Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 942/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4a
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi W. R. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2020 r. o nałożeniu na W. R. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "K.p.a.";

- art. 4 pkt 11 i 22, art.5 ust.1,art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1pkt.2, ust.2 i 4,ust 18 ust. 4a i 4b,art.87ust.1pkt1 i ust3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.",

- lp.1.12,1.5 oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, co następuje.

W dniu [...] października 2019 r. w [...] przy ul. [...] przeprowadzona została kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] , którym kierował D. B.. Kierowca w toku kontroli drogowej okazał dowód osobisty , prawo jazdy i dowód rejestracyjny. Przewoził jednego pasażera T. K. ,który zeznał ,że zamówił przejazd z AL. [...] na ul. [...] przy pomocy aplikacji BOLT Po złożeniu zamówienia otrzymał informacje o zawierającą imię kierowcy oraz markę i numer rejestracyjny pojazdu, którym miała być wykonana zamówiona usługa. Za przewóz zapłata została pobrana z karty płatniczej przypisanej do aplikacji. W toku postępowania kierowca przedłożył umowę zlecenia z [...] października 2019 r. , orzeczenie psychologiczne orz kserokopię licencji [...] wystawioną na rzecz W. R.. Ustalono , że przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz W. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w [...] .

Stwierdzono naruszenia określone:

- lp. 1.12. zał nr.3 do u.t.d albowiem kierowca w trakcie kontroli nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji . Jedynie w postępowaniu przedłożył kserokopię licencji , co nie wypełnia obowiązku wskazanego w art. 87 ust 1 u.t.d.

- lp. 1.5 zał 3 do u.d.t. albowiem strona postępowania na dzień kontroli do posiadanej licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu samochodem osobowym nie zgłosiła kontrolowanego pojazdu , a więc nie dokonał zmiany danych , o których mowa w art. 7a i art. 8 u.d.t.

- lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., gdyż strona nie spełniła wszystkich wymogów przewozu okazjonalnego, który jest przewozem osób nie stanowiącym przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Kontrolowany pojazd był bowiem przystosowany do przewozu 5 osób, zaś przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.).

Nie spełniono również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b i lit. c u.t.d, zgodnie z którym dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi:

- na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

- po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu;

niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając:

1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i wydaniu zaskarżanej decyzji mimo zaniechania ustalenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy jak ustalenie czy:

-wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cech wykonywania działalności gospodarczej , braku zweryfikowania przez organ czy kierowca posiadał status przedsiębiorcy w czasie kontroli drogowej , w oparciu o jaki stosunek prawny miałby wykonywać przewóz w imieniu skarżącego, jak doszło do skojarzenia kierującego pojazdem z pasażerem , w jaki sposób dokonano płatności , jakie są zasady działania aplikacji BOLT i w tym zakresie nie odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu czym także naruszona zasadę określoną w art. 8 k.p.a. , błędne ustalenie ,że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art.4pkt.1 art. 18 ust. 4a w zw. z lp. 2.11 zał. nr.3 u.t.d. ,

- 18 ust. 4b pkt. 1 lit. c ,art. 4 pkt 11 u.d.t. w zw. z art. 2 pkt.4 rozporządzenia (WE) nr. 1-73/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r.,

-art. 6a pkt. 4, art. 14 ust. 1okt.2 ,art.92a ust.1,6 i 7 oraz lp.1.12 i lp.1.5 zał. 3 u.t.d. , poprzez przyjęcie ,że czynności wykonane przez skarżącego wyczerpały definicję przewozu okazjonalnego , nałożenie na stronę kar w sytuacji gdy nie spełnia ona wymogów podmiotów świadczących przewóz drogowy i gdy płatność za przejazd określona jest z góry i następuję na rzecz przedsiębiorcy jakim jest BOLT, przyjęcie ,że na stronie ciążył obowiązek zgłoszenia zmian do licencji w odniesieniu do samochodu , którym nie był, zdaniem strony, wykonywany przewóz okazjonalny.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji zwrot kosztów postępowania

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd podziela stanowisko organu. W związku z jego przytoczeniem, powtarzanie go byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Organy administracji zasadnie wywiodły, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy i ustalony stan fatyczny, że działający w imieniu i na rzecz skarżącego kierowca wykonywał przewóz okazjonalny, a pojazd, którym wykonano usługę, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w przepisach u.t.d. dla wykonywania tego rodzaju przewozu.

Przepisy u.t.d. określają zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1).

Krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1 u.t.d.).

Podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 u.t.d.).

Skarżący posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, a więc licencję wskazaną w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie posiada natomiast licencji na przewóz osób taksówką.

Przewóz osób może być przewozem regularnym, regularnym specjalnym, wahadłowym albo okazjonalnym (art. 18 i art. 4 pkt 11 u.t.d.).

Przedmiotowy przewóz nie był przewozem regularnym, regularnym specjalnym ani wahadłowym, gdyż nie spełnia warunków określonych w art. 4:

- pkt 7 u.t.d., zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w u.t.d. i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 1983),

- pkt 9 u.t.d., zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,

- pkt 10 u.t.d., zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Wykonany przewóz to zatem przewóz okazjonalny będący przewozem osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.).

Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.).

Dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy (art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.).

Przedmiotowy przejazd nie spełniał warunków określonych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 lit. b oraz lit. c u.t.d., gdyż:

- umowa przewozu nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (przewóz zamówiono za pośrednictwem aplikacji BOLT);

- opłaty za usługę nie określono przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji BOLT kwota jest orientacyjna (może być zmieniona po zakończeniu przewozu),

a pojazd, którym przejazd był wykonywany, nie jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób.

Skarżący nie spełnił zatem wymogów przewozu osób w zakresie przewozu okazjonalnego. Przewóz nie był bowiem wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.) i nie zaszły przesłanki dopuszczenia przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym tego wymogu.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do u.t.d. zawierającym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł (lp. 2.11 zał. nr 3).

Skoro zatem przewóz wykonano pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i nie spełniono przesłanek odstąpienia od tego kryterium określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b i lit. c u.t.d., nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł było uzasadnione. Bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na nieuchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji. Organ prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący niezasadnie zarzucał, że prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, nie musi dodatkowo spełniać wymogów określonych w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d. Wykładnia ta jest nieprawidłowa, gdyż nie uwzględnia art. 18 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., zawierającego ustawową definicję przewozu okazjonalnego.

W art. 5b pkt 1 u.t.d. odróżniono wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz wykonywanie przewozu taksówką. Wykonywanie przewozów taksówką wymaga odrębnej licencji i podlega regulacji odrębnej od pozostałych sposobów przewozu osób. Ustawodawca zabronił przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (art. 18 ust. 5 u.t.d.). Regulacja ta potwierdza odmienność przewozów taksówkowych i przewozów okazjonalnych.

Ustawodawca w art. 18 ust. 4a u.t.d. celowo wprowadził zasadę, zgodnie z którą przewóz okazjonalny może być realizowany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jak i określił w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. zwalniające z tego obowiązku dodatkowe wymogi, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób innymi samochodami osobowymi. Ustawodawca odmiennie regulując różne rodzaje przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z u.t.d. zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Różny charakter tych przewozów wiąże się z odmiennym uregulowaniem warunków obu rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Warunki te w przypadku taksówki unormowane są w art. 6 u.t.d., a w przypadku wykonywania transportu drogowego przewozu osób samochodem w art. 5c u.t.d. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który uzyskać ma licencję taksówkową musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym.

Skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie przejazdów taksówkowych i nie może domagać się takiego samego zakresu uprawnień jak taka osoba. Prawidłowo zatem organ przyjął , że skarżący miał obowiązek wyposażyć kierowcę w oryginał licencji i winien zgłosić w terminie zmiany do posiadanej licencji czego nie uczynił . Zasadne zatem było nałożenie kar w wysokości [...] zł i [...] zł za naruszenia określone w lp.1.12 i 1. 15 zał 3 do u.t.d.

Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b dyrektywy 2015/1535 usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a przepisy techniczne zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f tej dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.

Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) dyrektywy 2015/1535, świadczenie usługi na odległość oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej, stałej i bezpośredniej obecności obu stron umowy - realizującego przewóz, jak i przewożonego.

Dla zastosowania dyrektywy 2015/1535 nie ma znaczenia zawarcie umowy przy użyciu aplikacji BOLT. Wyrokiem o sygn. akt C 434/15 Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, przez aplikację na telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE i dyrektywy 2006/123/WE. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje usługę transportową.

W konsekwencji powyższego nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego .

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd oddalił skargę.