Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 583/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder,, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi T. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.W.T&R Z. T. Z. w Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] grudnia 2019 r., numer [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 2.217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 92 a ust. 1, 3, 7 pkt 2, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.), dalej u.t.d. i lp.10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz.110 ze zm.) dalej u.p.r.d , § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", po rozpatrzeniu odwołania T. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w Z. od decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] września 2019 r. w miejscowości G. na punkcie kontrolnym przy drodze krajowej nr 32 zatrzymano do kontroli 5 – osiowy pojazd członowy składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki D. Pojazdem członowym kierował Pan T. Y. (obywatel Białorusi), który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem maszyn rolniczych umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przewoźnika drogowego Pana T. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] dnia [...] września 2019 r.

Powyższe stanowiło podstawę nałożenia na stronę kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł, z uwagi na dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej o 20%.

Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się do ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz zastosowanych przepisów i wskazał, że strona wykonywała transport drogowy sprzętu rolniczego na podstawie licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Cytując treść definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35 a u.p.r.d. oraz art. 64 ust. 2 ustawy u.p.r.d. organ II instancji podniósł, że podczas kontroli stwierdzono, że pojazd członowy przekraczał dopuszczalną masę całkowitą określoną w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych tj. 40 ton. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statystycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznym [...], które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do dnia [...] maja 2021 r. Miejsce kontroli legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...].03.2021 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

– rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 50,5 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), przekroczenie o 10,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 26,25 %),

– przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Na tej podstawie organ II instancji podniósł, że z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych.

Ponadto każdy z podmiotów odpowiada za czynności do których był zobowiązany. W ocenie organu okolicznością bezsporną było, iż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to że, odpowiada on za przewóz już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Zauważył ponadto, że podstawą do stwierdzenia normatywności, czy nienormatywności pojazdu są wyniki kontroli uzyskane podczas czynności kontrolnych. W tym znaczeniu odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz jest szersza, bowiem odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Jeżeli do odpowiedzialności administracyjnoprawnej został pociągnięty przewoźnik, to może on domagać się od załadowcy naprawienia poniesionej szkody na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2, wykazując, że doszło do nienależytego wykonania czynności ładunkowych. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do przeprowadzania dodatkowego postępowania, w tym przesłuchiwania w charakterze świadka Pana T. J. na okoliczności dokonania załadunku niezgodnie z ustaleniami, wprowadzenia w błąd podmiotu wykonującego przewóz. Odnosząc się do innego zarzutu skarżącego organ II instancji zauważył, że jak wynika z protokołu kontroli nr [...] dnia [...] września 2019 r., kierowca nie wniósł żadnej uwagi, podpisał protokół kontroli. Ponadto okoliczność posiadania przez kierowcę obywatelstwa innego kraju, jak w niniejszym przypadku obywatelstwa Białorusi, nie stanowi okoliczności stanowiącej przeszkodę do przeprowadzenia kontroli i nie powoduje konieczności zapewnienia obecności tłumacza. To strona podjęła decyzję o doborze pracownika posiadającego obywatelstwo innego kraju niż Rzeczpospolita Polska, wykonując przejazd przez terytorium tego kraju, a zatem powinna się spodziewać również i konsekwencji wynikających z tego tytułu w przypadku ograniczonej znajomości języka polskiego w mowie i piśmie przez kierowcę.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie dopatrzył się także przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92 c ust. 1 u.t.d. jednocześnie uznał, że organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z k.p.a.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł T. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy w decyzji organu I instancji, gdy przy prawidłowym rozpoznaniu odwołania organ II instancji winien był uchylić decyzję organu I instancji w całości i umorzyć postępowanie,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 punkt 1 u.t.d. oraz art. 93 ust. 3 u.t.d., polegające na ich niezastosowaniu i ustaleniu odpowiedzialności skarżących za stwierdzone naruszenia, na które skarżący jako przedsiębiorca nie miał wpływu i które nastąpiło w wyniku okoliczności, których nie mógł przewidzieć, pomimo faktu, że ze stanu faktycznego, a w szczególności z wyjaśnień złożonych w piśmie z dnia [...] października 2019r. wynika, że odpowiedzialnym za naruszenie jest podmiot wykonujący czynności ładunkowe,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 78 § 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Pana J. oraz pana Y., gdy przeprowadzenie dowodu pozwoliłoby na ustalenie faktu, że dokonano załadunku niezgodnie z ustaleniami stron i wprowadzono w błąd pracownika skarżącego, co do rzeczywistej wagi załadowanego towaru.

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całości materiału dowodowego w sprawie poprzez brak weryfikacji rzetelności i prawidłowości dokonanego pomiaru, pomimo zastrzeżeń skarżącego wskazanych w wyjaśnieniach z dnia [...] października 2019r. oraz oparcie rozstrzygnięcia na protokole z kontroli przeprowadzone względem kierowcy bez obecności tłumacza.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz utrzymującej w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek tylko dwa zarzuty podniesione w skardze były uzasadnione.

Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. dalej p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej o 20%.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a u.p.r.d stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie natomiast do art. 64 ust. 1 u.p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. W myśl art. 64 ust. 2 u.p.r.d zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II.

Zgodnie natomiast z art. 92 a ust. 1 u.t.d podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 utd, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z:

a. ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony.

b. ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony.

c. ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony,

d. ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony.

Tym samym zakres odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia polegający na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy też nacisków na osie, uzależniony jest od wyników ważenia pojazdu. Z tego też względu wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 237/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).

W przedmiotowej sprawie skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego, zarówno poprzedzającego wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, jaki i w odwołaniu od niej, podnosił zarzut błędnego dokonania ważenia pojazdu, z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do takiego pomiaru wag. Rodziło to w konsekwencji po stronie organu obowiązek pełnego wyjaśnienia zagadnienia prawidłowości dokonania procedury pomiaru pojazdu. Organ I instancji natomiast w zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. na poparcie tezy, że procedura ważenia przebiegała prawidłowo, wskazał jedynie, że wyjaśnienia te są próbą uniknięcia odpowiedzialności za powstałe naruszenia, a to strona nie dochowała należytej staranności w trakcie realizacji przedmiotowego przewozu (str. 5 decyzji organu I instancji). Natomiast organ odwoławczy mimo zarzutu braku weryfikacji rzetelności i prawidłowości dokonanego pomiaru pomimo zastrzeżeń wskazanych w wyjaśnianiach z dnia [...] października 2019 r. w ogóle się do tego nie ustosunkował. Wskazał marginalnie, że kierowca do protokołu kontroli nie wniósł uwag, podpisał protokół kontroli, jak i oświadczenie kierującego pojazdem. Tym samym w ocenie organu II instancji kierowca nie miał żadnych wątpliwości odnośnie procedury pomiaru i uzyskanych wyników (str. 7 decyzji organ II instancji).

Podkreślić należy, że postępowaniu administracyjnym reguły dotyczące czynności ustalania stanu faktycznego, tj. postępowanie wyjaśniające, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w tym zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny. Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami.

Ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 k.p.a. zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami, wprowadzając w pewnym zakresie unormowania odpowiadające legalnej teorii dowodów. W analizowanej sprawie ustalenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisku osi wymagało skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Wskazane przymioty urządzenia pomiarowego powinny jednoznacznie wynikać z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Takim legalnym dowodem w tym zakresie jest – w myśl art. 4 pkt 20 ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140) – świadectwo legalizacji, o którym mowa w art. 4 pkt 13 tej ustawy. Waga samochodowa służąca do kontroli pojazdów w ruchu drogowym oraz służy ochronie bezpieczeństwa powszechnego oraz przy pobieraniu należności budżetowych oraz pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, a więc stanowi przyrząd pomiarowy, który poddawany jest kontroli metrologicznej na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa o miarach. Polega ona na zatwierdzeniu typu oraz legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) konkretnego egzemplarza (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa o miarach). W tym zakresie podzielić należy stanowisko zawarte w wyroku NSA z 18 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1831/17, LEX nr 2727944.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie niesporne jest, że do pomiaru wskazanych parametrów użyto dwóch wag SAW 10C III nr [...] z ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., zaś ważenia dokonano w miejscu, w którym przeprowadzone były pomiary pochylenia terenu z dnia [...].03.2019 r., takie dane znalazły się w zaskarżonych decyzjach.

W aktach sprawy nie ma jednak zarówno wskazanych świadectw legalizacji, ani też opisu technicznego instrukcji obsługi wagi, z którego wynikałoby, czy dokonane przez organy pomiary były prawidłowe.

Natomiast z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym wyroku WSA w Warszawie z dnia 8.09.2020 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 207/20 oraz wyroku z dnia 25.08.2020 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 271/20 wynika, że posługiwanie się specjalistycznym, prawidłowo dobranym sprzętem nie zwalnia organu z dbałości o rzetelne przeprowadzenie czynności pomiarowych, przewidzianych przez producenta. Tylko bowiem takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę. W innym przypadku można powziąć wątpliwość co do tego, czy uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc czy waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru gwarantowanego przez ową deklarację. W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu organy nie ustrzegły się nieprawidłowości, które poddają w wątpliwość prawidłowość uzyskanych pomiarów z powodu postępowania wbrew instrukcji (CBOSA). Jak wskazały Sądy w tych wyrokach – opierając się na instrukcjach, że z instrukcji obsługi wag SAW seria III znajdującej się w aktach sprawy - wagi zastosowane również w rozpoznawanej sprawie - SAW 10C III mogą być wykorzystywane do ustalenia masy całkowitej pojazdu, to jednak w przypadku pojazdu czteroosiowego warunkiem prawidłowego pomiaru, jest użycie czterech par wag, a nie jednej pary tak jak w niniejszej sprawie. Warunek ten znajduje potwierdzenie w jednoznacznej treści instrukcji obsługi wad SAW Seria III w szczególności pkt 6.3.1. Tym samym korzystając tylko z jednej pary wag organ nie miał fizycznej możliwości uzyskania legalizowanego pomiaru masy pojazdu czteroosiowego. Analiza zapisów instrukcji obsługi wag zastosowanych w sprawie, powołanego wyżej pkt.6.3.1.prowadzi do wniosku, że dla pomiaru obciążenia dla osi, należy zastosować jedną parę wag, a przy pomiarze obciążenia dla pojazdu dwuosiowego podczas jednej procedury ważenia lub obciążenia dla grupy osi pojazdu z więcej niż dwoma osiami dla prawidłowego pomiaru należy zastosować dwie pary wag SAW III.Z kolei dla pojazdu dwu lub trzyosiowego podczas jednej procedury ważenia lub obciążenia dla grupy osi pojazdu z więcej niż trzema osiami, przewidziano trzy pary wag. Z powyższego wynika, iż w przypadku pojazdu czteroosiowego o podwójnych osiach zastosowanie znajdzie konfiguracja trzech par wag SAW przewidzianych dla pomiaru obciążenia grupy osi (w niniejszej sprawie podwójnych) dla pojazdów z więcej niż trzema osiami (w niniejszej sprawie czterema).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z oceną, że co do zasady wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) mogły służyć do pomiarów nacisku osi, ale dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Natomiast z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, istotną w sprawie pozostaje możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu w pojeździe pięcioosiowym, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, obszerne rozważania i wnioski organu II instancji w tym zakresie poczynione w zaskarżonej decyzji, nie przystają do podnoszonych zarzutów zawartych zarówno w wyjaśnieniach strony skarżącej z dnia [...].10.2019 r., jak i w odwołaniu, co do nieprawidłowych pomiarów wagą, w sytuacji kiedy producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia.

Organ użył do pomiaru obciążenia osi pojazdu pięcioosiowego, jednej pary wag, a tymczasem ze stosownych przepisów technicznych w postaci instrukcji wynika, iż powinien był zastosować większą konfigurację par wag. Zastosowanie błędnej procedury pomiaru obciążenia osi musi być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. Tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy. Takie stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie i skład orzekający je podziela (NSA w wyrokach: II GSK 2470/17 z dnia 05.09.2019, II GSK 1503/13 z dnia 23 marca 2016r., II GSK 1902/14 z dnia 6 października 2015r., II GSK 1315/13 z dnia 21 października 2014r., II GSK 2027/14 z dnia 8 września 2015r. czy II GSK 1449/14 z dnia 7 lipca 2015r.) W ostatniej z cytowanych spraw NSA wskazał, że w sytuacji, "kiedy wysokość kary pieniężnej za przeładowanie pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwości rzetelność ważenia. Protokół ważenia i załączniki do tego protokołu dokumentujące prawidłowość procesu ważenia (legalizacja użytych wag, protokół pomiaru miejsca ważenia, opis sposobu ważenia zgodny z instrukcją użycia wag) są dokumentami mającymi podstawowe znaczenie dowodowe, a podpisanie protokołu ważenia przez kierowcę nie zwalnia z ich zgromadzenia. W analogicznych kwestiach dokonywania ważenia pojazdów wieloosiowych o liczbie osi większej niż trzy jedną parą wag SAW 10 C o dokładności pomiaru I-III wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt: II GSK 3124/13 oraz z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt: II GSK 1342/14), w których uznał za nieprawidłowy sposób dokonywania ww. pomiarów z wykorzystaniem jednej pary wag tego typu. Tym samym organ nie ustosunkował się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego użycia wag SAW 10C do wyznaczenia masy całkowitej oraz nacisków osi kontrolowanego pięcioosiowego zespołu pojazdów.

Zgromadzony bowiem w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jak i wyjaśnienia organu zawarte w zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na ustalenie kluczowej w sprawie kwestii, dla możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, a mianowicie, czy stwierdzone naruszenie masy rzeczywistej pojazdu i dopuszczalnych norm nacisku osi, zostało ustalone przy użyciu prawidłowych urządzeń.

Podniesione przez Sąd wątpliwości mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wykluczają możliwość analizowania zarzutu 2 i 3 skargi, przy wskazaniu, że zarówno zarzut 1 i 4 jest uzasadniony. Podkreślić bowiem należy, że wykazane nieprawidłowości w pomiarach masy całkowitej oraz obciążenia osi nie gwarantujące prawidłowości wyniku nie mogą stanowić podstawy nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Zasadnie zatem zarzucono organom obu instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia masy całkowitej pojazdu oraz pomiaru obciążenia osi (zarzut 4 skargi) oraz organowi II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a (zarzut 1 skargi).

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę, bowiem na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Brak możliwości uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego o czynność ważenia pojazdu w tej sprawie będzie skutkowało zapewne brakiem podstaw do nałożenia kary z tytułu naruszenia norm regulujących dopuszczalną rzeczywistą masę całkowitą pojazdu skarżącego oraz obciążenia osi, gdyż zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie skarżącemu odpowiedzialności z tego tytułu.

Z tych wszystkich przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1.800 zł, opłata za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł oraz wpis od skargi 400 zł.