Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 14/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 par. 1, par. 3, art. 12, art. 36 par. 1, art. 6, art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A.J. i J.J. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego I. stwierdza przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. do wydania aktu; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. na rzecz skarżących kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. A. i J.J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. postępowania, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wnosząc o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z rzekomą niezgodnością obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym i wydania stosownego orzeczenia w sprawie, wymierzenie organowi grzywny w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych,

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 22 sierpnia 2008 r. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu - budynku usługowego w Dz. przy ul. [...], działka nr 805, obręb C.. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dz. wymierzył A. i J.J. karę w wysokości łącznie 12.000 zł z tytułu stwierdzenia rzekomej niezgodności obiektu z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym. Skarżący wnieśli od w/w postanowienia zażalenie, jednakże postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał je w mocy. Postanowieniem z dnia [...] r. NR [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek skarżących, stwierdził nieważność zarówno postanowienia z dnia [...] r. Nr [...], jak i poprzedzającego go postanowienia Nr [...].

W konsekwencji stwierdzenia nieważności (skutek ex tunc), po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], PINB w Dz. wymierzył skarżącym karę w wysokości łącznie 22.500 zł z tytułu stwierdzenia rzekomej niezgodności obiektu z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym. Od w/w orzeczenia skarżący wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] DWINB uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po kolejnym, ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] PINB w Dz. wymierzył A. i J.J. karę w wysokości łącznie 33.750 zł z tytułu stwierdzenia rzekomej niezgodności obiektu z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym. Skarżący wnieśli od tego orzeczenia zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] DWINB po raz kolejny uchylił w całości w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jak podnieśli skarżący, do chwili obecnej w sprawie nie zapadło rozstrzygnięcie.

W dniu 23 grudnia 2013 r. do DWINB we W. wpłynęło zażalenie skarżących na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz.. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. Nr [...] DWINB we W. odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, argumentując, że dnia 10 grudnia 2013 r. PINB w Dz. wydał pismo, którym określił nowy termin załatwienia sprawy na 31 stycznia 2014 r..

Zgodnie z przepisem art. 35 § 1 k.p.a. – jak wskazali dalej skarżący - organ zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Stosownie do przepisu art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Terminy załatwienia sprawy ustanowione w przepisie art. 35 § 3 k.p.a. mają charakter terminów ustawowych maksymalnych. Termin ten może zostać przedłużony stosownym postanowieniem na zasadach określonych w przepisie art. 36 k.p.a.. W sprawie do chwili obecnej nie zapadło prawidłowe rozstrzygnięcie, mimo że od złożenia wniosku minęło 5 lat.

Zdaniem skarżących postępowanie prowadzone jest w sposób wręcz nieudolny i mimo upływu kilku lat organ nie jest w stanie prawidłowo rozpoznać sporawy, zebrać materiału dowodowego i wydać prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Mimo upływu już ponad 5 lat od dnia wniesienia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, organ nie rozpoznał sprawy merytorycznie. Organ powiela te same błędy, a jedynym skutkiem kolejnych działań odwoławczych strony jest zwiększanie przez organ wysokości kary administracyjnej jaką rzekomo ma obowiązek ponieść strona. Takie działanie nosi wręcz cechy celowego represjonowania strony. Organ nie wykonał także obowiązku powiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie wskazał przyczyn zwłoki, ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, a mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/2009). Obowiązkiem organów jest załatwianie spraw administracyjnych w terminach określonych ustawą (art. 35 k.p.a.), w przeciwnym razie działania organu naruszają m.in. wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i przepis art. 12 k.p.a., z którego wynika zasada szybkości postępowania administracyjnego.

Ponadto, skarżący stwierdzili, że argumentacja DWINB we W. zawarta w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2013 r. Nr [...] jest błędna. Strona skarżyła bowiem zażaleniem nie bezczynność, a przewlekłość postępowania. Podjęcie przez organ czynności po interwencji strony nie niweczy przewlekłości. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/2012).

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dz. przedstawił przebieg sprawy nr [...]:

1) W dniu 22 sierpnia 2008 r. Państwo A. i J.J. złożyli w PINB wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie.

2) Pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. PINB zawiadomił inwestora o terminie przeprowadzenia obowiązkowej przedmiotowej inwestycji, którą wyznaczył na dzień 12 września 2008 r.. Zawiadomienie to Poczta Polska zwróciła z adnotacją o niepodjęciu w terminie przez adresata. Zawiadomienie awizowano z datą 29 sierpnia 2008 r. i ponownie awizowano z datą 8 września 2008 r.. W związku z tym należało stwierdzić, że zawiadomienie zostało doręczone skutecznie.

3) W dniu 12 września 2008 r. inspektorzy PINB przeprowadzili obowiązkową kontrolę, w której uczestniczył Pan J.J.. Twierdzenie, że organ nie dokonał kontroli w ciągu 21 dni od otrzymania wezwania inwestora jest nieprawdziwy, ponieważ organ w swoim zawiadomieniu o kontroli obowiązkowej wyznaczył jej termin na dzień 12 września 2008 r., tj. 21 dzień od zawiadomienia przez inwestora i w tym dniu przeprowadził tę kontrolę. Z czynności tej został sporządzony protokół z kontroli obowiązkowej.

4) W dniu [...] r. postanowieniem Nr [...] organ nałożył na inwestora karę z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, o których mowa w art. 59a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane i decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił pozwolenia na użytkowanie. Postanowienie Nr [...] i decyzja Nr [...] zostały przesłane do inwestora. Poczta Polska awizowała przesyłkę w dniu 24 października 2008 r., która następnie została odebrana przez Pana J.J. w dniu 6 listopada 2008 r.. Na postanowienie Nr [...] strona wniosła zażalenie, zaś na decyzję Nr [...] - odwołanie.

5) W dniu [...] r. DWINB postanowieniem Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] r. Nr [...] nakładające na inwestora karę z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, o których mowa w art. 59a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.

6) W dniu [...] r. DWINB decyzją Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] będącą następstwem postanowienia Nr [...]. Na tę decyzję inwestor złożył skargę do WSA we Wrocławiu. WSA wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. uchylił decyzję Nr [...] i decyzję Nr [...].

7) W dniu 7 stycznia 2010 r. akta sprawy wróciły do PINB, w wyniku przesłania ich przez DWINB wraz z kopią odpisu wyroku sądu WSA we Wrocławiu, który stał się prawomocny z dniem 3 grudnia 2009 r., o czym świadczy adnotacja na otrzymanej ksero kopii tego wyroku.

8) W dniu 9 lutego 2010 r. Pan J. wystąpił z kolejnym wnioskiem, dotyczącym obiektu przy ul. [...] w Dz., powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu i wnosząc o wydanie częściowej decyzji pozwolenia na użytkowanie w zakresie piwnicy, parteru i I piętra (budynek o wysokości 4-ch kondygnacji nadziemnych).

9) W dniu 24 lutego 2010 r. PINB wystosował do inwestora zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów i materiałów i sprawie. Jednocześnie w tym zawiadomieniu w myśl art. 36 § 1 k.p.a. poinformowano inwestora, że ze względu na konieczność wnikliwego rozpatrzenia sprawy wyznacza się nowy termin jej załatwienia do dnia 7 marca 2010 r.. Zawiadomienie to było awizowane przez pocztę 4 marca 2010 r. i odebrane przez inwestora w dniu 16 marca 2010 r.. Odbiór w/w zawiadomienia nastąpił po wyznaczonym terminie załatwienia sprawy i z tego też względu, tzn. braku potwierdzeń odbioru zawiadomienia z dnia 24 lutego 2010 r., nie mogła być wydana decyzja w wyznaczonym terminie do 7 marca 2010 r..

10) W dniu 2 marca 2010 r. do PINB zgłosił się J.J., który przyszedł, aby okazać swój egzemplarz zatwierdzonego projektu budowlanego, gdzie projektant naniósł zmiany. Inspektor PINB wykonał kserokopię rysunku ze zmianami. Poinformowano Pana J., że wysłano do niego zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy.

11) Pismem z dnia 8 marca 2010 r. PINB udzielił odpowiedzi Panu J. w związku ze złożonym wnioskiem z dnia 9 lutego 2010 r., że ten wniosek będzie mógł być rozpatrzony dopiero w terminie 30 dni od dnia uzyskania przymiotu ostateczności decyzji kończącej postępowanie w sprawie znak [...], ponieważ nie można prowadzić jednocześnie dwóch postępowań dotyczących tego samego budynku i w zakresie nakładającym się wzajemnie.

12) Pismem z 8 marca 2010 r. znak [...] organ w myśl art. 36 k.p.a. z uwagi na konieczność wnikliwego rozpatrzenia sprawy oraz z uwagi na szczególnie skomplikowany jej charakter, mając na względzie wyrok WSA i konieczność przeprowadzenia ponownej kontroli obowiązkowej, zawiadomił, że nastąpi przesunięcie terminu sprawy. Wyznaczono nowy termin do 17 kwietnia 2010 r..

13) Pismem z dnia 11 marca 2010 r. PINB wyznaczył nowy termin obowiązkowej kontroli w związku z wydanym wyrokiem WSA, na dzień 24 marca 2010 r.. Zawiadomienie zostało awizowane przez Pocztę Polską w dniu 16 marca 2010 r. z powodu niepodjęcia w terminie. Pan J. odebrał w/w zawiadomienie w dniu 30 marca 2010 r., czyli po terminie wyznaczonej kontroli obowiązkowej. Mimo braku zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia 11 marca 2010 r. inspektorzy PINB udali się w wyznaczonym dniu, tj. 24 marca 2010 r. na miejsce kontrolowanego obiektu, lecz nie zastano Pana J. na miejscu kontroli.

14) W dniu 15 marca 2010 r. przybył do Inspektoratu Pan J.J. i zażądał spisania protokołu w związku z otrzymanymi zawiadomieniami i odbytą rozmową z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Dz..

15) W dniu 15 marca 2010 r. PINB spisał notatkę służbową w związku ze złożonymi do protokołu uwagami przez Pana J.J..

16) Dnia 24 marca 2010 r. przesłano do inwestora zawiadomienie o kolejnym terminie obowiązkowej kontroli wyznaczonym na dzień 23 marca 2010 r.. Zawiadomienie to inwestor odebrał w dniu 30 marca 2010 r..

17) W dniu 23 kwietnia 2010 r. rozpoczęto, a w dniu 28 kwietnia 2010 r. zakończono kontrolę obowiązkową, która odbyła się przy udziale Pana J.J..

18) Pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. PINB w Dz. wyznaczył termin zakończenia sprawy na dzień 31 maja 2010 r.. Pismo to awizowano z datą 6 maja 2010 r. i zostało odebrane w dniu 13 maja 2010 r..

19) W dniu 14 maja 2010 r. J.J. zgłosił się w Inspektoracie w celu zapoznania się z aktami sprawy. Stronie udostępniono do przeglądnięcia akta sprawy. Pan J. przeglądał akta, lecz w trakcie zwrócił uwagę na czystą kartę (nie wypełnioną) akt sprawy tzn. rejestru osób przeglądających akta, o czym następnie napisał w obecności inspektora w piśmie, które złożył do sekretariatu. Inwestor w związku z tym zrezygnował z dalszego przeglądania akt. Oświadczył, że zapozna się z aktami po uzupełnieniu spisu. Kwestia dotycząca rzekomego braku spisu akt została wyjaśniona, ponieważ spis akt w dniu przeglądania, tj. 14 maja 2010 r. przez Pana J., znajdował się w teczce akt na spodzie, gdzie inwestor nie zaglądał, a inspektor PINB początkowo nie zorientował się w tym względzie. Mimo późniejszego kilkakrotnego telefonicznego uzgadniania z inwestorem ponownego udostępniania akt przez organ Pan J. w okresie do dnia 31 maja 2010 r. nie skorzystał z tej możliwości i nie zgłosił się do Inspektoratu w celu ponownego zapoznania się z aktami mimo swojego zapewnienia telefonicznego, że skorzystał z tej możliwości, co zostało opisane w notatkach służbowych znajdujących się w aktach sprawy z dnia: 14, 20, 25 i 31 maja 2010 r..

20) W dniu [...] r. PINB załatwił sprawę wydając decyzję Nr [...] odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Decyzja ta została odebrana przez Pana J.J. w dniu 9 czerwca 2010 r..

21) Starosta Dz. pismem z dnia 20 maja 2010 r. przekazał do DWINB we W. skargę Pana J.J. na niewłaściwą pracę PINB w Dz., w związku z niezachowaniem terminu załatwienia sprawy.

22) PINB w Dz. pismem z dnia 18 czerwca 2010 r. przesłał informację do organu II instancji ze stosownym wyjaśnieniem w przedmiocie skargi.

23) W dniu 22 czerwca 2010 r. do PINB organu wpłynęło odwołanie strony podpisane przez Państwa A. i J.J., od decyzji Nr [...] z dnia [...] r..

24) Pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. znak. [..] PINB przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego oraz pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. znak. [...] zawiadomił strony postępowania o przesłaniu akt sprawy do DWINB.

25) W dniu 30 czerwca 2010 r. do PINB wpłynęła odpowiedź DWINB skierowana do J.J., w sprawie skargi Pana J.J. na niewłaściwą pracę PINB w Dz..

26) W dniu 10 sierpnia 2010 r. do PINB wpłynęło pismo DWINB z dnia 2 sierpnia 2010 informujące o terminie załatwienia sprawy odwołania do dnia 2 września 2010 r..

27) W dniu 6 września 2010 r. wpłynęła do PINB decyzja DWINB we W. z dnia [...] Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB w Dz. z dnia [...] r. Nr [...].

28) DWINB pismem z dnia 12 października 2010 zwrócił się do organu I instancji o przesłanie akt sprawy w związku ze skargą A. i J.J. do WSA na decyzję z dnia [...] r. Nr [...].

29) Pismem z dnia 29 października 2010 r. znak. [...] PINB przesłał akta sprawy nr [...] do organu II instancji.

30) PINB pismem z dnia 29 października 2010 r. zawiadomił strony o przesłaniu akt do organu odwoławczego.

31) W dniu 3 grudnia 2010 r. wpłynęło do PINB zawiadomienie z Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie znak. [...] o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia DWINB z dnia [...] r. Nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia PINB w Dz. z dnia [...] r. Nr [...].

32) W dniu 31 stycznia 2011 r. wpłynęło do PINB postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak. [...] stwierdzające nieważność postanowienia DWINB z dnia [...] r. Nr [...] oraz postanowienia PINB w Dz. z dnia [...] r. Nr [...]. Natomiast w dniu 1 lutego 2011 r. wpłynęło postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...] wstrzymujące wykonanie postanowienia DWIN z dnia [...] r. Nr [...] i postanowienia PINB w Dz. z dnia [...] r. Nr [...].

33) W dniu 26 kwietnia 2011 r. DWINB przesłał do wiadomości PINB wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 647/10.

34) Pismem z dnia 18 maja 2011 r. PINB przesłał do organu II instancji akta sprawy nr [...] w celu wznowienia postępowania z uwagi na powstałą nową sytuację prawną, w której pozostała w obrocie prawnym ostateczna decyzja DWINB we W. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB Nr [...] odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Natomiast pismem z dnia 19 maja 2011 r. znak [...] PINB zawiadomił strony o przesłaniu akt.

35) DWINB pismem z dnia 25 czerwca 2011 r. znak [...], [...] zwrócił akta sprawy do organu I instancji w celu rozstrzygnięcia kwestii zasadności wymierzenia kary na podstawie art. 59f ustawy - Prawo budowlane z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości podczas kontroli obowiązkowej przeprowadzonej przez PINB w Dz. z uwagą, że dopiero po w/w rozstrzygnięciu powyższego zagadnienia organ II instancji zajmie stanowisko w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją DWINB z dnia [...] r. Nr [...].

36) Pismem z dnia 14 lipca 2011 r. znak. [...] PINB zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

37) W dniu 22 lipca 2011 r. zgłosił się J.J. w związku z otrzymanym zawiadomieniem z dnia 14 lipca 2011 r..

38) Pismem z dnia 4 sierpnia 2011 r. znak [...] PINB zawiadomił pełnomocnika skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

39) Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wymierzył karę A. i J.J. z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości przy realizacji budynku usługowego położonego w Dz. przy ul. [...].

40) Pełnomocnik skarżących przesłał do PINB zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. Nr [...], które wpłynęło do PINB 6 października 2011 r..

41) Pismem z dnia 24 października 2011 r. PINB udzielił odpowiedzi na pismo Biura Organizacyjno-administracyjnego D. Urzędu Wojewódzkiego znak [...].

42) Pismem z dnia 8 listopada 2011 r. PINB przesłał do organu odwoławczego zażalenie strony wraz z aktami sprawy nr [...].

43) Pismem z dnia 9 listopada 2011 r. PINB zawiadomił stronę o przesłaniu akt sprawy z zażaleniem do organu odwoławczego.

44) W dniu 9 grudnia 2011 r. wpłynął od strony wniosek o wstrzymanie wykonalności postanowienia.

45) W dniu 22 grudnia 2011 r. do PINB wpłynęło postanowienie DWINB we W. Nr [...] uchylające postanowienie PINB w Dz. Nr [...].

46) W dniu 30 grudnia 2011 r. wpłynęło drogą elektroniczną pismo z Biura Organizacyjno-Administracyjnego D. Urzędu Wojewódzkiego we W. znak [...] dotyczące postanowienia PINB Nr [...].

47) Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. PINB udzielił odpowiedzi na pismo znak [...].

48) Następnie pismem z dnia 6 lipca 2012 r. znak [...] PINB wezwał Panią mgr inż. arch. A.K. w celu złożenia stosownych wyjaśnień prowadzonej sprawie.

49) W dniu 10 lipca 2012 r. zgłosiła się wezwana do PINB i została przesłuchana - tej czynności sporządzono protokół - (karta akt sprawy nr 114).

50) Następnie pismem z dnia 26 lipca 2012 r. znak [...] PINB zawiadomił stronę o konieczności przeprowadzenia oględzin w dniu 22 sierpnia 2012 r. w zakresie wentylacji zgodnie ze wskazaniem organu odwoławczego określonym w postanowieniu Nr [...].

51) W dniu 22 sierpnia 2012 r. zostały przeprowadzone oględzin z udziałem inwestora.

52) Pismem z dnia 4 września 2012 r. PINB w myśl art. 36 k.p.a. zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i wyznaczył nowy termin jej zakończenia.

53) Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] PINB w Dz. wymierzył inwestorowi karę z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości przy realizacji budynku usługowego położonego w Dz. przy ul. [...].

54) W dniu 20 listopada 2012 r. wpłynęło pismo Dyrektora Biura Organizacyjno-Administracyjnego D. Urzędu Wojewódzkiego znak. [...] związku z otrzymanym postanowieniem PINB Nr [...].

55) Pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. znak [...] PINB przesłał odpowiedź do D. Urzędu Wojewódzkiego we W..

56) W dniu 20 listopada 2012 r. wpłynęło do PINB zażalenie strony na postanowienie Nr [...].

57) Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. znak [...] PINB przesłał akta sprawy wraz z zażaleniem do organu II instancji.

58) Następnie pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. znak. [...] zawiadomiono strony o przesłaniu akt z zażaleniem do organu odwoławczego.

59) DWINB we W. pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. przesłał do PINB informację o terminie rozstrzygnięcia zażalenia na decyzję Nr [...], które wpłynęło do PINB w dniu 31 stycznia 2013 r..

60) PINB pismem z dnia 18 lutego 2013 r. znak [...] przesłał do DWINB we W. wniosek strony o wstrzymanie wykonalności postanowienia Nr [...].

61) Następnie pismem z dnia 18 lutego 2013 r. znak [...] zawiadomił stronę o przesłaniu wniosku do organu odwoławczego.

62) DWINB we W. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] uchylił postanowienie Nr [...] i przekazał sprawie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, które wpłynęło do PINB w dniu 6 marca 2013 r..

63) W dniu 7 marca 2013 r. wpłynęło do PINB pismo DWINB z dnia 4 marca 2013 r. znak [...] przesyłające w załączeniu kserokopię protokołu opisującego stan obecny systemu wentylacji mechanicznej w hallu na parterze budynku przy ul. [...] w Dz. oraz opis techniczny wentylatora osiowego SILENT-300, opis wentylatora DOSPEL150HCW, opis klimatyzatora MIDEAMCA2-12HRN, przekazane do DWINB przez pełnomocnika strony, w celu ewentualnego wykorzystania w prowadzonym postępowaniu.

64) W dniu 9 grudnia 2013 r. wpłynęło do PINB zażalenie strony na przewlekłość postępowania, adresowane do DWINB we W..

65) Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. znak [...] PINB w myśl art. 36 k.p.a. zawiadomił stronę o nie załatwieniu sprawy w terminie. Jednocześnie organ wyznaczył termin przeprowadzenia ponownej kontroli obowiązkowej na dzień 30 grudnia 2013 r. w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy oraz mając na uwadze wyrok WSA i wskazanie organu odwoławczego. Pismem tym także organ I instancji wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 31 stycznia 2014 r..

66) Pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. znak [...] PINB przesłał zażalenie strony do organu odwoławczego.

67) Pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. znak [...] zawiadomiono stronę o przesłaniu zażalenia.

68) W dniu 30 grudnia 2013 r. i w dniu 2 stycznia 2014 r. została przeprowadzona kolejna obowiązkowa kontrola budynku usługowego przy ul. [...] w Dz. z udziałem J.J..

69) W dniu 3 stycznia 2014 r. wpłynęło do PINB postanowienie DWINB we W. z dnia 30 grudnia 2013 r. Nr [...] odmawiające wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

70) Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. znak [...] PINB zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

71) W dniu 8 stycznia 2014 r. J.J. złożył w biurze PINB pismo dotycząc protokołu z obowiązkowej kontroli.

72) W dniu 23 stycznia 2014 r. wpłynęła do PINB skarga A. i J.J. adresowana do WSA na przewlekłe prowadzenie postępowania.

73) Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. Nr [...] w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas obowiązkowej kontroli wymierzył A. i J.J. karę na podstawie art. 59f ustawy - Prawo budowlane.

74) W dniu 10 lutego 2014 r. wpłynęło drogą elektroniczną pismo z D. Urzędu Wojewódzkiego w związku z postanowieniem Nr [...] PINB w Dz..

75) W dniu 10 lutego 2014 r. wpłynęło zażalenie strony na postanowienie Nr [...].

Analizując całość dotychczasowego postępowania, PINB stwierdził, że przedmiotowe postępowanie jest wyjątkowo skomplikowane. Jednocześnie mając na uwadze kryteria wnioski oraz zalecenia organu odwoławczego i przede wszystkim WSA, PINB musiał wnikliwie wielorazowo analizować całość postępowania. Od początku postępowania, tj. od września 2008 r., do chwili obecnej PINB przeprowadzając pierwszą i kolejne kontrole obowiązkowe przedmiotowej inwestycji za każdy razem stwierdzał nieprawidłowości jakie wprowadził inwestor w trakcie realizacji budowy, za które był zobligowany, zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane, wymierzyć karę. W toku postępowania należało dokładnie dokonywać poszczególnych analiz dotyczących kwestii "spornych", tj. wentylacji, projektu zagospodarowania terenu, dostępności obiektu dla osób niepełnosprawnych w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich. Każda kwestia w tym postępowaniu wymagała poświęcenia dużej ilości czasu w celu właściwego i prawidłowego ustalenia rozstrzygnięcia. PINB musiał brać pod uwagę nie tylko obowiązujące przepisy, ale także rozstrzygnięcia WSA oraz organu odwoławczego. Zdaniem PINB zwłoka w załatwieniu sprawy wynika przede wszystkim z dużej zawiłości sprawy, a także z nieznajomości przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz z nieprawidłowej interpretacji przepisów tego prawa przez poszczególnych uczestników procesu budowlanego, w tym przede wszystkim inwestora. PINB nie popełnił kardynalnych błędów prowadząc te postępowanie administracyjne, a jednocześnie dołożył wszelkich starań, aby postępowanie to zakończyć. Przesuwanie terminu załatwienia sprawy w prowadzonym postępowaniu wynika przede wszystkim z jej dużego skomplikowania. Sprawa jest właściwie załatwiona poprzez wydanie decyzji przez PINB w Dz. Nr [...] z dnia [...] r., która jest decyzją prawomocną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Po myśli zaś art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).

W niniejszej sprawie A. i J.J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dz. postępowania, domagając się zobowiązania w/w organu do zakończenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z rzekomą niezgodnością obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym i wydania stosownego orzeczenia w sprawie oraz wymierzenia grzywny w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 u.p.p.s.a..

Jak wynika z akt sprawy, skargi oraz zawartego w odpowiedzi na skargę opisu przebiegu sprawy w dniu 22 sierpnia 2008 r. skarżący złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu - budynku usługowego w Dz. przy ul. [...], działka nr 805, obręb C..

W toku prowadzonego przez PINB w Dz. postępowania w w/w sprawie zostały wydane następujące akty:

1) postanowienie PINB w Dz. z dnia [...] r. Nr [...], którym PINB w Dz. na podstawie art. 59g ust. 1 i art. 59f ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wymierzył A. i J.J. karę w wysokości łącznie 12.000 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ II instancji utrzymał je w mocy. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek skarżących, stwierdził nieważność w/w postanowień.

2) postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] o wymierzeniu skarżącym kary w wysokości łącznie 22.500 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ II instancji uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

3) postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] o wymierzeniu A. i J.J. kary w wysokości łącznie 33.750 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ II instancji uchylił w całości w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

4) postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] o wymierzeniu skarżącym kary w wysokości łącznie 22.500 zł z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości. W dniu 10 lutego 2014 r. wpłynęło do PINB zażalenie strony na w/w postanowienie.

Konsekwencją powyższych postanowień było podjęcie w trybie art. 59 ust. 1 w/w ustawy - Prawo budowlane decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu. W dniu [...] r. DWINB we W. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...]. Na decyzję organu II instancji Państwo J. złożyli skargę do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 265/09) uchylił decyzję I i II instancji. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 3 grudnia 2009 r., zaś akta wróciły do PINB w dniu 7 stycznia 2010 r.. Następnie w dniu [...] r. PINB w Dz. wydał decyzję Nr [...], którą ponownie odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Nr [...]. Również ta decyzja została prze A. i J.J. zaskarżona do WSA we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Wr 647/10) oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 1 marca 2011 r.. Wyrok ten został przesłany do PINB w dniu 26 kwietnia 2011 r..

Uwzględniając powyższe okoliczności, należało stwierdzić, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z przewlekłością postępowania, bowiem od dnia 22 sierpnia 2008 r. do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. przez ponad 5 lat, organ I instancji nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości obiektu.

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 j.t. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a.. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie w sposób nieefektywny wykonując czynności w dużych odstępach czasu. Należy bowiem zauważyć, że od dnia 13 marca 2009 r. do dnia 7 stycznia 2010 r., tj. przez dziesięć miesięcy, od dnia 31 stycznia do dnia 6 lipca 2012 r., tj. przez pięć miesięcy, jak również od dnia 7 marca do dnia 9 grudnia 2013 r., tj. przez dziesięć miesięcy, nie podejmował żadnych czynności.

Należy również zauważyć, że w myśl przepisu art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W niniejszej sprawie takich zawiadomień organ I instancji wydał pięć. W dniu 24 lutego 2010 r. PINB wyznacza nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 7 marca 2010 r., wskazując jedynie, że jest to podyktowane koniecznością wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Po miesiącu organ I instancji zawiadomieniem z dnia 8 marca 2010 r. wskazuje już, że wyznaczenie nowego terminu do załatwienia sprawy, tj. do dnia 17 kwietnia 2010 r., związane jest ze szczególnie skomplikowanym charakterem sprawy oraz koniecznością uwzględnienia wyroku WSA i przeprowadzenia ponownej kontroli obowiązkowej. Po przeprowadzeniu kontroli w dniu 23 kwietnia 2010 r. zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2010 r. PINB w Dz. wyznacza kolejny termin zakończenia sprawy do dnia 31 maja 2010 r.. W dniu 22 sierpnia 2012 r. PINB przeprowadził kolejne oględziny przedmiotowego obiektu, zaś zawiadomieniem z dnia 4 września 2012 r. zawiadomił o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i wyznaczył nowy termin jej zakończenia do dnia 9 listopada 2012 r, wskazując, że powodem opóźnienia była konieczność dokonania wnikliwej analizy zgormadzonych materiałów dowodowych. Ponowne zawiadomienie o opóźnieniu w załatwieniu sprawy zostało wydane w dniu 10 grudnia 2013 r., w którym PINB wskazał, że zachodzi konieczność dokonania ponownej kontroli obowiązkowej (w dniu 30 grudnia 2013 r.) w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy oraz mając na uwadze wyrok WSA i wskazanie organu odwoławczego. Pismem tym także organ I instancji wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 31 stycznia 2014 r..

W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając pod tym względem prowadzone przez PINB w Dz. postępowanie, Sąd uznał, że było ono prowadzone przewlekle. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Niemniej jednak przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, czemu dano wyraz w punkcie drugim sentencji wyroku.

"Długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiająca za uznanie, że rażąco narusza ono prawo, niemniej jednak może mieć pewne znaczenie w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.

Należy również zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu.

Każde przewlekłe prowadzenie postępowania godzi w przepisy prawa powołane przez skarżących, lecz w rozpatrywanej sprawie charakter działań nie ma przymiotu rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, postępowanie PINB w Dz. nie było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż jego postępowanie cechowała wola załatwienia sprawy, z zachowaniem jednak wszelkich wymogów oraz procedur przewidzianych prawem. Prowadzenie postępowania przewlekle nie było wynikiem tylko zawinionego działania organu, a podyktowane jest jedynie stwierdzoną przez organ koniecznością uwzględnienia wytycznych zawartych w podejmowanych przez organ II instancji postanowieniach. O rażącym naruszeniu prawa w tym przypadku można byłoby mówić, gdyby opieszałe działania organu były całkowicie nieuzasadnione. Działanie organu nie jest więc z całą pewnością wyrazem jego złej woli, ani nie narusza prawa w sposób oczywisty i bezsprzeczny. Strona skarżąca składała w toku postępowania liczne wnioski i środki zaskarżenia. Oczywiście miała do tego prawo jako strona, jednakże w takim przypadku należy liczyć się z oczywistym upływem czasu i wydłużeniem postepowania. Na wydłużenie tego czasu wpływ miały postępowania sądowe i postępowania przed organami wyższej instancji. Przy ocenie zwłoki nie można abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/12, publ. Lex nr 1351308).

Wobec powyższych okoliczności trudno dopatrzeć się występowania po stronie organu zachowania rażąco naruszającego prawo w związku z prowadzeniem postępowania w sposób przewlekły.

Niezależnie jednak od powyższego, należy uznać za nietrafne wyjaśniania organu, że zwłoka w załatwieniu sprawy wynika z nieznajomości przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz z nieprawidłowej interpretacji przepisów tego prawa przez poszczególnych uczestników procesu budowlanego, w tym przede wszystkim inwestora. Dla przewlekłości prowadzonego postępowania nie ma znaczenia znajomość bądź jej brak przez inwestorów przepisów prawa. To organ administracji publicznej prowadzi postępowania i dokonuje określonych czynności w jego toku, to organ załatwia sprawę i to organ działa – w myśl podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. – na podstawie przepisów prawa, stojąc na straży praworządności, a nie inwestor.

Orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 u.p.p.s.a. w punktach pierwszym i drugim sentencji wyroku o stwierdzeniu przewlekle prowadzonego postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadnia wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 u.p.p.s.a., a czego domagają się skarżący.

Odnośnie zaś orzeczenia w punkcie trzecim sentencji wyroku, należy zauważyć, że zgodnie z przepisami art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 u.p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13, publ. Lex nr 1299301; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13, publ. Lex nr 1430369; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 91/13, publ. Lex nr 1382726).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mimo stwierdzenia przewlekłości postępowania nie ma podstawy do zobowiązywania organu I instancji do wydawania aktu. PINB w Dz. w dniu 31 stycznia 2014 r. wydał postanowienie Nr [...] o wymierzeniu skarżącym kary z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, co czyni postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bezprzedmiotowym. Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe w tym zakresie. Stąd orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie czwartym sentencji wyroku, oparto o przepis art. 200 u.p.p.s.a..

k.g.