Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1135/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par 1 pkt 1, art. 67a par 2, art. 67a par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 26 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Anna Sękowska asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za brak sieci oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1135/20

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2020 r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r. oraz odsetek za zwłokę utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

W dniu 14 listopada 2018 r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) wpłynął wniosek K. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w sprawie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r. w kwocie 11 076 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie miał świadomości, że podpisane przez niego umowy dotyczące zapewnienia sieci zbierania pojazdów zawarte zostały na czas określony do dnia 31 grudnia 2016 r. Będąc przekonanym, że spełnia wymagany przepisami obowiązek, nie podjął czynności w celu przedłużenia lub zawarcia nowych umów dotyczących zapewnienia sieci zbierania pojazdów.

W ocenie wnioskodawcy zapłata przez niego całości opłaty za brak sieci za 2017 r. byłaby rażąco niesprawiedliwa, w porównaniu do osób, które nie poniosły do chwili obecnej żadnych kosztów zapewnienia sieci zbierania pojazdów. Wskazał, że w 2017 r. wprowadził do obrotu na terenie Polski 16 sztuk pojazdów. Skala jego działalności stanowi zatem promil (1,6%) maksymalnej określonej dla jego grupy (wprowadzający do 1000 sztuk pojazdów w roku kalendarzowym) ilości pojazdów. Proporcjonalnie liczona wysokość stałej opłaty za brak sieci wyniosłaby 192 zł. W ocenie wnioskodawcy istnieją zatem przesłanki do umorzenia opłaty za brak sieci za 2017 r. powyżej wpłaconej przez niego kwoty 1500 zł, gdyż egzekwowanie jej w pełnej wysokości byłoby niewspółmierną karą i byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości i słuszności. Przede wszystkim jednak podniósł, że przed rokiem 2018 był jedynym żywicielem rodziny. Dopiero w maju 2018 r. jego żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, a dochód przez nią osiągany jest nadal niski. Brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez żonę spowodowany był stanem zdrowia żony oraz opieką nad córką urodzoną w marcu 2017 r. Tym samym to na nim spoczywa ciężar utrzymania rodziny.

Decyzją z [...] lutego 2019 r. GIOŚ odmówił wnioskodawcy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r. w kwocie 11 076 zł oraz odsetek za zwłokę.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy GIOŚ decyzją z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do zmiany podjętego uprzednio rozstrzygnięcia.

K. M. pismem z 29 kwietnia 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2019 r. i uchylenie jej w całości i następnie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę decyzji z 1 lutego 2019 r. i umorzenie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w kwocie 11 076 zł. Uzasadniając powyższy wniosek Strona wskazała, że zgodnie z art. 24 § 1 k.p.a. wyłączeniu podlega pracownik urzędu biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a obie otrzymane przez niego decyzje podpisała dyrektor Departamentu Kontroli Gospodarowania Odpadami.

GIOŚ uwzględniając wniosek Strony postanowieniem z 10 maja 2019 r. wznowił postępowanie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska po przeprowadzeniu jeszcze raz postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017 w kwocie 11 076 zł stwierdził, że decyzja z [...] kwietnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2019 r. odmawiającą umorzenia przedmiotowej opłaty została wydana co prawda z naruszeniem prawa, ale nie miało to wpływu na podjęte rozstrzygnięcie sprawy, ze względu na to, że nie zostało wykazane, że zaszły przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości wnioskodawcy.

K. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona podtrzymała stanowisko, że zapłata całości opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017 byłaby rażąco niesprawiedliwa, w porównaniu do osób, które nie poniosły do chwili obecnej żadnych kosztów zapewnienia sieci, czy też nie poniosły kosztów za rok 2016.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść art. 17 ust. 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ wyjaśnił, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a przedmiotem ulgi w spłacie zobowiązań może być całość lub część zaległości podatkowej, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna. Zobowiązanie ma postać reguły zachowania deklarowanego (deklaracja) albo reguły powinnego zachowania (decyzja, obowiązek wpłaty bez składania deklaracji). Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie zatem jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Kwota zaległości podatkowej powinna być określona, jeżeli zachodzi taka potrzeba, w odrębnym postępowaniu wymiarowym, gdyż jej wysokość może rzutować na ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2001 r., III SA 2962/99). Wysokości zobowiązania podatkowego nie można natomiast kwestionować i weryfikować w toku postępowania o umorzenie zaległości. Organ podkreślił, że przesłanki umorzenia zaległości podatkowej "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" należą do kategorii pojęć nieostrych, niedookreślonych, a więc takich, które wymagają każdorazowej oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika lub organu. Pomimo trudności w sformułowaniu generalnej, uniwersalnej definicji tych pojęć, pojęcie ważny interes podatnika rozumiane jest jako sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, interes publiczny zaś jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży, by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania.

Umorzenie jest instytucją nadzwyczajną. Nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku. Umorzenia dokonuje się poprzez pryzmat wypadków dotykających konkretnego, indywidualnego podatnika.

Oceniając na podstawie złożonego ponownie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania przesłankę ważnego interesu strony organ uznał, że sytuacja finansowa strony nie jest trudna. K. M. prowadzi stabilną działalność gospodarczą przynoszącą stałe miesięczne dochody w wysokości średnio [...] zł miesięcznie. Co więcej, uzasadnione jest stwierdzenie, że sytuacja finansowa rodziny strony poprawiła się od czasu złożenia wraz z pismem z 19 lutego 2019 r. pierwszego oświadczenia o stanie majątkowym. Żona wnioskodawcy podjęła pracę zarobkową, która przynosi dochód ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymana złożonego [...] grudnia 2019 r. wynika, że został przez niego zaciągnięty kredyt w wysokości [...] zł spłacany w ratach po 939 zł miesięcznie. W uprzednio złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym z [...] lutego 2019 r. wnioskodawca wśród wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie nie wymienił raty kredytu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie organ stwierdził, że podpisanie umowy kredytowej nastąpiło już po złożeniu przez stronę wniosku o umorzenie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów. W ocenie GIOŚ zaciągnięcie przez stronę kredytu oznacza, że w jej ocenie sytuacja finansowa pozwala na terminową spłatę należnych rat. Wnioskodawca zadłużył się na kwotę [...] zł. nie bacząc na obciążającą go już wcześniej zaległość podatkową z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017. Postępowanie takie budzi wątpliwości co do intencji strony w zakresie chęci do regulowania swoich należności publicznoprawnych, tym bardziej, że środki pochodzące z kredytu nie zostały przeznaczone na spłatę zobowiązania. Ponadto wskazane w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wydatki nie przekraczają deklarowanych dochodów rodziny, włączając to spłatę kredytu. Rozpatrując zaistnienie ważnego interesu strony w przedmiotowej sprawie należy też wziąć pod uwagę posiadany przez nią majątek trwały, do którego należy dom mieszkalny o powierzchni 167 m2 położony na działce budowlanej o powierzchni 0,4627 ha, warsztat samochodowy oraz samochód ciężarowy marki [...]. W ocenie GIOŚ wartość posiadanego przez wnioskodawcę majątku przekracza wysokość wnioskowanej kwoty o umorzenie. Na podstawie powyższego nie można więc uznać, że nie jest on w stanie zapłacić zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Nie jest zasadne udzielanie wnioskowanej ulgi w sytuacji, gdy podatnik ma możliwość zapłaty zobowiązania. Nie można więc uznać, że w tym zakresie zaszła przesłanka ważnego interesu podatnika. Działalność gospodarcza strony przynosi stałe dochody i nie zostało wykazane, że najbliższej przyszłości istnieje zagrożenie ich utraty. Wnioskodawca nie wykazał również, że istnieje możliwość utraty zarobkowania z przyczyn zdrowotnych lub jakichkolwiek innych powodów. Wymienione miesięczne obciążenia finansowe rodziny mieszczą się w kategorii przeciętnych wydatków na bieżące utrzymanie mieszkania oraz członków rodziny. Nie zaistniały nieprzewidziane oraz niezależne od strony okoliczności powodujące utratę majątku lub wymagające ponoszenia obecnie znacznych nakładów finansowych. Osobiste przeświadczenie o złej sytuacji finansowej i tym samym o zasadności umorzenia wnioskowanej kwoty nie musi przełożyć się na obiektywną ocenę tych aspektów przez Organ. Podniesione argumenty o niskiej opłacalności prowadzonej działalności gospodarczej nie są wystarczającą przesłanką od umorzenia zaległości z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017. Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciąża przede wszystkim przedsiębiorcę i to on ponosi odpowiedzialność za błędy i uchybienia w zakresie jej prowadzenia. Działalność gospodarcza jest działalnością profesjonalną, a przedsiębiorca działając we własnym interesie i na własny rachunek ponosi zarówno ujemne konsekwencje rynkowych niepowodzeń w postaci strat, jak i korzystne skutki zarobkowej aktywności w postaci zysku. Zdarzenia takie jak m.in. niskie zyski i niewielka opłacalność czy też ponoszenie znacznych kosztów nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia udzielenie zwolnienia, gdyż są to normalne okoliczności związane z prowadzeniem jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Podjęcie przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia komisu samochodowego było jego indywidualną decyzją i powinno być poprzedzone oceną dochodowości takiej działalności przy uwzględnieniu niezbędnych kosztów.

Biorąc pod uwagę interes publiczny w rozpatrywanej sprawie GIOŚ przede wszystkim wskazał, że zaległość podatkowa powstała w wyniku niedopełnienia obowiązków wynikających ściśle z charakteru prowadzonej działalności. Od przedsiębiorcy jako profesjonalisty oczekuje się większej znajomości przepisów oraz dbałości o wypełnianie wszystkich ciążących na nim obowiązków. Przedsiębiorca zaczynający działalność gospodarczą polegającą na wprowadzaniu pojazdów na rynek polski powinien się liczyć z tym, że takie działanie łączy się z ponoszeniem kosztów wynikających z przepisów prawa, do których należy zapewnienie sieci zbierania pojazdów. W interesie publicznym jest aby podatnicy przestrzegali przepisów prawa oraz by przestrzegana była zasada równości i sprawiedliwości społecznej. Organ musi mieć na uwadze również i to, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik nie był z niego pochopnie zwalniany, w szczególności gdy ma możliwości zapłaty zobowiązania. Sprawiedliwość społeczna wymaga by nie stosować umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji ewidentnego zaniedbania ze strony przedsiębiorcy. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, wnioskodawca miał świadomość konieczności zawarcia umów na zapewnienie sieci zbierania pojazdów. Wskazuje na to, że zawarte zostały przez niego umowy zapewniające sieć zbierania pojazdów do końca roku 2016. Umowy te nie zostały następnie przedłużone na kolejne lata. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoba podpisująca umowę powinna zapoznać się zarówno z wynikającymi z niej zobowiązaniami jak również z czasem jej obowiązywania. Brak właściwego nadzoru nad dokumentacją prowadzonej działalności i wynikająca z tego konieczność uiszczenia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów nie jest podstawą do umorzenia przedmiotowej opłaty i tym samym zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za powstanie zaległości. Umorzenie zaległości powstałej w wyniku nieświadomości naruszenia przepisów postawiłoby wnioskodawcę w uprzywilejowanej sytuacji w porównaniu do innych przedsiębiorców. Przepisy dotyczące obowiązku zapewnienia sieci zbierania pojazdów są jednakowe dla wszystkich przedsiębiorców będących wprowadzającymi pojazdy do 1 000 sztuk rocznie. Umorzenie przedmiotowej opłaty stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec prawa, w szczególności gdy pozostali przedsiębiorcy ponieśli pełne koszty prowadzenia działalności, w tym opłacili należną opłatę za brak sieci zbierania pojazdów. Zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego jest instytucją wyjątkową stosowaną w nadzwyczajnych okolicznościach. Udzielenie wnioskodawcy ulgi spowodowałoby konieczność umorzenia przedmiotowej opłaty każdemu przedsiębiorcy powołującemu się na nieświadomość naruszenia przepisów nakazujących zapewnienie sieci zbierania pojazdów. W ten sposób wyjątek stałby się regułą, a egzekwowanie przez GIOŚ opłaty za brak sieci zbierania pojazdów byłoby wręcz niemożliwe.

GIOS nie zgadził się również z zarzutem że egzekwowanie opłaty w pełnej wysokości byłoby niesprawiedliwe w porównaniu do przedsiębiorców, którzy nie zapewnili sieci zbierania pojazdów w roku 2016, w którym to nie były naliczane opłaty za brak sieci zbierania pojazdów. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie rozpatrywana jest kwestia umorzenia opłaty za rok 2017. Wobec tego zasady rozliczania zapewnienia sieci w roku 2016 nie mają wpływu na zasadność umorzenia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017, ponieważ każdy rok rozliczany jest osobno. Poczucie strony o nierównym traktowaniu przez przepisy prawa nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie ponieważ zasady zapewnienia sieci zbierania pojazdów są jednakowe dla wszystkich wprowadzających pojazdy do 1 000 sztuk rocznie. Nie można uznać, że konieczność wniesienia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów przez wnioskodawcę jest niesprawiedliwa w stosunku do innych wprowadzających pojazdów. Przede wszystkim to z woli ustawodawcy nastąpił podział na dwie grupy wprowadzających pojazdy do 1 000 sztuk rocznie i powyżej tej liczby. Ponadto stała część opłaty za brak sieci zbierania pojazdów w wysokości 12 000 zł. jest jednakowa dla wszystkich wprowadzających pojazdy. Skala działalności wnioskodawcy ma jedynie częściowy wpływ na obliczenie przedmiotowej opłaty, ponieważ w zakresie opłaty stałej ustawa nie przewiduje proporcjonalności w zależności od ilości wprowadzonych pojazdów. Wszyscy wprowadzający pojazdy na terytorium kraju, którzy nie zapewnili sieci zbierania pojazdów w 2017 roku mają prawny obowiązek obliczyć opłatę za brak sieci zbierania pojazdów według wzoru określonego w ustawie i wnieść ją na właściwy rachunek bankowy. Zdaniem Organu właśnie zwolnienie wnioskodawcy z tego obowiązku, gdy niedopełnienie zapewnienia sieci zbierania pojazdów nastąpiło z jego winy byłoby niesprawiedliwe wobec pozostałych przedsiębiorców.

Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy, że nie może skorzystać z uprawnienia do zaliczenia opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2017 do kosztów uzyskania przychodu organ wskazał, że ta kwestia nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wybór sposobu opodatkowania był indywidualną decyzją przedsiębiorcy, który ponosi pozytywne jak i negatywne skutki takiego wyboru. Organ zauważył, że uproszczona forma opodatkowania nie przewiduje możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu, jednakże strona pomija zalety takiego rozwiązania jak uproszczona księgowość czy niższe stawki podatku dochodowego.

Wobec powyższego GIOŚ uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia wnioskowanej kwoty opłaty za brak sieci za 2017 r. oraz odsetek za zwłokę. Udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

Kwotę zaległości z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r. wynoszącą 11 146 zł oraz odsetki liczone od dnia 04.04.2018 r. strona powinna więc wpłacić na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

K. M. wniósł skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 14 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że jestem zobowiązany do poniesienia opłaty za rok 2017 w pełnej wysokości oraz

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. brak rozważenia i wskazania podstaw do egzekwowania należności za brak sieci recyklingu pojazdów za rok 2017 przy jednoczesnym zaniechaniu poboru opłat za rok 2016,

- art. 77 § 1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, poprzez pominięcie okoliczności, dla których zaciągnąłem pożyczkę,

- art. 80 kpa poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność trudnej sytuacji finansowej mojej rodziny, a wykazanie jedynie stanu majątku trwałego, który stanowi podstawę egzystencji mojej rodziny tj. dom, w którym zamieszkuję oraz warsztat i samochody będące miejscem i narzędziem pracy,

- art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ nie odniósł się do zarzutu nierównego traktowania przedsiębiorców oraz wąskiego rozumienia pojęcia "interes publiczny",

- art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

- art. 138 § 1 pkt 2 KPA poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia zaskarżonej decyzji I instancji w całości,

- art. 67a §1 pkt 1 oraz § 2 w zw. z art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa, poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia należności wraz z odsetkami.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnej ze stanowiskiem wyrażonym we wniosku o umorzenie należności oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. umorzenie mojej zaległości z tytułu opłaty za brak sieci w kwocie 11.076 zł oraz odsetek za zwłokę.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przed rokiem 2018 skarżący był jedynym żywicielem rodziny. Dopiero w maju 2018 r. żona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, a dochód osiągany przez nią jest nadal niski - ok. [...] zł/m-c. Brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej był spowodowany stanem zdrowia żony oraz opieką nad urodzoną w marcu 2017 r. córką. Skarżący podtrzymał wszystkie swoje dotychczasowe twierdzenia w kwestii sytuacji materialnej i rodzinnej. Odnosząc się do faktu zaciągnięcia kredytu w wysokości [...] zł wskazał, że pieniądze te były przeznaczone na rozwój firmy.

Skarżący przypomniał, że nie miał świadomości, że umowy zawarte zostały na czas określony do dnia 31 grudnia 2016 roku. Wobec tego nie podjął czynności w celu ich przedłużenia lub zawarcia nowych, będąc przekonanym, że spełnia wymagany przepisami obowiązek. Niezwłocznie po otrzymaniu pisma wzywającego do przekazania rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci, w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o recyklingu, po analizie treści umów zawartych w roku 2016 i powzięciu wiadomości, że zakończyły się z końcem 2016 roku, podpisał wymagane umowy.

Nadmienił, że poniósł koszt zapewnienia sieci demontażu za rok 2016, za który - zgodnie z informacjami publikowanymi na stronie internetowej GIOS - nie są egzekwowane opłaty.

Analiza stanu faktycznego prowadzić musi do wniosku, że od 2016 roku istnieje obowiązek zapłaty opłaty za brak sieci demontażu, z tym, że działanie organów Państwa różnicuje dolegliwości związane z niezapewnieniem sieci w zależności od tego, czy podmiot obowiązany, nie dopełnił obowiązku za rok 2016, czy też rok 2017. Taka interpretacja przepisów jest wysoce dla mnie krzywdząca, gdyż skoro obowiązek zapewnienia sieci ciążył od roku 2016 to dlaczego podmioty, które nie poniosły kosztów sieci w tym roku nie są obciążane kosztami tego zaniedbania skoro obowiązek ten wynikał z tych samych ogólnie obowiązujących przepisów, natomiast brak poniesienia tych kosztów w roku 2017 - pomimo ich poniesienia w roku 2016 - jest karany. Przedstawiona przez organ w uzasadnieniu decyzji definicja "interesu publicznego" rozumiana jest bardzo wąsko, bardziej kierując się ku "interesowi państwa". Zgodnie z wyrokiem NSA "twierdzenie organu, że ta przesłanka (tj. interes publiczny) polega na terminowym płaceniu podatków jest nieusprawiedliwionym zawężeniem tego pojęcia, sprzecznym z jego istotą, wynikającą chociażby z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten dopuszcza istnienie sytuacji, w których interes publiczny jest realizowany, mimo odstąpienia od dochodzenia należności publicznoprawnych (wyrok NSA z dnia 3.07.2007r., sygn. akt I FSK 594/06, niepublikowany).

Niezrozumiałe jest dla skarżącego zastosowanie nieformalnej "ulgi" w stosunku do określonego kręgu osób wyłącznie ze względu na nieudolność organów wydających akty wykonawcze, a odmowa zastosowania przewidzianej przepisami ustawowymi ulgi w sytuacji przez niego opisanej.

Takie działania wprowadzają nierówność wśród podmiotów gospodarczych i powodują utratę zaufania obywatela do organów Państwa. W interesie publicznym jest natomiast respektowanie wartości wspólnych, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Skarżący wskazał na ogromne zróżnicowanie podmiotowe w obrębie drugiej grupy, do której się zalicza. Od sieci salonów/fabryk samochodowych zajmujących się produkcją i spedycją pojazdów na dużą skalę tj. średnio minimum 3 dziennie, po przedsiębiorców takich jak on, wprowadzających do obrotu 1 samochód średniomiesięcznie. Skala jego działalności stanowi promil (1,6%) maksymalnej określonej dla grupy (do 1000) ilości pojazdów. Proporcjonalnie liczona wysokość stałej opłaty za brak sieci wynosiłaby 192 zł.

Skarżący jest przekonany, że istnieją przesłanki do umorzenia opłaty za brak sieci powyżej wpłaconej przeze niego kwoty 1500 zł, gdyż egzekwowanie jej w pełnej wysokości byłoby niewspółmierną karą i byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości i słuszności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. nie narusza przepisów prawa.

Należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania. Postępowanie to składa się z dwóch etapów.

Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, które powinno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a.

Stosownie do treści art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Według art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Organ I instancji postanowieniem z [...] maja 2019 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r., którą odmówiono umorzenia zaległości skarżącego z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za 2017 r.

Podstawą wznowienia postępowania była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ zarówno w wydaniu decyzji organu z [...] kwietnia 2019 r., jak też poprzedzającej ją decyzji organu i instancji brał udział ten sam pracownik.

Materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu opłaty stanowił art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2018 r., poz. 578, z późn. zm). Te same przepisy stanowiły również podstawę materialnoprawną we wznowionym postępowaniu.

Po wznowieniu postępowania organ I instancji decyzją z [...] września 2019 r. na podstawie art. 151 § 2 k.p.a w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. stwierdził, że decyzja kontrolowana została wydana z naruszeniem prawa, jednak w wyniku wznowienia postępowania nie można jej uchylić, ponieważ zapadłaby w sprawie taka sama decyzja co do istoty. Organ nie miał wątpliwości, że zaistniała w sprawie przesłanka wznowieniowa powołana we wniosku inicjującym postępowanie wznowieniowe. Dokonał ponownej merytorycznej oceny w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości skarżącego z tytułu opłaty za brak sieci za 2017 r., a przy analizie przesłanek z art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także stanowisko skarżącego i jego aktualną sytuację rodzinną, majątkową i finansową.

Treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wskazuje, że dokonał on tożsamej oceny prawnej co do przyczyny wznowienia i uznał, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o odmowie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za brak sieci dotknięte było wadą. Organ realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania dokonał ponownej merytorycznej oceny sprawy, a w tym celu uzupełnił materiał dowodowy o pochodzące od skarżącego informacje o jego aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej, a także dokonał jego wszechstronnej analizy z uwzględnieniem stanowiska skarżącego. Organ odniósł się do wszystkich twierdzeń i zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest wyczerpująca, logiczna i przekonująca.

Niezasadne są więc stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.

Niesłusznie zarzuca skarżący, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnej wykładni art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji poprzez uznanie, że skarżący zobowiązany jest do poniesienia opłaty za brak sieci za 2017 r. w pełnej wysokości. Skarżący nie zauważył, że w przedmiotowym postępowaniu organ oceniał zasadność udzielenia ulgi w zakresie zapłaty opłaty za brak sieci za 2017 r. co do kwoty wynoszącej 11076 zł, stanowiącej różnicę między zapłaconą częścią należnej opłaty, a dokonaną przez skarżącego wpłatą w wysokości 1500 zł. Należy więc przypomnieć, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i art. 15 ww. ustawy to skarżący jako podmiot będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu miał obowiązek samodzielnie bez wezwania obliczyć i uiścić opłatę za brak sieci w danym roku i wykazać tę należność w rocznym sprawozdaniu. Skoro wysokość należnej opłaty wynika ze złożonego przez skarżącego sprawozdania, została obliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a skarżący wystąpił o zastosowanie wobec niego ulgi w zapłacie tej należności, oznacza to, że należna opłata nie budzi wątpliwości, a skarżący w rzeczywistości uważa, że zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi i tym samym pomniejszenia spoczywającego na nim ciężaru uiszczenia należności. Organ nie naruszył więc art. 14 ww. ustawy.

W ocenie sądu organ prawidłowo zastosował art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa przyjmując, że brak jest przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika czy też ważnego interesu publicznego do zastosowania ulgi w poniesieniu pełnego ciężaru zobowiązania.

Stosownie do treści art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Skarżący pozostaje w przekonaniu, że jego sytuacja uzasadnia twierdzenie o spełnieniu obu tych przesłanek. Uważa, że sytuacja rodzinna i finansowa wskazuje na istnienie ważnego interesu prywatnego w umorzeniu zobowiązania, zaś konieczność zastosowania zasady równości wobec prawa uzasadnia przyjęcie ważnego interesu publicznego w umorzeniu jego zaległości.

W ocenie sądu skarżący nie ma racji zarzucając, że organ niedostatecznie rozważył materiał dowodowy i niezasadnie ocenił, że skarżący nie spełnia tych przesłanek.

Organ prawidłowo ocenił, że aby możliwe było zastosowanie ulgi w zapłacie należności o charakterze publicznoprawnym konieczne jest zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić rezygnację z pełnej wysokości należności stanowiącej środki publiczne.

W odniesieniu do skarżącego nie zaistniała żadna nadzwyczajna sytuacja. Sąd podziela stanowisko organu, że stan faktyczny sprawy nie pozwala na ocenę, że umorzenie w części zaległej opłaty byłoby usprawiedliwione ważnym interesem publicznym. Organ prawidłowo uznał, że to udzielenie skarżącemu ulgi godziłoby w zasadę powszechności opodatkowania i równości wobec prawa. Należy przypomnieć, że skarżący jest przedsiębiorcą, a więc podmiotem profesjonalnie zajmującym się wprowadzaniem pojazdów do obrotu. Skoro tak, znane mu powinny być regulacje prawne dotyczące tej działalności. Konieczność uiszczenia opłaty za brak sieci w 2017 r. powstała nie w wyniku nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności w życiu skarżącego, ale jego braku staranności w wykonywaniu działalności, braku nadzoru nad prowadzoną dokumentacją dotyczącą realizacji ustawowego obowiązku umożliwiającego prowadzenie tego rodzaju działalności gospodarczej. W takiej sytuacji umorzenie zaległej opłaty wiązałoby się z akceptacją nieprawidłowego sposobu prowadzenia tego rodzaju działalności związanej przecież z istotnym obowiązkiem sprawozdawczości. Co więcej naruszenie obowiązku w zakresie zapewnienia sieci dotyczyło całego 2017 r., a nie poszczególnych dni.

W takiej sytuacji umorzenie zaległości wobec skarżącego stałoby w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa i równego traktowania przedsiębiorców, których dotyczył obowiązek zapewnienia sieci zbierania pojazdów w 2017 r. Obowiązek ten dotyczył wszystkich przedsiębiorców wprowadzających pojazdy do obrotu w 2017 r. i wszyscy oni podlegali obowiązkowi obliczenia i uiszczenia należnej opłaty w przypadku niezapewnienia sieci, chyba że okres niezapewnienia sieci wynosił mniej niż 21 dni w danym roku kalendarzowym. Usprawiedliwienie braku staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej prowadziłoby do nierównego traktowania przedsiębiorców w wykonywaniu obowiązków ustawowych dotyczących tego samego okresu rozliczeniowego i wprowadzenia w sytuacji niezwiązanej z żadnym nadzwyczajnym zdarzeniem faktycznie innej stawki opłaty, aniżeli wynikająca z przepisów ustawy i rozporządzenia wykonawczego.

Taka sytuacja nie zachodzi względem skarżącego, choć wskazuje on, że podmioty, które nie zapewniły sieci w 2016 r. nie ponoszą konsekwencji finansowych, ponieważ nie jest egzekwowana od nich opłata za ten rok. Sytuację skarżącego należy odnosić do 2017 r., a więc tego samego stanu faktycznego (w tym przypadku obowiązku zapewnienia sieci w 2017 r. przez wprowadzających pojazdy), bo tylko w odniesieniu do takich samych okoliczności faktycznych można analizować zarzut nierównego traktowania wobec prawa. Skarżący ma obowiązek uiścić opłatę za 2017 r., której sposób ustalenia nie budzi wątpliwości i co do której nie ma przeszkód w jej wyegzekwowaniu. Jeżeli organ nie miał możliwości egzekwowania od podmiotów, które nie wykonały swojego ustawowego obowiązku w 2016 r. opłaty za brak sieci, gdyż ustawodawca zaniechał określenia na czas stawek opłat, to nie oznacza to, że skarżący w 2017 r. znalazł się w identycznej sytuacji prawnej. Co więcej należy przyjąć, że gdyby skarżący nie wykonał wówczas tego obowiązku, to podobnie jak inne podmioty nie poniósłby konsekwencji finansowych. Takie zaś rozumienie zasady równości wobec prawa jakie prezentuje skarżący oznaczałoby, że już nigdy w przyszłości żaden podmiot wprowadzający pojazdy nie musiałby realizować ustawowego obowiązku uiszczania opłaty za brak sieci lub nawet realizacji obowiązku zapewnienia sieci.

Organ ma także rację oceniając, że umorzenia należności z tytułu opłaty nie uzasadnia ważny interes skarżącego. Organ wnikliwie przeanalizował sytuację rodzinną, majątkową i finansową skarżącego. Skarżący nie jest jedynym żywicielem rodziny (jego żona osiąga miesięcznie dochód [...] zł), posiada stałe źródło dochodu z którego uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, a także majątek w postaci nieruchomości (działki zagospodarowanej domem mieszkalnym i warsztatem) oraz samochód ciężarowy. Wskazywane niskie zdaniem skarżącego dochody z całą pewnością nie dowodzą braku możliwości zapłaty należnego zobowiązania. Skarżący posiada odpowiednią bazę majątkową, by uzyskiwać większe dochody lub ma możliwość sprzedaży elementów majątku. Organ słusznie zauważył, że skarżący nie znalazł się w sytuacji, która spowodowałaby utratę przez niego możliwości zarobkowych, a niska dochodowość prowadzonej działalności gospodarczej jest chociaż częściowo kwestią jego wyboru co do kierunku i zakresu jej prowadzenia. Co więcej sam skarżący musi oceniać swoją sytuację finansową jako pozytywnie prognozującą na przyszłość, skoro ze złożonego przez niego oświadczenia z [...] grudnia 2019 r. wynika, że zaciągnął kredyt w wysokości [...] zł spłacany w ratach po [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie majątkowym składanym przed organem I instancji skarżący nie wykazywał jeszcze takiego stałego miesięcznego wydatku.

Oznacza to, że wbrew twierdzeniu skarżącego jego sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu należnej opłaty za brak sieci za 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi.