Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 261/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi Szkółki Roślin Ozdobnych E. H. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu [...] maja 2007 r. na drodze krajowej nr [...] (w miejscowości A. na ul. W. P.) funkcjonariusze celni z Izby Celnej w B. dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem przewozu drogowego środkiem transportu o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 7490 kg, należącym do S. R. O. K. H. - K. Ustalono, iż pojazd kierowany był przez F. B., który przewoził towar ze S. R. O. E. H. do firmy PHU A. Z. w S.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż przewóz drogowy wykonywany bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca podczas kontroli posiadał kartę opłaty drogowej

MA [...], która nie była w sposób trwały umieszczona wewnątrz pojazdu na szybie, a odcinek w/w karty nie posiadał wpisu nr rejestracyjnego.

W związku z powyższym, postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego

w S. z dnia [...] maja 2007 r. wszczęto postępowanie w sprawie w/w kontroli wobec S. R. O. K. H. – K. w Ż. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, iż K. H. – K. prowadząca S. R. O. jest właścicielką przedmiotowego pojazdu marki [...]

o nr rej. [...], jednakże na podstawie zawartej umowy o współpracy, powyższy pojazd został przekazany w użytkowanie S. R. O. E. H.

W tym stanie rzeczy organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie wobec wymienionej - jako bezprzedmiotowe, natomiast postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. wszczął postępowanie w stosunku do S. R. O., E. H. w Ż.

Po przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r.

nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. nałożył na S. R. O. E. H. w Ż. karę pieniężną w kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, określoną w załączniku Lp.1.1 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz karę pieniężną

w wysokości 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, określoną w załączniku Lp. 4.1 do ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż aby wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami w tym rolników, zastosować przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, muszą być spełnione przez te podmioty warunki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a w/w ustawy, ponieważ pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Zatrudniony w S. R. O. na umowę zlecenia F. B., nie był pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy, tj. wykonującym pracę w ramach stosunku pracy. Z uwagi na powyższe uznano, że wykonywany był transport drogowy w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy, do którego niezbędna jest licencja. Zarówno w trakcie kontroli, jaki i podczas prowadzonego postępowania strona nie przedłożyła wymaganej licencji na wykonywanie transportu.

Ponadto kontrolowany środek transportu był samochodem ciężarowym posiadającym dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 7490 kg, wykonującym przewóz drogowy po drodze krajowej nr 8 a kierowca nie posiadał przy sobie karty opłaty drogowej. Zgodnie zaś z treścią art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy obowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Kierowca podczas kontroli okazał miesięczną kartę opłaty PL Seria [...] ważną od dnia [...] maja 2007 r. Kontrola wykazała jednakże, iż winieta samoprzylepna nie była trwale umieszczona wewnątrz pojazdu, a odcinek kontrolny nie był wypełniony w rubryce przeznaczonej na wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu. Mając na uwadze fakt, iż przewoźnik nie przedstawił dowodu uiszczenia opłaty w sposób w jaki regulują to przepisy § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych organ uznał, iż wykonywany był przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, do ponoszenia której zobowiązuje w/w art. 42.

Od powyższej decyzji E. H. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej

w B., wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący wskazując na treść art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym stwierdził,

iż kontrolowany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, a jedynie swojego rodzaju kategorią przewozową, do której jedynie należy stosować przepisy

o przewozach własnych, ale bez obowiązku spełniania jakichkolwiek warunków

z art. 4 pkt 4 w/w ustawy. Stąd w sprawie niniejszej nie ma znaczenia stosunek prawny łączący go z kierowcą pojazdu, jak również kwestia spełnienia jakiegokolwiek warunku wynikającego z ustaw oraz kwestia posiadania zaświadczenia na potrzeby własne. Zdaniem odwołującego przewozy, o których mowa w art. 3 ust. 2 nie są przewozami na potrzeby własne, a jedynie przewozami, do których przepisy

o przewozach na potrzeby własne należy stosować odpowiednio. Zgodnie zaś

z art. 4 pkt 4 ustawy, niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, to przewóz wykonywany, między innymi pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Skoro w kontrolowanym przypadku przewóz wykonywany był przez podmiot nie będący przedsiębiorcą, to tym samym nie można mówić o jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Skarżący zaznaczył również, iż protokół kontroli

w żadnym miejscu nie wskazuje, jakiego rodzaju kartę opłaty okazał kierowca podczas kontroli, co ma istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, albowiem

Lp. 4.1 (załącznika do ustawy) w różny sposób kwalifikuje nieposiadanie karty krótkoterminowej, a w inny sposób karty długoterminowej. Nadto stwierdził,

iż uiszczenie opłaty następuje przez "samo" nabycie karty opłaty, więc

w przedmiotowym przypadku opłata została uiszczona.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Dyrektor Izby Celnej

w B. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Mając na uwadze art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stwierdzono, iż podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z § 3 pkt 1 wyżej cytowanego rozporządzenia, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Stosownie do § 3 pkt. 2 ww. rozporządzenia, karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej umieszczanej wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli. Natomiast zgodnie z § 3 pkt 3 dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. Podkreślono również, że aby wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, w tym rolników, zastosować przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, muszą być spełnione przez te podmioty warunki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 ustawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzono,

iż kierowca nie posiadał przy sobie dowodu uiszczenia opłaty. Ze zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego bezspornie bowiem wynika, iż na szybie kontrolowanego pojazdu nie było umieszczonej w sposób trwały winiety samoprzylepnej, a na odcinku kontrolnym karty nie było wpisanego

nr rejestracyjnego pojazdu. Wobec powyższego przewoźnik nie przedstawił dowodu uiszczenia opłaty w taki sposób, w jaki regulują to przepisy, a w konsekwencji wykonywał on przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych

Organ uznał ponadto, że w konkretnym przypadku nie zostały spłonione wszystkie warunki, po uznaniu których można mówić o przewozie na potrzeby własne. W tym stanie rzeczy w konkretnym przypadku wykonywany był transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy, na wykonywanie którego wymagana jest licencja. Strona zaś nie przedłożyła licencji na wykonywanie kontroli.

Nie godząc się z tą decyzją E. H. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo.

Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił organowi nieprawidłową interpretację przepisów ustawy o transporcie drogowym w części dotyczącej przewozów wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. Wskazał on, że przepis art. 3 ust. 2 ustawy jest jednoznaczny i zapisany w sposób precyzyjny. Stanowi on bowiem, że do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Zdaniem skarżącego przewóz wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą podlega rygorom ustawy o transporcie drogowym, jednakże tylko w części dotyczącej przepisów o przewozie na potrzeby własne. Skarżący zaznaczył, że przewozy, o których mowa w art. 3 ust. 2 nie są przewozami na potrzeby własne, a jedynie przewozami, do których przepisy

o przewozach na potrzeby własne należy stosować odpowiednio. Ponadto art. 4 ust. 4 zawiera definicję przewozu na potrzeby własne. Podkreślił on, że skoro

w niniejszym przypadku przewóz wykonywany był przez podmiot nie będący przedsiębiorcą, to nie można mówić o jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Skarżący podnosi także, że opłata została uiszczona, a ustawodawca nie sankcjonuje braku dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych , czy też jego nieokazania podczas kontroli drogowej, a jedynie nieuiszczenie opłaty. Podał, że obie części karty znajdowały się w pojeździe, czego dowodem jest zapis

z przeprowadzonej kontroli. Obie te części wskazują bowiem na uiszczenie opłaty,

a rolą organu w tym wypadku jest udowodnienie, że opłata nie została uiszczona. Ponadto skarżący podał, że czym innym jest kara za nieuiszczenie opłaty, a czym innym kara za brak dowodu uiszczenia opłaty i w tym zakresie w ocenie skarżącego rozporządzenie jest niezgodne z ustawą o transporcie drogowym.

Dyrektor Izby Celnej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie zainicjowanej pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia

7 listopada 2007 r. sygn. IIISA/Gd 325/07: "czy przepisy art. 92 ust. 1 w związku z pkt 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) są zgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim zrównują odpowiedzialność osób, które uiściły opłatę za przejazd po drogach krajowych, ale nie posiadały karty opłaty drogowej w pojeździe w czasie kontroli, z osobami, które należnej opłaty za przejazd nie uiściły w ogóle?"

Wyrokiem z dnia z dnia 25 marca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt P 9/08 orzekł o zgodności z Konstytucją powołanych wyżej przepisów prawa. Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia postępowania sądowego, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. zostało ono podjęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy,

iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji.

Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji.

Podstawę materialnoprawną dla nałożenia kary pieniężnej stanowił przepis art. 92 ust. 1 oraz art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 ze zm.) - zwanej dalej u.t.d., zaś wysokość kary określono na podstawie punktu 1.1 i 4.1 załącznika do tejże ustawy, zawierającego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z ustawy oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia.

Na wstępie przypomnieć należy, że zagadnienie opłat za przejazd po drogach krajowych było przedmiotem pytania prawnego skierowanego przez WSA w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd ten powziął wątpliwość, co do zgodności art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 4.1. załącznika do utd

z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim sankcja za nieuiszczenie opłaty obejmuje sytuację nieposiadania w pojeździe karty opłat w chwili kontroli. Wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją powołanych przepisów prawa.

W uzasadnieniu tego orzeczenia, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy kierowca, który wykonuje przejazd w ramach transportu drogowego, ma obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi karty opłaty drogowej (art. 87 ust. 1 u.t.d.). W przypadku braku tego typu karty organ dokonujący kontroli ma prawo

w drodze decyzji nałożyć na wykonującego przewóz określoną karę pieniężną

(art. 92 ust. 1 u.t.d.). Zakwestionowana w pytaniu prawnym regulacja określa wysokość kary za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (3.000 zł). Przy czym zgodnie z pkt 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym karta dobowa lub tygodniowa, która

w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w późniejszym terminie, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty (np. karty miesięcznej albo rocznej), która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych. Trybunał zaakcentował, iż rozporządzenie z 2006 r. w sprawie opłat określa mechanizm uiszczenia opłaty, który wymaga wykonania kilku czynności: 1) nabycie w upoważnionej do tego jednostce karty opłaty drogowej określonego rodzaju (dobowa, siedmiodniowa itp.), 2) przed rozpoczęciem przejazdu, prawidłowe wypełnienie dwuczęściowej karty. Przez prawidłowe wypełnienie rozumieć należy wpisanie danych identyfikujących pojazd i wykonywany nim przejazd. Oznacza to wpisanie na odcinku kontrolnym karty numeru rejestracyjnego pojazdu i czasu przejazdu. Dopiero wykonanie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu, a tym samym za uznanie opłaty za uiszczoną. Brak prawidłowo wypełnionej karty opłaty w pojeździe w czasie przeprowadzania kontroli oznacza nie tyle brak dowodu potwierdzającego uiszczenie opłaty, ile w istocie jest uchyleniem się od wykonania ustawowego obowiązku uiszczenia opłaty należnej za przejazd określonym pojazdem w określonym czasie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy,

iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż kierujący samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] nie miał umieszczonej w sposób trwały - winiety samoprzylepnej, a na odcinku kontrolnym karty nie był wpisany numer rejestracyjny pojazdu. Bezspornym jest, iż z treści § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089), wynika, że dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, tj. poprzez umieszczenie winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Niewątpliwie w czasie dokonywanej w dniu [...] maja 2007 r. kontroli kierujący pomimo posiadania w pojeździe dwóch części karty opłaty, nie wypełnił swojego obowiązku i nie umieścił winiety we właściwy sposób w pojeździe, co oznacza, że zgodnie z treścią § 3 ust. 4 pkt 1 nie stanowi ona dowodu uiszczenia opłaty.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. kartę opłaty drogowej. Stosownie zaś do art. 92 ust. 1 tej ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Jak wynika z art. 92 ust. 4 tej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z Lp. 4. załącznika do ustawy naruszenia mogą polegać na: 1) wykonywaniu przewozu bez uiszczonej opłaty (Lp. 4.1.), 2) wykonywanie przewozu za opłatą uiszczoną w zbyt niskiej wysokości (Lp. 4.2.), 3) wykonywanie przewozu ze źle wypełnioną kartą opłat (Lp. 4.3.).

Zgodnie z § 4 ust. 1 omawianego rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 rozporządzenia, wypełnienie karty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu na jej odcinku kontrolnym. W myśl zaś § 4 ust. 3 kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta wypełniona w sposób niezgodny

z ust. 2 § 4.

Mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony stan prawny, rację mają organy obu instancji, iż kierujący pojazdem nie przedstawił opłaty w taki sposób,

w jak regulują to przepisy prawa, w związku z czym należało uznać, iż faktycznie był wykonywany przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty, a ściślej rzecz ujmując bez spełnienia przesłanek wymienionych w wyżej cyt. rozporządzeniu, bowiem prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Powyższe rozumowanie zostało potwierdzone w/w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego,

w którym podkreślono, iż mechanizm uiszczania opłat składa się z dwóch czynności: nabycia karty opłaty w przeznaczonym do tego punkcie oraz jej prawidłowego wypełnienia. Także NSA w swoich licznych orzeczeniach uznał, iż brak wypełnienia karty w polu "nr rejestracyjny" oraz "ważna od" i "ważna do" nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej (m. in. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1895/06 ).

Odnosząc się do kolejnej kwestii podkreślić należy, iż podmioty, które wykonują transport drogowy na potrzeby własne nie spełniając warunków ustawowych tego przewozu, dopuszczają się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 u.t.d. przewozem na potrzeby własne jest każdy niezarobkowy przewóz drogowy, każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych

z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

_@POCZ@__@KON@_a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zaznaczyć należy, że warunki wymienione w pkt 4 lit a do lit d muszą być spełnione łącznie.

Istotę sporu stanowi wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowa zlecenie zawarta w dniu [...] maja 2007 r. do dnia [...] czerwca 2007 r.) wypełnia dyspozycję art. 4 pkt 4 lit. a ustawy, tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie pozwala na przyjęcie, iż wykonywany

w dniu [...] maja 2007 r. przewóz spełniał warunki dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne.

W niniejszy przypadku nie został spłoniony warunek prowadzenia pojazdu przez pracownika. Niespełnienie tego warunku skutkuje tym, że przejazd taki nie może być traktowany jako przewóz na potrzeby własne, zatem będzie to traktowane jako transport drogowy, do wykonywania którego niezbędna jest licencja transportowa. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, iż stosunek łączący E. H. i kierującego pojazdem F. B. nie jest stosunkiem pracy, bowiem F. B. wykonywał przejazd w ramach obowiązującej umowy zlecenia, a więc umowy cywilnoprawnej.

Uznać bowiem należy, że "zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o świadczenie usług (umowa zlecenie), a więc umowy cywilnoprawnej nie pozwala na przyjęcie, iż był on pracownikiem skarżącego, a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne" (tak też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 lutego 2009 r.,

sygn. akt SA/Gl 924/2008).

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki do uznania, iż przejazd był realizowany na potrzeby własne, bowiem pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę bądź pracownika

w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy podczas przejazdu wykonywanego

w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierujący pojazdem (zespołem) jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie właściwego organu kontroli m.in. wypis z licencji lub wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy i dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie

z dróg krajowych.

Z kolei art. 87 ust. 3 ustawy stanowi, że przedsiębiorcy są odpowiedzialni za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

W przedmiotowej sprawie wymagana licencja nie została przedstawiona, czego nie kwestionują obie strony. Skarżący twierdzi jednakże, iż wykonywany przejazd miał charakter przewozu na potrzeby własne. W świetle powyższego wskazać należy, że taka argumentacja nie znajduje poparcia w przepisach obowiązującego prawa, tym bardzie, iż Sąd Najwyższy orzeczeniem z dnia 15 grudnia 2005 r. I KZP 34/2005 OSNKW 2006/1 stwierdził, że zgodnie z art. 2 kodeksu pracy pracownikiem jest osoba, która jest zatrudniona na podstawie wyliczonych w tym przepisie czynności prawnych: umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie jest natomiast pracownikiem osoba wykonująca określone czynności na rzecz innej osoby na podstawie umowy cywilnoprawnej - o dzieło, zlecenia czy agencyjnej. Także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r.

K. 2/94 (OTK 1994/II poz. 36 ) podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego pojęcia nazwane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi należy stwierdzić, że ustawodawca

w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy posłużył się pojęciem pracownika, nie zaś osoby zatrudnionej, wobec czego należy uznać, że jeżeli wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem stanowiącym własność przedsiębiorcy nie spełnia warunku,

o którym mowa w ustawie, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Umowa zlecenia nie zawiera przede wszystkim cech stosunku pracy: nie wskazuje czasu i miejsca pracy, nie określa pod czyim kierownictwem praca będzie wykonywana, nie wynika z niej podporządkowanie zleceniodawcy, a poza tym nie posiada ona cechy ciągłości świadczenia pracy charakteryzującej stosunek pracy.

Biorąc powyższe pod uwagę, skoro sporny przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, to wymagał on licencji, której kierowca nie posiadał, co skutkuje tym, iż zdaniem Sądu organ właściwie zastosował dyspozycję art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy.

Za zasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie należy także uznać nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Końcowo zaakcentować należy, iż kary pieniężna za nieprzestrzeganie obowiązków ustawowych w dziedzinie transportu drogowego mają na celu mobilizowanie podmiotów do działań pożądanych przez ustawodawcę. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. (sygn. akt SK 75/06, Lex 358047) kary pieniężne w transporcie drogowym nie stanowią opłaty za popełniony czyn, lecz maja charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji zadań administracji mieszczących się w pojęciu interesu publicznego.

Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego.

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego.

Wbrew twierdzeniom skarżącego wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności

(art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r.

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.