Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1035/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie NSA: Anna Orłowska Marek Gorski Protokolant – Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru cła o d d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 1035/01

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie stwierdzenia, że odprawa celna czasowa w przywozie dokonana wg dokumentu SĄD stała się ostateczna oraz wymiaru cła dla "A" Spółka z o.o.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że jak wynika z akt sprawy, decyzją zawartą w JDA SAD z dnia 1997.05.26 Dyrektor Urzędu Celnego dokonał odprawy celnej czasowej autobusu marki [...], nr podwozia [...], rok produkcji 1993. Termin powrotnego wywozu był dwukrotnie przedłużany na wniosek strony – "A"Sp. z o.o. z O.. Ostatecznie termin wywozu przedmiotowego towaru ustalono na dzień 1999.08.23.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 1999.09.24 odmówił zmiany decyzji zawartej w JDA SAD nr [...] z dnia 1997.05.26 w części dotyczącej terminu powrotnego wywozu przedmiotowego samochodu i kolejną decyzją z dnia 1999.09.24 uznał odprawę celną czasową w przywozie dokonaną według powyższego dokumentu za ostateczną i wymierzył należności celne, wzywając do ich uiszczenia "A"Sp. z o.o. z O..

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej przez stronę decyzji organu pierwszej instancji z dnia 1999.09.24 w sprawie uznania odprawy czasowej za ostateczną i wymiaru należności celnych.

Według art. 18 Prawa celnego, jeżeli w ustalonym terminie podmiot zobowiązany nie wywiózł z powrotem za granicę towaru będącego przedmiotem czasowego przywozu, albo zostały naruszone inne warunki ustalone w odprawie celnej, odprawa taka staje się odprawą ostateczną, a podmiot ten jest zobowiązany do uiszczenia cła przywozowego i opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Dokonując odprawy czasowej strona przyjęła na siebie obowiązek przestrzegania warunków odprawy czasowej. Ich niedotrzymanie skutkuje uznaniem tej odprawy za odprawę ostateczną i wymiarem należności celnych.

Jedną z przesłanek odprawy czasowej w przedmiotowej sprawie był powrotny wywóz towaru w wyznaczonym przez organ celny terminie. Niewykonanie tego obowiązku powoduje wszczęcie postępowania celnego mającego na celu ustalenie statusu celnego towaru, a następnie wymierzenie należności celnych, w związku z uznaniem odprawy celnej czasowej za ostateczną,

co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do art. 23 ust. 1 Prawa celnego, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Skarżący podniósł, iż pojazd został wywieziony z polskiego obszaru celnego. W związku z tym organ odwoławczy zwrócił się do skarżącego o nadesłanie dokumentów potwierdzających wywiezienie pojazdu z polskiego obszaru celnego, pouczając o konsekwencjach ich nienadesłania. Jako dowód strona skarżąca przedstawiła dokument wyrejestrowania autobusu na terenie Niemiec. Zdaniem organu drugiej instancji, dokument ten nie może świadczyć o wywozie samochodu z kraju. Takim dowodem mogłyby być dokumenty sporządzone przez organy celne lub inne organy administracyjne państwa obcego (np. zarejestrowanie pojazdu) albo też zapisy organów celnych państwa obcego dokonane w dokumentach odprawy czasowej potwierdzające, że towar będący przedmiotem sprawy został wywieziony za granicę. Odprawa czasowa jest procedurą pozwalająca na przywóz z zagranicy na określony czas towaru bez uiszczania należności celnych. Procedura ta jest jednak obwarowana warunkami, których przestrzeganie należy do obowiązków podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą. W interesie importera jest również dochowanie wszelkiej staranności odnośnie towaru, np. strona winna zawiadomić organ celny o wywozie towaru, fakt ten powinien być odnotowany w dokumentach celnych. W przeciwnym razie jest narażona, jak wspomniano wyżej, na wszczęcie postępowania celnego. Odnośnie zaś polskiego dowodu rejestracyjnego pojazdu należy stwierdzić, że upływ jego ważności nie może być dowodem na to, iż autobus został wywieziony z Polski.

Należy ponadto zaznaczyć, iż skarżący w odwołaniu podnosi naruszenie przepisów celnych dotyczących zarejestrowania należności celnych i podatkowych stwierdzających istnienie długu celnego oraz przedawnienie tych należności. Zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł strona skarżąca do stanu faktycznego powstałego pod rządami Prawa celnego odnosi instytucje obecnie obowiązującego Kodeksu celnego. Zakres stosowania tych przepisów reguluje art. 289 Kodeksu celnego, wg tego przepisu – postępowania wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają rozpatrzeniu wg przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych.

Skargę na powyższą decyzję wniosła "A" Spółka z o.o. zarzucając decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że strona skarżąca nie dokonała wywozu powrotnego autobusu za granicę, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o materiał dowodowy w postaci dokumentu wyrejestrowania autobusu w Niemczech oraz polskiego dowodu rejestracyjnego przypisanego dla przedmiotowego autobusu podczas jego pobytu w Polsce. O ile można się zgodzić z Głównym Urzędem Ceł, że upływ ważności polskiego dowodu rejestracyjnego nie stanowi dowodu wywozu za granicę autobusu, nie sposób przyjąć podobnego rozumowania w przypadku dokumentu stwierdzającego wyrejestrowanie pojazdu w Niemczech. Z załączonego w postępowaniu dowodu wynika, że tablice rejestracyjne przedmiotowego pojazdu zostały ostemplowane, w dowodzie rejestracyjnym zostało stwierdzone czasowe wyrejestrowanie, a przede wszystkim nie przyznano pojazdowi tablic rejestracyjnych wywozowych. Należy wskazać, że wyrejestrowanie pojazdu w Niemczech nie mogło nastąpić bez faktycznego przywozu pojazdu do tego kraju. W sposób nieuzasadniony Główny Urząd Ceł odmówił wiarygodności temu dokumentowi. Zgodnie bowiem z art. 75 i 76 k.p.a. ustawodawca nie przewidział uprzywilejowania dla żadnego rodzaju dowodów. Przeciwnie – dowodem może być każdy dokument, byle nie był sprzeczny z prawem. Zdaniem skarżącej przedstawiony dowód wyrejestrowania pojazdu w Niemczech spełnia te wymogi, a jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim wyrażone. Tym bardziej więc bezpodstawna dyskredytacja dowodu przez Główny Urząd Ceł nie znajduje uzasadnienia.

Strona skarżąca przedstawia jeszcze jeden dowód, który świadczy o tym, że przedmiotowy autobus został wywieziony za granicę, zgodnie z wymaganiami art. 18 Prawa celnego. Jest to umowa sprzedaży tegoż autobusu zawarta w dniu 14.11.1999 r. Jej treść wskazuje jednoznacznie, że umowa została zawarta w Niemczech (Wuppertal), a autobus był przedmiotem oględzin ze strony kupującego. Fakty te niezbicie dowodzą, że autobus znajdował się w tym momencie w Niemczech. Tym samym spełniony został wymóg przepisu art. 18 Prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo Prezes GUC podniósł, że przedłożonej do skargi umowy kupna-sprzedaży nie może uznać jako dowodu na wywóz autobusu z polskiego obszaru celnego, wymagane byłoby przynajmniej przedłożenie dokumentu rejestracji autobusu przez kontrahenta umowy, czego strona nie przedłożyła, a sama umowa kupna-sprzedaży nie jest związana z obowiązkiem przedstawienia przedmiotu transakcji odpowiednim organom państwowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wywodzi, że dokonała wywozu powrotnego za granicę przedmiotowego autobusu – przedstawiając na tę okoliczność dowody w postaci dokumentu wyrejestrowania pojazdu w Niemczech z dnia 17.11.1999 r. oraz umowę kupna-sprzedaży przedmiotowego autobusu z dnia 14.11.1999 r. (dołączoną do skargi). A zatem spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy przedstawione dokumenty stanowią wystarczający dowód na potwierdzenie wywozu przedmiotowego autobusu za granicę po odmowie przedłużenia terminu powrotnego wywozu w odprawie czasowej.

Podzielając, wskazywany przez skarżącą Spółkę na rozprawie, pogląd iż § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru celnego i kontroli celnej oraz poboru opłat (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 155 ze zm.) jedynie przykładowo wymienia rodzaje dokumentów, które może przedstawić strona w razie potrzeby udowodnienia powrotnego wywozu towaru, zaś o przykładowym wyliczeniu świadczy użyty zwrot "w szczególności", co wyraźnie wskazuje, że wymienione w cytowanym przepisie dokumenty nie są jedynymi możliwymi dokumentami, którymi strona może udowadniać powrotny wywóz towaru, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy (w tym przedłożonej na etapie skargi - umowy kupna-sprzedaży autobusu, nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy celne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Organy celne nie przekroczyły również granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Przedłożony przez skarżącą Spółkę dokument wyrejestrowania pojazdu w Niemczech, jak i umowa kupna-sprzedaży dokumentują jedynie opisane w nich fakty. Nie wynika z nich jednak, wbrew wywodom skarżącej Spółki, że wywiozła ona przedmiotowy samochód za granicę, albowiem powyższe czynności ze swej istoty nie wymagały wywozu autobusu z polskiego obszaru celnego, a w dokumentach nie zawarto stwierdzenia, iż autobus ten znajdował się w dacie ich sporządzenia na terenie Niemiec, a więc został wywieziony poza granice RP.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

MK