Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 484/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.33 - 34
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane przez Burmistrza z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia A.P. na postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 1 czerwca 2005 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego – Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego oświadczenie A.P. iż nie wyraża zgody na potrącanie jej przez Urząd Miejski części renty inwalidzkiej na poczet wierzytelności określonych w tytułach wykonawczych o Nr [...] i [...] obejmujących należność z tytułu podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 rok. W piśmie tym podnosiła, iż błędnie została przez Urząd Gminy obciążona podatkiem od nieruchomości. Do oświadczenia dołączyła kserokopię w/w tytułów wykonawczych i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r., uchylającej zarówno decyzję własną z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości jak i decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego przesłał powyższe oświadczenie według właściwości do Urzędu Miejskiego celem uzyskania stanowiska wierzyciela.

Burmistrz, działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił uwzględnienia zarzutu określonego we wskazanym wyżej oświadczeniu A.P.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wyjaśnił, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał w stosunku do A.P. w związku z zawartą w dniu 30 czerwca 1998 r. w L. przez nią, R.P., R.P. i Z.K. /dzierżawcami/ umową dzierżawy nieruchomości od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – Oddział Terenowy w L. /wydzierżawiającym/. Wskazał, iż powyższy obowiązek wygasł dopiero z dniem 25 września 2003 r. na skutek aneksu do powyżej umowy, w wyniku którego A. P. rozwiązała umowę dzierżawy. W tym stanie rzeczy zarzuty wskazane przez stronę w oświadczeniu są niezasadne, a zaległości objęte tytułami wykonawczymi o w/w numerach zasadne i wymagalne. Odnosząc się do wskazanej przez dłużniczkę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej ( ?) wyjaśnił, iż decyzja ta dotyczy wyłącznie zasadności wpisania do nakazu podatkowego poddzierżawcy P.P., bowiem obowiązek podatkowy spoczywa na dzierżawcy, a nie na poddzierżawcy.

Na powyższe postanowienia A.P. wniosła zażalenie, w którym ponownie wyjaśniła, iż nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej, a w okresie w którym powstała zaległość podatkowa, tj. w okresie od 21 grudnia 2001 r. do 4 grudnia 2003 r. działalność prowadził poddzierżawca P.P., który zgodnie z umową poddzierżawy zawartą w dniu 2 listopada 2000 r. przy udziale Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa przejął obowiązek podatkowy.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie odmowy uwzględnienia zarzutu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były decyzje ustalające podatek od nieruchomości z dnia [...] lutego 2001 r., nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2002 r., [...]doręczone stronie kolejno w dniu 19 lutego 2001 r. i w dniu 21 lutego 2002/, co oznacza, iż A.P. jest podatnikiem zobowiązanym do uiszczenia należnego podatku od nieruchomości i tym samym podniesiony przez nią zarzut egzekucyjny nie zasługuje na uwzględnienie, co czyni stanowisko organu I instancji prawidłowym.

Nie zgadzając się powyższym rozstrzygnięciem A.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając organom administracyjnym nieuczciwość i wywodząc jak w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. / stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Przepis art. 33 ustawy egzekucyjnej wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ale związany jest, w zakresie wskazanym w art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, stanowiskiem wierzyciela zawartym w postanowieniu wydanym w trybie tego przepisu prawa.

Zgodnie bowiem z 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 z późn. zm./- zwanej dalej ustawa egzekucyjną - zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Z powyższego wynika, iż do rozpatrzenia zarzutów właściwy jest organ egzekucyjny, a wierzyciel – nie będący jednocześnie organem egzekucyjnym - wyraża jedynie swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w formie postanowienia, z jednym wyjątkiem. Wyjątek ten wynika z art. 34 § 1 a ustawy egzekucyjnej, dodanego ustawą z dnia 10 września 2003r. ( Dz. U. Nr 193, poz. 1884 ) z mocą obowiązującą od dnia 1stycznia 2004r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Wierzyciel w swoim stanowisku, nie podzielając wskazanych przez zobowiązanego podstaw wymienionych w art. 33 ustawy egzekucyjnej, powinien wykazać, iż podstawy te w sprawie nie zachodzą i dlaczego, a prowadzenie egzekucji jest zasadne oraz rozważyć, czy nie występują przesłanki wskazane w art. 34 § 1a, bowiem treść rozstrzygnięć w obu wypadkach w zależności od tych ustaleń będzie inna. Jak wynika z pisma skarżącej, zarzuca błąd co do osoby zobowiązanego i domniemywać można , że kwestionuje ona istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości za lata objęte spornymi tytułami egzekucyjnymi.

Z treści dołączonych do akt tytułów wykonawczych wynika, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstało w stosunku do skarżącej na podstawie decyzji: za 2002/II z dnia [...] stycznia 2002r nr [...] , a za 2001/IV z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] ( k.- 2 i 3 akt administracyjnych ). Organ odwoławczy, ferując zaskarżone postanowienie powołuje inne daty i nr decyzji kreujących zobowiązanie podatkowe za te okresy wobec skarżącej ( decyzji tych zresztą w aktach brak ).

Z akt wynika również, iż w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 (k.- 39 ) toczyło się postępowanie podatkowe [...], w którym skarżąca brała udział oraz że przed organami podatkowymi w odrębnym postępowaniu podnoszony był zarzut skierowania decyzji do osób nie będących podatnikami podatku od nieruchomości - decyzja SKO z dnia [...]kwietnia 2005r. k.- 5 . Z decyzji tej wynika, iż kwestie te miały być rozpatrzone przez organ podatkowy w trybie nadzwyczajnym wzruszania decyzji ostatecznej. Czy, w związku z tym stanowiskiem organu odwoławczego decyzje wymiarowe zostały wzruszone w trybie nadzwyczajnym i z jakim skutkiem dla skarżącej oraz czy są one ostateczne nie zostało ustalone. W każdym razie z treści zaskarżonych postanowień nie wynika, by przesłanki wskazane w art. 34 § 1 a ustawy egzekucyjnej były przedmiotem rozważań organów orzekających w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r. Burmistrz pisze: "Decyzja SKO– "uchylająca" dotyczy tylko i wyłącznie zasadności wpisania do nakazu podatkowego poddzierżawcy P.P.", to jednak wobec wyżej wskazanych wątpliwości i rozbieżności oraz nieokreślenia o jaką decyzję chodzi nie wiadomo, w jakim przedmiocie, kiedy i w jakiej sprawie decyzja ta była wydana.

W postępowaniu egzekucyjnym, jak wyżej wskazano, nie bada się wprawdzie meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku, czyli zachodzi konieczność badania merytorycznego sprawy. Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, wówczas wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu ( por. Postępowanie egzekucyjne w administracji – Komentarz R. Hauser, Z. Leoński Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004 str. 116 ).

Wyżej wskazane wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz dowolność w zakresie argumentacji co do decyzji stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych ( o czym wyżej ) nie dają podstaw do uznania stanowiska wierzyciela w przedmiocie "odmowy uwzględnienia zarzutu" na obecnym etapie postępowania za prawnie uzasadnione.

Podnieść nadto należy, iż wierzyciel nie rozstrzyga w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego, lecz jedynie wyraża swoje stanowisko w tej kwestii. Stosownie bowiem do art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Odmowa lub uwzględnienie zarzutów zastrzeżone jest zatem do właściwości organu egzekucyjnego.

Powyższe uchybienia dawały podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wierzyciela, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c w zw. z art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.