Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 406/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, 20
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 8, 10 par. 1, 81, 104
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego F. J. kwotę 43,00 zł (słownie: czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania IV. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. P. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2009r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027), § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) -działając na wniosek F. J. w zakresie działki ewid. zmod. nr 31930 oraz z urzędu w zakresie działek ewid. zmod. nr 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913 i 29013, orzekł o aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu A, jednostka ewid. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej filia w C w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...] w następujący sposób:

1) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31930 o pow. 0,1586 ha zmienia swoją konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie i powstają:

- zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31930/1 o pow. 0,0858 ha,

- zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31930/2 o pow. 0,0842 ha,

- zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31930/3 o pow. 0,0060 ha;

2) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31931 o pow. 0,1133 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,1056 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

3) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31929/1 o pow. 0,0320 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0269 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

4) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31915 o pow. 0,0589 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0566 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

5) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31916 o pow. 0,0214 ha zmienia swoją konfigurację, zachowując dotychczasowe oznaczenie oraz powierzchnię;

6) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 31913 o pow. 0,0608 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,0576 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie;

7) zmodernizowana działka ewidencyjna nr 29013 o pow. 0,4630 ha zmienia swoją konfigurację oraz powierzchnię na 0,4639 ha, zachowując dotychczasowe oznaczenie zgodnie z mapą uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. W., przyjętą do zasobu PODGK w C w dniu 13 października 2009r. za numerem [...].

W uzasadnieniu organ l przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, wskazując, że:

- pismem z dnia 15 stycznia 1996r. F. J. wniósł do Urzędu Gminy B o "(...) poprawienie nowo wykonanych map w A gm. B i oddanie mu bezprawnie zabranego dojazdu do działki budowlanej oznaczonej numerem ew. 22361/134;

- postępowanie administracyjne przed Wójtem Gminy B nie zostało zakończone, a z dniem 5 stycznia 2004r. zostało rozwiązane porozumienie na mocy którego Wójt Gminy B prowadził operat ewidencyjny i dlatego właściwym stał się Starosta;

- decyzją z dnia [...] 2005r. Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów obrębu A w zakresie działki ewid. zmod. nr 31930 - decyzję oparto na dokumentacji geodezyjne - prawnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. P., zgodnie z którą działka ewid. zmod. nr 31930 o pow. 0,1586 ha zmieniła konfigurację, powierzchnię oraz oznaczenie, w wyniku czego powstały działki 31930/1 o pow. 0,0787 ha, 31930/2 o pow. 0,0738 ha i 31930/3 o pow. 0,0061 ha;

- od powyższej decyzji odwołanie złożyli F. J. oraz H. i T. M., kwestionując powierzchnię nowopowstałych działek;

- decyzją z dnia [...] 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia;

- Starosta, decyzją z dnia [...] 2006r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów obrębu A, gm. B, przyjętym do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej filia w C za numerem [...] w dniu 2 listopada 1994r. w zakresie działki ewid. zmod. nr 31930 - w uzasadnieniu Starosta podkreślił, iż ze względu na sporny charakter granic, zmiana przebiegu granic nie może nastąpić w trybie działań aktualizacyjnych;

- od decyzji Starosty wniósł odwołanie F. J., zarzucając przerzucenie na wnioskodawcę obowiązku prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego lub sądowego, w sytuacji gdy to wykonawca zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów dokonał błędnego połączenia dwóch działek w jedną nieruchomość;

- WINGiK decyzją z dnia [...] 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty, potwierdzając sporny charakter granic;

- skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu l instancji złożył F. J. i wyrokiem z dnia 9 maja 2007r., sygn. akt III SA/Kr 591/06 WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu ł instancji - Sąd uznał, że odmowa wprowadzenia zmian w ewidencji była przedwczesna.

Starosta wskazał, że działka ewid. zmod. nr 31930 w granicach przedstawionych na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej obejmuje grunty będące przedmiotem odrębnych praw własności, tj. własności ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] i własności ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Nieruchomości te, zgodnie z ww. księgami wieczystymi, opisane są danymi ewidencyjnymi obowiązującymi przed modernizacją ewidencji gruntów. W celu doprowadzenia zmodernizowanej ewidencji do zgodności ze stanem prawnym organ zlecił firmie: "Usługi Geodezyjno- Kartograficzne M.M. W. sporządzenie stosownej dokumentacji geodezyjnej. Celem opracowania tejże dokumentacji miało być odtworzenie na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej części nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr 22361/134 (oznaczenie sprzed modernizacji) objętej KW [...] oraz części nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr 22361/111 i 22361/114 (oznaczenia sprzed modernizacji) objętej KW [...] w takich granicach, jakie obowiązywały na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880. Geodeta opracował dokumentację, która w formie operatu pomiarowego została przyjęta do zasobu powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjne - kartograficznej w C w dniu 13 października 2009r. za numerem [...]. Jak wynika z opinii technicznej, do opracowania mapy z aktualizacji ewidencji gruntów wykorzystano mapę ewidencji gruntów w skali 1:2880, w oparciu o którą nastąpiło uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, którą przyrównano do obowiązującej mapy ewidencji gruntów w skali 1:2000. W tym celu zeskanowano mapę analogową w skali 1:2880, którą następnie skalibrowano w oparciu o punkty wspólne dla obu map (1:2880 i 1:2000). Tak opracowaną mapę porównano z cyfrową mapą ewidencji gruntów. W wyniku powyższego nastąpiła zmiana konfiguracji działek ewid. zmod. nr 31930, 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913 i 29013, a dodatkowo działka ewid. zmod. nr 31930, w wyniku wyodrębnienia z niej różnych ciał hipotecznych, zmieniła oznaczenie. Zgodnie z mapą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów wraz z wykazem zmian stwierdzono, że:

- działka ewid. zmod. nr 31930/1 powstała z działki ewid. nr 22361/134 objętej KW [...], w której jako właściciel figurują T. M. s. P. i E. oraz żona H. M. c. K. i G.;

- działka ewid. zmod. nr 31930/2 powstała z działek ewid. nr 22361/111 i

22361/114 objętej KW [...], w której jako właściciel figuruje F. J. s. K. i G..

W świetle powyższego Starosta uznał za zasadne zatwierdzenie zmian w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym w przedmiotowym zakresie w trybie przepisów o ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumentację KERG [...] albowiem doprowadza ona dane ewidencyjne do zgodności z materiałami źródłowymi, które odzwierciedlają aktualny stan prawny. Rozszerzenie postępowania o działki ewid. zmod. nr 31931, 31929/1, 31915, 31916. 31913 i 29013 Starosta uzasadnił tym, iż zmiana na zmodernizowanej mapie zewnętrznych granic ewidencyjnych działki ewid. zmod. nr 31930 spowodowała zmianę przebiegu granic ewidencyjnych działek sąsiednich.

Od powyższej decyzji złożyli odwołania B. K., J. i E. K., M. i C. M. i F. J.

B. K., właścicielka działki 31915, J. i E. K., właściciele działek 31931 i 31929/1 oraz M. i C. M., właściciele działki 31913, domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, motywując to tym, że zostało dokonane przesunięcie granic ich działek bez pomiaru i na podstawie zdezaktualizowanych dokumentów, co spowodowało znaczne umniejszenie powierzchni ich nieruchomości.

F. J. wniósł o zmianę polegającą na tym, że zmienia się przebieg granic działki zmod. 31930/2 na styku z działkami 31929/1, 31915, 29013 przy utrzymaniu jej pow. 0,0876 ha, włączenie nowo wydzielonej działki nr 31930/3 w skład jego właściwej działki nr 31928/1 oraz uwidocznienie odpowiednika działki o starym nr 22361/133 i nadanie jej aktualnego nr 31930/4. Odwołujący się dołączył kopię postanowienia Sądu Okręgowego z 22 czerwca 2004r. sygn. akt [...] o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z 22 lutego 1994r. sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego. F. J. zakwestionował powierzchnię działki 31930/2 i jej przebieg granic na styku z działkami: 31929/1, 31915 i 29013. Ponadto zarzucił organowi l instancji, że w zakresie przedmiotowego postępowania miał obowiązek uwidocznić odpowiednik działki w starej ewidencji nr 22161/133, dla której urządzono księgę wieczystą z prawem własności na rzecz G. i K. J., a podczas modernizacji ewidencji doszło do jej włączenia do zmodernizowanej działki nr 31931. Skarżący zarzucił także bezpodstawne odłączenie działki 31930/3 od właściwej działki 31928/1, która to działka "stanowi integralną część działki 31928/1 i winna być połączona z macierzystą nieruchomością gruntową jako jedno jednorodne ciało hipoteczne".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 26 marca 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości oraz o wprowadzeniu z wniosku F. J. zmiany przedmiotowej w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu A, jedn. ewid. B, polegającej na wyodrębnieniu ze zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr 31930 o pow. 0,1586 ha o nieuregulowanym stanie prawnym:

- działki ewidencyjnej nr 31930/1 o pow.0,0858 ha odpowiadającej dawnej działce nr 22361/134 o pow.0,0847 ha ujawnionej w księdze wieczystej nr [...];

- działki ewidencyjnej nr 31930/2 o pow.0,0842 ha odpowiadającej dawnym działkom nr 22361/111 i 22361/114 o łącznej powierzchni 0,0876 ha ujawnionych w księdze wieczystej nr [...];

- działki ewidencyjnej nr 31930/3 o pow. 0,0060 ha o nieuregulowanym stanie prawnym - zgodnie z operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 października 2009r. za numerem [...]

Ponadto organ odwoławczy orzekł o wprowadzeniu z urzędu zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu A, jedn. ewid. B, polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr: 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913, 29013 na odcinkach graniczących z nowymi działkami 31930/1 i 31930/2, powstałymi w wyniku jednoznacznego odtworzenia przebiegu granic dawnych działek o jednorodnym stanie prawnym: 22361/134 (KW nr [...]) i 22361/111 i 22361/114 (KW nr [...]) –zgodnie z operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 października 2009 r. za numerem [...].

W uzasadnieniu wskazano, że w obecnym postępowaniu ewidencyjnym wiążącym dla obu organów i stron tego postępowania jest wyrok WSA w Krakowie z 9 maja 2007r. sygn. akt III SA/Kr 591/06. Zdaniem organu odwoławczego organ l instancji zastosował zalecenia Sądu, lecz analiza materiału dowodowego organu l instancji wykazana w uzasadnieniu decyzji nie była spójna z sentencją tej decyzji. Dlatego organ odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie instytucji reformacji. WINGiK podkreślił, że wniosek F. J. dotyczył wyodrębnienia, dawnych działek ewidencyjnych o uregulowanym stanie prawnym nr 22361/134 ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] i nr 22361/111, nr 22361/114 ujawnionych w księdze wieczystej nr [...], ze zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr 31930 o pow.0,1586 ha, w której w ramach prac modernizacyjnych ewidencję połączono różne ciała hipoteczne. W przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony, tylko i wyłącznie strona określa przedmiot tego żądania, a organ prowadzący postępowanie związany jest tym żądaniem. Rozstrzygnięcie sprawy w innym przedmiocie, niż wszczęte wnioskiem postępowanie administracyjne, stanowiłoby rażące naruszenie zarówno zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 kpa) jak i art. 61 oraz art. 104 kpa. W ocenie WINGiK dokumentacja geodezyjne - prawna aktualizująca zmodernizowany operat ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie określa przebieg granic dla nowopowstałych działek nr 31930/1,31930/2 powstałych w wyniku jednoznacznego odtworzenia przebiegu granic dawnych działek 22361/134 (KW [...]), 22361/111 i 22361/114 (KW [...]) w oparciu o materiały źródłowe.

Dokumentacja geodezyjne - prawna zawiera również wykazy zmian -synchronizacyjne nawiązujące do ustanowionych stanów prawnych nieruchomości ujawnionych w księgach wieczystych w aspekcie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy uznał, że:

- wykaz synchronizacyjny opracowany dla nieruchomości dawna działka ewidencyjna nr 22361/134 o pow. 0,0847 ha ujawniona w księdze wieczystej nr [...] stanowiąca własność T. M. i H. M. na zasadach wspólności małżeńskiej - odpowiada działce ewidencyjnej nr 31930/1 pow. 0,0858 ha;

- wykaz synchronizacyjny opracowany dla nieruchomości dawne działki ewidencyjne nr 22361/111 i 22361/114 o łącznej powierzchni 0,0876 ha ujawnione w księdze wieczystej nr [...] stanowiące własność F. J. s.. K. i G. - odpowiadają działce ewidencyjnej nr 31930/2 pow. 0,0858 ha.

Natomiast działka 31930/3 o pow.0,0060 ha w ocenie WINGiK w dalszym ciągu pozostaje o nieuregulowanym stanie prawnym i może podlegać regulacji prawnej w odrębnym postępowaniu. WINGiK wskazał, że zgodnie z operatem pomiarowym wyodrębniono (z działki 31930 o pow. 0,1586 ha, wykazanej w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym) nieruchomości o jednorodnym stanie prawnym ujawnionym w księgach wieczystych nr [...], [...], tj. działki ewidencyjne 31930/1 o pow. 0,0858 ha i 31930/2 o pow.0,0842 ha powstałe w wyniku jednoznacznie odtworzonego przebiegu granic dawnych działek nr 22361/134,22361/111, 22361/114, dla których obliczono powierzchnie analitycznie ze współrzędnych punków załamania granic. W związku z odtworzeniem przebiegu granic dla nieruchomości o jednorodnym stanie prawnym objętych wnioskiem strony, uległ równocześnie przebieg granic działek 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913 i 29013 wykazanych w części kartograficznej obowiązującego zmodernizowanego operatu ewidencyjnego obrębu A, jedn. ewid. B na odcinkach bezpośrednio graniczących z działkami 31930/1 i 31930/2. Dlatego orzeczono z urzędu o zmianie przebiegu granic działek sąsiednich jedynie w części kartograficznej bez zmiany ich powierzchni w części opisowej (rejestrze gruntów).

Zdaniem WINGiK nie było podstaw prawnych do zmiany powierzchni działek 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913 i 29013, gdyż w tym postępowaniu nie była dokonana analiza stanu prawnego tych nieruchomości ani też nie był weryfikowany przebieg wszystkich granic przedmiotowych działek.

W ocenie organu odwoławczego żądanie skarżących B. K., J. i E. K. oraz M. i C. M. w części zasługiwało na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, powodów, aniżeli podniesiono w odwołaniu. Dokonana zmiana w części kartograficznej operatu ewidencyjnego dla obrębu A, jedn. ewid. B wynika z jednoznacznego odtworzenia w systemie informatycznym przebiegu granic nieruchomości o jednorodnym stanie prawnym ujawnionym w KW nr [...] i KW nr [...], oznaczonych jako działki ewidencyjne nr 22361/134, 22361/111 i 22361/114, a nie z przesunięcia jak to podnieśli odwołujący się. Ponadto nie wykazano się nowej powierzchni dla działek 31931, 31929/1, 31915, 31916, 31913 i 29013, z tego względu, że nie został zweryfikowany cały przebieg granic tych działek, a także nie analizowano ich stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych, gdyż nie obejmował tych działań złożony wniosek F. J., którym był organ także związany. Zdaniem organu odwoławczego żądania złożone w odwołaniu F. J. wykraczały poza własny jego wniosek i w tym postępowaniu nie zasługiwały na uwzględnienie.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł F. J., zaskarżając powyższą decyzję w części dotyczącej wprowadzonej zmiany w zakresie działek nr 31930/2 i nr 31930/3. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w części zaskarżonej i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcia organów są w części zaskarżonej błędne i nie odpowiadają stanowi prawnemu i faktycznemu na gruncie. W ocenie skarżącego w żaden sposób nowo wydzielona działka nr 31930/2 odpowiadająca starym działkom nr 22161/111 i 22361/113 o łącznej pow. 0.0876 ha po wprowadzeniu żmii skarżoną decyzją nie odpowiada w zakresie przebiegu jej granic, konfiguracji i powierzchni do stanu występującego w starej ewidencji. Skarżący zarzucił, że niczym nieuzasadnione jest pomniejszanie jej pow. o 0.0032 ha, gdy faktycznie w terenie działka ta zgodnie z zakresem obszaru użytkowania własności wykazuje prawidłową pow. 0.0876 ha. Geodeta nieprawidłowo zakreślił przebieg granic działek na styku z działkami nr 31929/1, 31915 i 29013, skutkiem czego zmniejszeniu uległa pow. działki skarżącego nr 31930/2. Skarżący zarzucił też, że organ wyodrębnił nieistniejącą poprzednio nową działkę nr ew. 31930/3 o pow. 0,006 ha o nieuregulowanym stanie prawnym.

Wskazał, że przed wprowadzeniem zmodernizowanego operatu ewidencyjnego całość jego gruntów miała całkowicie uregulowany stan prawny. Obszar, któremu aktualnie nadano nowy nr 31930/3 również poprzednio miał uregulowany stan prawny i wchodził w skład obecnej działki nr 31928/1. Jak wynika w treści kwestionowanej decyzji nie istnieje odpowiednik działki 31930/3 w starej ewidencji, zatem obszar ten wchodził w skład właściwej działki o obecnym nr 31928/1. Skarżący zarzucił, że jest niedopuszczalnym, iż wskutek zmian dokonano wyodrębnienia nowej działki 31930/3 o nieuregulowanym stanie prawnym, co powoduje konieczność ponownego uwłaszczenia tego małego skrawka gruntu rolnego.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lipca 2010r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek tylko częściowo z przyczyn podnoszonych przez skarżącego.

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji i o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Zawiera je tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Wprowadzenie tych zmian może nastąpić albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1 rozporządzenia), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia), co ma miejsce wówczas, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Przepis § 47 ust. 3 rozporządzenia stanowił (m.in.) podstawę prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie aktu. Wynika z niego bezpośrednio obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 591/06 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 marca 2006r. znak [...] utrzymującą mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów obr. A jedn. ewid. B w odniesieniu do działki ewidencyjnej 31930, oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał stanowisko organów, iż nie jest możliwe wprowadzenie zmian aktualizujących ewidencję zgodnie ze stanem prawnym w części kartograficznej obowiązującego operatu ewidencji gruntów za przedwczesne w świetle zebranego materiału dowodowego, a nadto nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że w postępowaniu ewidencyjnym wyznaczanie granic działek ewidencyjnych może odnosić się tylko do takiego ich przebiegu, który nie jest kwestionowany i tylko przebieg takich granic może być przedmiotem opracowania geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ żaden przepis prawa nie wymaga, aby przebieg granic działek ewidencyjnych był niesporny między właścicielami gruntów, które obejmują te działki. Spór o to, że prawo własności sięga dalej, niż granice ewidencyjne jest sporem podlegającym rozgraniczeniu, natomiast przedmiotem toczącego się postępowania w ramach aktualizacji operatu przez usunięcie stanu naruszającego § 9 ust. 1 rozporządzenia winno być odtworzenie w części kartograficznej operatu, takich zewnętrznych granic ewidencyjnych jakie w ewidencji posiadają działki objęte księgami wieczystymi.

Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna może dotyczyć również braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego Dla organu administracyjnego ponownie rozpatrującego sprawę charakter wiążący ma ocena prawna pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kog niej i tego sądu, a więc ocena, która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Oparcie skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną spowoduje, iż sąd administracyjny zobowiązany będzie skargę oddalić (tak. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2008, komentarz do art. 153). Należy także podzielić pogląd wyrażony w cyt. wyżej Komentarzu, że oddziaływanie wyroku sądu administracyjnego na ponowne postępowanie administracyjne w sprawie nie oznacza, że przebieg tego postępowania nabiera odmiennego, szczególnego charakteru. Jest to ponowne postępowanie obejmujące całość sprawy. Winno się ono toczyć z uwzględnieniem wszelkich zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wśród tych zasad na szczególną uwagę - w świetle kontrolowanego rozstrzygnięcia - zasługują zasady : dwuinstancyjności, oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu l instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dlatego wniesienie odwołania skutkuje nie weryfikacją decyzji, ale ponownym rozpoznaniem sprawy administracyjnej. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 9 wydanie, wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, kom. do art. 15). Z powyższego, oraz z treści art. 140 kpa wynika, iż nie tylko organ l instancji ale również organ II instancji prowadzi postępowanie z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 10 kpa, tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Powyższe oczywiste stwierdzenie odnosi się również do sytuacji, w której organ dokonuje ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w wyniku wydania przez sąd administracyjny wyroku uchylającego zaskarżony akt.

Z zasady tej wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, obowiązek umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań, oraz obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia powyższego oświadczenia w wyznaczonym terminie.

Zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa i stanowi rozstrzygnięcie merytoryczno - reformatoryjne, tj. takie, którego treść nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu l instancji. Rozstrzygnięcie Starosty z dnia [...] 2009r. orzekające o aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obr. A wprowadzało zmiany w konfiguracji i powierzchni zmodernizowanych działek ewidencyjnych objętych pkt. 1-7 decyzji. Zmiany te wprowadzone zostały zgodnie z mapą uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencyjnego wraz z wykazem zmian, sporządzoną przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. W., przyjętą do zasobu PODGK w dniu 13 października 2009 r. za numerem [...]. Uchylając w pkt. 1 decyzję Starosty w całości, organ II instancji orzekł następnie o wprowadzeniu z wniosku F. J. zmiany przedmiotowej w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obr. A, jedn. ewid. B, polegającej na wyodrębnieniu ze zmodernizowanej działki ewidencyjnej nr 31930 o pow. 0,1586 ha o nieuregulowanym stanie prawnym działek opisanych w decyzji, oraz w pkt. 3 o wprowadzeniu z urzędu zmiany w części kartograficznej tego samego operatu polegającej na zmianie przebiegu granic działek w tym p-cie wymienionych - zgodnie z operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 października 2009r. za numerem [...].

Z akt administracyjnych postępowania przed organem pierwszej instancji wynika, że organ ten zawiadomił skarżącego, oraz pozostałe strony postępowania o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa, oraz wyznaczył termin, w ciągu którego mogą z tych uprawnień skorzystać. Z protokołu (k. 184, t. l akt adm.) wynika, że skarżący zapoznał się z "dokumentacją sporządzoną przez geodetę W. KERG [...]", i wyraził swoje stanowisko w tym przedmiocie. Z akt tych wynika również, że z "dokumentacją geodezyjną z dnia 13.10.2009r. – [...] zapoznała się J. K. i zakwestionowała przebieg granicy dz. zmodernizowanej nr 31931.

Na skutek wniesienia przez strony postępowania odwołań od decyzji Starosty, akta organu l instancji wraz odwołaniami przesłane zostały do organu II instancji przy piśmie z dnia 22 stycznia 2010r. (k. 194, t.ll akt adm.). Akta te zawierają mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzona przez geodetę mgr inż. M. W., na którą wskazuje rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej, oraz opinię techniczną sporządzoną przez tego geodetę (k. 173-175,t.l akt adm.). Natomiast przy piśmie z dnia 29 marca 2010 r. organ l instancji przesłał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uwierzytelnioną "kopię dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. M. W. przyjętej do zasobu PODGK w dniu 13 października 2010 r. za numerem KERG [...]". Pismo to - jak wynika z jego treści wraz dokumentacją - wpłynęło do organu II instancji w dniu 2 kwietnia 2010r., co wynika ze znajdującej się na nim prezentaty Urzędu Wojewódzkiego (k. 210, t.lI akt adm.) Jest to: "Dokumentacja dotycząca działki 31930 zmiana konfiguracji działek 31930, 31931, 31929, 31913, 31915, 31916, i 29013 oraz podział działki 31930 na działki nr 31930/1, 31930/2 i 31930/3 i zawarta jest na kartach 211-239 t.ll akt. Decyzja organu II instancji wydana została 26 marca 2010r. (k. 249, t.ll akt adm.), ekspediowana do stron postępowania tego samego dnia i strony otrzymały ją 1 kwietnia 2010r., lub 2 kwietnia 2010r. (jedna ze stron). Powyższe wskazuje w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję, która w punktach 2 i 3 powołuje się na "operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 października 2009 r." jako podstawę wprowadzenia zmiany przedmiotowej w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków, nie dysponował żadną inną dokumentacją, poza tą, która znajduje się w t. l akt i która była podstawą wydania decyzji przez Starostę, tj. wyłącznie mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian oraz "opinią techniczną", a nie operatem, na który powołał się w rozstrzygnięciu. Akta organu II instancji zostały skompletowane i ponumerowane w sposób nierzetelny i nieodzwierciedlający rzeczywistego toku czynności organu odwoławczego. Niedopuszczalne jest jakiekolwiek uzupełnianie materiału dowodowego po wydaniu przez organ ostatecznej decyzji administracyjnej Takie procedowanie jest sprzeczne z przepisami art. 104 § 1 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 81 kpa i art. 8 kpa. Ramy prowadzenia postępowania dowodowego przez organy administracji zakreślone są wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji ostatecznej, z tym zastrzeżeniem, że skoro z art. 10 § 1 kpa wynika prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań i następuje to na etapie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie, to strona ma podstawy wynikające z tego przepisu spodziewać się, że po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego postępowanie wyjaśniające, w tym gromadzenie dowodów z dokumentów, zostało przez organ zakończone. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją strony nie zostały powiadomione przez organ odwoławczy o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego, jednak gdyby nawet organ uczyniłby zadość temu obowiązkowi, to nie mogłoby to skutkować zrealizowaniem przez organ zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, skoro przed wydaniem decyzji ostatecznej brak było w aktach dowodów, na które powołał się organ w rozstrzygnięciu decyzji ostatecznej. Strony nie miały żadnej możliwości zapoznania się z całością dokumentacji, na podstawie której organ podjął ostateczne rozstrzygnięcie, ani wypowiedzenia się co do jej treści. Takie postępowanie organu stanowi nie tylko naruszenie zasady wynikającej z art. 10 § 1 kpa, co jest przesłanką wznowienia postępowania, ale także sprzeczne jest z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i oddziaływania tych organów na świadomość i kulturę prawną obywateli, wynikającą z art. 8 kpa. Nie jest również jasne, z jakim materiałem zostały zapoznane strony przez organ l instancji - ani "protokół" w którym skarżący złożył oświadczenie o zapoznaniu się z aktami, ani treść pisma uczestniczki J. K. nie wskazuje precyzyjnie na zakres dokumentacji geodezyjnej, z jaką strony się zapoznały. Z akt organu pierwszej instancji odzwierciedlających przebieg postępowania po wydaniu przez WSA wyroku z dnia 9 maja 2007 r. wynika, że zawierały one tylko mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian i "opinię techniczną" (k. 173-175, 1.1), natomiast z uzasadnienia decyzji Starosty Nowotarskiego wynika, że zmian w operacie dokonano w oparciu "o dokumentację KERG [...]", której - kompletnej - akta organu l instancji nie zawierają. Nie mogły natomiast odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące bezpodstawnego zmniejszenia powierzchni działki nr 31930/2, z tej przyczyny, iż pole powierzchni działki jest funkcją przebiegu jej granic, co wynika z § 60 ust. 1 pkt. 2 i 3, § 61 i§ 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz z uwagi na treść art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) zgodnie z którym dane z rejestru nieruchomości stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej.

Odnośnie do drugiego zarzutu dotyczącego bezzasadnego zdaniem skarżącego wyodrębnienia działki 31930/3 w związku z wcześniejszym uwłaszczeniem :tego gruntu" na rzecz rodziców skarżącego, to wskazać należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie Ustawy z dnia 26 października 1971r. (Dz.U. nr 27, poz. 250 ze zm.) . organ ustalał jedynie nabycie prawa własności nieruchomości, nie dokonując kontroli granicy i nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia w toku postępowania uwłaszczeniowego. Samoistny posiadacz nabywał własność nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 1971 r. w takich granicach, w jakich faktycznie wykonywał władztwo w stosunku do posiadanej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, nawet jeżeli stan jej posiadania nie był zgodny z obszarem i konfiguracją działek wynikających z ewidencji gruntów (Postanowienie SN z 19.08.2009 r. III CZP 51/09, Lex nr 520036). Nabycie własności nieruchomości rolnej na podstawie tej ustawy nie oznaczało i nie oznacza, że jej granice nie mogą okazać się sporne. (Postanowienie SN z 31. 01.2001 r. III CKN 1037/98, Lex nr 526696). Powyższe poglądy są odzwierciedleniem ugruntowanego na tle przepisów Ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych z 1971 r. orzecznictwa..

Wskazane wyżej wady decydują o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie prowadzone postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego winno uwzględniać wszystkie zasady i gwarancje procesowe, jakie wynikają dla stron z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym, na podstawie tego przepisu orzeczono jak w pkt. l sentencji. Wobec uwzględnienia skargi na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane. O kosztach postępowania poniesionych przez skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. O kosztach dla wyznaczonego dla skarżącego radcy prawnego rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a.