Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 27/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 156 § 1 pkt 1 i art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia WSA del. Wojciech Mazur Protokolant st. inspektor sądowy Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uniwersytetu Warszawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 317/09 w sprawie ze skargi E.K. i B.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2009 r., uwzględniając skargę E.K. i B.T. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie tegoż organu z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach:

Nieruchomość położona przy ul. S. znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Dotychczasowy właściciel złożył wniosek w trybie art. 7 ust. 1 cyt. dekretu o ustanowienie prawa własności czasowej –obecnie użytkowania wieczystego – do przedmiotowej nieruchomości, który nie został dotychczas rozpoznany.

Następca prawny dawnego właściciela – B.T. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. nr [...], dotyczącej przekazania Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie terenu położonego w Warszawie przy ul. S..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powyżej wskazanej decyzji.

O ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli B.T. i E.K., która na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2006 r. zawartej w formie aktu notarialnego nabyła udział w prawach i roszczeniach do nieruchomości dekretowej położonej w Warszawie przy ul. S..

Z wnioskiem o rozważenie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. wystąpił Uniwersytet Warszawski podkreślając, że w dniu [...] lutego 2008 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 1999 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez dzielnicę Gminę Warszawa Mokotów własności nieruchomości położonej przy ul. S. z dniem [...] maja 1990 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zawiesiło postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. dotyczącej przekazania Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie terenu położonego w Warszawie przy ul. S., do czasu rozpatrzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 1999 r. nr [...].

SKO uznało, że w sprawie niniejszej właściwość organu zależy od ostatecznego rozstrzygnięcia, czy grunt którego postępowanie dotyczy jest gruntem komunalnym, czy gruntem Skarbu Państwa. W ocenie Kolegium, w razie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej decyzja wydana przez Kolegium w odniesieniu do gruntu niebędącego własnością komunalną, będzie nieważna, bowiem Kolegium nie jest właściwe do orzekania w sprawach gruntów, które są własnością Skarbu Państwa. Postępowanie to zatem stanowi, w ocenie organu, zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zawieszenia postępowania wystąpiła E.K., twierdząc, że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje zagadnienie wstępne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], w wyniku rozpoznania wniosku E.K. – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i stwierdzając, że kompetencja organu nadzorczego zależy od rozstrzygnięcia innego organu, które określi, czy grunt, którego postępowanie dotyczy, jest w istocie gruntem komunalnym, czy gruntem Skarbu Państwa.

Skargę na to postanowienie wniosła E.K., działająca w imieniu własnym oraz B.T. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne i zauważyła, że takie stanowisko prowadziłoby do tego, że żadne postępowanie administracyjne nie mogłoby zakończyć się. Ponadto podniosła szereg argumentów odnoszących się do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r., dotyczącej przekazania Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie terenu położonego w Warszawie przy ul. S.. Wniosła także o ustalenie, czy wydanie tej decyzji, przed rozpatrzeniem wniosku dekretowego, bez powiadomienia byłego właściciela i bez wywłaszczenia, rażąco narusza prawo. Pismami z dnia [...] lipca 2009 r. i [...] sierpnia 2009 r. skarżąca uzupełniła swoje stanowisko zawarte w skardze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżone postanowienia są niezgodne z prawem.

Sąd powołał się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który pozwala organowi na zawieszenie postępowania wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Zależność ta będzie więc istnieć między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a wydaniem decyzji.

W tej sprawie, zdaniem Sądu, toczące się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie dotyczące zgodności z prawem decyzji komunalizującej grunt położony w Warszawie przy ul. S. nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie terenu położonego w Warszawie przy ul. S..

Na dzień orzekania właściwym organem do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. nr [...], przekazującej Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie teren położony w Warszawie przy ul. S., jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie i to ono powinno rozpoznać tę sprawę.

Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, nie może, zdaniem Sądu, skutkować nieważnością decyzji Kolegium. W ocenie Sądu ewentualna zmiana właściwości rzeczowej nie będzie miała wpływu na ważność orzeczeń wydanych w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. nr [...] dotyczącej przekazania Uniwersytetowi Warszawskiemu w użytkowanie terenu położonego w Warszawie przy ul. S..

Obecnie nie można wskazać, że decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, będzie nieważna z tego powodu, że Kolegium nie będzie organem właściwym do rozpoznania sprawy po ewentualnym stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił oba postanowienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Uniwersytet Warszawski, prawidłowo reprezentowany i zaskarżając wyrok w całości skargę oparł o podstawę z art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: P.u.s.a.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez uwzględnienie skargi i błędne przyjęcie, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowa ocena zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prowadziłaby do oddalenia skargi. SKO słusznie zawiesiło postępowanie zażaleniowe do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w omawianej sprawie była ocena legalności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 1999 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez dzielnicę gminę Warszawa Mokotów własności nieruchomości przy ul. S. z dniem [...] maja 1990 r.;

2) art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 28 K.p.a. oraz art. 32 i 5 przez przyjęcie, że E.K. jest stroną niniejszego postępowania; naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku uznania, że E.K. nie była stroną postępowania administracyjnego i nie była uprawniona do wniesienia skargi, a ma jedynie interes faktyczny w niniejszej sprawie, jej skarga ulegałaby oddaleniu (uchwala składu 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/2004, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62)

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji wraz z pozostawieniem temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za drugą instancję.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Uniwersytet Warszawski wywodzi, iż sytuacja zaistniała w tej sprawie odpowiada uregulowanej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Od rozstrzygnięcia przez MSWiA kwestii ważności, bądź nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Mazowieckiego uzależniona jest właściwość organu do prowadzenia postępowania nadzorczego. Właściwość organu przesądza więc – stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. – ważność decyzji administracyjnej, co także uwzględnia orzecznictwo Sądu przytoczone przez SKO.

Zdaniem skarżącej Uczelni roszczenia wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie mogą być przenoszone na inne osoby w drodze przelewu (art. 509 K.c). Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzytelność może być przedmiotem przelewu, jeżeli nie sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne lub właściwość zobowiązania.

Roszczenia z art. 7 dekretu nie były roszczeniami stricte cywilnoprawnymi. Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) następuje w postępowaniu administracyjnym. To w decyzji administracyjnej przesądza się o przyznaniu, bądź odmowie przyznania tego prawa. Umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste może być zawarta o tyle tylko, o ile istnieje stosowna decyzja administracyjna przyznająca osobom uprawnionym określone W ocenie Uniwersytetu pozbawienie własności dokonane dekretem warszawskim było wywłaszczeniem. W przypadku wywłaszczenia istnieje ugruntowane orzecznictwo, że uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części – jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego, wynikające z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie może być przeniesione na osobę trzecią w drodze przelewu (wyrok SN z dnia 18 kwietnia 1996 r., III CZP 29/96, OSNC/1996/7-8/102). Orzeczenie to spotkało się z aprobatą doktryny (por. A. S., Glosa do uchwały SN z dnia 18 kwietnia 1996 r., IIl CZP 29/96, Rejent 1997/6/117). Przepis art. 7 dekretu bardzo precyzyjnie określa krąg osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń z niego wynikających, podkreślając tym samym ścisły związek roszczenia z wymienionymi w tej normie osobami uprawnionymi. Są to dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeśli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu. Należy zwrócić uwagę, iż w stosunku do innych podmiotów wywodzących swoje roszczenia do gruntu z mocy prawa orzecznictwo przesądziło niedopuszczalność przelewu. W wyroku z dnia 28 czerwca 2005 r. (I CK 801/04, OSNC 2006/5/90) Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego, przysługujące spółdzielni lub związkowi spółdzielczemu na podstawie art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), nie mogło być przedmiotem przelewu (art. 509 § 1 in fine K.c).

Na niedopuszczalność przelewu wskazuje także zakreślony termin realizacji uprawnień przez byłych właścicieli. Termin określony w art. 7 ust. 1 jest terminem prawa materialnego o skutkach prekluzyjnych powodujących wygaśnięcie roszczeń lub uprawnień w przypadku jego uchybienia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r. I SA/Wa 276/05, LEX nr 189827). Roszczenie dekretowe o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste pozostaje zatem w ścisłym powiązaniu z osobą .właściciela czy osobami następców prawnych – będących w posiadaniu gruntu, realizujących swe uprawnienia w ściśle określonym czasie. Skoro dekret nadawał uprawnienia do realizacji wynikającego z niego roszczenia osobom posiadającym grunt w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, to przelanie tego roszczenia w drodze cesji po tym czasie nie wydaje się możliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej – jak tego wymaga przepis art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. – Sąd odwoławczy nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia przepisów postępowania opisanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Błędnie Uczelnia upatruje naruszenia prawa przez przyznanie przymiotu strony E.K. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 32 i art. 50 ustawy P.p.s.a.), a przez to uznanie jej prawa do udziału w sprawie w charakterze strony i pełnomocnika B. T., negując jednocześnie możliwość przeniesienia roszczeń dekretowych na inne osoby niż wymienione w art. 7 dekretu.

Oceniając charakter roszczeń z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy należy stwierdzić, iż nie są to roszczenia o charakterze osobistym, lecz roszczenie majątkowe – roszczenia o prawo do gruntu warszawskiego. Roszczenia takie mają charakter zbywalnych, co zostało przesądzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo wymienić należy wyroki NSA z dnia 4 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 344/99, z dnia 23 listopada 2000 r. sygn. akt IV SA 2563/98 i z dnia 17 lipca 2003 r. I SA 3149/01. Ten kierunek orzecznictwa kontynuowany był także po dokonanej reformie sądownictwa administracyjnego i utrwalił się również w orzecznictwie sądowym po 1 stycznia 2004 r. (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 2795/02 niepubl.).

Podzielając powyższe stanowisko w zakresie dopuszczalności zbycia roszczeń dekretowych Naczelny Sąd Administracyjny odmówił trafności jednemu z zarzutów skargi kasacyjnej.

Zauważyć nadto należy, iż w tej sprawie E.K. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2006 r. o sprzedaży udziału w spadku, należącym do B.T. nabyła 2/5 udziału należącego do B. T..

Podkreślić należy, iż pojęcie spadku uregulowane jest w prawie cywilnym, jednakże regulacja ta musi być uwzględniana przy rozstrzyganiu spraw w postępowaniu administracyjnym.

W myśl art. 922 K.c. spadek to prawa i obowiązki zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedna lub kilka osób z wyjątkiem praw i obowiązków zmarłego ściśle związanych z jego osobą oraz praw, które z chwilą śmierci przechodzą na oznaczone osoby, niezależnie od tego czy są one spadkobiercami.

W myśl art. 1051 K.c. spadkobierca może spadek zbyć w całości lub w części. Oznacza to, że nabywca spadku lub udziału w spadku zgodnie z art. 1052 K.c. wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy.

Z regulacji cywilnoprawnej wynika więc prawo nabywcy udziału spadkowego do podejmowania wszelkich czynności w celu wykazania, że określony składnik majątkowy wchodzi w skład spadku oraz uczestniczyć we wszystkich postępowaniach, które dotyczą praw majątkowych do masy spadkowej,. oczywiście tylko w zakresie nabytego udziału spadkowego.

Okoliczności te, jako istotne przy określeniu statusu strony w postępowaniu administracyjnym podlegają ocenie organów administracji, a następnie w ramach sprawowanej kontroli legalności ich rozstrzygnięć – sądów administracyjnych.

Kwestie statusu nabywcy udziału spadkowego w postępowaniach administracyjnych dotyczące gruntów warszawskich pozytywnie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r. sygn. akt OSA 4/03 (ONSA z 2004 r. nr 1, poz. 3) przyjmując, iż służy im przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę powyższy pogląd podziela stwierdzając jednocześnie, iż wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – E.K. korzysta w tej sprawie z praw strony, w rozumieniu art. 28 K.p.a. i art. 32 i 50 ustawy P.p.s.a.

Za usprawiedliwiony uznał natomiast Sąd odwoławczy zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował ten ostatni przepis przyjmując, iż dla ważności decyzji wydanej w postępowaniu nadzorczym nie ma znaczenia, który z podmiotów publicznoprawnych jest właścicielem gruntu.

W kwestii właściwości organów do prowadzenia postępowań nadzorczych w odniesieniu do gruntów warszawskich dwukrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w składach poszerzonych.

W uchwale z dnia 15 kwietnia 1996 r. sygn. akt OPK 9/96 Sąd ten nie uznał właściwości SKO do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie dekretu z 26 października 1945 r., dotyczącej gruntu, który nie jest mieniem komunalnym (ONSA z 1997 r. nr 1, poz. 7).

W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, który odnosi się nie tylko do gruntów warszawskich, lecz ma zastosowanie ogólniejsze, mianowicie Kolegium jest właściwe do stwierdzenia nieważności tych orzeczeń wydanych przed [...] maja 1990 r., w których organ gminy, w razie wzruszenia decyzji byłby właściwy do rozpoznania wniosku, który wszczął postępowanie.

Podobne stanowisko zajął NSA w uchwale z dnia 5 czerwca 2005 r. sygn. OPS 7/00, w której potwierdzono także właściwość SKO do prowadzenia postępowania nadzorczego, tylko wówczas gdy grunt stanowi własność gminy (ONSA z 2000 r. nr 4, poz. 139).

W sprawach, w których zostały wydane decyzje przed dniem [...] maja 1990 r. przez ówczesne terenowe organy administracji państwowej, właściwość organu nadzorczego należy ustalać z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w strukturze organów administracji publicznej oraz kompetencji przypisanych tym organom w obowiązujących przepisach prawa.

W zakresie gospodarki gruntami obowiązująca ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., poz. 2603 ze zm.) w art. 4 pkt 9 jako organ właściwy w tych sprawach wskazuje starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oaz organ gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa.

Do prowadzenia postępowania nadzorczego i wydania decyzji na podstawie art. 158 K.p.a. w myśl art. 157 § 1 K.p.a. właściwy jest organ wyższego stopnia. Zatem w sprawach dotyczących nieruchomości stanowiących obecnie własność jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 17 pkt 1 K.p.a., organem nadzorczym w stosunku do decyzji wydanych przez byłych naczelników gmin, miast i dzielnic będą samorządowe kolegia odwoławcze.

W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa – na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206) – organem właściwym w myśl art. 157 § 1 K.p.a. jest wojewoda, jako organ wyższego stopnia nad starostą wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej.

Przepis art. 19 K.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

W niniejszej sprawie w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Wola z dnia [...] grudnia 1981 r. wszczęte zostało postępowanie nadzorcze w odniesieniu do decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 1999 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę Warszawa Mokotów własności nieruchomości położonej przy ul. S.. Wydanie w tej sprawie decyzji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w postępowaniu nadzorczym w odniesieniu do decyzji komunalizacyjnej ostatecznie przesądzi kwestię własności podmiotu publicznego do nieruchomości przy ul. S.. Od tego zaś zależy, który z organów – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, czy też Wojewoda Mazowiecki jest właściwy w tej sprawie.

Jeśli wydanie decyzji przez organ niewłaściwy – w myśl art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a,. obarczone jest wadą nieważności to rozstrzygnięcie sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowi zagadnienie prejudycjalne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji oddającej nieruchomość w użytkowanie Uczelni.

Błędnie zatem Sąd I instancji przyjął, że przedwczesne wydanie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – przed rozstrzygnięciem w postępowaniu nadzorczym legalności komunalizacji nie narusza przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W przypadku gdyby organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej skutki decyzji nadzorczej działające ex tunc byłyby takie, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiłaby mienie Skarbu Państwa, zatem przesądzałoby to o właściwości Wojewody do prowadzenia postępowania nieważnościowego.

Z powyższych względów uznając zarzut skargi kasacyjnej za zasadny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.