Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 179/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], wszczął egzekucję do majątku M. M. (dalej: Skarżący), z tytuły nieuiszczonego podatku akcyzowego i opłaty paliwowej.

W dniu 9 września 2009 r. na podstawie powyższych tytułów wykonawczych pod nieobecność Skarżącego oraz przy obecności przywołanych przez poborcę świadków, poborca skarbowy dokonał zajęcia i odbioru ruchomości w postaci samochodu osobowego marki CHRYSLER bez tablic rejestracyjnych, o numerze VIN [...]. Dyrektor Izby Celnej w K. pismem z dnia 14 września 2009 r. poinformował zobowiązanego o dokonanym zajęciu i odbiorze ruchomości, przesyłając protokół zajęcia ruchomości z dnia 9 września 2009 r. oraz kopię protokołu oględzin z tego samego dnia. Skarżący potwierdził odbiór powyższych dokumentów w dniu 30 września 2009 r.

Skarżący pismem z dnia 16 września 2009 r. (uzupełnionym pismem z dnia 6 października 2009 r.) wniósł skargę na dokonaną czynność egzekucyjną wnosząc o stwierdzenie niedopuszczalności dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzucił uchybienia proceduralne oraz naruszenie prawa materialnego, a także wniósł o zwrot zajętej ruchomości, która nie jest jego własnością. Na poparcie tego twierdzenia przedłożył fakturę sprzedaży (VAT MARŻA nr 3/08/09 z dnia 17 sierpnia 2009 r.) pojazdu marki CHRYSLER, o numerach VIN zgodnych z protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 9 września 2009 r., nabywcy – G. L.. Ponadto zakwestionował, iż dokument nazwany "Protokołem oględzin" nie zawiera wymaganych prawem elementów m. in. nazwy zobowiązanego i wierzyciela. Protokół nie określał tytułu, na podstawie którego dokonano czynności zajęcia samochodu oraz nie oznaczono organu egzekucyjnego, brak było też adnotacji o odbiorze pojazdu.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Organ uznał, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Podniósł, iż poborca podatkowy dokonał wszelkich starań, aby wykluczyć możliwość dokonania zajęcia ruchomości – samochodu osobowego Chrysler 300M, należącego do innego podmiotu niż Skarżący. Organ posiadał wiedzę, iż pojazd stanowił jego własność, co wynikało z rozmowy telefonicznej ze Skarżącym oraz dostępnych policji danych z ewidencji. Jednocześnie zawiadomienie o zbyciu pojazdu zostało złożone w Urzędzie Miasta K. w dniu 15 września 2009 r., tj. po dokonaniu czynności zajęcia i odbioru pojazdu. Organ egzekucyjny wyjaśnił również, iż osoba nie będąca zobowiązanym, w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub prawa może żądać ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiajac lub powołujac się na dowody na poparcie swego żądania. Nabywca zajętego pojazdu wystapił z takim wnioskiem do organu egzekucyjnego w grudniu 2009 r.

Skarżący, pismem z 16 kwietnia 2010 r., wniósł zażalenie do Ministra Finansów. Postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz subiektywną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz bezgraniczne obdarzenie zaufaniem poborcy podatkowego. Zakwestionowała dokonanie zajęcia ruchomości nie będącej jego własnością. Wniósł o zwrot zajętej ruchomości nowemu właścicielowi G. L.. Zdaniem Skarżącego doszło do naruszenia prawa materialnego przez odebranie rzeczy ruchomej, której nie był właścicielem.

Postanowieniem z [...] października 2010 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ podatkowy wyjaśnił, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. Zdaniem organu zarzuty Skarżącego dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych oraz subiektywną ocenę materiału dowodowego sprawy nie mają potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Dalej wskazał, iż zajęcie ruchomości nastąpiło, zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.) przez wpisanie zajętych ruchomości do protokołu zajęcia i podpisanie go przez poborcę skarbowego. Paragraf 2 tego przepisu wskazuje, iż zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. Zajęcia ruchomości dokonano bez udziału zobowiązanego ale w obecności przywołanych przez poborcę, zgodnie z art. 51 § 2 u.p.e.a., świadków: A. S. oraz M. K. (pracownik Izby Celnej) i A. R. (posterunkowy policji), którzy protokół zajęcia i odbioru ruchomości podpisali. Wyjaśnił też, iż zarówno poborca skarbowy jak i organ prowadzący rejestrację i ewidencję pojazdów - Referat Rejestracji Pojazdów Urzędu Miasta w K. nie dysponowali wiedzą o fakcie sprzedaży ruchomości będącej przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. Natomiast kwestie własności rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną unormowane są w art. 38 u.p.e.a. Jest to odrębne postępowanie i czynione w jego kierunku zarzuty nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne.

Reasumując podkreślił, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwgzlędnienie. W opinii organu dokonana w sprawie czynność zajęcia i odbioru ruchomości była zgodna z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o stwierdzenie niedopuszczalności dokonanej w dniu 9 września 2009 r. czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu i zabraniu pojazdu marki CHRYSLER 300M. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz subiektywną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego polegające na odebraniu rzeczy ruchomej, której Skarżący nie był właścicielem. Wskazał, iż w terminie 30 dni od dnia sprzedaży zajętego pojazdu dokonał jego wyrejestrowania. Ponadto zaewidencjonował i rozliczył dokonaną transakcję w rejestrze sprzedaży za miesiąc sierpień 2009 r.

W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym wypadku zaskarżonego postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie zaś do treści art. 134 ustawy p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie pod tym kątem – należy uznać, że skarga jest nieuzasadniona. W sprawie jest niesporne, że M. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "F." M. M. w K. przy ul. Z. [...] zalegał z wykonaniem zobowiązań w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej. Dyrektor Izby Celnej w K. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące wskazane zobowiązania, a Dyrektor Izby Celnej w K. wszczął egzekucję z jego majątku. W dniu 9 września 2009 r., w miejscu prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, doszło do zajęcia przez poborcę podatkowego i odbioru przez niego, samochodu osobowego marki Chrysler bez tablic rejestracyjnych. Jak stwierdził poborca skarbowy, co potwierdziła sporządzony przez niego raport z czynności egzekucyjnych, będący w firmie dozorca połączył go telefonicznie z przedsiębiorcą, który podczas rozmowy miał wskazać do zajęcia właśnie ten samochód, stanowiący jego własność. W czynności egzekucyjnej brali udział świadkowie, w tym zatrudniony jako dozorca, pracownik Skarżącego. Jak ujawniono później, samochód ten od 17 sierpnia 2009 r. nie był własnością Skarżącego, który w tej dacie zbył go, na podstawie faktury VAT, innemu przedsiębiorcy – G. L.. Przedsiębiorca ten, jak wskazał podczas przesłuchania, pozostawił samochód Skarżącemu celem jego naprawy, nie zgłaszając jednakże zawartej transakcji do właściwego urzędu komunikacji. Skarżący powiadomił urząd komunikacji o sprzedaży pojazdu w dniu 15 września 2009 r. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną zajęcia i odbioru ruchomości, która to skarga została przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., oddalona. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Ministra Finansów, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. W ocenie Sądu przy tak dokonanych ustaleniach, uwzględniając stan prawny, skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a. do egzekucji z ruchomości poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie i z czynności tej sporządza protokół, który podpisują obecni przy tej czynności, a pod nieobecność zobowiązanego, świadkowie tej czynności – art. 98 u.p.e.a. Żaden z przepisów, które stanowiły podstawę prawną wymienionej czynności egzekucyjnej, nie wymagały powiadomienia zobowiązanego przed czynnością egzekucyjną o zamiarze jej dokonania jak też bezwzględnej obecności zobowiązanego podczas jej wykonywania. Zobowiązanemu doręcza się protokół zajęcia ruchomości po dokonanej czynności egzekucyjnej, w tej sprawie przesłano go przy piśmie z dnia 14 września 2010 r. W dacie zajęcia pojazd był zarejestrowany na zobowiązanego, wobec czego poborca skarbowy nie mógł przypuszczać, że nie stanowi on jego własności. Skarżący zgłosił do urzędu komunikacji fakt jego sprzedaży w dniu 15 września 2009r., a więc sześć dni po zajęciu i odbiorze pojazdu przez organ egzekucyjny. W tej dacie, nowy właściciel pojazdu, nie ujawnił jeszcze w urzędzie jego zakupu pomimo, że miał on miejsce 17 sierpnia 2009 r.

Opisane okoliczności wskazują, że czynność zajęcia pojazdu była prawnie ważna. Sytuacja występująca w niniejszej sprawie jest życiowo możliwa, a wówczas ma do niej zastosowanie przepis art. 38 u.p.e.a., który pozwala osobie, nie będącą w postępowaniu egzekucyjnym, zobowiązaną, a posiadającą prawa majątkowe do zajętego przedmiotu, wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia przedmiotu spod egzekucji. W przypadku uzyskania odmowy organu egzekucyjnego, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego jak też powództwo przeciwegzekucyjne do sądu powszechnego, w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie protokół zajęcia i odbioru samochodu przesłano zobowiązanemu w dniu 14 września 2009 r., a nowego nabywcę powiadomiono o zajęciu i odbiorze samochodu pismem z dnia 8 października 2009 r.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, czynność egzekucyjna podjęta w dniu 9 września 2009 r. była czynnością zgodną z przepisami prawa, a więc czynnością ważną, wobec czego skarga na opisaną czynność egzekucyjną nie mogła być uwzględniona. Sąd akceptuje postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające go postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Zdaniem Sądu nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych, organy egzekucyjne obu instancji wyciągnęły prawidłowe wniosku z ujawnionych okoliczności faktycznych. Z tych przyczyn nie zostały uwzględnione zarzuty skargi, również dotyczące naruszenia prawa materialnego. Organy egzekucyjne dokonały właściwej subsumcji przepisów prawa do ustaleń faktycznych.

W tym stanie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.