Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 927/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej także: "Minister" lub "organ") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] (dalej także: "WS-H U[...]" lub "uczestnik postępowania") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca dr. M. M. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r.

Zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydana została w następującym stanie faktycznym.

W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu [...], jako jednostka naukowa - powołując się na przepis § 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych naukowców (Dz. U. z 2015 r., poz. 1878), złożył do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o przyznanie środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca dr. M. M.

W konkursie rozpatrywanych było 1137 wniosków jednostek naukowych o przyznanie środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca. W postępowaniu konkursowym wniosek został oceniony przez Zespół interdyscyplinarny powołany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zgodnie z zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie powołania Zespołu interdyscyplinarnego do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. Urz. MNiSW z 2015 r., poz. 33). Wspomniany Zespół został poszerzony dodatkowo o grono ekspertów w celu umożliwienia oceny wniosków z dyscyplin, których nie mógł ocenić Zespół ze względu na brak w jego zasadniczym składzie specjalistów z danych dyscyplin.

Podstawowym elementem oceny były kryteria zawarte w przepisie § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r.

W wyniku dokonanej analizy, Zespół ocenił wniosek Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] pozytywnie, przyznając mu 91 punktów na 100 punktów możliwych. Ostatecznie, wniosek WS-H U[...] zajął pozycję [...] na liście rankingowej.

W poszczególnych kryteriach Zespół przyznał wnioskowi WS-H U[...] następujące oceny:

1) Dorobek naukowy kandydata do stypendium - obejmujący w szczególności publikacje w czasopismach naukowych, monografie, udział w projektach badawczych, dorobek w zakresie zastosowań praktycznych badań naukowych lub prac rozwojowych, w tym zgłoszenia patentowe, uzyskane patenty, a także inne formy wdrażania wyników badań naukowych lub prac rozwojowych:

- 25 pkt w skali 0-25 pkt.;

2) Znaczenie prowadzonych badań dla realizacji celów polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa oraz stopień, w jakim prowadzone badania stanowią istotny wkład w rozwój dyscypliny bądź dyscyplin naukowych związanych z obszarami zainteresowań badawczych kandydata do stypendium:

- 25 pkt w skali 0-25 pkt.;

3) Udział kandydata do stypendium w realizacji projektów międzynarodowych, w tym projektów współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej, a także udział w stażach i stypendiach zagranicznych lub udział w upowszechnianiu wiedzy o dziedzictwie narodowym:

- 21 pkt w skali 0-25 pkt.;

4) Inne osiągnięcia kandydata do stypendium, w tym nagrody i wyróżnienia krajowe i zagraniczne:

- 20 pkt w skali 0-25 pkt.

Jeśli chodzi o kryterium pierwsze (Dorobek naukowy kandydata do stypendium), Zespół uznał, że kandydat posiada bogaty dorobek naukowy w zakresie historii starożytnej [...] i północnej [...]. Zespół zauważył, że skarżący jest autorem monografii w języku angielskim wydanej przez prestiżowe wydawnictwo naukowe w N. ([...]) oraz trzynastu artykułów monograficznych w języku angielskim, które opublikował zarówno w czasopiśmie krajowym (o zasięgu międzynarodowym) "[...]", jak i w periodykach wydawanych we W., N. i na W.. Zespół wskazał w opinii, że kandydat zgłoszony przez WS-H U[...] kierował (kieruje) trzema projektami badawczymi finansowanymi przez NCN na temat zagadnień kulturowych i ustrojowych na terenach [...], I. i północnej [...].

Z kolei, jeśli chodzi o kryterium drugie (Znaczenie prowadzonych badań), Zespół uznał, że kandydat do stypendium prowadzi nowatorskie badania nad historią regionów, które są kolebkami cywilizacji, m.in. europejskiej. Zespół stwierdził, że oceniane badania cieszą się uznaniem także międzynarodowym.

Uzasadniając ocenę kryterium trzeciego (Udział kandydata do stypendium w realizacji projektów międzynarodowych, w tym projektów współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej, udział w stażach i stypendiach zagranicznych lub udział w upowszechnianiu wiedzy o dziedzictwie narodowym), Zespół zauważył, że kandydat przebywał na rocznym stypendium Fundacji [...] w L. (dłuższa jego część przypadała na rok 2012). Ponadto, Zespół podniósł, że w ramach grantu NCN, zgłoszony kandydat prowadził kwerendy i konsultacje w [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz badania powierzchniowe na terenie [...]. Zespół uznał jednak, że w porównaniu do osiągnięć innych kandydatów, których dotyczyły zgłoszone wnioski rozpatrywane w ramach tego konkursu, osiągniecia te są niewystarczające do przyznania maksymalnej liczby punktów w tym kryterium.

W uzasadnieniu oceny dotyczącej kryterium czwartego (Inne osiągnięcia kandydata do stypendium, w tym nagrody i wyróżnienia krajowe i zagraniczne) Zespół odnotował, że w okresie 2012-2016 r. kandydat zgłoszony do stypendium wygłosił cztery referaty w języku angielskim i polskim na konferencjach zagranicznych (N.) oraz w Polsce, które organizowane były przez Uniwersytety w W., G., P. i L. Zespół zauważył również, że kandydat jest członkiem Polskiego Towarzystwa Studiów [...] i sekretarzem periodyku "[...]". Zespół wskazał jednak, że ze względu na brak informacji we wniosku o otrzymanych nagrodach i wyróżnieniach, nie mógł przyznać większej liczby punktów w tym kryterium.

Na podstawie dokonanych ocen, Zespół w dniu [...] września 2016 r. sporządził listę wniosków rekomendowanych do finansowania, która została następnie przedstawiona do akceptacji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W wyniku rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - powołując się na przepisy art. 28a ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 2045 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nr [...] odmawiającą przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca dr. M. M.

W uzasadnieniu wydanej decyzji, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - powołując się na ustalenia Zespołu interdyscyplinarnego - wskazał, że ze względu na fakt, iż stypendia skierowane są do najwybitniejszych młodych naukowców, a także mając na względzie ich prestiżowy charakter, organ podjął decyzję o przyznaniu stypendiów 168 najwybitniejszym kandydatom, których wnioski zostały ocenione na co najmniej 95 pkt. Minister uznał, że dorobek kandydata do stypendium zgłoszonego przez WS-H U[...] za bardzo dobry, wyróżniający się na tle innych wniosków złożonych w rozpatrywanym konkursie, jednak - jak wskazał Minister - ze względu na bardzo dużą liczbę wniosków prezentujących wysoki poziom, Minister zdecydował o finansowaniu wyłącznie wniosków, które otrzymały najwyższą punktację. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zdecydował o odmowie finansowania wniosku WS-H U[...].

W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. Dziekan Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...], powołując się na art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, wniósł do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., wskazując, iż odmowa przyznania stypendium naukowego spowodowana została naruszeniem procedury konkursowej oraz nieuwzględnieniem w dokonanej ocenie wszystkich wskazanych we wniosku osiągnięć skarżącego, jako kandydata do stypendium.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia Dziekan Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] wskazał na wstępie, iż ocena wniosku, która dostępna jest w systemie informatycznym [...], mówi o kandydacie W. M., co jest niezgodne ze stanem faktycznym i według WS-H U[...] może świadczyć o tym, iż członkowie Zespołu oceniającego wniosek mogli ocenić przedmiotowy wniosek w sposób niedokładny.

Dziekan Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...], powołując się na kryteria określone w § 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych naukowców - podniósł ponadto, iż w ocenie wniosku pominięto niektóre osiągnięcia kandydata (z okresu ostatnich 4 lat przed zgłoszeniem wniosku) w stosunku do treści wniosku nr rej. [...]). Jednocześnie, Dziekan WS-H U[...] zauważył, że w ramach kryterium nr 3 nie uwzględniono otrzymania w dniu [...] listopada 2012r. doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej [...],[...]. Z kolei, jeśli chodzi o kryterium nr 4, Dziekan WS-H U[...] zarzucił, że pominięto informację o przyjęciu do druku (kolejnych) czterech artykułów w języku angielskim w prestiżowych czasopismach zagranicznych (z list [...] lub [...]) i przedłożeniu do recenzji (kolejnej) jedno autorskiej monografii w języku angielskim w prestiżowym wydawnictwie [...].

W związku z powyższym Dziekan Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] uznał, że zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenie sprawy.

W dniu [...] lutego 2017 r. Zespół Odwoławczy pod przewodnictwem prof. W. W. wydał opinię nr [...], w której - działając na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki oraz § 3 zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 15 września 2014 r. - wyraził opinię rekomendująca utrzymanie w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...].

W uzasadnieniu wydanej opinii Zespół Odwoławczy wskazał, iż po zapoznaniu się z całością akt sprawy nie dostrzegł uchybień procedury konkursowej. Zespół Odwoławczy uznał, że podniesione w odwołaniu argumenty i zastrzeżenia WS-H U[...] nie stanowią podstawy do podważenia oceny dokonanej przez Zespół oceniający wniosek. Zespół Odwoławczy uznał, że zauważona przez WS-H U[...] wadliwa zmiana imienia naukowca w treści oceny wniosku nie miała wpływu na ocenę punktową tego wniosku. Zespół Odwoławczy podniósł ponadto, że informacja o uzyskaniu przez kandydata do stypendium stopnia naukowego doktora była znana Zespołowi oceniającemu wniosek. Jednocześnie, Zespół Odwoławczy stwierdził, że publikacje przyjęte do druku czy zakończone w redakcji nie mogły być brane pod uwagę przy ocenie wniosku, ponieważ naruszyłoby to procedurę konkursową.

W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Dyrektor Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował Dziekana Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] o zakończonym postępowaniu opiniodawczym oraz wskazał na uprawnienia przysługujące przed wydaniem decyzji stronie postępowania na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., w tym na możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w tej sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma.

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący M. M. wskazał, iż pomyłka w danych osobowych wnioskodawcy świadczy o tym, że członkowie Zespołu powołanego do oceny wniosków i wyłonienia kandydatów do stypendium, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, ocenili inny wniosek lub przeczytali wniosek dotyczący skarżącego w sposób niedokładny, co stanowi naruszenie formalne procedury. Ponadto, skarżący uznał, że użyte w opinii Zespołu Odwoławczego nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. wyrażenie "wydaje się" wskazuje, że członkowie Zespołu Odwoławczego nie są pewni stanu faktycznego. Jednocześnie, jak stwierdził skarżący, sformułowanie zawarte w przedmiotowej opinii Zespołu Odwoławczego, że "informacja o uzyskaniu przez wnioskodawcę stopnia naukowego doktora była znana zespołowi oceniającemu" - jest nieprecyzyjne, gdyż przedmiotem zastrzeżenia sformułowanego przez Dziekana WS-H U[...] we wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej sporną decyzją Ministra nie była sama wiedza członków zespołu oceniającego o uzyskaniu stopnia naukowego doktora przez skarżącego na prestiżowej uczelni zagranicznej, lecz na nieuwzględnieniu tego faktu w punktacji zawartej w ocenie wniosku w systemie informatycznym [...]. Skarżący wskazał również, że sporna opinia Zespołu Odwoławczego nie informuje również, w jaki sposób członkowie tego zespołu zweryfikowali stan wiedzy zespołu oceniającego wniosek w momencie podejmowania decyzji, albowiem sam fakt istnienia informacji o uzyskaniu stopnia naukowego doktora we wniosku nie jest tożsamy z wiedzą członków zespołu oceniającego, którzy - jak świadczy pomyłka personalna - niedokładnie przeczytali wniosek złożony przez WS-H U[...]. Skarżący zauważył ponadto, że wniosek z dnia [...] grudnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wspomina o samym fakcie posiadania stopnia naukowego doktora przez skarżącego, lecz o uzyskaniu go na prestiżowej uczelni zagranicznej. Skarżący podniósł, iż [...] corocznie zajmuje wysokie pozycje w międzynarodowych rankingach i nieuwzględnienie go w punktacji może budzić poważne wątpliwości natury merytorycznej. Podsumowując, skarżący zarzucił, iż sporna opinia Zespołu Odwoławczego jest nieprecyzyjna i jako taka powinna być nieuwzględniona przez Ministra, który winien pozytywnie rozpatrzeć wniosek.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca dr. M. M.

W uzasadnieniu decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał, iż podstawowym elementem oceny wniosku dotyczącego kandydata zgłoszonego przez Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu [...] były kryteria zawarte w przepisie § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych naukowców.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zauważył, że Zespół Odwoławczy nie stwierdził uchybień w zakresie zgodności procedury rozpatrywania i przyznawania środków finansowych na finansowanie stypendiów naukowych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki i kryteriami oceny wniosków zawartymi w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców.

Ponadto, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uznał, iż przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy osiągnięcia publikacyjne nie mogły zostać wzięte pod uwagę, ponieważ nie dotyczyły publikacji, lecz przyjęcia do druku oraz przedłożenia do recenzji.

W konsekwencji, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że w wyniku analizy całości gromadzonego materiału dowodowego, podzielił opinię Zespołu Odwoławczego i nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r.

Organ uznał, że ze względu na to, iż informacja o otrzymaniu doktoratu na Uniwersytecie w L. wskazana została we wniosku czterokrotnie (strony: 5, 13, 15 i 17 wniosku WS-H U[...]), Zespół miał możliwość zapoznania się z nią podczas oceny wniosku, zaś niewskazanie tej informacji w opisie kryterium "Udział kandydata w realizacji projektów międzynarodowych ..." nie jest jednoznaczne z nieuwzględnieniem tej informacji w punktacji dla tego kryterium.

Z kolei, jeśli chodzi o wpisanie w treści oceny Zespołu imienia "W.", Minister stwierdził, że owo imię zostało omyłkowo wpisane w uzasadnieniu pierwszego kryterium, w którym przyznano maksymalną liczbę punktów. Zdaniem organu, to potknięcie ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej i nieuzasadnione jest domniemanie, że oceniano inny wniosek lub że zapoznano się z wnioskiem niedokładnie.

Ponadto, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że z uwagi na fakt, iż we wniosku Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] brak informacji o otrzymaniu w ocenianym okresie nagród lub wyróżnień, ocena przyznana przez Zespół w czwartym kryterium nie mogła być wyższa.

Organ nie stwierdził również naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych przy rozpatrywaniu wniosku WS-H U[...] o przyznanie stypendium.

Biorąc powyższe pod uwagę, Minister uznał, że nie znajduje podstaw do zmiany swojej wcześniejszej decyzji odmawiającej przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca.

W piśmie z dnia 17 maja 2017 r. skarżący M. M., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2017 r., a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, skarżący zarzucił, iż Minister, wydając obie sporne decyzje:

1) naruszył przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

a) naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców i § 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 października 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2016 r., poz. 1801) w związku z art. 15 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, a także art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez ograniczenie kontroli instancyjnej do zweryfikowania poprawności decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. przy jednoczesnym zaniechaniu samodzielnego rozpoznania sprawy, a co za tym idzie - ograniczenie podstawy prawnej orzekania do aktu wykonawczego nieobowiązującego w chwili orzekania;

b) naruszył przepisy art. 113 § 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., pomimo błędnego wskazania w niej tożsamości skarżącego, co winno było skutkować uchyleniem decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., jej sprostowaniem lub w ostateczności stwierdzeniem jej nieważności;

c) naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez powierzchowną i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą w szczególności na nieuwzględnieniu w ramach oceny dorobku skarżącego niektórych osiągnięć publikacyjnych oraz faktu otrzymania doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej;

2) naruszył przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisy art. 28a i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - poprzez odmowę przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...] środków finansowych na stypendium naukowe dla skarżącego, jako wybitnego młodego naukowca, pomimo iż zachodziły przesłanki do przyznania tych środków.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła na wstępie, iż - w jej ocenie - nie ulega wątpliwości, że wprawdzie postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane przez Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu [...], który był adresatem obu spornych decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, to jednak skarżący posiada legitymację do zaskarżenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Skarżący uzasadniając swoje stanowisko, odwołał się do dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych ukształtowanego na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), w tym do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1824/13, w którym NSA uznał, że interes prawny skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynika z ochrony tzw. prawa refleksowego, które ma oparcie w art. 187a obowiązującej wówczas ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, które to prawo zostało zagrożone pozostawieniem bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku danej jednostki naukowej, ukierunkowanego na przyznanie skarżącemu omawianych środków finansowych. NSA przesądził jednocześnie, że beneficjentem tego rodzaju środków jest ostatecznie dany student, czy też absolwent, jako autor projektu zgłoszonego do konkursu, a więc w sytuacji, gdy skarżący jest taką osobą, to przysługuje mu legitymacja do zaskarżenia decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Mając na względzie powyższe orzeczenie NSA, a także powołując się na podobny pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1360/14, skarżący stwierdził, iż niewątpliwie posiada interes prawny w kwestionowaniu w niniejszym postępowaniu sądowym spornej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, skarżący stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, albowiem Minister poprzestał na weryfikacji poprawności spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., w szczególności z zastosowaniem regulacji prawnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, bez uwzględnienie nowego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 października 2016 r. Zdaniem skarżącego, obowiązek takiego powtórnego samodzielnego rozpoznania sprawy wynika nie tylko z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, lecz także z faktu, iż racjonalny ustawodawca w żaden sposób nie ograniczył w ustawie o zasadach finansowania nauki zakresu dopuszczalnych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ ponownie rozpatrujący sprawę. Z kolei obowiązek stosowania cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 października 2016 r. wynika, zdaniem skarżącego, z brzmienia jego § 6, przy równoczesnym braku jakichkolwiek przepisów intertemporalnych dotyczących postępowań będących w toku. Tym samym, skarżący uznał, że ze względu na naruszenie kluczowej zasady dwuinstancyjności postępowania oraz istniejące ryzyko oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra wyłącznie na przepisach rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r., które nie obowiązywało już w chwili wydawania zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., zachodzi podstawa do sformułowania zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. i jej uchylenia.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów art. 113 § 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., skarżący zauważył, że o ile Minister traktuje ten błąd, jako oczywistą omyłkę pisarską, która nie miała wpływu na sporne rozstrzygnięcie, o tyle - zdaniem zarówno WS-H U[...], jako uczestnika oraz skarżącego - błąd polegający na mylnym wskazaniu imienia, traktować trzeba jako błąd polegający na zaadresowaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. do osoby niebędącej stroną, co w konsekwencji winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności lub ewentualnie uznaniem jako istotnego naruszenia obowiązującej procedury. Skarżący podniósł ponadto, że Minister, pomimo świadomości zaistnienia przedmiotowego błędu, nie skorzystał ze służącej mu - na mocy art. 113 § 1 k.p.a. - możliwości jego sprostowania. Tym samym, zdaniem skarżącego, należałoby uznać, iż argumentacja organu odwołująca się do tezy o oczywistej omyłce pisarskiej jest jedynie zabiegiem procesowym i nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegający na powierzchownej i błędnej zarazem ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący zarzucił w szczególności, iż Minister nie uwzględnił, w ramach oceny dorobku skarżącego, niektórych osiągnięć publikacyjnych oraz faktu otrzymania doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej. Zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się z tezą organu, iż pomijalne znaczenie mają cztery publikacje skarżącego skierowane do druku. Skarżący stwierdził, iż skierowanie do druku jest równoznaczne z pozytywnym przejściem procesu recenzji, a więc - w jego ocenie - przedmiotowe publikacje mają określoną wartość naukową. Tym samym, skarżący uznał, że owe publikacje powinny zostać uwzględnione przy ocenie wniosku WS-H U[...], co z niezrozumiałych dla strony przyczyn nie nastąpiło. Skarżący zgodził się także z Wydziałem Socjologiczno-Historycznym Uniwersytetu [...], iż organ niezasadnie pominął również kwestię uzyskania przez skarżącego doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej. Według strony skarżącej, z obu spornych decyzji Ministra nie wynika w sposób jednoznaczny, w jaki sposób fakt uzyskania przez skarżącego wspomnianego doktoratu przełożył się na dokonaną ocenę wniosku Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...].

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżący stwierdził, że naruszenie przepisów art. 28a i art. 13 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki jest konsekwencją wskazanego powyżej naruszenia norm prawa procesowego, albowiem gdyby wniosek uczestnika (WS-H U[...]) został rozpoznany zgodnie z obowiązującymi procedurami oraz z prawidłowym uwzględnieniem wszelkich okoliczności sprawy, to Minister nie miałby podstaw do wydania decyzji odmownej. Tymczasem, jak stwierdził skarżący, przedstawione uchybienia, których dopuścił się organ, doprowadziły w konsekwencji do wydania przez Ministra błędnych merytorycznie decyzji, które powinny zostać uchylone.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na zarzuty skargi, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez ograniczenie kontroli instancyjnej do zweryfikowania poprawności decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. przy równoczesnym zaniechaniu samodzielnego rozpoznania sprawy. Minister zauważył, że wnioski rozpatrywane w ramach 11 edycji konkursu, w tym wniosek WS-H U[...] dotyczący skarżącego M. M., były rozpatrywane w oparciu o rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców. Minister wskazał, że w opinii Zespołu Odwoławczego powołanego Zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2014 r. nie zaszła konieczność skierowania wniosku do ponownej oceny merytorycznej. W związku z powyższym, Minister uznał, że skoro Zespół Odwoławczy wyraził opinię o zasadności utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznania stypendium, nie było podstaw do skierowania wniosku do ponownego rozpatrzenia przez Ministra. Organ zaznaczył jednak, że nawet, gdyby Zespół Odwoławczy wyraził opinię o zasadności skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia, Minister i tak zastosowałby cyt. rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r., które obowiązywało podczas rozpatrywania wniosków złożonych w 11 edycji konkursu. W tej sytuacji, Minister uznał, że nie można mówić o zaniechaniu przez organ samodzielnego rozpoznania sprawy przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 października 2016 r.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów postępowania - poprzez utrzymanie w mocy spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., pomimo błędnego wskazania w niej tożsamości skarżącego, Minister stwierdził, że sporna decyzja nie zawiera żadnego błędu, zwłaszcza w odniesieniu do tożsamości kandydata do stypendium. Organ zauważył, że wspomniany błąd wystąpił tylko w uzasadnieniu oceny pierwszego kryterium w formularzu oceny wniosku, gdzie osoba oceniająca wpisała "dr W. M.", przyznając w tym kryterium maksymalną możliwą do uzyskania liczbę punktów. Minister dodał jednocześnie, iż w 11 edycji konkursu nie został złożony inny wniosek dotyczący kandydata o nazwisku "M.", a więc nie zachodzi obawa, że osoba oceniająca wniosek oceniała dorobek innego kandydata. W konsekwencji, organ stwierdził, że wpisanie innego imienia miało charakter oczywistego błędu pisarskiego, niemającego w żadnym stopniu negatywnego wpływu na ocenę wniosku. Zdaniem organu, w żadnym razie nie można uznać, że powyższy błąd stanowi wadę polegającą na skierowaniu decyzji dnia [...] grudnia 2016 r. do osoby niebędącej stroną postępowania, albowiem adresatem decyzji nie był kandydat, lecz WS-H U[...], a ponadto w decyzji tej określono prawidłowo tożsamość kandydata. W związku z tym, organ uznał, że niezasadny jest również zarzut dotyczący nieskorzystania przez organ z możliwości sprostowania błędu, skoro we wspomnianej decyzji nie było niczego do sprostowania. W konsekwencji, Minister uznał, że nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. dotknięta była wadą nieważności.

Odnosząc się do zarzutu powierzchownej i błędnej oceny wniosku, polegającej na pominięciu czterech publikacji przyjętych do druku oraz otrzymania przez skarżącego doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej. Minister stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny, albowiem Zespół interdyscyplinarny oceniający wnioski zgłoszone do 11 edycji konkursu ustalił na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2016 r., że - podobnie, jak we wcześniejszych edycjach konkursu - będzie brał pod uwagę tylko te prace, które ukazały się drukiem. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie można uznać, że Zespół pominął w ocenie cztery publikacje o statusie "przyjęte do druku", gdyż przedmiotowe publikacje nie były w ogóle brane pod uwagę podczas oceny wniosku. Minister nie zgodził się również z zarzutem, iż Zespół procedował wniosek w sposób niestaranny, gdyż publikacje posiadające status "przygotowanych do druku" nie były brane pod uwagę przy ocenie wszystkich wniosków w ramach 11 edycji konkursu. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że nie można również zgodzić się z zarzutem, iż Zespół podczas oceny wniosku dotyczącego skarżącego pominął fakt otrzymania przez niego doktoratu na prestiżowej uczelni zagranicznej. Organ zauważył bowiem, że informacje o tym fakcie znajdują się w czterech miejscach wniosku (na stronach 5, 13, 15 i 17) w postaci jednozdaniowej. W konsekwencji, Minister stwierdził, że trudno jest uznać, że Zespół dostrzegł tylko część informacji zawartej w takiej postaci, a więc, że dostrzegł tylko fakt otrzymania doktoratu, nie uwzględniając informacji o tym, gdzie został uzyskany ów doktorat, tym bardziej, że Zespół docenił fakt, iż monografia powstała na bazie rozprawy doktorskiej została wydana przez prestiżowe wydawnictwo naukowe w N. ([...]). Minister zaznaczył jednocześnie, że w kryteriach oceny i punktacji nie przewidziano przyznania punktów za fakt uzyskania doktoratu na uczelni zagranicznej, niemniej - jak podniósł Minister - Zespół uwzględnił między innymi ten fakt, przyznając w kryterium pierwszym oceny wniosku maksymalną liczbę punktów, Ponadto, organ uznał, że bezpodstawny jest zarzut pominięcia tego faktu, postawiony z powodu niewymienienia go explicite w uzasadnieniu formularza oceny, gdyż - zdaniem organu - tak rozumując, uzasadnienia ocen musiałyby zawierać wszystkie informacje podane we wniosku, z obawy przed przypuszczeniem, że któraś z nich nie została zauważona i doceniona. Według organu, prowadziłoby to do oczywistego absurdu.

Ustosunkowując się do zarzutu odmowy finansowania stypendium pomimo, że zachodziły przesłanki do jego przyznania, Minister zauważył, że wprawdzie Zespół interdyscyplinarny ocenił wniosek pozytywnie, przyznając mu 91 punktów na 100 możliwych do uzyskania i umieścił go na [...] pozycji listy rankingowej, to jednak - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki – to Minister, a nie Zespół, rozstrzyga w sprawie przyznania stypendiów w drodze decyzji na podstawie złożonych wniosków, po zasięgnięciu opinii właściwego zespołu. Organ podkreślił, że do zadań Zespołu należy ocena wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców oraz przedstawienie Ministrowi listy wniosków rekomendowanych do przyznania stypendium. Organ podniósł jednocześnie, że przepis art. 28a ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister, a nie Zespół, przyznaje na podstawie złożonych wniosków stypendia dla wybitnych młodych naukowców. Organ wskazał, że w omawianej sprawie Zespół wyraził pozytywną opinię co możliwości finansowania stypendium, jednak Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego skorzystał ze swojego prawa i zdecydował o przyznaniu stypendiów tylko najlepiej ocenionym kandydatom. Organ wskazał, że uzasadnienie tego rozstrzygnięcia Minister podał w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., a więc nie można twierdzić, że odmówiono finansowania stypendium pomimo, że zachodziły do tego przesłanki. Organ wyraźnie podkreślił, że sam fakt wystąpienia z wnioskiem o przyznanie stypendium dla wybitnych młodych naukowców, ani też pozytywna opinia Zespołu interdyscyplinarnego nie przesądza, że kandydat jest wybitnych naukowcem, który powinien to stypendium otrzymać, albowiem mogą w danym konkursie być zgłoszone kandydatury ze znacznie większym dorobkiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca - narusza obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji, dlaczego uznał, że - pomimo pozytywnej opinii Zespołu interdyscyplinarnego oceniającego wniosek zgłoszony do konkursu przez Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu [...] - osiągnięcia i dorobek naukowy skarżącego M. M. nie były wystarczające do uzyskania stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca.

Według Sądu, naruszenie wspomnianych przepisów było konsekwencją przede wszystkim braku podjęcia jakiejkolwiek próby wykazania przez Ministra w sposób należyty, a więc dający możliwość sądowej weryfikacji, jakie dokładnie przesłanki (obiektywne kryteria) dodatkowej gradacji osiągnieć naukowych organ ten wziął pod uwagę, przyjmując, że - pomimo, iż dorobek naukowy skarżącego M. M. był "(...) bardzo dobry, wyróżniający się na tle innych wniosków złożonych w konkursie" - wniosek złożony przez Wydział Socjologiczno-Historyczny Uniwersytetu [...] nie mógł jednak zostać pozytywnie uwzględniony przez organ.

Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej istotnego uchybienia, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - odmawiając przyznania wskazanej powyżej jednostce naukowej środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek przyznania stypendium naukowego dla wybitnych młodych naukowców, o którym mowa w przepisie art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

Tym samym, Sąd stwierdził, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych na wskazane wyżej stypendium naukowe - dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r.

Przechodząc do oceny spornych rozstrzygnięć Ministra, na wstępie, warto zauważyć, że przepis art. 5 pkt 11a ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki stanowi, iż środki finansowe na naukę przeznacza się na stypendia naukowe dla wybitnych młodych naukowców.

W świetle przepisu art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, w sprawie finansowania zadań określonych w art. 5 pkt 4, 6-10b i 11a, Minister rozstrzyga, w drodze decyzji, na podstawie wniosków złożonych przez uprawnione podmioty, po zasięgnięciu opinii właściwego zespołu.

Zgodnie z art. 28a ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, Minister przyznaje corocznie, na podstawie złożonych wniosków, stypendia naukowe dla wybitnych młodych naukowców zatrudnionych w jednostkach naukowych. Stypendia przyznaje się na okres nie dłuższy niż 3 lata, w wysokości miesięcznej nieprzekraczającej minimalnej miesięcznej stawki wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla stanowiska profesora zwyczajnego zatrudnionego w uczelni publicznej.

Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, w tym tryb oceny wniosków o przyznanie stypendium, oraz szczegółowy zakres informacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium określa obecnie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 października 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2016 r., poz. 1801). W niniejszej sprawie zastosowanie miało poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych naukowców (Dz. U. z 2015 r., poz. 1878), które w swej zasadniczej, istotnej treści nie odbiegało od regulacji zawartych w powołanym wyżej rozporządzeniu z 2016 r.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r., minister właściwy do spraw nauki, przyznaje corocznie w drodze konkursu środki finansowe na finansowanie stypendiów na podstawie wniosków zawierających informacje, których szczegółowy zakres określa załącznik do rozporządzenia.

Z kolei, jak stanowi przepis § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia z 2015 r., do oceny wniosków i wyłonienia kandydatów do stypendium minister powołuje zespół, o którym mowa w art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, składający się ze specjalistów reprezentujących obszary wiedzy wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065).

Zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia z 2015 r., przy ocenie wniosków zespół bierze pod uwagę osiągnięcia kandydata w okresie ostatnich 4 lat przed zgłoszeniem wniosku, przy czym do tego okresu nie wlicza się przerwy w działalności badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 28a ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, trwającej łącznie nie dłużej niż 2 lata.

Przepis § 4 ust. 3 omawianego aktu wykonawczego stanowi, iż zespół ocenia wnioski, uwzględniając następujące kryteria:

1) dorobek naukowy kandydata do stypendium, obejmujący w szczególności publikacje w czasopismach naukowych, monografie, udział w projektach badawczych, dorobek w zakresie zastosowań praktycznych badań naukowych lub prac rozwojowych, w tym zgłoszenia patentowe, uzyskane patenty, a także inne formy wdrażania wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;

2) znaczenie prowadzonych badań dla realizacji celów polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa oraz stopień, w jakim prowadzone badania stanowią istotny wkład w rozwój dyscypliny bądź dyscyplin naukowych, związanych z obszarami zainteresowań badawczych kandydata do stypendium;

3) udział kandydata do stypendium w realizacji projektów międzynarodowych, w tym projektów współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej, udział w stażach i stypendiach zagranicznych lub udział w upowszechnianiu wiedzy o dziedzictwie narodowym;

4) inne osiągnięcia kandydata do stypendium, w tym nagrody i wyróżnienia krajowe i zagraniczne.

Zgodnie z § 4 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r., zespół po przeprowadzeniu oceny wniosków dokonywanej w poszczególnych obszarach wiedzy przedstawia ministrowi listę wniosków rekomendowanych do przyznania stypendium ze wskazaniem jego miesięcznej wysokości oraz okresu, na który przyznaje się stypendium.

Mając na uwadze treść zarówno powołanych wyżej przepisów ustawowych, jak i brzmienie regulacji wskazanego powyżej rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. uznać należy, iż decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ma charakter uznaniowy. Przesądza o tym fakt, iż poza spełnieniem kryteriów o charakterze ostrym, wymienionych w cyt. rozporządzeniu, młody naukowiec przedstawiony we wniosku złożonym przez jednostkę naukową ubiegającą się o stypendium, musi również spełnić kryterium o charakterze ocennym, za które uznać należy legitymowanie się stosownymi dorobkiem naukowym i innymi osiągnięciami naukowymi.

Nie ulega wątpliwości, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych, w związku z wydawaniem decyzji o charakterze uznaniowym, na Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego ciąży obowiązek szczególnie starannego sporządzenia ich uzasadnienia, zwłaszcza decyzji dla strony negatywnych. Dlatego ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego (przekroczenia granic tego uznania), obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego, aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.

Warto zauważyć, że na uznaniowy charakter decyzji przyznającej stypendia, wydanych w oparciu o przepisy zarówno ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i ustawy o zasadach finansowania nauki, wielokrotnie wskazywało orzecznictwo sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2007 r., sygn. I OSK 2032/06, czy też wyroki WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. I SA/Wa 1201/08, z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. I SA/Wa 890/08 oraz z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 958/07).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 369/12 (publik. LEX nr 1264785), podkreślił, iż cyt.: "Jeżeli przyznane ministrowi w budżecie środki finansowe na stypendia "naukowe" są zbyt małe, żeby takie stypendium otrzymał każdy student, który spełni przesłanki wskazane w art. 181 ust. 2 p.sz.w., organ musi dokonać dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych wnioskodawców, ponieważ może przyznać tylko tyle stypendiów, na ile pozwalają mu posiadane fundusze. Niemniej jednak, gradacja ta powinna być dokonana wedle jednakowych, możliwie maksymalnie zobiektywizowanych i wiadomych dla stron postępowania kryteriów, tak aby każdy z ubiegających się o stypendium mógł ocenić, czy zastosowana wobec niego punktacja opiera się na tych samych wskaźnikach, wedle których ustalono pozycję rankingową innych studentów ubiegających się o stypendium za osiągnięcia w nauce. W rezultacie uzasadnienie decyzji uznaniowej musi być na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego".

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż wskazany powyżej przepis art. 28a ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki wprawdzie statuuje wyłączną kompetencję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie przyznawania stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców, jednakże kompetencja ta nie oznacza zupełnej dowolności w tym względzie. Na Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego ciąży bowiem obowiązek szczególnej dbałości o dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji, a czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono.

Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę, bądź sąd administracyjny, prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości samej decyzji. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji czyni zawarte w niej rozstrzygnięcie dowolnym, wskazując przez to na jego arbitralny charakter. Właściwe uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie w przypadku, gdy organ odmawia przyznania stronie określonego prawa.

W tej sytuacji, uznać należy, że Minister, jako organ prowadzący postępowanie w sprawie o przyznanie środków stypendialnych, obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności - stosownie do art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero ustalone w takich warunkach fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także odnieść się do podniesionych w sprawie zarzutów.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego może odmówić przyznania środków finansowych na pomoc stypendialną dla wybitnych młodych naukowców, jednakże, jeśli odmawia, to powody odmowy muszą zostać szczegółowo wskazane i omówione w motywach jego decyzji.

Zdaniem Sądu, konieczność szczególnie starannego uzasadnienia decyzji ma zwłaszcza znaczenie w postępowaniach tego typu, jak analizowane w niniejszej sprawie, a więc w sytuacji, gdy decyzja rozstrzyga o rozdzieleniu określonego dobra, względnie deficytowego (puli stypendiów), pomiędzy konkurujące o nie strony. Zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie wydawane w sprawie zależy w tego typu postępowaniach nie tylko od treści samego wniosku złożonego przez stronę, ale także od tego, jak jego ocena przez organ wypada na tle wszystkich innych wniosków w danej turze (roku) rozdzielania stypendium. Przekłada się to na rolę uzasadnienia decyzji w tego typu sprawach, w szczególności w aspekcie rozumienia przez organ nieostrych materialnoprawnych kryteriów oceny wniosku strony, które musi być jej przedstawione.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę uznał, że w rozpoznawanej sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie uczynił zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego, realnego, przekonującego uzasadnienia decyzji, godząc tym samym w dyspozycję przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Z przepisów tych wynika, że organ administracji, działając na podstawie przepisów prawa i stojąc na straży praworządności, ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, a także prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (co wyrażać ma się m.in. w ich należytym i wyczerpującym informowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz w udzielaniu stronom wskazówek w tym zakresie), wyjaśniając stronie postępowania zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, co w szczególności zobowiązany jest uczynić w wyczerpującym uzasadnieniu faktycznym i prawnym podejmowanej w sprawie decyzji administracyjnej.

W ocenie Sądu, z uzasadnień obu spornych decyzji Ministra nie wynika, dlaczego przedmiotowy wniosek Wydziału Socjologiczno-Historycznego Uniwersytetu [...] o przyznanie stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca uzyskał 91 punktów na 100 możliwych. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie, a nie wyjaśniając jej w decyzji, organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a.

Należy zauważyć, że ani Zespół Interdyscyplinarny powołany do oceny wniosków, ani Zespół Odwoławczy, ani sam Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie uzasadnili w jakikolwiek sposób, dlaczego poziom prowadzonych badań naukowych skarżącego M. M., jego dotychczasowy dorobek naukowy, stopień, w jakim prowadzone przez niego badania stanowią wkład w rozwój dyscypliny naukowej, czy też udział w realizacji projektów międzynarodowych - zostały ocenione na 91 punktów. Czyni to dokonaną w sprawie ocenę arbitralną. W konsekwencji, zarówno adresat decyzji (WS-H U[...]), jak i sam skarżący, nie są w stanie w żaden sposób ustalić, co sprawiło, że przedstawiony we wniosku dorobek naukowy został tak, a nie inaczej, oceniony, tym bardziej, że - jak czytamy w uzasadnieniu spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. - dorobek naukowy skarżącego był "(...) bardzo dobry, wyróżniający się na tle innych wniosków złożonych w konkursie".

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra z dnia [...] grudnia 2016 r. nie posiadają również jednoznacznego wskazania, czego zabrakło w dorobku naukowym skarżącego, aby został on oceniony wyżej - większą ilością punktów.

Sąd przyjmuje, że o ile masowy charakter wydawanych rozstrzygnięć może być argumentem za bardziej zwięzłym uzasadnieniem decyzji wydanej przez Ministra w pierwszej instancji, o tyle - według Sądu - brak jest racjonalnych argumentów, które przemawiałyby za odstąpieniem od konieczności dogłębnego przeanalizowania materiału dowodowego i wyczerpującego uzasadnienia oceny dorobku naukowego, dokonywanej w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak szczególnie wnikliwej analizy przez organ materiału dowodowego w sprawie narusza art. 77 § 1 k.p.a.

Warto zauważyć jednocześnie, że porównanie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] z jego decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w sposób dobitny uwidacznia, że wydając decyzję na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w istocie organ ograniczył się - po ponownej ocenie dorobku skarżącego - do powtórzenia treści swojej wcześniejszej decyzji. Zdaniem Sądu, świadczyć to może o pozorności działania organu, godzącej w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Tymczasem, w świetle przepisów art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., Minister miał obowiązek odnieść się do zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów i argumentacji, czego w sprawie nie uczynił, naruszając tym samym przywołane normy.

Nie sposób nie zauważyć również, że Minister w motywach zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. wskazuje, że Zespół Odwoławczy nie stwierdził uchybień w zakresie zgodności procedury rozpatrywania i przyznawania środków na finansowanie stypendiów naukowych z przepisami ustawy o zasadach finansowania nauki i kryteriami oceny wniosków, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania stypendiów naukowych dla wybitnych naukowców. Uzasadnienie tej decyzji nie zawiera jednak oceny osiągnięć naukowych, dokonywanej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który jest przecież organem wydającym decyzję (organem nie jest Zespół Interdyscyplinarny ani Zespół Odwoławczy), jak również nie wiadomo w świetle decyzji, dlaczego dorobek naukowy - wymieniony we wniosku - nie stanowi dorobku dającego podstawę do przyznania środków finansowych, co jest zagadnieniem kluczowym dla rozstrzyganej sprawy.

Zdaniem Sądu, Minister w decyzji wydawanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany był do zindywidualizowanego odniesienia się do poszczególnych elementów dorobku naukowego skarżącego, a następnie precyzyjnego wyjaśnienia, dlaczego - w ocenie organu - dorobek ten zasługuje na przyznaną ilość punktów. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego miał możliwość wyraźnego określenia, jakich informacji oczekuje od Zespołu Odwoławczego, i co w dorobku naukowym zainteresowanego uznaje za godne premiowania odpowiednią ilością punktów, a czego w tym dorobku nie premiuje punktowo.

W istocie, jak wynika z uzasadnienia obu spornych decyzji, Minister w całości oparł się w sprawie - wydając rozstrzygnięcie w sprawie odmowy przyznania środków finansowych na stypendium - na ocenie wniosku skarżącego dokonanej przez Zespół interdyscyplinarny powołany do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendiów naukowych dla wybitnych młodych naukowców. Jak wynika z uzasadnień obu spornych decyzji organu, wiodącą rolę przy ich wydawaniu miała ocena wniosku WS-H U[...] dokonana przez Zespól Interdyscyplinarny oraz Zespół Odwoławczy. To Zespół Interdyscyplinarny ustalił punktację na poziomie 91 punktów, która została zaakceptowana przez Zespół Odwoławczy po uzyskaniu rozszerzonego uzasadnienia oceny merytorycznej wniosku.

Mając powyższe na względzie, po pierwsze, dostrzec należy, że wspomniane zespoły są wyłącznie organami doradczymi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wykonującymi zadania poruczone przepisami cyt. ustawy i rozporządzenia. Można nawet pokusić się o postawienie tezy, że analiza przyjętych rozwiązań normatywnych w stosunku do przepisów k.p.a. świadczy o tym, że oba wspomniane wyżej zespoły są zespołami ekspertów posiadających wiadomości specjalne, którzy powinni być traktowani na gruncie prowadzonego postępowania podobnie do biegłych, o których mowa w art. 84 k.p.a. Ich ocena nie może jednak zastępować oceny organu, który nie jest bezwzględnie związany przedłożonym przez Zespół rankingiem. W innym bowiem przypadku, Minister nie mógłby zmienić wydanej przez siebie decyzji w postępowaniu odwoławczym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co godziłoby w normę prawną wyrażoną w art. 78 Konstytucji RP i art. 15 k.p.a., jak również wydać decyzji o przyznaniu stypendium po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, co z kolei naruszałoby prawo jednostki do skutecznej drogi sądowej (vide: art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP).

W tej sytuacji, uznać należy, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, korzystając z rankingu wniosków i ich uszeregowania, powinien zatem dokonać własnej weryfikacji wniosku w kontekście przedłożonej przez Zespół jego oceny, gdyż to Minister - a nie Zespół interdyscyplinarny, czy też Zespół Odwoławczy - stosownie do art. 28a ustawy o zasadach finansowania nauki, prowadzi postępowanie i wydaje decyzję w sprawie.

Tymczasem, według Sądu, analiza treści uzasadnień wydanych przez Ministra decyzji wskazuje, że organ ten uchybił obowiązkowi sformułowania własnej oceny w kontekście przyznanej punktacji.

Przedstawione wyżej uchybienia rzutują na legalność podjętych w sprawie decyzji, stwarzając podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Organ dopuścił się w sprawie licznych nieprawidłowości w aspekcie proceduralnym. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone pobieżnie. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie przedstawiają argumentacji organu w odniesieniu do ocenianego dorobku naukowego skarżącego, w szczególności nie określają, dlaczego Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dany sposób ocenił dorobek M. M., w tym pozbawione są szczegółowego odniesienia się do konkretnych, przedstawionych przez niego osiągnięć.

Ponadto, zaskarżona decyzja nie zawiera odniesienia się do zarzutów i uwag podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wady te uniemożliwiają Sądowi analizę zastosowania przez organ przepisów materialnoprawnych w sprawie, gdyż dokonana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ich subsumpcja nie jest możliwa do prześledzenia na podstawie uzasadnień wydanych w niej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie decyzji powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę oraz Sąd prawidłowości toku rozumowania organu ją wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia, co jest szczególnie istotne przy ocenie decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu zakresu uznania administracyjnego.

W oparciu o ustalone kryteria organ powinien wykazać, dlaczego osiągnięcia danej osoby nie były wystarczające do uzyskania stypendium naukowego dla wybitnego młodego naukowca, ale nie tylko przez podanie przyznanych punktów za poszczególne osiągnięcia, ale też wyjaśnienie, dlaczego przyznał taką, a nie inną ilość punktów oraz dlaczego innym dokonaniom kandydata odmówił waloru wybitnego osiągnięcia naukowego. Jednocześnie, uznać należy, że Minister nie wskazał obiektywnych kryteriów dodatkowej gradacji osiągnieć naukowych, ograniczając się w uzasadnieniu spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. do bardzo lakonicznego w swej treści wskazania, że mając na względzie prestiżowy charakter przyznawanych stypendiów, podjął decyzję o przyznaniu stypendiów 168 "najwybitniejszym kandydatom, których wnioski zostały ocenione na co najmniej 95 pkt".

Jeżeli, zdaniem organu, przedstawione przez WS-H U[...] osiągnięcia skarżącego naukowca w świetle przyjętych kryteriów okazały się niewystarczające, niezbędne było dokonanie w tym zakresie szczegółowych ustaleń oraz przede wszystkim wyjaśnienie w uzasadnieniu zarówno wnioskującej jednostce naukowej, jak i stronie skarżącej zasadności przesłanek, którymi przy załatwianiu jej sprawy kierował się organ. W przeciwnym razie, tak jak w niniejszej sprawie, zasadnie skarżący może postrzegać rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji Ministra, jako krzywdzące jego osobę.

W ocenie Sądu, w aktach administracyjnych sprawy brak jest stworzonego przez organ, na użytek postępowania o przyznanie stypendium naukowego dla wybitnych naukowców za osiągnięcia w nauce, dokumentu określającego skalę punktacji danego dokonania, czy też osiągnięcia (przecież jak zapewniał organ w uzasadnieniu decyzji stosował do oceny wszystkich wniosków o przyznanie stypendium te same kryteria punktacji) oraz protokołu odrębnej dla każdego zainteresowanego dokumentacji, dotyczącej oceny jego dokonań i uzasadnienia przyznania mu za dane osiągnięcie określonej liczby punktów. Są one niezbędne dla dokonania kontroli przez sąd administracyjny procesu wyłaniania najlepszych kandydatów w drodze uznania administracyjnego.

Skoro organ wybrał, wskazany przez siebie w uzasadnieniu decyzji, sposób wyłaniania najlepszych kandydatów (z grona kandydatów spełniających kryteria ustawowe i kryteria zawarte w rozporządzeniu) poprzez szczegółową punktację poszczególnych dokonań danego kandydata, to powinien ustalone w taki sposób dodatkowe zasady podać do wiadomości zainteresowanych i nadto w uzasadnieniu decyzji szczegółowo uzasadnić przyczyny przyznania za konkretne osiągnięcia kandydata określonych punktów. Powołanie się jedynie na liczbę punktów nie stanowi uzasadnienia uznania administracyjnego.

Uzasadnienia obu spornych decyzji, mimo wskazania zasad wyłaniania najlepszych kandydatów, zawiera zbyt mało odniesień co do przyczyn przyznania skarżącemu konkretnych punktów za dane dokonanie.

Dochowanie powyżej wskazanych wymogów jest warunkiem niezbędnym do dokonania oceny, czy odmawiając przyznania stypendium skarżącemu, który w świetle materiału dowodowego legitymuje się osiągnięciami naukowymi, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w uzasadnieniu decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego brakuje w szczególności wyjaśnienia przyjętej skali, wedle której dokonano punktacji danego dokonania czy osiągnięcia skarżącego.

Sąd ma oczywiście pełną świadomość tego, że z uwagi na dużą różnorodność przedstawianych przez kandydatów osiągnięć z różnych dziedzin nauki, niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej listy osiągnięć i aktywności naukowej kandydatów na stypendium naukowe dla młodych naukowców, a tym samym przedstawienie bardziej szczegółowego "klucza" oceny, opisującego, ile dokładnie punktów jest przyznawanych za konkretną działalność naukową.

Niemniej, nie można zapominać, że w demokratycznym państwie prawnym (vide: art. 2 Konstytucji RP) pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Zatem, organ może odmówić uwzględnienia wniosku strony, jeżeli: 1) wykracza to poza faktyczne możliwości organu, np. z powodu braku przeznaczonych na ten cel pieniędzy, albo 2) pozostaje to w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę. Przy tym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych musi być wykazane w uzasadnieniu decyzji odmownej. W konsekwencji stworzenie takiego szczegółowego "klucza" nie tylko nie oznaczałoby mechanicznego przyznawania punktów, ale też pozwoliłoby na racjonalne rozstrzygnięcie sprawy w ramach przyznanego ustawą uznania administracyjnego.

Powyższego warunku uzasadnienia obu spornych decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie spełniają, z uwagi na fakt, iż nie wyjaśniają, dlaczego osiągnięcia naukowe skarżącego otrzymały taką, a nie inną wartość punktową.

W konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, Sąd uznał, iż organ administracji publicznej - odmawiając przyznania Wydziałowi Socjologiczno-Historycznemu Uniwersytetu [...], jako wnioskującej jednostce naukowej, środków finansowych na stypendium naukowe dla wybitnego młodego naukowca - nie dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek przyznania środków na wspomniane stypendium naukowe, o którym mowa w przepisie art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, przez co naruszył w sposób ewidentny zarówno zasadę praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Sąd uznał, że uzasadniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. w sposób bardzo ogólnikowy, bez bliższej analizy występowania wszystkich przesłanek koniecznych do przyjęcia tezy, iż nie zostały spełnione przesłanki przyznania wspomnianego stypendium, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dopuścił się ewidentnego naruszenia normy prawnej przewidzianej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając obie sporne decyzje, Minister dopuścił się jednocześnie naruszenia obowiązującej w prawie administracyjnym, zharmonizowanej z Konstytucją RP, ogólnej zasady, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję lub inny akt z zakresu administracji publicznej nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83).

W ocenie Sądu, należy pamiętać o tym, iż przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP. W niniejszej sprawie, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uchybił niestety temu obowiązkowi.

Mając na względzie to, iż w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - stosownie do art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. - uznał zatem, że ponownie rozpoznając sprawę organ ten zobowiązany będzie zastosować się do przedstawionych wytycznych ujętych w niniejszym wyroku, usuwając wytknięte braki formalne. Zdaniem Sądu, podkreślić należy wyraźnie, iż w uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister nie jest wprawdzie zobowiązany do szczegółowego podania informacji, w jaki konkretnie sposób oceniał 168 wniosków dotyczących - jak to określił mało precyzyjnie sam organ - "najwybitniejszych kandydatów", niemniej musi on jednak tak wyjaśnić podjęte rozstrzygnięcie, aby jego wywód miał charakter skonkretyzowany i świadczył o wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, jak też o indywidualnej, wnikliwej ocenie wniosku, a także o skrupulatnym przeprowadzeniu procesu subsumcji.

W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m. in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, Minister zobowiązany jest w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalić, czy rzeczywiście zachodzą podstawy do odmowy przyznania wnioskującej jednostce naukowej środków finansowych na wspomniane stypendium naukowe, o którym mowa w przepisie art. 28a ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Zasądzając jednocześnie od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.