Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3574/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust.1 pkt 10a, art. 26 ust. 1g, art. 21 ust.1, art. 22 ust. 1, art. 5 ust. 3,
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] reprezentowany przez [...] z siedzibą w N. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2016 r. nr IPPB5/4510-693/16-2/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżąca U. S. Nr. [...] (dalej także jako "Wnioskodawca", "Fundusz"), wnioskiem z 4 lipca 2016 r zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia podmiotowego dla Funduszu działającego przez Spółkę oraz opodatkowania u źródła wypłat na rzecz Funduszu.

Przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe.

Skarżąca U. S. Nr. [...] jest specjalnym funduszem inwestycyjnym, inwestującym w nieruchomości komercyjne, utworzonym na podstawie niemieckiego prawa inwestycyjnego. Fundusz jest alternatywnym funduszem inwestycyjnym (AIF) w rozumieniu dyrektywy nr 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: ZAFI). Na podstawie niemieckich przepisów inwestycyjnych (Kapitalanlagegesetzbuch z 16 maja 2013 ze zm. dalej: KAGB, stanowiący obecnie podstawowy akt prawodawstwa niemieckiego regulujący zasady wspólnego inwestowania) fundusz jest reprezentowany i zarządzany przez spółkę zarządzającą, tj. [...] (dalej: "[...]", "Spółka"), która jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec, w [...]. Spółka prowadzi działalność na terytorium Polski m.in. za pośrednictwem zarejestrowanego oddziału przedsiębiorcy zagranicznego ([...] [...] Oddział w Polsce). Z uwarunkowań wynikających z prawa niemieckiego wynika, że osiąganie dochodów przez Fundusz odbywa się za pośrednictwem Spółki zarządzającej, tj. dochody te, pomimo że formalnie osiągane są w imieniu Spółki jako cywilnoprawnego właściciela środków służących uzyskaniu tych dochodów, to są one uzyskiwane na rachunek Funduszu. Fundusz - poprzez działającą w imieniu własnym lecz na rachunek Funduszu Spółkę - prowadzi działalność inwestycyjną w oparciu o środki finansowe inwestorów zbierane poprzez emisję swoich jednostek uczestnictwa. Fundusz, poprzez reprezentującą go Spółkę, lokuje kapitał głównie na rynku nieruchomości komercyjnych (budynki biurowe, hotele, centra handlowe etc.) zarówno bezpośrednio - poprzez nabywanie nieruchomości, jak i pośrednio - poprzez nabywanie udziałów w spółkach inwestujących na tym rynku. Obecnie, działalność Funduszu w Polsce realizowana jest przez Spółkę zarządzającą, działającą m.in. za pośrednictwem zarejestrowanego oddziału, która dokonuje m.in. bezpośrednich inwestycji w nieruchomości (tzw. inwestycje bezpośrednie). Dodatkowo, Fundusz poprzez Spółkę zarządzającą może posiadać udziały w polskich spółkach kapitałowych (tzw. inwestycje pośrednie). Fundusz poprzez Spółkę zarządzającą nie wyklucza dalszych pośrednich, jak i bezpośrednich inwestycji w Polsce, tj. nabycia udziałów w spółkach kapitałowych, nabycia nieruchomości bezpośrednio przez Spółkę, nabycia nieruchomości bezpośrednio przez oddział spółki zarządzającej.

Zgodnie z regulacjami prawa niemieckiego, przedmiot działalności niemieckich funduszy inwestycyjnych jest ograniczony do lokowania oraz zarządzania środkami na wspólny rachunek inwestorów zaś aktywne, komercyjne gospodarowanie składnikami majątkowymi jest niedopuszczalne. Jedyny wyjątek dotyczy możliwości uczestnictwa w spółkach nieruchomościowych, które mogą nabywać wyłącznie nieruchomości lub aktywna niezbędne do gospodarowania nieruchomościami. Jak wynika z wyjaśnień niemieckiego Ministerstwa Finansów, niemiecki fundusz inwestycyjny nie może aktywnie zarządzać spółkami znajdującymi się w jego portfelu inwestycyjnym (również za pośrednictwem podmiotów powiązanych). Wynajem i dzierżawa nieruchomości jak również posiadanie udziałów w spółkach nieruchomościowych są dopuszczalne. Fundusz nie może jednak podejmować działań noszących znamiona działalności gospodarczej np. oferować najemcom świadczeń dodatkowych istotnej wartości, świadczyć usług marketingowych czy reklamowych mających znamiona działalności komercyjnej, nabywać nieruchomości w celu krótkoterminowej sprzedaży (traktowane jako handel nieruchomościami) itp. Innymi słowy, uwarunkowania prawne funkcjonowania Funduszu uniemożliwiają mu prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej, stąd rola Funduszu jako uczestnika spółki osobowej sprowadza się jedynie do zapewnienia kapitału w zamian za pasywne czerpanie dochodu z ogółu praw i obowiązków w spółce (analogicznie jak czerpanie dochodów z akcji czy udziałów w spółce z o.o.).

Fundusz jest zarządzany przez Spółkę i sam nie posiada osobowości prawnej, a we wszystkich czynnościach prawnych, co do zasady, działa poprzez Spółkę. W rzeczywistości Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Oba podmioty funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na rachunek Funduszu zarządza Spółka, Spółka nabywa i zarządza aktywami we własnym imieniu lecz na rachunek Funduszu. Spółka figuruje w księgach wieczystych jako właściciel z uwagi na specyficzną konstrukcję prawną zarządzanego przez nią Funduszu. Zgodnie z przepisami szczegółowymi (obecnie "Szczegółowych Warunków Uczestnictwa*' z dnia 1 stycznia 2016 r.) regulującymi stosunki prawne pomiędzy inwestorami oraz Spółką dla reprezentowanego przez Spółkę Funduszu, Spółka zarządzająca otrzymuje wynagrodzenie za czynności zarządzania majątkiem Funduszu. Dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Państwie siedziby Spółki, tj. w Niemczech. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że Spółka nie ujawnia w swoich sprawozdaniach finansowych aktywów Funduszu, jak również przychodów uzyskanych i kosztów poniesionych w związku z inwestycjami dokonanymi na rzecz Funduszu. Wynika to z faktu, że Spółka, pomimo iż z prawnego punktu widzenia pozostaje cywilnoprawnym właścicielem nabywanych na rzecz Funduszu nieruchomości i udziałów- w spółkach nieruchomościowych. nie jest ich "ekonomicznym właścicielem" tzn. nie jest uprawniona do czerpania pożytków generowanych przez te aktywa, te bowiem przysługują Funduszowi.

Niemieckie regulacje prawne w bardzo restrykcyjny sposób określają prawa i obowiązki spółek zarządzających majątkiem funduszy inwestycyjnych:

a. Spółka nie jest niezawisła w swoich decyzjach a dla szeregu czynności podejmowanych w imieniu funduszu konieczna jest zgoda depozytariusza.

b. Ponadto niemieckie przepisy o inwestycjach przewidują możliwość zmiany spółki zarządzającej danym funduszem. W takim przypadku majątek nabyty na rzecz funduszu nadal pozostaje w posiadaniu funduszu.

c. Wszelki majątek nabyty przez spółkę zarządzającą na podstawie uprawnienia funduszu lub w wyniku transakcji, która dotyczy funduszu, przynależy do tego funduszu, a nie do spółki zarządzającej.

d. Fundusz nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za działania spółki zarządzającej.

Oba podmioty uznawane są za niemieckich rezydentów podatkowych podlegających opodatkowaniu od całości swoich dochodów (nieograniczony obowiązek podatkowy), bez względu na miejsce ich osiągania - co jest potwierdzone posiadanymi certyfikatami rezydencji podatkowej.

Działający poprzez Spółkę Fundusz charakteryzuje się następującymi cechami:

- podlega w państwie siedziby (w Niemczech) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych (zebranych w drodze publicznego oraz niepublicznego proponowania nabycia jego tytułów uczestnictwa) w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, w tym nieruchomości;

- prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa (organów nadzoru nad rynkiem finansowym), w którym ma siedzibę, tj. działa na podstawie zezwolenia wydanego przez BaFin, organu nadzoru nad rynkiem finansowym (z niem. Bundesanstalt fur Finanzdienstleistungsaufsicht);

- działalność Funduszu podlega nadzorowi właściwych władz (BaFin) państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (Niemcy), posiada depozytariusza przechowującego aktywa,

- jest zarządzany przez [...] tj. pomiot prowadzący swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym Fundusz ma siedzibę (tj. na podstawie zezwolenia niemieckiej BaFin).

Skarżąca wystąpiła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Funduszowi działającemu przez Spółkę, w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku dochodów pochodzących z inwestycji bezpośrednich w nieruchomości położone w Polsce, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia posiadanych inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych) ?

2. Czy wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego przez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła"' na podstawie art. 26 ust. 1g ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, dalej także, z późn. zm. dalej także: ".u.p.d.o.p.) "w zw. art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.?

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawcy, Funduszowi działającemu przez Spółkę, w zakresie dochodów uzyskiwanych, na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku inwestycji bezpośrednich, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia inwestycji (tj., zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych). Zgodnie z regulacjami wprowadzonymi ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. (Dz. U. Nr. 226, poz. 1478) oraz zmodyfikowanymi ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 234 poz. 1389), zwolnienie podmiotowe określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., które weszło w życie 1 stycznia 2011 r., doprecyzowane wyżej wymienioną ustawą z dnia 16 września 2011 r., obejmuje swym zakresem także instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Instytucje te, aby mogły korzystać z ww. zwolnienia, muszą spełniać łącznie wyszczególnione w przepisie warunki.

Fundusz, działając przez polski zakład Spółki (oddział przedsiębiorcy zagranicznego) dokonuje bezpośrednich inwestycji w nieruchomości jak i nabywa udziały w polskich spółkach kapitałowych inwestujących w nieruchomości. Okoliczność prowadzenia działalności poprzez polski zakład Spółki nie wpływa na zasady opodatkowania dochodów Funduszu.

Zdaniem Skarżącej, biorąc pod uwagę, że instytucja wspólnego inwestowania, jaką stanowi Fundusz działający przez Spółkę:

a) podlega w Niemczech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem jej działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzi działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa w Niemczech (BaFiN),

d) jej działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych niemieckich organów nadzoru nad rynkiem finansowym (BaFiN),

e) posiada depozytariusza przechowującego jej aktywa,

f) jest zarządzana przez Spółkę, prowadzącą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Niemczech (BaFiN),

- wszystkie warunki zastosowania zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. należy uznać za spełnione i - tym samym - Fundusz, działający przez Spółkę, powinien korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od dochodów osiąganych na terytorium Polski.

Zdaniem Skarżącej, art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. nie wprowadza wymogu, aby dochody osiągane przez instytucję wspólnego inwestowania na terytorium Polski stanowiły na gruncie u.p.d.o.p. dochód z praw majątkowych. Nie zawiera także wyłączenia dla dochodów zaklasyfikowanych jako dochody z działalności gospodarczej. Jedyną przesłanką zastosowania zwolnienia określoną w ww. przepisie jest ograniczenie zakresu działalności do lokowania środków pieniężnych w określone instrumenty (prawa majątkowe). Kwestia klasyfikacji osiąganych dochodów do danego źródła jest więc zupełnie nieistotna z punktu widzenia zastosowania ww. zwolnienia. Fundamentalne znaczenie dla zastosowania przesłanki określonej w art. 6 ust. 1 pkt 10 a lit. b u.p.d.o.p.ma lokowanie środków pieniężnych w prawa majątkowe. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz praktyką organów podatkowych, prawa i obowiązki z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej należy zakwalifikować jako prawa majątkowe.

Skarżąca zauważyła, że u.p.d.o.p. jest samodzielnym aktem prawnym i nie zawiera w tym zakresie odwołania do przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (dalej "u.f.i"). Brak jest zatem podstawy prawnej aby poprzez odwołanie do u.f.i. dokonać zawężającej wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. polegającej na bezzasadnym wyłączeniu ze zbioru praw majątkowych udziałów w spółkach osobowych nieemitujących papierów wartościowych tylko z tego względu, że inwestycje takie wykraczają poza zakres działalności polskich funduszy określony w u.f.i.

Zdaniem Strony, jedyną przesłanką uprawniającą do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego jest spełnienie warunków wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.., zatem odwoływanie się przy ocenie ww. warunków do jakichkolwiek innych przepisów czy regulacji, w tym w szczególności do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (dalej: "UCITS"), jest w ocenie Spółki nieuzasadnione. Przepisy u.p.d.o.p. nie uzależniają możliwości skorzystania ze zwolnienia od podlegania reżimowi UCITS. Co więcej, polskie fundusze inwestycyjne korzystają ze zwolnienia podatkowego bez względu na to, czy podlegają reżimowi UCITS czy też nie.

W ocenie Spółki, spełnienie warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10au.p.d.o.p. należy oceniać w odniesieniu do Spółki oraz Funduszu stanowiących łącznie instytucję wspólnego inwestowania.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, zwolnienie z opodatkowania określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.op. obejmuje również przychody/dochody podlegające obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku "u źródła"', w związku z czym wypłaty te dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę zarządzającą, nie powinny podlegać w Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła.

Zdaniem Skarżącej, skoro warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.. należy uznać za spełnione, to pod warunkiem prawidłowego udokumentowania rezydencji podatkowej oraz złożenia oświadczenia potwierdzającego, że jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności, wypłaty na jego rzecz z tytułów określonych w art. 21 ust, 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła" w Polsce. Skarżąca powołała się na dorobek interpretacyjny.

Minister Finansów organ upoważniony do wydawania interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (dalej jako "Minister"), zaskarżoną interpretacją z 31 sierpnia 2016 r. Nr IPPB5/4510-693/16-2/AJ, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., dalej jako "O.p."), uznał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że stanowisko Skarżącej, w zakresie zwolnienia podmiotowego dla Funduszu działającego przez Spółkę - jest nieprawidłowe, w zakresie opodatkowania u źródła wypłat na rzecz Funduszu działającego przez Spółkę - jest nieprawidłowe. W szczególności, w sprawach na gruncie stanów faktycznych dotyczących przyznania statusu podatnika zarządzanym przez spółki i stanowiącym wyodrębnione majątki funduszom prawa niemieckiego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "(...) w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawa operuje niezdefiniowanym nigdzie pojęciem " instytucja wspólnego inwestowania ". Tę właśnie instytucję ustawa zwalnia z opodatkowania — o ile wystąpią enumeratywnie określone warunki zwolnienia, czyli te okoliczności faktyczne i prawne, które ustawa opisuje pod punktami a-f (...).- nawet w razie spełnienia wszystkich warunków - jakikolwiek podmiot z kraju UE lub EOG, który w świetle polskiego prawa krajowego nie spełnia koniecznych przesłanek podmiotowych dla uznania go za podatnika polskiego podatku dochodowego od osób prawnych, nie mógłby korzystać ze zwolnienia podatkowego. Taki stan rzeczy nie dałby się pogodzić (...) z zasadą niedyskryminacji (...), zasadą swobody przepływu kapitału (...), a także zasadą swobody przedsiębiorczości. (...)" (tak: m.in. wyrok WSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 851/14 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 29 września 2015 sygn. akt II FSK 117/5; por. wyroki NSA z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1279/13, z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II FSK 2153/13).

Wprowadzenie w u.p.d.o.p. art. 6 ust. 1 pkt 10a stanowiło konsekwencję uzasadnionej opinii (nr [...]) Komisji Europejskiej wskazującej na możliwość naruszenia prawa wspólnotowego w odniesieniu do dochodów, uzyskiwanych przez zagraniczne fundusze inwestycyjne. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w uzasadnieniu do zmiany w u.p.d.o.p.(ustawa nowelizująca z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz. U. Nr 226. poz. 1478) wprowadzającej przedmiotową regulację, było określenie tych przesłanek tak, ,,(...) aby zwolnieniem objęte zostały podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnymi...)", z jednoczesnym uwzględnieniem, iż ,,(...)specyfika form organizacyjno-prawnych polskich funduszy różni się w znacznej mierze od form funduszy funkcjonujących w innych państwach członkowskich EU i EOG. Dążąc zatem do zapewnienia równego traktowania należało uwzględnić sytuację, w której podmiot na gruncie państwa siedziby jest uznawany za fundusz inwestycyjny, natomiast zgodnie z przepisami prawa polskiego podmiot ten takim funduszem nie jest." (Sejm VI kadencji, uzasadnienie do druku nr 3500, str. 18-19). Przesłanki wskazane w lit. a-f przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a U.P.D.O.P. powinny być więc interpretowane zgodnie z tak określonym celem ustawodawcy.

W opinii Ministra, rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania (a raczej zwolnienia z opodatkowania) u źródła wypłat na rzecz Funduszu działającego przez Spółkę zależy od stwierdzenia, czy wypełniona zostanie przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. Określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. warunek zastosowania zwolnienia (wymóg prowadzenia przez fundusz wyłącznie działalności lokacyjnej zdefiniowanej jako zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe), znajduje swe źródło w przepisie art. 3 ust. 1 u.f.i. - wyczerpującym definicję działalności inwestycyjnej - do którego lex specialis stanowią regulacje odnoszące się odpowiednio do poszczególnych form funduszy (w tym funduszy inwestycyjnych otwartych oraz alternatywnych funduszy inwestycyjnych). Przywołany "wyłączny przedmiot działalności" wymieniony w analizowanym przepisie odnosi się do ram prawnych (rozwiązań systemowych) działalności instytucji wspólnego inwestowania w państwie jej siedziby, a nie do faktycznego zakresu inwestycji takiego podmiotu. W treści wniosku Wnioskodawca informuje, że Fundusz inwestuje w nieruchomości komercyjne. Zdaniem Ministra, tego rodzaju stwierdzenie Wnioskodawcy należy rozumieć w ten sposób, że to spółka zarządzająca inwestuje pozyskane od inwestorów środki, tworzące pewien wyodrębniony zbiór aktywów w określony sposób w imieniu własnym, lecz na rzecz inwestorów (Fundusz nie posiada zdolności prawnej i do czynności prawnych, nie może zostać zatem np. właścicielem nieruchomości). Zdaniem Ministra, przystąpienie do polskiej spółki komandytowej nie jest lokowaniem środków pieniężnych., ponieważ udział w spółce osobowej implikuje de facto uzyskiwanie dochodów z działalności gospodarczej, a wspólnik uzyskujący dochody ze spółki komandytowej podlega opodatkowaniu nie z praw majątkowych, lecz z działalności gospodarczej, przychody i koszty generowane przez spółkę powiększają przychody i koszty podatkowe wspólnika proporcjonalnie do jego udziału w zysku (por. art. 5 ust. 1 i ust. 2u.p.d.o.p.).

W ocenie Ministra, jakkolwiek brak w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. wyraźnego ustawowego ograniczenia prawa funduszu do nabywania udziałów spółek osobowych lub szerzej podmiotów transparentnych podatkowo (poprzez zastosowanie odesłania podobnego jak w pkt 10) — na co wskazuje Wnioskodawca odwołując się do tez z wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3704/14 - intencja przy jego projektowaniu była jednoznaczna i niebudząca wątpliwości. Zgodnie z przyjętym założeniem, fundusze inwestycyjne mogą prowadzić działalność lokacyjną i wyłącznie z tego tytułu powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Natomiast uczestnictwo w spółce osobowej polskiego prawa handlowego i w konsekwencji prowadzenie za jej pośrednictwem działalności gospodarczej (art. 5 u.p.d.o.p..), wyklucza uznanie spełnienia warunku co do prowadzenia działalności wyłącznie "lokacyjnej", o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p.

Według Ministra, ratio legis wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. jest bezsporne i należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym Funduszowi działającemu przez Spółkę, w zakresie dochodów- uzyskiwanych, na terytorium Polski, przysługuje zwolnienie podmiotowe od podatku dochodowego od osób prawnych zarówno w przypadku inwestycji bezpośrednich, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia inwestycji (tj. zbycia aktywów, udziałów w spółkach kapitałowych, jak i udziałów w spółkach osobowych) - za nieprawidłowe. W konsekwencji również stanowisko Wnioskodawcy odnoszące się do pytania oznaczonego nr 2, zgodnie z którym wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę zarządzającą, nie powinny podlegać w: Polsce opodatkowaniu podatkiem u źródła Minister uznał za nieprawidłowe. W ocenie organu Wnioskodawca wywodzi swoje stanowisko z błędnego założenia, że w zakresie opisanych we wniosku o wydanie interpretacji dochodów będzie podlegał zwolnieniu określonemu w art. 6 ust. 1 pkt 10au.p.d.o.p. Skarżąca pismem z dnia 7 września 2016 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ pismem z dnia 11 pażdziernika 2016 r. stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.

Spółka, skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r., zakwestionowała interpretację indywidualną z 31 sierpnia 2016 r w przedmiocie zwolnienia podmiotowego od podatku dochodowego od osób prawnych;

Skarżąca zarzuciła Interpretacji indywidualnej:

a) dopuszczenie się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj.,:

- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie nieuprawnione wymaganie identyczności, a nie jedynie porównywalności, zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania w stosunku do polskich funduszy inwestycyjnych jako warunku dla zastosowania zwolnienia;

- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że przesłanką do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie, jest nie rodzaj działalności wykonywanej przez instytucję wspólnego inwestowania (tj. lokowanie / inwestowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe), lecz klasyfikacja, na gruncie [...], dochodu uzyskiwanego z takiej inwestycji:

- art. 6 ust, 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p.poprzez jego niewłaściwą wykładnię a w rezultacie uznanie, że nabycie ogółu praw i obowiązków tytułem uczestnictwa w spółce osobowej inwestującej w nieruchomości, nie jest formą lokowania środków pieniężnych w inne prawa majątkowe, o których mowa ww. przepisie;

- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w rezultacie uznanie, że zapobieżenie rzekomemu nieuzasadnionemu uprzywilejowaniu funduszu zagranicznego w stosunku do funduszu polskiego uzasadnia odmowę przyznania zwolnienia w podatku dochodowym;

- art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w zw. z art. 21 ust 1 oraz 22 ust. 1 u.p.d.o.p. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwej ocenie, co do zastosowania poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wypłaty na rzecz Funduszu z tytułów określonych w art 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. będą podlegały opodatkowaniu podatkiem "u źródła w Polsce,

b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 14c § 1 w zw., z art. 14b § 3 O.p. poprzez przyjęcie własnych założeń dotyczących zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Spółkę w pisemnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 25 maja 2016 r. (dalej: Wniosek) i dokonanie wykładni przepisów podatkowych dla tak dostosowanego zdarzenia przyszłego (stanu faktycznego),

- art. 14a § 1 oraz art. 14e § 1 O.p. poprzez wydanie Interpretacji z naruszeniem zasady dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego, które to naruszenie polegało na niedokonaniu analizy wskazanego przez Spółkę orzecznictwa sądów administracyjnych w toku postępowania zmierzającego do wydania i samokontroli wydanej Interpretacji,

- art. 14h w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez sformułowanie dodatkowego, niewynikającego wprost z przepisów warunku zwolnienia, ii) pominięcie powszechnie akceptowanego w orzecznictwie poglądu o kwalifikacji tytułu uczestnictwa w spółce osobowej jako prawa majątkowego,

- art. 2a w zw. z art 120 oraz art. 121 O.p., poprzez złamanie zasady in dubio pro tributario polegające na zastosowaniu nieuprawnionej wykładni art. 6 ust 10a u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika i obarczenie podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego (w ocenie Organu) sformułowania przepisów przez ustawodawcę.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Minister, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona interpretacja nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w stanie faktycznym podanym przez Skarżącego, spełnia on wszystkie warunki wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. niezbędne do zwolnienia go, jako zagranicznego funduszu inwestycyjnego, z podatku dochodowego od osób prawnych. Przy tym spór, na etapie na którym zawisł przed Sądem, zawęża się do warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b), a mianowicie do oceny, czy wyłącznym przedmiotem działalności Skarżącego jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Organ w skarżonej interpretacji nie kwestionował spełniania przez Fundusz pozostałych warunków wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. niezbędnych do zwolnienia go z podatku dochodowego od osób prawnych.

W ocenie Sądu, analiza stanu prawnego na tle przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego uzasadnia przyjęcie, że pogląd wyrażony przez organ w zaskarżonej interpretacji, odpowiada prawu.

Na wstępie odnieść się należy do przepisów prawa materialnego wyznaczających ramy prawne rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:

a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) wyłącznym przedmiotem ich działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe,

c) prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, albo prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę, w przypadku gdy:

- prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego oraz

- zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie, gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro,

d) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

e) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

f) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Przepis art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. został dodany ustawą z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 226, poz. 1478), a przytoczone wyżej brzmienie nadane mu zostało ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 234, poz. 1389).

Przywołana regulacja ma swoje źródło w podjętym przez Rząd Polski wobec Komisji Europejskiej zobowiązaniu w sprawie usunięcia naruszenia nr 2006/4093. Omawiany przepis wprowadzony został do polskiego porządku prawnego z tego względu, że na gruncie obowiązującego wówczas art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnieniem od podatku dochodowego objęte były wyłącznie fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ratio legis wprowadzenia zwolnienia określonego w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p. jest bezsporne i wyjaśnione zostało w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 25 listopada 2010 r., do którego w tym zakresie odwołały się obie strony.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że formułując warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca oparł się na cechach charakteryzujących fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych, takich jak:

– przedmiot działalności, który jest ograniczony do lokowania środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe (art. 3 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych),

– możliwość utworzenia funduszu inwestycyjnego wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (art. 14 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych),

– obowiązek prowadzenia rejestru aktywów funduszu przez depozytariusza (art. 9 ustawy o funduszach inwestycyjnych),

– podleganie nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym; Dz. U. Nr 183, poz. 1537 z późn. zm.),

– posiadanie przez wszystkie fundusze inwestycyjne osobowości prawnej, pomimo że stanowią one jedynie masę majątkową utworzoną z wpłat uczestników i nabytych za te wpłaty aktywów.

Zdaniem Sądu, rację ma jednak Skarżący twierdząc, że skoro w art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., uwzględniając powyższe zasady działania polskich funduszy inwestycyjnych, ustawodawca określił odrębnie warunki korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego przez instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG, nie ma podstaw, aby zastosowanie tego zwolnienia – poprzez odwołanie się do przyczyn jego wprowadzenia – obwarowywać innymi jeszcze warunkami.

Bez wątpienia wykładnia celowościowa odwołująca się do przedstawionego przez projektodawcę uzasadnienia danego unormowania, może mieć istotne znaczenie dla wyjaśnienia sensu normy prawnej. Tym niemniej odwołując się do uzasadnienia projektu ustawy oraz intencji ustawodawcy w celu wykazania zasadności uwzględnienia przy ocenie prawa do skorzystania ze zwolnienia od podatku, porównywalności funduszy działających na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz Skarżącego jako instytucji wspólnego inwestowania, jak to uczynił Minister Finansów, należy mieć na względzie okoliczność, że podatnik nie ma obowiązku uwzględniania w swoich działaniach intencji ustawodawcy. Obowiązują go ustanowione przez ustawodawcę przepisy prawa, które to przepisy już w samym założeniu intencje te powinny realizować. Konstytucja kładzie nacisk na ustawę jako źródło zarówno obowiązków, jak i przywilejów podatkowych, co implikuje potrzebę znajomości treści ustaw nakładających takie obowiązki i określających przywileje. Podatnik nie musi natomiast zapoznawać się z uzasadnieniami projektów ustaw i poszukiwać w nich wskazówek w celu zastosowania obowiązującego przepisu.

Zważyć przy tym należało i to, że o ile względy natury celowościowej mogłyby w określonych sytuacjach stanowić istotny element przemawiający za zastosowaniem danego zwolnienia podatkowego, tak w przypadku przeciwnym, a więc uzasadniania przyczyn odmowy zastosowania tego zwolnienia, nie mogą przemawiać nad wnioskami, jakie należałoby wysnuć z gramatycznego brzmienia przepisu ustanawiającego zwolnienie od podatku (wyrok NSA z 26 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2715/11).

Jakkolwiek oceniając spełnienie poszczególnych przesłanek zwolnienia podmiotowego z art. 6 ust. 10a u.p.d.o.p., Minister nadmierną wagę przywiązał do przyczyn wprowadzenia tego przepisu, to jednak wskazał konkretne okoliczności, które z uwagi na samą tylko treść przepisu uniemożliwiają skorzystanie przez Skarżącego ze zwolnienia od podatku dochodowego.

W ocenie Sądu, rację ma Minister twierdząc, że Fundusz nie spełnia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Przepis ten określa wyłączny przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania, która może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, a mianowicie zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Wyłączny przedmiot działalności wymieniony w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. odnosi się do ram prawnych (rozwiązań systemowych) działalności instytucji wspólnego inwestowania w państwie jej siedziby, a nie do faktycznego zakresu inwestycji takiego podmiotu. Za nielogiczne bowiem należałoby uznać, że w przypadku wielokrotnej zmiany przedmiotu działalności danej instytucji wspólnego inwestowania w trakcie roku podatkowego, mogłaby ona wielokrotnie tracić bądź odzyskiwać prawo do zwolnienia z opodatkowania.

Ponadto, nie może mieć wpływu na przyznanie zwolnienia odpowiednie ukształtowanie warunków umownych, zapisów statutu, czy innego dokumentu determinującego ustrój wewnętrzny instytucji wspólnego inwestowania. Kwestia zwolnienia z opodatkowania nie może być zależna od woli, czy zamiaru Wnioskodawcy, lecz musi być pochodną wypełnienia obiektywnych kryteriów.

Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Skarżący ma zamiar inwestować między innymi za pośrednictwem spółek osobowych. Fundusz wskazał bowiem, że zgodnie z przepisami prawa niemieckiego spółka, w zakresie w jakim reprezentuje Fundusz, ma prawo dokonywać inwestycji również w transparentne podatkowo spółki osobowe. Niemniej jednak obecnie, wszelkie dochody działającego poprzez Spółkę Funduszu, osiągane w Polsce, pochodzą z inwestycji bezpośrednich w nieruchomości położone w Polsce lub też z inwestycji dokonywanych za pośrednictwem spółek nietransparentnych podatkowo (polskie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Jednocześnie w treści pytania postawionego we wniosku o wydanie interpretacji Skarżący jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem jego zainteresowania jest kwestia przysługiwania mu zwolnienia podmiotowego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie dochodów uzyskiwanych na terytorium Polski zarówno w przypadku dochodów pochodzących z inwestycji bezpośrednich w nieruchomości położone w Polsce, jak i dokonywanych za pośrednictwem spółek osobowych, a także ze zbycia posiadanych inwestycji.

Zasadnie więc Minister wywiódł, że inwestowanie w spółki osobowe będzie wykraczało poza zakres inwestowania wskazany w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p. Z punktu widzenia opodatkowania wspólników spółek osobowych, Skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej, a zatem poprzez spółkę osobową, której stanie się wspólnikiem, będzie prowadził działalność gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z działalności gospodarczej.

Nie ulega wątpliwości, że w art. 6 ust. 10a lit. b) u.p.d.o.p. ustawodawca jako źródło przychodów jednostki wspólnego inwestowania objętej zwolnieniem wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem Skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych można uznać za prawa majątkowe. Jak już bowiem Sąd wskazał, z tytułu posiadania tych udziałów Skarżący będzie uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej. Trudno uznać przystąpienie do polskiej spółki osobowej za lokowanie środków pieniężnych. Zasadne jest również odwołanie się do znaczenia słowa lokować w języku polskim. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (sjp.pwn.pl) "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp". Z punktu widzenia ekonomicznego lokata ukierunkowana jest na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Natomiast przystąpienie do spółek osobowych ukierunkowane jest na czerpanie korzyści z działalności gospodarczej prowadzonej przez taką spółkę.

Polski ustawodawca nakazuje traktować dochody z udziału w spółce osobowej (niebędącej podatnikiem podatku dochodowego) tak jak dochody z działalności gospodarczej - w przypadku osób fizycznych na podstawie art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w przypadku osób prawnych na podstawie art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p.

Skoro zatem, zgodnie z właściwym prawem niemieckim, wyłącznym przedmiotem działalności Funduszu nie jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, gdyż Skarżący może także uzyskiwać dochody z działalności gospodarczej, to należy uznać, że warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony. Zdaniem Sądu, ocena organu jest zasadna, oparta wprost na treści przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. oraz jego wykładni językowej. Wskazując działalność inwestycyjną polegającą na "lokowaniu środków finansowych", ustawodawca tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiotu działalności instytucji wspólnego inwestowania.

Skarżący nie spełnia zatem warunku zwolnienia, który określony został w art. 6 ust.1 pkt 10a lit. b) u.p.d.o.p.

Jednocześnie wskazać należy, że stanowisko prezentowane przez organ w skarżonej interpretacji znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zapadały w zbliżonych stanach faktycznych do przedstawionego we wniosku przez Fundusz w zakresie spełnienia warunku zwolnienia podmiotowego zawartego w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. (tak m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2523/16, z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3144/14, z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1195/14, z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 853/14). W przedmiocie spełnienia warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1777/15 wskazując: "Przesłanka określona w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. stanowi, że wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe, a więc ustawodawca jako źródło przychodów wskazał lokowanie środków pieniężnych w określonych prawach. Tymczasem, jak słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji Skarżąca będzie również uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy udziały w spółkach osobowych (jawnych i komandytowych) można uznać za prawa majątkowe. Istotne jest bowiem to, że z tytułu posiadania tych udziałów Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej.(pod. wyrok NSA II FSK 2098/15 z 12 września 2017 r.).

Nie można przyznać racji stronie Skarżącej, że prawnie indyferentna pozostaje okoliczność, iż Skarżąca będzie uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego założenia w skrajnym przypadku mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której nabycie udziałów byłoby tylko pretekstem do zastosowania komentowanej normy prawnej, a w praktyce głównym, dominującym źródłem przychodów byłaby działalność gospodarcza. Skoro ustawodawca w omawianej przesłance odwołał się do działalności polegającej na lokowaniu środków finansowych, tym samym wykluczył prowadzenie działalności gospodarczej jako przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania. Jakkolwiek w przepisie nie ma wprost odwołania się do określonego źródła przychodów (z kapitałów pieniężnych), to jego opis w sposób wyraźny prowadzi do takiego wniosku. Nie ma więc mowy o wprowadzeniu przez sąd, a wcześniej organ interpretacyjny dodatkowej (pozaustawowej) przesłanki zwolnienia."

Reasumując, ponieważ zakres działalności Skarżącego wynikający z przepisów prawa niemieckiego wykracza poza zakres działalności określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p., należało uznać, że ten warunek zwolnienia nie będzie spełniony.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie w zakresie pytania nr 1, gdyż zakres działalności Skarżącego wynikający z przepisów prawa niemieckiego wykracza poza zakres działalności określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. i w związku z tym warunek zwolnienia podmiotowego nie będzie spełniony, Minister zasadnie uznał również za nieprawidłowe stanowisko Funduszu w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym wypłaty dokonywane na rzecz Funduszu, działającego poprzez Spółkę, nie będą podlegały obowiązkowi opodatkowania "u źródła" na podstawie art. 26 ust. 1g w związku z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w opinii Sądu, z uwagi na powyższy wywód co do wykładni art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. i jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego zawarte w skardze nie mogą być uznane za zasadne. Analiza porównywalności ram prawnych działalności Skarżącego i polskich funduszy inwestycyjnych w kontekście kryteriów wprowadzonych przywołanym przepisem prowadzi do wniosku że przedmiot ich działalności należy uznać za nieporównywalny. Polskie fundusze inwestycyjne nie mogą inwestować w spółki osobowe nieemitujące papierów wartościowych.

Uznanie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do niewątpliwie niezamierzonego przez ustawodawcę uprzywilejowanego traktowania funduszy niemieckich w stosunku do polskich funduszy (zamiarem ustawodawcy było zrównanie traktowania pod względem podatkowym polskich i zagranicznych funduszy, a nie uprzywilejowanie tych ostatnich). Nadto podkreślić należy inny poziom ryzyka i płynności aktywów w przypadku inwestycji w spółki osobowe, co w przypadku instytucji zbiorowego inwestowania przedkłada się wprost na bezpieczeństwo inwestorów.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że warunek zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art 6 ust. 1 pkt 10a lit. b u.p.d.o.p. nie będzie spełniony w przypadku opisanym w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym. Fundusz będzie uzyskiwał dochody kwalifikowane zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych jako dochody z działalności gospodarczej, co wykracza poza wyłączny zakres działalności określony w analizowanym przepisie.

Chybiony jest także, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art 6 ust. 1 pkt 10a lit b u.p.d.o.p. w zw. z art. 63 i 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wskazać bowiem należy, że w odróżnieniu od podatków pośrednich, podatki dochodowe zostały zharmonizowane w ramach Unii Europejskiej jedynie w ograniczonym zakresie. Oczywistym jest, iż pomimo że opodatkowanie bezpośrednie należy do kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać je z poszanowaniem prawa wspólnotowego i powstrzymywać się od wszelkiej dyskryminacji opartej na przynależności państwowej. Odmienne traktowanie nie stanowi samo w sobie dyskryminacji. Dyskryminacja może polegać tylko na stosowaniu różnych zasad do porównywalnych sytuacji lub też na stosowaniu tej samej zasady do różnych sytuacji. Interpretacja norm krajowych w kontekście zasady swobody przepływu kapitału winna dotyczyć warunków tworzenia i działania funduszy, z uwzględnieniem w szczególności przedmiotu ich działania, ich obowiązków oraz stosowanych wobec nich środków kontroli. Fundusze zagraniczne nie mają zatem być identyczne z funduszami polskimi, ale ich charakter musi być porównywalny z polskimi, prowadzona przez nie działalność winna odbywać się w ramach regulacji prawnych równoważnych z regulacjami funduszy krajowych.

Tymczasem, jak wynika z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji przedmiot działalności Skarżącego, w ramach którego zamierza on osiągać przychody z działalności gospodarczej, nie pozwala uznać jej charakteru za porównywalny z polskimi funduszami inwestycyjnymi. Okoliczność, że Skarżący nie może skorzystać ze zwolnienia nie wynika z faktu, iż jest podmiotem prawa niemieckiego, działającym w określonej przez to prawo formie prawnej, odmiennej niż ta, w jakiej działała fundusz inwestycyjny powołany na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawodawca mógł jednak jako warunek zastosowania zwolnienia podatkowego wprowadzić określony przedmiot działalności instytucji wspólnego inwestowania.

W ocenie Sądu, prawidłowo Minister ustalił, odwołując się także do stopnia bezpieczeństwa inwestycji przeprowadzanych za pośrednictwem obu instytucji wspólnego inwestowania (tj. polskiej oraz niemieckiej), że sytuacja tych podmiotów jest nieporównywalna. Za uprawiony uznać należy więc wniosek, że przepisy polskiej ustawy podatkowej zapewniły zwolnienie z opodatkowania zagranicznym instytucjom wspólnego inwestowania na analogicznych zasadach, jakie obowiązują fundusze inwestycyjne działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. W tym właśnie miejscu zasadne jest odwołanie się do okoliczności, że formułując warunki zwolnienia w art. 6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. ustawodawca wziął pod uwagę cechy charakteryzujące fundusze działające na podstawie polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych. Tym samym nastąpiło zrównanie w zakresie opodatkowania w Polsce funduszy zarówno polskich, jak i zagranicznych, działających na analogicznych zasadach. Powyższe przesądza, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 63 i 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Skarżący zarzuca także w skardze, że Minister wydając interpretację naruszył art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 O.p., ponieważ nie będąc do tego uprawniony zmienił zdarzenie przyszłe w wyżej wymienionym zakresie i dokonał interpretacji tego zmienionego zdarzenia przyszłego, podczas gdy powinien dokonać oceny stanowiska Wnioskodawcy w kontekście przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego (stanu faktycznego).

W ocenie Sądu i ten zarzut uznać należy za niezasadny, gdyż Minister nie dokonał modyfikacji zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji, a jedynie określił odmienne od oczekiwanych przez Fundusz konsekwencje prawnopodatkowe opisanego stanu faktycznego.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że dochody z udziału w spółkach osobowych stanowią dochody z działalności gospodarczej zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.d.o.p., nie zaś z praw majątkowych i stanowisko takie prezentuje w interpretacji Minister. Tymczasem, zdaniem Skarżącego, uzyskanie statusu wspólnika spółki osobowej oznacza inwestowanie w prawo majątkowe. Rozbieżność powyższych stanowisk nie może być jednak uznana za przyjęcie własnych założeń co do stanu faktycznego przez Ministra, gdyż jest ona wynikiem odmiennej oceny prawnopodatkowej niespornego stanu faktycznego.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 2a w zw. z art. 120 i 121 O.p. poprzez złamanie zasady in dubio pro tributario polegające na zastosowaniu nieuprawnionej wykładni art. 6 ust.1 pkt 10a u.p.d.o.p. na niekorzyść podatnika i obarczenie podatnika skutkami niejasnego i nieprecyzyjnego sformułowania przepisów przez ustawodawcę.

W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia wyrażonych w przywołanych przepisach zasad zaufania, praworządności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, skoro zgodnie z przedstawioną w interpretacji wykładnią Minister doszedł do jednoznacznego rozstrzygnięcia, które dodatkowo znajduje odzwierciedlenie w przywoływanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. Sam fakt, że wynik dokonanej wykładni prawa nie satysfakcjonuje podatnika nie oznacza działania niezgodnego z przywołanymi zasadami postępowania podatkowego.

Reasumując, w ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, Minister w sposób wyczerpujący uzasadnił zarówno ocenę stanowiska Skarżącego, jak również, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa, zaprezentował własne stanowisko.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.