Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 537/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2 ust. 1, art. 3, art. 8 ust. 3 i 4, art. 38 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. N. - Kancelaria Adwokacka K ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] 2010r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia 2010/12/07, odmówił G. P. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego od dnia 1.12.2010 r.- na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pieniężnych z pomocy społecznej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe, zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest zdolny do pracy w warunkach chronionych.

Dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli kwoty 477 zł. Do dochodu strony wliczono: zasiłek stały w wysokości 417 zł oraz kwotę 60 zł wpłacaną przez M. B. na fundusz remontowy na rzecz lokalu w L należącego do strony. Od dnia 1 maja 2008 r. za jeden z lokali strony wydatki na remonty w kwocie 60 zł miesięcznie pokrywa M. B. Kwota ta pomniejsza zobowiązania strony z tytułu kosztów remontowych i jest dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...). Łączny dochód wynosi, zatem 477 zł.

Organ przywołując treść art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, wskazał, że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. W tej sytuacji odmowa przyznania zasiłku okresowego jest zasadna.

G. P. wniósł odwołanie od decyzji zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 3 ust. 1 i 3, art. 11 oraz art. 38 ust.1 ustawy o pomocy społecznej.

Podniósł, że decyzja rażąco naruszyła przepisy prawa nie uwzględniając jego potrzeb a także sytuacji materialnej i zdrowotnej.

Nie zgodził się w szczególności z wyliczeniem dochodu podnosząc, że organ naruszył zasady ustalania dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zakresie uznania za dochód wpłat dokonywanych dobrowolnie przez M. B. na fundusz remontowy kamienicy w L. Podkreślił, że umowa najmu zawarta z ww. lokatorką nie zawiera zapisów jakoby najemca był zobowiązany do ponoszenia innych kosztów niż wskazane w umowie. Zatem jakiekolwiek wpłaty dokonywane przez tę osobę na rzecz wspólnoty mieszkańców - w tym na tzw. Fundusz remontowy - są dobrowolnym świadczeniem osoby trzeciej. Wskazał, że drugi lokator nie płaci na fundusz remontowy. Wpłaty te nie stanowią dochodów i nie mogą mieć wpływu na wysokość jego dochodu do ustalenie wysokości świadczeń socjalnych. Opłata na fundusz remontowy nie jest świadczeniem na rzecz skarżącego, lecz obowiązkiem wynikającym z ustawy o prawie spółdzielczym. Nie przychodzi, bowiem na jego konto, nie otrzymuje jej do rąk własnych, jest wprost przekazywana na rzecz spółdzielni. W żaden sposób nie może być traktowana jako dochód. Zapłata na rzecz funduszu remontowego nie czyni ze skarżącego wierzyciela.

Co więcej zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek powinien mu przysługiwać, ponieważ jest osobą z długotrwała chorobą - leczy się u kilku specjalistów, jest osobą niepełnosprawną - umiarkowany stopień niepełnosprawności przyznany na stałe, aktualnie nie ma możliwości otrzymywania uprawnień z innych systemów zabezpieczenia społecznego, jest osobą samotnie gospodarującą i wreszcie dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Nadto ponownie organ nie zebrał i nie rozpatrzył całościowo materiału dowodowego traktując go wybiórczo, co stoi w sprzeczności z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 marca 2011 r. nr [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 4, art. 8 ust. l i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że z akt sprawy, a w szczególności z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 7.12.2010r. wynika, iż strona zamieszkuje w hotelu pracowniczym przy os. A w K, za którego opłaty wynoszą 558,00 zł miesięcznie. Jest zobowiązana nadal do alimentów na rzecz młodszego syna w kwocie 300,00 zł miesięcznie, która to suma pokrywana jest w dochodów uzyskiwanych z wynajmu lokali w nieruchomości w L (wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 30.09.2010 r.).

W wywiadzie środowiskowym wskazano, że dochód strony (ustalony na 477 zł) nie przekraczał kwoty 477 zł, czyli kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Składał się na niego zasiłek stały (417 zł), a także wpłata na fundusz remontowy dokonana przez najemcę lokalu M. B. (60 zł).

Zdaniem Kolegium, organ I instancji postąpił prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu strony. Składka na fundusz remontowy jest zobowiązaniem właściciela lokalu. W sytuacji gdyby G. P. uiszczał sam składkę na ten fundusz nie byłoby mowy o doliczaniu tej kwoty do dochodu. Jednakże w niniejszym stanie faktycznym mamy do czynienia z inną sytuacją. W sprawie osoba trzecia uiszcza dług obciążający właściciela lokalu, tj. strony. Zwolnienie strony z zobowiązania, a także opłacanie Jego zobowiązań jest de facto darowizną, którą należy doliczyć do dochodu osoby zobowiązanej, tj. właściciela lokalu, G. P.

Art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowi, że "zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie". W sprawie dochód strony wynosi 477 zł (417 zł + 60 zł). Różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł, a dochodem strony wynosi 0 zł. Zatem nie jest możliwe, zgodnie z bezwzględnie wiążącą normą zacytowanego przepisu ustawy o pomocy społecznej, przyznanie zasiłku okresowego, skoro brak jest różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe a ustalonym dochodem strony.

Przepisy ustawy o pomocy społecznej są wiążące nie tylko dla organów administracji publicznej wydających decyzje w zakresie przyznania lub odmowy przyznania świadczeń o charakterze pomocy, lecz również dla osób ubiegających się o przyznanie im świadczeń. Zgodnie, bowiem z art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W sprawie współdziałanie winno polegać na umożliwieniu pracownikom organu I instancji przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz przedłożeniu wymaganych dokumentów, koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Kolegium wskazało, że rozumie trudną sytuację strony, rozstrzygnięcie niniejsze nie stanowi przeszkody w ubieganiu się o przyznanie pomocy przez ośrodek pomocy społecznej po przedstawieniu umotywowanego wniosku. Strona zasadniczo składa wnioski o pomoc finansową, co miesiąc. Z przepisów ustawy nie wynika, że pomoc w formie zasiłków celowych udziela się raz na miesiąc. Strona w każdym momencie, kiedy znajduje się w potrzebie, jest uprawniona do składania odpowiedniego wniosku, a organ ma obowiązek taki wniosek rozpatrzyć. Jednakże warunkiem jej otrzymania jest między innymi spełnienie przesłanki współpracy z organem w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji. Dlatego też nie jest właściwe w ocenie Kolegium przerzucanie na organ ciężaru ustalenia wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy.

G. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 3 ust. 3, art. 38 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 77 k.p.a.

Powtarzając argumentację z odwołania skarżący podniósł, że organ odwoławczy powielił błąd organu I instancji, który uznał kwotę 60 zł płaconą na fundusz remontowy przez najemcę lokalu w nieruchomości w L, który stanowi własność skarżącego, za dochód skarżącego. Opłata na fundusz remontowy nie jest świadczeniem na rzecz skarżącego. Nie przychodzi, bowiem na konto skarżącego, nie otrzymuje jej do rąk własnych. Zapłata na rzecz funduszu remontowego jest wprost przekazywana na rzecz mieszkańców. W żaden sposób nie może być traktowana, jako dochód. Zapłata na rzecz funduszu remontowego nie czyni ze skarżącego wierzyciela. Stanowisko organu odwoławczego stanowi nadużycie prawa i jest błędne.

Zdaniem skarżącego, organ naruszył w powyższym zakresie zasady ustalania dochodu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił, że umowa najmu zawarta z lokatorką nie zawiera zapisów jakoby najemca był zobowiązany do ponoszenia innych kosztów niż wskazane w umowie. Zatem jakiekolwiek wpłaty dokonywane przez tę osobę na rzecz wspólnoty mieszkańców - w tym na tzw. Fundusz remontowy - są dobrowolnym świadczeniem osoby trzeciej. Dodał, że drugi lokator nie płaci dodatkowych pieniędzy na fundusz remontowy.

Ponadto nieprawdą jest, że jest to jedyna zakwestionowana okoliczność. SKO utrzymując w mocy zaskarżona decyzję i stwierdzając, że MOPS postąpił prawidłowo naruszył szereg przepisów polskiego prawa.

Najistotniejszą kwestią pozostaje dalszy brak wyjaśnienia sytuacji skarżącego, co powoduje, że naruszono (ponownie) art. 77 kpa (wraz z wyczerpującym zestawieniem środków pieniężnych) oraz art. 38 ustawy o pomocy społecznej. W szczególności decyzją SKO potwierdziło wcześniejsze twierdzenia skarżącego o braku wyjaśnienia, dlaczego tak drastycznie zmniejszono zasiłek skoro sytuacja materialna, rodzinna, egzystencjalna skarżącego nie uległa poprawie a nawet uległa pogorszeniu ze względów zdrowotnych (wielokrotnie wspominał, ze choruje na cukrzycę typu 2 a to powoduje, że musi stosować nową droższą niż normalne jedzenie dietę). Zatem wysokość świadczenia nie została ustalona w oparciu o potrzeby skarżącego, zaś SKO kwestii tej nie podjął pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

SKO oceniając decyzję MOPSu powinno wziąć pod uwagę trudną sytuację życiową skarżącego ocenianą przez pryzmat jego sytuacji osobistej, rodzinnej, materialnej, egzystencjalnej a także niemożność jej samodzielnego przezwyciężania. W szczególności nadal nie ustalono w sposób właściwy pełnej sytuacji materialnej w zakresie możności samodzielnego przezwyciężania trudności związanych z zaspokojeniem żywności.

Nadto zwrócił uwagę, że SKO mija się z prawdą wskazując, o przerzucaniu na organ ustalenia okoliczności faktycznych. Wynika to z faktu, że w każdorazowym piśmie do organów pomocy społecznej wyczerpująco wyjaśnia swoją sytuację materialną a także opisuje motywy działań mających na celu przezwyciężyć trudności życiowe. Wielokrotnie już wyjaśniał, że stale podejmuje działania na rzecz poprawy swojej sytuacji. Kandyduje na radnych w wyborach samorządowych, stara się o rentę specjalną. Działa na tyle na ile pozwalają mu siły i stan zdrowotny. MOPS nie tylko proponuje rozwiązania mogące pogrążyć skarżącego w jeszcze większych długach (np. sprzedaż mieszkania w L, które nie tylko nie zaspokoi wierzytelności alimentacyjnych, ale spowoduje wyeliminowanie jedynego źródła możliwości stałego spłacania owych należności).

W dalszym obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący zwarł fragmenty skargi skierowanej do Rady Miasta z dnia 13.12.2010 r. na MOPS dotyczącej kontraktu socjalnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

G. P. złożył kilka pism procesowych. W pismach tych podniósł m.in., że wspólnota mieszkaniowa właścicieli kamienicy w L, w której jest właścicielem drugiego piętra, nie informowała skarżącego, że podjęła uchwałę dotyczącą funduszu remontowego. Wskazał, że posiada nieruchomość w L w postaci trzech lokali mieszkalnych o łącznej powierzchni 106 m. kw. Co stanowi 27 % całości. Zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzą wspólnotę mieszkaniową. Ustawa nie nakłada na wspólnotę mieszkaniową żadnego obowiązku tworzenia funduszu remontowego. Zatem jako członek wspólnoty nie ma obowiązku ustawowego ponoszenia składki na fundusz remontowy i nie można mówić o zwolnieniu skarżącego z obowiązku a tym samym o powstaniu dochodu. Taką argumentację skarżący powtórzył w kolejnym piśmie procesowym podnosząc też, że Urząd Miasta L w piśmie z dnia 7.06.2011 r. wskazał, iż nie posiada informacji dotyczącej zarządcy bądź administratora budynku położonego przy ulicy Ł. Zeznania J. K., na które powołuje się MOPS są niewiarygodne, ponieważ J. K. nie jest zarządcą ani administratorem tego budynku. W kolejnym piśmie procesowym skarżący m.in. opisując swoją sytuację osobistą i materialną, powtórzył argumentację dotyczącą ustalenia dochodu a także przedłożył kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartą z M. B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie w pełnym uwzględnieniu podnoszonych przez skarżącego zarzutów.

Podstawą działania organów w sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej.

Organy przyjęły w sprawie, że różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł, a dochodem skarżącego wynosi 0 zł. i uznały, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku okresowego, skoro brak jest różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe a dochodem skarżącego.

Błędnie w ocenie Sądu, Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest zgoda z przepisami prawa materialnego jak również procesowego w związku z czym winna być utrzymana w mocy. Trafne były, bowiem zarzuty skarżącego podnoszone już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że organy naruszyły zasady ustalania dochodu z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zakresie uznania za dochód wpłat dokonywanych przez M. B. na fundusz remontowy kamienicy w L.

Przede wszystkim należy zauważyć, że organy uznały, że skarżący spełnia kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy i w § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 127, poz. 1055) - wynoszące kwotę 477 zł, którego zachowanie jest jedną z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w formie zasiłku okresowego z art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy.

Wadliwie jednak w ocenie Sądu, Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko organu I instancji w zakresie prawidłowości wyliczenia dochodu skarżącego na kwotę 477 zł. Do dochodu skarżącego wliczono - z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, zasiłek stały w wysokości 417 zł oraz kwotę 60 zł wpłacaną przez M. B. na fundusz remontowy na rzecz lokalu w L stanowiącego własność skarżącego. Zgodnie, bowiem z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach,

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie z kolei z art. 8 ust. 4 ustawy: do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Z dokonanych przez organy ustaleń wynikało, że jedno z trzech odrębnych mieszkań stanowiących własność skarżącego w miejscowości L wynajmuje M. B., płacąc czynsz w wysokości 160 zł, z czego kwotę 100 zł przekazuje komornikowi tytułem ciążących na skarżącym alimentach, a kwotę 60 zł na fundusz remontowy.

Wobec wskazania art. 8 ust. 4 ustawy, czego nie wlicza się do dochodu, obojętny jest tytuł i źródło uzyskania przychodu (art. 8 ust. 3 ustawy). Należy jednak zauważyć, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych umowy najmu przedmiotowego lokalu wynika, że czynsz wynosi 100 zł i brak jest w tej umowie postanowienia, że najemca będzie uiszczał kwotę 60 zł na fundusz remontowy. Nie zostało również podważone przez organy stosownymi dowodami twierdzenie skarżącego, że wspólnota mieszkaniowa budynku w L przy ul. Ł nie podejmowała żadnych decyzji o utworzeniu funduszu remontowego. Zatem trafnie skarżący wysnuł wniosek, że nie ma i nie istnieje żaden prawny a nałożony na skarżącego obowiązek jakichkolwiek wpłat na fundusz remontowy. a następstwie tego, nie można mówić o zwolnieniu skarżącego z obowiązku i tym samym o powstaniu dochodu przez uwzględnienie kwoty 60 zł.

Organy obu instancji nie zauważyły także, że z zalegającej w aktach umowy najmu w punkcie 4 ustalone zostało, że najemca zobowiązany jest do ponoszenia wszelkich kosztów i świadczeń związanych z eksploatacją wynajmowanych nieruchomości, bieżących remontów lub napraw instalacji wewnętrznej i wyposażenia. Ta kwestia nie została w żaden sposób wyjaśniona.

W tej sytuacji w ocenie Sądu, nie było wystarczającym w tym zakresie odwoływanie się do pisma z dnia 16.04.2009 r. Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L informującego, że jedno z mieszkań stanowiących własność skarżącego wynajmuje M. B., płacąc czynsz w wysokości 160 zł, z czego kwotę 100 z! przekazuje komornikowi tytułem ciążących na stronie alimentach, a kwotę 60 zł na fundusz remontowy. Nie było wystarczającym też wskazanie, że pismem z dnia 3.03.2010 r. Urząd Miasta L - Wydział Geodezji i Katastru poinformował, że dla ww. nieruchomości zarządca bądź administrator nie został ustalony oraz przywołanie informacji uzyskanej od J. K. uznanej przez organy za zarządcę czy administratora nieruchomości.

Powyższe wskazuje też na możliwość oraz konieczność przeprowadzenia dowodów w celu wyjaśnienia spornych kwestii dochodu skarżącego, jak chociażby przesłuchania w charakterze świadków znanych organom osób.

Organy wadliwie ustaliły, zatem w sprawie, że dochód skarżącego wynosi 477 zł (417 zł + 60 zł). W tym zakresie trafny był zarzut skarżącego naruszenia przez organy art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 38 ust 2 pkt 1 ustawy zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie.

Jak już wskazano, organy przyjęły, że różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, tj. 477 zł, a dochodem skarżącego wynosi 0 zł i uznały, że nie jest możliwe przyznanie zasiłku okresowego, skoro brak jest różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe a dochodem skarżącego. W ocenie Sądu, jest to stanowisko wynikające z niewyjaśnienia wszechstronnego okoliczności sprawy dotyczących składników dochodu skarżącego w odniesieniu do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Należy też zauważyć, że szczególne okoliczności, których wystąpienie uprawnia do zasiłku okresowego, wskazane zostały przez ustawodawcę jedynie przykładowo. Zatem każda trudna sytuacja, połączona z niemożliwością jej przezwyciężenia będzie uprawniała do otrzymania tego świadczenia. Natomiast uznaniu administracyjnemu pozostawiona jest (w określonych ramach) jego wysokość i okres pobierania, przez ustawowo określoną możliwość miarkowania. Dlatego też niewątpliwie w odniesieniu do sprawy poddanej kontroli Sądu, istotne jest prawidłowe i zgodne z zasadami procedury administracyjnej, ustalenie wysokości dochodu skarżącego.

Podkreślić też należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Oznacza to, iż uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Zatem osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna może być przyznana.

Ponadto zgodnie z art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a brak współdziałania może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy. Niezrozumiałym, zatem było w sprawie wobec wskazanych podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia odwoływanie się przez Kolegium do treści art. 4 ustawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy rozpatrzą wniosek skarżącego uwzględniając oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).