Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1202/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi ATI Sp.z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej o d d a l a s k a r g ę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski MW


UZASADNIENIE

Dnia [...] grudnia 2002 r. o godz. [...] na przejściu granicznym w G. przeprowadzona została kontrola pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] z naczepą marki Kogel o nr rej. [...], należącego do przewoźnika ATI Sp. z o.o. z siedzibą w Z. W wyniku pomiarów stwierdzono, że nastąpiło przekroczenie o 0,46 kN dopuszczalnego nacisku na drugą oś pojazdu, co uwidocznione zostało w protokole z kontroli pojazdu Nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. funkcjonariusz celny obciążył przewoźnika karą pieniężną w wysokości 720 złotych z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym bez stosownego zezwolenia. Na podstawie art. 108 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepisy art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 z późn. zm.) i w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44 poz. 432). Decyzję doręczono Spółce wraz z protokołem kontroli pojazdu.

Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. ATI Sp. z o.o., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r., wnosząc o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem wnoszącej odwołanie decyzja wydana została przez niewłaściwy organ, bowiem zgodnie z art. 40b ustawy o drogach publicznych uprawnionymi do kontroli są osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego, podczas gdy na decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. zamieszczony został podpis osoby upoważnionej przez inny organ administracyjny, bowiem w aktualnym stanie prawnym nie istnieje "dyrektor urzędu celnego". Odwołująca się zakwestionowała przeprowadzanie pomiaru wagą dynamiczną, z której dokumentami technicznymi nie miała możliwości zapoznania się, jak również nałożenie kary po przeprowadzeniu jednorazowego ważenia, przy równoczesnym nie przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zdaniem Spółki nie uwzględniono specyfiki przewozu towarów w ruchu międzynarodowym, kiedy to raz zaplombowany towar może podczas przewozu ulec przesunięciu, co może skutkować przekroczeniem nacisku na poszczególne osie napędowe. Odwołując się do znanych jej ustaleń ekspertów Spółka wskazała, iż nie jest możliwe uzyskanie dopuszczalnej masy pojazdu członowego bez przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi napędowych. Na powyższą okoliczność do odwołania Spółka załączyła opracowanie sporządzone przez dr inż. J. R., adiunkta w I.B. D. i M. Zrzucając organowi naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) Spółka podniosła, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest lakoniczne, a ona sama nie została należycie poinformowana o wszystkich okolicznościach sprawy, w tym technice przejazdu przez wagę. Wskazując, iż w podobnej sprawie dotyczącej podwyższonej opłaty drogowej Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27.04.1997 r. sygn. P/98 uznał, że przepisy umożliwiające podwyższenie tej opłaty są niezgodne z Konstytucją, bowiem naruszają zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowią przepis o charakterze represyjnym. Zdaniem składającej odwołanie rozważania TK zawarte w tym wyroku maja w pełni zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, a istniejąca obecnie regulacja prawna umożliwia dwukrotne ukaranie za jedno zdarzenie, wskazując na treść art. 55 ust. pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i wynikające stad uprawnienie dla Inspektora Nadzoru. Zdaniem Spółki w sprawie nie zaszły także okoliczności uzasadniające nadanie decyzji rygoru natychmiastowej jej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. (w decyzji błędnie wpisano rok 2002) Nr [...] działający z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w R. jego Zastępca uchylił zaskarżoną decyzje w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został szczegółowo sposób przeprowadzania kontroli pojazdu oraz wskazano przepisy prawa stanowiące nałożenia przez organ celny kary pieniężnej. Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji, gdy urządzenia kontrolne wagi nie sygnalizowały żadnych uchybień w procesie ważenia, wskazania wagi mają podstawowe znaczenie dla ustalenia stanu pojazdu na drodze i wydania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej, a obciążenie karami za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne i niezależne od winy sprawcy przekroczenia norm. Wskazując na specyfikę procesu ważenia pojazdów wyjeżdżających z terytorium Polski organ odwoławczy wyjaśnił, iż wykonujący transport ma możliwość zgłoszenia ewentualnych uwag do procesu ważenia, których w tym przypadku kierowca nie zgłosił, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń. Organ II instancji wyjaśnił, iż niezależnie od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu kierowca musi przestrzegać również innych wymaganych przepisami parametrów, z których każdy jest oceniany odrębnie. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez nieupoważniony organ Dyrektor Izby Celnej w R. wyjaśnił, iż z art. 38 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej orz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41 poz.365) wynika, że pieczęcie, zamknięcia celne oraz stemple i inne znaki stosowane przy wykonywaniu kontroli celnej zachowują swoją ważność do czasu określenia nowych wzorów, których na dzień wydania decyzji nie określono. Odnosząc się do treści powołanego w odwołaniu wyroku TK organ II instancji wyjaśnił, iż orzeczenie to odnosi się do przepisów, które nie miały w sprawie zastosowania. Dyrektor Izby Celnej w R. wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kara nałożona została w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych, które zostały zmienione po wydaniu cytowanego wyroku. Organ ten wskazał także, iż wymierzenie opłaty za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nacisku na drogę są regulacją administracyjno-prawną, a nie karną i dlatego podlegają zasadom kodeksu postępowania administracyjnego, a nie zasadom wymierzania kar z zakresu wykroczeń czy przestępstw. Organ wskazał także, że brak możliwości sprawdzenia w każdych warunkach nacisku na osie nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm.

Podzielając argumentację Spółki w zakresie możliwości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Dyrektor Izby Celnej w R. wyjaśnił, iż przesłanki wskazane w tym przepisie w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły, stąd w tym zakresie decyzja organu I instancji została uchylona.

Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] marca 2003 r. Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w P., wnosząc o jej uchylenie, przeprowadzenie dowodu z dokumentów technicznych wagi oraz jej atestów i świadectwa legalizacji, dołączenie do akt sprawy decyzji Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...].04.1997 r. nr [...]w sprawie zatwierdzenia wagi typu [...] do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu na okoliczność ustalenia warunków, jakie muszą zostać zachowane podczas ważenia pojazdu oraz prawidłowości przeprowadzonego pomiaru pojazdu, a także o zobowiązanie organu do wykazania, iż podpisany pod decyzją I instancji pracownik K. C. działał z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji w zakresie podpisania decyzji przez osobę działająca bez należytego umocowania, represyjnego charakteru powołanych przez organ przepisów oraz naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Spółka powołała się na badania techniczne przeprowadzone przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie oraz zarzuciła organowi pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność poprawności uzyskanych wyników pomiarów. Zdaniem wnoszącej Skargę jednoczesne doręczenie decyzji I instancji i protokołu kontroli pojazdu oraz nieudostępnienie stronie postępowania atestów, instrukcji, świadectw homologacji urządzeń pomiarowych w pierwszej fazie postępowania uzasadnia zastosowanie art. 81 k.p.a. i przyjęcie, iż przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie nie zostało przez organ udowodnione. Zdaniem Spółki w sprawie doszło do wadliwie przeprowadzonego dowodu, polegającego na jednokrotnym przejeździe pojazdu przez wagę, podczas gdy dopiero uśredniony wynik kilku pomiarów odzwierciedlałby rzeczywiste wyniki nacisków na drogę. Odnosząc się do braku zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli pojazdu Spółka wyjaśniła, iż zgłoszenie takich zastrzeżeń nie było możliwe, bowiem protokół kontroli jest doręczany wraz z decyzją organu I instancji. Zdaniem skarżącej organ nie ustalił, ponad wszelką wątpliwość, iż w sprawie doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na os pojazdu. Spółka podniosła nadto, iż prowadzący pojazd kierowca nie był umocowany do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przez organami celnymi, stad nie miała ona możliwości obrony swoich praw na etapie przed wydaniem decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie, w całości podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazując na obowiązujące w dacie kontroli pojazdu przepisy prawa organ II instancji powołał się na obligatoryjny charakter kar nakładanych z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez stosownego zezwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, a zauważone uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Organy administracji prawidłowo ustaliły, że w dniu [..] grudnia 2002 r., podczas kontroli pojazdu należącego do skarżącej Spółki, iż nacisk na drugą oś przekracza dopuszczalną normę, a organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71 poz. 838 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane, między innymi, za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość, w myśl ust. 2b powołanego artykułu, określał załącznik do ustawy. W niniejszej sprawie przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm, a kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, w związku z czym organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 720 zł, zgodnie z wysokością określoną w załączniku do przedmiotowej ustawy o drogach publicznych.

Odnosząc się do zarzutu braku upoważnienia do podpisania decyzji wydanej w I instancji przez Naczelnika Urzędu Celnego w Z. przez osobę, która decyzję tę podpisała zważyć należy, iż wbrew stanowisku skarżącej Spółki wskazaną decyzję podpisał kontroler celny A. S. Z treści pisma organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz załączonych do niego dokumentów w postaci karty zakresu obowiązków i uprawnień tej osoby z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz Decyzji Nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] maja 2002 r., nadesłanych do sprawy w związku z wezwaniem Sądu, wynika, iż szczegółowe obowiązki i uprawnienia nadane kierownikom komórek organizacyjnych i funkcjonariuszom celnym określono w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy. W karcie zakresu obowiązków i uprawnień kontrolera celnego A. S. zadanie polegające na podejmowaniu decyzji wynikających z zakresu zadań i nałożonych obowiązków określone zostało w pkt [...], w zw. z upoważnieniem udzielonym przez osobę wskazaną w Decyzji Nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] maja 2002 r. W świetle przedstawionych przez organ okoliczności Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w podpisaniu decyzji przez kontrolera celnego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w Z. - działającego w jego imieniu p.o. Kierownika Oddziału Celnego w G. Za chybiony uznać należy także zarzut wydania decyzji przez nieistniejący już organ, wobec zamieszczenia na decyzji pieczęci Dyrektora Urzędu Celnego, bowiem wskazany przez organ II instancji przepis art. 38 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej orz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41 poz.365) pozwalał na pozostawienie w obrocie prawnym pieczęci oraz stempli do czasu określenia nowych wzorów, których na dzień wydania decyzji nie określono.

Zasadniczy nurt argumentacji strony skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i w konsekwencji- sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi drugiej, choć kontrolowany pojazd nie wykazywał przekroczenia masy, przy jednorazowym pomiarze przeprowadzanym podczas przejazdu pojazdu przez wagę oraz z pominięciem skorzystania z opinii biegłych specjalistów na okoliczność równoczesnego wskazania nieprzekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu oraz przekroczenia nacisku na jego osie napędowe.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy wskazać, że organy orzekające nie naruszyły podczas ważenia pojazdu obowiązującej procedury. Ważenia dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów typu [...], nr fabryczny [...], posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia [...] stycznia 2002 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. z zachowaniem wymogów metrologicznych, określonych w przepisach prawa. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar (decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r., nr [...]), a z akt nie wynika, by urządzenie to było niesprawne technicznie. Także pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego [...], posiadającego ważne świadectwo legalizacji. Z akt administracyjnych wynika też, że wynik ważenia dynamicznego poprawnie został wydrukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla zapewnienia prawidłowego ważenia zamontowano na wadze specjalne oznaczenia, wskazujące sposób prawidłowego wjazdu i poruszania się podczas pomiaru, a wynik ważenia uzyskany został za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowego przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje nieprawidłowości, przerywając proces ważenia oraz komunikuje konieczność ponownego przejazdu przez wagę. Należy zatem uznać za uzasadniony argument organu II instancji, że skoro, jak wynika z wydruku komputerowego uzyskanego z wagi, w procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości, to bez sygnalizowania błędu ważenia funkcjonariusze nie mogą pozwalać na powtórne ważenie tych samych pojazdów. Należy dodać, że każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających np. z gwałtownego przyspieszania prędkości. Tym samym uznać należy, iż wynik ważenia przedmiotowego pojazdu w dniu [...] grudnia 2002 r. odzwierciedla stan faktyczny, w jakim pojazd ten poruszał się po drodze, a więc z przeciążeniem na drugą oś bez wymaganego w takim przypadku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Poza powyższymi argumentami przekonywujący jest także ten, że wszystkie osie pojazdu były mierzone przy użyciu tego samego sprzętu i w ten sam sposób i tylko jedna oś przekraczała dopuszczalny nacisk. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z dnia 12 II 1998r., sygn. akt II SA 1409/97). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd jest zdania, że okoliczności przebiegu kontroli nie uzasadniały przeprowadzenia ponownego pomiaru nacisku na osie, a wynik kontroli przeprowadzonej przez upoważniony do tego organ administracji publicznej korzysta z domniemania prawdziwości.

Sąd nie znalazł także podstaw do uznania zarzutów strony skarżącej dotyczących wskazywanych uchybień formalnych polegających na braku możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do procesu ważenia przed otrzymaniem decyzji o nałożeniu kary. Naruszeniem przepisów postępowania był niewątpliwie brak zawiadomienia Skarżącej o wszczęciu postępowania (art. 64 § 1 kpa) oraz faktyczny brak możliwości Spółki wzięcia czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (art. 10 §1 kpa), jednakże wskazane uchybienia o charakterze formalnym nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Z uwagi na specyfikę postępowania, obiektywnie niemożliwym stało się doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (art. 10 § 1 kpa). Skarżącej doręczono natomiast skutecznie decyzję organu I instancji i z datą tego doręczenia zaczął biec termin do złożenia odwołania. Tym samym w tym terminie strona mogła podnieść wszelkie zarzuty dotyczące decyzji organu I instancji, co w istocie uczyniła, które to zarzuty zostały wnikliwie rozpatrzone przez organ II instancji. Zważyć należy, iż brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynikał z istoty i specyfiki postępowania- w ciągu doby na dużym przejściu granicznym w G. odprawiane są setki pojazdów ciężarowych, oczekujących często w długich kolejkach. Zarówno w interesie przewoźników, jak i właścicieli pojazdów, kierowców i służb celnych jest, by ważenie pojazdów i ich odprawa, toczyły się sprawnie. Dopełnienie wymogu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przy uwzględnieniu kilkudniowego obrotu pocztowego, wiązałoby się z praktycznym paraliżem ruchu pojazdów, a kilkudniowe oczekiwanie godziłoby przede wszystkim w interes samych przewoźników i podmiotów, dokonujących transgranicznego obrotu towarowego. W tych okolicznościach uznać należy, iż skoro Spółka nie zadbała, by w pojeździe była osoba legitymująca się pełnomocnictwem do jej reprezentowania w sprawach związanych z przejazdem przez granicę, obiektywnie niemożliwym stało się doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (art. 10 § 1 kpa).

Należy też uznać, że za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji słusznie przyjęto protokół kontroli, a bezzasadność argumentacji dotyczącej oceny ważności atestów urządzeń pomiarowych potwierdza materiał dowodowy akt sprawy, w tym załączone uwierzytelnione kserokopie atestów urządzeń pomiarowych. Reasumując, w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie niewadliwie przeprowadziły zarówno sam proces ważenia, jak i prawidłowo ustaliły jego wynik.

Sąd miał także na uwadze, że użyte w powołanym przepisie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych sformułowanie "pobiera się kary pieniężne" oznacza, że organ administracji ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Taka sytuacja zachodziła w sprawie niniejszej, gdzie wynik przeprowadzonej kontroli pojazdu dowodzi przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drugą oś i wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od pobrania kary pieniężnej w sytuacji, gdy zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki jej wymierzenia. Skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.

Podsumowując, w odniesieniu do wszystkich zarzutów proceduralnych należy wskazać, że Sąd nie podziela zasadności zarzutów skargi, uznając, iż organ odwoławczy prawidłowo wskazał i zakwalifikował podstawy prawne czynności kontrolnych i rozstrzygnięć. Sąd jest także zdania, że strona skarżąca, jako podmiot zajmujący się przewozem towarów, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa i na niej ciąży ryzyko związane z nieprawidłowościami przewozu. Przedsiębiorca ma obowiązek dokonać takiego załadunku by nie dopuścić do przekroczenia zarówno dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jak dopuszczalnych nacisków na oś. Generalnie bowiem ustalone normy obciążeń dróg służą, jeżeli nie polepszeniu stanu dróg publicznych, to co najmniej spowolnieniu ich degradacji. Ma to oczywisty związek z bezpieczeństwem użytkowników dróg i przeprowadzana kontrola wpływa na zachowanie owego bezpieczeństwa w możliwie jak najwyższym stopniu. Takie działanie służy zatem szeroko rozumianemu interesowi publicznemu. W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy- prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły zostać uwzględnione.

Niewątpliwie kary pieniężne pobierane z tytułu przejazdu pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia pełnią rolę swoistej kary administracyjnej. Taką ich konstrukcję przyjął ustawodawca w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych (art. 13c ust. 2 i art. 13g ust. 1 i 2), wskazując w załączniku nr 2 do ustawy wysokość kary za każde z naruszeń. Do takiego samego wniosku prowadzi także wykładnia historyczna, oparta na § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. 123/96/578 ze zm.). Oba rozporządzenia uznane zostały za niezgodne z Konstytucją (wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 1999 r.- sygn. P 7/98- OTK 4/99/72- § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w 14 października 1996 r. uznany został za niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowi przepis o charakterze represyjnym; wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn. P 6/02- OTK 7/02/91- § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia RM uznany został za niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz że nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji), lecz nie z powodu przewidzianych w tych rozporządzeniach rozwiązań, lecz z powodu przekroczenia delegacji ustawowej. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oparta została na przepisach ustawy, których niekonstytucyjności Trybunał nie badał. Zważyć jednakże należy, iż Trybunał stwierdził niekonstytucyjnośći § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia RM ze skutkiem ex tunc, nie dopatrzył się niezgodności z wzorcem kontroli z art. 2 Konstytucji, a nadto orzekł, że pobrane w oparciu o owe przepisy nie podlegają zwrotowi wskazując, że z punktu widzenia konstytucyjnego porządku prawnego i celu ustawodawcy, wynikającego z ustawy o drogach publicznych, sama zasadność ponoszenia ujemnych konsekwencji za przejazdy nienormatywnych pojazdów bez zezwolenia nie budzi wątpliwości. Z przytoczonych wyżej przyczyn nie można uznać zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności za zasadny. W szczególności podkreślić trzeba bowiem, iż choć niewątpliwie jest to zasada o podstawowym znaczeniu dla demokratycznego państwa prawnego, to nie wyklucza ona bezwzględnie wprowadzenia ograniczeń praw i wolności. Trybunał Konstytucyjny orzekając w sprawie P 6/02 nie wykluczył możliwości obciążania przewoźników opłatą o charakterze sankcji, z tytułu przejazdu pojazdem nienormatywnym.

W świetle powyższego wskazane przez stronę skarżącą uchybienia organu I instancji, wiążące się ze specyfiką postępowania w sprawie ważenia pojazdów i pobierania opłat drogowych na przejściu granicznym, nie miały w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, stąd podnoszony w skardze zarzut pominięcia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych specjalistów na okoliczność zależności masy pojazdu i nacisków na jego osie, wobec drugorzędnej roli takiego dowodu, nie ma wpływu na wynik sprawy. W sprawie nie doszło także do naruszenia prawa materialnego, stąd na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) skarga podlega oddaleniu.

/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/M. Dybowski

if