Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 183/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 129,  art. 130,  art. 131,  art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 w zakresie w jakim stwierdza nieważność decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r., nr [...] w punktach 2 i 3, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. K., zwany dalej także skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej w skrócie: SKO w Opolu lub Kolegium) z dnia 19 grudnia 2014 r., nr [...], którą uchylono decyzję Kolegium z dnia 26 września 2014 r., nr [...] i stwierdzono nieważność decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r., nr [...], w punktach 2 i 3 oraz odmówiono stwierdzenia jej nieważności w pozostałym zakresie.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r. Starosta Nyski po rozpatrzeniu wniosku M. K. ustalił na jego rzecz odszkodowanie w wysokości 59 753 zł z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], gm. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr a o powierzchni 0,0879 ha i działka nr b o powierzchni 0,0880 ha, k.m. [...] (pkt 1 decyzji). Jednocześnie wskazał, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany jest Wojewoda Opolski oraz że wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, chyba że strony poprzez odrębne pisemne uzgodnienie ustalą inny sposób i termin wypłaty, oraz że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (pkt 2 decyzji). Ponadto podał, że wypłata odszkodowania nastąpi przelewem na konto wskazane przez osobę uprawnioną bądź w gotówce za pokwitowaniem osoby uprawnionej (pkt 3 decyzji). Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 131 ust. 1 i art. 134 w związku z art. 130 i art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2013 r., poz. 1232, z późn. zm.), dalej w skrócie p.o.ś. W uzasadnieniu organ wywiódł m.in., że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr 77, poz. 510) określa typy siedlisk przyrodniczych, które wymagają ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000. Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia wśród typów siedlisk przyrodniczych wymagających takiej ochrony wymienia niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) o kodzie 6510. Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. U. UE L 33 z 8.02.2011 r., s. 146) terenem mającym znaczenie dla Wspólnoty stały się Góry Opawskie - kod PLH160007. W ślad za tym, na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 120 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie przyrody, wydane zostało zarządzenie Nr 14/12 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 maja 2012 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Góry Opawskie PLH160007 (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 667). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 17 kwietnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. poz. 506) nastąpił podział działań ochronnych na obligatoryjne i fakultatywne, a ustanowione wcześniej plany zadań ochronnych należało dostosować do jego wymogów w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Wskutek zmiany dokonanej zarządzeniem Nr 29/12 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 12 listopada 2012 r. zmieniającym zarządzenie Nr 14/12 w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Góry Opawskie PLH160007 (Dz. Urz. Woj. Op. poz. 1559), załącznik nr 5 do zarządzenia objął nieruchomości, na których stwierdzono obecność niżowych i górskich świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie, działaniami obligatoryjnymi mającymi na celu zachowanie siedlisk przyrodniczych. Ograniczenie sposobu korzystania z ww. działek było konsekwencją rozporządzenia i dokonanego w nim podziału działań ochronnych. Objęcie działaniami obligatoryjnymi nieruchomości, na której stwierdzono obecność siedliska przyrodniczego o kodzie 6510, spowodowało, że korzystanie z niej w sposób zgodny z przeznaczeniem, wynikającym z decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy, stało się niemożliwe. Właściciel gruntów miał więc prawo wystąpić na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. z roszczeniem o odszkodowanie za poniesioną szkodę polegającą na braku możliwości ich zabudowania.

Pismem z dnia 1 lipca 2014 r., nr [...], reprezentujący Skarb Państwa Wojewoda Opolski wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Wojewoda argumentował, odwołując się do art. 130 ust. 1 pkt 1 i art. 134 p.o.ś, że określone "reguły zachowań" wprowadzane są w ramach planu zadań ochronnych ustanawianego w oparciu o art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, nie stanowią aktu wykonawczego do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. Nr 34, poz. 186, z późn. zm.), zmienionego rozporządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. Nie można więc uznać Wojewody Opolskiego za podmiot obowiązany do wypłaty, w imieniu Skarbu Państwa, odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a więc - za stronę postępowania prowadzonego przez Starostę Nyskiego. Tym samym decyzja Starosty została skierowana do osoby niebędącej stroną, czyli jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23]), dalej zwanej K.p.a.

Na skutek wniosku Wojewody Opolskiego, decyzją z dnia 26 września 2014 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., SKO w Opolu stwierdziło nieważność decyzji z dnia 6 czerwca 2014 r. Uzasadniając zajęte stanowisko Kolegium stwierdziło, że nieprawidłowe było uznanie przez Starostę Nyskiego, iż skutkiem wydania przez Ministra Środowiska rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2012 r., w którym dokonano podziału działań ochronnych na obligatoryjne i fakultatywne, jest obowiązek Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Wojewodę Opolskiego, wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie. To błędne stanowisko organu I instancji spowodowało, że załatwiając sprawę z wniosku skarżącego, Starosta Nyski orzekł wbrew dyspozycji art. 134 pkt 2 p.o.ś., a tym samym decyzja z dnia 6 czerwca 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.). Jednocześnie Kolegium stwierdziło brak podstaw prawnych (art. 156 § 1 pkt 2 in principio K.p.a.) do zawierania w sentencji przedmiotowej decyzji (pkt 2 i 3) informacji dotyczących sposobu i terminu wypłaty przez Wojewodę odszkodowania oraz wskazywania, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Zamieszczone w osnowie decyzji informacje dotyczące powyższych kwestii wykraczają poza ramy rozstrzygnięcia określonego w art. 131 ust. 1 p.o.ś. Zdaniem organu, wynikają one wprost z art. 148 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami mającego zastosowanie w sprawach tego typu na podstawie odesłania z art. 133 p.o.ś. Z powyższych względów Kolegium uznało, że należy wyeliminować decyzję organu I instancji z obrotu prawnego, bowiem jest ona dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. wniósł o wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu skarżący dowodził, powtarzając argumentację Starosty Nyskiego, że to § 3 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 kwietnia 2012 r. w sprawie sporządzenia projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, wprowadzający podział ustanowionych zadań na zadania ochronne obligatoryjne i fakultatywne, był bezpośrednią przyczyną wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu Zarządzenia Nr 29/19 z dnia 12 listopada 2012 r. zmieniającego załącznik nr 5 do Zarządzenia Nr 14/12 z dnia 8 maja 2012 r., w którym szczegółowo wskazano działania ochronne, w tym dla działek skarżącego. Tym samym wydanie zarządzenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu było konsekwencją wprowadzenia zmian w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez skarżącego nastąpiło zatem w wyniku wydania rozporządzenia właściwego ministra, co uzasadnia obowiązek wypłaty odszkodowania przez Wojewodę Opolskiego. Ponadto podniósł, że zestawienie stanowisk strony, Starosty Nyskiego i Wojewody Opolskiego oraz analiza stanowiska Kolegium wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z rozbieżnością interpretacji, a w konsekwencji nie można przyjąć, że naruszenie przepisów w sprawie jest rażące, czyli oczywiste, wyraźne i nastąpiło na podstawie przepisów, niebudzących żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r., nr [...], SKO w Opolu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję Kolegium z dnia 26 września 2014 r. (pkt 1 decyzji) i stwierdziło nieważność decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. w punktach 2 i 3 oraz odmówiło stwierdzenia jej nieważności w pozostałym zakresie (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, przytoczył przepisy regulujące postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz przepisy p.o.ś., w tym art. 129 ust. 2 i ust. 4, art. 130 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1 i ust. 2, art. 133 i art. 134. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia 26 września 2014 r., że dopuszczalne jest weryfikowanie decyzji odszkodowawczej, wydanej na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy, w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie jej nieważności, oraz że postępowanie to może być zainicjowane przez podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, w tym również argumentację zaprezentowaną dla poparcia tego stanowiska. Przechodząc do oceny zgodności z prawem decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r., Kolegium stwierdziło, że w sprawie decydujące jest brzmienie przepisów art. 129 ust. 2 i 4 p.o.ś., które dają podstawę do ustalenia odszkodowania zarówno w sytuacji, gdy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powoduje rozporządzenie (akt wykonawczy do ustawy), jak i w sytuacji, gdy takie ograniczenie powoduje akt prawa miejscowego. Konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest szkoda, będąca normalnym następstwem wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego. Szkoda taka może powstać, gdy wskazane akty normatywne wprowadzają nowe lub zwiększają dotychczasowe ograniczenia co do sposobu korzystania z nieruchomości lub też przedłużają na kolejny okres ograniczenia, które zostały wprowadzone na określony czas. SKO w Opolu uznało, że zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Nr 14/12 z dnia 8 maja 2012 r., zmienione jego zarządzeniem Nr 29/12 z dnia 12 listopada 2012 r. ma niewątpliwie charakter aktu prawa miejscowego. Zarazem, odpowiednio do treści art. 131 ust. 1 in principio p.o.ś., doprowadziło ono do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, o którym mowa w art. 130 ust. 1 p.o.ś. Do ograniczenia tego doszło bowiem w związku z ochroną zasobów środowiska przez poddanie ochronie obszarów lub obiektów na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Ograniczenie to polega na tym, że m.in. na obszarze stanowiącym własność skarżącego, zidentyfikowano siedlisko przyrodnicze 6510, skutkiem czego przestało być możliwe jego przekształcenie na inny cel, w tym pod zabudowę, ze względu na zakaz niszczenia i pogarszania stanu tego siedliska, a zarazem określenie, że dla tego terenu działaniem obligatoryjnym jest ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że przy ustaleniu wysokości odszkodowania spełniony został wymóg uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego (art. 133 p.o.ś.), a wniosek inicjujący postępowanie przed Starostą Nyskim został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 129 ust. 4 p.o.ś. W ocenie organu, nawet jeśli przyjąć, że do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło wyłącznie na skutek ww. zarządzeń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, to nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości narusza w sposób rażący art. 129 ust. 2 i 4 p.o.ś. Odszkodowanie należne jest bowiem zarówno w sytuacji, gdy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło w wyniku wejścia w życie rozporządzeń, jak i aktów prawa miejscowego. Kwestionowana decyzja, w części w której ustala odszkodowanie, wypełnia również wymogi określone w art. 131 ust. 1, art. 130 ust. 1 pkt 1 oraz art. 133 p.o.ś. Dalej organ dowodził, że przepis art. 134 p.o.ś. nie pozwala na stwierdzenie, że odpowiedzialność odszkodowawcza została ograniczona jedynie do podmiotów w nim wskazanych. Zdaniem organu, w zakresie niewskazanym w art. 134 ustawy zastosowanie winny znaleźć przepisy ogólne dotyczące reprezentacji podmiotu, który wydał rozporządzenie lub akt prawa miejscowego, powodujące ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W omawianej kwestii organ wskazał, że według art. 121 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem administracji rządowej niezespolonej, realizuje zadania przewidziane w ustawach na obszarze województwa. W zakresie swoich kompetencji wydaje on akty prawa miejscowego w postaci zarządzeń. Jeżeli zatem do ograniczenia sposobu korzystania doszło na skutek działań tego organu, zasadnym jest przyjęcie, iż zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Skarb Państwa. W ocenie Kolegium, nie zasługuje na uwzględnienie również argumentacja, iż w art. 36 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody wprowadzono materialną przesłankę naprawienia szkód wynikających z utworzenia obszaru Natura 2000, który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 129 p.o.ś. Regulacja ta nie ma charakteru pełnego, kompleksowego i wyłącznego, prowadzącego do wyeliminowania stosowania art. 129 p.o.ś. Ponadto zakres przedmiotowy ww. art. 36 ust. 3 nie dotyczy stanu faktycznego objętego decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r. W konsekwencji, Kolegium uznało, że decyzja Starosty Nyskiego w części, w której przyznaje ona odszkodowanie (pkt 1), nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie jej nieważności prowadziłoby do pozbawienia odszkodowania związanego z wydaniem aktu prawa miejscowego przez organ administracji rządowej. Ponadto wnoszący o ponowne rozpoznanie sprawy trafnie zwrócił uwagę, że zachodzi rozbieżność dotycząca interpretacji przepisów, na podstawie których decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r. przyznano mu odszkodowanie. Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiły również inne przyczyny stwierdzenia nieważności ocenianej decyzji w części obejmującej pkt 1. Jednocześnie organ uznał, że brak było podstaw prawnych (art. 156 § 1 pkt 2 in principio K.p.a.) do zawierania w sentencji decyzji z dnia 6 czerwca 2014 r. informacji: 1) na temat podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania (pkt 2 decyzji), 2) dotyczących sposobu i terminu wypłaty odszkodowania ze wskazaniem możliwości i trybu zmian w tym zakresie (pkt 2 i 3 decyzji); 3) określających, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (pkt 2 decyzji). Zamieszczone w osnowie decyzji informacje dotyczące powyższych kwestii wykraczają bowiem poza ramy rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 131 ust. 1 p.o.ś.

W skardze na powyższą decyzję M. K. zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 131 ust. 1 p.o.ś. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że rozstrzygnięcia zawarte w decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. w pkt 2 i 3 nie miały podstaw prawnych, w związku z czym wykraczają poza ramy rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 131 ust 1 p.o.ś., a więc wydana decyzja w tym zakresie jest nieważna;

2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności części decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. w sytuacji, gdy takie rozstrzygnięcie powoduje, że część decyzji, której nieważności organ nie stwierdził, nie będzie mogła samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym w takim kształcie;

3) art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 i art. 36 § 1 K.p.a. poprzez doręczenie skarżącemu decyzji odwoławczej z dnia 19 grudnia 2014 r. w dniu 5 lutego 2016 r. bez zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki oraz bez wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.

W motywach skargi skarżący podtrzymał stanowisko, że źródłem wprowadzonych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, stanowiącej jego własność, upatrywać należy w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska z dnia 17 kwietnia 2012 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000. Na skutek powyższego rozporządzenia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu wydał zarządzenie Nr 29/19 z dnia 12 listopada 2012 r., zmieniające załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 14/12, w którym szczegółowo wskazano działania ochronne, w tym dla działek skarżącego. We wprowadzonych zmianach przewidziano dla działek skarżącego takie działania ochronne, jak zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunkowych poprzez nakazanie ekstensywnego użytkowania kośnego tych użytków. Oznacza to brak możliwości przekształcenia łąk stanowiących własność pozwanego poprzez zaoranie, zalesienie lub zajęcie pod budowę. Skarżący argumentował również, że w świetle wyrażonego przez Kolegium stanowiska, iż zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Skarb Państwa, za prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie Starosty Nyskiego, na podstawie którego to Skarb Państwa - Wojewoda Opolski został zobowiązany do jego wypłaty. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia nieważności części decyzji z powołaniem się na brak podstaw prawnych. Dalej skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz Sądu Najwyższego, stwierdził, że nie sposób uznać, iż unieważnione elementy decyzji Starosty Nyskiego mogły być przedmiotem rozstrzygnięcia samodzielnych i odrębnych decyzji, a tylko w takim przypadku można stwierdzić nieważność decyzji w części. Ponadto skarżący poddał w wątpliwość skuteczność samodzielnego funkcjonowania w obrocie prawnym jedynie rozstrzygnięcia w zakresie wysokości ustalonego odszkodowania, bez jednoczesnego wskazania podmiotu zobowiązanego do jego wypłaty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2016 r. Wojewoda Opolski reprezentujący Skarb Państwa wniósł o oddalenie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewoda stwierdził, że brak jest jakiejkolwiek podstawy do stwierdzenia, że jest obowiązany do wypłaty przedmiotowego odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ ograniczenia nie wynikają z rozporządzeń organów wymienionych w art. 134 pkt 2 p.o.ś. W tej sytuacji również rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 decyzji Starosty Nyskiego pozbawione jest podstawy prawnej.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte oraz wniósł o zasądzenie kosztów podstępowania. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymał stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę podkreślając, że rozporządzenie na które powołuje się skarżący wydane zostało na podstawie art. 28 ustawy o ochronie przyrody i nie mieści się w regulacjach art. 129 i 131 oraz 134 p.o.ś.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że oceniane rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 w zakresie w jakim stwierdza nieważność decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r. w puntach 2 i 3, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

W pierwszej kolejności przypomnieć przyjdzie, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie nadzwyczajnym, tj. stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Nyskiego z dnia 6 czerwca 2014 r., w której:

- ustalono na rzecz skarżącego odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej jego własność (pkt 1 decyzji);

- wskazano, że do wypłaty odszkodowania zobowiązany jest Wojewoda Opolski oraz że wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, chyba że strony poprzez odrębne pisemne uzgodnienie ustalą inny sposób i termin wypłaty, oraz że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (pkt 2 decyzji);

- podano, że wypłata odszkodowania nastąpi przelewem na konto wskazane przez osobę uprawnioną bądź w gotówce za pokwitowaniem osoby uprawnionej (pkt 3 decyzji).

W tym miejscu od razu wskazać trzeba, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Kolegium, a utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że dopuszczalne jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji starosty o ustaleniu odszkodowania za szkody spowodowane ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska, wydanej na podstawie art. 131 ust. 1 p.o.ś. (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 513/14 - publ. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnotować również należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, uregulowanym w Rozdziale 13 K.p.a. zatytułowanym "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Postępowanie to może zostać wszczęte na wniosek bądź z urzędu i jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnym, których przyczyną powstania może być nie tylko naruszenie przepisów samego prawa materialnego, lecz również naruszenie szczególnie istotnych przepisów proceduralnych. Decyzje ostateczne w rozumieniu K.p.a., w odróżnieniu od decyzji nieostatecznych, mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w tej ustawie, albowiem ich trwałość wynika z zasady ogólnej postępowania administracyjnego zawartej w art. 16 § 1 K.p.a. i przyczynia się do zagwarantowania pewności obrotu prawnego. Kodeks wprost określa przesłanki i tryby uchylenia, zmiany decyzji ostatecznych jak i stwierdzenia ich nieważności. Stosownie do treści art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W tym miejscu wskazać należy, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, że organ administracji publicznej orzekający w powyższym trybie nadzwyczajnym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W postępowaniu tym organ ogranicza się wyłącznie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, opierając się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001/8/31).

W rozpoznawanej sprawie Kolegium stwierdzając, że decyzja Starosty Nyskiego została wydana bez podstawy prawnej w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie zawarte w punktach 2 i 3, powołało się na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 in principio K.p.a. Stosownie do powyższego wyjaśnienia wymaga, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce wówczas gdy, albo w obowiązującym porządku prawnym nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów administracji (por.. J. Borkowski [w:] w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 760).

Należy przypomnieć, że podstawę materialnoprawną decyzji Starosty Nyskiego objętej postępowaniem nieważnościowym stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 129 ust. 1 p.o.ś. w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Stosownie do art. 130 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska może nastąpić przez poddanie ochronie obszarów lub obiektów na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego doszło w związku z ochroną zasobów środowiska przez poddanie ochronie obszarów Natura 2000. Źródło tych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości skarżącego stanowiło zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. Nr 29/12 zmieniające zarządzenie Nr 14/12 w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Góry Opawskie PLH160007 (Dz. Urz. Woj. Op. z 2012 r. poz. 1559) w zakresie załącznika nr 5. Konsekwencją wprowadzonych zmian było ograniczenie polegające na tym, że m.in. na obszarze stanowiącym własność skarżącego, zidentyfikowano siedlisko przyrodnicze 6510, skutkiem czego przestało być możliwe jego przekształcenie na inny cel, w tym pod zabudowę, ze względu na zakaz niszczenia i pogarszania stanu tego siedliska, a zarazem określenie, że dla tego terenu działaniem obligatoryjnym jest ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Omawiane zarządzenie wydane zostało na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Uznać zatem należało, jak słusznie stwierdziło Kolegium, że skoro omawiane zarządzenie wydane na podstawie ustawy o ochronie przyrody, będące aktem prawa miejscowego, wprowadziło ograniczenie sposobu użytkowania nieruchomości skarżącego, to zachodziła podstawa do ustalenia przez Starostę Nyskiego, na podstawie art. 131 ust. 1 p.o.ś., odszkodowania z tego tytułu. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że w ramach tego rozstrzygnięcia nie mieści się wskazanie podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania. W ocenie Sądu, osnowa decyzji administracyjnej wydana na podstawie art. 131 ust. 1 p.o.ś. powinna zawierać wszystkie elementy istotne stosunku prawnego, którego dotyczy, a więc nie tylko kwotę odszkodowania i oznaczenie podmiotu uprawnionego, ale również oznaczenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty. Tym samym, wbrew twierdzeniom Kolegium, wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie Starosty nie zostało podjęte bez podstawy prawnej, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji w tej części na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in principio.

Skoro wskazanie podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania winno znaleźć się w decyzji wydanej na podstawie art. 131 ust. 1 p.o.ś. należy odnieść się również do kwestii ustalenia właściwego podmiotu w tym zakresie. Materię tę reguluje art. 134 p.o.ś., zgodnie z którym obowiązanymi do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości są:

1) właściwa jednostka samorządu terytorialnego - jeżeli ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło w wyniku uchwalenia aktu prawa miejscowego przez organ samorządu terytorialnego;

2) reprezentowany przez wojewodę Skarb Państwa - jeżeli ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło w wyniku wydania rozporządzenia Rady Ministrów, właściwego ministra albo wojewody;

3) reprezentowany przez dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Skarb Państwa - jeżeli ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło w wyniku wydania przez niego rozporządzenia.

Wykładnia językowa zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie obejmuje on przypadku, gdy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło w wyniku wydania zarządzenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Podkreślić jednak wypada, że jakkolwiek przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni językowej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi, zwłaszcza gdy reguły językowe nie prowadzą do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danej instytucji. W piśmiennictwie przyjmuje się, że "Jeżeli w przypadku konfliktu rezultatów wykładni funkcjonalnej i językowej okaże się, że rezultat uzyskany w oparciu o reguły językowe burzy podstawowe założenia aksjologiczne o prawodawcy (zwłaszcza o jego systemie wartości), to należy dać pierwszeństwo rezultatowi uzyskanemu na gruncie zastosowania reguł funkcjonalnych" – zob. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki", Wyd. Prawn. LexisNexis, Warszawa 2002, str. 228). Znaczenie przepisu - jak zauważył L. Morawski (Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002 str. 77) - zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników językowych, takich jak między innymi cele i funkcje danej regulacji prawnej (kontekst funkcjonalny). Poprzestanie na językowym wyłożeniu danego przepisu może być uzasadnione zatem tylko wówczas, gdy znaczenie przepisu na gruncie językowym jest wystarczające dla osiągnięcia celu, dla którego ustawodawca wprowadził określone rozwiązanie prawne. Stan taki nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, ponieważ zastosowanie wykładni językowej art. 134 p.o.ś. nie jest wystarczające dla ustaleń w zakresie podmiotu zobowiązanego do wypłaty przedmiotowego odszkodowania. Zwrócić również należy uwagę, że rolą sądów jest ustalenie znaczenia normy prawnej stosownie do woli ustawodawcy w świetle przepisów Konstytucji, w zgodzie z regulacjami prawa międzynarodowego i adekwatnie do istniejących w dacie jej dokonywania warunków (wykładnia dynamiczna), a w konsekwencji dokonanie takiej interpretacji, która uwzględniałaby zarówno tekst prawa, jak i sens jego wydania.

Mając powyższe na względzie powyższego odnotować należy, że ratio legis wprowadzonych w ustawie Prawo ochrony środowiska rozwiązań zawartych w Dziale IX "Ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska", to szersze niż dotychczas uregulowanie kwestii ograniczenia praw rzeczowych w związku z ochroną środowiska oraz prawa w związku z ochroną zasobów środowiska. W uzasadnieniu projektu wskazano również, że właściciel nieruchomości, a także użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, w przypadku ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości lub jej części, może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę albo jej wykupienia. Zaś przepisy te mogą okazać się szczególnie użyteczne przy tworzeniu sieci obszarów chronionych tzw. "Natura 2000" (por. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska, Sejm RP III kadencji, druk sejmowy nr 1856, dostępny na stronie internetowej Sejmu RP www.sejm.gov.pl).

Niewątpliwie wolą ustawodawcy poprzez wprowadzenie systemu odszkodowawczego było zapewnienie rekompensaty właścicielowi nieruchomości, który - tak jak w rozpoznawanej sprawie - na skutek ustanowienia na danym terenie obszaru Natura 2000 doznał szkody w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z jego nieruchomości. W zakresie omawianego zagadnienia należy również odwołać się do wykładni systemowej, która nakazuje dokonywanie wykładni ustawodawstwa zwykłego z uwzględnieniem odnośnych zasad zawartych w Konstytucji. W ocenie Sądu, nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz określoną w art. 64 Konstytucji RP zasadą ochrony prawa własności jest sytuacja, w której skarżący na skutek działań organu administracji publicznej został pozbawiony możliwości zabudowy nieruchomości, a ponieważ akt stanowiący źródło tych ograniczeń nie został wprost wskazany przez ustawodawcę w wykładanym przepisie art. 134 p.o.ś., jest pozbawiony możliwości dochodzenia swoich roszczeń wobec Skarbu Państwa. Innymi słowy, uznać należało, że niewskazanie wprost w art. 134 p.o.ś. aktów wydawanych przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie oznacza, że brak jest podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania. Z art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r. poz. 525) wynika, że zadania administracji rządowej w województwie wykonują organy niezespolonej administracji rządowej. Stosownie do art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. [aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.]) regionalny dyrektor ochrony środowiska realizuje zadania przewidziane w ustawach na obszarze województwa. Niewątpliwie zatem w przypadku wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska aktu prawa miejscowego w postaci wskazanego wyżej zarządzenia, które stanowiło źródło ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości obowiązującego na obszarze województwa, przyjąć należało, że zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Skarb Państwa. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o administracji rządowej w województwie Wojewoda jest reprezentantem Skarbu Państwa, a zatem będzie on podmiotem zobowiązanym do wypłaty przedmiotowego odszkodowania stosownie do art. 134 pkt 2 p.o.ś. Powyższą argumentację wspiera również fakt, że omawiane zarządzenie stanowiło dostosowanie planów zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000.

Zwrócić też należało uwagę na to, że wykładnia systemowa przepisu art. 134 p.o.ś. uwzględniać musi to, że został on zamieszczony w Tytule II Dział IX "Ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska", który ma swoją wewnętrzną systematykę. Przepis art. 129, zamieszczony też w tym dziale w rozdziale 1, zawiera przepisy ogólne, odsyłające stronę w wypadkach w nim wskazanych na drogę roszczeniową przed sądem powszechnym. Natomiast rozdziały 2 – 4 w sposób szczególny wskazują na sposób postępowania w razie wystąpienia ograniczeń związanych z ochroną zasobów środowiska (rozdział 2), utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (rozdział 3) i utworzenia strefy przemysłowej (rozdział 4). Jak już wyżej wspomniano, art. 130 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. reguluje przypadek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska przez poddanie ochronie, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, obszarów lub obiektów na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Dalsze rozwiązania przyjęte w tym rozdziale służyć mają realizacji prawa do odszkodowania w razie zaistnienia jednego z przypadków wymienionych w art. 130 ust. 1. Uznanie, że ustawodawca w art. 134 pkt 1 – 3 pominął przypadek, gdy do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło w wyniku działania regionalnego dyrektora ochrony środowiska, sprzeczne byłoby z logiką wynikającą z usytuowania tego przepisu w rozdziale regulującym w sposób komplementarny sposoby rekompensowania strat wynikających m. in. z poddania ochronie określonych nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody.

W wyroku z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II CSK 546/08 (System Informacji Prawnej LEX nr 503415), Sąd Najwyższy trafnie zwrócił uwagę na to, że wprawdzie art. 322 p.o.ś. zawiera generalne odesłanie do przepisów Kodeksu cywilnego, ale nie dotyczy ono jednak odszkodowania przysługującego w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska lub w przypadku utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, odszkodowanie to bowiem zostało uregulowane w przepisach art. 129-136 p.o.ś., które samodzielnie określają podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej oraz podmioty zobowiązane do zapłaty odszkodowania.

Oceniając natomiast prawidłowość stanowiska Kolegium w zakresie stwierdzenia braku podstaw do podania w osnowie decyzji wskazań na temat sposobu i terminu wypłaty odszkodowania oraz skutków zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie należy stwierdzić, że organ winien zważyć, że elementy te miały jedynie charakter informacyjny, oraz że skierowano je do podmiotu zobowiązanego, którym nie jest osoba fizyczna, ale organ administracji publicznej, który to organ obowiązują terminy wypłaty odszkodowania określone w przepisach odrębnych. O nieważności decyzji w tym zakresie można by było mówić jedynie wówczas, gdyby reguły te zostały naruszone w sposób rażący.

Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącego rażącego naruszenia przepisu art. 12 K.p.a., należy wyjaśnić, że zarzut ten mógłby podlegać ocenie w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącemu orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 200 zł uiszczonego wpisu od skargi, opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącego w wysokości 480 zł, równoważnej minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu administracyjnym, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.