Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 164/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2021 roku sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia [...] listopada 2020 r. R. B. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w [...] (zwanego dalej: Rektor [...]; organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

R. B. zwrócił się drogą mailową w dniu [...] października 2020 r. do Rektora [...], w imieniu którego działa w tym zakresie Pełnomocnik ds. informacji publicznej [...] (zwany dalej: pełnomocnik Rektora), z żądaniem następującej treści: "Szanowna Pani, na podstawie Ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. 112 poz. 1198 z póź. zmianami) wnoszę o udzielenie mi następującej informacji publicznej: Proszę o przesłanie skanu dzisiaj opublikowanego orzeczenia komisji dyscyplinarnej ws. P. W.."

W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] października 2020 r., przesłanym drogą elektroniczną, pełnomocnik Rektora poinformowała wnioskodawcę, że "w dniu [...] października 2020 roku orzeczenie ws. P. W. zostało ogłoszone ustnie przez Przewodniczącego komisji dyscyplinarnej.

W reakcji na powyższe, tego samego dnia ([...] października 2020 r.), wnioskodawca zwrócił się drogą elektroniczną do pełnomocnika Rektora informując, że "takie uniki zostaną skierowane przeze mnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie upublicznię, w jaki sposób działa w tej sprawie instytucja finansowana ze środków publicznych, jaką jest Uniwersytet [...]. Proszę o przesłanie treści orzeczenia komisji dyscyplinarnej opublikowanego (nie interesuje mnie, w jakiej to się odbyło formie - mój wniosek tego nie zawierał) dnia [...] października 2020 r. w sprawie P. W..".

Kolejną korespondencję mailową do organu wnioskodawca skierował dnia [...] października 2020 r. podnosząc, że: "zgodnie z art. 276 ust. 3 Ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 20 lipca 2018 r. informacja o prawomocnym orzeczeniu kary dyscyplinarnej, w której mowa w ust. 1 pkt 4-8, zamieszcza się w systemie, o którym mowa w art. 342 ust. 2. Na podstawie Ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. 112 poz. 1198 z póź. zmianami) wnoszę o udzielenie mi następującej informacji publicznej: Czy Uniwersytet im. [...] w [...] wywiązał się z tego obowiązku ustawowego ws. P. W.?"

Tego samego dnia, w odpowiedzi na wiadomość skarżącego, pełnomocnik Rektora drogą mailową poinformowała wnioskodawcę, iż "Uniwersytet spełni ustawowy obowiązek zamieszczenia w systemie Pol-on orzeczenia dyscyplinarnego jak tylko stanie się ono prawomocne. Nadmieniam, że prawomocność orzeczenia stwierdza Przewodniczący komisji dyscyplinarnej."

Odpowiadając na powyższą wiadomość, skarżący tego samego dnia ([...] października 2020 r.) zwrócił się do organu z wiadomością następującej treści: "na podstawie Ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia [...] września 2001 r. (Dz. U. 112 poz. 1198 z póź. zmianami) wnoszę o udzielenie mi następującej informacji publicznej: Czy zgodnie z art. 317 Ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia [...] lipca 2018 r. strony postępowania wniosły odwołanie od orzeczenia opublikowanego [...] października 2020 roku? Która strona wniosła i w jakim terminie?"

W nawiązaniu do powyższej wiadomości, w tym samym dniu pełnomocnik Rektora udzieliła odpowiedzi, wskazując, że "Zgodnie z art. 295.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stronom przysługuje odwołanie od orzeczenia w terminie 14 od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem."

Kolejną korespondencją między stronami była wiadomość mailowa od wnioskodawcy do pełnomocnika Rektora z dnia [...] listopada 2020 r. o treści: "[...] uchyla się od ponad miesiąca od ciążącego na nim obowiązku informacyjnego wynikającego z Ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia [...] września 2001 r. (Dz. U. 112 poz. 1198 z póź. zmianami). W związku z tym informuję, że jeżeli wnioskowanej informacji publicznej nie otrzymam niezwłocznie, skieruję przeciwko Rektorowi [...] sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaznaczam, że o działaniach tych poinformowałem już Ministra Edukacji i Nauki.".

Odpowiadając na ostatnią korespondencję pełnomocnik Rektora, w dniu [...] listopada 2020 r. zwrócił się do skarżącego z pismem następującej treści: "W odpowiedzi na Pana wniosek z jednoczesnym nawiązaniem do Pana wcześniejszych maili: z dnia [...] października br., [...] października br., [...] października br., na które otrzymał Pan odpowiedzi, informuję, co następuje:

1) zgodnie z par. 38 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2018 r. poz. 1843, zwanego dalej: Rozporządzenie) przewodniczący składu orzekającego ogłasza sentencję orzeczenia oraz ogłasza ustnie najważniejsze motywy uzasadnienia. W interesującej Pana sprawie tej czynności dokonał [...] października 2020 r. zastępca przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich [...] [...].

2) zgodnie z par. 39 ww. rozporządzenia "po ogłoszeniu orzeczenia sporządza się je na piśmie i w terminie 14 dni od dnia jego ogłoszenia doręcza się stronom, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, rektorowi oraz ministrowi lub ministrowi nadzorującemu...". Orzeczenie, zgodnie z przepisami rozporządzenia, zostało przesłane stronom w przewidzianym w przepisach terminie.

3) strony skorzystały ze swojego ustawowego prawa do odwołania i wniosły odwołania od doręczonego orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

4) zgodnie z par. 40 ust. 2 ww. rozporządzenia "orzeczenie komisji uczelnianej, od którego nie zostało wniesione odwołanie w przewidzianym terminie, staje się prawomocne i podlega wykonaniu. Prawomocność orzeczenia stwierdza przewodniczący komisji dyscyplinarnej". W związku z powyższym należy wskazać, że orzeczenie w sprawie [...] jest nieprawomocne i nie stanowi informacji publicznej.

5) akta sprawy dyscyplinarnej wraz z odwołaniami stron zostały przesłane do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki i Edukacji ([...]).

Opisaną na wstępie skargą R. B. zaskarżył bezczynność Rektora w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez jego niezastosowanie, przez co doszło do naruszenia prawa skarżącego do uzyskania informacji posiadającej przymiot informacji publicznej oraz

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., zwanej dalej: ustawa, Udip) poprzez jego niezastosowanie polegające na nie udostępnieniu wnioskowanych informacji, które nie zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Skarżący domagał się:

- zobowiązania Rektora do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2020 r.;

- stwierdzenia, że bezczynność Rektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- wymierzenia Rektorowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 Ppsa {przypis Sądu: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)};

- zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący opisał stan faktyczny w sprawie i podniósł, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał żądanych informacji. W ocenie skarżącego rektor dopuścił się bezczynności.

Zdaniem skarżącego w obecnym stanie prawnym, biorąc pod uwagę praktykę stosowania prawa, nie ulega wątpliwości, że orzeczenia dyscyplinarne są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o odstępie do informacji publicznej. Zwrócił on również uwagę, że orzecznictwo sądów dyscyplinarnych jako przedmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej było już zagadnieniem poruszanym przez sądy administracyjne. Powołując się na judykaturę skarżący wywodził, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status prawny pracowników mianowanych (np. nauczycieli czy sędziów) i jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym, za wykroczenia dyscyplinarne. Jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy uczelni jest formą wykonywania władzy publicznej. Argumentem potwierdzającym trafność tej tezy jest również poddanie prawomocnych orzeczeń komisji dyscyplinarnych kontroli sądowej (art. 146 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym).

Zdaniem skarżącego Rektor nie udostępnił wnioskowanych informacji wskazując, że orzeczenie będące przedmiotem wniosku zostało ogłoszone ustnie przez Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej.

Skarżący wskazał kolejno, że ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm., zwanej dalej: Prawo o szkolnictwie wyższym) w Dziale VII rozdziale I reguluje odpowiedzialność dyscyplinarną nauczycieli akademickich. Z przepisów tych da się, według skarżącego, wyprowadzić zasadę pisemności rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich. Świadczy o tym chociażby treść art. 295 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, z którego wynika, że stronom przysługuje odwołanie do komisji dyscyplinarnej przy ministrze, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

Dodatkowo skarżący wskazał, że od prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej przy ministrze stronom przysługuje odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i do odwołania stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.).

Kolejno skarżący podkreślił, że z art. 305 Prawa o szkolnictwie wyższym wynika, że w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy stosuje się przepisy - Kodeksu postępowania karnego. Pozwala to, jego zdaniem, uznać, że orzeczenia komisji dyscyplinarnej powinny zostać sporządzone w formie pisemnej, a samo rozstrzygnięcie komisji dyscyplinarnej posiada przymiot informacji publicznej.

Dodatkowo skarżący wywodził, że zgodnie z § 38 ust. 1 Rozporządzenia bezpośrednio po zakończeniu narady przewodniczący składu orzekającego ogłasza sentencję orzeczenia oraz przedstawia ustnie najważniejsze motywy uzasadnieniaU. Jednak jego zdaniem powyższe nie oznacza, że w sprawach dyscyplinarnych nie sporządza się orzeczeń na piśmie. Z § 39 ust. 1 Rozporządzenia wynika, według skarżącego, że po ogłoszeniu orzeczenia sporządza się je na piśmie i w terminie 14 dni od dnia jego ogłoszenia, doręcza się stronom, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, rektorowi oraz ministrowi lub ministrowi nadzorującemu, a w przypadku gdy postępowanie dyscyplinarne dotyczyło przewodniczącego albo członka komisji przy Radzie - także przewodniczącemu Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Podsumowując skarżący stwierdził, że w opisanych okolicznościach przedstawione przez organ stanowisko nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Orzeczenia wydawane przez komisje dyscyplinarne powinny być bowiem sporządzone na piśmie, co umożliwia wniesienie środków zaskarżenia przez stronę.

Za całkowicie nieuzasadnione i pozbawione uzasadnienia prawnego należy, według skarżącego, uznać należy twierdzenia Rektora, iż nieprawomocne orzeczenie komisji uczelnianej nie jest informacją publiczną. Kwestia prawomocności orzeczenia nie wpływa na to, iż dana informacja jest informacją publiczną.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem rektora zarzuty zawarte w skardze są całkowicie bezzasadne, a wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, dlatego nie podlega udostępnieniu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wywodził, że nie kwestionuje, iż dnia [...] października 2020 roku zostało ogłoszone orzeczenie dyscyplinarne w sprawie prof. P. W.. Ogłoszenie to nastąpiło zgodnie z trybem przewidzianym przez § 38 ust. 1 Rozporządzenia, tj. bezpośrednio po zakończeniu narady zastępca przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich [...] [...]. A. J. ogłosił sentencję orzeczenia oraz przedstawił ustnie najważniejsze motywy uzasadnienia.

Następnie, zgodnie z § 39 Rozporządzenia, przedmiotowe orzeczenie ogłoszone dnia [...] października 2020 roku zostało sporządzone na piśmie, a następnie w terminie 14 dni od dnia jego ogłoszenia doręczone stronom.

Strony za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w trybie przepisu § 40 ust. 1 Rozporządzenia, wniosły w ustawowym terminie 14 dni, o którym mowa w przepisie art. 295 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego ws. P. W. do Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa. Wobec powyższego, akta postępowania dyscyplinarnego wraz ze złożonymi odwołaniami zostały przekazane Komisji.

Kolejno organ wywodził, że zgodnie z przepisem art. 276 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, informacje o prawomocnym orzeczeniu kary dyscyplinarnej zamieszcza się w systemie POL-on. Podkreślono, że chodzi o "informację o prawomocnym orzeczeniu kary dyscyplinarnej", a zatem nie jest to równoznaczne z każdorazowym obowiązkiem udostępnienia całej treści orzeczenia dyscyplinarnego. Nie ulega bowiem, zdaniem organu najmniejszej wątpliwości, iż obowiązek dotyczy wyłącznie informacji o orzeczeniach prawomocnych, co wynika z literalnego brzmienia przepisu. Tym samym, Rektor skonstatował, że nie kwestionuje, iż informacja o prawomocnym orzeczeniu dyscyplinarnym stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 Udip, tym niemniej nie wyklucza ograniczeń w jej udostępnianiu.

Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wywodził, że niespersonalizowana informacja o rozstrzygnięciach zapadłych w postępowaniu dyscyplinarnym, jak i informacja o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej jest informacją publiczną w rozumieniu art, 1 ust. 1 Udip, ponieważ jest informacją o działalności podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), to jednak wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania tej władzy, tj. rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej mieszczącym się w granicach pojęcia sprawy publicznej.

Organ skonstatował, że w sprawie nie zapadło jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie Komisji Dyscyplinarnej do spraw nauczycieli akademickich, z uwagi na wniesione w ustawowym terminie odwołania. Powyższe wynika z § 40 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym orzeczenie komisji uczelnianej albo komisji przy Radzie, od którego nie zostało wniesione odwołanie w przewidzianym terminie albo odwołanie zostało skutecznie cofnięte, staje się prawomocne i podlega wykonaniu. Prawomocność orzeczenia stwierdza przewodniczący komisji dyscyplinarnej. Tym samym, zdaniem Rektora, nie zaktualizował się obowiązek udostępnienia informacji o przedmiotowym orzeczeniu z dnia [...] października 2020 roku, w trybie przewidzianym przez art. 276 ust 3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Jednocześnie, wobec faktu, iż postępowanie dyscyplinarne w sprawie prof. P. W. jest w toku, to zgodnie z § 21 ust. 4 Rozporządzenia, od chwili doręczenia obwinionemu zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy wyłącznie "obwiniony lub jego obrońca mogą przeglądać, w obecności osoby wyznaczonej przez przewodniczącego składu orzekającego, akta sprawy, oraz sporządzać z nich wypisy, notatki i fotokopie.

Rektor stwierdził też, że podobnie kwestię przeglądania niezakończonego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 30 z późn. zm.; zwanej dalej: Kpk), które zgodnie z odesłaniem zawartym w przepisie art. 305 Prawa o szkolnictwie wyższym stosuje się odpowiednio do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wobec powyższego, podkreślenia wymaga, iż w świetle przepisu art. 156 § 1 Kpk wyłącznie "Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom."

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy organ stwierdził, że toczy się ona w przedmiocie żądania udostępnienia w trybie Udip dokumentów stanowiących część niezakończonego prawomocnie postępowania dyscyplinarnego. Tymczasem, jak wykazano, w ślad za zapadłym na gruncie przepisu art. 156 § 1 Kpk orzecznictwem, że wyłącznie akta zakończonego postępowania przygotowawczego podlegają udostępnieniu na zasadach dotyczących udostępniania informacji publicznej, z kolei akta sprawy w toku podlegać będą rygorom art. 156 Kpk.

Organ, odwołując się do judykatury, wywodził następnie, że wyłącznie akta zakończonego postępowania dyscyplinarnego mogą stanowić informację publiczną i podlegać udostępnieniu w trybie przewidzianym Udip. Organ podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że to Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. z 2007 r. Nr 58, poz. 391) [przypis Sądu – regulacja wcześniej obowiązująca] przewiduje szczegółowy tryb udostępniania żądanej informacji w zakresie postępowań dyscyplinarnych przeciwko nauczycielom akademickim, które nie są jeszcze zakończone.

Organ przytoczył fragment wyroku wydany wprawdzie na gruncie nieobowiązującej już regulacji prawnej, jednak z uwagi na analogiczną regulację obowiązującą w dniu wniesienia skargi, wciąż aktualny, podkreślając, że "zakres regulacji wynikający z delegacji ustawowej zawartej w art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) [przypis Sądu – regulacja wcześniej obowiązująca], jak i treść przepisów wydanego na tej podstawie rozporządzenia wskazuje, że określone w nim zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku. Rozporządzenie nie normuje natomiast dostępu do akt postępowań zakończonych". Wskazano, że aktualnie obowiązujące Rozporządzenie, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 306 Prawa o szkolnictwie wyższym, przyznają per analogia prawo dostępu do akt toczącego się postępowania dyscyplinarnego wyłącznie obwinionemu lub jego obrońcy oraz sporządzania z nich wypisów, notatek i fotokopii.

Reasumując organ stwierdził, że tylko informacja o treści prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej do spraw nauczycieli akademickich, orzekającego jedną z kar dyscyplinarnych, ma walor informacji publicznej i podlega udostępnieniu w trybie Udip.

Tym samym, wobec braku stwierdzenia prawomocności orzeczenia zapadłego dnia [...] października 2020 r., ze względu na wniesione odwołania, informacja o przedmiotowym orzeczeniu nie stanowi informacji publicznej, co oznacza, że nie podlega ona obowiązkowi udostępnienia. Jednocześnie, zdaniem organu, nie zaktualizował się obowiązek wydania decyzji odmownej w trybie art. 16 ust. 1 Udip i należało poprzestać na zawiadomieniu wnioskodawcy, że wnioskowane informacje o nieprawomocnym orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] października 2020 roku nie stanowią informacji publicznej, co organ - za pośrednictwem pełnomocnika ds. informacji publicznej - w okolicznościach sprawy uczynił.

Zdaniem organu słuszność takiego działania Rektora znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że jeśli według oceny podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej, informacja, której domaga się wnioskodawca nie ma takiego waloru, to w takiej sytuacji przepisy Udip nie mają w ogóle zastosowania i wówczas nie wchodzi w grę możliwość wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 tej ustawy, a odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego. Organ podkreśli, że tak właśnie stało się w kontrolowanej sprawie. Jednocześnie wskazano, że w sytuacji, gdy podmiot wnioskujący o informację uważa, że żądana przez niego informacja ma jednak walor informacji publicznej, to może on wywieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność podmiotu zobowiązanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestie poddane kontroli w niniejszej sprawie regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., zwanej dalej: Udip).

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne wynika z regulacji art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zasady i tryb udzielania obywatelowi informacji publicznej zostały określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 Udip Zgodnie z przepisem art. 1 Udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą. Przepis art. 6 Udip wymienia katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, nie stanowiąc wyliczenia enumeratywnego, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności". Obejmuje on m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 Udip i zasadach funkcjonowania tych podmiotów. W orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. II SA 1956/02, publik. LEX nr 78062).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (tak: wyrok z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13, LEX nr 1336347), że co do zasady, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych uczelnia jest objęta obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej, a postępowanie dyscyplinarne wobec pracownika naukowego, jak i dokumentacja przebiegu tego postępowania ma charakter informacji publicznej, albowiem wytworzona została w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ, jakim jest komisja dyscyplinarna.

W świetle art. 4 ust. 1 Udip uczelnia publiczna jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zarówno dlatego, że wykonuje zadania publiczne, jak i dlatego, że dysponuje majątkiem publicznym.

Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych (np. nauczycieli czy sędziów) oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. adwokackiego. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym (por. art. 1 pkt 2 Kpa) za wykroczenia dyscyplinarne. Najczęściej tym mianem pragmatyki określają naruszenie obowiązków pracowniczych, ale równie często zakres tego pojęcia jest rozciągnięty na uchybienie godności lub zasadom etyki wykonywania danego zawodu. Przy czym sankcja dyscyplinarna należy do grupy środków przymusu państwowego, które mają charakter kary. Jest to więc odpowiedzialność typu karnego, ponieważ jest odpowiedzialnością za popełnienie czynu zabronionego pod groźbą kary. Jeżeli tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy uczelni jest formą wykonywania władzy publicznej.

Kolejnym argumentem wskazanym przez NSA, a w ocenie Sądu zasługującym na uwzględnienie i potwierdzającym trafność powyższej tezy jest poddanie prawomocnych orzeczeń komisji dyscyplinarnych kontroli sądowej (art. 146 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym).

Dalszą kwestią wymagającą analizy na kanwie niniejszej sprawy jest zatem zagadnienie, czy ustawodawca przewidział szczególny tryb udostępnienia żądanej informacji. NSA odniósł się w przytoczonym wyroku do obowiązującej wcześniej regulacji szczególnej - rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. z 2007 r. Nr 58, poz. 391). Rozporządzenie to zostało następnie zastąpione rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 października 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczycieli akademickich oraz sposobu wykonywania i zatarcia kar dyscyplinarnych (Dz. U. poz. 1430 z późn. zm.) i kolejno – obowiązującym aktualnie – rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. poz. 1843, zwane dalej: Rozporządzenie) wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 306 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Podobnie jak we wcześniejszej regulacji, o której wypowiedział się NSA, określone w obecnie obowiązującym Rozporządzeniu, zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku. Rozporządzenie nie normuje natomiast dostępu do akt postępowań zakończonych. Tym samym wskazana regulacja nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Poza sporem stron była bowiem okoliczność, że – na dzień wniesienia skargi - postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko prof. dr. hab. P. W. było w toku. Zgodnie zaś z § 21 ust. 4 Rozporządzenia od chwili doręczenia obwinionemu zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy wyłącznie "obwiniony lub jego obrońca mogą przeglądać, w obecności osoby wyznaczonej przez przewodniczącego składu orzekającego, akta sprawy, oraz sporządzać z nich wypisy, notatki i fotokopie.

Jak zasadnie wskazano w odpowiedzi na skargę – w sposób zbieżny kwestię przeglądania niezakończonego postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 30 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa). Przepisy tej ustawy znajdują zaś, na mocy art. 305 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, odpowiednie zastosowanie do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. I tak art. 156 § 1 Kpa wyraźnie wskazuje, że wyłącznie "Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom."

Na tle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że wbrew twierdzeniom organu, żądane przez skarżącego informacje w zakresie dokumentów stanowiących część toczącego się postępowania dyscyplinarnego, stanowią informację publiczną. Nie podlegają one jednak udostępnieniu skarżącemu, albowiem szczególna regulacja wyłącza go, do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego, z kręgu osób, które w obowiązującym stanie prawnym mają dostęp do akt postępowania dyscyplinarnego.

W ocenie Sądu zatem, pomimo błędnego stanowiska organu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, Sąd zgadza się, iż odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej, w zakresie żądania wniosku, powinna była (z racji toczącego się nadal i nie zakończonego postępowania dyscyplinarnego) i zasadnie nastąpiła w formie pisma informacyjnego – pismo z dnia [...] października 2020. Sąd dostrzega braki i niedoskonałości tego pisma, aczkolwiek, w ocenie Sądu wskazuje ono, iż informacja nie może być udostępniona (nie jest możliwe wykonanie skanu ogłoszenia ustnego, zaś wyraźną intencją wnioskodawcy było uzyskanie skanu orzeczenia). Dalsza korespondencja między organem i skarżącym wskazuje na polaryzację stanowisk w zakresie tego, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Stanowisko organu najpełniej zostało wyrażone w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. oraz w odpowiedzi na skargę i dlatego Sąd zwraca uwagę, że organ, jakim jest Rektor, winien z większą starannością podchodzić do wniosków o udostępnienie informacji. Pisma powiadamiające o niemożliwości udostępnienia informacji publicznej, (czy nawet nieprawidłowo jak w niniejszej sprawie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną) powinny już zawierać argumenty podniesione później w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r., czy w odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu nie wpłynęło to jednak na okoliczność, że żądana przez skarżącego informacja nie mogła zostać udostępniona ze względów opisanych powyżej.

W związku z powyższym, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd skargę oddalił.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 Ppsa.