Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 497/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Starszy Referent Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. G. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od października 2002 r. do grudnia 2005 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 497/06

U z a s a d n i e n i e

Państwo T. i Z. G. w dniu 16.09.2002 r., nabyli nieruchomość położoną w [...].

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta ustalił wymiar podatku od nieruchomości od października 2002 r., do grudnia 2005 r. W uzasadnieniu organ podatkowy wyjaśnił, iż zgodnie z obowiązującym w dacie nabycia budynku art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały budynki lub ich części. Stosowanie do art. 3 ust. A ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.), za budynek, w rozumieniu ustawy uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe.

Jednocześnie art. 6 ust. 1 tejże ustawy stanowił, iż obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Z uwagi na nowe brzmienie definicji budynku na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalił, iż przedmiotowy budynek wyposażony jest w instalację wodociągowo - kanalizacyjną, gazową oraz elektroenergetyczną. Organ podatkowy przyjął, iż budynek stanowiący własność T. i Z. G. jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy. Zdaniem organu podatkowego, budynek stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości bez względu na to, czy wyposażony jest w instalacje lub urządzenia techniczne.

Podatnik w złożonej w dniu 19.10.2005 r., informacji w sprawie podatku od nieruchomości oświadczył, że rozpoczął użytkowanie części nieruchomości w

czerwcu 2004 r., a całkowite oddanie do użytkowania nastąpiło w styczniu 2005 r. W protokole z dnia 02.11.2005 r., strona podaje, że nieruchomość w momencie zakupu była pozbawiona przyłączy wody, energii itp., w związku z czym nie spełniała warunków niezbędnych do korzystania zgodnie z przeznaczeniem na cele mieszkalne.

Zdaniem organu podatkowego, jeżeli przedmiotowy budynek w momencie zakupu był pozbawiony cech użyteczności i uległ zniszczeniu, ponieważ nie był wykorzystywany przez wiele lat przez poprzedniego właściciela, podlega opodatkowaniu, mimo iż wymagał kapitalnego remontu polegającego na całkowitej wymianie instalacji. Obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości bez względu na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, zaś wyłączenie z użytkowania budynku wskutek zniszczenia - w części lub w całości - powinno być stwierdzone w formie decyzji (art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Decyzji takiej brak w aktach sprawy, gdyż podatnicy o nią nie wystąpili.

Zebrane dokumenty potwierdzają, że budynek jest zlokalizowany na terenie byłej jednostki wojskowej. Teren został przekazany do Kuratorium Oświaty, następnie stał się własnością Starostwa Powiatowego. Inwentaryzacja opracowana dla Starostwa Powiatowego potwierdza, że budynek stołówki pokoszarowej oferowany do przetargu jest przeznaczony do adaptacji dla funkcji uwzględniających zarówno potrzeby komercyjne, jak i publiczne.

Stan techniczny budynku był dobry jednak niektóre elementy wymagały kapitalnego remontu. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma zastosowania do budynków już istniejących. Uzupełnienia materiału dowodowego dokonano zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którymi uchylono decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...], i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność ustalenia charakteru nieruchomości.

W odwołaniu państwo T. i Z. G., zarzucając powyższej decyzji niezgodność z prawem wskazali, iż zaskarżona decyzja stanowi powielenie decyzji uprzednio uchylonej przez organ odwoławczy. Dodatkowo w dniu 29 listopada 2005 r., podatnik złożył pismo, w którym skorygował błędnie zadeklarowaną powierzchnię nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie organu podatkowego II instancji istotą sprawy pozostaje ustalenie czy budynek powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości już od roku 2002 czy też od momentu zmiany sposobu użytkowania tj. 2005 r., i według jakich stawek.

Skarżący powołując się na stanowisko Kolegium wyrażone w poprzedniej decyzji neguje dopuszczalność opodatkowania budynku od roku 2002 wskazując, iż powinno to być związane z możliwością rozpoczęcia użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem.

Stosownie do treści ust. 1 art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Okoliczności, o których tu mowa, zostały określone w przepisach dotyczących podmiotów, jak i przedmiotów opodatkowania i jedną z nich jest np. nabycie prawa własności nieruchomości podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Uzupełnienie tej regulacji stanowi ust. 2 tego artykułu zgodnie z którym, w przypadku budynków lub ich części oraz budowli obowiązek podatkowy powstaje dopiero od początku roku następującego po roku, w którym budowa wspomnianych obiektów została zakończona lub w którym rozpoczęto użytkowanie budynku albo jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Przepis ten nie znajduje zastosowania do budynków remontowanych i dotyczy tylko nowych budynków i budowli (zob.: L. Etel,

S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003). Podobnie kwestię tę ujmuje orzecznictwo. Analizując relacje między art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 2 u. p. o. l. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 5 sędziów z dnia

14 kwietnia 1997 r., stwierdził, iż przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), nie obejmuje swoim zakresem istniejących budynków, które zostały poddane remontowi kapitalnemu; obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w odniesieniu do tych budynków w chwili określonej w art. 6 ust. 1 tej ustawy.

Uwzględniając przywołane stanowiska doktryny i orzecznictwa nie budzi, w ocenie organu odwoławczego wątpliwości, iż budynek należący do T. i

Z. G. powinien zostać opodatkowany podatkiem od nieruchomości od roku 2002, zgodnie z regułą przewidzianą wart. 6 ust. 1 u. p. o. 1. Z uwagi na charakter tego budynku, wspomnianą decyzję o warunkach zabudowy i zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania zakwalifikowany on być powinien do tzw. budynków "pozostałych".

Istotną okolicznością mającą charakter nowej (bo zaistniałej już po wydaniu decyzji przez organ 1 instancji) okoliczności w sprawie jest zmiana zadeklarowanej powierzchni użytkowej budynku wynikająca z błędnego zarachowania powierzchni piwnic. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ rozpatrujący odwołanie obowiązany jest uwzględnić wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego jakie zaszły w okresie między wydaniem decyzji przez organ I instancji, a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Ponieważ zachodzi konieczność potwierdzenia tej okoliczności należy w tym zakresie powtórzyć postępowanie dowodowe. Zdaniem organu odwoławczego, by uniknąć kolejnego błędu faktycznego należałoby przeprowadzić oględziny, dokumentując to protokołem. Ewentualna odmowa udostępnienia budynku powinna również zostać udokumentowana.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku państwo T. i Z. G. zaskarżonej decyzji postawili zarzut niezgodności z prawem w części określającej datę powstania obowiązku podatkowego tj. 2002 r.

W ocenie podatników zgromadzona dokumentacja potwierdza, iż w dacie nabycia nieruchomość pozbawiona była energii elektrycznej, wody, gazu oraz wewnętrznych instalacji i urządzeń technicznych. Zakład Energetyczny, Przedsiębiorstwo Wodociągowo - Kanalizacyjne oraz Zakład Gazowniczy uwarunkowały zawarcie umowy o dostawę mediów od zlecenia przez inwestora budowy nowych linii przyłączeniowych, albowiem stare instalacje wojskowe zostały odcięte. Podatnicy zakupiony obiekt zadeklarowali na cele mieszkaniowe, jednakże użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem nie było możliwe z przyczyn niezależnych od właścicieli.

We wrześniu i październiku 2002 r., podatnicy podpisali z w/w przedsiębiorstwami umowy o przyłączenie do sieci, a po wybudowaniu przyłączy zawarte zostały umowy o dostawę mediów: wody w listopadzie 2002 r., gazu w listopadzie 2003 r., energii elektrycznej w kwietniu 2004 r. Zatem ostatnia data stanowi okoliczność uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie - podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r., o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji.

Zgodnie z art. 19 ustawy o SKO do wykonywania przez kolegium powyższych zadań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej.

W szczególności kolegium jest uprawnione do:

1) żądania niezbędnych dla wydania orzeczenia informacji i dokumentów dotyczących działalności organów jednostek samorządu terytorialnego,

2) wglądu w dokumentację związaną z załatwieniem spraw, o których mowa w

art. 1 i 2.

W świetle art. 127 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, a ewentualnych braków nie można uzupełnić w trybie art. 229 z przyczyn leżących po stronie organu l instancji.

Zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zachodziły przesłanki określone w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wydania decyzji kasacyjnej.

Przepis ten zawiera pełny katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu, a zróżnicowanie rozstrzygnięć tego organu uzależnione jest od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy oraz możliwości, jakie stwarza w tym zakresie powołany przepis. Zasadą jest, że uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce tylko w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy bądź umorzeniem postępowania I instancji, albo w połączeniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może uchylać się od zastosowania jednej z tych form działania. W przypadku wystąpienia wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (por. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2003, s. 614, 616).

Powołany przepis ma charakter uznaniowy. Zastosowanie tego przepisu przez organ drugiej instancji jest możliwe, gdy, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie zostało uznane za niewystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym dyspozycji art. 229 Ordynacji podatkowej. (Por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2005 r., sygn.

akt III SA/Wa 1251/04; LEX nr 169324).

W niniejszej sprawie podatnik wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji złożył wniosek o skorygowanie błędnie zadeklarowanej powierzchni użytkowej. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż jest to istotna okoliczność, która wymaga potwierdzenia w toku postępowania dowodowego.

Zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 233 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia 24 kwietnia 2006 r., zawarł wytyczne dla organu ponownie rozpatrującego sprawę, mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym zakresie przy wykorzystaniu materiału zebranego w toku postępowania, które powinno umożliwić wydanie prawidłowej decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości.

Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło na etapie postępowania odwoławczego do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która zawiera niezbędne elementy prawidłowego aktu.

Marginalnie należy podkreślić, że w aktach sprawy administracyjnej winny znaleźć się wszystkie dokumenty zebrane w postępowaniu w szczególności dokumenty i orzeczenia wydane w sprawie (powoływane w uzasadnieniu), które poprzedzały wydanie zaskarżonego orzeczenia.

Z uwagi jednak na zakres kognicji sądu w rozpatrywanej sprawie uchybienie dotyczące przedstawionych akt sprawy nie ma wpływu na możliwość oceny legalności zaskarżonego orzeczenia.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając skargę za bezzasadną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.