Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1367/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121 par 1, art. 122, art. 124, art. 127 , art. 210 par 1 pkt 6 i par 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wraz z odsetkami oraz kosztami upomnienia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (pięćset złotych)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia września 2019 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia czerwca 2019 r. nr [...] orzekającą o odmowie umorzenia w całości należności wynikającej z ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 lipca 2017 r. nr[...] w kwocie 5.226,00 zł wraz z odsetkami od tej kwoty oraz kosztami upomnienia.

Przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia czerwca 2019 r. nr[...] Starosta K. odmówił T. B. umorzenia w całości należności w wysokości 5.226,00 zł (powiększonej o odsetki i koszty upomnienia), wynikającej z ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia lipca 2017 r. nr [...]– w sprawie usunięcia z drogi publicznej na parking strzeżony samochodu osobowego marki [...], nr identyfikacyjny [...] stanowiącego własność Tadeusza Brzęckiego. Przedmiotowy pojazd był zaparkowany na jezdni w sposób powodujący zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W związku z powyższym wydano dyspozycję usunięcia go z drogi publicznej i przetransportowania na parking strzeżony. Mimo powiadomienia o konieczności odbioru pojazdu z parkingu i skutkach jego nieodebrania, T. B. nie uczynił tego. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.- w K. I Wydział Cywilny z dnia 25 czerwca 2011 r. (sygn. akt I Ns 1374/11/K) orzeczono przepadek w/w samochodu osobowego na rzecz Powiatu K. Na właściciela przedmiotowego środka transportu został natomiast nałożony obowiązek zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym w kwocie wskazanej powyżej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia opisanej należności, Starosta K. przypomniał, iż przedmiotowa decyzja jest drugą, podjętą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 20 lutego 2019 r. uchyliło rozstrzygnięcie Starosty K. z dnia 22 listopada 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem uwzględnienia przedłożonych przez T. B. dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej oraz uzyskania informacji o dochodach osiągniętych w 2018 r.

W następstwie ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy organ I instancji, powołując się na art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wydał opisaną na wstępie decyzję, której treścią była ponowna odmowa umorzenia w całości należności, związanej z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym.

Starosta K. w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji dokonał analizy sytuacji ekonomicznej zobowiązanego. Z przedstawionej przez T. B. dokumentacji wynikało, iż głównym źródłem jego dochodów jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza – tj. " "R.. Na podstawie przesłanego zeznania podatkowego za 2018 r. wykazano, że roczny przychód netto zobowiązanego wyniósł 14 824,06 zł. Jako źródło dochodów T. B. wskazał ponadto prowadzone przez siebie gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 8 ha, jednocześnie podnosząc, że gospodarstwo to jest zadłużone i obciążone kredytami hipotecznymi. Organ I instancji w oparciu o obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2018 wyliczył natomiast przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w odniesieniu do tej powierzchni, mając na uwadze, iż jest to jedynie możliwy i prognozowany, niekoniecznie faktyczny przychód zobowiązanego. Starosta K. podkreślił jednocześnie, iż T. B. nie wskazał wysokości dochodów, jak również stopnia pokrewieństwa osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, także nie wskazał jakoby na jego utrzymaniu pozostawać miały jakiekolwiek osoby, w tym w szczególności dzieci uczące się. Wśród nieruchomości wchodzących w skład majątku Zobowiązanego został ujawniony dom jednorodzinny o powierzchni 100 m2. Ustalono również, iż Tadeusz Brzęcki posiada samochód osobowy marki[...] oraz pojazd marki [...] udziały w KBS, maszyny rolnicze oraz ciągnik rolniczy[...] Zobowiązany poinformował ponadto o ciążących na nim zobowiązaniach kredytowych. Organ I instancji zwrócił jednak uwagę, iż zobowiązania kredytowe to zobowiązania o charakterze prywatnym, nie zaś o charakterze publicznoprawnym.

Mając powyższe na uwadze, Starosta K. przypomniał, iż umorzenie należności ma charakter nadzwyczajny, bowiem prowadzi do definitywnego zdjęcia z danego podmiotu określonego ciężaru finansowego, podczas gdy zasadą jest jego ponoszenie w warunkach określonych przepisami prawa. Podkreślił również, że na gruncie przepisu art. 64 ust. l pkt 2 u.f.p. organ ma swobodę w uznaniu, czy daną ulgę zastosować.

Analiza całokształtu okoliczności faktycznych w sprawie pozwoliła zatem organowi I instancji na stwierdzenie, iż Zobowiązany nie wykazał, aby zaistniały po jego stronie nadzwyczajne zdarzenia, które przemawiałyby za przyznaniem mu wnioskowanej ulgi. Przedstawione przez samego zainteresowanego okoliczności nie dowodzą również, że spłata należności, o umorzenie której się ubiega, skutkowałaby nieuniknionym i gwałtownym pogorszeniem się jego sytuacji życiowej, bądź byłaby w ogóle niemożliwa z uwagi na stan majątkowy zainteresowanego udzieleniem ulgi. Organ wziął również pod uwagę, że T.B. domaga się ulgi najdalej idącej, tj. umorzenia należności, która w świetle powyższych ustaleń nie przysługuje. Starosta K. uznał takie żądanie za nieuzasadnione także z punktu widzenia interesu publicznego. Organ I instancji doszedł również do konstatacji, iż w realiach przedmiotowej sprawy brak było również podstaw do przyznania ulgi Zobowiązanemu jako podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą stosownie do treści art. 64 ust. 2 u.f.p.

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył T. B. kwestionując stanowisko przyjęte przez organ I instancji. Odwołujący się podniósł, że Starosta K.nienależycie ocenił jego sytuację majątkową, ponieważ jego dochody: z działalności gospodarczej i z pracy w gospodarstwie rolnym kształtują się na poziomie ok. 4.600,00 zł i nie pozwalają na zaspokojenie wierzycieli i zaspokojenie podstawowych potrzeb. Odwołujący wskazał, iż zgodnie z harmonogramem spłat zobowiązania kredytowego miesięcznie zobligowany jest przeznaczać na ich spłatę kwotę ok. 10.000,00 zł. T.B. zaznaczył, że nawet bez konieczności uiszczania kwoty, będącej przedmiotem niniejszej sprawy, jego możliwości zarobkowe nie pozwalają na pokrycie wszystkich zobowiązań. Odwołujący się podkreślił jednocześnie, że pozostawienie pojazdu na jezdni w sposób powodujący zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego było następstwem jego uszkodzenia wywołanego przez działanie osoby trzeciej. W ocenie odwołującego się, skoro powstanie zdarzenia rodzącego przedmiotowe zobowiązanie było przez niego niezawinione, należy je potraktować jako "nadzwyczajna zdarzenie" uzasadniające umorzenie zaległej należności.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia września 2019 roku znak: [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji na wstępie organ odwoławczy przytoczył treść art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 869).

W dalszej części uzasadnienia, Kolegium wskazało, iż Starosta K. przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające pozwalające na podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji w obszernym uzasadnieniu decyzji ustalił sytuację ekonomiczną skarżącego, zasadnie zwracając uwagę, iż zobowiązania z umów kredytowych mają charakter zobowiązań o charakterze prywatnym, a nie o charakterze publicznoprawnym. Tym samym Kolegium stwierdziło, iż w pełni podziela stanowisko przyjęte przez organ I instancji.

Następnie organ II instancji podkreślił, iż decyzje wydawane na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w zakresie ulgi, mają charakter uznaniowy, dlatego kontrola tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się jedynie do zbadania, czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Kolegium zaznaczyło, iż w realiach przedmiotowej sprawy zostały spełnione powyższe przesłanki.

W uzasadnieniu omawianej decyzji, organ odwoławczy przypomniał również, iż wszelkie ulgi stanowią odstępstwo, a strony powinny się liczyć z możliwością naliczenia należności za usunięcie samochodu z drogi publicznej na parking strzeżony. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 maja 2019 r. (sygn. akt I SA/Bk 125/19) Kolegium stwierdziło dodatkowo, że ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Trzeba jednak mieć też na uwadze i to, że względy ogólnospołeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie zgodził się T. B., który pismem z dnia 6 listopada 2019 roku wniósł skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez nienależyte ustalenie sytuacji majątkowej, a co za tym idzie jego możliwości płatniczych, które to uchybienie wpłynęło na ustalenie, iż ważny interes skarżącego nie przemawia za udzieleniem wnioskowanej ulgi.

W uzasadnieniu skargi, T. B. podniósł, iż organ odwoławczy, badając kwestie dotyczące jego sytuacji majątkowej, skupił się jedynie na miesięcznych dochodach i posiadanych przez niego przedmiotach, całkowicie niemal ignorując ciążące na skarżącym zobowiązania. Skarżący przypomniał natomiast, że w wyniku nieuczciwego postępowania pracowników banku, zaciągnął zobowiązanie w wysokości przeszło 500.000,00 zł i jakkolwiek są to zobowiązania o charakterze prywatnym, to stanowią one znaczne obciążenie i komplikują jego sytuację majątkową. W ocenie skarżącego, na zakres jego możliwości płatniczych nie powinien natomiast wpłynąć fakt posiadania przez niego ciągnika rolniczego i innych maszyn rolniczych, ponieważ są to sprzęty niezbędne dla prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżący zasugerował jednocześnie, że nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż aktualnie mieszka ze swoim ojcem, który jest w podeszłym wieku i który również utrzymuje się z przychodów pochodzących z gospodarstwa. Końcowo, zdaniem skarżącego, udzielenie ulgi w przedmiotowej sprawie powinno być rozpatrywane w kontekście zasad słuszności, przypominając, że pozostawienie pojazdu w miejscu niedozwolonym nastąpiło na skutek bezprawnego zachowania się osoby trzeciej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. znak:[...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia 21 czerwca 2019 r. nr[...] orzekającą w przedmiocie odmowy umorzenia w całości należności wynikającej z obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym.

Sądowa kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna w takim zakresie, w jakim doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji, jednak nie z przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych.

W postępowaniu prowadzonym w ramach instytucji z art.64 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podobnie jak w każdym innym postępowaniu administracyjnym w tym podatkowym, na organie administracyjnym zarówno I jak i II instancji spoczywa obowiązek dokładnego ustalenia i analizy stanu faktycznego, a wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie decyzja organu II instancji nie spełnia powyższych wymogów, gdyż została wydana z naruszeniem ustanowionej w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.) zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.

Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza zatem, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu. (por. T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt FSK 169/04).

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania w niniejszej sprawie polegało na tym, że organ II instancji nie podjął samodzielnie i w sposób suwerenny wydanej przez siebie decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się bowiem do przyjęcia przez Kolegium rozstrzygnięcia Starosty K. za własne. W uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji Kolegium opisało decyzję organu I instancji, przedstawiło stanowisko skarżącego zawarte w odwołaniu oraz odpowiedź organu I instancji na to odwołanie. Natomiast w uzasadnieniu prawnym organ II instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz podejmowane w jego trakcie przez organ I instancji czynności, przytoczył treść art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, przypomniał, że decyzje w zakresie ulg mają charakter uznaniowy oraz że za umorzeniem należności mogą przemawiać jedynie nadzwyczajne okoliczności. Końcowo, organ odwoławczy ograniczył się zaledwie do jednozdaniowego wniosku, iż w całości podziela stanowisko, przyjęte przez Starostę K..

Kolegium nie dokonało więc w sprawie żadnych własnych, samodzielnych ustaleń ograniczając się jedynie do zrelacjonowania ustaleń organu I instancji. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien był w szczególności ponownie samodzielnie przeanalizować sytuację majątkową skarżącego i ocenić, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy umorzenie należności byłoby uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, odnosząc się w swojej argumentacji do wszystkich podnoszonych w odwołaniu twierdzeń skarżącego.

Kolegium nie wyjaśniło jednak powyższych okoliczności, rezygnując tym samym z samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania odpowiednich przepisów prawa, na rzecz bezwolnego przyjęcia rozstrzygnięcia Starosty K..

Przedstawiony powyżej tok postępowania organu odwoławczego doprowadził do sytuacji, w której rozpoznanie sprawy skarżącego przeprowadzono w istocie w jednej instancji. Taki sposób procedowania jest niedopuszczalny i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do postanowień § 4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie, jakie znaczenie dla potrzeb rozstrzyganej sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 ab initio Ordynacji podatkowej). Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona powinna być pełna, tzn. powinna w swoim uzasadnieniu dawać kompletną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wyrażono w rozstrzygnięciu.

Jak to już zostało powyżej wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji ograniczył się jedynie do zrelacjonowania ustaleń i stanowiska organu I instancji, nie dokonując jednak żadnych własnych ustaleń faktycznych w sprawie oraz własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu nie można tak skonstruowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznać za wypełniające wyrażone w art. 121 § 1 i art. 124 O.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę wyjaśniania.

Na organie odwoławczym ciążył bowiem obowiązek samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i samodzielnego zastosowania właściwych przepisów prawa, a nadto wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwiłby nie tylko skarżącemu zapoznanie się ze stanowiskiem organu, ale także pozwoliłby na przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego orzeczenia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zatem zawierać nie tylko ustalony przez organ opis stanu faktycznego (czego nie należy utożsamiać z opisem przebiegu dotychczasowego postępowania oraz stanowiska organu I instancji), ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty i dlaczego. Uzasadnienie o treści odpowiadającej wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego przyjętego przez organ do swoich rozważań prawnych, ale musi obejmować także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem.

Decyzja organu odwoławczego podjęta bez samodzielnego, ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie, a jedynie w oparciu o dokonane przez organ I instancji ustalenia, jako sprzeczna z przepisami procesowymi – art. 127, art. 121 § 1, art. 124 O.p. musiała zostać przez Sąd wyeliminowana z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję – jak w pkt I wyroku. Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu uznając, że byłoby to przedwczesne, gdyż stanowiłoby dokonanie oceny postępowania, które nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy przez organ II instancji.

Zgodnie z zasadą związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wraz z jego uzasadnieniem prawnym wiąże organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że organ odwoławczy zobligowany będzie do uwzględnienia wskazań poczynionych powyżej, w szczególności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego i wnikliwego samodzielnego rozważenia (art. 191 O.p.). Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien także odnieść się merytorycznie do podniesionego w odwołaniu zarzutu oraz przywołanej na jego poparcie argumentacji. Poczynione ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, odpowiadającemu wymogom art. 210 § 1 i 4 O.p. Dopiero bowiem po ustaleniu przez organ odwoławczy w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy i przedstawienia przez niego własnego, samodzielnego stanowiska w sprawie można dokonać prawidłowej oceny przesłanek warunkujących udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności.

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – jak w pkt II wyroku. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł.