Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 220/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3 i art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Zarządu Województwa K.-P. w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa K. zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania, przyznanego na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r. na realizację projektu pod nazwą "Wzmocnienie konkurencyjności Z. W. K. poprzez uruchomienie produkcji elementów wentylacyjnych — etap II: zakup maszyny do produkcji profili i wózka widłowego" w kwocie 156.000,00 zł. Organ stwierdził, że skarżący, pomimo złożenia stosownego oświadczenia o spełnieniu kryteriów podmiotowych, na moment złożenia wniosku o dofinansowanie projektu nie posiadał statusu mikroprzedsiębiorcy.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakwestionował podważenie przez instytucję zarządzającą R. P. O. W. K. na lata 2007-2013 statusu mikroprzedsiębiorcy i w konsekwencji stwierdzenie statusu przedsiębiorcy działającego w powiązaniu.

Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa K. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Instytucja zarządzająca wskazała, że w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, iż beneficjent na moment złożenia wniosku o dofinansowanie projektu nie posiadał statusu mikroprzedsiębiorcy, mimo złożenia stosownego oświadczenia o spełnianiu kryteriów podmiotowych. Ponadto organ wskazał, że na podstawie dokumentów udostępnionych przez beneficjenta m. in. odpisu KRS, deklaracji podatkowych PIT oraz CIT, druków ZUS P DRĄ, RCX, ustalono, że J. R., J. R., J. J., J. S. oraz J. R. są współwłaścicielami firmy "K. S." sp. z o.o. oraz, że każdy ze współudziałowców posiada po 200 udziałów (czyli po 20 %). Natomiast właścicielem Zakładu Wielobranżowego "K." jest J. J. Co za tym idzie - są to dwa podmioty gospodarcze działające w powiązaniu.

W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 05 września 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 653/12 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że w obydwóch decyzjach wydanych przez instytucję zarządzającą poza stwierdzeniem, że strona na moment złożenia wniosku

o dofinansowanie projektu nie posiadała statusu mikroprzedsiębiorcy, nie wskazano ani okoliczności faktycznych, ani przepisów prawa, które o tym zadecydowały. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało zatem wymogów wynikających

z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Nie wiadomo na podstawie jakich faktów prawnie relewantnych oraz przepisów prawa [...] uznała, że skarżący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie posiadał statusu mikroprzedsiębiorcy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przytoczono także przepisów prawnych,

w świetle których Zakład Wielobranżowy "K." oraz "K. S." sp. z o.o. należałoby traktować jako podmioty powiązane z uwagi na to, że skarżący posiadał

20 % udziałów w spółce oraz nie wyjaśniono, jakie znaczenie dla sprawy ma ewentualne powiązania tych podmiotów.

Sąd jednocześnie nie podzielił zarzutu strony, że instytucja zarządzająca naruszyła art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ wizyta monitorująca została przeprowadzona w dniu [...] r. przez osoby nie będące pracownikami organu kontroli (osoby te wykonywały czynności kontrolne

na podstawie umowy zlecenia). Sąd uznał, że niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. z uwagi na to, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 4-6 stycznia 2010 r. nie stwierdzono, iż skarżący utracił status mikroprzedsiebiorcy, natomiast takie stwierdzenie zawarto w protokole z wizyty monitorującej przeprowadzonej w dniu [...] r. Sąd podniósł, że ta pierwsza kontrola nie obejmowała swoim zakresem weryfikacji statusu beneficjenta jako mikroprzedsiębiorcy. Pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył on bowiem, że taki status posiadał. Kontroli w tym zakresie dokonano w dniu [...] r.

Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu instytucja zarządzająca wskazała, że w dniu [...] r. ogłoszono konkurs nr [...] w którym określono krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o wsparcie w formie dotacji inwestycyjnej w następujący sposób: "Mikroprzedsiębiorstwa mające siedzibę i prowadzące działalność na terenie województwa [...]". Powyższe oznacza, że w ramach [...], a więc podmiotem uprawnionym do otrzymania dofinansowania był jedynie przedsiębiorca posiadający status niezależnego (samodzielnego) mikroprzedsiębiorcy.

W ramach niniejszego konkursu pomoc miała być udzielana wyłącznie na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...]r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r., nr 185, poz. 1317). § 3 przedmiotowego rozporządzenia zawiera objaśnienia wielu pojęć, w tym definicję przedsiębiorcy w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych

i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. WE L 10 z 13 stycznia 2001 r., str. 33; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 2, str. 141), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 70/2001 i rozszerzającym jego zakres w celu włączenia pomocy dla badań i rozwoju (Dz. Urz. UE L 63 z 28 lutego 2004 r., str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 3, str. 64) - dalej: "Załącznik I".

Skoro zatem Konkurs ogłoszony w dniu [...] r. dotyczył wsparcia inwestycji mikroprzedsiębiorstw, to zgodnie z art. 2 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 364/2004, o dofinansowanie mogli ubiegać się jedynie przedsiębiorcy zatrudniający mniej niż 10 pracowników, o rocznym obrocie i/ lub całkowitym bilansie rocznym nie przekraczającym 2.000.000 euro. Natomiast stosownie do art. 4 ust. 1 i 2 załącznika

I przywołanego rozporządzenia, dane stosowane przy określaniu liczby personelu i kwot finansowych to dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczone na podstawie rocznej. Ponieważ skarżący nie posiadał danych sytuujących go w gronie mikroprzedsiębiorców przez okres 2 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie, to będąc powiązanym średnim przedsiębiorcą nie spełniał kryterium dostępności dla konkursu, który był przeznaczony wyłącznie dla mikroprzedsiębiorców.

Równocześnie instytucja zarządzająca wskazała, że uchwała Zarządu Województwa K. z dnia [...] r. nr [...] zawierała nie tylko samo ogłoszenie o konkursie ale także Tryb składania wniosku o dofinansowanie oraz podstawy prawne niezbędne przy ubieganiu się o dofinansowanie w ramach ww. konkursu. W § 4 aktu zamieszczono wykaz dokumentów (aktualnych na dzień składania wniosków o dofinansowanie), z którymi podmioty ubiegające się o dofinansowanie miały obowiązek się zapoznać. Natomiast § 10 Trybu określał zakres niniejszego konkursu, oraz wskazywał grupy podmiotów, które mogą ubiegać się o wsparcie, tj. mikroprzedsiebiorstwa mające siedzibę / prowadzące działalność na terenie województwa k.

W odpowiedzi na powyższy konkurs J. J. działający pod firmą J. J. Zakład Wielobranżowy "K." w załączniku nr 15 pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył, iż jest mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu załącznika l do rozporządzenia Komisji (WE) nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. zmieniającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r.

oraz spełnia wymogi odnoszące się do przedsiębiorstwa niezależnego. W dniu [...]r. Zarząd Województwa K. zawarł ze stroną umowę o dofinansowanie. Niemniej wyniki weryfikacji dokonanych przez Biuro Kontroli Wdrażania RPO wykazujące niespełnienie przez beneficjenta kryteriów podmiotowych uprawniających do otrzymania takiego dofinansowania, zmusiły [...] do wszczęcia procedury o zwrot nienależnie pobranego dofinansowania.

W tym zakresie instytucja zarządzająca wskazała, że pobrane nienależnie dofinansowanie stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE)

nr 1260/1999. Zgodnie z przepisem tym, nieprawidłowością jest "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę

w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego". W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką nieprawidłowością albowiem w związku z pobraniem przez beneficjenta nienależnego dofinansowania bez podstawy prawnej doszło do szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej.

Odnosząc się do spornej kwestii okresu, na podstawie którego należałoby określić status przedsiębiorcy, instytucja zarządzająca podała, że szczególną rolę we właściwym interpretowaniu statusu przedsiębiorstwa pełni Zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 06 maja 2003 r. dotyczące definicji mikro przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Stosując wykładnię zawartą w art. 4 ust. 2 ww. Zalecenia, organ wskazał, że w przypadku gdy z datą zatwierdzenia rozliczeń, przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło lub mieści się poniżej pułapów dotyczących liczby zatrudnionych osób lub pułapów finansowych określonych w art. 2, nie spowoduje to utraty ani nabycia statusu przedsiębiorstwa średniego, małego ani mikroprzedsiębiorstwa, chyba, że pułapy te zostaną przekroczone przez dwa okresy obrachunkowe z rzędu. W przedmiotowej sprawie beneficjent złożył wniosek o dofinansowanie w dniu [...] r. W poprzednim zamkniętym roku obrachunkowym, czyli w 2007 r. posiadał dane mieszczące go w kategorii mikroprzedsiębiorstwa. Jednakże w latach 2006 i 2005 osiągnął wielkość właściwą dla małego przedsiębiorstwa (zatrudniał co najmniej 10 pracowników). Co za tym idzie - na moment złożenia wniosku o dofinansowanie nie był mikroprzedsiębiorcą. Beneficjent posiadał dane mieszczące go w kategorii mikroprzedsiębiorców w 2008 r. jednakże zmiana statusu z małego przedsiębiorcy na mikroprzedsiębiorcę, w związku

z powtórzeniem danych klasyfikujących firmę do kategorii mikroprzedsiębiorców przez dwa kolejne lata obrachunkowe nastąpiła dopiero w 2009 r. Natomiast na dzień składania wniosku, nie posiadając wymaganego statusu mikroprzedsiębiorcy, beneficjent nie był uprawniony do aplikowania w ramach konkursu nr [...]. Niezależnie zatem od wystąpienia powiązania z firmą "K. S." sp. z o.o. skarżący nie posiadał statusu mikroprzedsiębiorstwa, a tym samym był nieuprawniony do aplikowania w konkursie, które było przeznaczone wyłącznie dla mikroprzedsiębiorstw.

W zakresie dotyczącym powiązania beneficjenta z firmą "K. S." sp. z o.o. instytucja zarządzająca wskazując na treść art. 3 ust. 3 Załącznika I podała, że za przedsiębiorstwa powiązane uznaje się przedsiębiorstwa, w których dominujący wpływ wywiera ta sama osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych i jednocześnie istnieją między tymi przedsiębiorstwami faktyczne związki gospodarcze, pozwalające na ich identyfikację jako grupy przedsiębiorstw związanych. Na gruncie niniejszej sprawy, współwłaścicielami firmy "K. S." sp. z o.o. są J. R., J. R., J. J., J. S. oraz J. R. Każdy ze współudziałowców posiada po 200 udziałów (czyli po 20%). Właścicielem Zakładu Wielobranżowego "K." jest J. J. Zakład Wielobranżowy "K." J. J. jest producentem elementów klimatyzacyjnych, a "K. S." jest dystrybutorem tych urządzeń. Występuje więc rynek pokrewny obu firm. Zatem, zdaniem instytucji zarządzającej, oświadczenia o braku powiązania beneficjenta nie są zgodne ze stanem faktycznym. W niniejszej sprawie występują wszystkie przesłanki świadczące o powiązaniu między ww. podmiotami gospodarczymi. Tożsame jest również miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, co świadczy o nieformalnym powiązaniu organizacyjnym obu firm. Nie budzi zatem wątpliwości, że są to przedsiębiorstwa zależne. Ponadto jako rodzinny interes Zakład Wielobranżowy "K." J. J., będąc powiązanym z firmą "K. S." nie boryka się z typowymi utrudnieniami, z jakimi mają do czynienia mikroprzedsiębiorstwa.

W konsekwencji organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w art. 3 ust. 3 Załącznika I i nie mamy do czynienia

z przedsiębiorstwem powiązanym.

Mając na uwadze powyższe, instytucja zarządzająca stwierdziła, że środki uzyskane przez beneficjenta w przedmiotowej sprawie zostały pobrane nienależnie, co na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 249, poz. 2104 ze zm.) skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z przeprowadzoną weryfikacją merytoryczną

i rachunkową aplikacji skarżącego oraz przeprowadzoną kontrolą w dniach 4-6 stycznia 2010 r., w wyniku której nie stwierdzono faktu nieposiadania przez skarżącego statusu mikroprzedsiębiorcy, a odmiennymi ustaleniami z w toku kontroli z dnia [...] r. przeprowadzonej na podstawie tego samego materiału dowodowego;

2. art. 211 ust. 1 in fine w zw. z art. 145 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r.

o finansach publicznych w zw. z art. 113 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych w zakresie określenia terminu liczenia odsetek ustawowych od dnia [...] r. tj. od momentu wpływu środków na rachunek bankowy skarżącego, a nie od dnia [...] r. tj. od momentu stwierdzenia nieprawidłowości;

3. art. 77 ust 1 w zw. z art. 79a ust. 3 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220 poz. 1447 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego organ przeprowadził kontrolę przez osoby nie będące pracownikiem organu, co wynika z upoważnienia nr [...] z dnia [...] r. oraz upoważnienia nr [...] z dnia [...]r.;

4. art. 4 Załącznika I poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorcy, podczas gdy w rzeczywistości status ów posiada,

a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tegoż unormowania;

5. art. 3 Załącznika I poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie posiada statusu przedsiębiorstwa niezależnego, podczas gdy w rzeczywistości status ów posiada, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tegoż unormowania.

W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Na początek WSA uznał, że na wcześniejszym etapie zapadł już wyrok tut. Sądu, gdzie w dniu 5 września 2012r. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 września 2012 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Zarządu Województwa K. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania na realizację projektu, uchylono zaskarżoną decyzję.

Stosownie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania

w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób

i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak

i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

WSA w wyroku z 5 września 2012r., oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdził, że decyzja ta narusza prawo. Uznał, że zasadniczy spór między stronami sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie spełniał kryteria pozwalające uznać go za mikroprzedsiebiorcę ? Sąd podkreślił, że w obydwóch decyzjach poza stwierdzeniem, iż strona na moment złożenia wniosku o dofinansowanie projektu nie posiadała statusu mikroprzedsiębiorcy, nie wskazano ani okoliczności faktycznych, ani przepisów prawa, które o tym zadecydowały. Jego zdaniem, przepisy art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wymagają, aby decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak stwierdził, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało wymogów wynikających z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Nie wiadomo było na podstawie jakich faktów prawnie relewantnych oraz przepisów prawa [...] uznała, że skarżący na dzień złożenie wniosku o dofinansowanie nie posiadał statusu mikroprzedsiębiorcy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przytoczono także przepisów prawnych,

w świetle których Zakład Wielobranżowy należałoby traktować jako podmioty powiązane z uwagi na to, że skarżący posiadał 20 % udziałów w spółce, oraz nie wyjaśniono jakie znaczenie dla sprawy ma ewentualne powiązania tych podmiotów

(I SA/Bd 653/12).

WSA uznał, że obecnie decyzja spełnia te warunki. Nie jest to zresztą przedmiotem sporu.

Przechodząc do analizy zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że częściowo zostały one już rozstrzygnięte we wskazanym wcześniej wyroku z 5 września 2012r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej w związku z przeprowadzoną weryfikacją merytoryczną i rachunkową aplikacji skarżącego oraz przeprowadzoną kontrolą

w dniach [...]r., w wyniku której nie stwierdzono faktu nieposiadania przez skarżącego statusu mikroprzedsiębiorcy, a odmiennymi ustaleniami z w toku kontroli z dnia [...]r. przeprowadzonej na podstawie tego samego materiału dowodowego; oraz art. 77 ust 1 w zw. z art. 79a ust. 3 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 220 poz. 1447 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego organ przeprowadził kontrolę przez osoby nie będące pracownikiem organu, co wynika z upoważnienia

nr [...] z dnia [...]r. oraz upoważnienia nr [...] z dnia [...]r.

Tymczasem w powołanym wyroku, Sąd nie podzielił zarzutu strony, że instytucja zarządzająca naruszyła art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ponieważ wizyta monitorująca została przeprowadzona w dniu [...]r. przez osoby nie będące pracownikami organu kontroli (osoby te wykonywały czynności kontrolne na podstawie umowy zlecenia). Należy bowiem zauważyć, że w myśl art. 77 ust. 1 u.s.d.g. wyłączone są zasady kontroli regulowane przepisami tej ustawy, jeżeli kontrole i tryb kontroli wynikają bezpośrednio ze stosowanych przepisów prawa wspólnotowego. W tym kontekście podkreślił, że art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE)

nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE)

nr 1783/1999, stanowi, iż "w celu zatwierdzenia wydatków każde państwo członkowskie ustanawia system kontroli umożliwiający weryfikację dostarczenia produktów i usług stanowiących przedmiot dofinansowania, zasadności wydatków zadeklarowanych dla działań lub ich części wdrażanych na terytorium danego państwa, jak również zgodności tych wydatków i związanych z nimi operacji lub ich części z przepisami wspólnotowymi i krajowymi. W tym celu każde państwo członkowskie wyznacza kontrolerów odpowiedzialnych za weryfikację legalności i prawidłowości wydatków zadeklarowanych przez każdego beneficjenta uczestniczącego w operacji." Z przepisu tego nie wynika, aby kontrolerami musiały być osoby będące pracownikami organu kontroli.

Z kolei również za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. z uwagi na to, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r. nie stwierdzono, że skarżący utracił status mikroprzedsiebiorcy, natomiast takie stwierdzenie zawarto

w protokole z wizyty monitorującej przeprowadzonej w dniu [...] r. Podniesiono, że ta pierwsza kontrola nie obejmowała swoim zakresem weryfikacji statusu beneficjenta jako mikroprzedsiębiorcy. Pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył on bowiem, że taki status posiadał. Kontroli w tym zakresie dokonano

w dniu [...] r. Nie sposób zarzucić instytucji zarządzającej, że taką kontrolę w firmie skarżącego przeprowadziła. Należy zauważyć, że instytucja zarządzająca jest odpowiedzialna za prawidłową realizację projektu i ma prawo dokonywania

u beneficjentów kontroli. Art. 26 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wręcz zobowiązuje instytucję zarządzającej do prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów ( I SA/Bd 653/12).

Powyższe stanowisko wyczerpuje treść wymienionych zarzutów i w świetle art. 153 p.p.s.a. i nie podlega ponownej kontroli.

Obecnie Sąd zajął się zarzutem naruszenia art. 4 Załącznika I rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do pomocy państwa dla małych

i średnich przedsiębiorców, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 364/2004

z dnia 25 lutego 2004 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 70/2001 i rozszerzające jego zakres w celu włączenia pomocy dla badań i rozwoju.

Według skarżącego błędnie przyjęto, że skarżący nie posiada statusu mikroprzedsiębiorcy, podczas gdy w rzeczywistości status ów posiada,

a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tegoż unormowania.

Zarząd Województwa K. uznał, że na dzień składania wniosku, nie posiadając wymaganego statusu mikroprzedsiębiorcy, Beneficjent nie był uprawniony do aplikowania w ramach konkursu nr [...].

Podane rozstrzygnięcie jest konsekwencją przyjęcia za w pełni uprawnione ustaleń faktycznych zaprezentowanych przez Zarządu Województwa K. w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a polegających na uznaniu jako faktów bezspornych okoliczności

Beneficjent złożył wniosek o dofinansowanie w dniu [...] roku.

W poprzednim zamkniętym roku obrachunkowym, czyli w roku 2007 Beneficjent posiadał dane mieszczące go w kategorii mikroprzedsiębiorstwa. Jednakże w latach 2006 i 2005 osiągnął wielkość właściwą dla małego przedsiębiorstwa (zatrudniał co najmniej 10 pracowników). Są to okoliczności bezsporne mające swe odzwierciedlenie wynikach kontroli wizyty monitorującej z [...]r.

Zarzuty w tym względzie opierały się de facto o błędną wykładnię i zastosowanie art. 4 załącznika. W powyższym załączniku w art. 4 stanowi się, że dane, które będą stosowane przy określaniu liczby personelu i kwot finansowych są to dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i są obliczone w stosunku rocznym. Są one brane pod uwagę od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Kwota wybrana na obrót jest obliczana bez uwzględniania podatku VAT oraz innych podatków pośrednich (ust. 1). W przypadku gdy w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo ustali, że licząc w stosunku rocznym, przekracza lub spada poniżej progu zatrudnienia lub pułapu finansowego określonego w art. 2, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych lat (ust. 2). W przypadku nowoutworzonych przedsiębiorstw, których sprawozdanie finansowe jeszcze nie zostało zatwierdzone, stosuje się dane pochodzące z szacunku dokonanego w dobrej wierze (bona fide) w trakcie roku obrotowego (ust.3).

W ocenie tut. Sądu zgodzić się należy z interpretacją dokonaną przez organ

w przedmiocie nieposiadania przez skarżącego statusu mikroprzedsiębiorcy. Sąd nie znalazł podstaw do zmiany wykładni jakiej dokonano już w wyroku z 18 grudnia 2012r., I SA/Bd 885/12. Rolą organu jest czuwanie nad tym, by pomoc trafiła do beneficjenta określonego przez jego faktyczną sytuację gospodarczą, a ta może być oceniona jedynie przez przeszłość a nie przyszłość. Pomoc przeznaczona jest dla tych, dla których wielkość przedsiębiorstwa jest pewnym utrudnieniem. Chcąc przyjąć za słuszną wykładnię skarżącego, należało liczyć się z tym, że rezultatem byłoby wspieranie utrzymywania przez podmiot niskiego zatrudnienia, a nie działalności gospodarczej.

Przywołana treść art. 4 ust. 1 i 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji Europejskiej WE nr 70/2001 przesądza, że okresem obrachunkowym, z którego dane są brane pod uwagę jest 2007 r., który poprzedza rok złożenia wniosku (2008 r.)

z uwzględnieniem poprzednich dwóch kolejnych okresów obrachunkowych, tj. 2006 r.

i 2005 r. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 713/11). Analiza treści art. 4 ust 1 i 2 ww. załącznika do rozporządzenia nie pozwala na zaakceptowanie stanowiska o dokonaniu oceny czy dany podmiot posiada status mikroprzedsiębiorcy, poprzez pryzmat przyszłych okresów obrachunkowych. Zauważyć należy, że złożenie wniosku w trakcie 2008 r. i uwzględnienie danych wyłącznie

z 2007r. powodowałoby, że na dzień złożenia takiego wniosku nie można byłoby określić statusu przedsiębiorstwa. Status ten byłby uzależniony od przyszłych zdarzeń. Zarówno wnioskodawca, jak również organ, nie mogliby ocenić w momencie złożenia wniosku, czy ma on prawo, czy też takiego nie posiada, do zgłoszenia projektu

w konkretnym konkursie. Przyjęcie interpretacji zawartej w skardze prowadziłoby do sytuacji, w której w przypadku, gdy wnioskodawcy składają wnioski w trakcie 2008 r., wówczas należałoby wstrzymać procedowanie do czasu zakończenia tego roku

i ustalenia jaki status oni będą posiadać na koniec 2008 r. Dopiero po ziszczeniu się tego zdarzenia mogłoby być podjęte dalsze prowadzenia konkursu. Taki sposób rozumienia przepisów należy ocenić jako pozostający w sprzeczności nie tylko

z przywołanymi przepisami załącznika do ww. rozporządzenia, ale także istotą konkursu, który jest ogłaszany dla podmiotów posiadających określony status przedsiębiorcy na samym początku zgłoszenia do udziału w nim, a nie do przedsiębiorców, którzy mogą, lecz niekoniecznie osiągną dany status w przyszłości.

Przywołany w skardze wyrok Sądu Pierwszej Instancji z 14 października 2004r.,

T-137/02 dotyczy skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji [...]z dnia [..]r. dotyczącej pomocy państwa przyznanej przez Republikę Federalną Niemiec na rzecz Pollmeier GmbH, Malchow (Dz.U. L 296, str. 20). Zatem Sąd badał sprawę od innej strony niż obecnie. Co więcej zacytowany w skardze pkt 6, który jest powtórzeniem definicji, został wyrwany z kontekstu, gdyż właśnie w tym orzeczeniu preferowana jest wykładnia nie trzymająca się sztywno definicji prawa, ale odnosząca się do realnej gospodarki, w szczególności do utrudnień z jakimi boryka się beneficjent i jakie należy preferować przy przyznaniu pomocy. Np. w pkt 56 czytamy, że istotną okolicznością są niedoskonałości rynku, które sprawiają, że te przedsiębiorstwa borykają się z pewną ilością utrudnień, które ograniczają rozwój, pożądany z społecznego i gospodarczego punktu widzenia.

Nie jest on zatem wskazaniem, że interpretacja Zarządu Województwa K. była nieprawidłowa.

Za takie nie może być również uznana decyzja komisji z dnia 7 czerwca 2006 r.

w sprawie pomocy państwa nr C 8/2005 (ex N 451/2004), którą Niemcy zamierzają przyznać na rzecz Nordbrandenburger UmesterungsWerke (notyfikowana jako dokument nr C(2006) 2088).

W tym przypadku beneficjentem pomocy jest przedsiębiorstwo NUW Nordbrandenburger UmesterungsWerke GmbH & Co. KG z siedzibą w Schwedt, Brandenburgia (Niemcy), na obszarze objętym pomocą zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE. Zatem sprawa ta nie ma przełożenia na obecnie rozpoznawaną. Trudno wyciągać z definicji jaką posłużono się w pkt 63, treści istotnych dla skarżącego. Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że i tu w sprawie pomoc miała być przyznana w 2004r., a badaniem objęto lata 2002-2005.

Jednocześnie na marginesie wskazać należy, że oba te akty nie dotyczą mikroprzedsiębiorstw.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 załącznika I. Według skarżącego błędnie przyjęto, że skarżący nie posiada statusu przedsiębiorstwa niezależnego, podczas gdy w rzeczywistości status ów posiada, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowano to unormowanie.

Zarząd Województwa K. uznał, że przedsiębiorstwo skarżącego jest przedsiębiorstwem powiązanym.

W ocenie Sądu, podane rozstrzygnięcie jest konsekwencją przyjęcia za w pełni uprawnione ustaleń faktycznych zaprezentowanych przez Zarządu Województwa K. w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a polegających na uznaniu jako faktów bezspornych okoliczności.

Jak wskazano, zgodnie z danymi rejestrowymi oraz informacjami zawartymi

w biznes planie, przedmiotem działalności firmy Zakład Wielobranżowy "K." J. J. jest wynajem nieruchomości na własny rachunek, produkcja urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych, wynajem maszyn i urządzeń budowlanych, wynajem maszyn i urządzeń biurowych i sprzętu komputerowego. Zakres oferowanych usług obejmuje produkcję podzespołów i kompletnych urządzeń klimatyzacyjnych. Natomiast w przypadku przedsiębiorstwa K. S. Sp. z o.o. [...] przedmiotem działalności firmy jest wykonywanie instalacji centralnego ogrzewania i wentylacyjnych w konsekwencji oznacza to, iż firma K. S. zajmuje się dystrybucja podzespołów

i kompletnych urządzeń klimatyzacyjnych produkowanych przez Zakład Wielobranżowy K.

Współwłaściciele firmy K. S. Sp. z o.o. to: J. R., J. R., J. J., J. S., J. R. Każdy ze współudziałowców posiada po 200 udziałów (czyli po 20%). Właścicielem Zakładu Wielobranżowego "K. jest J.J. Zakład Wielobranżowy "K." J. J. jest producentem elementów klimatyzacyjnych, a "K. S." Sp. z o.o. jest dystrybutorem tych urządzeń, zatem oświadczenia o braku powiązania nie są zgodne ze stanem faktycznym. Obie firmy posiadają również to samo miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Występują zatem wszystkie przesłanki świadczące o powiązaniu między ww. podmiotami gospodarczymi. Zakład Wielobranżowy "K." J. J. jest producentem elementów klimatyzacyjnych, a "K. S." Sp. z o.o. jest dystrybutorem tych urządzeń. Występuje zatem "rynek pokrewny", gdyż firma Zakład Wielobranżowy "K." J. J. wytwarza usługi na niższym szczeblu runku w stosunku do oferowanych przez firmę K. S. Sp. z o.o. Ta sama siedziba obu przedsiębiorstw sprawia natomiast, że możemy mówić o nieformalnym powiązaniu organizacyjnym. Poza tym J. J. jako jeden z udziałowców firmy K. S. jest właścicielem firmy Zakład Wielobranżowy "K." J. J. Ponadto na stronie internetowej firmy K. S. Sp. z o.o. stwierdza się, że "K. S. jest to spółka rodzinna, stworzona w całości przy pomocy kapitału polskiego, swoimi korzeniami sięgająca roku 1988". Co więcej wskazano nie tylko osiągnięcia firmy K. S. Sp. z o.o., ale również J. J. oraz wymieniono referencje dla obu firm. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w art. 3 ust. 3 Załącznika· I i nie mamy do czynienia z przedsiębiorstwem powiązanym.

W myśl art. 3 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka; b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki; d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie. Dalej powyższy przepis stanowi, że zakłada się, iż wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązane. Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych.

Zarząd Województwa K., podpierając się w tym względzie prawem i orzecznictwem europejskim, doszedł do poprawnych wniosków, że w sprawie wystąpiło zjawisko powiązania podmiotów w rozumieniu prawa .

W ocenie Sądu pominięcie powiązań wpływających na pozycję gospodarczą przedsiębiorstwa mogłoby spowodować przyznanie dofinansowania podmiotowi, którego potencjał - dzięki powiązaniom z innymi podmiotami - przewyższa potencjał przedsiębiorstwa uprawnionego do pomocy. Stanowiłoby to naruszenie warunków przyznawania pomocy publicznej. Powiązania przez osoby fizyczne pozwalają na wzajemną współpracę przedsiębiorstw, ustalanie wspólnej strategii, wspólnych rynków zbytu, wzajemne udzielanie sobie pożyczek, zawieranie korzystnych dla danego przedsiębiorstwa umów czy też czy też wspólne korzystanie z nieruchomości lub pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia działalności. Zgodzić się należy ze stanowiskiem zajętym w zaskarżonym orzeczeniu, że z uwagi na osobę J. J., który jest właścicielem i współwłaścicielem w obu, swoją osobą, i to bez względu na to, czy jest członkiem zarządu tych spółek, czy też nie, łączy potencjał ekonomiczny obu tych przedsiębiorstw tak, że należy je postrzegać jako przedsiębiorstwa powiązane. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podzielającego stanowisko organu, struktura własności poparta bliskimi powiązaniami rodzinnymi (druga z firm jest firmą rodzinną J.) oraz przedmiot działalności ściśle ze sobą powiązany jest najważniejszym kryterium dla uznania, iż ma miejsce sprawowanie kontroli, którą w okolicznościach faktycznych sprawy skarżący sprawuje. W rzeczywistości beneficjent stanowi część większego organizmu i dzieli jego los,w każdym zaś razie przy ubieganiu się o publiczną pomoc. Poprzez istniejące powiązania, przyznana pomoc niewątpliwie trafiłaby również do drugiej z firm. Takie rozumienie jest zgodne również, a może przede wszystkim, ze względu na postulowaną w skardze wykładnię celowościową.

Na koniec Sąd przeanalizował zarzut naruszenia art. 211 ust. 1 in fine w zw.

z art. 145 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w zw. z art. 113 ust. 2 (przy czym z uzasadnienia wynika, że chodzi o art. 113 ust. 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych w zakresie określenia terminu liczenia odsetek ustawowych od dnia [...]r. tj. od momentu wpływu środków na rachunek bankowy skarżącego, a nie od dnia [...]r. tj. od momentu stwierdzenia nieprawidłowości.

Stosownie do art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 2104 ze zm.), w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4. Przepisy stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 145 ust. 2-5 dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie

z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie

z przeznaczeniem; 2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji.

Rację ma skarżący wskazując na wątpliwości jakie niesie zapis w kwestii naliczania odsetek. Zostało to również dostrzeżone w piśmiennictwie (L. Lipiec, Komentarz do art. 211 ustawy o finansach publicznych, LEX). Jednak zdaniem Sądu istotnym jest zapis normy, jaki znalazł się w art. 211 ust. 1, gdzie ustawodawca wyraźnie mówi o zapłacie przez beneficjenta odsetek, liczonych od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki.

Z takiego zapisu jasno wynika, jaki dzień ustawodawca uznaje za istotny. Natomiast zastosowanie art. 145 ust. 5 może tu być jedynie "odpowiednie", co w swym znaczeniu oraz przy tym, że odpowiednim stosowaniem objęto art. 145 ust. 2- 5, co niesie za sobą o wiele bogatszą treść niż sam ust, 5 należy rozumieć tak, że nie można stosować art. 145 ust. 5 zaprzeczając treści art. 211. Zatem w tym względzie należy oprzeć się o ten ostatni, co prawidłowo uczynił Zarząd Województwa K..

Taka wykładnia prowadzi do wniosku, że sposób liczenia odsetek nie zmienił się po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.

z 2013r., Nr 885 j.t.), co jednocześnie czyni zbędnym kontrolę uwag, jakie czyni skarżący na temat momentu udzielenia dotacji.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

U. Wiśniewska M. Łent E. Kruppik-Świetlicka