będą stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Istotne jest bowiem stwierdzenie, iż doszło do kwalifikowanego "naruszenia prawa". Zatem po stronie organu podatkowego musi zaistnieć działanie (zaniechanie), którym narusza on prawo, jeśli takiego działania (zaniechania) nie można przypisać organowi podatkowemu uchylenie decyzji jest niedopuszczalne. Przedstawienie nowych faktów i nowych dowodów, nie sygnalizowanych przez Stronę (wymóg przesłanki wznowieniowej), których organ podatkowy nie mógł uwzględnić w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie może być uznane za działanie naruszające prawo, brak tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedłożony przez Stronę dowód może natomiast stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania podatkowego w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej i w tym postępowaniu będzie oceniony przez organy podatkowe. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż prowadząc postępowanie podatkowe organy podatkowe nie naruszyły obowiązujących norm prawnych w stopniu uzasadniającym uchylenie podjętego rozstrzygnięcia

Mając na uwadze powyższe Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną oddalił ją na podstawie art.151 p.p.s.a.