Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2302/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1007
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007).
article: art. 156 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2184/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2184/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni T. z siedzibą w N. (dalej Spółdzielnia w N.) na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2015 r.) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik Powiatu w Nowym Targu decyzją z dnia [...] marca 1975 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w N., w tym nieruchomości oznaczonej jako parcela [...] o pow. [...]m² objętej Lwh [...] (punkt 11 decyzji), nieruchomości oznaczonej jako parcela [...] o pow. [...]m² objętej Lwh [...] – błędnie wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej jako "Lwh [...]" (punkt 12 decyzji) oraz nieruchomości oznaczonej jako parcele [...] o pow. [...]m² objętej Lwh [...] i [...] o pow. [...]m² objętej Lwh [...] (punkt 35 decyzji), stanowiące własność M. C. i jednocześnie orzekł o odszkodowaniu w kwocie 21.240 zł, 14.508 zł i 44.630,80 zł na rzecz M. C. za wywłaszczone nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1986 r. Naczelnik Miasta w Nowym Targu sprostował decyzję z dnia [...] marca 1975 r. w zakresie punktu 11, 12 i 35 w ten sposób, że uwzględniony został aktualny stan hipoteczny wywłaszczonych nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 26 maja 2009 r. A. O. (następca prawny M. T. z d. C.) wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktów 11,12 i 35. Wskazała, że wywłaszczenie nastąpiło z naruszeniem prawa. W toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym organ pominął właścicieli i użytkowników wywłaszczanych nieruchomości, zawiadomienia wysyłano pod błędny adres. Wniosek uzupełniła pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r. wskazując, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 1986 r. prostujące decyzję wywłaszczeniową, w której wzięto pod uwagę aktualny stan hipoteczny, tj. zapis w kw [...] - dz. ewid. nr [...], został wydany po śmierci M. C.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., Wojewoda Małopolski stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości określonych w punktach 11, 12 oraz 35 i odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości oraz postanowienia Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r. o sprostowaniu decyzji Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r w części dotyczącej punktów 11, 12 i 35. Wojewoda ustalił, że kontraktem kupna i sprzedaży z dnia 15 stycznia 1927 r. M. z U. C. i W. C. nabyli prawo własności nieruchomości oznaczonej jako [...]. Organ wskazał dalsze podziały nieruchomości i stwierdził, iż na podstawie wydanego przez Naczelnika Powiatu w Nowym Targu Aktu Własności Ziemi z dnia [...] stycznia 1975 r. nr [...] właścicielką nieruchomości oznaczonej nr [...] była M. C. Wojewoda wskazał, że z wnioskiem z dnia 24 września 1974 r. o wywłaszczenie nieruchomości wskazanych w w/w decyzji Naczelnika Powiatu Nowego w części dotyczącej punktów 11, 12 i 35 wystąpił Związek [...] Spółdzielni "S." w K. Wywłaszczenie tą decyzją nieruchomości w części dotyczącej punktów 11, 12 i 35 przeznaczone były na cele budowy Zajezdni Samochodowej ze stacją obsługi na 150 samochodów w N. – zgodnie z decyzją Naczelnika Powiatu Nowego Targu Wydział Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia [...] maja 1974 r. nr [...]. Organ uznał, że wobec wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie przez Związek [...] Spółdzielni "S." w K., Naczelnik Urzędu Powiatu Nowego Targu rażąco naruszył art. 3 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów wnioskodawczyni dotyczących braku przeprowadzenia przez ubiegającego się o wywłaszczenie rokowań z właścicielem nieruchomości o dobrowolne jej odstąpienie, organ nadzoru wskazał, że stanowi to istotną wadę ocenianego postępowania wywłaszczeniowego. Rozpatrując kolejny zarzut organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia 4 listopada 1974 r. Naczelnik Urzędu Powiatowego w Nowym Targu poinformował właścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i rozprawie wywłaszczeniowo - odszkodowawczej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że było ono wysyłane każdemu właścicielowi objętemu postępowaniem wywłaszczeniowym, jak i zostało skierowane do Urzędu Miejskiego w Nowym Targu w celu wywieszenia na tablicy ogłoszeń. Natomiast w decyzji z dnia [...] marca 1975 r. w punktach 11, 12, i 35 został wskazany jako adresat były właściciel nieruchomości. Błędnie wskazane nazwisko osoby wywłaszczonej według organu nadzoru nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa, gdyż dotyczy jednej osoby. Ponadto decyzją ustalono również o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości w części dotyczącej punktu 11, 12 i 35 na rzecz M. C. w łącznej kwocie 44.630,80 zł. Kwestia braku udziału właścicieli wywłaszczonych nieruchomości w postępowaniu z powodu kierowania zawiadomień na błędne adresy, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wskazał także na rażące naruszenie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w części dotyczącej parcel [...] i [...], gdyż nie zostały w sposób prawidłowy przedstawione oferty o dobrowolne odstąpienie nieruchomości znaczonych jako parcele [...] (oferta nr 43) i [...] (oferta nr U). Oferty o dobrowolne odstąpienie nieruchomości oznaczonych jako parcele [...] i [...] zostały skierowane do W. C. na niewłaściwy adres zamieszkania. Dodatkowo, oferty te w stosunku do wskazanych nieruchomości nie zostały powtórzone w związku ze zmianą stanu prawnego nieruchomości związanego z wydaniem Aktu Własności Ziemi przez Naczelnika Powiatu Nowego Targu w dniu [...] stycznia 1975 r. Wojewoda stwierdził, że oferty o dobrowolne odstąpienie ww. parcel zostały skierowane do M. C. (wskazanej w Lwh [...] jako właściciel parceli [...]) na nieaktualny adres. Organ uznał, że skoro organizacja spółdzielcza nie mogła być wnioskodawcą wywłaszczenia to nie mogła również występować do właścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Tak więc nie można uznać za prawidłowe przedłożenie przez organizację spółdzielczą wyżej wskazanych ofert nr nr: 11, 12, 43 i 44, a zatem uznać należy w tym przypadku, że rażąco naruszono art. 2 ust. 2 i 3 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W odniesieniu do postanowienia Naczelnika Urzędu Miasta Nowego Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r., prostującego decyzję Naczelnika Powiatu z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktów 11, 12 i 35, Wojewoda wskazał na jego wydanie z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zostało wydane w stosunku do osoby zmarłej. Dokonując oceny skutków prawnych wywołanych przez decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu Wojewoda przyjął, że jeżeli nieodwracalność skutków prawnych wynika z późniejszych niż orzeczenie o wywłaszczeniu decyzji lub zdarzeń prawnych to nie występuje negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Stwierdził, że nabycie umową cywilnoprawną prawa użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr nr [...] i [...] położonych w N. i własności budynków przez Spółdzielnię T. w N. było następstwem decyzji uwłaszczeniowej wydanej przez Wojewodę Nowosądeckiego z dnia [...] marca 1995 r., a nie skutkiem decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. W tej sytuacji oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i nieodpłatne przeniesienie własności budynku umową cywilnoprawną na rzecz Spółdzielni T. w N. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. i nie jest negatywną przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu Nowego Targu z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktu 11, 12 i 35. Wojewoda nie stwierdził, aby postanowienie Naczelnika Urzędu Miasta Nowego Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody złożyła Spółdzielnia w N. Wskazała, że decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, jest wewnętrznie sprzeczna, a podnoszone argumenty nie przemawiają za tym, że decyzja wywłaszczeniowa wydana została z rażącym naruszeniem prawa

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. w zakresie punktów 11, 12 oraz 35 i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktów 11, 12 oraz 35. Ponadto wskazaną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. w części stwierdzającej nieważność postanowienia Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r. Minister wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i przyznania odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). Organ II instancji wskazał, że wnioskodawcą wywłaszczenia był Związek [...] Spółdzielni "S." w K. ([...]). Pismem z dnia 19 kwietnia 1972 r. wystąpił do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Targu, tj. do organu administracji państwowej stopnia powiatowego z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Targu wnioskiem z dnia 5 maja 1972 r. wystąpiło do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w Krakowie o wywłaszczenie nieruchomości położonych w N. przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] z przeznaczeniem dla [...] Spółdzielni w K. pod budowę zajezdni samochodowej. Zatem wbrew ustaleniom Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił uprawniony podmiot, zaś cel wywłaszczenia tj. budowa zajezdni samochodowej na potrzeby spółdzielczości wiejskiej na terenie powiatu w związku z niewystarczającymi warunkami technicznymi był uzasadniony interesem społecznym i państwowym. Decyzja Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. została wydana w oparciu o istniejącą w obrocie prawnym decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] maja 1974 r., która wydana była w oparciu o szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz ustalenia decyzji w sprawie lokalizacji (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 47). Minister stwierdził, że wystąpiono z ofertą dobrowolnej sprzedaży nieruchomości. Dla spełnienia przesłanki z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie było istotne to, że w dniu [...] stycznia 1975 r. wydano akt własności ziemi nr [...] (zmieniony następnie decyzją Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1978 r. na mocy którego właścicielem działek objętych aktem własności ziemi stała się M. T. c. W. i W., ur. dnia [...]. Wskazany przepis nie zobowiązywał bowiem ubiegającego się o wywłaszczenie do występowania z nową ofertą w razie zmian własnościowych wywłaszczanego gruntu. Akt własności ziemi został wydany po wydaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, które było datowane na 4 listopada 1974 r., a więc w momencie, gdy etap rokowań poprzedzający wszczęcie postępowania był już zakończony. Tym samym rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości zostały przeprowadzone zgodnie z art. 6 ustawy. Pismem z dnia 4 listopada 1974 r. Naczelnik Powiatu w Nowym Targu zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz wyznaczono termin rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej na dzień 12 listopada 1974 r. Zawiadomienie było wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Nowym Targu przez 21 dni, co potwierdza pismo Urzędu Miejskiego w Nowym Targu z dnia 3 lutego 1975 r. Rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się w dniu 14 października 1974 r. Jak wynika z protokołu z rozprawy właściciel przedmiotowej nieruchomości nie brał udziału w rozprawie. W rozprawie nie brał udziału biegły rzeczoznawca. Organ wskazał, że z przepisu art. 22 ustawy wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. Ustalenie więc odszkodowania bez przeprowadzenia rozprawy mogłoby ewentualnie podlegać ocenie pod kątem wystąpienia podstaw do stwierdzenia nieważności. Powołany przepis stanowi o obowiązku wysłuchania - nie biegłych - a opinii biegłych, co może być również rozumiane jako odczytanie sporządzonej na piśmie opinii. Minister podał, że w odnalezionych aktach archiwalnych sprawy nie zachowały się opinie biegłych zawierających wycenę przedmiotowych nieruchomości, jednakże z pozostałych akt sprawy wynika, iż opinie takie były sporządzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić- czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niemożność odszukania przez organ nadzorczy określonego dokumentu nie oznacza również, iż taki dokument nie funkcjonował w obrocie prawnym, w szczególności jeżeli na jego istnienie wskazują inne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Do wniosku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Targu o wywłaszczenie nieruchomości z dnia 5 maja 1972 r. załączono operat szacunkowy biegłego z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie mgr inż. T. S. W uzasadnieniu decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. wskazano, że odszkodowanie ustalono przy uwzględnieniu opinii biegłych z listy Wojewody Krakowskiego. Nie można więc stwierdzić rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu wysokości odszkodowania za wywłaszczony grunt. Brak jest dowodów, aby odszkodowanie nie zostało przyznane w prawidłowej wysokości. Z decyzji wynika, że wszystkie określone treścią art. 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wymogi zostały spełnione. Decyzja z dnia [...] marca 1975 r. została skierowana prawidłowo do M. C. tj. właścicielki nieruchomości - w akcie własności ziemi nr [...] z dnia [...] stycznia 1975 r. wskazano, że właścicielką przedmiotowej nieruchomości była M. C. Po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej, decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 r. Naczelnik Miasta w Nowym Targu zmienił akt własności ziemi nr [...] wskazując, że M. C. w 1962 r. ponownie wyszła za mąż zmieniając nazwisko z C. na T. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia aby postępowanie wywłaszczeniowe, zarówno w części dotyczącej wywłaszczenia, jak i odszkodowania, zostało przeprowadzone niezgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomościami, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. Wobec powyższego Minister wskazał, że przeprowadzone postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby oceniania decyzja z dnia [...] marca 1975 r. była dotknięta którąkolwiek wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do postanowienia Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r. podniósł fakt skierowania go do zmarłej w dniu 29 lipca 1986 r. M. C., co czyni to postanowienie rażąco naruszającym prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. stała się przedmiotem skarg Spółdzielni w N. oraz A. O. do WSA w Warszawie. Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji ją poprzedzającej, tj. w części stwierdzającej nieważność postanowienia Naczelnika z dnia [...] sierpnia 1986 r. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: art. 8 k.p.a., art. 16 k.p.a. i art. 113 k.p.a. przez nieuwzględnienie treści tego przepisu, albowiem wydane postanowienie jedynie prostowało oznaczenie działek i strony w dacie wydania postanowienia mogły wnieść na nie zażalenie, a samo sprostowanie nie zmieniało istoty wywłaszczonych działek co nie stanowi rażącego naruszenia prawa. A. O. zaskarżyła decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. w pkt 11, 12 i 35 nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Wyrokiem z dnia z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 560/13 WSA w Warszawie oddalił skargi Spółdzielni w N. i A. O. na wskazaną wyżej decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2013 r. uznając tę decyzje za zgodną z prawem.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku WSA w Warszawie z dnia z 13 czerwca 2013 r., w części oddalającej skargę A. O., wniosła ta skarżąca.

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt I OSK 2439/13, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna - mimo nieprecyzyjnego określenia zarzutu naruszenia prawa materialnego - odpowiada przedstawionym wymaganiom w stopniu wystarczającym do jej rozpoznania, zaś zarzut naruszenia art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ma usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z tym przepisem: "Ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy". Tymczasem oferty wykupienia nieruchomości zostały skierowane do W. C. oraz M. C., albowiem te osoby figurowały jako właściciele wywłaszczonych następnie nieruchomości. Nie wzięto jednak pod uwagę faktu, że w dacie skierowania tych ofert (30 sierpnia 1974 r.), ich adresaci nie żyli od przeszło 40 i blisko 30 lat (M. C. zmarła [...], zaś W. C. - [...]), co ewidentnie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy skróconych aktów zgonu tych osób. Oznacza to, że wywłaszczenie nieruchomości nie było poprzedzone obowiązkowymi negocjacjami w przedmiocie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, co jest przypadkiem rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów i biorąc pod uwagę, że w postępowaniu kasacyjnym nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, NSA działając na podstawie art. 188 art. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 193 p.p.s.a. uznał, że skargę kasacyjną należało uwzględnić poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Rozpoznając sprawę ponownie Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] maja 2015 r.,

- uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. (punkty 11,12 oraz 35) i stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej punktów 11,12 oraz 35;

- utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. w części stwierdzającej nieważność postanowienia Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał m. in., że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt i OSK 2439/13. W wyroku tym zostało wskazane, że zarzut rażącego naruszenia art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. ma usprawiedliwione podstawy. Tym samym będąc związanym powyższą oceną organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, co zasadniczo skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Jednakże zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie działki nr [...] i [...] objęte księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciel ujawniona została Gmina Miasto Nowy Targ na podstawie decyzji Wojewody Nowosądeckiego z dnia [...] marca1995 r., znak: [...], zaś jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia w N. na podstawie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i o nieodpłatne przeniesienie własności budynku zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 2 czerwca 1995 r. (Repertorium A Numer: [...]). Ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości miało charakter odpłatny. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Wydział V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Nowym Targu. Nabycie przez podmiot prywatny prawa użytkowania wieczystego na podstawie umowy w formie aktu notarialnego powoduje nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu powołanego art. 156 § 2 k.p.a., bowiem "odwrócenie" skutku w postaci przejścia prawa rzeczowego na nieruchomości nie może nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a jedynie przed sądem powszechnym. Skoro wywłaszczona nieruchomość znajduje się z użytkowaniu wieczystym spółdzielni, organ nadzoru nie może odwrócić tego skutku, to należy stwierdzić, że decyzja Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktu 11, punktu 12 oraz punktu 35 o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w N., została wydana z naruszeniem prawa. Tym samym należało uchylić decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2012 r. w części dotyczącej decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. (punkty 11, 12 oraz 35) z uwagi na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych i stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa. Natomiast w stosunku do postanowienia Naczelnika Miasta w Nowym Targu z dnia [...] sierpnia 1986 r. znak [...] nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Decyzja z [...] maja 2015 r., w części orzekającej o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975 r. w części dotyczącej punktu 11, punktu 12 oraz punktu 35, została zaskarżona przez Spółdzielnię w N. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art 6, 8, 10 k.p.a., art 17 i 18 dekretu z dnia 11 października 1948 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 319) prawo rzeczowe i art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. nr 10 z 1974 r., poz. 84).

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji oddalając skargę wskazał, iż podziela stanowisko Ministra, że rażąco naruszało prawo skierowanie ofert wykupienia nieruchomości do nieżyjących wówczas W. C. oraz M. C. Ergo, wywłaszczenie nieruchomości nie było poprzedzone obowiązkowymi negocjacjami w przedmiocie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, co jest przypadkiem rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Postulowane przez skarżącą prowadzenie postępowania dowodowego do prowadzenia faktycznych negocjacji z M. C. stanowiłoby tylko próbę podważenia ocen zawartych w powołanym wyroku NSA, tym bardziej, że kwestia udziału tej osoby w postępowaniu wywłaszczeniowym była przedmiotem rozważań w poprzedniej decyzji Ministra (uchylonej przez NSA).

Odnosząc się do stanowiska i argumentacji zaprezentowanych na rozprawie przez adwokata uczestniczki A. O., to Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przełamanie zakazu reformationis in peius w niniejszym postępowaniu byłoby możliwie tylko w razie przyjęcia przez Sąd, że zaskarżona decyzja Ministra z [...] maja 2015 r. rażąco narusza prawo. Uczestniczka dopatruje się rażącego naruszenia prawa w przyjęciu przez Ministra wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych w związku z odpłatnym nabyciem w 1995 r. przez skarżącą Spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości objętych decyzją wywłaszczeniową. Wskazane stanowisko uczestniczki w ocenie Sądu I instancji nie zasługiwało na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną wniosła A. O., a w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na przepisy art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art.7 k.p.a., a także art.156 §1 pkt 2 w zw. z art. 156 §2 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu tych zarzutów podnoszono dwie kwestie: pierwsza to przyjęcie, że decyzja wywłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne z uwagi na nabycie przez Spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego, a druga to nieuwzględnienie, że Spółdzielnia nie była chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Drugą skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółdzielnia w N. zaskarżając wydany wyrok w części dotyczącej stwierdzenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. wydania z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...].03.1975 r. Skarżąca Spółdzielnia wniosła o:

- zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku Pani A. O. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej,

- a z ostrożności procesowej o uchylenie wyroku wraz poprzedzającą wyrok decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju znak [...] oraz poprzedzających ją decyzji organów administracyjnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,

- nadto o uwzględnienie w orzeczeniu o obowiązku zasądzenia kosztów postępowania.

Spłdzielnia w N. zarzuciła: naruszenie art. 75 k.p.a. przez niedopuszczenie dowodu z zeznań J. C. który posiadał informację co do przebiegu postępowania wywłaszczeniowego albowiem uczestniczył w postępowaniu mającym na celu wywłaszczenie nieruchomości nadto Sąd Administracyjny w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego nie dopuścił tego dowodu mimo wniosku skarżącej Spółdzielni, co narusza przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nadto Sąd Administracyjny orzekał na podstawie przepisu art. 156 § 2 k.p.a. który to przepis uznany został za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Naruszenie tych powołanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zaznaczyć że Minister Infrastruktury i Rozwoju nie stwierdził rażącego naruszenia prawa przez Naczelnika Powiatu w decyzji z dnia [...].03.1975 znak [...] w pkt 11,12,35 Jedynie rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji przez Naczelnika Powiatu w Nowym Targu.

Skarżąca Spółdzielnia pismem z dnia 22 lipca 2016 r.uzupełniła skargę kasacyjną w ten sposób, iż wniosła o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku Pani A. O. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W sprawie zostały wniesione dwie skargi kasacyjne tj. skarga kasacyjna A.O. i skarga kasacyjna Spółdzielni T. w N.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez A. O. podniesione zostały zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na przepisy art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.145§1 pkt 2 p.p.s.a w z. z art.7 k.p.a., a także art.156 §1 pkt 2 w zw. z art. 156 §2 k.p.a. w zw. z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 141 §4 p.p.s.a. W uzasadnieniu tych zarzutów podnoszono dwie kwestie: pierwsza to przyjęcie, że decyzja wywłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne z uwagi na nabycie przez Spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego, a druga to nieuwzględnienie, że Spółdzielnia nie była chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z uwagi na okoliczność, iż w dacie zawierania umowy w księdze wieczystej był ujawniony Skarb Państwa, zaś wniosek o ujawnienie prawa własności Gminy Miasta Nowy Targ został złożony dopiero w treści aktu notarialnego obejmującego umowę o ustanowienie użytkowania wieczystego, a w konsekwencji nie doszło do wywołania nieodwracalnych skutków prawnych.

Odnosząc się do powyższych zarzutów należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii dotyczącej rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, czyli art.5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z tym przepisem, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).

Działanie rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych jest sposobem nabycia prawa na podstawie ważnej czynności prawnej z osobą, która nie ma legitymacji prawnomaterialnej do rozporządzania prawem wpisanym do księgi wieczystej, z uwagi na przyznanie bezwzględnego pierwszeństwa oceny skutków takiej czynności na podstawie danych o stanie prawnym nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej, bez odwoływania się i poszukiwania informacji o jej rzeczywistym stanie prawnym. Nie ma przy tym znaczenia, czy prawo, którym rozporządzono przysługiwało w rzeczywistości innej osobie niż zbywca, czy też nie istniało od początku, albo wygasło. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było potrzeby sięgania i odwoływania się do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a to dlatego, że Spółdzielnia zawarła umowę o ustanowienie użytkowania wieczystego z Gminą Miasta Nowy Targ, a więc podmiotem, który był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co potwierdzała decyzja komunalizacyjna , a więc podmiotem legitymowanym do zawarcia takiej umowy. Fakt , że w księdze wieczystej wpisany był jeszcze Skarb Państwa, nie ma prawnego znaczenia, a to dlatego, że w polskim porządku prawnym dla nabycia prawa własności nieruchomości wpis w księdze wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego. Jeżeli zmiana stanu prawnego (własności) nieruchomości nastąpiła z mocy prawa, wpis do księgi wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny, zmiana własności następuje z mocy samego prawa i jest ona skuteczna wobec wszystkich niezależnie od treści wpisu w dziale drugim księgi wieczystej. Ponadto pomiędzy Skarbem Państwa a Gminą Miasta Nowy Targ nie ma i nie było sporu co do osoby właściciela przedmiotowej nieruchomości. Odwoływanie się do zasady rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych byłoby zasadne w takim przypadku, gdyby umowa użytkowania wieczystego została zawarta ze Skarbem Państwa, który nadal był ujawniony w księdze wieczystej, a który nie posiadał już legitymacji do zawarcia takiej umowy z uwagi, że właścicielem nieruchomości była już Gmina Miasta Nowy Targ, ale taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Niezależnie od powyższych uwag należy jeszcze zaznaczyć, że w postępowaniu nadzorczym organ administracji nie ma kompetencji do oceny, czy osoby będące właścicielami nieruchomości korzystają z ochrony przewidzianej w art. 5 u.k.w.h. Organ nadzoru nie orzeka bowiem o bycie praw rzeczowych obciążających aktualnie sporny grunt. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest instytucją prawa cywilnego, a nie prawa administracyjnego. Organ orzekający o stwierdzeniu nieważności decyzji w postępowaniu administracyjnym nie jest uprawniony do oceny, czy w danym przypadku prawo rzeczowe jest chronione rękojmią z art. 5 u.k.w.h. Poza przedmiot sprawy nadzorczej wychodzą bowiem takie kwestie jak istnienie po stronie nabywców dobrej wiary, ocena, czy rozporządzenia miały charakter odpłatny (art. 6 u.k.w.h.), czy przeciwko prawom ujawnionym w księdze wieczystej działa rękojmia (art. 7 u.k.w.h.), czy wystąpiły zdarzenia wyłączające rękojmię (art. 8 u.k.w.h.). Stąd też podnoszone w skardze kasacyjnej wszelkie zarzuty oparte o naruszenie art.5 ustawy o Księgach wieczystych i hipotece tj rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych są nieuzasadnione. Niezasadne są również te argumenty skargi kasacyjnej, które zostały oparte na naruszeniu art.156 §2 k.p.a., czyli przyjęciu, że decyzja wywłaszczeniowa wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżąca kasacyjnie kwestionując przyjęte przez organ II instancji, a następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji, stanowisko iż, decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, opierała swój pogląd na przyjętym równocześnie twierdzeniu, że doszło do naruszenia art. 5 ustawy o Księgach wieczystych i hipotece, albowiem nabycie przez Spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, z czego wnioskowała, że decyzja wywłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Można zatem stwierdzić, że wskazane wyżej uwagi dotyczące niezasadności twierdzenia o naruszeniu art. 5 ustawy o Księgach wieczystych i hipotece powodują niezasadność twierdzenia o naruszeniu art.156 §2 k.p.a. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że odwracalność albo nieodwracalność skutku prawnego decyzji trzeba rozpatrywać, mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. A więc, jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Nie oznacza to, że jest to nieodwracalność absolutna, że mamy do czynienia z totalną niemożnością przywrócenia poprzedniego stanu prawnego w ramach całego porządku prawnego. Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Decyzja wywoła wobec tego skutek prawny nieodwracalny wtedy, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, dla organu administracji publicznej - tylko ze względu na zakres jego kompetencji - będzie nieodwracalny.

Mając powyższe na uwadze niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym niezasadny jest również zarzut dotyczy naruszenia art.141 §4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi określone w tym przepisie, a fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącą nie oznacza wadliwości uzasadnienia.

Z kolei w zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 140, art.232 §1 oraz art.58 §3 kodeksu cywilnego. Zarzuty te są bezpodstawne, albowiem organy administracji nie mogą wkraczać i oceniać prawidłowości stosowania norm prawa cywilnego w tym dotyczących praw z zakresu prawa rzeczowego, czy też badać lub oceniać czynności prawne z punktu widzenia ich nieważności.

Mając powyższe na uwadze, skarga kasacyjna wniesiona przez A. O. jest niezasadna i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółdzielnię T. w N., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one niezasadne.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka i to z dwóch powodów. Po pierwsze wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje kodeksu postępowania administracyjnego, a po drugie zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przez sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji wydającymi zaskarżoną decyzję ( art.133§ 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje jeden wyjątek, o którym mowa w art.106 § 3 p.p.s.a.; zgodnie z tym przepisem , Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tym samym wojewódzki sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodu z zeznań świadków, dlatego też zarzut skargi nie mógł być uwzględniony.

Niezasadny jest również drugi zarzut, który został sformułowany w ten sposób, że Sąd I orzekał na podstawie przepisu art.156§k.p.a., który to przepis uznany został za niekonstytucyjny w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Z powyższego ujęcia wynika, że skarżący kasacyjnie miał na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r., P 46/13. W takich okolicznościach przypomnieć należy treść art.156 §2 k.p.a., zgodnie z tym przepisem, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z przepisu art.156 §2 k.p.a. wynikają dwie samodzielne przesłanki, a spełnienie każdej z nich powoduje, że nie stwierdza się nieważności decyzji. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tylko jednej z przesłanek z art.156 §2 k.p.a. tj braku ograniczenia czasowego co do możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, natomiast wyrok ten nie dotyczy drugiej przesłanki o której mowa w art. 156 §2 k.p.a. tj wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, jako podstawy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Na marginesie należy jeszcze wyjaśnić, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Trybunał wskazuje na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółdzielnię T. w N. są niezasadne.

W wyniku oddalenia obu skarg kasacyjnych, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2016r. stał się prawomocny, a to oznacza, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015r., którą stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975r. w części dotyczącej punktów 11, 12 oraz 35. Czyli decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Powiatu w Nowym Targu z dnia [...] marca 1975r. w części dotyczącej pkt 11, 12, 35 pozostaje nadal w obrocie prawnym, tym samym zachowany jest skutek wywłaszczeniowy wynikający z tej decyzji. Zgodnie bowiem z art.158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Z uwagi, że zarzuty obu skarg kasacyjnych okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika A. O., albowiem przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.