Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2109/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: a4rt. 68 ust. 6a, art. 65 pkt 1, 66 ust. 1 pkt 2 (TK stwierdził niezgodność z Konstytucją (K 6/06)
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art, 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 107, art. 8, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej A. K. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] o odmowie wpisu skarżącej na listę adwokatów – utrzymał w mocy w/w uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżąca złożyła w Okręgowej Radzie Adwokackiej w B. wniosek o wpis na listę adwokatów. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż w latach 2005 -2008 odbyła aplikację sądową, zdając w dniach 1, 3 i 16 września 2008 r. egzamin sędziowski z oceną dobrą. Ponadto podniosła, iż od dnia 1 września 2003 r. do dnia 26 października 2004 r., w ramach umowy zlecenia, pracowała w kancelarii Komornika Sądowego [...] Rewiru przy Sądzie Rejonowym w B., wykonując czynności bezpośrednio związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi. Wskazała, iż od dnia 1 września 2005 r. podjęła pracę w tymże rewirze na podstawie umowy o pracę, którą kontynuowała do dnia 3 października 2008 r. Następnie w okresie od dnia 6 października 2008 r. do dnia 6 stycznia 2009 r. pracowała na podstawie umowy o pracę w Kancelarii Radców Prawnych "[...]" Spółka Partnerska w B., wykonując czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radców prawnych. Skarżąca dodała jednocześnie, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 maja 2005 r. odbywała praktykę studencką w Firmie Adwokackiej [...] w B. Do wniosku skarżąca dołączyła dokumenty potwierdzające przebieg dotychczasowej praktyki prawniczej, a także opinie sędziów patronów z odbytej aplikacji sądowej, potwierdzenie zatrudnienia w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B., a także inne opinie dotyczące przebiegu jej pracy.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Okręgowa Rada Adwokacka w B. uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. odmówiła wpisu skarżącej na listę adwokatów. W uzasadnieniu ORA w B. stwierdziła, iż skarżąca nie spełnia wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a) i b) ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r. Nr 37, poz. 286), albowiem nie posiada wymaganego 3-letniego stażu na stanowiskach określonych w tych przepisach. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, iż skarżąca w kancelarii radców prawnych pracowała przez okres 3 miesięcy, tj. od dnia 6 października 2008 r. do dnia 6 stycznia 2009 r. Ponadto, zauważono, iż skarżąca odbyła aplikację w systemie pozaetatowym przez okres 3 lat, a więc do wymaganego stażu zalicza się jej okres ¼ tego czasu, tj. 9 miesięcy (art. 66 ust. 5 w/w cyt. ustawy). ORA wskazała, iż w myśl obowiązujących przepisów wykonywanie pracy w kancelarii komornika nie daje podstaw do zaliczenia jej jako wymaganego stażu w trybie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Zdaniem organu nie zalicza się też do wymaganego stażu w trybie w/w ustawy odbywanie praktyki studenckiej.

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej uchwały ORA w B..

Strona zarzuciła ORA w B.:

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze - poprzez niezastosowanie tego przepisu do rozpatrzenia wniosku skarżącej o wpis na listę adwokatów B. Izby Adwokackiej;

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b) cyt. ustawy, zmienionej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy prawo o notariacie - poprzez błędne zastosowanie tego przepisu do rozpoznania wniosku skarżącej w sytuacji, gdy wniosek o wpis na listę adwokatów został złożony w dniu 29 stycznia 2009 r. i powinien być rozpoznany najpóźniej do dnia 28 lutego 2009 r. na podstawie przepisu art. 68 ust. 2 ustawy o adwokaturze w stanie prawnym obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 20 lutego 2009 r.;

- naruszenie art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez uchybienie 30-dniowemu terminowi do rozpatrzenia wniosku o wpis na listę adwokatów.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymało w mocy w/w uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. w przedmiocie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów.

W uzasadnieniu Prezydium NRA stwierdziło, iż podjęcie rozstrzygnięcia przez Okręgową Radę Adwokacką w oparciu o znowelizowaną ustawę – Prawo o adwokaturze było słuszne, albowiem – zdaniem Prezydium NRA - jeśli ustawodawca nie wprowadził do nowelizacji przepisów przejściowych, wskazuje to na potrzebę zastosowania zasady natychmiastowego działania znowelizowanej ustawy. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uznało w konsekwencji, iż osoby, które nie spełniają kryteriów art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze, nie legitymują się też odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej skarżąca, nie posiadając 36-miesięcznego stażu na określonych stanowiskach, nie może być uznana za kandydatkę z "odpowiednią praktyką". Niemniej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej stwierdziło, iż kierując się daleko posuniętą ostrożnością w zakresie spełniania przez skarżącą przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, uznać należy, że w przypadku skarżącej tylko okres 3-miesięcznego zatrudnienia w kancelarii radcowskiej mógłby być traktowany jako źródło "odpowiedniej" praktyki prawniczej. Organ stwierdził, że ani 3-letnia pozaetatowa aplikacja sądowa, ani zatrudnienie w kancelarii komorniczej, ani tym bardziej praktyka w kancelariach radcowskich nie spełniają wymogu zawartego w ustawie – Prawo o adwokaturze o konieczności odbycia 3-letniej "odpowiedniej" praktyki w zawodzie prawnika. Prezydium NRA podkreśliło, iż pracując w kancelarii komorniczej skarżąca obcowała jedynie z niektórymi dziedzinami prawa i to w zakresie ograniczonym funkcją komornika, pełnioną w toku postępowania egzekucyjnego. Z tych przyczyn Prezydium NRA uznało, że zarówno na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze, jak też przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji) wniosek skarżącej nie mógł być uwzględniony.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżąca wniosła do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od w/w uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie odmowy wpisu na listę adwokatów.

Skarżąca zarzuciła w/w uchwale naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez niezastosowanie tego przepisu przy rozpatrywaniu wniosku o wpis na listę adwokatów, a także art. 68 ust. 5 w/w ustawy - poprzez nierozpoznanie zarzutu odwołania z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczącego uchybienia ustawowemu terminowi do rozpatrzenia wniosku i podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów przez Okręgową Radę Adwokacką w B. . Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 68 ust. 4 tej ustawy - poprzez odmowę wpisu na listę adwokatów w sytuacji, gdy zostały przez skarżącą spełnione wymogi zawarte w art. 65 pkt 1-3 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednocześnie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w brzmieniu przed nowelizacją, która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r. - poprzez oczywiście niewłaściwą ich wykładnię, interpretację i zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zajmowanie przez okres 3 lat stanowiska aplikanta sądowego, praca w kancelarii komorniczej i kancelarii radcowskiej nie jest "odpowiednią praktyką" umożliwiającą wpisanie na listę adwokatów. W odwołaniu od uchwały skarżąca podkreśliła, iż materiał dowody zgromadzony w toku postępowania potwierdza fakt, iż strona spełnia przesłanki wymienione w art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, warunkujące wpis na listę adwokatów. W konsekwencji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały i dokonanie wpisu na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w B. .

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 68 ust. 6a ustawy – Prawo o adwokaturze - utrzymał w mocy w/w uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości jednoznacznie stwierdził, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej niezasadnie przyjęło w swoje uchwale, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 (Dz. U. z 2006 r. Nr 75, poz. 529) dotyczący interpretacji pojęcia "odpowiednia praktyka" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2009 r., należy utożsamiać z okresem trzyletnim, który odpowiada z kolei okresowi trzech lat wskazanemu w znowelizowanym art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy – Prawo o adwokaturze. Zdaniem Ministra interpretacja taka nie znajduje wsparcia w brzmieniu odnośnych przepisów. Ponadto – jak wskazał organ - omawiane stanowisko jest za daleko idące z tego względu, że orzecznictwo sądowoadministracyjne ukształtowane na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów dopuszczało możliwość wpisu osób, które legitymowały się odpowiednią praktyką zawodową po złożonym egzaminie sędziowskim, krótszą niż trzyletni okres wskazany w art. 66 ust. 1 pkt. 4 ustawy - Prawo o adwokaturze. W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości uznał, że pogląd dopuszczający możliwość tożsamego stosowania kryteriów oceny kandydatki wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze po nowelizacji do sytuacji sprzed i po jej wejściu w życie nie uwzględnia wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji prawnej skarżącej. Ponadto, Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż przyjęcie przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej poglądu, iż z uwagi na brak przepisów przejściowych dotyczących wpisu na listę adwokatów - do oceny sytuacji prawnej skarżącej należałoby zastosować wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r. - jest niezasadny. Niemniej jednak, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, powyższe uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister stwierdził bowiem, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej prawidłowo ustaliło, że skarżąca nie spełnia przesłanek w zakresie wpisu na listę adwokatów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o adwokaturze. Natomiast lakoniczne omówienie przez Prezydium w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały sytuacji prawnej skarżącej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 20 lutego 2009 r. - nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jednocześnie Minister Sprawiedliwości uznał, że również Okręgowa Rada Adwokacka w B. podjęła zasadną uchwałę o odmowie wpisu skarżącej na listę adwokatów. Minister zauważył wprawdzie, że ORA w B. w uzasadnieniu uchwały nie dokonała analizy sytuacji prawnej skarżącej pod kątem przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., niemniej jednak wskazane zaniechanie - zdaniem Ministra - nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż analiza całego prawidłowo zgromadzonego, wyczerpującego materiału dowodowego prowadzi do wniosku o braku podstaw do dokonania wpisu wnioskodawczyni na listę adwokatów. Przechodząc do omówienia kwestii spełnienia przez skarżącą przesłanek dotyczących wpisu na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., Minister uznał, że zasadniczą rolę w ich interpretacji spełnia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, na gruncie wskazanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w toku postępowania o wpis na listę adwokatów zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, samorząd adwokacki zobowiązany był zbadać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 cyt. ustawy. Minister wskazał, iż przesłankami oceny były dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Minister stwierdził, iż kierując się powyższymi wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów organ samorządu adwokackiego winien zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Według Ministra omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego należało odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny, ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego. W wyniku dokonanej analizy przebiegu pracy i doświadczenia zawodowego skarżącej Minister uznał, że w ramach swojej pracy strona marginalnie zajmowała się obsługą prawną, albowiem pracując w Kancelarii Komorniczej przy Sądzie Rejonowym w B. wykonywała jedynie czynności, które dotyczyły wąskiego zakresu prawa. Minister Sprawiedliwości stwierdził ponadto w uzasadnieniu decyzji, iż Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku wyraźnie przesądził, że organy wpisowe, dokonując oceny praktyki zawodowej do wykonywania zawodu adwokata, powinny uwzględniać praktyczny kontakt kandydata z wykonywaniem zawodu prawniczego po dniu złożenia przez niego egzaminu prawniczego. W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż mając na uwadze to stanowisko, dokonał analizy zatrudnienia skarżącej biorąc pod uwagę wyłącznie okres po zdanym egzaminie sędziowskim. W tej sytuacji Minister uznał, że krótki, zaledwie trzymiesięczny, okres zatrudnienia skarżącej w Kancelarii Radców Prawnych "[...]" Spółka Partnerska w B. , obejmujący okres od dnia 6 października 2008 r. do dnia 6 stycznia 2009 r., nie może zostać uznany za odpowiednią praktykę, w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06. Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Minister podniósł, iż oceniając wskazany przymiot, branych jest pod uwagę szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej. W związku z powyższym Minister uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu sprzed nowelizacji, będących jedną z podstaw do wpisu na listę adwokatów. Niezależnie od tego Minister uznał, że skarżąca nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r.

Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości strona złożyła pismem z dnia [...] listopada 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego:

- art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek wskazanych w tymże przepisie będących podstawą do wpisu na listę adwokatów,

- art. 68 ust. 5 cyt. ustawy – poprzez nierozpoznanie zarzutu odwołania dotyczącego uchybienia ustawowemu terminowi do rozpatrzenia złożonego wniosku i niepodjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów przez Okręgową Radę Adwokacką w B. w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis,

- art. 68 ust. 4 ustawy - Prawo o adwokaturze - poprzez odmowę wpisu skarżącej na listę adwokatów, podczas gdy zostały przez nią spełnione wymogi do uzyskania wpisu na listę adwokatów wymienione w przepisach art. 65 pkt 1-3 i art. 66 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy,

- art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu przed nowelizacją, która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r., poprzez oczywiście niewłaściwą ich wykładnię, interpretację i zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zajmowanie przez okres 3 lat stanowiska aplikanta sądowego, praca w kancelarii komorniczej i kancelarii radcowskiej nie jest "odpowiednią praktyką" umożliwiającą wpisanie skarżącej na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B. , a zarazem wadliwie przyjęcie, że skarżąca nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 cyt. ustawy, a także

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności:

- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez Ministra Sprawiedliwości zawiadomienia strony skarżącej o możliwości jakie stwarza pierwszy ze wskazanych przepisów, a także braku wskazania motywów odstąpienia od tej zasady (art. 10 § 2 k.p.a.) oraz prawidłowego odzwierciedlenia tego faktu w postaci sporządzenia adnotacji (art. 10 § 3 k.p.a.), co w konsekwencji skutkuje zastosowaniem art. 81 k.p.a. i rodzi konsekwencje z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez przyjęcie w organie II instancji sprawy do merytorycznego rozpoznania i dokonanie w tym zakresie stosownych ustaleń faktycznych oraz subsumcji określonych przepisów prawa materialnego, czym pozbawiono stronę skarżącą możliwości złożenia odwołania, co również stanowi obrazę art. 15 k.p.a.

W konsekwencji skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości i zobowiązanie organu do wpisania skarżącej na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B. , a także

- dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: opinii z okresu aplikacji oraz opinii radców prawnych z praktyki wykonywania zawodu, na okoliczność, iż skarżąca posiada odpowiednią praktykę do wykonywania zawodu adwokata.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2010 r. strona skarżąca, podtrzymując zarzuty skargi, uzupełniła stanowisko w sprawie.

Obecni na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 3 marca 2010 r. pełnomocnicy obu stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2009 r. wydaną w przedmiocie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów - narusza prawo.

Zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości dopuścił się przede wszystkim - mającego wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, że Sąd w pełni podziela stanowisko zarówno strony skarżącej, jak i samego Ministra Sprawiedliwości, iż do oceny prawnej wniosku skarżącej o wpis na listę adwokatów, złożonego w dniu 29 stycznia 2009 r., należało – wbrew twierdzeniom organów samorządu adwokackiego obu instancji – zastosować przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, a więc w brzmieniu sprzed 25 marca 2009 r. Minister Sprawiedliwości słusznie bowiem uznał, powołując się m.in. na stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt OPS 1/06, iż niezasadne było przyjęcie przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej poglądu, że z uwagi na brak przepisów przejściowych dotyczących wpisu na listę adwokatów - do oceny sytuacji prawnej skarżącej należałoby zastosować wyłącznie uregulowania, które weszły w życie z dniem 25 marca 2009 r.

W konsekwencji uznać należy, iż Minister Sprawiedliwości prawidłowo stwierdził w zaskarżonej decyzji, iż Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej niezasadnie przyjęło w swojej uchwale, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06, dotyczący interpretacji pojęcia "odpowiednia praktyka", w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2009 r., należy utożsamiać z okresem trzyletnim, o którym mowa w znowelizowanym art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy – Prawo o adwokaturze.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, przyjąć należy, iż organy samorządu adwokackiego, oceniając wniosek skarżącej o wpis na listę adwokatów, winny oceniać przesłanki do uzyskania tego wpisu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed wspomnianej wyżej nowelizacji.

Zgodnie z przepisem art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Z kolei przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu składania przez skarżącą wniosku o wpis, a więc przed w/w nowelizacją, stanowił, iż wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny.

W związku z tym należy uznać, zgadzając się w tym zakresie zarówno ze stroną skarżącą, jak i Ministrem, że oceniając kwestię spełniania przez skarżącą przesłanek dotyczących wpisu na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., zasadniczą rolę w ich interpretacji należy powierzyć wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., wydanemu w sprawie sygn. akt K 6/06, w którym to orzeczeniu Trybunał stwierdził, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

W tym miejscu należy zauważyć, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2009 r. Minister Sprawiedliwości wyraźnie stwierdził, że na gruncie wskazanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w toku postępowania o wpis na listę adwokatów, zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, samorząd adwokacki zobowiązany był zbadać, czy konkretna osoba ubiegająca się o ten wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 cyt. ustawy (vide: strona 5 uzasadnienia spornej decyzji). Minister wskazał przy tym, iż dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego przesłankami oceny powinny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Minister stwierdził w dalszej części, iż kierując się powyższymi wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów organ samorządu adwokackiego winien zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem.

W tym miejscu należy - zdaniem Sądu - zaznaczyć, iż nie ulega wątpliwości, iż zarówno organy samorządu adwokackiego rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę adwokatów, jak i Minister Sprawiedliwości, kontrolując uchwały tych organów podjęte we wskazanym zakresie, są uprawnieni do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegający się o wpis kandydat do zawodu adwokata spełnia wszystkie przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym, czy jest on nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Nie ulega również wątpliwości, iż powyższa przesłanka ma charakter uznaniowy, co wynika bezsprzecznie z dotychczasowego orzecznictwa (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, LEX nr 46707).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy jednak wyraźnie zastrzec, iż organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyroku NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).

Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, a także, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

Niewątpliwie zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).

W niniejszej sprawie należy podzielić zarzut skarżącej, iż Minister Sprawiedliwości, dokonując oceny spełniania przez nią przesłanek koniecznych do udzielenia wpisu na listę adwokatów, wbrew wcześniej wskazanym przez siebie założeniom (wytycznym) tej oceny - nie dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu zauważyć trzeba, iż stanowisko Ministra Sprawiedliwości sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że skarżąca nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów, ponieważ w ramach swojego zatrudnienia marginalnie zajmowała się obsługą prawną, albowiem – jak wskazał organ - pracując w kancelarii komorniczej wykonywała jedynie czynności, które dotyczyły wąskiego zakresu prawa.

Ponadto organ wskazał, iż dokonując analizy zatrudnienia skarżącej wziął pod uwagę jedynie okres po zdanym przez nią egzaminie sędziowskim. W konsekwencji Minister stwierdził, iż krótki, zaledwie trzymiesięczny, okres zatrudnienia skarżącej w kancelarii radcowskiej, tj. od dnia 6 października 2008 r. do dnia 6 stycznia 2009 r., nie może zostać uznany za odpowiednią praktykę w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06.

W tej sytuacji uznać należy, iż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nie zawiera pełnej analizy dotychczasowego stażu zawodowego (praktyki prawniczej) skarżącej.

W uzasadnieniu spornej decyzji Ministra brak jest przede wszystkim jakiejkolwiek oceny czasu trwania aplikacji sądowej, zakresu przedmiotowego szkolenia oraz możliwości uzyskania w jej toku, w szczególności w okresie 3 - letniego zajmowania stanowiska aplikanta sądowego, praktycznego kontaktu z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Minister nie przeprowadził tej oceny, pomimo, że na stronie 5 in fine uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, iż na gruncie rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., elementy te winny być przedmiotem oceny spełniania rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata przez osoby ubiegające się o wpis, a zwolnione z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego.

Ponadto Minister Sprawiedliwości nie wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego – w jego ocenie – praca skarżącej w kancelarii komorniczej nie daje "odpowiedniej praktyki" w zawodzie prawniczym, skoro sam jednocześnie wyraźnie stwierdził w decyzji, iż Prezydium NRA niezasadnie przyjęło, że interpretacja pojęcia "odpowiednia praktyka", w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji, należy utożsamiać z okresem trzyletnim, wskazanym w znowelizowanym przepisie art. 66 ust. l pkt 4 lit. b) cyt. ustawy.

Minister Sprawiedliwości zupełnie nie odniósł się ponadto do okresu kilkumiesięcznej praktyki skarżącej w Firmie Adwokackiej w B. , co – zdaniem strony - powinno przemawiać na jej korzyść.

W tym miejscu należy wskazać, iż w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż żaden przepis obowiązującego prawa nie stanowi, że umiejętności praktyczne, brane pod uwagę przy ocenie rękojmi, muszą być nabyte dopiero po zdanym egzaminie sędziowskim. Co więcej, należy zauważyć, iż również z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że w przypadku osób, które zdały egzamin sędziowski i ubiegają się o wpis na listę radców prawnych lub adwokatów, warunek odbycia praktyki zawodowej nie musi nastąpić po zdaniu egzaminu sędziowskiego (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 819/09).

W związku z powyższym uznać należy, iż organ nie odniósł się do wszystkich przedłożonych przez skarżącą dowodów, tak w aspekcie jej przygotowania zawodowego, jak i rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, a więc nie dokonał pełnej oceny przesłanek wskazanych w art. 65 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Tymczasem w aktach znajduje się całość dokumentacji z aplikacji sędziowskiej, w tym opinie sędziów-patronów, opinie dotychczasowych pracodawców skarżącej, a także opinia adw. J. W., czy też rekomendacje radców prawnych – E. R. i S. K. B., którzy w sposób bardzo pozytywny odnieśli się nie tylko do walorów osobowościowych i cech charakterologicznych skarżącej, ale przede wszystkim do jej dobrej znajomości prawa i umiejętności wykonywania czynności z zakresu obsługi prawnej. Niestety te okoliczności i dowody nie były przedmiotem jakichkolwiek rozważań organu.

Stwierdzenie przez Ministra Sprawiedliwości, a wcześniej przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, że skarżąca nie jest należycie przygotowana do wykonywania zawodu adwokata z uwagi na jej zakres doświadczenia zawodowego jest więc w tej sytuacji całkowicie przedwczesne.

Warto zauważyć, iż Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 października 2009 r. (vide: s. 7 in fine uzasadnienia), iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany przymiot, branych jest pod uwagę - zdaniem organu - szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim "odpowiedni poziom" przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej. Jednakże organ nie wyjaśnił w żaden sposób, co rozumie pod pojęciem "odpowiedni poziom" przygotowania do zawodu adwokata.

W innym z kolei fragmencie swojego uzasadnienia Minister wskazał, iż niedopuszczalne jest wprowadzenie do zawodu adwokata osób, które wprawdzie zdały egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny, ale nie wykonywały później "realnie" żadnego zawodu prawniczego. W tym przypadku organ również nie wyjaśnia w jakikolwiek sposób, co rozumie pod pojęciem "realnego" wykonywania zawodu prawniczego.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Minister Sprawiedliwości z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozważył należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem art. 80 k.p.a. ustalił, że skarżąca nie posiada odpowiedniego poziomu przygotowania do zawodu adwokata, a w wyniku tych wadliwości postępowania przedwcześnie, a zatem błędnie, ustalił brak spełniania przez stronę przesłanek do wpisu na listę adwokatów.

W tej sytuacji uznać należy, że organ, dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie powinien ograniczać się tylko i wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżąca nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów, ponieważ w ramach swojego zatrudnienia w kancelarii komorniczej marginalnie zajmowała się obsługą prawną, lecz winien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącą dla wykazania podstaw do wpisu na listę adwokatów, a następnie nie tylko przedstawić dowody przeciwne do twierdzeń strony, ale również szczegółowo i precyzyjnie uzasadnić, dlaczego podważają one stanowisko strony skarżącej. Taka całościowa analiza jest konieczna, tym bardziej, jeśli zauważymy, że sam Minister wyraźnie zaznaczył, iż oceniając kwestię spełniania przez skarżącą przesłanek dotyczących wpisu na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., zasadniczą rolę w ich interpretacji należy powierzyć wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Minister Sprawiedliwości zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Trudno nie zgodzić się w niniejszej sprawie ze stroną skarżącą, iż dokonana przez Ministra Sprawiedliwości ocena materiału dowodowego była jednostronna.

Organ nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w toku postępowania, z których wynikać miało, że spełnia ona przesłanki konieczne do wpisu na listę adwokatów z uwagi na odpowiednie doświadczenie (praktykę) w zawodzie prawniczym.

W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez organ do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego i wysnutych z niego argumentów, istotnych dla oceny zastosowania norm prawa materialnego, nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dana osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości nie spełnia wymogów stawianych przez normę proceduralną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie tego rozstrzygnięcia nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wpisu na listę adwokatów.

Warto również wskazać jedynie na marginesie na pewne nieścisłości, czy też wątpliwości, które rodzą się po lekturze uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości. Otóż – jak słusznie zauważa skarżąca – Minister z jednej strony uznał w decyzji, że postępowanie wyjaśniające organów adwokatury zostało przeprowadzone w sposób pełny, by z kolei w innym fragmencie uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia wyraźnie zauważyć, że "Okręgowa Rada Adwokacka w B. w uzasadnieniu uchwały nie dokonała analizy sytuacji prawnej pani A.K. pod kątem przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 roku", dodając jednakże, że "wskazane zaniechanie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy". Takie stanowisko Ministra budzi uzasadnione wątpliwości, albowiem skoro w wyniku rozstrzygnięcia ORA w B. , która nie dokonała w ogóle jakiejkolwiek analizy sytuacji prawnej strony pod kątem właściwych przepisów, wydano negatywną dla skarżącej decyzję o odmowie wpisu, nie sposób przyjąć jednocześnie, że organ samorządu adwokackiego przeprowadził postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy.

Mając powyższe na względzie należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Minister Sprawiedliwości zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z treścią art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizacyjnej z dnia 20 lutego 2009 r., kierując się stosownymi wytycznymi wskazanymi m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. Minister winien przy tym ustosunkować się szczegółowo do wszystkich argumentów skarżącej, mających – w jej ocenie - świadczyć o występowaniu wszelkich przesłanek do dokonania wpisu na listę adwokatów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 200,- złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 200 p.p.s.a.