Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1307/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Koncesje
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 323 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2281/11 w sprawie ze skargi A. w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. w B. na rzecz Ministra Środowiska kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. syg. akt VI SA/Wa 2281/11Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, z następującym uzasadnieniem:

Marszałek Województwa P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia firmie K. [...] koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B.-I" w miejscowości B., gm. Ż., pow. P., wstrzymując postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., na żądanie A. jej wykonanie.

Po złożeniu przez uprawnionego z koncesji zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości, stwierdzając że nie zostało ono doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi lecz bezpośrednio stronie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednocześnie Minister Środowiska uznał, że A. nie posiadało w tym postępowaniu statusu strony.

Po wniesieniu przez A. na wymienione postanowienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Sąd ten w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1688/10 (wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r.), oddalając skargę stwierdził, że organ administracji nie podał na jakiej podstawie uznał, że A. posiadał interes prawny w sprawie wstrzymania wykonania decyzji koncesyjnej. Sąd przyznał rację Ministrowi Środowiska, że właściciel nieruchomości położonej poza obszarem górniczym nie jest stroną postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu koncesji.

Marszałek Województwa P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmówił uchylenia decyzji koncesyjnej, jednocześnie stwierdzając, że A. nie posiada interesu prawnego w sprawie wznowionego z urzędu przez Marszałka Województwa P. postępowania, a więc nie jest również stroną tego postępowania.

Od tej decyzji A. w B. wniosło odwołanie.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Minister Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez A. w B. (dalej: A.) od decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] września 2005 r. udzielającej firmie K. [...] koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "B.-I" w miejscowości B., gm. Ż. pow. p.

Minister Środowiska, umarzając ww. decyzją z dnia [...] września 2011 r. postępowanie odwoławcze ustalił, że A. nie jest właścicielem nieruchomości położonej w obszarze górniczym wyznaczonym wymienioną koncesją, nie było także stroną postępowania koncesyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] września 2005 r. Podobnie, zdaniem organu administracji, A. w sprawie VI SA/Wa 1409/08 (wyrok z dnia 18 września 2008 r.) toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. nie wykazało, by na skutek wydania koncesji przez wojewodę doszło do ograniczenia jego praw własności do nieruchomości, co w ocenie organu stwierdzało także brak aktualności interesu prawnego A.. Ponieważ A. posiada nieruchomość znajdującą się nie tylko poza obszarem górniczym objętym przedmiotową koncesją lecz również poza terenem górniczym, z w ocenie Ministra Środowiska także organ I instancji, odmawiając uchylenia decyzji koncesyjnej, równocześnie prawidłowo uznał, iż A. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Minister Środowiska ustosunkowując się do powoływanej przez A. Dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 2985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40) zaimplementowanej w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) stwierdził, że oba akty prawne dotyczą m.in. udziału zainteresowanych w postępowaniu w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzającym postępowanie koncesyjne. Zatem powoływanie się na przepisy tych regulacji należało uznać za spóźnione w sytuacji już funkcjonującej koncesji. Natomiast powoływane przez A. przepisy ustawy o ochronie przyrody (art. 65 ust. 1 i ust. 2) nie przesądzają o jego interesie prawnym, jako zbyt ogólnikowe. W tym kontekście organ uznał za zbędne przeprowadzanie oględzin nieruchomości objętej koncesją i nieruchomości A. oraz przeprowadzanie rozprawy.

Od wymienionej decyzji A. w B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z wnioskiem o jej uchylenie. Decyzji zarzucono naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140, 144 i art. 222 § 2 k.c., art. 138 § 1 pkt 3 i art. 107 § 3 k.p.a. przez uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego, nierozpatrzenie istoty sprawy i nieodniesienie się do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W zakresie wykazania interesu prawnego wskazano także na naruszenie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) – wymienionej w decyzji i na naruszenie przepisów Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. oraz na naruszenie przepisów Dyrektywy 85/337/EWG również wymienionej w decyzji. Interes prawny uzasadniano również przez wskazanie na art. 65 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody oraz na przepisy Konstytucji RP (art. 5 w zw. z art. 74 ust. 1, 2 i 3) i przepisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka I Podstawowych Wolności (art. 6) łącznie z art. 1 Protokółu nr 1 do tej Konwencji.

Zdaniem skarżącego przyjęcie, że nie posiada interesu prawnego stanowi naruszenie prawa skarżącego do sądu co jest sprzeczne z wymienionymi przepisami Konstytucji RP i normami prawa międzynarodowego. Na organy władzy publicznej nałożono bowiem obowiązek ochrony środowiska co powoduje, że ogród botaniczny (skarżący w sprawie) ma interes prawny (art. 28 k.p.a.) w skutecznym domaganiu się ochrony swojego obszaru przed wyginięciem znajdujących się pod ścisłą ochroną gatunków roślin.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Środowiska w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, jako niezasadną.

Sąd po przytoczeniu definicji obszaru górniczego i terenu górniczego sformułowanych w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.), stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie okolicznością o zasadniczym znaczeniu jest fakt, że posiadana przez skarżącego A. nieruchomość nie znajduje się ani w obszarze górniczym objętym koncesją z dnia [...] września 2005 r., ani na terenie górniczym, który obejmuje przedmiotowa koncesja.

Sąd ten uznał, że właścicielowi nieruchomości, która znajduje się poza obszarem i terenem górniczym nie przysługuje status strony i legitymacja do żądania uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] września 2005 r. udzielającej K. [...] koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego. Powołując się na wyrok NSA z dnia 26 listopada 2008 r. wydany w sprawie II GSK 504/08, WSA stwierdził, że skoro prawo to nie przysługuje właścicielowi nieruchomości znajdującej się na terenie górniczym to tym bardzie nie przysługuje właścicielowi nieruchomości znajdującej się poza obszarem i terenem górniczym na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. wydanym w sprawie II GSK 577/10.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie już Marszałek Województwa P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. stwierdził, że skarżące A. nie mogło być stroną postępowania, gdyż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a skarżący interesem prawnym nie mógł się wykazać. Uprawnienia właścicielskie do posiadanej nieruchomości o jakich mowa w art. 140 k.c., na które wskazywano w skardze, są bowiem w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Sąd uznał, że decyzja Marszałka Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nie wpływają na prawa skarżącego. Decyzje te w niczym nie ograniczają praw A. do posiadanej nieruchomości. Wskazane w skardze przepisy prawa polskiego i wspólnotowego również nie mogą stanowić podstawy prawnej interesu prawnego A. w sprawie żądania uchylenia koncesji. Ponadto WSA uznał, że w wyniku wydania przez Wojewodę P. decyzji z dnia [...] września 2005 r. (koncesja) oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydanej przez Marszałka Województwa P., nie nastąpiło rozstrzygnięcie o prawach lub/i obowiązkach A.. Decyzje te również nie wpływają na prawa lub obowiązki skarżącego w zakresie posiadanej przez niego nieruchomości. WSA uznał, że przesądzenie tej istotnej dla wyniku sprawy kwestii czyni zbędnym potrzebę rozpatrywania pozostałych zarzutów podnoszonych w skardze.

A. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło:

I. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 ustawy z 30.8.20.02 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej ppsa) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 134 § 1 ppsa w zw. art. 151 ppsa, polegające na uznaniu zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia 30 września 2011 r. jako odpowiadającej przepisom prawa, mimo że przedmiotowa decyzja naruszała art. 28 kpa, art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art.107§3 kpa, art. 222 § 2 w z art. 140 i 144 kodeksu cywilnego oraz art. 323 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, art.5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) oraz art. 1, 3, 7. i 8 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25. czerwca 1998 r. oraz art. 6 ust. 4 w zw. z art. 10a Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz. Urz. UE L 1985.175.40),art. 65 ust.1 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U.2009.151.1220 ) w zw. z art. art. 65 ust.2 pkt 1-5 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U,2009.151.1220 ), art. 5 w i art. 74 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

2. art. 141 § 4 ppsa i art. 134 § 1 ppsa przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistością, pominięcie w uzasadnieniu orzeczenia odniesienia się do argumentów podniesionych przez skarżącego w pismach procesowych, w tym załączniku do protokołu rozprawy oraz tylko pozorne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze;

3. art. 145§ 1 pkt 1 lit.c ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 222 § 2 w z art. 140 i 144 kodeksu cywilnego oraz art. 323 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 65 ust.l ustawy o ochronie przyrody (Dz.U.2009.151.1220 ) w zw. z art. art. 65.ust.2 pkt 1-5 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U.2009.151.1220 ) w zw. z art. 32 ppsa w zw. z art.50 § 1 ppsa przez błędne wskazanie w treści uzasadnienia wyroku, że doszło w toku postępowania administracyjnego do uchybienia polegającego na uznaniu skarżącego za stronę postępowania administracyjnego;

II. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z 30.8.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( zwanej dalej ppsa) naruszenie prawa materialnego:

1. art. 28 kpa w zw. z art. 222 § 2 w z art. 140 i 144 kodeksu cywilnego oraz art. 323 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma interesu prawnego;

2. art.5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) oraz art. 1, 3, 7 i 8 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma interesu prawnego;

3. art. 6 ust. 4 w zw. z art. 10a Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz. Urz. UE L 1985.175.40) przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma interesu prawnego;

4. art. 5 i art. 74 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma interesu prawnego;

5. art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma interesu prawnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w skardze do WSA oraz w załączniku do protokołu rozprawy wskazał na szereg przepisów, z których wywodzi swój interes prawny, do czego Sąd I instancji odniósł się wybiórczo i lakonicznie. Zarzucił dodatkowo, że Sąd naruszył również art.141§4 ppsa przez sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego z treścią sentencji, Sąd uznał bowiem, że A. jest stroną legitymowaną do wniesienia skargi w myśl art.50 ppsa, a pojęcie to jest tożsame z zakresem znaczeniowym strony w rozumieniu art.28 k.p.a., w związku z czym twierdzenia wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż stroną postępowania jest wyłącznie właściciel nieruchomości na obszarze górniczym, są sprzeczne z treścią rozstrzygnięcia zawartego w sentencji wyroku.

Podkreślił, że A. jest ogrodem botanicznym, w sąsiedztwie którego jest planowana inwestycja w postaci wydobycia kruszywa, a każda ingerencja w obszar A. stanowić będzie unicestwienie tego unikatowego pod względem przyrodniczym obszaru w Europie. Podniósł również, że Minister Środowiska pominął okoliczność, że obiekty znajdujące się na nieruchomości skarżącego objęte są ochroną konserwatorską.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie powołano się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w przepisie art. 174 p.p.s.a.

Na wstępie należy przypomnieć, że przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego przez Ministra Środowiska zaskarżoną do WSA decyzją z dnia [...] września 2011 r. było uznanie, że wnoszące odwołanie A. (dalej: A.) nie posiada interesu prawnego we wznowionym postępowaniu, a w konsekwencji nie jest stroną tego postępowania. Postępowanie wznowieniowe prowadzone było w sprawie zakończonej decyzją o udzieleniu K. [...] koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża B. – I w miejscowości B.. WSA w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku zaakceptował stanowisko Ministra Środowiska.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że do wydania zaskarżonego wyroku doszło z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów, które to naruszenie polega na uznaniu, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, nie ma bowiem w przedmiotowym postępowaniu interesu prawnego.

Przepisy, z których skarżący wywodzi interes prawny, a więc podstawę do bycia stroną w postępowaniu wznowieniowym wskazane zostały w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, co uzasadnia łączne rozpoznanie tych zarzutów.

Stosownie do art.28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny powinien znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy osoba jest zainteresowana bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy, ale nie może wskazać przepisu, który stanowi podstawę zgłoszonego przez nią roszczenia.

W punkcie I.1 skargi kasacyjnej, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów art.134§1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, skarżący wskazał, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art.28 k.p.a., 138§1 pkt 3 k.p.a. i art.107 §3 k.p.a. oraz przepisów, które - co wynika z treści zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego - w jego ocenie są podstawą posiadania przez A. interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym.

Art.134§1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołanie się na ten przepis wymaga wskazania, iż Sąd orzekł poza granicami danej sprawy lub powiązania z przepisem, którego naruszenia przez organ Sąd I instancji nie zauważył. Skarżący nie zarzucał Sądowi I instancji wyjścia poza granice rozpoznanej sprawy. Powiązanie z zarzutem naruszenia art.134§1 p.p.s.a. wskazanych przepisów prawa, z których skarżący wywodzi interes prawny do bycia stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego wskazują, iż podstawą zarzutu jest niedostrzeżenie przez Sąd I instancji tych przepisów. Zarzut ten jest nieuzasadniony, ponieważ WSA w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że wskazane w skardze przepisy prawa polskiego i wspólnotowego nie mogą stanowić podstawy interesu prawnego A. w sprawie żądania uchylenia koncesji, co wyklucza uznanie, że Sąd ich nie zauważył. W skardze kasacyjnej wskazane zostały te same przepisy, co w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Rozpatrując zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a., czyli oddalenia skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została, w ocenie skarżącego, wydana z naruszeniem wskazanych w ramach zarzutu I.1 przepisów, należy odnieść się do każdego ze wskazanych przepisów, w kontekście tego, czy może on stanowić podstawę interesu prawnego A. w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, że uprawnienia właścicielskie są w istocie wyrazem interesu faktycznego, który nie jest tożsamy z interesem prawnym w rozumieniu art.28 k.p.a., co czyni nieuprawnionym zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a. w związku z art. 222§2, 140 i 144 kodeksu cywilnego i wskazanymi przepisami k.p.a.

Kolejnym przepisem, z którego skarżący wywodzi swój interes prawny jest przepis art. 323 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jed. Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz.150). Artykuł ten znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Odpowiedzialność cywilna" i zgodnie z jego treścią może być podstawą do wystąpienia z określonymi tym przepisem roszczeniami cywilnymi, nie można natomiast z tego przepisu wywodzić interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.

Art.5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227), który stanowi, że każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, odnosi się do postępowań regulowanych tą ustawą i nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym koncesji górniczych.

Nie mogą stanowić podstawy interesu prawnego strony w postępowaniu dotyczącym koncesji górniczej wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art.1, 3, 7 i 8 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus, w Danii, w dniu 25 czerwca 1998 roku (Dz.U.UE. L. z 2005 r.,124.4), są to bowiem przepisy skierowane do stron Konwencji, zobowiązujące strony Konwencji (państwa i Wspólnotę Europejską) do podjęcia określonych działań dla realizacji celów Konwencji.

Nie stanowią takiej podstawy także wskazane przepisy Dyrektywy 85/337/EWG, przede wszystkim dlatego, że zostały wdrożone w ww. ustawie z 3 października 2008 r. i nie wywołują skutku bezpośredniego.

Nie stanowi podstawy interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym przepis art.5 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju, ani art. 74 ust.1, 2 i 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom; ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych; każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.

Nie jest taką podstawą również art.6 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U.1993r. Nr 61, poz.284 ze zm.) gwarantujący każdemu prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej, ani art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności odnoszący się do ochrony własności.

Strona nie wykazała również swojego interesu prawnego w tym postępowaniu w oparciu o art.65 ustawy o ochronie przyrody (t.jed. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 ze zm.). Z przepisu tego wynika, między innymi, że ogrody botaniczne (a jest nim A.), podlegają ochronie w celu zapewnienia ich prawidłowej działalności i rozwoju. Ochrona ta polega w szczególności na zakazie wznoszenia w sąsiedztwie ogrodu botanicznego obiektów budowlanych lub urządzeń przeznaczonych do prowadzenia działalności produkcyjnej lub usługowej, wpływających szkodliwie na warunki przyrodnicze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ogrodów. Powyższy przepis nie określa co należy rozumieć przez "sąsiedztwo". Z treści przepisu należy wywieść, że "w sąsiedztwie", to na takim obszarze, na jakim będzie szkodliwie oddziaływać działalność produkcyjna lub usługowa. W rozpoznanej sprawie organy orzekające oraz Sąd I instancji, uznały, że okolicznością która ma zasadnicze znaczenie w sprawie nieprzyznania A. statusu strony postępowania jest fakt, że posiadana przez A. nieruchomość nie znajduje się ani na obszarze górniczym objętym koncesją, ani na terenie górniczym, który obejmuje koncesja. Ustawa Prawo Geologiczne i Górnicze z dnia 4 lutego 1994 r., a następnie ustawa Prawo Geologiczne i Górnicze z dnia z dnia 9 czerwca 2011 r. definiują teren górniczy jako przestrzeń objętą przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Brak jest podstaw do zakwestionowania takiego stanowiska Sądu I instancji w rozpoznanej sprawie.

Należy również przytoczyć stanowisko wyrażone przez NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 1427/11 ze skargi A. na postanowienie Ministra Środowiska w przedmiocie wykonania decyzji udzielającej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego, gdzie NSA stwierdził, że "Nie jest prawidłowy pogląd, iż interes prawny w tego rodzaju sprawie mają wszystkie podmioty, których działki znajdują się w obszarze, na który inwestycja może oddziaływać z uwagi na możliwość szkodliwego jej wpływu na otoczenie, cechy projektowanego obiektu, czy sposób zagospodarowania terenu wokół niego, lecz jedynie te spośród nich, które wykażą swój indywidualny i konkretny interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie zezwala na uznanie jej za stronę."

Z wyłożonych wyżej przyczyn, za nieuzasadnione NSA uznał również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwie zastosowanie lub dokonanie błędnej interpretacji ww. przepisów poprzez przyjęcie, że skarżący nie ma w sprawie administracyjnej interesu prawnego.

NSA nie może odnieść się do zarzutu I.2 naruszenia art.141§4 p.p.s.a. i art.134 §1 p.p.s.a. w części dotyczącej przedstawienia sprawy niezgodnie z rzeczywistością, Skarżący nie wyjaśnił bowiem na czym polega zarzucane Sądowi I instancji przedstawienie sprawy niezgodnie z rzeczywistością.

Należy natomiast przyznać rację skarżącemu, że w uzasadnieniu wyroku WSA nie odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i załączniku do protokołu rozprawy. Nie jest to jednak uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może więc być podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie I.3 skargi kasacyjnej wskazać należy, że wbrew twierdzeniu wnoszącego skargę, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma zapisu, iż "doszło w toku postępowania administracyjnego do uchybienia polegającego na uznaniu skarżącego za stronę postępowania administracyjnego".

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art.141§4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego z treścią sentencji, poprzez uznanie przez Sąd, że A. jest stroną legitymowaną do wniesienia skargi w myśl art.50 p.p.s.a. i stwierdzenie równocześnie, że nie ma interesu prawnego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art.50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Nie można odmówić A. interesu prawnego w poddaniu kontroli sądowej decyzji, która w istocie stwierdzała, że nie jest on stroną postępowania administracyjnego.

Z wyżej wyłożonych przyczyn NSA na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a