Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 639/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 639/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia15 stycznia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor WSA Maja Chodacka, Protokolant: Jolanta Płoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008r., sprawy ze skargi "P" Firmy [...] Sp. z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia[...] – po rozpoznaniu zażalenia – Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]znak[...], w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów "P." Firmy [...]Sp. z o.o., dalej zwanego "Spółką", na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustalono, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu [...]10.2006 r. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób prawnych. W dniu [...]11.2006 r. powyższe postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w związku z rozłożeniem powyższych zaległości na raty. Organ egzekucyjny II instancji podkreślił, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz zastosowanie skutecznego środka egzekucyjnego nastąpiło przed wydaniem decyzji ratalnych, tym samym tytuły te zostały sporządzone zgodnie z wymogami ustawy i stanowiły podstawę do przystąpienia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można mówić o braku wymagalności obowiązku. Również za bezzasadny został uznany zarzut naruszenia art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. , nr 229, poz. 1054 ze zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.", w związku z brakiem możliwości zastosowania w niniejszej sprawie środka egzekucyjnego ze względu na obligatoryjne wstrzymanie wykonania decyzji objętych tytułami wykonawczymi w oparciu o art. 224a§1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."). W sprawie bowiem nie ustanowiono hipoteki przymusowej, a zastaw skarbowy z dnia[...].06.2005 r. został ustanowiony na podstawie pierwszych decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], które zostały uchylone i w dacie ich wydania nie istniał przepis art. 224a O.p. Uznano także za niesłuszny zarzut naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a., gdyż tytuły wykonawcze zawierały wszystkie elementy zawarte w art. 27 u.p.e.a. Odnosząc się do kwestii pominięcia zarzutów (przez wierzyciela) przedstawionych przez zobowiązanego w późniejszych pismach procesowych wskazano, że po upływie 7 – dniowego terminu do wniesienia zarzutów, nie może on już uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych, przywołując nowe ich podstawy. Zarzuty wniesione po ustawowym terminie są spóźnione i nie powinny być rozpatrzone.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesiono o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego I instancji z powodu:

1. Nieprawidłowej oceny wniesionych przez Spółkę zarzutów na podstawie:

a. art. 33 pkt 2 i 6 u.p.e.a., poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 224a § 1 pkt 2 O.p.

b. art. 33 pkt 10 u.p.e.a., poprzez

- błędne przyjęcie za organem I instancji, iż wykazanie przez ten organ w poz. 29 tytułu wykonawczego obowiązku innego, niż określony w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji należności w podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowi o wadliwości postępowania egzekucyjnego wynikającej z błędnej interpretacji art. 27§1 pkt 3 u.p.e.a.

- akceptację błędnego i naruszającego prawo stanowiska organu I instancji polegającego na niewłaściwej interpretacji przepisów art. 27 §1 pkt 4 i 5 u.p.e.a.

2) naruszenie art. 8, art.10§1, art.77§1, art.80 i art.107§3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

a. brak odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do okoliczności wynikających z treści wniosku Spółki o zawieszenie postępowania oraz wydanie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniego rozpatrzenia w/w wniosku, jak też przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa art. 97§1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

b. brak odniesienia się do zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 3 i 9 u.p.e.a. tj.:

- określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia,

- prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

3) pominięcie pełnomocnika zobowiązanego polegające na doręczeniu tytułów wykonawczych będących podstawą egzekucji administracyjnej bezpośrednio Spółce.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego wskazano, że zgodnie z art. 22§2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się wg miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Wskazany zarówno w tytule wykonawczym jak i w protokole zajęcia ruchomości adres siedziby Spółki jest właściwy miejscowo dla Naczelnika Urzędu Skarbowego .Kwestia natomiast pominięcia pełnomocnika Spółki przy doręczeniu tytułów wykonawczych nie była treścią zarzutu w przedmiotowym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 z późn. zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi. Wychodząc poza te zarzuty i wnioski oraz powołaną podstawę należy zauważyć, że organ egzekucyjny I instancji będący zarazem wierzycielem (tak jak w rozpoznawanej sprawie) nie może w drodze wydania odrębnego postanowienia wyrazić stanowiska w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Ten tryb współdziałania w wydaniu postanowienia o rozpoznaniu tych zarzutów przewidziany został w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. , nr 229, poz. 1054 ze zm.) dla wierzyciela nie będącego organem egzekucyjnym. Analogiczne stanowisko wyraził NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, której teza brzmi, iż "Wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe". W uchwale tej, cytując wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21.12.2005 r., sygn. akt I SA/Sz 359/05, NSA wskazał, że "przyjmowanie stanowiska odmiennego, a więc przyjmowanie, że stanowisko w formie podlegającego zaskarżeniu postanowienia wierzyciel obowiązany jest zajmować także wtedy, gdy jest on równocześnie organem egzekucyjnym, wskazywać musiałoby na to, że ustawodawca jest nieracjonalny, skoro temu samemu podmiotowi (wierzycielowi będącemu zarazem organem egzekucyjnym) w tejże samej kwestii (zasadność zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego) nakazuje wypowiadać się dwukrotnie, przyjmując przy tym zasadę, że jako organ egzekucyjny podmiot ten związany jest swoją wypowiedzią wyrażoną w odpowiedniej formie w roli wierzyciela i że każde z tych stanowisk, wyrażone przez ten sam podmiot występujący w różnej roli, podlega odrębnej kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. Przeciwnie, za w pełni racjonalne uznać należy takie stanowisko w rozpatrywanej kwestii, które kierując się z jednej strony potrzebą sprawnego funkcjonowania organu egzekucyjnego, z drugiej zaś strony w niczym nie ograniczając prawa zobowiązanego do obrony jego interesu prawnego, przyjmuje brak podstawy prawnej do wydawania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wówczas, gdy tym wierzycielem jest sam organ prowadzący tę egzekucję". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że celem omawianej regulacji prawnej jest poddanie kontroli instancyjnej oraz, na dalszym etapie, kontroli sądowoadministracyjnej, stanowiska wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym, skoro organ egzekucyjny związany jest takim stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 u.p.e.a. oraz umożliwienie zobowiązanemu podjęcie polemiki z takim stanowiskiem wierzyciela. Celem takim nie było przedłużanie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zarzuty zobowiązanego mogą zostać rozpoznane od razu przez organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, na które przysługują mu takie same środki zaskarżenia, jak na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Oznacza to, że organ egzekucyjny II instancji powinien był uchylić postanowienie organu egzekucyjnego I instancji w sprawie zajęcia stanowiska przez wierzyciela i umorzyć postępowanie w tej sprawie.

Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 pkt c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212 poz. 2075), oraz opłatę od pełnomocnictwa.