Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1737/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 pkt 12b, art. 7 § 2, art. 27 § 1 pkt 3, 6, 9 i § 3, art. 33, art. 122
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2643/11 w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2643/11, oddalił skargę R. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku oddalił zarzuty R. N. w postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu wykonanie nakazu rozbiórki wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej murowanego budynku o wymiarach 9,54m x 7,08 m i wysokości 5,88 m zlokalizowanego na działce nr [...] w G.. Nakaz rozbiórki wynikał z decyzji tegoż organu z dnia [...] maja 2009 r., która była podstawą tytułu wykonawczego nr [...] doręczonego skarżącemu po uprzednim upomnieniu wzywającym do dobrowolnego wykonania wymienionego nakazu.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że skarga na decyzję o nakazie rozbiórki została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1674/09, skarżący zaś nie zareagował na upomnienie doręczone mu w dniu 21 lutego 2011 r., a zatem niezbędne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zgłoszone przez skarżącego, iż zastosowano wobec niego zbyt uciążliwy środek w postaci nakazu rozbiórki oraz że brak jest dowodu doręczenia mu upomnienia, nie są zasadne, gdyż nakaz rozbiórki nie jest środkiem egzekucyjnym lecz jej celem związanym z treścią egzekwowanej decyzji, nie można więc oceniać go w kategoriach uciążliwości, natomiast niedołączenie do tytułu wykonawczego potwierdzenia nadania upomnienia nie ma w tym przypadku zastosowania.

R. N. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym powołał się na wcześniejsze zastrzeżenia również w świetle zasady uwzględnienia słusznego interesu strony i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a także dodatkowo podniósł zarzut niespełnienia przez organ wymagania art. 27 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm., dalej: u.p.e.a.), gdyż do tytułu wykonawczego, który otrzymał nie dołączono kopii upomnienia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., utrzymał w mocy postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podzielając jego argumentację. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a. wskazał, że obowiązek doręczenia upomnienia, o którym mowa we wspomnianym przepisie, ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego.

Skargą R. N. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 27 § 3 u.p.e.a. i w konsekwencji naruszenie art. 6 k.p.a. oraz naruszenie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co wiąże z naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ten ostatni zarzut wsparto argumentacją, iż skutki zakupu nieruchomości, na której poprzedni właściciele dopuścili się samowoli w postaci nakazu rozbiórki są zbyt surowe, gdyż organy winny dążyć do legalizacji tej samowoli, a nie jej rozbiórki.

Dodatkowo, w piśmie procesowym złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że tytuł wykonawczy zawiera błąd polegający na podaniu błędnej podstawy prawnej egzekucji, tj. wskazaniu art. 48 Prawa budowlanego z 1974 r., decyzja zaś orzekająca o nakazie rozbiórki została wydana na podstawie art. 37 ww. ustawy. Ponadto na rozprawie skarżący, na pytanie Sądu, potwierdził, że otrzymał i pokwitował osobiście upomnienie doręczone mu przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Sąd wskazał, że nie można wprawdzie dopatrzyć się w dokumentacji sprawy wyjaśnienia powodu, dla którego wraz z tytułem wykonawczym nie przesłano dowodu doręczenia upomnienia, jednakże kwestia ta została omówiona w uzasadnieniu organu II instancji z powołaniem się na orzecznictwo sądowoadministracyjne. Przywołanie przez organ argumentacji zawartej w wyroku WSA w Lublinie było trafnie dostosowane do okoliczności sprawy, gdyż w istocie wymaganie zawarte w art. 27 § 3 u.p.e.a. jest niezbędne wówczas, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są innymi podmiotami. Natomiast, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (tj. wierzyciel prowadzi sam postępowanie egzekucyjne) dołączanie kopii upomnienia do tytułu egzekucyjnego jest zbyteczne, ponieważ fakt ten dowodzi tylko tego, że wierzyciel wyczerpał już drogę niespornego doprowadzenia do wykonania obowiązku. Wiedzę taką posiada już zarówno organ egzekucyjny, gdyż to on właśnie takie upomnienie wystosował, jak również zobowiązany, któremu wcześniej je doręczono. Stan taki wynika z treści art. 26 § 1 i 4 u.p.e.a., które stanowią, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Przepis art. 27 § 3 jest przepisem proceduralnym (a nie przepisem prawa materialnego, jak twierdzi się w skardze) i jest adresowany do wierzyciela, gdyż to wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia bądź podaje podstawę prawną braku tego obowiązku. Wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., aby wykazać organowi egzekucyjnemu, że spełniony został ten wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zatem doręczenie upomnienia było wymagane, a wierzyciel jedynie nie dołączył dowodu jego doręczenia lub nie wskazał przepisu prawa wyłączającego obowiązek doręczenia upomnienia, to brak jest podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 u.p.e.a. Powodem zwrotu tytułu wykonawczego nie jest bowiem samo niedołączenie dowodu doręczenia upomnienia, ale okoliczność, że wskutek niedoręczenia tego upomnienia egzekucja jest niedopuszczalna. Nie ulega zaś wątpliwości okoliczność, że skarżący podjął i pokwitował upomnienie, datę zaś doręczenia mu upomnienia wskazano w rubr. 29 tytułu wykonawczego, zbędne zatem było dołączanie dowodu tego upomnienia do tytułu wykonawczego przesyłanego zobowiązanemu. Wprawdzie organ nie podał przepisu, który ten obowiązek znosił, nie jest to jednak naruszenie proceduralne o charakterze istotnym, które mogłoby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, skoro nie było innych przeszkód, aby egzekucja mogła się toczyć. Uchybienie to świadczy wprawdzie o niestaranności organu, nie ma jednak podstaw do oceny tej okoliczności jako naruszenia zasady praworządności i to w stopniu wymagającym środków w postaci zastosowania art. 156 § 1 k.p.a., zarezerwowanych do eliminowania z obrotu prawnego kwalifikowanych naruszeń prawa materialnego.

Zdaniem Sądu niezasadny jest też zarzut, iż skoro w rubr. 23 podano wadliwy przepis aktu normatywnego, to naruszony został art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Istotnie podany w tej rubryce przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1974 r. nie odpowiada podstawie prawnej, na której oparto nakaz rozbiórki (tj. niezgodności samowolnej zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego - art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), niemniej stwierdzić trzeba, że podany w tej rubryce przepis nie stanowi podstawy egzekucyjnej, o której mowa w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Podstawą tą jest bowiem nie norma prawna z rubr. 23, lecz wskazana w rubr. 24 decyzja z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] (co omówiono w decyzji organu I instancji). Podstawa prawna egzekwowanego obowiązku wynika albo z aktu prawnego, w przypadku, gdy podstawą egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki, albo decyzja lub postanowienie właściwego organu (art. 3 § 1 u.p.e.a.). W przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, właściwym jest podanie w tytule wykonawczym jako podstawy egzekwowanego obowiązku daty i numeru tej decyzji w rubr. 24. Zbędne jest wówczas podawanie w rubr. 23 podstawy prawnej, na której oparto tę decyzję. Przytoczenie zatem w rubryce 23 przepisu aktu prawnego, na której oparto decyzję (jak słusznie zauważono w piśmie procesowym, z błędem co do numeru jednostki redakcyjnej przepisu) było zbyteczne. Nie ma zatem w tych okolicznościach podstaw do uznania, że naruszony został przepis art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., gdyż organ w tytule wykonawczym podał w rubryce 24 właściwą podstawę prawną egzekucji, tj. decyzję administracyjną. Przytoczenie bez potrzeby błędnego przepisu w rubr. 23 ocenić zatem należało, jako nieistotne uchybienie przepisu proceduralnego pozostającego bez wpływu na ważność tytułu egzekucyjnego, a przez to na rozstrzygnięcie sprawy.

Zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w powiązaniu z naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP również nie jest usprawiedliwiony. Zarzut ten polegał na mylnym zrozumieniu pojęcia środków egzekucyjnych (takich jak grzywna w celu przymuszenia czy też wykonanie zastępcze) i treści egzekwowanego obowiązku (którym jest rozbiórka obiektu), o którym mowa w tytule egzekucyjnym. Na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego polegającego na doręczeniu tytułu egzekucyjnego, na które zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów, organy nie wskazały jeszcze jakiegokolwiek środka egzekucyjnego, który będzie miał zastosowanie, gdyż podstawy takiej nie daje zresztą treść art. 27 u.p.e.a. stanowiący podstawę wystawienia tytułu egzekucyjnego. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 33 pkt 8 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, należało uznać za co najmniej przedwczesny i jako

niemający zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie podlegający dalszym ocenom.

Nie można zatem zarzucić naruszenia prawa stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności samych obowiązków objętych decyzją, gdyż działa na podstawie przepisów egzekucyjnych a w tym zakresie badaniu podlega to, czy egzekucja na podstawie decyzji podanej w tytule egzekucyjnym jest dopuszczalna.

Skargą kasacyjną R. N. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 §1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w zw. z art. 27 §1 pkt 6 w zw. z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 1 §1 i 2 p.u.s.a., polegające błędnym ustaleniu, że organ egzekucyjny w tytule wykonawczym podał w rubryce 24 właściwą podstawę prawną w egzekucji, tj. decyzję administracyjną, podczas gdy w 23 wskazano błędny przepis prawa materialnego (art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. zamiast art. 37 tej ustawy), stanowiący podstawę do wydania aktu administracyjnego ustalającego obowiązek, zaś Sąd Wojewódzki wskazał, że przytoczenie tego przepisu nastąpiło bez potrzeb, czego konsekwencją było oddalenie skargi - przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 8 w zw. z art. 7 ust. 2 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 1 §1 i 2 p.u.s.a., poprzez uznanie, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należało uznać co najmniej za przedwczesny i nie mający zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, podczas gdy zarzut ten przysługuje skarżącemu w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które następuje poprzez doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego, zaś organ egzekucyjny, wbrew temu co ustalił Sąd Wojewódzki w treści uzasadnienia, wskazał w tytule wykonawczym w Rubryce G - pkt 1) grzywnę w celu przymuszenia oraz 2) wykonanie zastępcze, a zatem środki wykonawcze, które będą miały zastosowanie w prowadzonej egzekucji, czego konsekwencją było nierozpoznanie wskazanego zarzutu i oddalenie skargi - przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 8 w zw. z art. 27 § 3 u.p.e.a. poprzez przyznanie przez Sąd Wojewódzki uchybienia organu administracji polegającego na niewskazaniu podstawy prawnej znoszącej obowiązek dołączania dowodu upomnienia do tytułu wykonawczego przesyłanego zobowiązanemu, uznając, że nie jest to jednak naruszenie proceduralne o charakterze istotnym, choć z treści art. 27 § 3 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, że w tytule wykonawczym powinna zostać podana podstawa prawna braku obowiązku dołączenia dowodu doręczenie upomnienia, a uznanie przez Sąd, że nie jest to naruszenie istotne prowadzi do pozostawienia w obrocie wadliwego tytułu wykonawczego, zamiast w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lub ewentualnie pkt 3 p.p.s.a., uchylić zaskarżone postanowienia albo przynajmniej stwierdzić wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa - przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego sprawowanego przez radcę prawnego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę na postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznające wniesione przez skarżącą zarzuty za bezzasadne.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są podstawowym i sformalizowanym środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne w fazie jego wszczęcia narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej można składać tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Składa się je tylko wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania administracyjnego, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zatem to na wnoszącym zarzuty spoczywa każdorazowo obowiązek wskazania, która z okoliczności określonych w tym przepisie stanowi podstawę wniesionego środka prawnego oraz wykazania, że naruszenie to miało charakter istotny. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (porównaj: wyrok NSA z dn. 14.9.2007 r., sygn. akt I OSK 522/07, wyrok NSA z dn. 1.9.2011, sygn. akt II FSK 407/10).

Przechodząc do oceny przywołanych we wniesionej skardze zarzutów podnieść należy, że zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 w zw. z 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Naruszenia powyższych przepisów skarżący upatruje w nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji kontrolowanego postanowienia na skutek wadliwego przyjęcia, że organ egzekucyjny w tytule wykonawczym podał w rubryce 24 właściwą podstawę prawną egzekucji, tj decyzję administracyjną, podczas gdy w rubryce 23 wskazano błędny przepis prawa materialnego (art. 48, zamiast art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.).

Odnosząc się do tego zarzutu należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 27 u.p.e.a. wyraźnie rozróżnia podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt. 3) oraz podstawę prawną prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym. Podstawę prawną prowadzenia egzekucji takich obowiązków o charakterze administracyjnym stanowią przepisy art. 2-3a ustawy egzekucyjnej, a w odniesieniu do obowiązków niemających takiego charakteru – przepisy o których mowa w art. 4.

Podstawa prawna egzekucji administracyjnej przedmiotowego obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 27 § 1 pkt 6 ) została prawidłowo wskazana w rubryce 25 tytułu wykonawczego, gdzie stwierdzono również, że wykazany w niniejszym tytule wykonawczym obowiązek jest wykonalny. Nie doszło więc do zarzucanego naruszenia 27 § 1 pkt 6 w zw. z 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast w rubryce 24 prawidłowo została powołana jako podstawa prawna obowiązku – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 - decyzja administracyjna z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i okoliczność, że w rubryce 23 omyłkowo przywołano niewłaściwą jednostkę redakcyjną tej ustawy nie może świadczyć o zarzucanej wadliwości tytułu wykonawczego. Podzielić przy tym należy stanowisko Sądu I instancji, że przytoczenie bez potrzeby błędnego przepisu w rubr. 23 ocenić należy, jako nieistotne uchybienie przepisu proceduralnego pozostającego bez wpływu na ważność tytułu egzekucyjnego, a przez to na rozstrzygnięcie sprawy.

Chybiony jest również zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt. 8 w zw. z art. 27 § 3 u.p.e.a. w powiązaniu z art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z przepisem art. 33 pkt 8 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Art. 27 § 3 tej ustawy natomiast wskazuje, że do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną tego obowiązku. W żadnym więc przypadku niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia nie może uzasadniać w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów art. 33 pkt. 8 w zw. z art. 27 § 3 u.p.e.a. i art. 151 p.p.s.a. jest zatem niezrozumiały i wymyka się spod kontroli.

Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji co do braku podstaw do uznania, że w sprawie doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 27 § 3 u.p.e.a. Zasadnie wywiedziono w zaskarżonym wyroku, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i nie ulega wątpliwości okoliczność, że skarżący jako zobowiązany podjął i pokwitował upomnienie, datę zaś doręczenia mu upomnienia wskazano w rubr. 29 tytułu wykonawczego - zbędne było dołączanie dowodu doręczenia tego upomnienia do tytułu wykonawczego przesyłanego zobowiązanemu. Trafne też jest stanowisko Sądu, że niewskazanie przez organ przepisu, który ten obowiązek znosił, nie stanowi naruszenia proceduralnego o charakterze istotnym, które mogłoby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, skoro nie było innych przeszkód, aby egzekucja mogła się toczyć.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 8 w zw. z art. 7 ust. 2 u.p.e.a. Uzasadniając ten zarzut skarżący polemizuje ze stanowiskiem Sądu I instancji, że zarzut ten jest przedwczesny, bowiem w stosunku do zobowiązanego nie zastosowano jeszcze żadnych środków egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a (a nie jak mylnie wskazano ust. 2) organ stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym zostały określone w art. 1a pkt 12 b. ustawy. Należą do nich m. innymi wykonanie zastępcze i grzywna w celu przymuszenia. Środki te zostały przywołane w rubryce G tytułu wykonawczego jako potencjalne ustawowe środki wykonawcze.

Zarzut, wniesiony na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany skierował do organu egzekucyjnego w dniu 6 czerwca 2011 r. jako odpowiedź na doręczony mu w dniu 30 maja 2011 r. tytuł wykonawczy. Skarżący z zachowaniem terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej skorzystał zatem z uprawnienia do wniesienia zarzutu, który sformułował zgodnie z brzmieniem art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej.

Z materiału dowodowego sprawy wynika jednak, że wskazał na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zanim jakikolwiek środek egzekucyjny został wobec niego w tym postępowaniu egzekucyjnym zastosowany. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązany nie może skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zanim zostanie on zastosowany. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego zobowiązany nie ma jeszcze wiedzy ani o rodzaju tego środka ani o stopniu jego uciążliwości. Zaznaczyć trzeba, że wniesienie zarzutu o którym mowa w art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej w odniesieniu do egzekucji należności niepieniężnych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zobowiązany otrzyma wraz z tytułem wykonawczym, lub najpóźniej w 7 dniu od daty doręczenia tytułu postanowienie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego - nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (art. 122 u.p.e.a.) lub postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego (art. 128 u.p.e.a.). Podkreślenia wymaga, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty, sformalizowany środek ochrony zobowiązanego, który przysługuje mu wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w ściśle określonym terminie 7 dni od daty doręczenia tytułów wykonawczych. Należy zaakcentować, że jeżeli w dacie jego wniesienia omawiany w niniejszej sprawie zarzut nie mógł odnieść skutku, bo wtedy środek egzekucyjny nie był jeszcze stosowany, to organ zobowiązany był - tak jak to trafnie uznał Sąd I instancji - uznać go za niezasadny i w ten sposób definitywnie zakończyć postępowanie zainicjowane tym zarzutem.

Jak więc wykazano powyżej podniesiony przez skarżącego zarzut z art. 33 pkt 8 ustawy egzekucyjnej nie mógł, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, zostać uwzględniony.

Uznając zatem, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury Sąd I instancji prawidłowo orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, Sąd I instancji nie dopuścił się w rozpoznawanej sprawie naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Powołany w skardze przepis zawiera normy o charakterze ustrojowym, które określają funkcję sądów administracyjnych polegającą na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów aniżeli zgodność z prawem, co jednak nie miało miejsca.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że podniesione przez skarżącą zarzuty okazały się nieuzasadnione. Zatem wobec niepodważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił.