Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 5/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1, 2, 3, 5, art. 41
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...], którą uchylono decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu z dnia [...] i odmówiono nakazania pracodawcy A Sp. z o.o. w Z. umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze stanowiska elektromontera zajmowanego przez pracownika Z. B.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 31 maja 2010 r. Z. B. wniósł o nakazie umieszczenia przez pracodawcę stanowiska elektromontera, które on zajmuje, w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Decyzją Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu z dnia [...], nr [...], umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 31 maja 2010 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071, ze zm.).

W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskodawca zatrudniony jest na stanowisku elektromontera w brygadzie utrzymania ruchu 4.2.3.2. w Wydziale Elektrociepłowni, Oddziału Utrzymywania Ruchu i Remontów Elektrycznych w A Sp. z o.o. w Z. Wskazując na wyniki przeprowadzonej kontroli, w tym lustracji stanowiska elektromontera oraz dokonując analizy umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, pisemnych poleceń wykonania prac, protokołów z badań środowiska pracy oraz obowiązujących stronę instrukcji bhp, technologicznych i stanowiskowych stwierdził organ, że pracownik wykonujący pracę na stanowisku elektromontera nie świadczy jej w warunkach wymienionych w załączniku nr 1 i 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Praca elektromontera nie jest wykonywana bezpośrednio przy produkcji koksu (pkt 13 zał. nr 1), ani też w związku ze spawaniem łukowym lub cięciem termicznym w pomieszczeniach o małej kubaturze (pkt 28 zał. nr 1), jak również w trudno wentylowanych pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze w związku z malowaniem, nitowaniem lub wyposażaniem w elementy (pkt 29 zał. nr 1). Podkreślał organ, że wobec tego, iż podczas kontroli ustalono, że elektromonter utrzymania ruchu zamiennie wykonuje czynności automatyka utrzymania ruchu elektrycznego pod uwagę wzięto także wykonywane czynności i wyniki pomiarów środowiska dla obu tych stanowisk. Przywołując zapisy charakterystyki stanowiska z kart oceny ryzyka zawodowego elektromontera 4.2.3.2. oraz automatyka organ przyjął, że elektromonter wykonuje prace związane z urządzeniami elektrycznymi i AKPiA elektrociepłowni. Do jego obowiązków należy utrzymanie wszystkich urządzeń i układów w takim stanie, aby prace przebiegały bez zakłóceń. Automatyk zaś obsługuje urządzenia AKPiA na wydziale elektrociepłowni. Do obowiązków na tym stanowisku pracy należy utrzymanie aparatury w takim stanie, aby zapewnić pracę wszystkich urządzeń bez zakłóceń, dopuszczanie brygady AKPiA i RM do prac na polecenie pisemne i ustne, dokonywanie odbioru prac po remoncie, naprawa i przekazywanie urządzeń do eksploatacji. Miejscem pracy elektromontera T4.2.3.2. jest Wydział Elektrociepłowni. Elektromonter obsługuje generatory TG1, TG2, TG3; transformatory 6/0, kV, 6/0, 4 KV; rozdzielnie 500 V, 380 V i 220 V; elektrofiltry; rozdzielnie i sieć prądu stałego; sieć kablową w/n i n/n; silniki w/n i n/n; instalacje odbiorcze n/n, w tym instalację oświetleniową; układy pomiarowe i automatykę regulacyjną turbozespołów, kotłów i układów pomocniczych, urządzenia elektryczne stacji DEMI i SOK, pompownie wody chłodzącej i p.poż., a także urządzenia elektryczne i pompowni wody w J. Organ ustalił nadto, że wszelkie prace wykonywane są w trybie określonym w przepisami bhp przy urządzeniach i instalacjach energetycznych. Powołując się na przeprowadzoną kontrolę obu stanowisk pracy, pomiary środowiskowe wykonane w dniu 19 lipca 2010 r. w zakresie WBGT organ uznał, że praca wykonywana na stanowisku elektromontera nie jest związana z czynnikami ryzyka determinowanymi przez siły natury (praca pod ziemią, na wodzie, pod wodą lub w powietrzu). Nie spełnia ona także warunków dotyczących wartości wskaźnika WBGT, gdyż wynosi on na stanowisku elektromontera 26,50C i 27,80C na stanowisku automatyka, a nie 280C i powyższej przy określonym metabolizmie, oraz wielkości wydatku energetycznego (130W/m2). Wydatek energetyczny, jaki związany jest z pracą elektromontera utrzymania ruchu elektrycznego sięga 6303 kJm, zaś automatyka 6395 kJ i nie spełnia przypadku współistnienia pracy, która mieściłaby się w załączniku nr 1 do ustawy i związana byłaby z czynnikiem ryzyka, jakim jest wydatek energetyczny nie mniejszy niż 8400kJ. Większość prac elektromontera jest wykonywana w pomieszczeniach ruchu elektrycznego, gdzie nie występują czynniki ryzyka wymienione w art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Nie stwierdzono także wykonywania pracy w warunkach podwyższonego ciśnienia, ani też wewnątrz urządzeń, gdzie panuje temperatura około 700C. Dodał także, że sama wysoka temperatura nie jest czynnikiem ryzyka wymienionym w art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Dowodził nadto organ, że analiza warunków pracy na stanowisku elektromontera potwierdziła wprawdzie fakt, że możliwym jest wystąpienie w danym dniu, na tym stanowisku pracy, konieczności świadczenia pracy w wymuszonej pozycji ciała ze skręceniem i pochyleniem pleców (praca w studzienkach kablowych) przy wydatku energetycznym przekraczającym 6300kJ, ale wobec tego, że praca ta nie jest wykonywana, przez co najmniej 50% zmiany roboczej, przy jednoczesnym niespełnieniu warunku niezmienności pozycji pracy w tym czasie pracy, niemożliwym jest uznanie, że praca wykonywana jest w warunkach, o których mowa w zał. nr 1 ustawy. Praca na stanowisku elektromontera nie jest wykonywana także w warunkach wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, gdyż analiza dokumentacji i lustracja stanowiska pracy wskazywała na to, że pod uwagę mogły być brane jedynie prace wymienione pod pozycją 13 i 14, czyli prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego oraz prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Z dokumentów pracodawcy wynika wprawdzie, że instalacje i obiekty, w związku z którymi A" Sp. z o.o. w Z. zostały zaliczone do zakładu stwarzającego zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej to: zbiorniki magazynowe gazu koksowniczego, zbiorniki benzolu, miejsce gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowa stacja paliw, lokomotywownia, miejsce magazynowania butli acetylenowych, miejsce magazynowania butli wodorowych, miejsce magazynowania butli z propanem-butanem, ale praca elektromontera nie jest wykonywana w wyżej wymienionych miejscach, a zatem nie spełnia warunku pkt 13 z załącznika nr 2 do ustawy. Analiza zaś spełnienia warunków wskazanych w pkt 14 załącznika nr 2 do ustawy dokonana na podstawie kart oceny ryzyka zawodowego, instrukcji, pisemnych poleceniach oraz "Programu zapobiegania poważnym awariom przemysłowym" nie pozwala na uznanie, że istnieje zagrożenie powstaniem awarii technicznej w rozumieniu ustawy o klęsce żywiołowej, która mogłaby spowodować poważne skutki dla bezpieczeństwa publicznego. Oddziaływanie ewentualnej awarii ogranicza się do zakładu pracy, a to w wyniku zastosowania wielokrotnych systemów zabezpieczeń, które mają za zadanie wyeliminowanie błędu człowieka w procesie produkcji. Ewentualne błędy, czy nieuwaga w zachowaniu kolejności wykonywanych czynności pracownika wykonującego pracę na stanowisku elektromontera, przy zastosowanych rozwiązaniach technicznych, wdrożonym systemie organizacji pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych, gwarantuje, że skutki ewentualnego błędu elektromontera 4.2.3.2. nie stworzą zagrożenia publicznego w skali całego zakładu, ani też poza jego obrębem. Organ dostrzegł także, że elektromonter 4.2.3.2. nie jest osobą sterującą bezpośrednio procesem technologicznym lub technicznym, gdyż czynności elektromontera polegają na wykonywaniu czynności łączeniowych, przygotowywaniu i likwidowaniu miejsc pracy na polecenia, doraźnym naprawianiu urządzeń i instalacji elektrycznych i AKPiA. W tej sytuacji inspektor uznał, że zasadne jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania.

Z treścią tej decyzji nie zgodził się Z. B. W złożonym odwołaniu zakwestionował ustalenia i uznanie, że wykonywana przez niego praca na stanowisku elektromontera nie spełnia warunków wskazanych w art. 3 ust, 2 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Przyznał, że zgodnie z instrukcją stanowiskową wykonuje prace w trybie określonym w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy instalacjach i urządzeniach energetycznych,lecz konkluzje do jakich doszedł organ są oderwane od stanu faktycznego oraz szeregu wypadków przy pracy, które miały miejsce na Wydziale Elektrociepłowni. Zarzucał, że pomiary środowiska pracy wykonane w dniu 19 lipca 2010 r. wykazały wartości 26, 50C przy metabolizmie 165 W/m2, jednakże pomiaru dokonano w dniu, w którym na zewnątrz była niska temperatura, a warunki pracy nie przystawały do szeregu prac wykonywanych na Wydziale. Zakwestionował także odwołujący stwierdzenie, że kontrola nie wykazała zaistnienia warunku wynikającego z procesu technologicznego tj. wykonywania pracy w pomieszczeniach o temperaturze poniżej 00 C. W tym zakresie odwołujący zauważył, że na kontrolowanym Wydziale, w warunkach zimowych, przy ujemnych temperaturach są pomieszczenia o temperaturze poniżej 00 C. Zanegował również odwołujący ustalenia, że nie wykonuje pracy w warunkach podwyższonego ciśnienia, gdyż wszelkie prace przy urządzeniach ciśnieniowych wykonuje się po rozprężeniu instalacji, co jest elementem przygotowania miejsca pracy. Odwołujący stwierdził, że na Wydziale wykonuje się prace przy kotle przemysłowym będącym pod ciśnieniem lub na armaturze pod ciśnieniem na elementach wyposażenia tych instalacji bez rozprężania i odstawiania kotła, czy fragmentów armatury wymienionych urządzeń. Twierdził także, że jeśli elektromonter nie usunie awarii, wykona błędnie naprawę lub niedbale, to sterujący procesami technologicznymi nie są w stanie zapobiec awarii z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego i znacznego zagrożenia dla środowiska.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu uchylił w punkcie 1 decyzję organu I instancji, zaś w punkcie 2 odmówił nakazania pracodawcy A Sp. z o.o. w Z. umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze stanowiska elektromontera zajmowanego przez pracownika Z. B.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Wskazując na kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy podkreślił, że inspektor pracy wszczął postępowanie na pisemny wniosek odwołującego, przy czym dokonał jego zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz pouczył o przysługujących mu prawach i uprawnieniach dotyczących możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Stwierdził jednocześnie, że organ I instancji oparł rozstrzygnięcie na wynikach przeprowadzonej kontroli, lustracji stanowisk pracy, w tym analizie i ocenie wykonywanych czynności, analizie dokumentów, a to umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, obowiązujących stronę instrukcji bhp, technologicznych i stanowiskowych, pisemnych poleceń wykonania prac, protokołów z badań środowiska pracy i stąd też dokonał tym samym oceny warunków pracy oraz spełnienia ustawowych przesłanek uprawniających, bądź nie, do umieszczenia w wykazie stanowisk pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a więc w istocie rozpatrzył merytorycznie sprawę. Zastosowanie, zatem przez organ I instancji rozstrzygnięcia w postaci umorzenia postępowania było niewłaściwe, gdyż w razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w wykazie stanowisk uprawniających do wcześniejszej emerytury organ winien wydać decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Argumentował nadto organ odwoławczy, że zebrane przez organ I instancji dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Następnie organ odwoławczy dokonał oceny dowodów, przedstawił rodzaj prac wykonywanych przez skarżącego, elementy wyposażenia jego stanowiska pracy oraz zakres obowiązków, przytoczył brzmienie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, przeanalizował czynniki ryzyka związane z warunkami pracy i stwierdził, że z zebranej dokumentacji nie wynika, aby praca elektromontera wykonywana była w warunkach determinowanych przez siły natury, czyli pod ziemią, na wodzie, pod wodą lub w powietrzu. Nie jest to także praca w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi, gdyż nie jest wykonywana w warunkach gorącego mikroklimatu, bowiem wartość obciążenia termicznego WBGT nie wynosi 280C i powyższej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyższej 130W/mkw, Praca skarżącego nie jest świadczona także w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 00C, w warunkach podwyższonego ciśnienia, przy bardzo ciężkich pracach fizycznych, gdzie w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny wynosi powyżej 8400kJ, a u kobiet powyżej 4600kJ, jak również w warunkach wykonywania ciężkiej pracy fizycznej związanej z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała, przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Uzasadniał organ odwoławczy, że przyjęcie takiego stanowiska znajdowało uzasadnienie w kartach oceny ryzyka zawodowego, zatwierdzonych chronometraży, lustracji stanowisk pracy oraz okazanych przez pracodawcę pomiarach środowiska pracy oraz kolejnych pomiarach, których przeprowadzenie nakazał inspektor pracy i które przeprowadzone zostały w dniu 19 lipca 2010 r. przez akredytowane laboratorium. Przedstawione pomiary wskaźnika WBGT przy określonym metabolizmie oraz wielkości wydatku energetycznego wykonane zostały zgodnie z PN-EN27243:2005 Środowiska gorące. Argumentował nadto organ, że prace elektromontera nie są wykonywane bezpośrednio przy produkcji koksu (poz. 13 zał. nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych), ze spawaniem łukowym lub cięciem termicznym w pomieszczeniach o małej kubaturze (poz. 28 zał. nr 1 do ustawy), a także nie stwierdzono, aby prace wykonywane były w trudno wentylowanych pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze w związku z malowaniem, nitowaniem lub wyposażaniem w elementy (poz. 29 zał. nr 1 do ustawy). Dokonując analizy czynności wykonywanych przez elektromontera brygady utrzymania ruchu elektrycznego na Wydziale Elektrociepłowni pod katem występowania czynnika związanego z ciężkimi pracami fizycznymi i z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała organ przyjął, że u odwołującego może sporadycznie w danym dniu wystąpić przy wykonywaniu pracy wydatek energetyczny, który przekracza wartość 6300kJ, przy jednoczesnej pracy w wymuszonej pozycji ciała ze skręceniem i pochyleniem pleców, ale prace te nie są wykonywane, przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Stwierdził także, że analiza dokumentów uprawnia uznanie, że na stanowisku elektromontera mogą być wykonywane prace związane z koniecznością przygotowania miejsca pracy dla zespołów roboczych lub związane z usuwaniem usterek na instalacjach elektrycznych i urządzeniach AKPiA wewnątrz zbiorników, aparatów zasobników węgla, a więc prace, o których mowa w art. 30 zał. nr 1 do ustawy. W tym zakresie uzasadniał organ, że niemożliwym jest jednak zakwalifikowanie tych czynności do pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie jest spełniony warunek stałego wykonywania tego rodzaju pracy. Organ odwoławczy dokonał również przeanalizowania warunków pracy na stanowisku elektromontera pod kątem spełnienia przesłanek wykonywania prac o szczególnym charakterze. W tym zakresie, powołując się na definicję prac o szczególnym charakterze, oraz rodzaje prac wymienione w załączniku nr 2 do ustawy, stwierdził, że wprawdzie elektromonter wykonuje szereg czynności wśród których można wyliczyć prace wykonywane z narażeniem na niebezpieczne czynniki chemiczne, w narażeniu na wysokie temperatury oraz w strefach zagrożonych wybuchem, lecz nie są one wykonywane permanentnie i nie mieszczą się w definicji prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (poz. 13 zał. nr 2 do ustawy). Podkreślał organ, ze praca elektromontera nie jest wykonywana w miejscach stwarzających zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej, a to zbiornikach magazynowych gazu koksowniczego, zbiornikach benzolu, miejscu gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowej stacji paliw, lokomotywowni, miejsca magazynowania butli wodorowych, czy miejsca magazynowania butli z propanem-butanem i na tych urządzeniach, a zatem nie można mówić o sterowaniu procesami mogącymi stwarzać zagrożenie powstania poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska. Na podstawie "Programu zapobiegania poważnym awariom" u pracodawcy uznał organ, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii technicznej, w rozumieniu ustawy o stanie klęski żywiołowej, gdyż nakreślone scenariusze awarii nie wskazują na możliwość wywołania na skutek nieprawidłowości funkcjonowania elektrociepłowni awarii o skutkach stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Oddziaływanie skutków awarii ogranicza się do terenu zakładu pracy. Dodatkowo podkreślał organ odwoławczy, że pracownik na stanowisku elektromontera 4.2.3.2. nie jest osobą bezpośrednio sterującą procesami technologicznymi lub technicznymi, a powyższe wynika jednoznacznie z lustracji stanowiska pracy, instrukcji stanowiskowych, dokumentów dotyczących oceny ryzyka zawodowego, jak i pisemnych poleceń. Nadto zastosowane rozwiązania techniczne oraz wdrożony system organizacji pracy przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych gwarantuje, że skutki ewentualnych błędów elektromontera 4.2.3.2. nie stworzą zagrożenia publicznego w skali zakładu pracy, a tym bardziej poza jego obszarem. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, że praca w II i III strefie zagrożenia gazowego, praca w zapyleniu (kanały spali, młyny i elektrofiltry), praca w narażeniu na działanie substancji chemicznych takich jak stężony kwas solny, stężony ług sodowy, hydrazyna, praca na wysokości od 3 m do 25 m oraz praca w narażeniu na hałas o natężeniu powyżej 94dB oraz narażenie na promieniowanie elektromagnetyczne, czy przy urządzeniach ciśnieniowych od 0,6 MPa do 13, 0 MPa nie są czynnikami ryzyka w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych i nie stanowią kryterium kwalifikującego dla rodzajów prac z załącznika nr 1 ustawy. Na koniec organ zaakcentował, że skoro odwołujący nie świadczy pracy w warunkach wymienionych w art. 3 ust. 1, 2 i 3 oraz załączniku nr 1 i 2 oraz ustawy z dnia 19 grudnia 2008 . o emeryturach pomostowych, to należało odmówić nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska elektromontera w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Z. B. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji pracy i naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie PIP z mocy art. 19 ust. 1 pkt 5 oraz art. 11 a oraz art. 3 ust. 2 i 3, art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że uregulowania Kodeksu pracy zakazują dyskryminowania pracowników, a art. 9 § 4 K.p. stanowi, że postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu nie obowiązują. Wskazywał, że organ nie sprawdził czy stanowisko skarżącego ujęte jest w ewidencji pracowników uprawnionych do emerytury pomostowej w Branży Energetycznej. Dowodził nadto, że organy ustaliły stan faktyczny tylko pod względem teoretycznym, oderwanym od rzeczywistych warunków pracy. Inspektor pracy ustalił warunki pracy bez przeprowadzenia rozmów nie tylko ze skarżącym, ale również i innymi pracownikami Wydziału, a zatem nie doszło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, jak i wszechstronnego jego rozważenia.

Odpowiadając na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W pismach procesowych z dnia 8 kwietnia 2011 r. oraz z dnia 4 maja 2011 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że doszło do naruszenia jego interesu prawnego poprzez błędne ustalenie warunków pracy, w jakich faktycznie wykonuje pracę i dowodził, że wykonywanie przez niego pracy na stanowisku elektromontera w wieku powyższej 60 lat może spowodować u niego trwałe uszkodzenie zdrowia, a proces jego starzenia się może doprowadzić do błędów w wykonywanych obowiązkach. Akcentował nadto, że ogólna ocena ryzyka zawodowego, na której oparł się organ jest, jak zamieszczono w samym tytule tylko ogólną oceną, tymczasem prace są wykonywane przez skarżącego na instalacjach technologicznych lub obiektach technicznych, na których awaria elektryczna może spowodować poważne skutki, równoważne skutkom poważnych awarii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa.

Na wstępie konieczne jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Istota, bowiem administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987r., sygn. akt IV SA 385/87, podkreślał, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Celem, bowiem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją, co do istoty, czyli orzeczenia, co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określone osoby i podmioty prawa do udziału w postępowaniu jako strony (art. 104 K.p.a.). Stąd organ odwoławczy zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne i orzekł o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika Z. B., gdyż w razie stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w wykazie stanowisk uprawniających do wcześniejszej emerytury organ winien wydać decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie, a nie procesowo.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji, uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie istnieje potrzeba, ani konieczność przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Takie stanowisko organu odwoławczego znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji. W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy art. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656- zwanej dalej ustawą) oraz dokonano właściwej ich wykładni.

Przypomnieć należy, że z charakterystyki stanowiska pracy oraz z kart oceny ryzyka zawodowego elektromontera 4.2.3.2. w brygadzie utrzymania ruchu na Wydziale Elektrociepłowni w A Sp. z o.o. w Z. oraz stanowiska automatyka wynika, że skarżący na stanowisku elektromontera wykonuje prace związane z urządzeniami elektrycznymi i AKPiA elektrociepłowni. Do jego obowiązków należy utrzymanie wszystkich urządzeń i układów w takim stanie, aby prace przebiegały bez zakłóceń. Automatyk zaś obsługuje urządzenia AKPiA na wydziale elektrociepłowni. Do obowiązków na tym stanowisku pracy należy utrzymanie aparatury w takim stanie, aby zapewnić pracę wszystkich urządzeń bez zakłóceń, dopuszczanie brygady AKPiA i RM do prac na polecenie pisemne i ustne, dokonywanie odbioru prac po remoncie, naprawie i przekazywanie do eksploatacji. Miejscem pracy elektromontera T4.2.3.2. jest Wydział Elektrociepłowni. Elektromonter obsługuje generatory TG1, TG2, TG3; transformatory 6/0, kV, 6/0, 4 KV; rozdzielnie 500 V, 380 V i 220 V; elektrofiltry; rozdzielnie i sieć prądu stałego; sieć kablową w/n i n/n; silniki w/n i n/n; instalacje odbiorcze n/n, w tym instalację oświetleniową; układy pomiarowe i automatykę regulacyjną turbozespołów, kotłów i układów pomocniczych, urządzenia elektryczne stacji DEMI i SOK, pompownie wody chłodzącej i p.poż a także urządzenia elektryczne i pompowni wody w J. Ustalonego tak przez organy zakresu czynności skarżący nie kwestionował. Nie negował on także i tego, że ciąży na nim obowiązek wykonywania wszelkich prac w trybie określonym w przepisach dotyczących bhp przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 1999 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy instalacjach i urządzeniach energetycznych – Dz. U. Nr 80, poz. 912), a wręcz okoliczność tę potwierdził w odwołaniu. Wymóg świadczenia pracy przy zachowaniu przepisów bhp wynika także z przepisów Kodeksu pracy zawartych w dziale dziesiątym zatytułowanym Bezpieczeństwo pracy i higiena pracy, a w szczególności z art. 211 pkt 1, 2, 6, 7, który stanowi, że przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym; wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych; niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie, a także zobowiązany jest współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Zatem twierdzenia skarżącego, iż zarówno dokonana lustracja stanowisk pracy, jak i dokonane pomiary na tych stanowiskach nie odzwierciedlały faktycznego sposobu wykonywania pracy na tych stanowiskach, gdyż potrzeby zakładu pracy wymagają natychmiastowego usunięcia awarii, bez możliwości oczekiwania na wychłodzenie urządzenia czy też obniżenie ciśnienia, nie mogą stanowić podstawy do uznania, że taki sposób świadczenia pracy jest stanem zgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym oraz wymogami w zakresie bezpieczeństwa pracy. Normy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ustanowione zostały właśnie w celu wyeliminowania zagrożeń zdrowia i życia pracownika. Pracownik ma bezwzględny obowiązek przestrzegania tych norm i jest to jego podstawowy obowiązek pracowniczy. Co więcej zakres pracowniczego obowiązku przestrzegania przepisów bhp nie może zostać ograniczony w żadnych aktach podustawowych, w tym i regulaminach pracy, czy układach zbiorowych pracy. W pojęciu, zatem przestrzegania przez pracownika przepisów i zasad bhp mieści się przede wszystkim powinność wykonywania pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp, jak i powinność posiadania określonej wiedzy o tych przepisach. W tym miejscu wskazać należy także, że stosownie do brzmienia art. 210 § 1 K.p. w razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo, gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Powyższe oznacza więc, że pracownik nie tyko nie powinien świadczyć pracy, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia, ale wręcz nie może jej wykonywać wówczas, gdy ma świadomość tego, że swoim działaniem i podejmowanymi czynnościami narusza przepisy i zasady bhp, stwarzając zagrożenie życia i zdrowia. O wystąpieniu takich okoliczności pracownik winien niezwłocznie powiadomić przełożonego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie o sygn. akt I PKN 619/99 stwierdził wręcz, że powstrzymywanie się pracownika od wykonywania pracy w warunkach nie odpowiadających przepisom bhp nie stanowi naruszenia obowiązku świadczenia pracy tylko wtedy, gdy pracownik zawiadomił o tym niezwłocznie przełożonego - art. 210 § 1 K.p. (por. OSNP 2001/20/610). Powiedziane dotychczas oznacza, że zasadnie organ odwoławczy uznał, że podstawę oceny i możliwości zaliczenia do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze stanowią warunki pracy oraz sposób realizacji zadań wynikających z zakresu czynności, umowy o pracy oraz kart pracy, ale unormowany, przewidziany i zgodny z obowiązującymi normami i zasadami bhp. Naruszanie zasad i norm bhp przy wykonywaniu powierzonych pracownikowi zadań nie nosi cech legalności i prawidłowości świadczenia pracy na danym stanowisku i nie może, a wręcz nie powinien być uznany za stan zgodny z przepisami i tolerowany przez organy Państwa. W związku z powyższym bezprzedmiotowy jest zarzut skarżącego, że organy nie przeprowadziły w sposób właściwy postępowania dowodowego, a to poprzez nie przesłuchanie skarżącego oraz innych pracowników na okoliczność rzeczywistych warunków pracy, co w ocenie skarżącego doprowadziło do niepełnych ustaleń stanu faktycznego i tym samym nie przyjęcia, że pracownik w rzeczywistości świadczył pracę w innych warunkach środowiskowych, a to m.in. wobec nie oczekiwania na ochłodzenie turbin do wskazanych w instrukcji temperatur. Organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, który poddany został wnikliwej analizie i ocenie. Swoje rozstrzygnięcie oparł organ nie tylko na ocenie i analizie dokumentów takich jak umowy o pracę, karty oceny ryzyka zawodowego, obowiązujących stronę instrukcji bhp, technologicznych i stanowiskowych, pisemnych poleceń wykonania prac, ale także wynikach przeprowadzonej kontroli, lustracji stanowisk pracy, w tym analizie ocenie wykonywanych czynności, jak i protokołów z badań środowiska pracy, które sporządzone zostały i przeprowadzone przez uprawnioną jednostkę badawczą. Organ w sposób jasny i logiczny przedstawił proces dedukcyjny, jaki doprowadził go do rozstrzygnięcia, w którym uchylił decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania i odmówił nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy elektromontera w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uzasadniając przy tym w sposób obszerny swoje stanowisko (art. 107 § 3 K.p.a.).

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Ustawodawca w ustępie 2 ww. artykułu określił jednocześnie czynniki ryzyka. Są one związane z następującymi rodzajami prac, a mianowicie po pierwsze wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury. Są to prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą, prace w powietrzu. Poza sporem jest, że skarżący nie wykonuje tego rodzaju prac i w tym zakresie stanowisko organu nie budzi żadnych wątpliwości. Po drugie czynnikami ryzyka, o których mowa w ust. 1 art. 3 ustawy są prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:

a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2,

b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C,

c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ,

d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,

e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców pry jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej.

W tym zakresie organ poddał szczegółowej ocenie oraz analizie warunki pracy skarżącego, zakres jego obowiązków, a także elementy wyposażenia stanowiska, a wnioski, do jakich doszedł w pełni zasługują na aprobatę. Zebrany materiał dowodowy uprawniał uznanie, że skarżący nie wykonuje pracy w szczególnych warunkach, o których stanowi art. 3 ust. 1 i ustawy, a które determinowane są procesami technologicznymi. Praca na stanowisku elektromontera/automatyka nie jest wykonywana w warunkach gorącego mikroklimatu, gdyż wartość obciążenia termicznego WBGT nie wynosi 280C i powyższej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyższej 130W/mkw. Pomiary środowiska pracy na stanowisku pracy elektromechanika i automatyka w brygadzie utrzymania ruchu elektrycznego na Wydziale Elektrociepłowni wykazały wartości odpowiednio 26,50 C, przy metabolizmie 165 W/m2 oraz 27,80 C dla stanowiska automatyka, zatem nie przekraczały poziomów czynnika ryzyka zawodowego, określonego w art. 3 ust. 2 pkt. a ustawy. Zasadnie także uznał organ odwoławczy, że praca skarżącego nie jest świadczona w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 00C, w warunkach podwyższonego ciśnienia, czy przy bardzo ciężkich pracach fizycznych, gdzie w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny wynosi powyżej 8400kJ, jak również w warunkach wykonywania ciężkiej pracy fizycznej związanej z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmienionej pozycji ciała, przez co najmniej 50% zmiany roboczej. Dostrzec należy, że organ przyjął, że skarżący może wykonywać sporadycznie prace, w których wydatek energetyczny przekracza wartość 6300 kJ, przy jednoczesnej wymuszonej pozycji ciała, ze skręceniem i pochyleniem, ale praca tego rodzaju nie jest wykonywana, przez co najmniej 50% zmiany roboczej, a tym samym nie spełnia ustawowych warunków. Przyjęcie takiego stanowiska znajdowało uzasadnienie w kartach oceny ryzyka zawodowego, zatwierdzonych chronometrażach, wynikach lustracji stanowisk pracy oraz pomiarach środowiska pracy, w tym i przeprowadzonych w czasie trwającej kontroli zakładu pracy w dniu 19 lipca 2010 r. przez akredytowane laboratorium.

Zaakceptować należy również stanowisko organu, że prace elektromontera nie są wykonywane bezpośrednio przy produkcji koksu (poz. 13 zał. nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych), nie są związane ze spawaniem łukowym lub cięciem termicznym w pomieszczeniach o małej kubaturze (poz. 28 zał. nr 1 do ustawy), ani też w trudno wentylowanych pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze w związku z malowaniem, nitowaniem lub wyposażaniem w elementy (poz. 29 zał. nr 1 do ustawy). Takiego zakresu czynności i tego rodzaju prac nie sposób wyprowadzić z kart pracy, ani też pisemnych poleceń. Elektromonter może wprawdzie sporadycznie wykonywać czynności związane z koniecznością przygotowania miejsca pracy dla zespołów roboczych lub wykonywać prace związane z usuwaniem usterek na instalacjach elektrycznych i urządzeniach AKPiA wewnątrz zbiorników, aparatów zasobników węgla, prace wewnątrz kotłów i zbiorników o bardzo małej kubaturze, co mogłoby sugerować, że jego stanowisko pracy winno być ujęte w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, o których mowa w poz. 30 załącznika nr 1 do ustawy, gdyby nie to, że prace tego rodzaju wykonywane są sporadycznie i tym samym nie jest spełniony warunek stałego wykonywania tego rodzaju prac (codziennego i wyłącznie tylko tego rodzaju). Zebrany zatem w sprawie materiał dowody, który pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, nie pozwalał zaś na ustalenie, że praca wykonywania przez skarżącego na stanowisku elektromontera/automatyka jest wykonywana w szczególnych warunkach, o których stanowi art. 3 ust. 1 i 2 ustawy oraz załącznik nr 1 do ustawy.

Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy za prace o szczególnym charakterze ustawodawca uznał prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. W przypadku prac o szczególnym charakterze ustawodawca dominującą rolę przypisał ochronie innych osób przed niebezpieczeństwem, a więc decydujące znaczenie przypisał interesowi publicznemu, który wyraża się tym, że pracownik, który wykonuje szczególnie odpowiedzialne czynności może nie mieć już w pewnym wieku koniecznej na danym stanowisku sprawności psychofizycznej, ze względu na jej obniżenie podyktowane wiekiem. W interesie publicznym leży, więc odsunięcie takiego pracownika od wykonywania czynności obarczonych szczególnym ryzykiem.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ badał, czy w przypadku stanowiska elektromontera 4.2.3.2. występuje element szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej wymaganej od pracownika zatrudnionego na tym stanowisku. Dokonana analiza warunków pracy na stanowisku elektromontera pod kątem spełnienia przesłanek wykonywania prac o szczególnym charakterze nie pozwala jednak na przyjęcie, że czynności podejmowana na stanowisku elektromontera odpowiadają definicji prac o szczególnym charakterze, oraz rodzajom prac wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy. Zgodzić należy się z organem, że wprawdzie elektromonter wykonuje szereg czynności, wśród których można wyliczyć prace wykonywane z narażeniem na niebezpieczne czynniki chemiczne, w narażeniu na wysokie temperatury oraz w strefach zagrożonych wybuchem, lecz nie są one wykonywane permanentnie i nie mieszczą się w definicji prac przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (poz. 13 zał. nr 2 do ustawy). Praca elektromontera nie jest wykonywana w miejscach stwarzających zwiększone ryzyko powstania poważnej awarii przemysłowej, a to zbiornikach magazynowych gazu koksowniczego, zbiornikach benzolu, miejscu gromadzenia oleju płuczkowego, zakładowej stacji paliw, lokomotywowni, miejsca magazynowania butli wodorowych, czy miejsca magazynowania butli z propanem-butanem i na tych urządzeniach, a zatem nie można mówić, aby elektromonter sterował procesami mogącymi stwarzać zagrożenie powstania poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25 poz. 150 ze zm.) i przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 (stan klęski żywiołowej za który uznaje się m.in. awarię techniczną) ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558). Trafnie też w oparciu o "Program zapobiegania poważnym awariom" u pracodawcy uznał organ, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii technicznej, gdyż nakreślone scenariusze awarii nie wskazują na możliwość wywołania na skutek nieprawidłowości funkcjonowania elektrociepłowni awarii o skutkach stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, gdyż oddziaływanie skutków awarii ogranicza się do terenu zakładu pracy. Zaaprobować należy również ustalenia, jak i dokonaną ich ocenę, która sprowadza się do przyjęcia, że pracownik na stanowisku elektromontera 4.2.3.2. nie jest osobą bezpośrednio sterującą procesami technologicznymi lub technicznymi. Powyższe wynika jednoznacznie z lustracji stanowiska pracy, instrukcji stanowiskowych, dokumentów dotyczących oceny ryzyka zawodowego, jak i pisemnych poleceń oraz, że zastosowane rozwiązania techniczne oraz wdrożony system organizacji pracy przy urządzeniach i instalacjach elektrycznych gwarantuje, iż skutki ewentualnych błędów elektromontera 4.2.3.2. nie stworzą zagrożenia publicznego w skali zakładu pracy, a tym bardziej poza jego obszarem. Sam skarżący nie twierdził, że jest osobą zatrudnioną na stanowisku bezpośredniego sterowania procesami technologicznymi lub technicznymi. Podnosił jedynie w tym zakresie, że jego błąd, niestaranność lub nieuwaga w wykonywaniu powierzonych czynności mogą doprowadzić do takiego skutku, że osoba zatrudniona na ww. stanowisku nie będzie w stanie zapobiec awarii. W związku z tym stwierdzić należy, że skutki awarii muszą zakłócać normalny tok życia społecznego, zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, albo powodować możliwość powstania takiego zagrożenia z opóźnieniem. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie urządzeń podstawowych i pomocniczych turbozespołów, kotłów, Stacji Demineralizacji Wody, uzdatniania kondensatu urządzeń elektroenergetycznych, urządzeń kontrolno-pomiarowych, automatyki oraz innych układów, a ewentualne nieprawidłowości w funkcjonowaniu Wydziału Elektrociepłowni nie wpływają na zagrożenie powstania awarii o skutkach obejmujących bezpieczeństwo publiczne, co jednoznacznie wynika z powołanego wyżej Programu. W tym, zatem zakresie organ dokonał również właściwej oceny charakteru i rodzaju prac wykonywanych przez skarżącego.

Reasumując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a szczególności przeprowadzona u pracodawcy przez inspektora pracy kontrola, lustracja stanowisk pracy i ocena czynności wykonywanych przez skarżącego w dniach od 22 czerwca 2010 r. do dnia 22 lipca 2010 r., jak również pomiary środowiska pracy okazane przez pracodawcę i wykonane ponownie, w ramach realizacji decyzji inspektora pracy, przez akredytowane Laboratorium [...] z dnia 19 lipca 2010 r. nie uprawniały przyjęcia, że praca wykonywana przez skarżącego na stanowisku elektromontera/automatyka jest pracą świadczoną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o jakiej stanowi art. 3 ust. 1 i 3 ustawy i w której występują czynniki ryzyka określone w ustępie 2 art. 3 ustaw, bądź prace wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy. Zarzuty skarżącego, dotyczące przyjętych za postawę ustaleń warunków pracy, a w szczególności wartości wskaźnika obciążenia termicznego nie mogą zostać uwzględnione, gdyż organ dysponował konkretnymi wynikami pomiarów, które zostały przeprowadzone przez akredytowaną jednostkę, powtórzonymi w czasie trwania kontroli (lipiec 2010 r.). Wyniki, zatem pomiarów były aktualne, a tym samym musiały podlegać ocenie i uwzględnieniu. Podkreślić należy nadto, że przedstawione pomiary wskaźnika WBGT przy określonym metabolizmie oraz wielkości wydatku energetycznego wykonane zostały zgodnie z PN-EN27243:2005 Środowiska gorące i stąd też organ nie miał podstaw do ich nieuwzględnienia lub negowania. Tak, więc twierdzenia skarżącego zawarte zarówno w treści odwołania (dotyczące istnienia pomieszczeń z niską temperaturą, czy wykonywania w praktyce, jak to określił skarżący prac przy kotle przemysłowym będącym pod ciśnieniem lub na armaturze, bez rozprężania), a także w skardze oraz pismach procesowych nie znajdują żadnego uzasadnienia, ani potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Skarżący na te okoliczności nie przedstawia żadnych dowodów, ani w tym zakresie nie składa żadnych wniosków dowodowych. Co więcej w zakresie pomiarów środowiska pracy, skarżący w uzasadnieniu odwołania stwierdza wręcz, że: "pomiary zostały wykonane poprawnie, tylko nie w warunkach zwykle panujących przy pracach elektromonterów." Powyższe oznacza więc, że pomiary zostały wykonane w warunkach wymaganych i przewidzianych przepisami bhp, co można wywieść z wcześniejszych zarzutów, a które związane były z nieprzestrzeganiem w zakładzie pracy instrukcji oraz przepisów i zasad bhp. Do tych zarzutów ustosunkowano się wyżej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 8, poz. 589 ze zm.), który przewiduje, że jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osobę, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych, stwierdzić należy, że powyższa okoliczność podniesiona została w toku postępowania sądowego, a z lektury akt nie wynika, aby skarżący w toku postępowania administracyjnego informował organ o szykanowaniu go przez pracodawcę, czy innych zachowaniach kierownictwa, które mogłyby wskazywać na to, że jego kontakty z inspektorem pracy mogą narazić go na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia informacji, czy złożenia wyjaśnień w kwestiach dotyczących prowadzonego postępowania. Przypomnieć należy, że inspektor pracy poinformował skarżącego o jego uprawnieniach, a w sprawę umieszczenia stanowiska elektromontera w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zaangażowane były związki zawodowe działające w zakładzie pracy.

Wobec wyartykułowania przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy instancji art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIP, który stanowi, że do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy w szczególności rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy stwierdzić należy, że wniesione przez skarżącego odwołanie rozpoznane zostało przez właściwy organ, a to Okręgowego Inspektora Pracy PIP w Opolu.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.