Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1419/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28,  art. 157  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. G. złożyła skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2013r. znak [...], na mocy, którego utrzymane zostało mocy postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013r., [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1996r., znak [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto Z., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1996r., nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obrębu [...], jednostce ewidencyjnej miasta [...], jako działka nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Powyższe postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r., znak: [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), w związku z art. 5 ust. 3 tej ustawy i art. 104 ust. 2,4 i 5 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz.425 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę Miasto Z., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1996 r., nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obrębu [...], jednostce ewidencyjnej m. [...], jako działka nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r., wystąpili M. G. oraz Z. G.

Dnia [...] lutego 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1996r., znak: [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013 r. wystąpiła M. G., działająca w imieniu własnym oraz na rzecz Z. G. Wnioskodawcy wykazywali niezadowolenie wobec sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wyjaśniali, iż nie zostali poinformowani o wydaniu decyzji przez Wojewodę [...], co uniemożliwiło jej zaskarżenie. Wnosili o ponowne sprawdzenie nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, wyjaśnienie wszystkich okoliczności i zbadanie wszystkich ksiąg wieczystych.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

M. G. złożyła skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2013r. na mocy, którego utrzymane zostało mocy postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013r.,

Skarżąca podnosiła, że Minister, jako tytuł własności Skarbu Państwa potraktował pismo Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...], które jest tylko notatką informacyjną, iż według tego urzędu jakaś działka jest tożsama z udziałem we współwłasności, natomiast jedynym organem w tym Państwie, który to może stwierdzić jest Sąd Rejonowy, który w postępowaniu o zniesienie współwłasności określa, co odpowiada, czemu i czyją jest własnością. Pismo Starosty [...], jako organu prowadzącego ewidencję gruntów jest miarodajne tylko w kwestii oznaczenia nieruchomości i określenia jak nastąpiła zmiana numeracji ewidencyjnych gruntów i jaki jest obecnie numer działki, na pewno nie stwierdza, kto jest właścicielem, taki wpis w ewidencji gruntów jest dokonywany na podstawie orzeczeń sądów, aktów notarialnych lub decyzji administracyjnych a nie odwrotnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji (postanowienia) z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zgodnie ze wskazanymi kryteriami należało wskazać, że złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy skarżąca posiadała interes prawny legitymujący ją do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Na wstępie należało wskazać, że wszczęcie postępowania, o którym mowa w art.157 § 2 k.p.a. wymagało uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na tym etapie postępowania organ administracyjny m.in. dokonuje badania legitymacji procesowej strony, która występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a więc ustala, czy przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może, bowiem nastąpić - zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. - na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art.28 k.p.a.

Materialnoprawną podstawę do wydania decyzji komunalizacyjnej w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.).

Należy przy tym wskazać, że aby uznać inny podmiot za stronę postępowania nadzorczego niezbędne było wskazanie interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podmiot taki będzie miał interes prawny, jeśli wykaże się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2002 r. w sprawie I SA 3261/01, LEX nr 82817). Osoba nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną, nie wykazująca się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają jedynie Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dacie istotnej dla komunalizacji lub obecnie prawo własności do skomunalizowanego mienia.

Prawidłowo, zatem organ przyjął, że weryfikacja decyzji komunalizacyjnej wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych jest uzasadniona, jeżeli zainteresowany podmiot wykaże, że w dniu, w którym nastąpiła komunalizacja spornego mienia, legitymował się on tytułem prawnym uniemożliwiającym komunalizację.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazywał, iż na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] września 1963 r. Rep. [...], T. i I. małż. G., będący właścicielami udziału wynoszącego [...] części dwóch zabudowanych działek położonych we wsi T. (obecnie na terenie miasta Z.) o powierzchni około [...] mórg, sprzedali na rzecz Skarbu Państwa udział odpowiadający [...] części tej nieruchomości.

Działka [...] o pow. [...] ha odpowiadała udziałowi [...] części nabytemu przez Skarb Państwa ww. aktem notarialnym z dnia [...] września 1963 r. Rep. [...], a po podziale działka ta weszła w skład nowo wydzielonej działki oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha. Po odnowie ewidencji gruntów działce nr [...] odpowiadała działka nr [...] o pow. [...] ha. Działka ewidencyjna nr [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...], została podzielona na działki o numerach [...],[...] i [...].

Wbrew temu, co twierdziła skarżąca, organ zbadał złożone mapy geodezyjne, prześledził zmiany dokonywane w ewidencji gruntów i w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy (kopia wyrysu Działki Nr[...]-Rep. K.W.. Nr [...], Dział osady tabeli likw. Nr [...] w. [...], Rep. K.W. Nr [...] położonych przy ul. [...] w skali 1:1000 i orzeczenia PMRN w Z. znak [...], kopie wpisów w dziale II księgi hipotecznej "[...]", kopie karty rejestru gruntów miasta Z. poz. Rej. [...], mapę przeglądową miasta Z. obręb [...] ze wskazaniem położenia działek d. nr [...],[...],[...],[...]) dokonał prawidłowych ustaleń.

Z dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej [...], tj.z "wyrysu Działka Nr[...]-Rep.K.W. Nr [...] oraz Dział osady tabeli likw. Nr [...] w. [...] Rep. K.W. Nr[...] położonych przy ul. [...]" w skali 1:1000 i orzeczenia PMRN w Z. znak [...] wynika, że T. i I. małż. G. byli właścicielami działki nr [...] o pow. [...] ha położonej przy ul. [...] róg ul. [...] objętej księga wieczystą Rep. [...]". Działka [...] odpowiada udziałowi [...] części, nabytemu przez Skarb Państwa aktem notarialnym. Po podziale działka ta weszła w składa nowo wydzielonej działki nr [...] o pow. [...] ha. W skład działki nr [...] weszła również część nieruchomości oznaczonej nr [...] stanowiącej własność J. i K. małż. K. uregulowanej w księdze wieczystej [...] (obecnie nr [...]), cześć nieruchomości oznaczonej nr [...] i [...] stanowiącej własność M. W. i M. W. objęta księgą wieczystą Rep. [...]" oraz nieruchomość oznaczona nr działki [...] o pow. [...] ha stanowiącą własność Skarbu Państwa.

Ponadto, odnosząc się do dalszej części zarzutów skargi, wskazać należało, że pismo z dnia [...] stycznia 2013r. nie stanowi zniesienia współwłasności, jak podnosiła skarżąca, ma jedynie charakter informacyjny. Natomiast, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organy prawidłowo ustaliły iż w dacie komunalizacji właścicielem spornego mienia był Skarb Państwa, a wnioskodawcy nie wykazali skutecznie, że posiadali wówczas bądź obecnie, tytuł prawny do nieruchomości skomunalizowanej decyzją Wojewody [...].

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.