Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 702/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Sławomir Antoniuk Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu 4 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował J.K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), tj. w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych.

Pismem z dnia 16 listopada 2009 r. J. K. złożył wyjaśnienia, w których wniósł o zawieszenie wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją RP art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, gdyż jego zdaniem będzie to miało bezpośredni wpływ na ocenę konstytucyjności art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, uznając, że zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o dokonanie interpretacji prawa nie jest tożsame z rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w postępowaniu o zwolnienie ze służby.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 105 pkt 10, art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił J. K. ze Służby Celnej z dniem doręczenia decyzji.

Od powyższej decyzji J. K. złożył odwołanie do Szefa Służby Celnej, który decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że argumenty przedstawione przez organ I instancji przemawiające za zwolnieniem J. K. ze służby, nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Ponadto wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w [...] , wydając decyzję o zwolnieniu ze służby nie dokonał wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W dniu 16 lipca 2010 r. J. K. zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych, zgodnie z kwalifikacjami, które posiada.

Pismem z dnia 29 lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] wyznaczył J. K. miejsce pełnienia służby, stopień i stanowisko służbowe oraz poinformował o wysokości przysługującego uposażenia. Ponadto wyjaśnił, że decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2010 r. przywróciła stan prawny sprzed dnia zwolnienia, w związku z tym zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. J. K. pozostaje zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] , Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił J. K. ze służby w Izbie Celnej w [...] z dniem doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na skutek wszczęcia przeciwko J. K. postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy, począwszy od dnia [...] maja 2008 r. Okres zawieszenia został przedłużony decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. do czasu zakończenia prowadzonego postępowania karnego. Ponadto organ podał, że pismem z dnia 1 października 2010 r. Prokuratura Apelacyjna w [...] poinformowała, że śledztwo prowadzone przeciwko J. K. nie zostało dotychczas zakończone.

Organ stwierdził zatem, że skoro okres zawieszenia J. K. w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego przekroczył 12 miesięcy (od dnia [...] maja 2008 r. upłynęło aż 18 miesięcy), a przyczyna zawieszenia trwa, gdyż śledztwo w stosunku do wymienionego prowadzone jest nadal, to w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej do podjęcia decyzji o zwolnieniu wymienionego funkcjonariusza ze Służby Celnej.

Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w [...] wyjaśnił, że wydając decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza działał w ramach uznania administracyjnego i w tym zakresie obowiązany był załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny.

Zdaniem organu, w rozpatrzonej sprawie dochował on tego warunku bowiem za zwolnieniem ze służby przemawiała waga zarzucanych J. K. czynów, tj. zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych (art. 228 § 1 k.k.), które to przestępstwo jest przestępstwem o charakterze umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Powołując się na art. 7 k.p.a. organ jako okoliczność potwierdzającą zasadność zwolnienia wskazał również na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej, podając że prawidłowa i terminowa realizacja nałożonych na Służbę Celną zadań wymaga jak najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów. Organ przedstawił sytuację kadrową w Urzędzie Celnym w [...] , wskazując m.in. na znaczne braki kadrowe związane z zawieszeniem funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, co w konsekwencji powoduje blokadę etatów uniemożliwiającą jego obsadzanie przez inne osoby oraz dodatkowe obciążanie pracą innych funkcjonariuszy. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę na aspekt finansowy związany ze sprawą zawieszenia w obowiązkach funkcjonariuszy celnych w postaci obowiązku wypłacania im w okresie długotrwałego zawieszenia 50 % uposażenia funkcjonariusza celnego. Wskazał też, że pomimo wieloletniego doświadczenia zawodowego, zdobytego podczas dotychczasowej nienagannej służby, przywracanie funkcjonariusza do służby z zarzutami korupcyjnymi jest niezasadne z uwagi na kształtowanie się postaw wewnątrz Służby Celnej.

Reasumując organ I instancji wskazał, że podejmując decyzję i opierając się na zasadzie wyrażonej w art. 7 k.p.a. wyważył interes społeczny i słuszny interes strony i uznał, że Służba Celna nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami przedłużającego się postępowania karnego.

Od powyższej decyzji J. K. złożył odwołanie do Szefa Służby Celnej, w którym wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zarzucił organowi, że nie wszczął i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego po otrzymaniu informacji o podejrzeniu naruszenia przepisów służbowych przez funkcjonariusza celnego. Wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w [...] podejmując decyzję o zawieszeniu go w czynnościach służbowych kierował się jedynie informacją o toczącym się postępowaniu karnym, nie badając samemu faktycznych okoliczności związanych z postawionymi mu zarzutami. Zarzucił również, że kwestie kadrowe i finansowe nie są wystarczającym powodem do zdeprecjonowania interesu indywidualnego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie decyzji. W jego ocenie, organ odstąpił od dokładnego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji – nie rozważył argumentów na korzyść i niekorzyść skarżącego, co jest szczególnie ważne w przypadku działania w ramach uznania administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, Szef Służby Celnej decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych J. K. na dzień wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia go ze służby, liczony od dnia doręczenia decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków – [...] maja 2008 r. – przekroczył 12 miesięcy, a zatem zaistniała przesłanka wymagana przepisem art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, stanowiąca podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Organ podał, że przyczyną zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego było wszczęcie postępowania karnego z art. 228 § 1 k.k. w związku z art. 12 k.k. w związku z art. 65 § 1 k.k., które zgodnie z pismem Prokuratury Apelacyjnej w [...] z dnia 1 października 2009 r. nie zostało jeszcze zakończone. Zdaniem Szefa Służby Celnej, w przedstawionym powyżej stanie faktycznym bezspornym jest, iż przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza nie ustała, a zatem druga przesłanka wymagana przez przepis art. 105 pkt 10 ustawy została spełniona. Podniósł też, że decyzja wydawana w oparciu o wskazany art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej ma charakter decyzji uznaniowej co nie oznacza, że organ wydał decyzję o cechach dowolności. Podał, że organ I instancji zebrał i zanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i słusznie ocenił, że dalsze przedłużanie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych byłoby w istniejącej sytuacji niecelowe. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem J. K., że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., skoro organ I instancji w uzasadnieniu decyzji ocenił zebrany materiał dowodowy i wyczerpująco wyjaśnił powody, dla których uznał zwolnienie J. K. ze służby za konieczne. Podał też, że organ I instancji wykazał, że w interesie społecznym leży to, ażeby czynności celne były wykonywane. Stan zawieszenia funkcjonariusza ogranicza zakres wykonywania takich czynności. Z kolei biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy w ocenie Szefa Służby Celnej niemożliwym było powierzenie J. K. innych obowiązków służbowych, pomimo zgłaszania przez niego gotowości podjęcia pracy na dowolnym stanowisku. Skoro bowiem ustawodawca, kierując się interesem społecznym uznał, że funkcjonariusz celny powinien zostać zawieszony w pełnieniu obowiązków w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to niemożliwy jest do zaakceptowania pogląd, że zasadnym będzie powierzenie temu funkcjonariuszowi celnemu innych zadań w służbie mimo toczącego się postępowania karnego w sprawie o przestępstwo związane z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Organ odwoławczy uznał również za bezpodstawny zarzut dotyczący konieczności zbadania przez organ administracyjny okoliczności faktycznych związanych ze stawianymi J. K. w postępowaniu karnym zarzutami. Organ uznał bowiem, że organ I instancji nie jest uprawniony do oceny kwestii winy bądź niewinności, do czego uprawniony jest sąd karny. Organ odniósł się również do zarzutu J. K. dotyczącego odmowy przeprowadzenia przez organ I instancji dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność braku nieprawidłowości w wykonywaniu przez J. K. obowiązków służbowych, uznając, że przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest sposób pełnienia przez skarżącego służby.

Ponadto wskazał, iż organ I instancji rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, jednakże mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce, podjął decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby.

Poza tym, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej. Zgodnie z art. 109 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusz celny ma zagwarantowane prawo powrotu do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego:

1. umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego,

2. uniewinnienia,

3. uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. K., reprezentowanego przez radcę prawnego – M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej pełnomocnik skarżącego zarzucił decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej poprzez:

1) błędne jego zastosowanie – wydanie zaskarżonej decyzji mimo, iż w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co naruszyło zasadę zaufania obywatela do państwa,

2) wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ewentualnie błędną wykładnię - poprzez uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, może nastąpić mimo zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" o którym mowa w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej.

W sytuacji zaś gdyby Sąd nie uznał naruszenia przepisów prawa materialnego pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez:

1. ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań i ograniczenia się do stwierdzenia, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, bez wskazania na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie i dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez skarżącego dowodom,

2. brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

3. brak udowodnienia, że wskazywany jako przyczyna zwolnienia fakt blokowania etatów stanowi rzeczywisty powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., to pełnomocnik skarżącego zarzucił jego naruszenie poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, uznał za uprawnione zwolnienie skarżącego ze służby bez zachowania warunków formalnych podejmowania decyzji uznaniowej. Zarzucił błędne przyjęcie przez organ, że możliwe jest zwolnienie skarżącego ze służby we wskazanym trybie, mimo iż sytuacja skarżącego spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", stanowiące podstawę zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 23 ust. 3 powołanej ustawy. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że w związku z tym nastąpiło naruszenie praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zdaniem pełnomocnika skoro Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję o przedłużeniu okresu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego, to niedopuszczalne było zwolnienie skarżącego ze służby przed zakończeniem tego postępowania karnego. Wskazał, że w efekcie istnieją w obrocie prawnym dwie sprzeczne ze sobą decyzje, jedna o zwolnieniu ze służby i druga o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Podał też, że celem przepisu art. 105 pkt 10 wskazanej ustawy o Służbie Celnej nie jest sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, który objęty jest domniemaniem niewinności, a jest to sytuacja wyjątkowa funkcjonariusza uprawniająca organ do przedłużenia zawieszenia go w pełnieniu obowiązków służbowych. Uznał zatem, że działanie organu doprowadziło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Stanowisko w zakresie zarzutu naruszenia zasady domniemania niewinności uzupełnił o stwierdzenie, że kwestia winy przy zastosowania art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej ma znaczenie drugorzędne dla ustalenia statusu prawnego funkcjonariusza w prowadzonym w oparciu o ten przepis postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu tym organ bierze pod uwagę ciężar i gatunek zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, a nie prawdopodobieństwo jego skazania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o zwolnieniu J. K. ze Służby Celnej, stanowił art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323). Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.

W niniejszej sprawie, przesłanki te zostały spełnione, a orzekające w sprawie organy, prowadząc postępowanie nie uchybiły ani treści art. 6, 7 i 77 § 1, 80, 107 § 1 k.p.a., ani też treści art. 2 Konstytucji RP.

Wskazać należy, iż okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych rozpoczął się od dnia [...] maja 2008 r., kiedy to została mu doręczona decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2008 r. Kolejną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2008 r. okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego. W konsekwencji w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, łączny okres zawieszenia wyniósł ponad 18 miesięcy. W dalszym ciągu trwały też przyczyny zawieszenia. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, organ jeszcze przed podjęciem decyzji o zwolnieniu ustalił, że śledztwo przeciwko J. K. nie zostało zakończone.

Zaistnienie powyższych przesłanek pozwalało zatem organowi na zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten daje możliwość zwolnienia funkcjonariusza w przypadku upływu 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, z tą jednak uwagą, że przywołany przepis nie określa wprost ani daty wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia, ani terminu jego zakończenia. Oczywistym jest natomiast, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzi się nie tylko w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zachowaniem zasad w nim wymienionych (art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej), ale i w zgodzie z pozostałymi przepisami ustawy o Służbie Celnej, w szczególności w zgodzie z obowiązującym w dniu zawieszenia skarżącego przepisem art. 23 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w aktualnie obowiązującym stanie prawnym - art. 103 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. To właśnie w tym przepisie ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, o ile w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Z kolei, interpretując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" organy winny przede wszystkim brać pod uwagę charakter zarzucanego funkcjonariuszowi czynu i wartość naruszonego dobra.

Tym samym, ustawodawca, poprzez treść art. 105 pkt 10 w powiązaniu z treścią art. 103 ustawy o Służbie Celnej (art. 23 poprzednio obowiązującej ustawy) dał organom Służby Celnej możliwość zwolnienia tych funkcjonariuszy celnych, którzy, z uwagi na wyjątkowo długi okres zawieszenia (trwający ponad 1 rok) i toczące się w dalszym ciągu postępowanie karne, nie mogą pełnić służby do czasu jego zakończenia.

Taka regulacja uwzględnia jednocześnie procesową i ustrojową odrębność postępowania karnego od postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Podnoszony zaś przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania, poprzez nieprowadzenie przez organ własnego postępowania na okoliczność stawianych skarżącemu zarzutów karnych uznać należy za chybiony.

Zgodzić się należy z organem, że nie jest on uprawniony do oceny kwestii winy bądź niewinności skarżącego, do czego uprawniony jest jedynie sąd karny. Zasadnie zatem organ odmówił skarżącemu przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność braku nieprawidłowości w wykonywaniu przez J. K. obowiązków służbowych, uznając, że przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest sposób pełnienia przez skarżącego służby.

Podkreślić należy, że organy Służby Celnej prowadząc postępowanie w oparciu o treść art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej ustalają jedynie, czy upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia i czy w dalszym ciągu istnieją przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z akt sprawy wynika, że w obydwu przypadkach istnienie powyższych przesłanek zostało przez organy prawidłowo ustalone.

W dalszej konsekwencji, organy Służby Celnej zwalniając skarżącego ze służby nie naruszyły konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ to nie wina, czy niewinność skarżącego legła u podstaw wydanej decyzji o zwolnieniu (art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej), lecz długość okresu zawieszenia zależna od okresu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego (art. 105 pkt 10 tejże ustawy).

W rezultacie, wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Izby Celnej w [...] , zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.).

W szczególności organ I instancji w sposób bezsporny ustalił, że do czasu wydania kwestionowanej decyzji nie ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia skarżącego. Wyjaśniając tę przesłankę organ uzyskał informację udzieloną przez Prokuraturę Apelacyjną w [...] (pismo z dnia 1 października 2010 r.) stwierdzającą, że śledztwo prowadzone przeciwko J. K. nie zostało dotychczas zakończone.

W ocenie Sądu, zarówno Dyrektor Izby Celnej w [...] , jak i Szef Służby Celnej nie przekroczyli też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w warunkach uznania administracyjnego, organy w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). I tak, organ I instancji wyjaśnił, że podejmując decyzję o zwolnieniu uznał przede wszystkim, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej. Zdaniem organu, w rozpatrzonej sprawie za zwolnieniem ze służby przemawiała waga zarzucanych skarżącemu czynów, tj. zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych (art. 228 § 1 k.k.), które to przestępstwo jest przestępstwem o charakterze umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Podał też negatywne konsekwencje dla Służby Celnej długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, wskazując, że prawidłowa i terminowa realizacja nałożonych na Służbę Celną zadań wymaga jak najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów. Organ przedstawił sytuację kadrową w Urzędzie Celnym w [...] , wskazując m.in na znaczne braki kadrowe związane z zawieszeniem funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, co w konsekwencji powoduje blokadę etatów uniemożliwiającą jego obsadzanie przez inne osoby oraz dodatkowe obciążanie pracą innych funkcjonariuszy. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę na aspekt finansowy związany ze sprawą zawieszenia w obowiązkach funkcjonariusza w postaci obowiązku wypłacania mu, w okresie długotrwałego zawieszenia 50 % uposażenia funkcjonariusza celnego. Rozpatrywał też indywidualny interes skarżącego podkreślając wieloletnie doświadczenie zawodowe skarżącego, zdobyte podczas dotychczasowej nienagannej służby, jednakże uznał, że w rozpatrywanej sprawie przewagę ma interes służby.

Dostrzec także trzeba, że Dyrektor Izby Celnej nie działał w sprawie pochopnie ani ze szczególnym pośpiechem. Nie wykorzystał bowiem od razu możliwości zwolnienia ze służby funkcjonariusza, jakie dawał mu art. 26 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. Takie rozstrzygnięcie mógłby bowiem podjąć już wcześniej, od razu po upływie 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Jednakże, dopiero po ponad 18 miesiącach organ wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza celnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi celnemu w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej – funkcjonariusz może być przywrócony do służby na poprzednich warunkach z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Reasumując wskazać należy, że organy prawidłowo uznały, że skoro skarżącemu jako funkcjonariuszowi publicznemu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowej – w tym konkretnie przypadku Służby Celnej – której jest funkcjonariuszem, to waga i rodzaj zarzuconego mu czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego) przemawiały za zwolnieniem ze służby. Również aspekt związany z nieobecnością funkcjonariusza w służbie i konieczność wykonywania jego obowiązków przez innych funkcjonariuszy a także przedstawiony przez organ aspekt finansowy również przemawiały za zwolnieniem ze służby.

Uznając zatem zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.