Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 5/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 24 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 36
journal: Dz.U. 1986 nr 36 poz 180
law: Ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" w zw. z art. 36 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 tj.), zwanej dalej "upasc" utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] września 2011 r. orzekającą o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia.

Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

1. Pismem z dnia 10 maja 2010 r. H. G. wystąpiła o uzupełnienie aktu urodzenia nr [...] sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego W. na imię H. G.

2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. orzekł o uzupełnieniu aktu urodzenia poprzez wpisanie nazwiska rodowego ojca G., daty i miejsca jego urodzenia - [...] października 1950 r. H., I., oraz odmówił uzupełnienia aktu w części dotyczącej wpisania nazwiska rodowego matki.

3. W odwołaniu H. G. wniosła o zawieszenie postępowania.

4. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. podjęte. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał spraw do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji dopuścił się uchybień proceduralnych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

5. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. orzekł o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia H. G. poprzez wpisanie nazwiska rodowego matki E.

6. Po rozpatrzeniu odwołania H. G., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r.

7. Po uprzednim wezwaniu wnioskodawczyni do zapoznania się z materiałem dowodowym (pismem z dnia 3 lipca 2011 r.) decyzją z dnia [...] września 2011 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. ponownie orzekł o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia H. G.

8. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H.G., zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa poprzez pominięcie toczącego się równolegle postępowania o sprostowanie aktu urodzenia rodziców wnioskodawczyni oraz, że w analogicznym stanie faktycznym i prawnym zostały przez Kierownika uzupełnione akty urodzenia rodzeństwa wnioskodawczyni.

9. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2011 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą uzupełnienia aktu urodzenia dziecka jest akt małżeństwa jego rodziców. Z akt sprawy o nr [...] wynika, że w Urzędzie Stanu Cywilnego W. został sporządzony akt urodzenia rodziców H. G. Akt małżeństwa na imiona i nazwiska B. G. i S. D. został sporządzony w trybie art. 73 ust. 1 upasc i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego, tj. zagranicznego aktu małżeństwa nr [...] zapisanego w urzędzie [...] w R. Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że nie ma podstaw do uzupełnienia aktu urodzenia H. G. o nazwisko rodowe matki E., gdyż akt małżeństwa rodziców nie potwierdza żądanych przez Wnioskodawczynię danych.

Odnośnie zarzutów z odwołania wskazano, że postępowanie o sprostowanie aktu małżeństwa nie zostało zakończone i w akcie tym nadal widnieje nazwisko D. Ponadto dołączone do akt nowe tłumaczenie aktu małżeństwa nr [...] również nie może mieć wpływu na przedmiotową decyzję. Akt małżeństwa rodziców Wnioskodawczyni został bowiem sporządzony na podstawie tłumaczenia, które znajduje się w aktach zbiorowych.

H. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art 138 § 2 Kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej przez pracownika podlegającego wyłączeniu,

- art. 36 upasc poprzez błędne zastosowanie i odmowę uzupełnienia aktu urodzenia skarżącej nazwiskiem rodowym jej matki - E. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] września 20.11 r. została wydana przez tą samą osobę, która brała udział w postępowaniu, tj. M. S.

Dalej wskazano, że Wojewoda pominął, iż podstawą uzupełnienia aktu urodzenia Skarżącej stanowił nowy [...] odpis aktu urodzenia zawierający nazwisko rodowe jej matki. Zauważono, że organ administracji [...] wydaje dwa rodzaje aktów urodzenia - zawierające bądź niezawierające nazwiska rodowe matki. W ocenie Skarżącej podstawę uzupełnienia aktu urodzenia może stanowić nie tylko akt urodzenia bądź małżeństwa rodziców, ale również odpis zagranicznego aktu stanu cywilnego zainteresowanego zawierający pełniejsze dane w porównaniu z aktem umiejscowionym.

Podniesiono, że Skarżąca dla wykazania nazwiska panieńskiego matki - E.

- załączyła również dokumenty dotyczące jej matki, a także [...] akt małżeństwa jej rodziców wraz z informacją o błędzie popełnionym przez tłumacza w nazwisku kobiety.

Wskazano, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w identycznym stanie faktycznym i prawnym uzupełnił akty urodzenia sióstr Skarżącej - R. i L. - o nazwisko panieńskie matki.

Zauważono, że organ powinien dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 21 upasc, art. 7 i art. 77 Kpa i dokonać ustaleń zgodnie z żądaniem strony. Postępowaniu organu administracji zarzucono niekonsekwencję gdyż, pomimo rozbieżności w umiejscowionym akcie małżeństwa rodziców, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego dokonał uzupełnienia aktu urodzenia Skarżącej na podstawie tego dokumentu danymi dotyczącymi ojca.

Na koniec wskazano, że skoro w ocenie Wojewody rozpatrzenie wniosku uzależnione jest od sprostowania aktu małżeństwa rodziców to na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa powinien zawiesić postępowanie.

Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę - podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że akt stanu cywilnego, który nie zawiera wszystkich danych podlega uzupełnieniu na podstawie dowodu z dokumentów jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego. Zauważono, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, lecz na wniosek Skarżącej zostało podjęte ([...] lutego 2011 r.). Natomiast gdyby wolą strony było dalsze zawieszenie postępowania mogła o to wystąpić, ewentualnie nie występować o podjęcie tegoż. Jednocześnie zauważono, że w ocenie organu brak podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Dalej stwierdzono, że art. 24 § 1 pkt 5 Kpa nie ma zastosowania w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w wyniku wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy, bądź wydania orzeczenia uchylającego decyzje organów obu instancji przez sąd administracyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza

prawa.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 Kpa przez podpisywanie każdorazowo decyzji organu pierwszej instancji przez Zastępcę Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. M. S. Celem procedury wyłączenia pracownika wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa jest zapewnienie bezstronności w obu instancjach postępowania administracyjnego (w postępowaniu odwoławczym lub toczącym się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - art. 127 § 3 Kpa). Tak, by w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym decyzje zostały wydane przez innych pracowników organu administracji (nawet tego samego - w sytuacji rozpoznawania sprawy na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie). Zamierzeniem ustawodawcy było bowiem wyeliminowanie sytuacji, w której pracownik biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji będzie następnie brał udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji (zob. trafna argumentacja organu administracji zawarta w odpowiedzi na skargę - dotycząca celu nowelizacji art. 24 § 1 pkt 5 Kpa). Natomiast ponowne wydanie decyzji przez tą samą osobę upoważnioną przez organ administracji publicznej do załatwienia sprawy w jego imieniu (art. 268a Kpa) jest możliwe, gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje temuż sprawę do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 Kpa. Procedowanie w ten sposób nie powoduje bowiem, że dana sprawa w obu instancjach jest rozpoznawana przez tą samą osobę. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, że uchylenie decyzji przez organ odwoławczy (lub sąd administracyjny) nie może powodować, gdy sprawa ponownie wróci do organu decyzyjnego, zakazu wykonywania czynności włóczącym się postępowaniu przez tych pracowników, co poprzednio. Takie działanie mogłoby również prowadzić do zakłócenia funkcjonowania organów orzekających w sprawach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 643/07, LEX Nr 500943).

W niniejszej sprawie działający z upoważnienia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. jego zastępca trzykrotnie podpisywał się pod decyzjami kończącymi postępowanie w pierwszej instancji (decyzje z dnia [...] sierpnia 2010 r., [...] maja 2011 r. oraz z [...] września 2011 r.). Jednakże ponowne orzeczenia w pierwszej instancji następowały po wcześniejszych orzeczeniach kasacyjnych Wojewody [...] (decyzje z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] lipca 2011 r.). Dlatego też, przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji przez M. S. było dozwolone. Zaś zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 Kpa uznać należało za nietrafny.

Przechodząc do kwestii merytorycznych zauważyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa uzupełnienia aktu stanu cywilnego rejestrującego urodzenie. Skarżąca H. G. wniosła o uzupełnienie swojego aktu urodzenia nr [...] w szczególności o nazwisko panieńskie matki - E., w trybie art. 36 upasc. Przepis ten stanowi, że akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu.

Akt urodzenia Skarżącej o nr [...] został sporządzony na podstawie transkrybowanego - decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. - aktu małżeństwa rodziców sporządzonego w I. o nr [...]. W decyzji tej wpisano jako osobę zawierającą małżeństwo S.D., córkę M. i M. Organ administracji odmówił uzupełnienia danych wskazując, że akt małżeństwa rodziców nie potwierdza żądanych przez Skarżących danych do uzupełnienia.

Stanowisko organu jest zasadne, bowiem w przypadku gdy dane konieczne do utworzenia nowego aktu stanu cywilnego uzupełnia się danymi z innego aktu stanu cywilnego, żądanie uzupełnienia treści nowoutworzonego aktu stanu cywilnego o dane sprzeczne z danymi zawartymi w istniejącym akcie nie jest możliwe. Zauważyć należy, że dane wpisywane do aktu urodzenia dziecka, w szczególności nazwiska, nazwiska rodowe rodziców, imię (imiona) każdego z rodziców (art. 40 ust. 2 pkt 3 upasc) przepisuje się z danych zawartych w akcie małżeństwa rodziców (w tym celu rodzice przedkładają odpis skrócony aktu małżeństwa - art. 41 ust. 1 upasc). Zatem w przypadku zgłoszenia żądania uzupełnienia danych zawartych w akcie urodzenia o dane jednego z rodziców sprzeczne z jego danymi ujawnionymi w akcie małżeństwa, uwzględnienie wniosku strony będzie możliwe dopiero po wcześniejszym sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 upasc) bądź dostosowaniu błędnego, nieścisłego lub niezgodnego z prawdą brzmienia aktu stanu cywilnego do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu przed sądem powszechnym (art. 31 w zw. z art. 33 upasc).

Pamiętać bowiem należy, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art. 4 upasc). Z cytowanego przepisu wynika szczególna moc dowodowa danych zawartych w akcie stanu cywilnego, jest ona wiążąca we wszystkich postępowaniach (administracyjnym, cywilnym, karnym), a określone dane wynikające z aktu stanu cywilnego (np. pochodzenie określonej osoby od danych rodziców) mogą być wykazywane tylko za pomocą aktu stanu cywilnego, zaś inne dowody tych faktów są wyeliminowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2009 r., sygn. akt V CSK 401/08, LEX Nr 511000, czy z dnia 24 maja 1999 r., sygn. akt II CKN 35/98, LEX Nr 1050444). Oznacza to, że do chwili wydania orzeczenia przez sąd o unieważnieniu aktu stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą, bądź do czasu jego sprostowania nikt nie może podważyć jego ważności, lub faktów z niego wynikających.

Zatem skoro istnieje ważny akt małżeństwa rodziców H.G., z którego wynikają dane matki "S. D.", to uzupełnienie aktu urodzenia skarżącej o dane sprzecznymi z nimi nie jest możliwe. Zasadne było więc wydanie decyzji o odmowie uzupełnienia aktu urodzenia dziecka w myśl art. 36 upasc.

Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, co następuje:

- po pierwsze w postępowaniu toczącym się w trybie art. 36 upasc nie jest możliwe domaganie się przeprowadzenia przez organ czynności, które mogą być przedmiotem innego postępowania administracyjnego (są to inne sprawy). Zatem nieuprawnione było żądanie sprostowania treści innego aktu stanu cywilnego (zarzut, że wpis nazwiska D. nastąpił z uwagi na błąd tłumacza), dokonania ustalenia prawidłowego brzmienia ważnego aktu stanu cywilnego (przedkładanie przez Skarżącą dowodów na prawidłowe brzmienie nazwiska rodowego matki) czy też dokonania ponownej transkrypcji tego aktu. Właściwe ku temu są inne postępowania administracyjne (toczone odpowiednio w trybie art. 28 czy art. 73 ust. 1 upasc), czego profesjonalny pełnomocnik Skarżącej niewątpliwie jest świadomy. Wskazać należy, że postępowanie o sprostowanie aktu małżeństwa rodziców Skarżącej jest wtoku - decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. została uchylona decyzja organu pierwszej instancji i sprawę przekazano temuż do ponownego rozpatrzenia;

- po drugie Skarżąca podniosła również, że Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. uzupełnił akty urodzenia sióstr Skarżącej o nazwisko rodowe matki E. Zauważyć należy, że każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym i organy administracji rozstrzygające indywidualną sprawę nie są związane innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi podjętymi w sprawach podobnych, albowiem w każdej nowej sprawie może nastąpić odmienna interpretacja stanu faktycznego. Fakt podjęcia określonych decyzji administracyjnych w sprawach podobnych przez ten sam organ, nie nakłada na organ administracji publicznej obowiązku rozstrzygania kolejnych spraw w identyczny sposób, bowiem każda sprawa jest sprawą indywidualną i rozstrzygana jest w sposób odrębny. Ponadto powoływanie się na inne decyzje administracyjne wydane w podobnych sprawach nie jest argumentem bezwzględnie narzucającym organowi podjęcie określonego rozstrzygnięcia, albowiem przecież rozstrzygnięcia te, pomimo występowania w obrocie prawnym, nie muszą być przecież prawidłowe. W konsekwencji czego organ mógł przedstawić odmienne stanowisko, niż prezentowane w dotychczas rozstrzyganych sprawach. W innym bowiem przypadku ewentualne rozstrzygnięcie określonej sprawy skutkowałoby koniecznością powielania takiego rozstrzygnięcia w innych podobnych sprawach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1799/07, LEX Nr 443813). Mając na względzie, że w myśl art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zatem gdy rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, to nawet gdy jest odmienne od tego wydanego w podobnej sprawie, nie oznacza, że naruszono konstytucyjną zasadę równości wobec prawa zapisaną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.);

- po trzecie zarzucony organowi brak konsekwencji przez uzupełnienie danych ojca Skarżącej w akcie urodzenia na podstawie aktu małżeństwa rodziców Skarżącej jest również nieuzasadniony. Zauważyć należy, że dane ojca Skarżącej w akcie stanu cywilnego były zgodne z tymi umieszczonymi we wniosku inicjującym postępowanie, zatem wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego żądanie strony było możliwe. Ponadto wyjaśnić należy, że w toku postępowania o uzupełnienie aktu stanu cywilnego organ administracji nie bada ważności innego aktu stanu cywilnego (tutaj aktu małżeństwa), czego w istocie domagała się strona formułując przedmiotowy zarzut;

- po czwarte odnośnie przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że sprostowanie aktu małżeństwa rodziców nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, uzasadniającym zawieszenie postępowania o uzupełnienie aktu urodzenia dziecka. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się wtoku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwym jest inny organ lub sąd, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięcie o sprostowaniu aktu małżeństwa rodziców nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż wydanie rozstrzygnięcia o uzupełnieniu aktu urodzenia Skarżącej nie jest uzależnione od wcześniejszego sprostowania aktu małżeństwa jej rodziców. Rozstrzygnięcie sprawy było możliwe w oparciu o aktualne brzmienia aktu małżeństwa rodziców Skarżącej, natomiast po jego ewentualnym sprostowaniu możliwe będzie złożenie nowego wniosku o uzupełnienie treści aktu urodzenia Skarżącej z uwzględnieniem sprostowanych danych. Ponadto zauważyć należy, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa jest możliwe, gdy wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, natomiast rozpoznanie obu spraw (o uzupełnienie i o sprostowanie aktu stanu cywilnego) pozostaje we właściwości tego samego organu (Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego).

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.