Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 679/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt w części
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt  5a i pkt 19, art. 67 ust. 5 i 6, art. 41 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 69 ust. 1, 2, art. 15, art. 25 ust. 6a-6f, 6h i 6i, art. 76 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 699
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 31 a,
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. W. - zarządcy sukcesyjnego J. W. - Z. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska 1. uchyla pkt 5 i pkt 6 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego; 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070) oraz ustaleń przeprowadzonej w dniach od 18 maja 2021 r. do 22 czerwca 2021 r. kontroli działalności gospodarczej, prowadzonej przez zarządcę sukcesyjnego A. W., pod nazwą J. , w miejscowości T. , [...] S., na terenie działki o nr ewid.[...], obręb S., udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...] zarządzeniem pokontrolnym z 30 sierpnia 2022r. zarządził:

1. Rzetelnie prowadzić ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów

Termin realizacji: na bieżąco

2. Przestrzegać warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów

Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

3. Prowadzić przetwarzanie odpadów na zagęszczarce po uzyskaniu regulacji formalnoprawnej w tym zakresie

Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

4. Objąć monitoringiem wizyjnym wszystkie miejsca magazynowania odpadów zgodnie z zapisami ustawy o odpadach

Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

5. Sporządzać rzetelnie roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami

Termin realizacji: sprawozdanie za 2021 r.: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych

kolejne: zgodnie z terminem ustawowym

6. Terminowo wprowadzać roczny raport do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji

Termin realizacji: na bieżąco

Nadto organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 23 września 2022 r.

W motywach zarządzenia pokontrolnego Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli działalności gospodarczej przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. w dniach od 17 maja 2022 r. do 01 czerwca 2022 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Inspektor Ochrony Środowiska zarządził w punktach 1 - 6 ich usunięcie.

Odnosząc się do pkt 1 zarządzenia WWIOŚ wskazał, że kontrolowany podmiot prowadząc zbieranie i przetwarzanie odpadów tworzyw sztucznych zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji odpadów z zastosowaniem karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów. Ewidencję kontrolowany prowadzi za pomocą indywidualnego konta w bazie BDO. Na podstawie dokumentacji ewidencyjno- sprawozdawczej powziętej z bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwanej dalej BDO (z konta kontrolowanego podmiotu) stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie prowadzi kart ewidencji odpadów. Kontrolowany podmiot prowadził jedynie ewidencję w postaci kart przekazania odpadów. Brak prowadzenia kart ewidencji odpadów, w której należy wpisywać ilości odpadów poddanych przetwarzaniu, rodzaj procesu odzysku, ilości wytworzonych odpadów w instalacji, a także ilości zebranych odpadów świadczy o nierzetelnie prowadzonej ewidencji odpadów w 2021 r. i w okresie styczeń-maj 2022r., co narusza zdaniem organu art. 66, art. 67 ust. 3a i 3b, ust. 5, a także art. 69 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach.

Odnośnie pkt 2 zarządzenia WWIOŚ argumentował, że w czasie kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie przestrzegał zapisów decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] r. udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (w ramach R12) na terenie działki o nr ewid.[...], obręb S. w m. T. , gm. S.. WWIOŚ wskazał, że w pkt 11.2 ww. decyzji "Rodzaje oraz ilości odpadów powstających w wyniku przetwarzania w ciągu roku" wpisano odpad o kodzie 19 12 04 w ilości 1000 Mg/rok. W opisie procesu technologicznego przetwarzania (odzysku) odpadów w pkt 11.5 ww. decyzji wpisano, że po wstępnym sortowaniu, wstępnym rozdrobnieniu w kruszarce, odpady poddawane są mieleniu w młynie typu TRYMET T4. W wyniku czego powstaje "granulat" z tworzyw sztucznych - odpad o kodzie 19 12 04, który w dalszej kolejności poprzez cyklon i lej zasypowy trafia do opakowań typu big-bag, a następnie jest przekazywany uprawnionym podmiotom do dalszego przetworzenia. Stosowana metoda przetwarzania odpadów określona w przedmiotowej decyzji w pkt 11.4 to proces R12-wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji Rl-Rl. Organ wskazał, że w decyzji nie ma zapisów o możliwości powstawania produktu po przemieleniu odpadów, a w procesie odzysku R12 powstaje odpad, który w dalszej kolejności jest wykorzystywany w celu przetworzenia. Stwierdzono z uwagi na to zdaniem organu, że kontrolowany podmiot naruszył warunki ww. decyzji w zakresie oznaczenia i wydzielenia miejsc magazynowania odpadów zbieranych, przetwarzanych, albowiem w dniu oględzin, tj. 17 maja 2022r. w pomieszczeniu magazynowanych odpadów były tabliczki z kodami odpadów, lecz miejsca nie były oznaczone czy są to odpady zbierane, czy przeznaczone do przetwarzania, czy wytworzone.

Nawiązując do pkt 3 zarządzenia organ wskazał, że podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot eksploatuje urządzenie - zagęszczarkę zlokalizowaną w osobnym budynku niż młyn typu TRYMET T4, służącą do rozdrabniania odpadów folii, odpadów o kodzie 15 01 02 - Opakowania z tworzyw sztucznych. Powyższe nie zostało zawarte w posiadanym zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów, co narusza art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach.

Odnośnie pkt 4 WWIOŚ argumentował, że podczas oględzin terenu zakładu stwierdzono, że kamery monitoringu wizyjnego zamontowane były tylko na zewnątrz miejsc magazynowania odpadów w ilości 4 sztuk, które monitorowały bramę wjazdową na teren zakładu i wejścia do poszczególnych trzech hal. Nie stwierdzono kamer monitoringu wizyjnego wewnątrz pomieszczenia hali magazynowej, gdzie magazynowano odpady o kodach 15 01 02, 07 02 13 i hali produkcyjno- magazynowej (hala, gdzie przetwarzano odpady przy użyciu młynka), w której magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego o kodzie 07 02 13. Podczas kontroli kontrolowany podmiot tylko w jednym pomieszczeniu/hali zamontował kamerę monitoringu wizyjnego. Dodatkowo organ wskazał, że kontrolowany podmiot w dniu 23 maja 2022r. przesłał elektronicznie na adres inspektora prowadzącego kontrolę zdjęcia przedstawiające zrzut obrazu z nowej kamery zamontowanej wewnątrz hali magazynowania odpadów, ale ustalono, że miejsca magazynowania odpadów znajdujące się w dwóch sąsiadujących halach w budynku produkcyjno-magazynowym nie były objęte monitoringiem wizyjnym. Powyższe zdaniem WWIOŚ świadczy, że kontrolowany podmiot prowadził monitoring wizyjny niezgodnie z art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach.

Uzasadniając zarządzenie znajdujące się w pkt 5 zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ wskazał, że kontrolowany podmiot w związku z prowadzeniem działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów był zobowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa W. rocznego Sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2021 r. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot przekazał za pośrednictwem BDO Marszałkowi Województwa W. niewłaściwe sprawozdanie, tj. dnia 15 marca 2022r. przekazano Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi za 2021 r., czym naruszył art. 75 ust. 1 pkt 2 b) ustawy o odpadach.

Odnośnie pkt 6 zarządzenia wskazano, że kontrolowany podmiot z uwagi na korzystanie ze środowiska zgodnie z zapisem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r., poz. 673) był zobowiązany do wprowadzenia raportu o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego, po roku sprawozdawczym. Z uwagi na to, że kontrolowany podmiot do dnia zakończenia kontroli, tj. do 01 czerwca 2022r. nie wprowadził ww. raportu zdaniem WWIOŚ zasadne było zarządzenie w tym zakresie.

Pismem z dnia 28 września 2022 r. skargę na zarządzenie pokontrolne WWIOŚ wniósł A. W. – Zarządca Sukcesyjny przedsiębiorstwa pod nazwą J. , [...] S. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zaskarżając je w całości. Poinformowano w treści pisma, że pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia wpisu oraz szerszą argumentacją zostanie przedstawione w terminie późniejszym.

WWIOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że to już kolejny przypadek kiedy pełnomocnik składa skargę na zarządzenie pokontrolne bez przedstawienia zarzutów, co zdaniem organu nie jest profesjonalnym podejściem, które narusza ponadto art. 57 p.p.s.a. WWIOŚ wskazał także, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zarządzeniu pokontrolnym.

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika uzupełnił skargę.

W uzasadnieniu wskazano, że nie może odpowiadać za nieprawidłowości stwierdzone za 2021 rok, bowiem nie prowadził wtedy działalności gospodarczej. Dopiero w styczniu 2022 r. Skarżący został zarządcą sukcesyjnym. Ponadto Skarżący podał, że nie było podstaw do sporządzenia kart ewidencji odpadów z uwagi na fakt, że w momencie kontroli nie zostały przekroczone ilości wskazane w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz.U. z 2019 r. poz. 2531);

A. W. wskazał, że w trakcie przetwarzania odpadów co do zasady nie powstaje odpad o kodzie 19 12 04, tylko produkt, co potwierdzają odbiorcy, którzy nigdy nie żądają kart przekazania odpadu i opłacają wystawianą fakturę. A. W. podał, że nie korzystał z zezwolenia w tym zakresie (tzn. w zakresie powstawania odpadu w wyniku procesu przetwarzania), ale też nie wyklucza powstawania odpadu o ww. kodzie po przemieleniu odpadów. Skarżący podał, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla niniejszej inwestycji przez Burmistrza S. (decyzja z 4 stycznia 2013 r.) stanowi się o odpadach i gotowych produktach. Zdaniem A. W. to decyzja środowiskowa opisuje szczegółowo proces przetwarzania i ona również wiąże inne organy i przedsiębiorcę.

Miejsca magazynowania, według A. W. były oznaczone, co potwierdzają fotografie i wydzielone sektory hali (przymocowano kod odpadu, a pod nim bezpośrednio znajdowały się odpady danego rodzaju). Według A. W. jest to kwestia podejścia do sprawy, w którym momencie uznajemy, że miejsce jest wydzielone, a w którym nie.

Skarżący podał, że art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ówczesny Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 t.j. ze zm.) wynika, że decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wiążą organ wydający decyzje określające warunki korzystania ze środowiska w zakresie, w jakim decyzja środowiskowa ma być uwzględniona przy ich wydawaniu. Prawnym następstwem takiego rozwiązania jest pełne związanie ww. organu postanowieniami wynikającymi z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym skoro w decyzji środowiskowej wydanej dla prowadzonej przez niego inwestycji dopuszczono użycie zagęszczarki, to nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji z powodu zawężenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów względem decyzji środowiskowej. Tym bardziej, że decyzja była wydawana w stosunku do jego ojca, on jest jedynie zarządcą sukcesyjnym. Zdaniem A. W. organ nie ustalił samego faktu przetwarzania przy użyciu zagęszczarki. Ustalił tylko, że ją widział poza miejscem przetwarzania odpadów.

Odnośnie kwestii monitoringu Skarżący podał, że jeszcze w trakcie kontroli zostały przekazane informacje o zmianach ustawień kamer. Zatem zalecenie jest bezprzedmiotowe. Odnośnie objęcia monitoringiem miejsc magazynowania - A. W. wskazał, że dysponuje oświadczeniem poprzednika prawnego, iż taki monitoring się odbywał. Po przejęciu działalności ojca A. W. nie zmieniał ustawień kamer, ale też nie ustalił dotychczas miejsca ich ustawienia, dlatego podczas kontroli nie umiał wskazać, gdzie kamera się znajduje. Po konsultacji z obsługującym monitoring członkiem rodziny, okazało się, że kamery były, jednakże nie były widoczne w dniu kontroli (róg hali, a nie jej szczyt). Skarżący podał, że w trakcie kontroli zostały zamienione na takie, które są widoczne i przeniesiono je w miejsce, tak by nie były przesłonięte magazynowanymi odpadami (zob. fotografie przekazane do WWIOŚ w trakcie kontroli). Dodatkowo w trakcie kontroli kamera była osłonięta niepalną osłoną jako zabezpieczenie pożarowe - stąd też mogła nie być widoczna. Odnośnie zabezpieczenia PPOŻ rejestratora A. W. podał, że zostało ono usunięte, bowiem brak odpowiedniej wentylacji spowodował w przeszłości, że urządzenie uległo już zniszczeniu (brak wymiany powietrza). Pomieszczenie, w którym się znajduje rejestrator wyposażone jest w gaśnice i nie ma ścian wspólnych z żadnym z pomieszczeń przedsiębiorstwa.

A. W. wskazał także, że sporządził sprawozdanie za 2021 r., jednakże z powodów technicznych w zakresie problemów w działaniu portalu BDO, sprawozdanie w zakresie wytwarzanych odpadów i o gospodarowaniu odpadami nie mogło być skutecznie przyjęte w ramach BDO. Problemy techniczne w zakresie obsługi BDO u A. W., jak i wcześniej u jego ojca trwały kilka lat i były zgłaszane już w 2020 r., jednakże nie udało się rozwiązać tego problemu przez problemy z komunikacją z urzędem. Skarżący wskazał, że ostatecznie z uwagi na desperację postanowił wpisać dane do sprawozdania - formularza podłączonego w systemie BDO pod innym linkiem, tak, by swoje dane o działalności jednak w jakiś sposób przekazać do systemu w formie elektronicznej, bowiem forma papierowa sprawozdań za lata 2019 i następne przestała być honorowana. Następnie przez kilka lat, bo od momentu złożenia sprawozdania za 2019 r. do dziś organy nie wskazywały na żadne błędy w tym zakresie, stąd też w kolejnych latach w związku z ciągłym występowaniem problemów przedsiębiorca składał sprawozdania na wzór roku poprzedniego.

Organ zdaniem A. W. nie baczył na okoliczność, że stracił ojca i w krótkim czasie musiał przejąć jego działalność, gdzie w ciągu kilku tygodni od śmierci ojca aktualizował się obowiązek składania sprawozdań, na podstawie danych wytworzonych jeszcze przez ojca, (sprawozdania składa się za rok poprzedni).

Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. WWIOŚ ponownie wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o jej oddalenie w całości.

W uzasadnieniu podał m.in., że w sprawie doszło do kontynuacji działalności przez A. W., w związku z czym wzięcia całej odpowiedzialności za działalność prowadzoną od początku jej funkcjonowania. WWIOŚ argumentował, że Skarżący był zobowiązany do prowadzenia pełnej ewidencji odpadów w postaci karty ewidencji odpadów i karty przekazania odpadów. Odnośnie stanowiska Skarżącego, że wytwarza od produkt organ podtrzymał stanowisko, że w trakcie przetwarzania odpadów zawsze powstaje odpad. Przy czym zdaniem WWIOŚ nie ma tutaj znaczenia zapis decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w wydanym zarządzeniu kontrolnym odnośnie miejsc magazynowania odpadów, używania zagęszczarki, monitoringu. Końcowo organ wskazał, że dokonanie korekty złożonych sprawozdań za lata 2019-2021 nie miało wpływu na to, aby organ nie wydał w tym zakresie zarządzenia pokontrolnego, gdyż odnosi się ono do uchybień stwierdzonych podczas trwania kontroli.

Kolejnym pismem procesowym z dnia 9 grudnia 2022 r. Skarżący wskazał, że organ nie może powoływać się na ustalenia kontroli prowadzonej w innym trybie i w innym celu, a przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola z art. 41a ustawy o odpadach nie może wykraczać poza zakres dyspozycji wspomnianego artykułu. Jej ustalenia również nie mogą wykraczać poza zakres czynności, które może podjąć organ z związku z ustaleniami poczynionymi w ramach tej kontroli. Obie kontrole, czyli ta z art. 41a ustawy o odpadach i każda prowadzona przez organ w trybie planowym czy pozaplanowym, to są inne kontrole, nie można żonglować sobie ustaleniami tych kontroli w sposób dowolny i wyciągać konsekwencji z kontroli na podstawie art. 41a ustawy o odpadach do kontroli prowadzonej na innej podstawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Za taki akt uznać należy zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne wydane przez Inspektor Ochrony Środowiska z 30 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070 ze zm., dalej "ustawa"). W doktrynie przyjmuje się bowiem, że zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej (skierowanym do indywidualnego adresata), niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej, ani postanowienia (Gruszecki K., Zarządzenie pokontrolne jako akt administracji publicznej. Glosa do wyroku WSA z dnia 20 maja 2009r., II SA/Sz 303/08, dostępne e-lex; Draniewicz B. Glosa do postanowienia NSA z 28 lutego 2008r., II OSK 216/08, ZNSA 2009/6/147-155; Czech T. Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011/3/89-111). Zarządzenie pokontrolne mieści się w zbiorze aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlega zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. i 53 § 2 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga została złożona w powyższym trybie i w terminie 30 dni (dnia 29 września 2022r.) od doręczenia zarządzenia pokontrolnego Skarżącemu (dnia 1 września 2022r.). Skargę na zarządzenie pokontrolne z 28 września 2022 r. (uzupełnioną następnie pismem z dnia 17 listopada 2022 r)., uznać, zatem należy za dopuszczalną i spełniającą wymogi formalne do jej wniesienia. W tym miejscu wskazać należy, że wniosek WWIOŚ o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na skargę i w piśmie z dnia 5 grudnia 2022 r. był niezasadny, albowiem brak wskazania zarzutów skargi nie stanowi podstawy do jej odrzucenia. Zgodnie także z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, co do zasady, związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Ponadto jak już wskazano, pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika uzupełnił skargę w zakresie jej zarzutów i ich uzasadnienia.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 30 sierpnia 2022 r., wydane po przeprowadzeniu kontroli działalności gospodarczej prowadzonej przez zarządcę sukcesyjnego A. W. pn. J. w miejscowości T., na terenie działki o nr ewid.[...], obręb S., udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...]. Skarżący zaskarżył zarządzenie pokontrolne w całości.

Dokonując kontroli zaskarżonego pokontrolnego zarządzenia WWIOŚ z 30 sierpnia 2022 r. Sąd doszedł do przekonania, że powyższy akt administracji publicznej w zaskarżonej części odpowiada prawu, jedynie w części.

Jak już wskazano, w orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86). Równocześnie nie budziło w sprawie sporu, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 ustawy. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. np. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Wynika z tego m. in., że strona może nie zgodzić się z zarządzeniami pokontrolnymi i poinformować o tym organ. Jeżeli strona uczyni to w terminie określonym w zarządzeniu pokontrolnym, nie poniesienie odpowiedzialności z art. 31a ustawy. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) – por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA".

Dla porządku wskazać należy, że organ inspekcji ochrony środowiska przeprowadził kontrolę w zakresie gospodarki odpadami przez zarządcę sukcesyjnego A. W. pn. J. w miejscowości T., na terenie działki o nr ewid.[...], obręb S., gdzie prowadzi działalność zbierania i przetwarzania odpadów w oparciu o posiadaną decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] r. znak [...] udzielającą zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (w ramach R12). Wskazać należy także, że J. W. zmarł dnia [...] r., po czym jednak nie zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej pn. J. . Dnia 05 stycznia 2022 r. został sporządzony Akt Powołania Zarządcy Sukcesyjnego stwierdzający, że zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku zmarłego przedsiębiorcy J. W. prowadzącego przedsiębiorstwo pn. J. został A. W. powołany przez A. W. (przysługujący udział wynoszący [...] części w ww, przedsiębiorstwie w spadku), A. W. (przysługujący udział wynoszący [...] części w ww. przedsiębiorstwie w spadku), G. W. (przysługujący udział wynoszący [...] części w ww. przedsiębiorstwie w spadku), K. W. (przysługujący udział wynoszący [...] części w ww. przedsiębiorstwie [...]). Dnia 05 stycznia 2022r. akt powołania zarządcy sukcesyjnego został zgłoszony do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Powyższe świadczy o kontynuacji wyżej wymienionej działalności przez A. W.. "Przedsiębiorstwo w spadku" powstaje w chwili śmierci przedsiębiorcy, bazuje na składnikach materialnych i niematerialnych wykorzystywanych przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej za jego życia. Zarządca wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy oraz kontynuuje działalność gospodarczą po śmierci przedsiębiorcy z wykorzystaniem przedsiębiorstwa w spadku do momentu objęcia go przez następców prawnych. Oznacza to z kolei dokonywanie wszelkich czynności, jakie wiążą się z prowadzeniem takiej działalności. W związku z tym, wbrew twierdzeniom Skarżącego, bez znaczenia pozostaje moment jego powołania na zarządcę sukcesyjnego, bo odpowiada on za całokształt działalności przedsiębiorstwa, również tej mającej miejsce przed śmiercią przedsiębiorcy.

Kontrola Zakładu przeprowadzona została w dniach 17 maja 2022 r. do

01 czerwca 2022 r., co wynika z protokołu kontroli oraz zarządzenia pokontrolnego (w aktach administracyjnych).

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ inspekcji ochrony środowiska w toku przeprowadzonej kontroli oraz treści (stanowiących konsekwencję tych ustaleń) wskazań zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu.

Dodatkowo wskazać należy, że sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów K.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 723/12, LEX nr 1219173; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1706/18, LEX nr 2736821). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie środowiska, ma formę niejako sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął. Mogą się one jednak sprowadzać do wyrażenia przekonania o braku konieczności podejmowania przez dany podmiot konkretnych działań, z podaniem stosownej argumentacji za tym przemawiającej (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21, CBOSA).

Sąd rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o IOŚ bada przede wszystkim:

1. czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;

2. czy treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; a także

3. czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 244/22, dostępne: CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że bez wątpienia kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, tj. Wojewódzkiego W. Inspektora Ochrony Środowiska.

Lektura zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że sprowadzają się one przede wszystkim do zakwestionowania wyników kontroli dokonanej w miejscu prowadzenia działalności przez Skarżącego. Jednak jak już wcześniej wskazano w ramach sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli.

Odnosząc się do pkt 1 zarządzenia pokontrolnego, który zobowiązywał Skarżącego do rzetelnego prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów wskazać należy, że bez wątpienia koresponduje on z wynikami przeprowadzonej kontroli, której wyniki zawarto w protokole kontroli z dnia 1 czerwca 2022 r.

Wskazano w nim, że kontrolowany podmiot prowadząc zbieranie i przetwarzanie odpadów tworzyw sztucznych zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji odpadów z zastosowaniem karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów. Ewidencję kontrolowany prowadzi za pomocą indywidualnego konta w bazie BDO. Na podstawie dokumentacji ewidencyjno-sprawozdawczej powziętej z bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwanej dalej BDO stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie prowadzi kart ewidencji odpadów. Natomiast na podstawie karty przekazania odpadów (zakładka potwierdzony transport) w okresie od 01 stycznia 2021 do 31 grudnia 2021r. oraz do dnia 18 maja 2022 r. kontrolowany podmiot zebrał, a w okresie od 01 stycznia 2021 do 31 grudnia 2021r. oraz do dnia 10 maja 2022 r. przekazał wskazane w tabeli odpady.

Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej "ustawa o odpadach") posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów".

Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów.

Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem następujących dokumentów:

1) w przypadku posiadaczy odpadów:

a) karty przekazania odpadów,

b) karty ewidencji odpadów,(...)".

W myśl art. 67 ust. 5 i 6 ustawy o odpadach dokumenty ewidencji odpadów o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, sporządzane za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, nie wymagają opatrzenia ich podpisem. Dokumenty ewidencji odpadów, o których mowa w ust 1 sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.

W myśl art. 69 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje odpady do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie miejsc zbierania odpadów lub miejsc przetwarzania odpadów, przed rozpoczęciem ich transportu. Karty przekazania i ewidencji odpadów sporządza się dla poszczególnych odpadów dla prowadzonego miejsca zbierania lub przetwarzania odpadów. Skoro więc Skarżący jako posiadacz odpadów nie sporządzał kart ewidencji odpadów, to zasadne było zobowiązanie go do tego, jak w pkt 1 zarządzenia.

Odnośnie pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, którym nakazano Skarżącemu przestrzegać warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wskazać należy, że z protokołu przeprowadzonej kontroli wynika, że Skarżący prowadzi zbieranie oraz przetwarzanie odpadów metodą R12. Proces, polegający na rozdrabnianiu odpadów tworzyw sztucznych w młynie typu TRYMET T4, głównie odpadów o kodzie 07 02 13 - Odpady tworzyw sztucznych, w wyniku którego powstaje przemiał, który kontrolowany podmiot sprzedaje jako produkt. Przesłuchiwany Skarżący wskazał, że powstający przemiał nigdy nie był uznany przez ich zakład jako odpad i był sprzedawany jako produkt.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r., o odpadach prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Natomiast zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z posiadanym zezwoleniem jest deliktem administracyjnym z art. 194 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o odpadach. W decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] r. znak [...] udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (w ramach R12). w pkt 11.2 Rodzaje oraz ilości odpadów powstających w wyniku przetwarzania w ciągu roku wpisano odpad o kodzie 19 12 04 w ilości 1000 Mg/rok. W opisie procesu technologicznego przetwarzania (odzysku) odpadów w pkt II.5 ww. decyzji wpisano, że po wstępnym sortowaniu, wstępnym rozdrobnieniu w kruszarce, odpady poddawane są mieleniu w młynie typu TRYMET T4. W wyniku czego powstaje "granulat" z tworzyw sztucznych - odpad o kodzie 19 12 04, który w dalszej kolejności poprzez cyklon i lej zasypowy trafia do opakowań typu big-bag, a następnie jest przekazywany uprawnionym podmiotom do dalszego przetworzenia. Stosowana metoda przetwarzania odpadów określona w przedmiotowej decyzji w pkt II.4 do proces R12-wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji Rl-Rll. Z zeznań przesłuchiwanego wynika, że w wyniku przetwarzania odpadów o kodach 07 02 13 i 15 01 02 uzyskuje się granulat/przemiał, który jest produktem służącym nabywcom do produkcji plastikowych przedmiotów.

Zdaniem Sądu, w związku z faktem, że stosowany zgodnie z postanowieniami decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...]. udzielającej zezwolenia za zbieranie i przetwarzanie odpadów, do przetwarzania wykorzystywany jest proces R12 to słusznie uznał organ, że nie jest możliwe, aby w procesie odzysku R12 powstawał produkt zwany granulat/przemiał, a nie odpad. Efektem procesu odzysku niebędącego recyklingiem jest zawsze odpad. Recykling natomiast daje w efekcie nowy produkt, który nie jest już uznawany za odpad. Z decyzji z [...]. nie wynika, by obejmowała ona zezwolenie na proces recyklingu odpadów. Zatem w procesie odzysku R12 powstaje odpad, który w dalszej kolejności jest wykorzystywany w celu przetworzenia. Zgodnie z postanowieniami przedmiotowej decyzji kontrolowany podmiot przetwarza odpady na podstawie posiadanego od 2014 r. zezwolenia, w którym nie ma informacji o utracie statusu odpadów. Brak zatem podstaw do przyjęcia, jak to czyni Skarżący, że po przetworzeniu odpadów powstaje produkt, mimo że przemiał w postaci granulatu jest sprzedawany odbiorcom jako pełnowartościowy produkt. Niezasadnie zatem z tych przyczyn Skarżący nie wystawiał kart przekazania odpadu uprawnionemu odbiorcy. Słusznie stwierdził organ, że podmiot narusza postanowienia zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, w którym określono, że w wyniku przetwarzania odpadów w procesie R12 wytwarzany jest odpad o kodzie 19 12 04 - Tworzywa sztuczne i guma, bowiem ich źródłem powstawania jest mechaniczne przetwarzanie. Zauważyć wprawdzie należy, że w decyzji Starosty P. z dnia 30 kwietnia 2002 r. nr [...] wynikało, że w działalności Skarżącego dopuszczono metody odzysku. Na podstawie tamtej decyzji można było poddać odpady procesowi przemiału, w wyniku którego powstawał materiał nadający się do ponownego przetwórstwa. Jednakże decyzja ta obowiązywała do 30 kwietnia 2012 r., a w obecnie obowiązującej decyzji z 2014 r. nie ma analogicznych zapisów.

Dodatkowo w zakresie pkt 2 zarządzenia, w protokole kontroli wskazano, że w pierwszym pomieszczeniu, w którym tylko magazynowano odpady miejsca magazynowania odpadów o kodach 15 01 02, 07 02 13 w big-bagach, w postaci zbelowanych kostek oraz w pojemnikach tzw. skrzyniopaletach, oznaczone były tabliczkami z kodami odpadów, jednakże nie oznaczono miejsc w celu rozróżnienia, czy są to odpady zbierane, przeznaczone do przetwarzania, czy wytworzone. Wskazano, że podczas kontroli Skarżący wydzielił żółtą linią 3 strefy i oznaczył tabliczką z napisem odpady zbierane i odpady przetwarzane, środkowe miejsce nie zostało oznaczone (według kontrolowanego podmiotu miejsce przeznaczone jest dla wytworzonego produktu-przemiału).

Zgodnie z art. 15 ustawy o odpadach zakazuje się łącznego magazynowania odpadów i przedmiotu lub substancji, które utraciły status odpadów, a także magazynowania przedmiotu lub substancji, które utraciły status odpadów w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów lub składowania odpadów. W związku z powyższym słusznie organ uznał, że jeśli kontrolowany podmiot zamierza ubiegać się o utratę statusu odpadu dla powstającego w wyniku przetwarzania odpadów tworzyw sztucznych "granulatu", powinien posiadać wyznaczone dla niego miejsce magazynowania inne niż obecnie wykorzystywane w hali magazynowej.

W toku kontroli ustalono także, że w drugim pomieszczeniu/hali produkcyjno-magazynowej odpady o kodzie 07 02 13 były poddawane przetwarzaniu w instalacji -młynie typu TRYMET T4. W hali tej magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego, miejsce oznaczone było tabliczką z kodem odpadu 07 02 13. Z informacji otrzymanej od kontrolowanego podmiotu w pomieszczeniu tym nie będzie prowadzone magazynowanie odpadów, będzie to hala produkcyjna, stąd kamera nie została zamontowana.

Powyższe oznacza, że słusznie uznał organ, że kontrolowany podmiot naruszył postanowienia decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] r. dotyczące pkt II.7, tj. warunków zezwolenia w zakresie zbierania odpadów, a dokładniej miejsca zbierania odpadów, zgodnie z którym miejsce zbierania odpadów będzie prowadzone w wydzielonej części hali produkcyjno-magazynowej. Podczas kontroli kontrolowany podmiot tylko w jednym pomieszczeniu/hali zamontował kamerę monitoringu wizyjnego oraz wyznaczył żółtą linią strefy magazynowanych odpadów i je oznaczył.

Odnośnie pkt 3 zarządzenia pokontrolnego, w którym zobowiązano Skarżącego do prowadzenia przetwarzania odpadów na zagęszczarce po uzyskaniu regulacji formalnoprawnej w tym zakresie wskazać należy, że w protokole kontroli stwierdzono także, że kontrolowany podmiot eksploatuje jeszcze jedno urządzenie - zagęszczarkę zlokalizowaną w osobnym budynku niż młyn typu TRYMET T4, służącą do rozdrabniania odpadów folii, odpadów o kodzie 15 01 02 - Opakowania z tworzyw sztucznych. W posiadanym zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów nie ma zapisów dotyczących eksploatacji zagęszczarki. W związku z powyższym kontrolowany podmiot przetwarzał odpady folii bez posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów czym również naruszył art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w treści skargi co do tego, że używanie tego urządzenia uwzględniono w wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 4 stycznia 2013 r. przyznać należy rację WWIOŚ, że skoro w decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów takich zapisów nie zawarto, to rzeczą Skarżącego było zakwestionowanie tego i doprowadzenie do zmiany decyzji. Podkreślić bowiem należy, że działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów prowadzona jest przede wszystkim w oparciu o postanowienia decyzji Marszałka Województwa W. z [...].

W pkt 4 zarządzenia pokontrolnego zobowiązano Skarżącego do objęcia monitoringiem wizyjnym wszystkich miejsc magazynowania odpadów zgodnie z zapisami ustawy o odpadach.

Podczas oględzin terenu zakładu stwierdzono, że kamery monitoringu wizyjnego zamontowane były tylko na zewnątrz miejsc magazynowania odpadów w ilości 4 sztuk, które monitorowały bramę wjazdową na teren zakładu i wejścia do poszczególnych trzech hal. Nie stwierdzono kamer monitoringu wizyjnego wewnątrz pomieszczenia hali magazynowej, gdzie magazynowano odpady o kodach 15 01 02, 07 02 13 i hali produkcyjno-magazynowej (hala, gdzie przetwarzano odpady przy użyciu młynka), w której magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego o kodzie 07 02 13. Podczas kontroli kontrolowany podmiot tylko w jednym pomieszczeniu/hali zamontował kamerę monitoringu wizyjnego. Kontrolowany podmiot w dniu 23 maja 2022r. przesłał elektronicznie na adres inspektora prowadzącego kontrolę zdjęcia przedstawiające zrzut obrazu z nowej kamery zamontowanej wewnątrz hali magazynowania odpadów z dnia 23 maja 2022 r. Ustalono, że miejsca magazynowania odpadów znajdujące się w dwóch sąsiadujących halach w budynku produkcyjno-magazynowych nadal nie były objęte monitoringiem wizyjnym.

Zgodnie z art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów, z wyjątkiem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę, o którym mowa w art. 3 ust.1 pkt 5 lit. a, lub zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, zgodnie z ust. 6b-6f, 6h i 6i oraz przepisami wydanymi na podstawie ust. 8a. Naruszenie nieobjęcia miejsce magazynowania odpadów skutkować musiało wydaniem zarządzenia w pkt 4. Przy czym wskazać należy, że naruszenie w tym zakresie zostało usunięte jedynie częściowo w dniu 23 maja 2022 r.

Wobec powyższego oraz uwzględniając zasady kontroli sądowoadministracyjnej zarządzenia pokontrolnego okazało się ono prawidłowe w punkcie 1-4 zarządzenia pokontrolnego. W tej zatem części skarga musiała być oddalona. Natomiast punkty 5 i 6 uznać należy za wadliwe.

Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska stanowi, że: "Na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:

1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;

1a) wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne;

2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej".

Już z brzmienia cytowanego przepisu (z faktu użycia w nim słowa "może") wynika, że nie każde postępowanie kontrolne musi zakończyć się wydaniem zarządzenia pokontrolnego. Powszechnie przyjmuje się (co zresztą dość oczywiste), że takiego zarządzenia nie wydaje się w sytuacji, gdy w toku kontroli nie ujawniono żadnych nieprawidłowości – wszak jest ono wydawane w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu wyeliminowanie tych naruszeń (por wyrok NSA z 23.03.2021 r., III OSK 45/21, CBOSA). Sąd w niniejszym składzie podziela jeszcze dalej idące stanowisko, zgodnie z którym brak jest również podstaw do wydawania zarządzenia pokontrolnego wówczas, gdy wprawdzie kontrola ujawniła wystąpienie określonych naruszeń, ale zostały one usunięte zanim jeszcze doszło do wydania zarządzenia (por. T. Czech, op. cit., s. 91; por też G. Klimek, M Pieńczykowski, Problematyka zaskarżania zarządzenia pokontrolnego organów Inspekcji Ochrony Środowiska, "Przegląd prawa ochrony środowiska" 2014, nr 2, ss. 34-35).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego uchybienia, których dotyczą pkt 5 i 6 zarządzenia w zakresie sporządzania rzetelnego rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami, a także terminowego wprowadzania rocznego raportu do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, zostały usunięte.

Zauważyć bowiem należy, że adresat zarządzenia pokontrolnego powinien podjąć działania wynikające z zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności – jak stanowi art. 12 ust. 2 ustawy – ma obowiązek w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, poinformować Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. W tym miejscu należy podkreślić, że z cytowanego przepisu art. 12 ust. 2 ustawy można wyprowadzić pewne wnioski także co do treści zarządzenia pokontrolnego. Po pierwsze, przepis ten przesądza, że zarządzenie pokontrolne powinno zawierać "wskazanie naruszeń", jakich, zdaniem organu Inspekcji, dopuścił się kontrolowany przedsiębiorca. Po drugie, owo wskazanie powinno być na tyle precyzyjne, iżby nie pozostawiało wątpliwości co do tego, jakie działania winien podjąć przedsiębiorca, aby doprowadzić do wyeliminowania wskazanych naruszeń (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 października 2011 r. w sprawie IV SA/Po 751/11 i z 7 lipca 2020 r. w sprawie IV SA/Po 209/20 (CBOSA).

Odnośnie pkt 5 zarządzenia wskazać należy, że kontrolowany podmiot w związku z prowadzeniem działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów był zobowiązany do złożenia Marszałkowi Województwa W. rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2021 r. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot przekazał za pośrednictwem BDO Marszałkowi Województwa W. niewłaściwe sprawozdanie, tj. dnia 15 marca 2022r. przekazano sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi za 2021 r.

Zgodnie zapisem art. 76 ust. 1 pkt 2) ustawy o odpadach podmioty obowiązane do sporządzenia sprawozdań, o których mowa w art. 73, art. 74a i art. 75, składają je w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy marszałkowi województwa właściwemu ze względu na: (...) 2) miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów - w przypadku sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami; (..)". Powyżej wskazane podmioty zgodnie z art. 76 ust. 2 ww. ustawy sporządzają "(...) te sprawozdania za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami.

Przy czym nie uszła uwadze Sądu argumentacja Skarżącego, że uchybienie to wynikało z problemów technicznych. Jednakże pozostaje to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem w dniu 22 sierpnia 2022 r., a więc przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego doszło do skorygowania sprawozdania. W ocenie Sądu, z tego właśnie powodu nie było podstaw do wydania pkt 5 zarządzenia pokontrolnego. Nadto, sam organ w piśmie z 05 grudnia 2022r. przyznał, że Skarżący dokonał korekty złożonych sprawozdań za lata 2019-2021, a zasadność zarządzenia wynika zdaniem organu tylko z faktu, że odnosi się ono do ustaleń stwierdzonych podczas trwania kontroli.

Z tego samego powodu zasadny okazał się zarzut Skarżącego odnoszący się do pkt 6 zarządzenia pokontrolnego.

Faktycznie kontrolowany podmiot z uwagi na korzystanie ze środowiska zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r., poz. 673) był zobowiązany do wprowadzenia raportu o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji do Krajowej Bazy do końca lutego roku następnego, po roku sprawozdawczym. Z protokołu kontroli wynikało, że kontrolowany podmiot do dnia zakończenia kontroli, tj. do 01 czerwca 2022r. nie wprowadził ww. raportu. Jednakże już w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego z 30 sierpnia 2022 r. wskazano, że Skarżący wraz z przesłanym pismem z uwagami do protokołu z dnia 08 czerwca 2022r. przekazał dokument potwierdzający złożenie Raportu do KOBIZE za 2021 r., który sporządzony został dnia 08 czerwca 2022 r.

Skoro naruszenia zostały wyeliminowane już wcześniej nie było potrzeby zobowiązywania do ich usunięcia w zaskarżonym zarządzeniu, a po stronie adresata zarządzenia nie ma potrzeby a de facto też możliwości podejmowania działań służących wyeliminowaniu naruszeń (działań, które miałyby być podjęte w następstwie wydania zarządzenia), jako że zostały one podjęte już wcześniej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku, tj. uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne w pkt 5 i 6.

W pozostałej części odnoszącej się do punktów 1-4 Sąd skargę na zarządzenie pokontrolne oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak orzekł w punkcie 2 wyroku.

Końcowo wskazać jedynie należy, że zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. W niniejszej sprawie Skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika ani w treści skargi, ani żadnego pisma procesowego stanowiącego jej uzupełnienie, czy odpowiedź na pisma organu nie zgłosił wniosku o przyznanie mu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy, brak w niniejszej sprawie podstawy prawnej do zasądzenia od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego mimo brzmienia przepisu art. 200 p.p.s.s. i art. 205 § 2 p.p.s.a.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 10 listopada 2022 r. na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, obowiązującej na dzień wydania zarządzenia) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie (k. 187 i nast.).