Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 776/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 878/18 w sprawie ze skargi C.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 878/18, oddalił skargę C.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, Prezydent Miasta [...] odmówił wydania C.H. prawa jazdy kategorii B.

Uzasadniając wydaną decyzję Prezydent wskazał, że w dniu [...] października 2016 r. C.H. zwrócił się z wnioskiem o wydanie prawa jazdy kategorii B. Prezydent ustalił, że skarżący posiadał niemieckie prawo jazdy kategorii B o numerze [...], jednakże w dniu [...] czerwca 2009 r. cofnięto mu uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium Niemiec. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami pozostaje w mocy do dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący może ubiegać się o nowe prawo jazdy w Niemczech również w okresie obowiązywania decyzji cofającej uprawnienie do kierowania pojazdami pod warunkiem przedłożenia wymaganego w Niemczech orzeczenia medyczno-psychologicznego potwierdzającego jego zdolność do udziału w ruchu drogowym. Warunek ten obowiązuje w Niemczech do dnia [...] lipca 2024 r. Po upływie okresu obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia wnioskodawca nie otrzymuje starego prawa jazdy. Koniecznym jest wówczas złożenie wniosku o wydanie nowego prawa jazdy. W tym przypadku, ponieważ skarżący pozbawiony został prawa jazdy na okres przekraczający 8 lat właściwy urząd do spraw wydania prawa jazdy w Niemczech jest uprawniony do zarządzenia kontrolnego egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy. Powyższe ustalenia, jak wskazał Prezydent, poczynione zostały na podstawie informacji Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech (Kraftfahrt-Bundesamt we Flensburgu) z dnia [...] czerwca 2017 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] listopada 2017 r. W ocenie Prezydenta, stan faktyczny sprawy wypełnia kryteria określone w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, stanowiąc podstawę decyzji o odmowie wydania prawa jazdy.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, a polegający na przyjęciu, że skarżący pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień przez władze niemieckie;

2) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanej decyzji, a w szczególności:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes skarżącego;

- art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 k.p.a., poprzez nieudzielenie skarżącemu wyczerpującej i zrozumiałej dla niego informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech, co doprowadziło do wskazanych błędnych ustaleń faktycznych;

- art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uznanie, że skarżący pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnienia.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wyjaśnił, że utracił prawo jazdy kategorii B wydane mu przez władze niemieckie i wskazał, że okres pozostawania we właściwym rejestrze informacji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami jest okresem cofnięcia uprawnienia i są to jedynie terminy wyznaczające koniec okresu, w którym konieczne jest spełnienie przez stronę określonych wymagań w przypadku wnioskowania na terenie Niemiec o ponowne przyznanie mu tego uprawnienia. Po [...] lipca 2024 r. wskazane warunki już nie obowiązują, a wpis we właściwym rejestrze ulega zatarciu i strona, aby uzyskać prawo jazdy byłaby zmuszona odbyć na nowo całą procedurę związaną z uzyskaniem prawa jazdy.

Decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że przedłożony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia domniemanie pozostawania skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, co skutkuje koniecznością uwzględnienia w ocenie podstaw do wydania prawa jazdy regulacji z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Kolegium wyjaśniło, że na gruncie ustawodawstwa polskiego okres cofnięcia uprawnienia trwa od momentu jego ostatecznego orzeczenia do dnia przywrócenia uprawnienia. Ustawodawstwo niemieckie w art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L. 2006.403.18), nakazuje odmówić wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Sformułowania te nie są tożsame z terminologią ustawodawstwa krajowego i nie uzależniają odmowy od pozostawania w okresie wskazanych ograniczeń. Analizowane ograniczenie narzuca zatem dodatkowo obowiązek ustalenia czy cofnięcie uprawnienia "skutkuje koniecznością ustania przyczyny cofnięcia i ewentualnie spełnieniem dodatkowych warunków dla uzyskania ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech", czy też możliwym jest w takiej sytuacji ubieganie się o nowe prawo jazdy przy spełnieniu wymagań ustawowych takich, które obowiązują dla osób nabywających to uprawnienia po raz pierwszy.

Kolegium wskazało, że powyższy fakt Prezydent Miasta [...] ustalił na podstawie informacji Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego (Kraftfahrt-Bundesamt we Flensurgu) zawartej w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Według tej informacji skarżący nie posiada aktualnie ważnego w Niemczech prawa jazdy. Dnia [...] lipca 2009 r. cofnięto jego uprawnienie do prowadzenia pojazdami. Następnie, był sądzony z powodu prowadzenia pojazdów bez prawa jazdy i posługiwania się sfałszowanym dokumentem. Aby uzyskać nowe prawo jazdy w Niemczech skarżący zobowiązany jest do przejścia badań lekarskich i psychologicznych. Konkretyzując uprzednie informacje, urzędnik Kraftfahrt-Bundesamt wyjaśnił, że z powodu uzależnienia od środków odurzających do wydania nowego uprawnienia w Niemczech konieczne jest przedłożenie orzeczenia medyczno-psychologicznego potwierdzającego zdolność kierowcy do udziału w ruchu drogowym na drogach publicznych. Sporządzenie takiego orzeczenia jest konieczne przed upływem okresu obowiązywania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., tj. do dnia [...] lipca 2024 r. Stare prawo jazdy należy zwrócić w ramach postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Od momentu, gdy decyzja stała się niezaskarżalna, tj. od dnia [...] lipca 2009 r., stare prawo jazdy jest nieważne i nie można go ponownie wydać dotychczasowemu posiadaczowi. Decyzja ta będzie uwzględniana w sprawie wydania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami do dnia [...] lipca 2024 r. Do wydania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami należy również uwzględnić łączny wymiar kary do dnia [...] grudnia 2014 r. za jazdę bez uprawnienia do kierowania pojazdami i fałszowanie dokumentów. Decyzje te będą brane pod uwagę jeszcze do dnia [...] kwietnia 2030 r. Zatrzymanie prawa jazdy na okres dłuższy niż 8 lat skutkuje uprawnieniem jednostki do spraw prawa jazdy do zarządzenia teoretycznego i praktycznego egzaminu na prawo jazdy. Po upływie okresu obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych zainteresowany nie otrzymuje swojego wcześniejszego prawa jazdy. Zobowiązany jest złożyć wniosek o wydanie nowego uprawnienia do kierowania pojazdami i nowego prawa jazdy. Do czasu upływu wskazanych okresów zainteresowanemu wolno złożyć wniosek o wydanie nowego uprawnienia do kierowania pojazdami.

Kolegium wskazało także, że w analogicznej sprawie Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego wyjaśnił, że w przypadku cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami za względu na stosowanie środków odurzających, bezwzględnym warunkiem ponownego wydania prawa jazdy w Niemczech jest przedłożenie opinii lekarskiej/opinii psychologicznej, z której będzie wynikało, że dana osoba jest zdolna do uczestniczenia w ruchu drogowym po drogach publicznych. Przedłożenie tej opinii jest bezwzględnie wymagane do czasu obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Procedura cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi zakłada zatrzymanie starego prawa jazdy. Na mocy tej decyzji, która nie podlega odwołaniu, stare prawo jazdy zostało unieważnione i nie można go zwrócić. Uprawnienia wygasły. W przypadku wydania nowego prawa jazdy po dniu utraty mocy obowiązującej decyzji o cofnięciu uprawnienia, decyzja ta nie może być już brana pod uwagę. Decyzja ta jest usuwana z rejestru.

Kolegium podkreśliło, że w świetle powyższych informacji, jak też przedłożonego w sprawie dowodu w postaci zawiadomienia Urzędu ds. Uprawnień do Kierowania Pojazdami Landratsmt Rastatt - uwierzytelnionego tłumaczenia z języka niemieckiego skierowanego do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, nie budzi wątpliwości, że skarżący uzyskał w Niemczech uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B w dniu [...] czerwca 2000 r., następnie po raz kolejny uzyskał to uprawnienie (po cofnięciu) w dniu [...] grudnia 2005 r., zaś w dniu [...] czerwca 2009 r. uprawnienie zostało cofnięte (niezaskarżalne cofnięcie sądowe uprawnienia do kierowania pojazdami) z datą wykreślenia na dzień [...] lipca 2024 r. Skutkiem powyższego, skarżącemu nie mogą być - do daty wykreślenia z rejestru powołanej decyzji - wydane nowe uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium państwa niemieckiego, chyba że w okresie tym przedłoży pozytywne orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające jego zdolność do kierowania pojazdami mechanicznymi. Tak uwarunkowane uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami uprawnia do uznania, iż co najmniej do czasu przedłożenia wymaganego dokumentu strona pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami na terytorium Niemiec, co konsekwentnie stanowi przeszkodę w uzyskaniu tego uprawnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero legitymowanie się pozytywnym testem medyczno-psychologicznym spełnia warunek wydania prawa jazdy (przywrócenia cofniętego uprawnienia).

Kolegium zaznaczyło, że według przepisów prawa polskiego, aby nastąpiło wydanie prawa jazdy kategorii B nie jest wymagane przedłożenie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem a organ nie jest uprawniony do czynienia ustaleń w tym względzie. Tym samym, uniemożliwiona jest de facto ocena tej okoliczności (spełnienia wymagań psychologicznych), niezbędnej dla wydania prawa jazdy w Niemczech, w przypadku gdy osoba ubiega się w Polsce o uzyskanie prawa jazdy po jego cofnięciu w Niemczech. Analizowana informacja nie nasuwa wątpliwości co do zasadności przyjęcia pozostawania skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wynika bowiem z przytoczonych wyjaśnień, w Niemczech cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami jest bezterminowe, przy czym jego skutek może być przerwany uwzględnieniem wniosku o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami popartego pozytywną opinią lekarsko-psychologiczną. Po dacie, do której konieczne dla uzyskania uprawnienia jest legitymowanie się wspomnianym orzeczeniem, tj. po dniu [...] lipca 2024 r. decyzja o cofnięciu uprawnienia nie jest brana pod uwagę. Jednakże, dla wydania nowego prawa jazdy do dnia [...] kwietnia 2030 r. znaczenie mieć będą decyzje dotyczące łącznego wymiaru kary. Wskazana kara łączna stanowi konsekwencję kolejnych przewinień skarżącego w ruchu drogowym, w szczególności kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień, ujawnionych w przedłożonych zawiadomieniach, z których wynika data wykreślenia na dzień [...] kwietnia 2030 r.

W ocenie Kolegium, z uwagi na kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień, wymierzona kara łączna, w drodze orzeczenia Sądu, daje uprawnienie do uwzględnienia tego aktu w aspekcie uprawnienia do zarządzenia przedłożenia przez wnioskodawcę pozytywnego wyniku egzaminu teoretycznego i praktycznego, w okresie do dnia wykreślenia tego orzeczenia z rejestru, przy czym uprawnienie to aktualizuje się po upływie 8 lat od dnia zatrzymania prawa jazdy i pozostaje w mocy do dnia zatarcia (skreślenia wpisu dotyczącego kary łącznej) w rejestrze kierowców. Powyższe oznacza, że w okresie do dnia [...] lipca 2024 r. wola ubiegania się o prawo jazdy musi być połączona z orzeczeniem lekarsko-medycznym, a dodatkowo po dniu [...] czerwca 2017 r. (upływ 8 lat od dnia zatrzymania prawa jazdy) do dnia [...] kwietnia 2030 r., koniecznym może okazać się dodatkowo zdanie egzaminu teoretycznego i praktycznego.

C.H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając jej:

1) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na jej treść, polegający na przyjęciu, że skarżący pozostaje nadal w okresie cofnięcia przez władze niemieckie uprawnień do prowadzenia pojazdów;

2) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i nieprzeprowadzenie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a mających wpływ na słuszny interes skarżącego;

- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu do spraw Ruchu Drogowego w Niemczech, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych;

- art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez ich błędne zastosowanie, tj. uznanie, że skarżący pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił powyższą skargę, o czym orzekł na podstawi art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.

Uzasadniając wydany wyrok Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) - zwanej dalej u.k.p., z którego wynika, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

W ocenie Sądu, skarżący nie podważył skutecznie wiarygodności oraz kompletności dowodów zebranych przez organ. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że pisemne informacje organu administracji publicznej władz niemieckich, przedmiotowo właściwych z zakresu ruchu drogowego (Kraftfahrt-Bundesamt), stanowią dokument poświadczający stan sprawy, oparty na ewidencji urzędowej tego organu. Wpisu do tej ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie decyzji i orzeczeń sądowych mających wpływ na prawo do korzystania przez konkretnego kierowcę z uprawnień do prowadzenia pojazdów. Dokument taki stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Dowód ten tak, jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., sporządzony przez upoważniony organ, korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Obalenie domniemania prawdziwości danych opartych na takim dokumencie jest możliwe, jednakże nie będzie wystarczające negowanie treści tego dokumentu urzędowego bez wskazania konkretnych dających się zweryfikować dowodów na stawianą przez skarżącego tezę. Polski organ prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie prawa jazdy, jest związany ustaleniami organu niemieckiego ds. ruchu drogowego, nie powinien więc podejmować tego rodzaju działań, które miałyby służyć ustalaniu wiarygodności/prawdziwości wpisów dokonanych w ewidencji urzędowej innego organu oraz ocenianiu ich konsekwencji na gruncie uprawnień do prowadzenia pojazdów na terytorium Niemiec. Dopóki określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego w Niemczech nie może żadną miarą prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy, a w konsekwencji skargi sąd administracyjny, będzie wypowiadać się w kwestiach właściwych dla organu władz niemieckich. Nie mogła mieć tym samym znaczenia na gruncie przedmiotowej sprawy podnoszona przez skarżącego potrzeba dopuszczenia dowodu z decyzji administracyjnej organu administracji czy sądu niemieckiego, na podstawie których dokonano wpisów powodujących cofnięcie skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Niemiec. Tylko poprzez zakwestionowanie przed właściwym organem niemieckim znaczenia informacji przedstawionych przez Kraftfahrt-Bundesamt we Flensburgu w pismach powołanych przez organ, skarżący mógłby podważyć prawidłowość ustalenia o pozostawaniu skarżącego w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, w momencie ubiegania się o wydanie w Polsce prawa jazdy kat. B. Tego rodzaju dowodów skarżący organowi nie przedstawił.

Na marginesie Sąd zauważył, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani także w sądowym skarżący nie powołał się na tłumaczenia dokumentów na język polski, które mogłyby poddawać w wątpliwość oczywistość informacji przedstawionych przez niemieckie władze. Nie może służyć takiemu skutkowi domaganie się przez skarżącego od organu polskiego, weryfikacji decyzji i orzeczenia sądowego, przetłumaczonych na język polski, które stanowiły podstawę wpisów w niemieckim rejestrze urzędowym.

Sąd podkreślił, że dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi w pełni wiarogodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ uzna daną okoliczność za wystarczająco udowodnioną. Organ nie może natomiast pominąć wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w postępowaniu administracyjnym. Na zlecenie organu I instancji, przysięgły tłumacz z języka niemieckiego (wpisany ma listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości) sporządził uwierzytelnione tłumaczenia danych przedstawionych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego. Tłumacz przysięgły jest osobą zaufania publicznego. Tłumacze przysięgli podlegają odpowiedzialności zawodowej za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków i zadań ustawowo przewidzianych. Skarżący nie przedstawił w postępowaniu administracyjnym dowodów, mogących podważyć wiarygodność tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego dokumentów władz niemieckich zebranych przez organ.

W ocenie Sądu, prawidłowość ustaleń organu dokonanych w oparciu o te dokumenty nie budzi wątpliwości. Tłumaczenia dokumentów są jasne i czytelne, wskazują na oczywiste fakty. Wynika z nich, że w przypadku skarżącego nastąpiło niezaskarżalne cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B w Niemczech w oparciu o § 3 ust. 1 niemieckiej ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Data wykreślenia cofnięcia nastąpi w dniu [...] lipca 2024 r. Ponadto, w stosunku do skarżącego dokonano wpisu o orzeczeniu kary łącznej i podtrzymaniu zakazu kierowania pojazdu po orzeczeniu kary łącznej. W przypadku wcześniejszych wniosków skarżącego o wydanie prawa jazdy na terytorium Niemiec wymagane jest przedłożenie opinii psychologicznej i medycznej.

Zdaniem Sądu, nie zachodzi na gruncie niniejszej sprawy sytuacja, w której badanie treści dokumentu wraz z jego tłumaczeniem nie daje jednoznacznego rezultatu. Z tego względu, Sąd nie podzielił zarzutów skargi o naruszeniu w sprawie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Sąd zauważył, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2018 r. przeprowadził dowód z przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego, tłumaczenia dokumentów sporządzonych w języku niemieckim, z którego to tłumaczenia, zdaniem skarżącego, wynika inne znaczenie treści zapisów urzędowych poszczególnych rubryk informacji do Federalnego Urzędu ds. Ruchu drogowego. W ocenie Sądu, dowód ten nie ma jednak dla sprawy istotnego znaczenia. Nawet gdyby uznać, że zachodzą pewne wątpliwości co do dokładności tłumaczenia treści poszczególnych rubryk zawartych w przedmiotowej informacji do Federalnego Urzędu ds. Ruchu drogowego to jednak w tej konkretnej sprawie ustalenia organu zostały oparte nie tylko na danych z tejże informacji, ale także na wyjaśnieniach zawartych w pismach Federalnego Urzędu do spraw Ruchu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. i z dnia [...] listopada 2017 r. Z informacji tych jednoznacznie wynika na podstawie jakiej decyzji i do jakiej daty zostały cofnięte skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Sąd podkreślił, że art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zawiera negatywną przesłankę, która uniemożliwia wydanie prawa jazdy osobie, której uprawnienia do kierowania pojazdami uzyskane za granicą zostały cofnięte. W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że sytuacja ta wystąpiła w przypadku skarżącego. Z ustaleń organów wynika, że w tym wypadku mamy do czynienia z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami (wiążącym się z okresowym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych) w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Mimo bowiem, że w okresie do dnia [...] lipca 2024 r., z mocy obowiązujących przepisów niemieckich trwa okres cofnięcia tych uprawnień, skarżący może wystąpić o wydanie nowego prawa jazdy, po spełnieniu wymogu w postaci przedłożenia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej. Jest to sytuacja odmienna od tej, która dotyczy osoby, która nigdy wcześniej nie legitymowała się prawem jazdy. Ta szczególna sytuacja, która dotyczy również osoby skarżącego, wynika z konsekwencji nałożonych na niego ograniczeń i kar sądowych na terytorium Niemiec. Dopiero po upływie wskazanego wyżej okresu skarżący może ubiegać się o niemieckie prawo jazdy bez przedstawiania takiej opinii.

Sąd podkreślił, że art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiedź ustawodawcy na art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L2006.403.18 z późn. zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Przepis stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., musi być stosowany zgodnie z założeniami dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy. Trafnie uznał organ, którego decyzja została zaskarżona, że cofnięcie uprawnienia blokuje możliwość wydania prawa jazdy osobie, względem której zastosowano tę instytucję, do czasu wykreślenia decyzji z rejestru, ewentualnie do czasu przedłożenia orzeczenia lekarsko-psychologicznego, potwierdzającego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym.

W świetle powyższego Sąd uznał zarzuty skargi za nietrafne. Okoliczności mogących stanowić przyczynę uwzględnienia skargi, Sąd również nie znalazł, nie będąc związany zarzutami, wnioskami oraz argumentacją skargi.

Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji a także przyznania od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów adwokackich według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wyżej wskazany przepis obejmuje przypadki, w których ubiegający się o prawo jazdy wcześniej utracił prawo jazdy za granicą, a o nowe prawo jazdy może ubiegać się po upływie określonego czasu albo po spełnieniu określonych warunków dodatkowych;

2. następujących przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 76 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż "informacja" Kraftfahrt-Bundesamt stanowi dokument urzędowy w rozumieniu powyższego przepisu;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu zgłoszonego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzutu naruszenia zasady praworządności nieprzeprowadzenia z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, obejmującego również ustalenie przepisów prawnych obowiązujących na terenie Republiki Federalnej Niemiec oraz konsekwencji ich zastosowania w kontekście rozpatrzenia sprawy skarżącego, a także poprzez dowolną i wadliwą ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów uzyskanych od Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, iż skarżący otrzymał za granicą prawo jazdy, a następnie cofnięto jemu uprawnienia i pozostaje nadal w okresie cofnięcia uprawnień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku a mających znaczenie dla potrzeb rozpoznania przedmiotowej sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie zaakceptował zastosowanie w niniejszej sprawie przez orzekające organy dyspozycji art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia.

Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stanowi odpowiednik regulacji zawartej w art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L2006.403.18 z późn. zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione.

Od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury Unii Europejskiej unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, zatem krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego. W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG, Dz. Urz. WE, seria L, nr 237, s. 1, z późn. zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007 r. dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE, seria L, nr 403, s. 18). Obydwie dyrektywy wprowadzają przepisy pozwalające na odmowę wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Dyrektywy wprowadzają zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE - "jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy"). Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE wyrażonym w wyroku z 1 marca 2012 r. w sprawie C-467/10 Baris Akyüz, przepisy art. 1 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy Rady 91/439/EWG w związku z art. 2 ust. 1 oraz z art. 11 ust. 4 dyrektywy 2006/126/WE w sprawie praw jazdy należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom przyjmującego państwa członkowskiego, które pozwalają, aby odmówiło ono uznania na swoim terytorium prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim, jeżeli wobec posiadacza owego prawa jazdy przyjmujące państwo członkowskie nie zastosowało żadnego środka w rozumieniu rzeczonych art. 8 ust. 4 dyrektywy 91/439 lub art. 11 ust. 4 akapit drugi dyrektywy 2006/126, lecz w tym ostatnim państwie odmówiono mu wydania pierwszego prawa jazdy na tej podstawie, że zgodnie z przepisami wskazanego państwa nie spełniał on fizycznych i psychologicznych wymogów bezpiecznego prowadzenia pojazdu silnikowego.

Dlatego też uznać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i słusznie uznał, że wynikający z treści tego przepisu zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał przy tym, że w przypadku skarżącego wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Skarżący jest bowiem osobą, która otrzymała niemieckie prawo jazdy kategorii B o nr [...] a w dniu [...] czerwca 2009 r. zostało mu cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium Niemiec. Decyzja o cofnięciu pozostaje w mocy do dnia [...] lipca 2024 r., czego skarżący nie kwestionował ani w odwołaniu ani w skardze do Sądu I instancji.

Powyższe okoliczności orzekające w sprawie organy ustaliły na podstawie informacji pisemnej Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech, tj. Kraftfahrt-Bundesamt w Flensburgu z dnia [...] czerwca 2017 r. (uzupełnionej pismem z dnia [...] listopada 2017 r.), która została przetłumaczona przez przysięgłego tłumacza języka niemieckiego, wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości a Sąd I instancji nie miał podstaw do zakwestionowania tych ustaleń faktycznych.

Dopuszczenie takiego dowodu, nie jest bowiem sprzeczne przede wszystkim z treścią art. 75 § 1 k.p.a., który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W postępowaniu administracyjnym środkami dowodowymi mogą być zagraniczne dokumenty urzędowe (por. wyrok NSA z 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2501/10, LEX nr 1152166).

Ponadto, zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Polski ustawodawca zrównał zaś moc dowodową zagranicznych dokumentów urzędowych z polskimi dokumentami urzędowymi. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1138 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm.) zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Przepis ten, który zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi pod względem ich mocy dowodowej, ma zastosowanie także w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1966/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od zasady tej ustawa przewiduje dwa wyjątki, wprowadzając wymóg uwierzytelnienia przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny. Dotyczy to dokumentów przeniesienia własności nieruchomości położonej w Polsce oraz dokumentów, których autentyczności strona zaprzeczyła. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie, przy czym miejsce wystawienia dokumentu nie jest istotne. Zagranicznym dokumentem urzędowym jest nie tylko jego oryginał, lecz również jego odpis bądź uwierzytelniony wyciąg (zob. wyrok SN z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. II CSK 379/06, LEX nr 457825). Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1613/06 (LEX nr 351041) z faktu, że z art. 27 Konstytucji RP wynika, że w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski, a art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, nie można wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu przed organami administracji celnej. Dowodem jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie.

Skarżący nie podważył przy tym treści wynikających z informacji pisemnej Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w Niemczech, tj. Kraftfahrt-Bundesamt w Flensburgu z dnia [...] czerwca 2017 r. (uzupełnionej pismem z dnia [...] listopada 2017 r.), a z których jednoznacznie wynika, że w dacie orzekania skarżący miał cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami na terytorium Niemiec. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów wskazujących, aby cofnięcie uprawnienia zostało anulowane albo przerwane. Co więcej, jak już wyżej podkreślono, zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący potwierdził, że uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B zostało mu cofnięte do dnia [...] lipca 2024 r.

Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że wobec skarżącego zastosowanie znajduje przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. W przypadku skarżącego mamy bowiem do czynienia z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.