Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, art. 23 ust. 1, art. 23a, art. 23b, art. 129 ust. 3, art. 138 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1, art. 188, art. 210
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska–Sakrajda (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Referent stażysta Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie APEX MULTI MAGIC MF, nr fabrycznym [...] poświadczeniu rejestracji nr[...].

Przedstawiając stan faktyczny sprawy, podniósł, że Minister Finansów w dniu 3 czerwca 2009r. - po rozpatrzeniu wniosku A Spółki z dnia 18 marca 2009r. o rejestrację automatu o niskich wygranych o nazwie APEX MULTI MAGIC MF - stwierdził uprawnienie spółki do wprowadzenia automatu do eksploatacji, wydając poświadczenie jego rejestracji, nr[...], ważne na okres sześciu lat. Jednakże funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w Ł. w toku przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2012r. kontroli w lokalu znajdującego się w Łodzi przy ul. A 32 ( tj. w punkcie gier "B"), stwierdzili, że w lokalu tym znajdują się trzy włączone urządzenia do gry, w tym automat sporny automat APEX MULTI MAGIC MF. Automat ten umożliwia grę na stawkach wyższych niż 0,50 zł, w związku z czym nie spełnia definicji z art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej u.g.h. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji tego automatu, zaś postanowieniem z dnia [...] zażądał od spółki poddania automatu badaniu sprawdzającemu, wskazując jako jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne. Na podstawie art.23b ust. 3 u.g.h. zlecił tej jednostce przeprowadzenie badania sprawdzającego automatu i sporządzenie opinii technicznej.

Z uwagi na negatywny wynik badania sprawdzającego (opinia z dnia 30 września 2014r.) decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. cofnął rejestrację automatu o nazwie automatu do gier o niskich wygranych o nazwie APEX MULTI MAGIC MF, numerze fabrycznym PLD 5130, poświadczeniu rejestracji nr [...]. Organ II instancji uznając to cofnięcie za zasadne podniósł, że jednostka badająca Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. w opinii z dnia [...] z badań sprawdzających automatu stwierdziła: 1. niespełnienie warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania; 2. niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., tj. przekroczenie maksymalnej jednorazowej stawki za grę (maksymalna stawka za grę w grach: AMERICAN HOT SLOT 27, RED HOT FRUITS 2, SUNNY FRUIT, WILD JOLLY, BOOM, LITTLE DEYIL 5, TRIPLE DIAMONDS, GOLDEN BEELS, SUPER CASH i TOTAL HOT wynosi 10,00 zł (100 punktów); 3. niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.g.h. w zakresie wartości wygranej niższej od wpłaconej stawki (w grze o nazwie BOOM stwierdzono, iż dla układu wygrywającego składającego się z dwóch symboli "DZWON" wartość wygranej zgodnie z tabelą wygranych jest niższa od kwoty wpłaconej stawki i przy stawce za grę 5 pkt, wygrana wynosi 2 pkt; w grze o nazwie WILD JOLLY stwierdzono, iż dla układu wygrywającego składającego się z dwóch symboli "PODWÓJNA WIŚNIA" wartość wygranej zgodnie z tabelą wygranych jest niższa od kwoty wpłaconej stawki i przy stawce za grę 5 pkt, wygrana wynosi 4 pkt; w grze SUPER CASH stwierdzono, iż dla układu wygrywającego składającego się z dwóch symboli "DZWON" wartość wygranej zgodnie z tabelą wygranych jest niższa od kwoty wpłaconej stawki i przy stawce za grę 5 pkt wygrana wynosi 2 pkt; w grze SUNNY FRUIT stwierdzono, iż dla układów wygrywających składających się z dwóch symboli "WIŚNIA" lub "POMARAŃCZA", czy "WINOGRON" wartość wygranej zgodnie z tabelą wygranych jest niższa od kwoty wpłaconej stawki i przy stawce za grę 5 pkt wygrana wynosi odpowiednio: 1 pkt, 2 pkt i 3 pkt; niespełnienie wymogu wyposażenia w systemie trwałej rejestracji i zapamiętywania danych poprzez niezapewnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań); 4. niewypełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia

automatu. Organ II instancji wyjaśnił, że jednostka badająca, działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przesłanki udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2), rzetelności i uczciwości (art. 23f ust. 1 pkt 3), a także bezstronności (art. 23f ust. 4), z podkreśleniem autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń. W szczególności chodzi o to, aby osoby zarządzające jednostką badającą oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier nie pozostawały z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzona może być wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. Postępowanie to jest sformalizowane, ponieważ badane są w jego toku przesłanki wymienione w art. 23f ust. 1 u.g.h. i w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji. Z tak wyraźnego zaznaczenia przez ustawodawcę, że odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier przybiera formę decyzji, należy wnosić, że decyzyjna forma rozstrzygnięcia sprawy nie została przewidziana dla rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, który w takim przypadku otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia i tylko ten organ właściwy jest do badania przesłanek udzielenia upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana a casu ad casum przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Spółka może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, nie może tego czynić przez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechania odebrania upoważnienia i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego. Okoliczność, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. miał upoważnienie udzielone przez Ministra Finansów w dniu 8 kwietnia 2011r. jest bezsporna. Na stronie internetowej urzędu tego Ministra znajduje się wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Wykaz ten ma jedynie charakter informacyjny. Rolą takiego wykazu jest ułatwienie zainteresowanym zidentyfikowania upoważnionych jednostek badających. O tym, czy jednostka badająca jest rzeczywiście upoważniona decyduje treść upoważnienia oraz okoliczność, czy nie upłynął okres, na który upoważnienie zostało udzielone albo czy nie została wydana decyzja o cofnięciu upoważnienia. Te okoliczności powinny być sprawdzone przez organ prowadzący postępowanie, w którym posłużono się badaniem sprawdzającym. Wybór jednostki badającej należy do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest wybór jednostki badającej spośród wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wykaz jednostek badających i upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier w myśl art.23f ust. 6 u.g.h. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Izba Celna w P. znajduje się na tym wykazie. Pozostawanie jednostki badającej w strukturze Służby Celnej, do której organów należy wydawanie decyzji w sprawie cofnięcia rejestracji automatów, nie dyskwalifikuje takiej jednostki, jako uprawnionej do wykonywania badań sprawdzających, skoro ustawodawca nie wyłączył żadnej kategorii jednostek z możliwości ubiegania się o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ani też nie wyłączył jednostek Służby Celnej z kategorii jednostek badających wykonujących badania sprawdzające na żądanie naczelników urzędów celnych. W kwestii akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. jednym z warunków uzyskania upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest posiadanie akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji. Ustawa nie konkretyzuje i nie uzależnia uzyskania upoważnienia od posiadania akredytacji metod badawczych automatów lub urządzeń do gier. Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Takie też warunki spełniła wskazana jednostka, która zgodnie z wymogiem określonym w art. 23f ust. 2 u.g.h,, przedłożyła dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1 i uzyskała status jednostki badającej. Jako podmiot ustawowo umocowany zobligowana jest do zachowania bezstronności przy przeprowadzaniu badań automatów i urządzeń do gier, zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań automatów i urządzeń do gier. Ponadto, na stronie Ministerstwa Finansów znajduje się aktualne zestawienie jednostek badających upoważnionych do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier oraz osób upoważnionych do podpisywania opinii z przeprowadzonych badań, nad którymi sprawuje nadzór Ministerstwo Finansów. Wykaz jest na bieżąco aktualizowany, a w przypadku naruszenia któregokolwiek z wymogów stawianych jednostkom badającym zawartych w art. 23b ust. 1 u.g.h., tracą one upoważnienie, a następnie są usuwane z listy. Rola Ministra Finansów w tym zakresie określona została w u.g.h. i wiąże się z kompetencją do udzielenia upoważnienia do badań technicznych jednostkom, które spełniają określone w ustawie warunki oraz jego cofnięcia (art. 23f u.g.h.). Obecność tej jednostki w wykazie, potwierdza dodatkowo aktualność posiadanych uprawnień do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier. O tym, czy jednostka badająca jest rzeczywiście upoważniona decyduje treść upoważnienia oraz okoliczność, czy nie upłynął okres, na który upoważnienie zostało udzielone albo czy nie została wydana decyzja o cofnięciu upoważnienia. Te okoliczności powinny być sprawdzone przez organ prowadzący postępowanie, w którym posłużono się badaniem sprawdzającym. Skoro z przepisów u.g.h. nie wynika obowiązek przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowe do charakterystyki badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a jedynie obowiązek przedstawienia jakiejkolwiek akredytacji wydanej przez podmioty wymienione w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie ma w Polsce jednostki badającej, która posiada taką akredytację, uznać należy, że posiadanie jakiejkolwiek akredytacji jest jedynie wstępnym warunkiem ubiegania się o upoważnienie, zaś badanie spełnienia kolejnych wymogów ustawy należy do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mającego obowiązek ocenić, czy aplikująca jednostka zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Taką jednostką jest, jak wynika z informacji podanej na stronie Internetowej Ministerstwa Finansów, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., która sporządziła w niniejszej sprawie opinię z badania sprawdzającego nr[...] z dnia 30 września 2014r. z badań sprawdzających automatu o nazwie APEX MULTI MAGIC MF, nr fabryczny PLD 5130, poświadczenie rejestracji nr[...]. Zatem, w świetle powyższego nie można zgodzić się z twierdzeniem spółki, że Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie posiada statusu jednostki badającej, z uwagi na brak certyfikatu akredytacji w zakresie badań automatów i urządzeń do gier. W ocenie organu drugiej instancji przepisy u.g.h., w tym art. 129 ust. 3, nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, więc w zakresie rozpoznawanej sprawy nie wymagały notyfikacji, a tym samym unormowań tych nie można uznać za bezskuteczne. W konsekwencji nie można przepisów tych postrzegać jako ograniczających swobodę przedsiębiorczości lub swobodę przepływu usług (art. 49 i art. 56 TfUE), czy jako środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 34 TFUE nie ma charakteru technicznego, dlatego nie było konieczności jego notyfikacji. W orzecznictwie TSUE wielokrotnie prezentowano stanowisko, zgodnie z którym swobody traktatowe nie mają charakteru bezwzględnego. Mogą one bowiem podlegać ograniczeniu ze względu na potrzeby ochrony moralności, porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego (art. 36 TfUE), co w odniesieniu do rynku gier losowych i hazardowych, w tym gry na automatach, jako formy hazardu, pozostawione jest szerokiej swobodzie prawodawcy krajowego. Zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni (teza 35-36), przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w istotny sposób skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Przepisy przejściowe u.g.h. nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami. W wyroku TSUE jednoznacznie stwierdził, że art. 129 ust. 1 u.g.h. pozwala na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie u.g.h. W tych okolicznościach przepisów przejściowych u.g.h. nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (pkt 34 wyroku). Nie ulega wątpliwości, że w myśl u.g.h. liczba kasyn oraz automatów do gier, jakie mogą być w nich eksploatowane, jest ograniczona. Maksymalnie mogą obecnie funkcjonować 52 kasyna, w każdym może zostać wstawionych maksymalnie 70 automatów do gry, co daje łącznie 3 640 automatów. Powyższe wynika z celu, jaki w zamyśle ustawodawcy ma osiągnąć u.g.h., tj. nadzór i kontrola nad rynkiem gier hazardowych, ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, stopniowe wygaszanie działalności w zakresie gier na automatach w salonach gier oraz gier na automatach o niskich wygranych. Nie każdy wpływ na sprzedaż produktu kwalifikować będzie przepis jako przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, a jedynie taki, który jak wskazuje TSUE w wyroku Fortuna i inni wpływa na sprzedaż produktów w sposób istotny. Oceniając wpływ przepisów na kwestie sprzedaży automatów organ wziął pod uwagę: amortyzację automatów funkcjonujących ma rynku i wycofanie części z nich z eksploatacji; możliwość zagospodarowania automatów w kasynach gry po ich przeprogramowaniu lub bez (skoro w grach na automatach w kasynach gier nie ma limitu stawki i wygranej); możliwość obrotu automatami do gier na rynku unijnym. Regulacje państw członkowskich są zróżnicowane i często bardziej liberalne od przepisów polskich, dozwalające na urządzanie gier na automatach poza kasynami gier. Rynek unijny stwarza szerokie możliwości, jeśli chodzi o obrót tego typu towarami, ale także o prowadzenie działalności tego rodzaju w innych państwach członkowskich. Jest wiele krajów członkowskich, które dopuszczają urządzenie gier na automatach poza kasynami (Belgia, Bułgaria, Dania, Finlandia, Niemcy, Węgry, Łotwa, Malta, Litwa, Słowenia, Szwecja, Holandia i Szwajcaria). Rynek automatów do gier w Europie jest znaczny, natomiast ograniczenie rynku gier na automatach w Polsce nie będzie miało poważniejszego wpływu na ten sektor w UE. Polskie przepisy w zakresie gier hazardowych na automatach o niskich wygranych nie wpływają na destabilizację rynku unijnego w zakresie obrotu automatami do gier. Organ odwoławczy, wskazując na dane zebrane z systemu obsługi zgłoszeń celnych i systemu INTRASTAT automatów do gier hazardowych, które zostały objęte kodem CN 95043010 (kod obejmuje gry uruchamiane monetą, banknotem lub żetonem lub innym podobnym artykułem, z wyjątkiem wyposażenia kręgielni, z ekranem) oraz kodem CN 95043020 (kod obejmuje pozostałe gry), podniósł, że w 2010r. liczba automatów do gier sprowadzonych do Polski spadła w stosunku do 2009r., aby w 2011r. ponownie wzrosnąć, przy czym największą liczbę automatów do gier sprowadzono w 2012r. Po spadku sprowadzanych automatów w 2010r. w latach 2011 i w 2012 nastąpił wzrost obrotu automatami do gry. Spadek nabytych na obszarze UE automatów w 2010r. mógł zostać spowodowany tym, iż po sprowadzeniu znacznej ilości automatów w 2009r. nastąpiło nasycenie rynku w tym sektorze. Przeciętna długość eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych wyniosła 5 lat i 8 miesięcy dla automatów zarejestrowanych w 2003r., 6 lat dla automatów zarejestrowanych w 2004r. oraz 4 lata i 6 miesięcy dla automatów zarejestrowanych w 2005r. (dane uzyskane z systemu KRAG). Taka sama prawidłowość istnieje przy dostawie wewnątrzwspólnotowej automatów do gier na obszar UE. W porównaniu z 2009 r., liczba automatów do gier wywożonych z Polski w 2010r. zmalała, natomiast ponownie następuje jej wzrost w 2011r. i w 2012r. Największą ilość automatów do gier sprzedano na obszar UE w 2012r. Z powyższego wynika, że nie doszło do znacznego ograniczenia obrotu automatami do gry, bowiem po spadku sprowadzanych automatów w 2010r. ta liczba ponownie w 2011r. i 2012r. wzrosła. Taka sama prawidłowość istnieje przy wywozie automatów do gier na obszar UE. W 2010r. liczba ta zmalała, a w latach 2011 i 2012 wzrosła. Na wielkość sprzedaży i ilość eksploatowanych automatów do gier miały wpływ wykrywane nieprawidłowości i związane z tym cofanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W 2010r. prowadzono 2 204 postępowania przygotowawcze i 306 postępowań mandatowych. W 2011r. urzędy celne wszczęły 1 261 postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe (spraw karnych skarbowych) dotyczące urządzania gier na automatach, do których zajęto 3 183 automaty. W okresie od dnia 10 do dnia 21 marca 2009r. do Ministra Finansów wpłynęło ponad 25 000 wniosków o rejestrację automatów do gier o niskich wygranych. Po dniu 21 marca 2009r. wpłynęło około 200 wniosków o rejestrację automatów do gier o niskich wygranych. W tym okresie podmioty rejestrowały automaty w oparciu o posiadane zezwolenia, co może sugerować potrzebę rozszerzenia lub odnowienia parku maszyn, tym bardziej, że wiele spośród zarejestrowanych automatów spółki zdecydowały się wycofać z eksploatacji. Istotne jest, że spółki dokonując zgłoszenia wycofania przedmiotowych automatów, uprzednio nigdy ich nie eksploatowały. Część z nich, pomimo wystąpienia i uzyskania poświadczenia rejestracji znajdowała się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Znaczne zapasy automatów znajdowały i znajdują się w magazynach przedsiębiorców. W 2009r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 86 059 automatów do gier o niskich wygranych, zarówno eksploatowanych, jak i znajdujących się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 53 156 zł. Zatem eksploatowanych było tylko 62% wszystkich automatów zarejestrowanych. W 2010r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 64 027 automatów do gier o niskich wygranych, zarówno eksploatowanych, jak i znajdujących się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 19 190 zł. Zatem eksploatowanych było tylko 30% wszystkich automatów zarejestrowanych. W 2011r. na dzień 31 grudnia, na rynku gier hazardowych, zarejestrowanych było 51 515 automatów do gier o niskich wygranych, przy czym liczba ta odzwierciedla automaty zarówno eksploatowane, jak i znajdujące się w magazynach. W ostatnim dniu roku ilość automatów do gier o niskich wygranych, faktycznie eksploatowanych wynosiła 14 157 zł. Zatem eksploatowanych było tylko 27,5% wszystkich automatów zarejestrowanych. W warunkach gospodarki rynkowej podmiot prowadzący działalność musi liczyć się z ryzykiem prowadzenia działalności, trudnościami w zbyciu własnych produktów lub usług. Interwencjonizm państwa w zakresie zapewnienia zbytu konkretnych towarów określonej branży byłby nie tylko sprzeczny z zasadami gospodarki rynkowej, przyczyniałby się do uprzywilejowanego traktowania niektórych podmiotów, ale także uniemożliwiałby kreowanie przez państwo polityki także tam, gdzie nie podlega ona harmonizacji na gruncie unijnym. Całkowite uwolnienie działalności gospodarczej od wszelkich ograniczeń, przez pozbawienie państwa niezbędnych środków kontroli mogłoby zagrażać jego bezpieczeństwu, porządkowi publicznemu lub konstytucyjnie chronionemu dobru obywateli. Dla automatów, jakie mogą znajdować się w kasynach gry nie istnieją minimalne czy maksymalne limity stawek i wygranych na automatach. Natomiast automaty do gier o niskich wygranych posiadają stosunkowo niskie stawki (do wysokości 0,50 zł) i dosyć niskie wygrane (do wysokości 60 zł). Sam podział na automaty do gier o niskich wygranych oraz automaty do gier istniejący na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych został zniesiony przez ustawę o grach hazardowych. Obecnie każdy automat do gier o niskich wygranych może być potencjalnie wykorzystany jako automat do gier, w którym stawki i wygrane mogą być wyższe albo pozostać na niezmienionym poziomie. Warunkiem jest, aby tego rodzaju działalność odbywała się odpowiednio w kasynach gry albo w salonie gier na automatach (do wygaśnięcia zezwolenia) albo w punktach gier na automatach o niskich wygranych (do czasu wygaśnięcia zezwolenia). Automaty do gier o niskich wygranych mogą być nadal wykorzystywane do świadczenia usług w zakresie gier na automatach.

W praktyce w kasynach gry są umieszczane automaty, w których stawka jest bardzo niska wynosząca nawet 2 gr, a więc nawet niższa niż ta jaka jest w automatach niskowygraniowych. Zatem podmioty działające na rynku przystosowują się do istniejących warunków, a kasyna gry otwierają się na mniej zasobnych klientów. Przyczynia się to zatem do rozwoju kasyn gry. Nie można zatem mówić o istotnym wpływie na obrót automatów do gier, ale o stopniowej ewolucji tego sektora. Przystosowanie automatów do gier o niskich wygranych do pracy w kasynach gry lub salonach gier w większości sprowadza się do przestawienia w opcjach serwisowych kilku pól – przeważnie wystarczy zmienić wartość maksymalnej stawki za pojedynczą grę (zmiana maksymalnej stawki za pojedynczą grę jednocześnie wpływa na zmianę wysokości maksymalnej wygranej, jaką można uzyskać w grze). Na polskim rynku występują automaty do gier o niskich wygranych o różnym poziomie zaawansowania technologicznego. Do najmniej zaawansowanych można zaliczyć automaty bębnowe, z bębnami elektromechanicznymi zawierającymi określoną stałą ilość symboli występujących po sobie w ustalonej kolejności, które w łatwy sposób można wykorzystać jako symulatory do gier (automaty zręcznościowe). Program gry na automatach zapisany jest na jednej lub dwóch pamięciach EPROM. Czas potrzebny na wyjęcie, przeprogramowanie, ponowne włożenie i zainicjowanie programu, przy dwóch pamięciach, wynosi około 1 godziny. Koszt czynności nie powinien być wyższy niż kilkadziesiąt złotych. Zmiany może wymagać opis niektórych przycisków sterujących, niemniej jednak czas i koszt takiej czynności jest niewielki. Automaty do gier niskich wygranych wyposażone w monitory (jeden lub dwa), których oprogramowanie zapisane jest na pamięci(ach) Compact Flash (jednej lub dwóch), a płyty wyposażone są w gniazda USB lub porty umożliwiające podłączenie joysticków, pistoletów lub kierownicy, można przystosować do obsługi typowych gier zręcznościowych (typu "Super Mario", rajdy samochodowe, "strzelanki", itp.). Czas potrzebny na wyjęcie, przeprogramowanie, ponowne włożenie i zainicjowanie programu, przy dwóch pamięciach Compact Flash wynosi około 1 godziny. Koszt czynności nie powinien być wyższy niż kilkadziesiąt złotych. Dodatkowym kosztem jest koszt wyposażenia w joysticki, pistolety lub kierownicę. Zmiany może wymagać opis niektórych przycisków sterujących. Automaty do gier o niskich wygranych wyposażone w monitory (jeden lub dwa), których oprogramowanie zapisane jest na pamięci(ach) EEPROM, a płyty wyposażone są w gniazda USB lub porty umożliwiające podłączenie joysticków, pistoletów lub kierownicy, można przystosować do obsługi typowych gier zręcznościowych (typu "Super Mario", rajdy samochodowe, "strzelanki", itp.). Czas potrzebny na przeprogramowanie i zainicjowanie programu wynosi około 1-2 godzin. Do przeprogramowania może być wymagany interfejs dedykowany do zastosowanej płyty logicznej. Koszt czynności nie powinien być wyższy niż kilkadziesiąt złotych. Dodatkowym kosztem jest koszt wyposażenia w joysticki. pistolety lub kierownicę. Zmiany może wymagać opis niektórych przycisków sterujących. Automaty do gier o niskich wygranych wyposażone w monitory(jeden lub dwa) oparte na platformach PC, których oprogramowanie zapisane jest na pamięci Compact Flash lub dysku twardym, a płyta wyposażona jest w gniazda USB i/lub porty umożliwiające podłączenie joysticków, pistoletów lub kierownicy, można przystosować do obsługi typowych gier zręcznościowych instalowanych na komputerach domowych (typu "Super Mario", rajdy samochodowe, "strzelanki", itp.). Czas potrzebny na wyjęcie, przeprogramowanie, ponowne włożenie i zainicjowanie programu, pamięci Compact Flash wynosi około pół godziny. Czas potrzebny na zainstalowanie programu(ów) na dysku twardym wynosi około 1 godziny. Koszt czynności nie powinien być wyższy niż kilkadziesiąt złotych. Dodatkowym kosztem jest koszt wyposażenia w joysticki, pistolety lub kierownicę. Zmiany może wymagać opis niektórych przycisków sterujących. Z danych dotyczących kontroli rynku automatów o niskich wygranych wynika, że w 2009r. przeprowadzono ogółem 7 379 kontroli w zakresie warunków, w jakich urządzane były gry na automatach do gier o niskich wygranych. W wyniku przeprowadzonych kontroli w 3 379 przypadkach (45,8%) stwierdzono nieprawidłowości i uchybienia. Dotyczyły one głównie przekroczenia maksymalnej stawki za udział w grze oraz nielegalnej reklamy takich gier. Zjawiskiem częstym było przeprogramowanie automatów do gier o niskich wygranych tak, by funkcjonowały jako automaty wysokowygraniowe. Taka praktyka naruszała przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a z uwagi na jej skalę była ona bodźcem do zmiany istniejących przepisów i objęcia sektora gier na automatach o niskich wygranych zwiększonym nadzorem poprzez przesunięcie tej działalności w segment kasynowy. W 2010r. przeprowadzono ogółem 12 556 kontroli punktów gier na automatach o niskich wygranych. W trakcie tych kontroli w 1 624 przypadkach ujawniono nieprawidłowości i uchybienia (13%). Skala nieprawidłowości w 2010r. w stosunku do 2009r. zmniejszyła się o ponad 32%. Różnica ta jest jeszcze większa jeśli uwzględni się fakt, że w 2010r. przeprowadzono o prawie 40% więcej kontroli niż w 2009r. Nie sposób mówić o nieistnieniu innego możliwego zastosowania dla automatów do gier o niskich wygranych. Nieprawidłowości dotyczące przeprogramowywania tego rodzaju automatów wygranych wskazują, że istnieje inne zastosowanie dla tego rodzaju automatów, a co więcej nie jest kwestią niemożliwą czy w znaczący sposób utrudnioną przeprogramowanie czy w inny sposób przystosowanie tych automatów, by funkcjonowały jako automaty wysokowygraniowe. Nie można wreszcie takiej modyfikacji automatów do gier o niskich wygranych, która pozbawi je cech automatów w rozumieniu u.g.h. (a więc de facto przekształcenia ich w automaty zręcznościowe), co spowoduje, że ich wykorzystywanie na rynku nie będzie podlegało przepisom u.g.h. Jednym z celów wprowadzenia ustawy o grach hazardowych była ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, m.in. poprzez zmniejszenie dostępności do gier hazardowych. Poprzez stopniowe ulokowanie działalności w zakresie gier na automatach wyłącznie w kasynach zmniejsza się również ich dostępność, w związku z czym przy istniejącym modelu rynku automatów do gier nie może być mowy o działaniu mającym na celu zwiększenie ryzyka uzależnienia graczy, poprzez dopuszczenie wyższych wygranych. Zgodnie z u.g.h. urządza się tego rodzaju gry w kasynach. Każda osoba, która chciałaby wejść do kasyna jest rejestrowana. Specjaliści od terapii uzależnień wymieniają najczęściej pośród gier powodujących powstawanie uzależnień automaty do gry (tzw. jednoręki bandyta), bingo, ruletkę, gry w karty (poker, Black Jack), wyścigi konne, wyścigi psów. Na przykład, mężczyźni oraz młodzi ludzie w wieku od 10 do 24 lat stanowią dużą liczbę nałogowych graczy uzależnionych od gry na automatach (tak zwanych terminalach loteryjnych), którzy mają tendencję do częstszego grania oraz do stawiania wielkich stawek. Ludzie, którzy praktykują gry hazardowe online i grają na terminalach loteryjnych, wydają się proporcjonalnie bardziej narażeni na pojawienie się problemu gry patologicznej, gdyż to oni właśnie są szczególnie dobrze obeznani z Internetem i mają dostęp do gier w sieci. Dane statystyczne wskazują, że od 2004r. do 2006r. liczba osób leczących się na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia z patologicznego hazardu w zasadzie nie ulegała większym zmianom i oscylowała w granicach około 400 osób. Następnie liczba ta uległa znacznemu zwiększeniu. W 2007r. było to 631 osób, w 2008r. było to 948 osób. Do września 2009r. było to już 1 340 osób (dane za 9 miesięcy). Wzrostowi liczby osób uzależnionych towarzyszył jednocześnie kilkukrotny wzrost wydatków na leczenie z kwoty 113 629 zł w 2004r. do kwoty 799 573 zł (za 9 miesięcy 2009r.). Samo tylko porównanie wydatków na leczenie osób uzależnionych od hazardu w 2008 i 2009r. (za okres 9 miesięcy) wskazuje na ich wzrost o około 80% w stosunku do całego 2008r. Leczenie uzależnienia od hazardu ma charakter dobrowolny, w związku z czym nie wszystkie osoby uzależnione od hazardu poddają się leczeniu i tym samym nie jest możliwe precyzyjne określenie rzeczywistej skali tego zjawiska. Do sektora gier hazardowych mają również zastosowanie ograniczenia dopuszczone przez orzecznictwo TSUE. Orzeczenie TSUE w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. O ile sporne przepisy ustawy wpłynęły na obrót automatami, to wpływ ten nie był istotny na tyle, aby uznać je za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy i które nie powodują marginalizacji ich wykorzystania. Ilość automatów, jaka faktycznie będzie mogła być eksploatowana na rynku zostanie ograniczona, ale nie oznacza to, że automaty dotychczas eksploatowane nie będą mogły być przedmiotem obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu tej dyrektywy, czy że nie będą mogły być w nich dokonywane zmiany celem ich dalszego wykorzystania. Wprawdzie u.g.h. wprowadza pewne ograniczenia swobodnego przepływu towarów, to niemniej jednak stosowanie jej uzasadnione jest względami interesu ogólnego jako nadrzędnymi i wymienionymi w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010r., Dz.Urz.UE. C 2010 Nr 83), zwanego dalej TfUE. Swobody traktatowe nie mają charakteru bezwzględnego, mogą bowiem podlegać ograniczeniu ze względu na potrzeby ochrony moralności, porządku, bezpieczeństwa oraz ochrony zdrowia i życia publicznego. W istniejącym porządku prawnym nie ma instrumentów prawnych pozwalających organom administracji publicznej na dokonywanie oceny zgodności regulacji krajowych z prawem unijnym. Oznacza to, iż organy nie mają kompetencji do badania zgodności ustawy krajowej z prawem Unii Europejskiej, a wręcz są zobowiązane stosować ustanowione przepisy prawa, niezależnie od wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym. W zakresie załączonych do pisma z dnia 23 lutego 2015r. dokumentów w postaci: poświadczenia rejestracji GL-1 automatu do gier o niskich wygranych Finał Four Eclipse nr fabryczny[...] , nr rej.[...], opinii technicznej z badań przedrejestracyjnych Politechniki [...] z dnia [...] e-maila A. P. z Ministerstwa Finansów rozesłanego w 2004r. do jednostek badających, pisma A. S. z Politechniki [...] z dnia [...] i wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...][...], na okoliczność praktyki jaka obowiązywała do marca 2009r. rejestrowania automatów do gier o niskich wygranych przez Ministerstwo Finansów, w których istniała możliwość poddawania ryzyku wcześniej uzyskanych wygranych zgromadzonych na liczniku np. Bank, wieloetapowości gry, rozumienia pojęcia "stawki za udział w jednej grze" i "jednorazowej wygranej" i komunikowania tychże ustaleń przedsiębiorcom do czasu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. nr 36, poz. 280) wprowadzającego zakaz kontynuacji gry za wcześniej uzyskane wygrane - organ odwoławczy stwierdził, że ich analiza wobec powyższych ustaleń faktycznych i prawnych nie mogła przyczynić się do odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.

W skardze na powyższą decyzję spółka A wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w Ł. kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1)art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 23b ust. 3 u.g.h. przez oparcie ustalenia, co do niespełniania przez automat o niskich wygranych wymogów ustawowych, na dowodzie sprzecznym z prawem, tj. opinii Izby Celnej w P. z rzekomego badania sprawdzającego, podczas gdy zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie takie może być przeprowadzone wyłącznie przez jednostkę mającą status jednostki badającej, a Izba Celna w P. nie posiada ważnego upoważnienia Ministra Finansów, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowego i art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 134, poz. 779), wobec nieprzedłożenia przez Izbę Celną w P. Ministrowi Finansów w zawitym terminie wskazanym w art. 12 ust. 2 nowelizacji u.g.h. właściwego certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn.: Dz.U. z 2010r., nr 138, poz. 935 ze zm.), upoważnienie to wygasło z mocy samego prawa z upływem dnia 14 lipca 2012r.;

2)art. 23f ust. 6 u.g.h. w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 u.g.h. oraz w zw. z art. 12 ust. 3 i art. 12 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2011r. oraz w zw. z art. 23b ust. 3 u.g.h. oraz w zw. z art. 129 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że jeśli organ opiera decyzję na dowodzie z opinii jednostki podającej się za jednostkę badającą, o jakim to dowodzie mowa w art. 23b u.g.h. – zarejestrowanego automatu, a strona przedkłada w toku postępowania dowody świadczące o tym, że jednostka, która przeprowadziła takie badanie, przed badaniem automatu, utraciła status jednostki badającej z mocy samego prawa – na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej z 2011r. – organ może przyjmować mimo to, że taka jednostka posiada ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeśli widnieje nadal jako upoważniona jednostka na liście publikowanej przez Ministra Finansów na stronie internetowej, zgodnie z art. 23f ust. 6 u.g.h., podczas gdy lista o jakiej mowa w art. 23f ust. 6 u.g.h. kreuje co najwyżej domniemanie faktyczne, że jednostka widniejąca na tej liście jest upoważniona, które może być obalone np. przez stronę postępowania, poprzez przedłożenie dowodów na okoliczności świadczące o ziszczeniu się przesłanek określonych w art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej z 2011r. powodujących wygaśnięcie upoważnienia takiej jednostki z mocy prawa;

3)art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h. pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier (urządzenia elektroniczne, elektromechaniczne, mechaniczne umożliwiające gry za wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gry mają charakter losowy albo zawierają element losowości), co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy przedstawionej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C- 217/11 pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto ze względu na to, że art. 129 ust. 3 u.g.h. dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji, nie może być stosowany;

4)art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 18 ust. 1 u.g.h. przez bezkrytyczne uznanie za słuszny pogląd pseudo-jednostki, iż "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza) oraz że super gry, do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty w postaci punktów z licznika kredyt nie są osobną grą, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż łączna wygrana w postaci np. 500 pkt plus wygrana z super gry, do której rozegrania konieczne jest wniesienie oddzielnej opłaty (pkt z licznika kredyt – licznik wpłat przez gracza pieniędzy) powoduje przekroczenie wartości jednorazowej wygranej, w sytuacji gdy Izba Celna w P. sumuje kilka wygranych z różnych gier (500 pkt plus x pkt uzyskanych z rozegrania x super gier, z których każdorazowo pobrano opłatę z licznika kredyt – art. 18 ust. 1 u.g.h.) tworząc pojęcie "suma jednorazowych wygranych" nieznane ustawie i stojące w opozycji z pojęciem "jednorazowej wygranej";

5)art. 129 ust. 3 u.g.h. przez bezkrytyczne uznanie za słuszny pogląd, iż "jednorazową wygraną" jest sumą szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym (niezdatnym do przewidzenia z góry) wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, w sytuacji gdy z prawideł języka polskiego wynika, iż termin "jednorazowa" oznacza dana jeden raz, w jednej chwili, a w ślad za tym "jednorazowej wygranej" nie wolno utożsamiać z "wygraną wielorazową";

6)art. 121 § 1 i art. 122 o.p. poprzez pobieżne odniesienie się do przedstawionej w toku postępowania argumentacji skarżącego dotyczącej treści opinii Izby Celnej w P. oraz brak wyjaśnienia, jak organ rozumie pojęcia, m.in. "stawki za udział w jednej grze", czy "jednorazowej wygranej" z jednoczesnym stwierdzeniem, iż wystarczającym dla cofnięcia rejestracji było stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami wskazanymi w ustawie bez należytej analizy treści tej opinii, co narusza zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 o.p., zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 o.p. oraz uniemożliwienie stronie ustosunkowanie się do stanowiska organu;

7)art. 188 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę, w sytuacji, gdy dowody te mają istotne znaczenie dla sprawy, a okoliczności wskazane nie są stwierdzone wystarczająco innym dowodem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celne w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest na mocy § 2 art. 1 tej ustawy pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonej kognicji sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności zaś ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej u.g.h., jak i mogących mieć istotny wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 249 ze zm.), zwanej dalej o.p.

Ocenę legalności zaskarżonej decyzji – zważywszy na przedmiot rozstrzygnięcia, jakim jest cofnięcie skarżącej spółce rejestracji automatu do gier o niskich wygranych znajdującego się w lokalu w Ł. przy ul. A 32 – determinują z jednej strony wynikające z przepisów prawa materialnego warunki eksploatacji automatu, z drugiej zaś okoliczności faktyczne naruszenia przez spółkę tych warunków.

Materialnoprawny wzorzec kontroli zaskarżonej decyzji – uwzględniając wskazany przedmiot sprawy – regulują zasadniczo objęte zarzutem skargi, a wskazane w uzasadnieniu tej decyzji przepisy art. 129 ust. 3, art. 23 ust. 1 i art. 18 ust. 1 u.g.h. oraz wprowadzone z dniem 14 lipca 2011 r. do u.g.h. na mocy ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 134, poz. 779), zwanej dalej ustawą zmieniającą z 2011r., zwłaszcza przepisy art. 23 ust. 1a, art. 23a ust. 7, art. 23b ust. 1. Stosownie do tych przepisów automaty i urządzenia do gier powinny być przystosowane do ochrony praw grających i realizacji przepisów ustawy. Automat do gier powinien być wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, który pozwala na ustalenie kwoty stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od gier i nie wpływa na przebieg i rezultat gry (art. 23 ust. 1 i ust. 1a u.g.h.). Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się przy tym gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.). Wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki (art. 18 ust. 1 u.g.h.). Zgodnie zaś z obowiązującym w dacie dokonania rejestracji spornego automatu przepisem § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. z 2003r., nr 102, poz. 946 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 2003r., badanie poprzedzające rejestrację obejmuje również sprawdzenie, czy automat jest wyposażony w: 1) widoczną dla grających informację, umieszczoną w sposób uniemożliwiający jej usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu, określającą: a) nazwę gry, b) stawkę za grę, c) tabelę wygranych, d) opis sterowania grą, e) oznaczenie zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy; 2) system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, które pozwalają na ustalenie kwoty stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od gier - w przypadku automatu do gier albo uzyskanych przychodów - w przypadku automatów do gier o niskich wygranych. Stosownie natomiast do art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Wskazać nadto trzeba, że zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. W żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (art. 23b ust. 2 u.g.h.). Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (art. 23b ust. 3 u.g.h.). Wprowadzone przez ustawę zmieniająca z 2011r. wymogi co do eksploatacji automatów, ograniczenia ich eksploatacji oraz procedura weryfikacji dotychczasowych rejestracji automatów do gier o niskich wygranych stosownie do określonego zakresu mają na art. 10 ust. 1-3 i art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2011 r. zastosowanie również do podmiotów prowadzących działalność oraz do automatów eksploatowanych w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2011r., w tym na podstawie zezwoleń uzyskanych pod rządami ustawy o grach hazardowych i zakładach wzajemnych do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2011r., poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1.

Z przepisów tych wynika niewątpliwie, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy o grach hazardowych i zakładach wzajemnych zachowują swoją ważność co czasu ich wygaśnięcia lub cofnięcia. Każda rejestracja może być przy tym cofnięta w razie stwierdzenia, że automat nie spełnia określonych prawem warunków. Podstawą cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych stanowi w szczególności art. 23 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h. Warunki, jakie automaty muszą spełniać, aby uzyskać rejestrację, mają różnorodny charakter, zarówno charakter techniczny dotyczący samego automatu czy gry, jak i charakter zabezpieczająco-informacyjny dotyczący zarówno podmiotów grających, jak i realizacji przepisów ustawowych. Warunki te mają równoważną rangę (wagę). Ustawodawca nie dokonuje gradacji (stopniowania) naruszeń poszczególnych warunków. W ust. 7 art. 23a u.g.h. używa kategorycznego zwrotu "w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeśli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie". Oznacza to, że cofnięcie rejestracji uprawnia stwierdzenie naruszenia zarówno jednego, jak i kilku warunków ustawowych. Skoro zatem stwierdzenie naruszenia jednego z warunków eksploatacji automatów już skutkuje cofnięciem jego rejestracji, to tym bardziej ich kumulacja uzasadnia takie działanie. Co istotne, a czego nie dostrzega skarżąca spółka, cofnięcie rejestracji automatu jest swoistą sankcją za naruszenie warunków prowadzenia lub urządzania gry na automatach o niskich wygranych i to za naruszenie będące następstwem działań samego przedsiębiorcy. Organ jest związany treścią art. 23a ust. 7 u.g.h., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Sam fakt stwierdzenia naruszenia prawa jest podstawą zastosowania sankcji. Sankcje czy kary za naruszenie przepisów prawa administracyjnego mają bowiem charakter obiektywny i obowiązek ich stosowania nie zależy od uznania organów (zob. na gruncie naruszenia przepisów o transporcie drogowym wyrok NSA z dnia 16 września 2010r., II GSK 710/09). Cofnięcie rejestracji automatu nie ma nic wspólnego ani z prawidłowością certyfikowania automatów o niskich wygranych, ani z naruszeniem przez organy krajowe zakazu stosowania jakichkolwiek ograniczeń ilościowych i środków im równorzędnych w obrocie towarowym automatami między krajami UE (art. 34 TfUE), naruszeniem zasady swobody przedsiębiorczości na obszarze UE (art. 49 TfUE) czy zasady swobody świadczenia usług na obszarze UE (art. 56 TfUE).

Zważywszy na powyższe organy celne zobowiązane były do cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie APEX MULTI MAGIC MF, nr fabrycznym PLD 5130, dopuszczonego do eksploatacji poświadczeniem rejestracji w dniu 3 czerwca 2009r. Jak bowiem wynika z załączonych akt administracyjnych, w szczególności z opinii uprawnionej jednostki badającej, sporny w niniejszej sprawie automat, nie spełnia warunków, po stwierdzeniu których dokonano tegoż poświadczenia, tj. warunków rozporządzenia Ministra Finansów z 2003r. Automat ten umożliwia gry za stawki wyższe, aniżeli przewidziane w art. 129 ust. 3 u.g.h. dla automatów do gier o niskich wygranych, oraz wygrane niższe od wpłaconej stawki wskazane w art. 18 u.g.h., a nadto nie spełnia warunku: ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, wyposażenia w systemie trwałej rejestracji i zapamiętywania danych poprzez nie zapewnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań, wyposażenia w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usuniecie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Wobec tych nieprawidłowości oczywistym jest, że w sprawie zaistniały przesłanki do cofnięcia rejestracji spornego automatu do gry o niskich wygranych. Już tylko z tych przyczyn – niezależnie od charakteru prawnego przepisów u.g.h. - za prawidłowe uznać należy zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, automat nie spełnia wszak warunków ustawowych, w tym określonych w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, który stanowił z kolei podstawę dokonania jego rejestracji. Co równie ważne skarżąca spółka nie kwestionowała stwierdzonych w toku kontroli naruszeń warunków ustawowych, nawet nie podjęła próby choćby uprawdopodobnienia odpowiednią argumentacją, że organy bezpodstawnie ustaliły okoliczności naruszenia poszczególnych warunków. Podważenie prawidłowości ustaleń organów oparła natomiast – jak wynika z zarzutów skargi i argumentacji jej uzasadnienia – na zarzucie dokonania przez organy wadliwej wykładni pojęć "jednorazowa stawka" i "jednorazowa wygrana", uznaniu, że przepisy u.g.h. nie są technicznymi i nie podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej oraz podważeniu uprawnień Izby Celnej w P. do przeprowadzenia badań spornego automatu. Skoro jednak faktyczna okoliczność naruszenia tak licznych warunków eksploatacji automatu do gry o niskich wygranych - obejmujących nie tylko eksponowany w zarzucie warunek "jednorazowa stawka" i "jednorazowa wygrana" - jest oczywista, to tym samym za prawidłowe uznać należy zastosowanie w sprawie wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, że ewentualna wadliwość decyzji w zakresie jednego z wielu naruszeń warunków prowadzenia gry na automatach o niskich wygranych, a do tego w istocie sprowadza się skarga oparta o zarzut wadliwej wykładni wskazanych pojęć, skutkować powinna jej uwzględnieniem. Inne niesporne między stronami naruszenia warunków gier na tym automacie już same uzasadniają cofnięcie jego rejestracji, tym bardziej gdy zarówno eksperyment, jak i opinia jednostki badawczej w sposób niewątpliwy potwierdziły przekroczenie maksymalnej jednorazowej stawki i maksymalnej jednorazowej wygranej. Znajduje to też potwierdzenie w samej argumentacji uzasadnienia skargi, gdzie sama spółka przyznaje, że gracz może zakończyć grę lub ją kontynuować, jednakże spółka spełnienie warunku "maksymalnej jednorazowej stawki" i "maksymalnej jednorazowej wygranej" wiąże z ową możliwością zaprzestania przez gracza dalszej gry niezależnie od jego decyzji co do dalszego kontynuowania gry. Zdaniem spółki nie dochodzi do naruszenia art. 129 ust. 3 u.g.h. gdy automat w wyniku możliwości kontynuacji uprzednio rozpoczętej gry z wykorzystaniem wcześniejszych wygranych umożliwia stosowanie stawek wyższych niż określone w art. 129 ust. 3 u.g.h., bowiem w jej przekonaniu przepisy obowiązujące w dacie rejestracji automatu i praktyka organów celnych pozwalały na taki sposób funkcjonowania automatu, a stwierdzone naruszenia są konsekwencją zmiany wykładni prawa. Tymczasem właśnie z uwagi na ową możliwość kontynuowania gry dochodzi do naruszenia warunku maksymalnej jednorazowej stawki i jednorazowej wygranej. Stworzenie graczowi takiej możliwości powoduje niezgodność gry na spornym automacie z ustawą. Pomimo że spór między stronami co do wykładni pojęć "maksymalna jednorazowa stawka" i "maksymalna jednorazowa wygrana" z przyczyn wyżej podanych nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, to jednakże Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela zarzutu skargi wadliwej wykładni art. 129 ust. 3 u.g.h. Pod "pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze kryje się kwota najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry, nie zaś opłata wnoszona odrębnie za każdy jednostkowy zakład (losowanie) stanowiący jeden z elementów składowych gry". Za jedną grę uznać należy zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy czy też składający się z wielu etapów (losowań). Jeśli zatem w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Za przyjęciem takiego rozumienia tychże pojęć przemawiają argumenty organu podane na str. 28 uzasadnienia decyzji, w szczególności związane z rozróżnieniem gry na automatach o niskich wygranych i gry na automatach. Rację ma zatem organ kiedy podnosi, że ustawodawca różnicuje gry na automatach o niskich wygranych od gier na automatach urządzonych w kasynach lub salonach gier co do możliwości lokalizacji punktów gier, wysokość zabezpieczenia finansowego wnoszonego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie oraz opodatkowanie tych dwóch różnych sposobów gier na automatach. Wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwalają na "zacieranie się" wysokości wygranych i stawek za udział w jednej grze w odniesieniu do gry na automatach o niskich wygranych i na automatach bez ustawowego ograniczenia wygranej. Wobec tego zaakceptowanie argumentów podanych w skardze związanych z kontynuacją uprzednio rozpoczętej gry z możliwością kumulacji poprzednich wygranych prowadziłoby do rozszerzenia pojęcia jednej gry i prowadziłoby do zaprzeczenia podanego rozróżnienia gier na tych dwóch rodzajach automatów do gier, co pozwoliłoby na przyjęcie wyższej stawki za udział w jednej grze i jak należy rozumieć w konsekwencji wyższych wygranych, niż przyjęte w ustawie w odniesieniu do gier na automatach o niskich wygranych. Nie można więc przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może ona się składać z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze na automatach o niskich wygranych może wystąpić nieskończona (wielokrotna) liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określonej w ustawie. Oznaczałoby to bowiem brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany np. w kasynie, a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gry na automatach urządzonych w kasynach. W konsekwencji nie są również zasadne zarzuty skargi wadliwej wykładni przepisów art. 129 ust. 3 i art. 18 u.g.h.

Wbrew zarzutom skargi nie jest również zasadne stanowisko, wedle którego przepisy art. 129 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 138 ust. 2 i ust. 3 u.g.h. są przepisami technicznymi i nie powinny mieć zastosowania w sprawie z uwagi na zaniechanie ich notyfikacji Komisji Europejskiej. Charakter prawny tych przepisów nie ma jednakże kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy a to ze względu na przedmiot sprawy, którym jest cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych z uwagi na naruszenie prawem określonych warunków jego eksploatacji, co jest skutkiem działań samej spółki. Najistotniejsze w niniejszej sprawie są zatem prawidłowo zresztą dokonane ustalenia faktyczne, tj. ustalenie, czy doszło do naruszenia warunków prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych przede wszystkim w postaci przekroczenia maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej jednorazowej stawki za grę, uzasadniające cofnięcie rejestracji automatu. Co równie ważne zawarta w art. 129 ust. 3 u.g.h. definicja normatywna gry na automatach o niskich wygranych jest zasadniczo zbieżna z definicją tego pojęcia zawartą w art. 2 ust. 2b uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, wedle którego gry na automatach o niskich wygranych to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Oba te przepisy definiują zatem gry na automatach o niskich wygranych, a jedyną różnicę pomiędzy nimi stanowi rodzaj waluty, wyznaczającej ustawową stawkę za udział w jednej grze, jak również jednorazową maksymalną wygraną. Nie sposób zatem przyjąć, jakoby przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. wprowadzał nowe zasady, a w szczególności aby można go było uznać za przepis, który w sposób istotny ogranicza, a nawet stopniowo uniemożliwia prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Na gruncie obu ustaw, tj. ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w przypadku gier na automatach do gier o niskich wygranych, wymogi urządzania gier pozostały niezmienne, co w ocenie Sądu, czyni bezprzedmiotowym rozważania co do technicznego charakteru u.g.h. i konieczności obowiązku jej notyfikacji, w tym i przepisu art. 129 ust. 3 u.g.h. W związku z wejściem w życie u.g.h. nie doszło do jakościowej zmiany regulacji w tym zakresie, co z kolei uzasadniałoby uznanie art. 129 ust. 3 u.g.h. jako bezskutecznego z uwagi na brak spornej notyfikacji. Podnieść też trzeba, że "definicja legalna gier na automatach o niskich wygranych nie odpowiada pojęciu (...) specyfikacji technicznej. Przyjęcie innego założenia prowadziłoby do wniosku, iż obowiązkowi notyfikacji podlegałaby bliżej nieokreślona liczba ustaw i innych aktów zawierających powszechnie obowiązujące przepisy prawa, operujących definicjami opisowymi" (por. wyroki NSA z dnia 16 lutego 2011r., II FSK 1099/11, II FSK 2266/11, II FSK 2491/11). Te okoliczności prawne już uzasadniają stanowisko, wedle którego przepisy przejściowe u.g.h. nie są technicznymi a kwestia braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej nie ma żadnego wpływu na ich zastosowanie w sprawie. Jednakże – wobec argumentacji skargi zasadniczo koncentrującej się wokół technicznego charakteru spornych przepisów - za słuszne Sąd uznał odniesienie się i do tej argumentacji. W tym zakresie Sąd podziela opartą na danych z różnych baz danych szczegółową i obszernie zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenę charakteru prawnego przepisów u.g.h. Przede wszystkim jednak podnieść należy, że przepisów u.g.h. nie można traktować jako jednolitej regulacji mającej lub mogącej mieć charakter regulacji technicznej w rozumieniu art. 11 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (tak też wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 października 2013r., III SA/Lu 376/13, LEX nr 1514764). Na taki wniosek pozwala uzasadnienie wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, w którym w odniesieniu do art. 14 ust. 1 oraz przepisów przejściowych u.g.h., zawierających mające zastosowanie w sprawie art. 129 ust. 3 i art. 138 ust. 2 i ust. 3, TSUE stwierdził, że ten pierwszy jest techniczny, zaś przepisy przejściowe mogą stanowić przepisy "potencjalnie techniczne", a ocena znaczącego ich wpływu na obrót towarem, jakim są automaty do gier o niskich wygranych wymaga poczynienia ustaleń przez sąd krajowy. W tym aspekcie nie powinno więc budzić żadnych wątpliwości to, że cofnięcie skarżącej spółce zezwolenia z uwagi na naruszenie warunków prowadzenia działalności w zakresie hazardu nie jest okolicznością, która mogłaby w jakikolwiek sposób być analizowana w kontekście wpływu na obrót spornymi automatami. Ponadto analiza pytań prawnych postawionych TSUE przez WSA w Gdańsku, na które odpowiedział TSUE wyrokiem z dnia 19 lipca 2012r., dowodzi, iż dotyczyły one zakazu wydawania, przedłużania oraz zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a więc dotyczyły one takich stanów faktycznych, w których miały zastosowanie przepisy zmierzające do częściowego zakazu wykonywania usługi przy użyciu automatów do gier o niskich wygranych w miejscach innych, niż kasyna, co mogło być uznane za ograniczenie swobody przepływu towarów równoważne z zakazem przywozu. Pytania zmierzały zatem do rozstrzygnięcia wątpliwości, czy wprowadzenie takiej regulacji istotnie ograniczy rynek gier na automatach o niskich wygranych, a co za tym idzie i rynek samych automatów. Zatem rozstrzygnięcia w tych sprawach oparto na innych podstawach prawnych, niż w niniejszym postępowaniu (tj. art. 138 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 129 ust. 2 u.g.h.). Postępowanie główne w niniejszej sprawie dotyczy natomiast cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych z powodu braku spełnienia warunków określonych w ustawie. Organ nie stosował w sprawie żadnego z przepisów, które budziły wątpliwości WSA w Gdańsku. Oceniane przez TSUE przepisy u.g.h. nie pozostawały zatem w bezpośrednim związku ze sprawą rozpatrywaną przez organ, zatem pozostają bez znaczenia dla ustalenia w przedmiotowym postępowaniu stanu prawnego i faktycznego sprawy, a następnie wydania poprawnego rozstrzygnięcia.

Niezależnie od tego podnieść trzeba, że ewentualne przyjęcie przy istniejących wątpliwościach, iż wskazane przepisy u.g.h. mają charakter przepisów technicznych nie oznacza, że sądy krajowe muszą automatycznie odmówić ich stosowania, bądź też stosowania całej ustawy, z uwagi na niedopełnienie obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej. Wprawdzie TSUE w kilku sprawach, w których pojawiała się kwestia niedopełnienia wynikającego z dyrektyw obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej projektów krajowych regulacji prawnych wyrażał pogląd, że konsekwencją naruszenia tego obowiązku powinno być niestosowanie nienotyfikowanej regulacji prawnej przez organy krajowe, w szczególności przez sądy (wyroki w sprawach: C-433/05; C-303/04; C-159/00). Niemniej jednak taka normatywna konsekwencja naruszenia obowiązku notyfikacji nie wynika z żadnego wyraźnego przepisu dyrektywy 98/34/WE, ani z żadnej regulacji traktatowej, zaś sprawy, na tle których TSUE wyraził ten pogląd nie dotyczyły gier hazardowych.

W tym aspekcie warto odwołać się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013r., I KZP 15/13, w którym Sąd ten, wypowiadając się w kwestii stosowania przepisów art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. w kontekście orzeczenia TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., stwierdził, że "uzasadnione jednak jest twierdzenie, że z uwagi na wagę i charakter obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu regulacji prawnych zawierających przepisy techniczne, stanowi on w istocie element konstytucyjnego trybu stanowienia ustaw, a jego naruszenie może być kwestionowane właśnie jako naruszenie konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Jednocześnie, z uwagi na mające swoje uzasadnienie w zasadzie pewności prawa, powszechnie akceptowane w polskim systemie prawa domniemanie konstytucyjności ustawy oraz skoncentrowaną kontrolę badania tej konstytucyjności, Trybunał Konstytucyjny jest jedynym organem władnym do stwierdzenia naruszenia trybu ustawodawczego i uchylenia z tego powodu wadliwie ustanowionej ustawy. (...) nie mogą tego czynić samodzielnie sądy powszechne, sądy administracyjne, sądy wojskowe, czy też Sąd Najwyższy, odmawiając stosowania prawa. (...) Jeżeli w konkretnym postępowaniu sąd dochodzi do wniosku, że doszło do takiej wadliwości trybu ustawodawczego, może nie stosować tych przepisów tylko w ten sposób, że zawiesi prowadzone postępowanie, w którym miałyby one zostać zastosowane i skieruje stosowne pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Jednak do czasu zainicjowania tej kontroli lub podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny stosownego rozstrzygnięcia, brak jest podstaw do odmowy stosowania przepisów u.g.h. (...)".

Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., P 4/14, orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, natomiast na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 28 października 2013r., I KZP 15/13, jest reprezentatywne. Wskazał też, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest unijną procedurą, w jakiej państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych. W ocenie Trybunału, nie ulega wątpliwości, że żaden z przepisów Konstytucji nie reguluje tej kwestii ani też nie odwołuje się do niej wprost czy nawet pośrednio. Trybunał Konstytucyjny uznał zatem, że notyfikacja, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. TSUE nie ocenił, czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter techniczny. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może jednak samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 Konstytucji). Wykładnia przychylna prawu europejskiemu w żadnej sytuacji nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych z wyraźnym brzmieniem Konstytucji. Ponadto Trybunał stwierdził, że "odstąpienie przez ustawodawcę od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach w salonach gier, w punktach handlowych, gastronomicznych i usługowych, a więc poza kasynami gry, spełnia konstytucyjne wymogi ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Ograniczenie możliwości organizowania gier na automatach wyłącznie do kasyn jest niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia nie tylko w postaci uzależnień, ale także struktur przestępczych". Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zwalczanie takich zagrożeń społecznych leży z całą pewnością w interesie publicznym, o którym mowa w art. 22 Konstytucji. Wolność działalności gospodarczej w dziedzinie hazardu może podlegać dalej idącym ograniczeniom z uwagi na konieczność zagwarantowania niezbędnego poziomu ochrony konsumentów i porządku publicznego. Trybunał stwierdził, że "sam fakt ujęcia obowiązku notyfikacji w dyrektywie unijnej nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia ze szczególnie wysoką, bo międzynarodową i ponadustawową, rangą procedury notyfikacji". Wskazał, że "dyrektywy nie mają zatem z natury rzeczy rangi hierarchicznie wyższej niż ustawy. Dyrektywy nie są z perspektywy konstytucyjnej prawem lepszym lub też ważniejszym merytorycznie i aksjologicznie niż przepisy polskich ustaw. Dlatego też wymóg notyfikacji wynikający z dyrektywy 98/34/WE nie jest ważniejszy lub bardziej istotny niż analogiczny obowiązek wynikający z ustawy zwykłej".

Nie są również zasadne zarzuty skargi naruszenia art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 23b ust. 3 u.g.h., art. 23f ust. 6 u.g.h. w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 u.g.h. oraz w zw. z art. 12 ust. 3 i art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2011r. oraz w zw. z art. 23b ust. 3 u.g.h. oraz w zw. z art. 129 ust. 3 u.g.h. Kwestionując ustalenia faktyczne, spółka nie zwalcza ich poprzez wykazanie, że automaty wbrew tym ustaleniom spełniały warunki określone przepisami prawa, lecz poprzez podważenie wiarygodności dowodu z opinii jednostki badającej Izby Celnej w P. Sformułowane w skardze zarzuty dowodzą pewnej niekonsekwencji argumentacji spółki – która nie kwestionując samych ustaleń faktycznych oraz koncentrując się wyłącznie na podważaniu uprawnień jednostki badawczej – jednocześnie niejako tym samym pośrednio godzi się ze stwierdzonymi naruszeniami w zakresie użytkowania automatów. Tymczasem skuteczne zakwestionowanie ustaleń faktycznych wymagało przynajmniej uprawdopodobnienia nieprawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych. Spółka nawet nie podjęła próby ich podważenia, co z kolei – wobec zgodności z doświadczeniem życiowym, logiczności i racjonalności oceny dowodów oraz spójności wywodów uzasadnienia zaskarżonej decyzji – pozwala uznać te ustalenia i ich ocenę za prawidłowe. Wychodząc stosownie do art. 134 ppsa poza sformułowane w skardze zarzuty trzeba też stwierdzić, że normatywny wzorzec procesowy został przez organy celne zachowany w niniejszej sprawie. Wzorzec ten stosownie do art. 8 u.g.h. określa co do zasady o.p. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia udzielonego zezwolenia, zostało wszczęte w dniu 6 października 2014r., czyli pod rządami ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Prowadząc zatem postępowanie zgodnie z regułami o.p. organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny, a podstawą do wydania decyzji była negatywna opinia uprawnionej jednostki badającej. Ustalenia faktyczne zostały przy tym poczynione nie tylko w oparciu o kwestionowaną przez spółkę opinię Izby Celnej w P., ale także w oparciu o przeprowadzony eksperyment gry przez funkcjonariuszy, który potwierdził, że sporne automaty umożliwiają przeprowadzenie gier przy stawce wyższej niż 0,50 zł i wygranej wyższej niż 60 zł. Co istotne wyników przeprowadzonego eksperymentu spółka nie kwestionuje. Organ dostosował się też do treści art. 23b u.g.h. wprowadzonego ustawą zmieniającą z 2011r., którego treść zastąpiła uprzednio obowiązujący § 14 ust. 4 rozporządzenia 2003r. Wobec spornych automatów przeprowadził badanie sprawdzające w jednostce badającej upoważnionej przez ministra właściwego do spraw finansów i otrzymał opinię potwierdzającą ustalenia eksperymentu, że sporny automat nie spełnia wymogów automatu do gier o niskich wygranych. Trzeba też pamiętać, że przepis art. 23b u.g.h. nie pozostawia żadnej swobody przy podejmowaniu rozstrzygnięć, ani też wyboru środka dowodowego. Skoro zatem ustawodawca przewidział, że zasadniczym dowodem w sprawie w takiej sytuacji jest dowód z badania sprawdzającego, który w ocenie Sądu został pozyskany w sposób prawidłowy, organ prowadzący postępowanie nie był zobowiązany do dalszego poszukiwania materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko strony postępowania. Wobec tego brak było podstaw natury prawnej do przeprowadzania kolejnego badania sprawdzającego przez inną jednostkę badającą. Ponadto organ prowadzący postępowanie został zobowiązany, na podstawie art. 23b ust. 2 u.g.h., do wskazania jednostki badającej do przeprowadzenia badania sprawdzającego a przedsiębiorca zobowiązany do poddania automatów badaniom wskazanej jednostki badawczej. Dla cofnięcia rejestracji automatu do gry o niskich wygranych na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. wystarczające jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. W tym postępowaniu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do gier o niskich wygranych. Sam już fakt posiadania opinii upoważnionej jednostki wobec automatów jest bowiem wystarczającym dowodem do wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast uzyskanie opinii jednostki badawczej i wydanie na jej podstawie przez ministra poświadczeń rejestracji, stwierdzających, iż urządzenia są automatami do gier o niskich wygranych nie może prowadzić do wyłączenia możliwości cofnięcia zezwolenia w razie późniejszego stwierdzenia, że automat umożliwia stosowanie wyższych stawek i wyższych wygranych niż to jest przewidziane dla automatów o niskich wygranych. To, że nikt wedle zapewnień spółki do dnia kontroli nie ingerował w program automatów oraz ich płytę logiczną nie oznacza automatycznie, iż faktycznie automat nie był (lub nie mógł być) wykorzystywany z naruszeniem warunków jego użytkowania, tym bardziej, że samo stworzenie takiej możliwości już uzasadnia cofnięcie tak rejestracji automatu, jak i zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to następstwem tego, że automat powinien być tak zabezpieczony, by nie stwarzał takiej możliwości. Dopuszczając zaś taką hipotetyczną możliwość spółka niejako godziła się na konsekwencje ewentualnego naruszenia warunków urządzania i prowadzenia gier na tego rodzaju automatach. Nie budzi też wątpliwości, że organy celne oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy okoliczność stwierdzonych naruszeń przy użytkowaniu spornych automatów została udowodniona, a przeprowadzone postępowanie podatkowe należy ocenić jako budzące zaufanie do organów podatkowych niezależnie od subiektywnych odczuć skarżącej spółki.

Odnosząc się natomiast do zarzutów w zakresie mocy dowodowej opinii sporządzonej przez Izbę Celną w P. podnieść należy, że jednostkę badawczą, uprawnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, o której mowa w art. 23b ust. 3 u.g.h., upoważnia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Zgodnie bowiem z art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia wymienione w tym przepisie warunki. Z punktu widzenia zarzutów skargi istotne znaczenie mają dwa z nich, tj. wymienione w pkt 1 i 2, a więc posiadanie akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement) – pkt 1; oraz zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym – pkt 2. Z tymi warunkami koresponduje ust. 2 art. 23f u.g.h., zgodnie z którym upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności certyfikat akredytacji – pkt 1; certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań – pkt 2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych posiada stosownie do art. 23f ust. 5 u.g.h. uprawnienie do cofnięcia decyzją upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b; a także jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3. Na mocy art. 23f ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Analizowane przepisy – na co wskazuje ich treść - adresowane są do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który w ramach przyznanych przez ustawę uprawnień władczych udziela upoważnień do badań technicznych lub cofa już udzielone upoważnienia. Pewne wątpliwości interpretacyjne mogą co prawda rodzić się na tle warunku legitymowania się przez jednostkę ubiegającą się o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier posiadaniem odpowiedniej akredytacji. Ich źródłem jest brak doprecyzowania rodzaju, charakteru oraz zakresu akredytacji, którą powinna posiadać jednostka badająca, tj. czy ma ona legitymować się jakąkolwiek akredytacją, czy też akredytacją w danej dziedzinie. W tym zakresie w orzecznictwie sądowym nie ma jednolitości poglądów. Sąd orzekający w tej sprawie prezentuje jednakże pogląd, wedle którego tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielenia upoważnienia i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję odmawiającą przyznania upoważnienia. A zatem to ten minister decyduje, czy posiadana przez wnioskującą jednostkę badającą akredytacja jest wystarczająca do udzielenia upoważnienia tej jednostce do prowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier i czy jednostka ta gwarantuje standard wykonywania tych badań poprzez dysponowanie kadrą, posiadającą odpowiednie wykształcenie techniczne, oraz dysponowanie odpowiednim zapleczem technicznym. Udzielenie upoważnienia i umieszczenie w wykazie jednostek badających przez właściwego ministra oznacza zaś domniemanie, że przedstawione przez jednostkę badającą dokumenty zostały uznane za spełniające odpowiednie przesłanki z art. 23f ust. 1 u.g.h. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 2015r., III SA/Lu 981/14). Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez ministra właściwego do spraw finansów nie może być zatem dokonywana przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Strona może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, poprzez wykazanie błędów merytorycznych badania, ale nie poprzez zakwestionowanie prawidłowości działania ministra właściwego do spraw finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechania odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2015r., II SA/Bd 1278/14; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 maja 2014r., II SA/Bk 67/14; w Lublinie z dnia 27 marca 2014r., III SA/Lu 846/13; w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014r., VI SA/Wa 1167/14). W konsekwencji okoliczność, czy dana jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, gdyż inny jest przedmiot tego postępowania, a minister w tym postępowaniu nie jest stroną. A zatem tylko w toku postępowania prowadzonego przez ministra finansów, a wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej może być sprawdzana okoliczność, czy spełnia ona ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. Ponadto stosownie do art. 23f ust. 4 u.g.h. jedynie odmowa udzielenia przez ministra upoważnienia do badań technicznych następuje w drodze decyzji wydanej w postępowaniu toczącym się z wniosku jednostki badającej ubiegającej się o wydanie upoważnienia. W konsekwencji również Sąd, oceniając zgodności z prawem decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie hazardu na automatach o niskich wygranych, nie ma możliwości dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez ministra finansów jednostce badającej. Oznaczałoby to bowiem wyjście poza granice sprawy, wyznaczone przedmiotem zaskarżenia, jak również wkroczenie w kompetencje ministra finansów bez należytej podstawy prawnej. Poza oceną Sądu pozostaje więc to, czy uprawniony minister właściwie dokonał wyboru jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń. W tym zakresie obowiązkiem organu celnego było jedynie zwrócenie się o wykonanie badania sprawdzającego do jednej z jednostek wymienionych na liście jednostek badających upoważnionych do przeprowadzania badań. A zatem "jeżeli jednostka badająca posiadała w dacie prowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych" (tak też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 listopada 2013r., II SA/Bk 719/13). W niniejszej sprawie Sąd zauważa, że badanie sprawdzające – jak wynika z załączonych akt administracyjnych, a na co zwrócił też organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wykonała Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne, która jest jednostką uprawnioną do wykonania badania. Posiadała ona na dzień zlecenia oraz wykonania badania sprawdzającego upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wydane przez Ministra Finansów w dniu 8 kwietnia 2011r. w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy rozporządzenia z 2003r. i została umieszczona w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier na stronie internetowej Ministra Finansów (www.mf.gov.pl). Badanie sprawdzające zostało zatem wykonane przez upoważniony do tego podmiot.

Chybione są również zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 121 § 1, art. 122 i art. 188 o.p., sprowadzające się do dwu kwestii, a mianowicie po pierwsze, do braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym jak sama spółka podaje m.in. w zakresie "stawki za udział w jednej grze", czy "jednorazowej wygranej"; oraz po drugie, do pominięcia zaoferowanych przez spółkę dowodów na okoliczności niestwierdzone innymi dowodami a istotne zdaniem spółki dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wbrew subiektywnemu przekonaniu strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymogi określone w art. 210 o.p. W tym obszernym i szczegółowym uzasadnieniu organ najpierw przedstawił przebieg postępowania w sprawie, po czym przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy, wskazując przy tym na nowelizację u.g.h., dokonał ich prawidłowej wykładni oraz zgodnie z dyrektywą interpretacyjną wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. odniósł się do ich charakteru prawnego, a ponadto opierając się na danych z dostępnych baz danych zaprezentował również w formie tabel dane dotyczące obrotu automatami do gier o niskich wygranych i wskazał skutki poprzednio obowiązującej regulacji prawnej dla zagrożenia interesu ogółu społeczeństwa, w tym wzrostu liczby osób uzależnionych od hazardu, zwłaszcza młodych i młodocianych mężczyzn i wiążące się z tym koszty społeczne. W sposób wystarczający uzasadnił dokonaną wykładnię pojęć "stawki za udział w jednej grze", czy "jednorazowej wygranej". Uzasadnienie decyzji jest adekwatne do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. O wystarczalności uzasadnienia dokonanej przez organ wykładni nie decyduje bowiem ilość stron zawierających argumenty i ich powtarzalność, jak w uzasadnieniu skargi, lecz racjonalność i rzeczowość argumentów. W sposób wszechstronny orany rozważyły również dwie pozostałe sporne w sprawie kwestie, a mianowicie techniczny charakter przepisów u.g.h. i konsekwencje zaniechania ich notyfikacji Komisji Europejskiej, oraz uprawnienia Izby Celnej w P. do dokonania badania spornego automatu. Dokonana przez organ ocena dowodów i okoliczności faktycznych niniejszej sprawy jest zgodna z doświadczeniem życiowym, regułami logiki, a wywody są spójne i konsekwentne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji – uwzględniając obiektywne kryteria - realizuje zatem zasadę przekonywania o słuszności rozstrzygnięcia. Na podstawie sporządzonego uzasadnienia strona skarżąca ma możliwość poznać motywy działania organów w sprawie, co nie musi wyrażać się w ich zaakceptowaniu. Jednakże przekonanie strony skarżącej o wadliwości rozstrzygnięcia nie jest równoznaczne z brakiem uzasadnienia decyzji, spełniającego określone prawem wymogi. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o wadliwości stanowiska organów i dopóki to przekonanie nie będzie znajdowało oparcia w obowiązujących przepisach prawnych nie sposób postawić organom zarzutu niewystarczającego czy nieprawidłowego uzasadnienia podjętej w sprawie decyzji.

W sprawie materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami, określonymi w o.p., tj. w sposób wszechstronny i kompletny, w szczególności zaś nie naruszając wskazanego w zarzucie art. 188 o.p. Organy przeprowadziły niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, uwzględniając przy tym szczególną regulację u.g.h., determinującą środki dowodowe, w tym kluczowy dla ustalenia okoliczności naruszenia warunków ustawy przy eksploatacji spornego automatu dowód w postaci opinii uprawnionej jednostki badawczej, sporządzonej przez uprawnioną jednostkę badawczą. Na prawidłowość zakresu materiału dowodowego nie ma żadnego wpływu nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącą spółkę dowodów z dokumentów na okoliczność obowiązującej do 2009r. praktyki rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. Stosownie do art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić gdy są spełnione dwie przesłanki: przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy i nie zostały one wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Wskazana przez spółkę okoliczność, na którą został złożony wniosek dowodowy, nie ma nie tylko istotnego (ale wręcz nawet jakiegokolwiek) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jest ona obojętna dla tego rozstrzygnięcia. Nie stanowi okoliczności relewantnej na gruncie normy materialnoprawnej. Wniosek zmierza natomiast – jak wskazują wywody spółki - li tylko do wykazania odmiennej niż przyjęta w tej sprawie przez organ wykładni pojęć "stawka za udział w jednej grze", czy "jednorazowa wygrana". Tymczasem wniosek dowodowy ma służyć ustaleniu określonej okoliczności faktycznej, nie zaś swoistemu ustaleniu treści prawa. Niezależnie od tego podnieść trzeba, że argument skarżącej spółki odwołujący się do poprzednio stosowanej praktyki organów celnych i jej zmiany wobec zmiany wykładni spornych pojęć nie jest trafny. Przede wszystkim poprzednia praktyka stosowania prawa przez organy celne nie pozwalała na prezentowany przez spółkę sposób funkcjonowania automatu, który umożliwiał ustanawianie wyższych stawek i wyższe wygrane niż określone w ustawie. Wbrew temu przekonaniu skarżącej spółki z pisma Departamentu Gier Losowych i Zakładów Wzajemnych, znak [...] z dnia 17 marca 2006r. - zawierającego "wytyczne" dla jednostek badających automaty - wynika, iż kumulowanie punktów na osobnym liczniku automatu do gier o niskich wygranych i wykorzystywanie ich do dalszych gier w ilości przekraczającej maksymalną wartość stawki za udział w jednej grze stanowi naruszenie art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Z kolei w piśmie Departamentu Służby Celnej z dnia 20 marca 2009r., znak[...], skierowanym do jednostek badających, podniesiono, iż wprowadzone przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. nie modyfikują dotychczas stosowanych w ramach procesu badań poprzedzających rejestrację automatów i urządzeń do gier, uwarunkowań technicznych powodujących odmowę wydania pozytywnego wyniku badania. Uzyskanie przez spółkę rejestracji spornego automatu, jak i przedrejestracyjnych badań uprawnionej jednostki badawczej, czy też innych objętych wnioskiem dowodowym dokumentów co do stanu technicznego automatu nie jest zatem równoznaczne z prawidłowością prezentowanej przez spółkę wykładni spornych pojęć. W ocenie Sądu odróżnić trzeba dopuszczenie konkretnego automatu do obrotu gospodarczego od faktycznego jego użytkowania niezgodnie z wymogami ustawowymi, jak i opinię i poświadczenia wydane w innych indywidualnych sprawach, tj. dotyczących innych automatów, od eksploatowania spornego w sprawie automatu. Te ostatnie odnoszą skutek jedynie w odniesieniu do automatu, co do którego zostały one podjęte. Każdy automat z punktu widzenia dochowania wymogów ustawowych jest oceniany indywidualnie. Indywidualne rozstrzygnięcia wywołują wszak skutek tylko i wyłącznie do danego automatu, choćby nawet technicznie był on identyczny czy zbliżony do automatu, będącego przedmiotem oceny w tej sprawie. Co ważne akty indywidualne – choćby nawet były wadliwe – wywołują ten skutek z uwagi na przysługujące im domniemanie prawidłowości dopóty dopóki nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tego względu nie mogą one stanowić dowodu na wadliwość dokonanej w tej sprawie przez organy oceny naruszeń warunków przez sporny automat a tym bardziej wykładni mającego zastosowanie do tegoż automatu prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dj