Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 880/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. J. B. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, którą określiła jako "działka o aktualnym numerze [...] obr. [...] (zwrot z działki [...])".

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda P. wyznaczył do załatwienia sprawy Starostę B. z uwagi na treść art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) i konieczność wyłączenia Prezydenta Miasta B. jako przedstawiciela Gminy, której nieruchomości wniosek o zwrot dotyczy.

W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. pod wnioskiem podpisali się W. G. i R. G. jako spadkobiercy poprzednich właścicieli.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta B. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił ww. trzem wnioskodawcom zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, bowiem stwierdził zrealizowanie celu wywłaszczenia. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę P. w dniu [...] września 2016 r. na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Zdaniem organu odwoławczego, w postępowaniu nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości realizacji celu wywłaszczenia, bowiem dokumentacja geodezyjno-kartograficzna, w szczególności szkice polowe oraz mapa zasadnicza obejmująca teren działki będącej przedmiotem postępowania zwrotowego, nie potwierdza w sposób jednoznaczny faktu realizacji na tym terenie obiektów budowlanych związanych z funkcjonowaniem zakładów telewizyjnych wraz z infrastrukturą techniczną. Wojewoda ocenił, że nie ustalono także funkcji przewidzianych do realizacji na spornej działce obiektów budowlanych.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] stwierdził, że nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym nr [...] B., oznaczona jako działka nr [...], o powierzchni 0,0544 ha (powstała z podziału działki nr [...] o powierzchni 0,2379 ha), stanowiąca własność Gminy B., stała się zbędna na cel wywłaszczenia i z tego powodu należy dokonać jej zwrotu na rzecz J. B., R. G. i W. G. w udziałach po 1/3. Starosta, na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 3.410,93 zł i zobowiązał każdego z wnioskodawców do jego zwrotu w wysokości: 1.136,97 zł – J. B. i po 1136,98 zł – R. G. i W. G. Starosta zatwierdził również, na podstawie art. 96 ust. 1b u.g.n., podział nieruchomości tworzący podlegającą zwrotowi działkę nr [...]

Organ pierwszej instancji ustalił, że małżonkowie J. i F. G. na mocy aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1975 r. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości położonej w B. oznaczonej nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r. zatwierdzono plan realizacyjny rozbudowy Zakładu P. w B. ul. [...], którą to decyzją część działki nr [...] przeznaczono pod tę rozbudowę. Decyzją z dnia [...] marca 1976 r. orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa i ustaleniu odszkodowania za nieruchomości położone w B. w dzielnicy B., w tym wywłaszczeniem objęto działkę nr [...] o powierzchni 544 m2. Ustalono wówczas i wypłacono odszkodowanie za tę działkę w kwocie 7833,60 zł. Na podstawie przedłożonych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku także ustalono, że spadkobiercami po J. i F. G. są wnioskodawcy zwrotu w przedmiotowej sprawie, w wielkości po 1/3 każde z nich.

Odnośnie realizacji celu wywłaszczenia Starosta wyjaśnił, że dawna działka nr [...] wchodzi obecnie w skład działki nr [...] będącej własnością Gminy B. W trakcie oględzin w dniu [...] maja 2016 r. stwierdzono, że teren objęty wnioskiem jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą, chwastami oraz drzewami i krzewami z samosiewu, występują na nim liczne nierówności, gdzieniegdzie znajduje się gruz (fragmenty płyt betonowych). Nie stwierdzono widocznych trwałych elementów zagospodarowania terenu. Z informacji uzyskanych od Zastępcy Dyrektora Departamentu Skarbu Urzędu Miejskiego w B. w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. wynika, że po przeanalizowaniu zasobów archiwalnych Urzędu Miejskiego i Archiwum Państwowego nie stwierdzono dokumentów potwierdzających realizację celu wywłaszczenia na obszarze dawnej działki nr [...], tj. dokumentów innych niż przekazane przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. Przekazany wówczas szkic polowy oraz fragment mapy zasadniczej nie pozwalają jednak, zdaniem Starosty, stwierdzić realizacji celu wywłaszczenia. Starosta uzyskał również informację od następcy prawnego "U." w B. – Spółki B. S.A., zgodnie z którą w zasobach archiwalnych Spółki nie znajduje się żadna dokumentacja dotycząca realizacji celu publicznego na działce nr [...] (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.). Spółka wskazała, że nie posiada informacji w zakresie ustalenia czy realizacja obiektów budowlanych przedstawionych na kopii mapy zasadniczej jest następstwem realizacji celu wywłaszczenia.

Zdaniem Starosty, realizacji na obszarze dawnej działki nr [...] celu wywłaszczenia nie potwierdza dokumentacja budowy "U." w B., zgromadzona w Archiwum Państwowym w B., a przekazana przez Urząd Miejski w B. przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Starosta stwierdził także brak potrzeby wystąpienia do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. o dokumenty (zdjęcia lotnicze) odnośnie objętego celem wywłaszczenia terenu. W jego ocenie, uzyskanie zdjęć lotniczych nie pozwoli ustalić jaką funkcję pełniły budynki znajdujące się ewentualnie niegdyś na wnioskowanej nieruchomości. Zdjęcia te mogą stanowić jedynie materiał pomocniczy, ale nie mogą być jedynym materiałem dowodowym. Także, w jego ocenie, znajdująca się w aktach sprawy ortofotomapa sporządzona w oparciu o zdjęcie lotnicze z 1976 r. opublikowane na stronach internetowych Urzędu Miejskiego w B., ma charakter wyłącznie poglądowy i nie jest traktowana jako oficjalny dokument urzędowy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Starosta przedstawił także zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wynikające z art. 136 i 137 u.g.n. oraz wskazał, że niewątpliwie przejęta na rzecz Skarbu Państwa w roku 1976 nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], o powierzchni 544 m2, była przeznaczona pod budowę zakładów telewizyjnych, jednakże brak dowodów potwierdzających realizację tego celu. Starosta podkreślił, że w sprawie nie mają zastosowania terminy z art. 137 u.g.n.

Starosta uzasadnił również dokonanie podziału działki nr [...] i wydzielenie części podlegającej zwrotowi tj. działki nr [...] o powierzchni 0,0544 ha. Ustalił również na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego wysokość zwaloryzowanego i podlegającego zwrotowi odszkodowania - z zastosowaniem art. 217 ust. 2 u.g.n.. Dokonał analizy i oceny operatu szacunkowego i uznał, że jest on wiarygodny i odpowiada wymogom prawa. Do zwrotu ustalonej kwoty zobowiązał osoby, na rzecz których następuje zwrot nieruchomości, stosownie do udziałów ustalonych postanowieniami sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po poprzednich właścicielach działki.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina B., która wskazała, że uzasadnione wątpliwości budzą ustalenia poczynione przez organ, interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa, jak też fakt nieodniesienia się do istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem Gminy, pierwszorzędne znaczenie w sprawie powinny mieć zdjęcia lotnicze pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. Także organ pierwszej instancji skoncentrował się jedynie na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, tj. działce nr [...] - w oderwaniu od całej nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] marca 1976 r. obejmującej obszar o powierzchni ponad 110 ha, na której cel wywłaszczenia został "w ocenie skarżącego bez wątpienia zrealizowany w postaci wybudowanych "U." w B.". Podkreślono, że z analizy archiwalnej dokumentacji wynika, iż na wywłaszczonym terenie przewidziane zostały nie tylko obiekty budowlane ściśle związane z produkcją, ale też zagospodarowanie w postaci terenów zielonych lub stref ochronnych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania zakładu produkcyjnego usytuowanego w pobliżu dużych skupisk ludzkich. Zdaniem odwołującego się, lokalizacja celu wywłaszczenia, odbiegająca od pierwotnie planowanej, nie ma wpływu na zrealizowanie podstawowego celu nabycia. Wyjaśniono, że, jak wynika z orzecznictwa NSA, nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta. Z treści decyzji nie wynika, czy wskutek podjętych czynności ustalono fakt zmiany zagospodarowania i przeznaczenia wywłaszczonego terenu po zrealizowaniu inwestycji. Tym samym organ nie ustalił faktycznego wykorzystania przedmiotowej działki po jej wywłaszczeniu.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wynikające z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. Wskazał, że przy podejmowaniu decyzji o zwrocie nieruchomości konieczne jest zbadanie, jaki był cel wywłaszczenia oraz dokonanie oceny czy, a także kiedy, cel ten został zrealizowany. Zdaniem Wojewody, powyższe okoliczności zostały w przedmiotowej sprawie wystarczająco wyjaśnione. Ustalono bowiem, że decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r. Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B. zatwierdził plan realizacyjny zagospodarowania terenu inwestycji w postaci rozbudowy Zakładu P. w B. ul. [...]. Przedmiotową decyzją część działki nr [...], obręb [...], została przeznaczona pod tę rozbudowę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] marca 1976 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w B. w dzielnicy B. Wywłaszczeniem objęta została m.in. działka nr [...] o powierzchni 544 m2 z przeznaczeniem pod budowę zakładów telewizyjnych. Za przejętą nieruchomość zostało przyznane odszkodowanie w wysokości 7833,60 zł, ustalone na podstawie operatu szacunkowego.

Zdaniem Wojewody, na części nieruchomości, o zwrot której wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Potwierdzają to dowody zgromadzone w toku postępowania. Z protokołu oględzin oraz z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej wynika, że teren objęty wnioskiem jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą, chwastami oraz drzewami i krzewami z samosiewu. Na terenie wywłaszczonej działki występują liczne nierówności, gdzieniegdzie znajduje się gruz (fragmenty płyt betonowych). Nie stwierdzono widocznych trwałych elementów zagospodarowania terenu. Realizacji na obszarze dawnej działki nr [...] celu wywłaszczenia nie potwierdza dokumentacja budowy "U." w B. Dowodów na tę okoliczność nie przedstawiła także odwołująca się Gmina. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy również nie potwierdza, iż na wywłaszczonym terenie zrealizowano cel powiązany z główną rozbudową np. tereny zielone lub strefy ochronne niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania zakładu produkcyjnego.

Za niezasadny uznał Wojewoda zarzut skoncentrowania się przez Starostę wyłącznie na fragmencie nabytej nieruchomości, wydzielonej działce nr [...] o powierzchni 0,0544 ha, w oderwaniu od całej nieruchomości (około 110 ha) przejętej na własność Skarbu Państwa. Zdaniem Wojewody, odwołujący się także w żaden sposób nie udowodnił, że na zwracanej nieruchomości kiedykolwiek w przeszłości zrealizowano cel wywłaszczenia, jak też że po zrealizowaniu tego celu doszło do późniejszej zmiany przeznaczenia lub sposobu użytkowania nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, zaś zgromadzone w sprawie dowody są wystarczające do oceny stanu faktycznego w sprawie. Inwestycja stanowiąca cel wywłaszczenia nie została na zwracanym fragmencie nieruchomości zrealizowana, a więc poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy mogą skutecznie dochodzić jej zwrotu.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego Gmina B., która zarzuciła:

- naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia;

- naruszenie przepisów art. 136 ust. 1 i 2 oraz 137 u. g. n., poprzez uznanie, iż część wywłaszczonej nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz nieuwzględnienie, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany.

Skarżąca powtórzyła treść odwołania podkreślając powstanie uzasadnionych wątpliwości odnośnie poczynionych ustaleń, interpretacji zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa, jak też zwrócił uwagę na nieodniesienie się do okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy. Zdaniem skarżącej Gminy, cel wywłaszczenia został zrealizowany w postaci wybudowanego kompleksu "U." w B. wraz z otaczającą infrastrukturą. Tymczasem organy skoncentrowały się wyłącznie na fragmencie objętym wnioskiem o zwrot bez analizy stanu całej wywłaszczonej w 1976 r. nieruchomości gruntowej o powierzchni ponad 110 ha. Natomiast na terenie wywłaszczonym przewidziano nie tylko realizację ww. Zakładów, ale też inne zagospodarowanie terenu, w tym strefę zieloną i strefy ochronne. Podkreślono, że zmiana lokalizacji kompleksu Zakładów T. nie ma wpływu na ustalenie faktu jego zrealizowania, nadto teren przeznaczony pod te Zakłady nie musiał w całości być pokryty inwestycjami budowlanymi. Należało uwzględnić powstanie terenów zielonych, rekreacyjnych lub stref ochronnych.

Skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu swej decyzji sprzeczne stwierdzenia, co budzi wątpliwości, zwłaszcza że w pierwszej wydanej w sprawie decyzji odmówił zwrotu odmiennie oceniając materiał dowodowy. Także wątpliwości skarżącego budzi zaniechanie wystąpienia do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., celem pozyskania materiału dowodowego w postaci archiwalnych zdjęć lotniczych obszaru objętego postępowaniem zwrotowym. Podkreślił, że nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. W takiej też sytuacji nie ma znaczenia, że zagospodarowanie mogło mieć miejsce po upływie terminów wynikających z art. 137 u. g. n.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzję wydano na podstawie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej: u.g.n. Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie zaś do treści art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jak stanowi przepis art. 137 ust. 2 u.g.n., jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

W sprawie niniejszej przepisy powyższe mają zastosowanie, bowiem decyzja wywłaszczeniowa z dnia 16 marca 1976 r. została wydana na podstawie art. 15 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), a więc było to tzw. klasyczne wywłaszczenie decyzją administracyjną. Organ, stosując art. 136 ust. 3 u.g.n., był zobowiązany przede wszystkim ustalić, czy zrealizowano cel wywłaszczenia. Ustalenia w tym przedmiocie są prawidłowe i nie sposób skutecznie im zarzucić naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym i o uzasadnianiu rozstrzygnięć administracyjnych (art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a.).

Jak ustalono, wywłaszczona działka nr [...] (w skład której wchodzi działka zwrócona) została przeznaczona pod realizację kompleksu o nazwie rozbudowa "U." w B. Plan realizacyjny inwestycji zatwierdzono decyzją z dnia [...] kwietnia 1975 r. Z dokumentów archiwalnych istotnie nie wynika, że Zakłady zrealizowano. Przede wszystkim informacje udzielone przez Urząd Miejski w B. przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. (uwierzytelniona kopia szkicu polowego z listopada 1979 r. oraz kopie map archiwalnych z 1985 r.) nie dowodzą realizacji celu wywłaszczenia, wbrew konkluzji zawartej w treści tego pisma. Także następca prawny Z., Spółka B. S.A., nie potwierdziła, aby była w posiadaniu dokumentów wskazujących na realizację celu wywłaszczenia na obecnej działce nr [...] (vide pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.). Również bardzo obszerna archiwalna dokumentacja budowy przekazana przez Urząd Miejski w B. przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że cel wywłaszczenia zrealizowano. Analiza tej dokumentacji wskazuje, że jeszcze w grudniu 1978 r. część terenu nie została przekazana wykonawcy. Brak jest dokumentacji z lat późniejszych, w tym brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o zrealizowaniu infrastruktury samego Zakładu i urządzeń towarzyszących – na działce wnioskowanej do zwrotu. Również oględziny tego terenu przeprowadzone w dniu [...] maja 2016 r. nie potwierdziły trwałej zabudowy lub trwałego zagospodarowania. Fragmenty gruzu czy inne fragmenty betonowe stwierdzone na poddanym oględzinom terenie nie dowodzą w sposób niewątpliwy realizacji Zakładu.

Odnośnie zarzutu nieuzyskania zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., to brak jest podstaw do przyjęcia, że zaniechanie w tym zakresie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W aktach administracyjnych na k. 368 znajduje co prawda zdjęcie lotnicze z 1976 r., niemające charakteru dokumentu urzędowego, na którym teren działki nr [...] wydaje się nie być zalesiony a w jakiś sposób zagospodarowany (sposób zagospodarowania jest jednak niemożliwy do ustalenia na podstawie zdjęcia), jednakże nie dowodzi to realizacji celu wywłaszczenia. Zauważyć należy, że z obszernej dokumentacji archiwalnej wynika, iż prace przygotowawcze do realizacji Zakładów trwały przez pewien dłuższy czas, zatem nie można wykluczyć, że teren był przygotowywany pod inwestycję. To nie dowodzi jeszcze jej realizacji, zwłaszcza że ustalenie tej realizacji wykluczają ustalenia oględzin, podczas których nie stwierdzono żadnego trwałego zagospodarowania terenu. Także na dowód realizacji Zakładu ani jego następca prawny, ani strona skarżąca nie przedstawili dowodów jednoznacznie przesądzających tę realizację.

Podkreślić przy tym należy, że w sprawie niniejszej organ badał i ustalił wyłącznie brak realizacji celu wywłaszczenia na terenie działki zwróconej, co nie oznacza, że na innym fragmencie ponad 110 ha wywłaszczonego terenu część Zakładu mogła zostać zrealizowana. Nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem wnioskodawcy zwrócili się o zwrot części wywłaszczonej od ich spadkodawców nieruchomości (fakt spadkobrania również został w sposób niebudzący wątpliwości wykazany i nie spotkał się z zastrzeżeniami stron postępowania), to w odniesieniu do tej części należało przeprowadzić postępowanie, co też organ prawidłowo uczynił. Dodać należy, że ani organy, ani sąd nie zakwestionowały trafności spostrzeżeń skarżącego, iż faktycznie celem wywłaszczenia był kompleks zabudowy i zagospodarowania składający się na Zakłady P., a w skład tego kompleksu mogły wchodzić nie tylko zabudowania, ale również i i niebudynkowe zagospodarowanie terenu. Nie wykazano jednak, aby sporna część pozostawała w jakimkolwiek funkcjonalnym związku z innym terenem wykorzystanym na cel wywłaszczenia. Z protokołu oględzin z dnia 10 maja 2016 r. oraz dołączonej dokumentacji zdjęciowej jednoznacznie wynika, że teren zwróconej działki jest opuszczony, niezagospodarowany i zajęty przez swobodnie rosnącą roślinność, jak też nie stanowi fragmentu jakiejś większej, celowo zagospodarowanej całości.

Ustalenie, że nie zrealizowano celu wywłaszczenia nie pozwala również podzielić stanowiska organu, iż dopiero później zaniechano wykorzystywania spornego terenu zgodnie z celem wywłaszczenia. Taka sytuacja jak opisuje organ wykluczałaby zwrot, co stwierdził Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 12/11, jednakże nie wystąpiła ona w rozpoznawanym przypadku.

Dodać należy, że w stanie prawnym aktualnym na datę wydania zaskarżonej decyzji mamy do czynienia z normatywną definicją przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia (art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n.), która to definicja nie obowiązywała w dacie spornego w sprawie niniejszej wywłaszczenia. Przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., zaś przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. – w dniu 22 września 2004 r. Zastosowanie tych terminów do wywłaszczeń mających miejsce przed wejściem w życie art. 137 u.g.n. byłoby zatem zastosowaniem prawa wstecz, co jest niedopuszczalne, zwłaszcza że nie obowiązuje szczególny przepis intertemporalny zezwalający na takie stosowanie. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie P 38/11, jak długo "wywłaszczone rzeczy (prawa) nie są przekazywane na cel publiczny uzasadniający wywłaszczenie, tak długo nie został osiągnięty cel wywłaszczenia i tak długo działanie organów państwa stanowi ingerencję w prawo własności, która nie ma konstytucyjnej legitymacji".

Reasumując, ocena przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia została w sprawie niniejszej dokonana bez naruszenia prawa, nadto jest wyczerpująca i odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy niniejszej oraz zawiera kompleksowe rozważenie wszystkich przesłanek wydania orzeczenia na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Nie budzi zastrzeżeń sądu zmiana stanowiska organu pierwszej instancji, który w pierwszej wydanej w sprawie decyzji, z dnia [...] lipca 2016 r., odmówił zwrotu, zaś w kolejnej – z dnia [...] czerwca 2017 r., ten zwrot orzekł. Zauważyć należy, że po uchyleniu pierwszej decyzji nastąpiło uzupełnienie materiału dowodowego o obszerną dokumentację archiwalną dotyczącą budowy Zakładów, która nie potwierdziła w sposób niebudzący wątpliwości realizacji celu wywłaszczenia na działce objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Podzielić należy również ocenę i rozstrzygnięcie organów odnośnie ustalenia wysokości odszkodowania, zwłaszcza że skarga nie zawiera w tym zakresie żadnych zarzutów. Jak wynika z akt administracyjnych, dopuszczono dowód z operatu szacunkowego, w którym ustalono wysokość zwaloryzowanego i wypłaconego poprzednim właścicielom działki odszkodowania na kwotę 3 410, 93 zł. Operat został sporządzony w sposób prawidłowy pod względem formalnym, zawiera zrozumiałe wyjaśnienia oraz niebudzące wątpliwości konkluzje, co powoduje brak podstaw do jego zakwestionowania. Stanowi on wiarygodny dowód i mógł być podstawą rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu przez wnioskodawców zwaloryzowanego odszkodowania w częściach po 1/3, tj. stosownie do udziałów określonych postanowieniami o stwierdzeniu nabycia spadku i w wysokości nie wyższej niż 50 % aktualnej wartości nieruchomości, zgodnie z art. 217 ust. 2 u.g.n.

Nie budzi również wątpliwości fakt zatwierdzenia zaskarżoną decyzją podziału wydzielającego z działki nr [...] działkę nr [...] podlegającą zwrotowi, którego to podziału dokonano na podstawie art. 96 ust. 1b u.g.n.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.