Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 603/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35,36,37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Wieczorek, Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2019 r. sprawy ze skargi H. B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] lipca 2017 r. 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza organowi grzywnę w kwocie 600 zł (słownie: sześćset złotych), 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz H. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca, zwana dalej "Wnioskodawcą", reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzuciła organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu jej wniosku z [...] lipca 2017 r., złożonego na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (obecnie opubl. w Dz.U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową".

W skardze wniesiono o:

- zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni,

- stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa,

- orzeczenie o grzywnie dla organu.

Uzasadniając skargę wskazano m.in.:

- wobec wniosku z [...] lipca 2017 r. organ - pismem z [...] lipca 2017 r. – zawiadomił, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie wskazanym w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", z uwagi na konieczność jej wszechstronnego i wnikliwego zbadania; wymaga to podjęcia przez organ szeregu czynności wyjaśniających; wskazano na potrzebę zwrócenie się do:

- dyrektora Zakładu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (dalej jako [...]) w zapytaniem, czy Wnioskodawca pobiera obecnie świadczenie emerytalno - rentowe oraz, za jakie okresy służby i w jakich formacjach, a wypadku gdy przepis prawa będzie wymagać wystąpienia do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej jako "IPN"), również z prośbą do tegoż organu o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej,

- do formacji, o udzielenie informacji na temat rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

- jednocześnie, organ nie wskazał konkretnego terminu, w którym sprawa zostanie ostatecznie załatwiona, co jest wymagane w myśl art. 36 § 1 K.p.a.,

- [...] lipca 2017 r. organ wystąpił z pisemnymi wezwaniami do IPN oraz Komendanta Głównego Policji (dalej jako "KGP") o udzielenie w powyższym zakresie informacji,

- KGP udzielił pisemnej informacji [...] listopada 2017 r., tego samego dnia podobnej informacji udzielił Komendant Komendy Wojewódzkiej Policji w R. (dalej jako KWP); pismo KWP w R. miało nazwę "Ocena rzetelności służby po 12.09.1989 r."; informacje pisemnej udzielił również [...] (pismo z [...] lipca 2017 r.),

- [...] listopada 2017 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu z pisemnym ponagleniem do załatwienia sprawy; na ponaglenie to organ odpowiedział pismem z [...] grudnia 2017 r.,

- [...] grudnia 2017 r. KGP przesłał do organu dodatkowe pisemne stanowisko; stwierdza tam, że Wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji; znajdujące się w aktach personalnych dokumenty nie wskazują na udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia,

- [...] stycznia 2018 r. organ po raz kolejny - w oparciu o dyspozycję art. 36 § 1 K.p.a. - zawiadomił Wnioskodawcę, że postępowanie nie zostanie zakończone w ustawowo określonym terminie; w uzasadnieniu stanowiska powołano te same okoliczności, co w piśmie z [...] lipca 2017 r.; jednocześnie organ jako datę załatwienia sprawy wskazał [...] lipca 2018 r.,

- mając na uwadze te okoliczności, [...] stycznia 2018 r. Wnioskodawca wystąpił z pismem do KGP, prosząc o konkretne wyjaśnienia - wskazanie trybu, w jakim organ zwracało się do KGP o zajęcie stanowiska w sprawie; KGP - pismem z [...] lutego 2018 r. - poinformował Wnioskodawcę, że nie występował w niniejszej sprawie jako organ współdziałający, od którego stanowiska, decyzji czy też opinii jest uzależniona decyzja w przedmiotowej sprawie; w pozostałym zakresie poinformował, że wszelkie dodatkowe informacje zostały przekazane do organu pismem z [...] grudnia 2017 r.,

- pismem z [...] lutego 2018 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu o wyjaśnienie określonych kwestii prawnych oraz - w odniesieniu do podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zwrócił się o udzielenie informacji i przesłania odpisów pism w sprawie; na pismo to organ udzielił odpowiedzi [...] marca 2018 r.; wskazał na możliwość zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej oraz prawo sporządzenia z nich odpisów i notatek.

- do wniesienia skargi (datowana [...] sierpnia 2018 r.), organ nie zakończył postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie. Wskazano na wydanie w danej sprawie decyzji z [...] września 2018 r. ([...]). Załączono ją do akt administracyjnych. Uzasadniając żądanie oddalenia skargi wskazano:

- w przedmiotowej sprawie 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270); art. 8a ust. 1 i 2 znowelizowanej ustawy zaopatrzeniowej zobowiązuje organ administracji, aby w szczególnie uzasadnionych przypadkach - w drodze decyzji - wyłączył stosowanie art. 15c, 22a oraz art. 24a, w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na:

- krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz

- rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

- wymaga to od organu podjęcia szeregu czynności, w szczególności zebrania materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy; do wydania decyzji nie wystarczy sam wniosek o wyłączenie stosowania wskazanych przepisów ustawy zaopatrzeniowej; aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia organ musi wszechstronnie i wnikliwie zbadać sprawę; wymaga to podjęcia przezeń szeregu czynności wyjaśniających,

- w pierwszej kolejności ciąży na organie obowiązek wystąpienia do [...] z pytaniem, czy wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne (czy rentowe) oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach; następnie będzie wymagało ustalenia, czy podlega - ewentualnie za jakie okresy i wobec służby w jakich formacjach - regulacjom ustawy zaopatrzeniowej, zawartym z art. 15c, 22a, oraz 24a,

- w razie potwierdzenia powyższego konieczne jest wystąpienie do IPN, o informację dotyczącą przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, oraz innych - pozwalających na ocenę ustawowego wymagania rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; ponadto niezbędne jest wystąpienie do formacji, w których wnioskodawca pełnił służbę (lub jej następcy prawnego) o weryfikację okresów służby, pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

- biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny sprawy - zobowiązanie organu do przeprowadzenia szeregu czynności w sprawie zanim wyda decyzję, na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione; organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia; właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa - wysokość zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) funkcjonariuszy i ich rodzin; konstrukcja przepisów uniemożliwia zastosowanie art. 8a bez wcześniejszego ustalenia, czy wnioskodawca w ogóle podlega reżimowi art. 15c, 22a czy 24a ustawy zaopatrzeniowej; w przedmiotowej sprawie okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności mają charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny,

- wskazano również, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę - 4 600) skierowanych na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z 27 października 2016 r. (sygn. akt I SAB/Wa 1262/16, opubl. LEX nr 2158457, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA" ), wskazał: "Okoliczności, jak znaczna ilość spraw, jakie przed wniesieniem odwołania wpłynęły do organu i ograniczony zasób kadrowy komórki merytorycznej urzędu obsługującego organ odpowiedzialnej za ich załatwienie, nie uwalniają od zarzutu bezczynności. Sposób organizacji pracy i wykorzystania kadr nie są bowiem okolicznościami zwalniającymi organ od obowiązku respektowania terminów określonych przepisami procedury administracyjnej. Niemniej są one czynnikami obiektywnie weryfikowalnymi, które powinny być uwzględniane przy ocenie charakteru zaistniałej bezczynności"; Sąd ten podniósł też: "Dokonując oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu sprawy stwierdzić trzeba, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalne działanie ukierunkowane na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania",

- w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego; występują obiektywnie weryfikowalne czynniki, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ; nie unika on celowo rozstrzygnięcia w sprawie, ale - zgodnie z nałożonymi nań obowiązkami ustawowymi - zbiera materiał dowodowy, konieczny do wydania decyzji; podkreślono, że zebranie całego materiału dowodowego dotyczy znacznej ilości spraw, w których złożono wnioski na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej,

- zakwestionowano żądanie zasądzenia grzywny wskazując: w uzasadnieniu wyroku z 18 maja 2017 r. (sygn. akt II SAB/Łd 25/17, opubl. LEX nr 2298868, dostępny w CBOSA), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił: "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej zgodnie podkreśla się, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 642/15 - Lex nr 2205900). Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Samo ujęcie wskazanego przepisu jednoznacznie potwierdza, że zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności, a to oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1695/16-Lex nr 2237160)"; tymczasem - w przedmiotowej sprawie - organ nie unika celowo rozstrzygnięcia w sprawie, ale zbiera - zgodnie z nałożonymi na niego ustawowymi obowiązkami - materiał dowodowy, konieczny do wydania decyzji; ponownie podkreślono, że zebranie całego materiału dowodowego dotyczy znacznej ilości spraw, w których zostały wniesione wnioski na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 600 spraw,

- Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniami z 27 marca 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 108/18), z 19 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 220/18), z 19 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 16/18) oraz z 8 maja 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 408/18) zawiesił postępowania sądowo administracyjne; podnosił, że Sąd Okręgowy w W. (Sekcja [...]) wniósł do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne w kwestii, czy art. 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy zaopatrzeniowej są zgodne z Konstytucją RP; sprawa została zarejestrowana (sygn. akt P 4/18).

Sąd:

- nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi; jest on bowiem – wbrew wywodom skargi – właściwy do orzekania w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej,

- rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego akta lub nie wykonano czynność, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie przewidzianego do załatwienia sprawy terminu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenie w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono temu zadość (pismo z 29 listopada 2017 r.). Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza jednak możliwości uznania, że organ pozostaje w bezczynności.

Trafnie w skardze oraz odpowiedzi na nią przywołano istotne w sprawie regulacje normatywne oraz opisano przebieg sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne.

Organ administracji trafnie wprawdzie wywodził, że materia rozpoznania wniosku, złożonego w myśl art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, wymaga dokonania kolejno szeregu ustaleń. Nie było to generalnie w skardze kwestionowane. Jednocześnie jednak organ nie podjął nawet próby obrony przed sformułowanym w skardze zarzutem bezczynności, gdy chodzi o realizację kolejnych działań. Jak trafnie podniesiono w skardze - wobec pozyskania przez organ koniecznej dokumentacji w listopadzie 2017 roku (przywołane w skardze pisma z [...] listopada 2017 r. oraz stanowisko z IPN – [...] października 2017 r., [...] – [...] lipca 2017 r.) - dopiero wobec kolejnej interwencji Wnioskodawcy - w marcu kolejnego roku - poinformowano go o zgromadzeniu dokumentacji i możliwości się z nią zapoznania (pismo z [...] marca). Z akt sprawy nie wynika natomiast aby od listopada 2017 do marca następnego roku organ podejmował z urzędu jakiekolwiek czynności, służące dalszemu wyjaśnieniu sprawy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, wpływu w tym okresie do organu pisma KWP w grudniu 20117 roku. Wówczas także organ nie podejmował dalszych czynności wyjaśniających, istotnych w sprawie.

Wobec wpływu wniosku w lipcu 2017 roku organ poinformował wprawdzie Wnioskodawcę, że jego sprawa nie zostanie załatwiona w terminie, lecz nie określił nawet orientacyjnie czasu jej załatwienia, a następnie - w styczniu kolejnego roku - przywołując te same okoliczności, określił termin załatwienia sprawy na lipiec 2018 roku. W terminie tym z kolei, pomimo nie podejmowania dalszych czynności wyjaśniających, nadal sprawy nie załatwiono. Decyzję wydano bowiem dopiero – jak można wnosić, wobec wniesienia skargi - we wrześniu 2018 roku.

Nie do podważenia jest wprawdzie argumentacja organu, że samo wyjaśnienie wskazanych przezeń kwestii jest niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Jednakże brak uzasadnienia - w kontekście samej specyfiki danych spraw - dla podejmowania stosownych czynności z tak znaczną zwłoką. Sprawy skomplikowane należy wszak załatwiać w terminie do dwu miesięcy. Zasadny był więc zarzut bezczynności.

Jak przyjęto w judykaturze, samo załatwienie sprawy administracyjnej, przed wyrokowaniem sądu (patrz informacja od organu), nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie bezczynności w jego toku - przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie.

Nie można uznać za trafne wywodów organu, jakoby - w realiach niniejszej sprawy - nie doszło do oczywistego - a więc rażącego - naruszenia prawa w kontekście bezczynności w sprawie. Organ podejmował wprawdzie czynności generalnie ukierunkowane na załatwienie wniosku. Z kolei - wobec wejścia w życie regulacji, z krótkim okresem vacatio legis, skutkującej potrzebą rozstrzygnięcie wielu spraw o charakterze indywidualnym, wpływających do organu w krótkim terminie - technicznie i organizacyjnie niewykonalne mogło być zachowanie terminów, mających charakter uniwersalny a zamieszczonych w K.p.a. (konieczność reorganizacji, przesunięć kadrowych, zatrudnienia pracowników - co jest poprzedzone konkursem itd.). Zadaniem organu było jednak w takim przypadku zorganizowanie pracy tak, aby w rozsądnym czasie zlikwidować zaległości zaś sprawy były załatwione w możliwie najkrótszym terminie w kolejności wpływu, bądź wedle innych, jasno sprecyzowanych i racjonalnie uzasadnionych reguł - np. w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych z uwzględnieniem wieku uprawnionych do doświadczeń, z pierwszeństwem osób najstarszych. Gdy obiektywnie nie jest możliwe zachowanie terminów, strona powinna być informowana o regułach, co do kolejności załatwiania spraw oraz o realnej dacie rozpatrzenia jej dotyczącej.

W rozpatrywanej sprawie w sposób oczywisty nie uczyniono temu zadość. Wniosek wpłynął do organu w lipcu 2017 roku. Jego zadaniem było prowadzenie sprawy tak, aby strona mogła realnie oczekiwać jej załatwienia w ramach przyjętej kolejności. Nie mogło temu służyć skierowanie kolejnych pism, informujących o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, zwłaszcza gdy w pierwszym nie wskazano żadnego terminu jej zakończenia, zaś w kolejnym - przesłanym po pół roku - wskazywano na potrzebę wyjaśnienia tożsamych kwestii. Z kolei - po upływie zakreślonego tam terminu (lipiec 2018 roku) - nadal nie rozpatrzono sprawy. Jeżeli - wobec obiektywnych ograniczeń technicznych czy organizacyjnych – nie mogą być dochowane terminy zakreślone w K.p.a., obowiązkiem organu jest takie komunikowanie się ze stroną, aby mogła mieć ona pewność, że - pomimo przekroczenia terminów - sprawa jej zostanie ostatecznie załatwiona w rozsądnym czasie. Zwłaszcza gdy dotyczy ona sfery stosunkowo wrażliwej z perspektywy życia codziennego - świadczeń emerytalnych. Nie dochowanie wskazywanych terminów załatwienia sprawy, w połączeniu z bezczynnością przy podejmowaniu dalszych działań, mogło rodzić po stronie Wnioskodawcy uzasadnione wątpliwości, czy jego sprawa w ogóle zmierza ku zakończeniu. Nie może być to akceptowane w państwie prawnym.

Znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy (14 miesięcy wobec maksimum 2), w powiązaniu z brakiem rzetelnej informacji dla Wnioskodawcy, kiedy sprawa zostanie ostatecznie załatwiona, uzasadnia ocenę, że bezczynność organu miała charakter rażący.

Nie mogła mieć z kolei znaczenia podnoszona przez organ kwestia skierowania stosownego pytania do Trybunału Konstytucyjnego, w kwestii przepisu stanowiącego podstawę orzekania. Nie miało to bowiem żadnego wpływu na termin załatwienia danej sprawy. W realiach niniejszej sprawy, decyzja została podjęta pomimo braku wydaje stosownego orzeczenia przez Trybunał.

Wobec wystąpienia rażącego naruszenia prawa zasadne było także wymierzenie organowi grzywny jako środka służącego jego dyscyplinowania dla właściwego prowadzenia spraw. W danym przypadku zachodzi przesłanka zastosowania danej sankcji, pomimo ze nie ujawniono celowego przeciągania załatwienia sprawy (przypadek wymieniany w przywoływanym przez organ orzeczeniu sądu). Na równi z taką sytuacja wypada traktować brak rzetelnej informacji dla strony o terminie załatwienia sprawy, gdy rodzić to może wątpliwości czy zostanie ona w ogóle załatwiona.

W ocenie Sądu szczególny oczywisty charakter miało nie podejmować żadnych czynności przez organ w okresie od marca do września 2018 roku, gdy wydano decyzję. Za okres ten uzasadnione jest wymierzenie sankcji w wysokości 100 zł za każdy miesiąc pozostawania w bezczynności (6x100 zł). Ustalając grzywnę w tej umiarkowanej kwocie, Sąd miał na uwadze, że generalnie powodem zwłoki w załatwieniu danej sprawy był znaczny, równoczesny napływ wielu wniosków.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. W pkt 4 sentencji zasądzono – w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz.265) - 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

-----------------------

12