Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1286/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 153 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art 46 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2012 r. – zaskarżoną skargą przez Stowarzyszenie Zwykłe "P." z siedzibą w M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.– uchylił pkt 1 zdanie drugie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] sierpnia 2011 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od km [...] do początku obwodnicy P. (km [...]), według wariantu [...]w brzmieniu: "Przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie województwa [...]na terenach powiatów: [...], [...]i [...], na obszarze gmin: W., S., M., W., S., S., G., B. oraz gminy P." i w tym zakresie orzekł: "Przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie województwa [...]na terenach powiatów: [...], [...]i [...], na obszarze gmin: W., S., M., W., S., S., G., B. oraz gmin P.", a w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 17 czerwca 2008 r. wniósł o wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa warmińsko - mazurskiego do początku obwodnicy P., zmodyfikowanego na przedsięwzięcie polegające na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od km [...]do początku obwodnicy P., według wariantu [...]- wnioskiem z 15 grudnia 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.decyzją z [...] sierpnia 2011 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od km [...]do początku obwodnicy P.(km [...]) według wariantu [...]. W decyzji tej określił: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki przedsięwzięcia na etapie jego realizacji i eksploatacji, warunki jakie należy uwzględnić na etapie projektu budowlanego oraz nałożył na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej. Nadto nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli: Stowarzyszenie Zwykłe "P.", K.N. - Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe P., [...] Ośrodek Doradztwa [...] i M.L. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe K.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2012 r. uchylił pkt 1 zdanie drugie decyzji i orzekł w tym zakresie w sposób wyżej przedstawiony, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że rozpatrując sprawę oparł się na materiale dowodowym zebranym w trakcie postępowania organu pierwszej instancji, jak również na wyjaśnieniach uzyskanych od inwestora w toku postępowania odwoławczego. Dokumentacja została zgromadzona w stopniu wystarczającym do pełnego i prawidłowego rozpoznania sprawy. W toku postępowania odwoławczego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, opierając się na materiałach dołączonych przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz stosownych opiniach organów, wnioskach i informacjach przedstawionych przez strony postępowania, a także materiałach zebranych w wyniku procedury udziału społeczeństwa, dokonał analizy i oceny w zakresie wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi.

Po wnikliwym zbadaniu poprawności postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy uchylił pkt 1 zdanie drugie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] sierpnia 2011 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałej części, po stwierdzeniu braku uchybień i naruszenia prawa, utrzymał w mocy ww decyzję.

Stosownie do powyższego, analizując przedmiotową sprawę, organ drugiej instancji zwrócił najpierw uwagę na zapis dotyczący lokalizacji planowanej inwestycji zawarty w punkcie 1 wydanego [...] sierpnia 2011 r. rozstrzygnięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., wymieniając nazwy gmin, przez tereny których będzie przebiegać zamierzona trasa [...], pominął gminę M. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. sprostował z urzędu zaistniałą omyłkę, co znalazło odzwierciedlenie w sentencji postanowienia z [...] września 2011 r., utrzymanego w mocy postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. Z kolei na etapie postępowania odwoławczego, organ drugiej instancji przeanalizował skorygowany zapis i stwierdził, iż wymaga on doprecyzowania, gdyż przy wymienianiu nazw gmin, przez tereny których będzie przebiegać planowana droga ekspresowa, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.użył sformułowania "oraz gminy P.", sugerując tym samym, iż przedmiotowa inwestycja będzie realizowana na terenie tylko jednej gminy P. Tymczasem z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, iż planowana trasa ekspresowa [...] będzie realizowana zarówno na terenie gminy wiejskiej P., jak i na terenach położnych w granicach administracyjnych Miasta P. Tereny gminy wiejskiej P., jak i gminy miejskiej P., zostały uwzględnione zarówno na mapach stanowiących załączniki do raportu o oddziaływaniu planowanej trasy [...] na środowisko przedstawiających przewidziane do realizacji urządzenia ochrony środowiska w związku z realizacją zamierzonej inwestycji, jak również w treści samego raportu stanowiącego podstawowy dokument, w oparciu, o który Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Z analizy akt sprawy, w tym obwieszczeń, za pośrednictwem których organ pierwszej instancji informował społeczeństwo o poszczególnych etapach prowadzonego przez siebie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej trasy [...], jednoznacznie wynika, iż procedura została przeprowadzona w sposób prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.dopełnił obowiązku informowania społeczeństwa i stron postępowania o poszczególnych etapach prowadzonego postępowania. Obowiązek ten został także dopełniony zarówno w stosunku do gminy wiejskiej P., jak i gminy miejskiej P.. W związku z powyższym organ odwoławczy, mając na uwadze klarowność i jednoznaczność zapisów, jakie powinny znajdować się w sentencji decyzji administracyjnej, uchylił zapis znajdujący się w pkt 1 zdanie drugie w brzmieniu skorygowanym postanowieniem prostującym oczywistą omyłkę i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w trakcie postępowania odwoławczego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w sprawie, organ drugiej instancji w myśl art. 10 K.p.a., zawiadomieniem z 15 lutego 2012 r., poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do jego treści. Z wglądu do akt sprawy skorzystał w dniach 9 i 12 marca 2012 r. K.B. – przedstawiciel Stowarzyszenia Zwykłego "P.". Pismem z 12 marca 2012 r. (data wpływu do siedziby organu — 14 marca 2012 r.), podmiot ten wniósł uwagi wskazując:

1) że, dotychczas prowadzone postępowanie z udziałem społeczeństwa zawiera wiele istotnych uchybień polegających na:

- braku faktycznego udostępnienia informacji w formie obwieszczeń i zawiadomień w siedzibach jednostek samorządowych w obligatoryjnych terminach, w szczególności w Urzędzie Gminy B., gdzie w dniu 2 maja 2011 r. na tablicy ogłoszeń nie było wywieszone obwieszczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] kwietnia 2011 r. Na dowód powyższego strona przedłożyła zdjęcia tablicy ogłoszeń umieszczonej w Urzędzie Gminy B. wykonane w dniu 2 maja 2011 r.,

- przypadkach wywieszania obwieszczeń i zawiadomień z datą sprzed daty wpływu dokumentu do siedziby urzędu gminy oraz braku wymaganych potwierdzeń z dokonanych czynności;

- pomijaniu w tekście publicznych dokumentów nazw gmin, przez tereny których będzie przebiegać planowana trasa [...], w szczególności gminy miejskiej M., gminy miejskiej P. oraz gminy P.,

- dokonywaniu ww potwierdzeń i uzupełnień z wielomiesięcznymi opóźnieniami budzącymi uzasadnione obawy co do dochowania obowiązujących przepisów w zakresie powiadamiania o trwającym postępowaniu;

2) na brak dostępności analiz, uzgodnień i opinii wykorzystanych na potrzeby powstania raportu dla przedmiotowej inwestycji, na ich dezaktualizację, co w efekcie może prowadzić do braku należytej ochrony poszczególnych elementów środowiska, ludzi i obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Jako negatywne przykłady takiego stanu, Stowarzyszenie podało informacje o poprowadzeniu [...] Kolei Dojazdowej zabytkowej wiaduktem nad trasą [...], a także lokalizacje węzłów komunikacyjnych w miejscach migracji zwierząt;

3) na brak uwzględnienia w raporcie uchwalonych w ostatnim czasie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, rejestrów zabytków, a także innych opracowań środowiskowych, z których wynika występowanie w najbliższym otoczeniu trasy [...] dotychczas niestwierdzonych gatunków fauny i flory, jak np. potwierdzonego bytowania nietoperzy w okolicach M.;

4) na brak wskazania lokalizacji miejsc obsługi podróżnych (MOP-ów), jako integralnych elementów trasy ekspresowej. W ocenie strony taki stan rzeczy wyłącza MOP-y z procedury oceny oddziaływania na środowisko i dopuszcza dowolność w ich planowaniu, przy całkowitym pominięciu istniejących obiektów i stanowisk pracy;

5) na brak odniesienia się i uwzględnienia przez organ pierwszej instancji do zgłaszanych w dotychczasowym postępowaniu uwag i wniosków, pomimo zaleceń Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartych w poprzednio wydanej decyzji z [...] kwietnia 2010 r.;

6) na konieczność wystąpienia do organów opiniodawczo-doradczych działających przy Generalnym Dyrektorze Ochrony Środowiska lub Regionalnym Dyrektorze Ochrony Środowiska w W.o stwierdzenie celowości i zgodności prowadzonego postępowania z obowiązującym prawem polskim i prawem UE oraz kontynuowania go w oparciu o przepisy wynikające z ustawy udostępnianiu informacji, a nie ustawy Prawo ochrony środowiska, tak jak ma to miejsce w analizowanej sprawie;

7) na konieczność ponownej weryfikacji proponowanych w wariancie [...]rozwiązań projektowych mogących, w ocenie Stowarzyszenia, "negatywnie oddziaływać na środowisko poprzez ich nadmierną ingerencję lub zaniechanie działań popieranych przez lokalne społeczności", w szczególności przez: rezygnację z przejazdu i lokalizacji węzła P. Północ lub jego przesunięcie w kierunku ujętego w planach węzła (nieczytelna nazwa) w celu uniknięcia kolizji z polami doświadczalnymi Gospodarstwa Rolnego " [...] " i ukształtowanym lokalnym korytarzem ekologicznym; rezygnację z nadmiernej ingerencji w tereny bagienne w okolicach pomiędzy M. a Z.; lokalizację planowanego w innych wariantach dodatkowego trzeciego węzła na północ od M.; uzupełnienie zgromadzonych materiałów o skutki oddziaływania na środowisko planowanych w ciągu trasy ekspresowej, dróg serwisowych, zwłaszcza w okolicach miejscowości P. i łącznika z zachodnią obwodnicą M.; uzupełnienie zgromadzonych środków i materiałów dowodowych w sprawie o opracowanie dotyczące negatywnego oddziaływania na trasę [...] zlokalizowanych i planowanych przedsięwzięć - ferm drobiu i farm wiatrowych zlokalizowanych w jej najbliższym otoczeniu;

8) na konieczność wyłączenia ze zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji materiałów dotyczących węzła "P." i ich przekazanie do dokumentacji dotyczącej postępowania ustalającego środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od P.do miejscowości C.;

9) na konieczność chronologicznego uporządkowania zgromadzonej w analizowanej sprawie dokumentacji zgodnie z wykazem uzupełnionym o nieujęte dokumenty zgromadzone w aktach postępowania i ewentualne dokonanie uzupełnienia pozwalające na zapoznanie się ze sprawą w czytelnej i zrozumiałej formie.

Odpowiadając na zarzuty Stowarzyszenia Zwykłego "P.", organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.wydał [...] grudnia 2009 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww przedsięwzięcia. Od decyzji tej odwołanie wniosło Stowarzyszenie. Na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego organ drugiej instancji decyzją z [...] kwietnia 2010 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Główną przesłanką do uchylenia decyzji były błędy proceduralne, jakich w trakcie prowadzonego postępowania dopuścił się organ pierwszej instancji. Wówczas w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m. in., iż w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy należy przeanalizować zarzuty wsunięte przez Stowarzyszenie. Na etapie obecnie prowadzonego postępowania odwoławczego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska skrupulatnie przeanalizował całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie stwierdził uchybień w działaniach organu pierwszej instancji, m. in. w zakresie rozpatrzenia postulatów zgłaszanych przez odwołującego się. Podnoszone na etapie pierwszego postępowania odwoławczego kwestie dotyczące m. in. wykluczenia przez inwestora z dalszych analiz "wariantu społecznego" oraz wariantu 3 zostały w pełni wyjaśnione. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z 14 maja 2010 r. wezwał inwestora - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., do zajęcia stanowiska w tym zakresie. Pismem z 15 czerwca 2010 r. inwestor wskazał, iż żaden z zaproponowanych w raporcie wariantów przebiegu planowanej trasy [...] nie został określony mianem "wariantu społecznego", natomiast zaniechano dalszych analiz wariantu 3 już we wstępnej fazie projektowej i nie był on brany pod uwagę w dokumentacji dołączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla analizowanego przedsięwzięcia. Informacje te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej w dniu [...] sierpnia 2011 r.

Organ podkreślił, że na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej trasy [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.dwukrotnie zapewnił 21-dniowy termin na wnoszenie uwag i wniosków przez społeczeństwo. W trakcie wyznaczonych terminów wpłynęły pisma od Stowarzyszenia "P." (pismo z 5 października 2010 r., nadane w placówce pocztowej 5 listopada 2010 r. oraz pismo z 2 maja 2011 r.). Organ pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 56 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska zawarł w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2011 r. informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa. Ponadto przed wydaniem decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanej drogi ekspresowej Nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.zapewnił stronom prowadzonego postępowania, w myśl art. 10 § 1 K.p.a., o możliwość zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. W trakcie biegu tych terminów uwagi i wnioski złożyli: Stowarzyszenie Zwykłe "P." oraz A. i B.J. Organ pierwszej instancji ustosunkował się do wniesionych uwag, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej [...] sierpnia 2011 r. W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.w zakresie rozpatrzenia zgłoszonych w trakcie udziału społeczeństwa uwag i wniosków. Tak jak wskazano powyżej, organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 56 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska, zawarł w uzasadnieniu decyzji informacje o sposobie wykorzystania zgłoszonych postulatów. Fakt, iż nie zostały one rozpatrzone zgodnie z intencją strony, nie jest przesłanką do stwierdzenia nieprawidłowości przeprowadzonego etapu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji.

W nawiązaniu do kwestii wniesionych przez Stowarzyszenie pismem z 12 marca 2012 r., organ odwoławczy przedstawił poniższe wyjaśnienia. ad. 1) Odpowiadając na zrzuty podniesione w punkcie 1, organ wskazał, iż procedura udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia została przeprowadzona prawidłowo i brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia uchybień w tym zakresie. Wskazane przez Stowarzyszenie uwagi dotyczące m. in. sposobu i terminu odsyłania obwieszczeń z siedzib urzędów gmin, przez tereny których przebiegać będzie trasa [...], nie miały wpływu na prawidłowość przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji procedury udziału społeczeństwa. Podniesiona przez odwołującego się kwestia braku faktycznego udostępnienia obwieszczenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] kwietnia 2011 r. na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy B.w dniu 2 maja 2011 r., jest zupełnie niezasadna. Obwieszczenie to zostało sporządzone przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska i miało ono na celu poinformowanie społeczeństwa m. in. o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składaniu uwag i wniosków w ustawowym terminie 21 dni, który został wyznaczony na okres od 12 kwietnia 2011 r. do 2 maja 2011 r. Zatem informacja o dokonaniu ww czynności przez społeczeństwo powinna zostać podana do publicznej wiadomości, zgodnie z terminem wskazanym w treści obwieszczenia z [...] kwietnia 2011 r. Na egzemplarzu odesłanym z siedziby Urzędu Gminy B., jako data wywieszenia ww obwieszczenia widnieje dzień 7 kwietnia 2011 r., a jako data jego zdjęcia dzień 2 maja 2011 r. W ocenie organu drugiej instancji termin podania do publicznej informacji został dotrzymany prawidłowo. Przedstawione przez Stowarzyszenie zdjęcia stanu tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy B.wykonane w dniu 2 maja 2011 r., na których brak jest ww obwieszczenia, nie są wiarygodnymi dowodowymi w sprawie. Wskazania wymaga, iż organ odwoławczy nie jest w stanie stwierdzić, czy zdjęcia te przedstawiają wszystkie części tablicy z siedziby Urzędu Gminy B.. Ponadto zdjęcia te zostały wykonane o godzinie 15:42 i 15:43, co potwierdzają daty na ich egzemplarzach, a zgodnie z informacją znajdującą się na stronie internetowej Urzędu Gminy B.(www.gminaB..pl), godziny w których urząd jest otwarty to 7:30 — 15:30. Zatem zdjęcia zostały wykonane w dniu 2 maja 2011 r., już po zakończeniu pracy urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz fakt, iż na odesłanym z siedziby Urzędu Gminy B.obwieszczeniu z [...] kwietna 2011 r. pod terminem, w jakim zostało ono upublicznione, widnieje pieczęć urzędu i podpis jego pracownika, który poświadcza o wykonaniu danej czynności, organ odwoławczy nie miał podstaw by podważać tę kwestię.

Co się zaś tyczy zarzutu dotyczącego wywieszania obwieszczeń i zawiadomień z datą sprzed daty wpływu dokumentu do siedziby właściwego urzędu gminy, organ wyjaśnił, iż sytuacje takie mogą mieć czasami miejsce. Zdarza się bowiem, że organ prowadzący postępowanie, poza przesłaniem stosownego obwieszczenia do siedziby właściwego urzędu gminy, drogą pocztową, przesyła je także faksem. W takich przypadkach może dojść do sytuacji opisanej powyżej. Fakt ten, nie ma jednak wpływu na prawidłowość przeprowadzonej procedury, gdyż obowiązek w zakresie poinformowania zainteresowanej społeczności bądź stron postępowania został dokonany.

Stowarzyszenie podniosło także, iż organ pierwszej instancji pomijał w tekście publicznych dokumentów nazwy gmin, przez tereny których przebiegać będzie planowana trasa [...]. Stowarzyszenie nie wskazało jednak, jakie dokładnie dokumenty miał na myśli. Niemniej odpowiadając na powyższe organ zauważył, że planowana inwestycja ma charakter liniowy o łącznej długości ok. 73 km, dlatego też, ze względu na czytelność i przejrzystość wydawanych zawiadomień i obwieszczeń, nie jest możliwym wymienianie łącznie z nazwą inwestycji również nazw gmin, przez tereny których będzie ona przebiegać. Natomiast zaznaczenia wymaga, iż na obwieszczeniach i zawiadomieniach rozsyłanych w przedmiotowej sprawie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.do właściwych organów, znajduje się wykaz urzędów gmin, do których dane zawiadomienie zostało skierowane. Zatem na tej podstawie możliwym jest ustalenie przebiegu inwestycji.

Ustosunkowując się dalej do zarzutu dotyczącego opóźnień w odsyłaniu przez organy jednostek samorządu terytorialnego do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska egzemplarzy obwieszczeń z terminami ich upublicznienia w siedzibie właściwej jednostki, organ wskazał, iż czynność ta jest zupełnie niezależna od organu prowadzącego dane postępowanie, dlatego też, działania takie wykraczają poza zasięg kontroli organu pierwszej instancji.

Reasumując organ podkreślił, że podniesione zarzuty dotyczące uchybień w procedurze udziału społeczeństwa nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. ad. 2 i 3) Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji zostało wszczęte w momencie złożenia przez inwestora wniosku o jej wydanie, co w analizowanej sprawie przypadło na dzień 17 czerwca 2008 r. Wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podmiot planujący realizację przedsięwzięcia załączył m. in. raport o oddziaływaniu zamierzonej trasy [...] na środowisko. Zatem dokumentacja, stanowiąca podstawę do podania przez właściwy organ środowiskowy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowane] trasy ekspresowej została sporządzona kilka lat temu. Pierwsza decyzja środowiskowa została wydana dla przedmiotowej inwestycji [...] grudnia 2009 r. Ze względu jednak na przeprowadzone przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postępowanie odwoławcze, decyzja ta została w całości uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W związku z faktem, iż instytucja uchylenia decyzji administracyjnej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. eliminuje z obrotu prawnego jedynie samo orzeczenie administracyjne wydane w danej sprawie, natomiast nie wywiera wpływu na wszczęcie postępowania, oznacza to, iż w analizowanej sprawie Regionalny Dyrektora Ochrony Środowiska w W., przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, był zobligowany bazować na wniosku inwestora z dnia 17 czerwca 2008 r. i dołączonych do niego załącznikach. Skoro zatem sporządzony dla przedmiotowej trasy [...] raport został złożony wraz z wnioskiem w roku 2008, to logicznym jest, iż wszelkiego rodzaju opinie uzyskane przez inwestora na potrzeby jego sporządzenia są datowane na lata wcześniejsze, tj. 2007 i 2006. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku informacji użytych w raporcie, a dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonych dla gmin, przez tereny których przebiegać będzie planowana trasa [...]. Biorąc pod uwagę okres czasu jaki upłynął od momentu sporządzenia raportu do dnia tej decyzji, należy stwierdzić, iż stan ten mógł ulec zmianie. Należy jednak zaznaczyć, iż informacje o obowiązujących na terenach gmin, przez które przebiegać będzie droga ekspresowa [...], dokumentach planistycznych, nie mają wpływu na rodzaj wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z art. 56 ust. 1a ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi krajowej, nie jest wymagana zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan taki został uchwalony. Zatem informacje te mają jedynie charakter czysto poglądowy na sytuację planistyczną w danej gminie i stopień ewentualnej zgodności zapisów tych dokumentów z korytarzem, w którym ma być poprowadzona przyszła trasa [...]. Odnosząc się do zarzutu braku dostępności analiz, uzgodnień i opinii wykorzystanych przez inwestora na potrzeby powstania raportu, organ wskazał, iż dokumenty, o których mowa powyżej nie są obligatoryjnymi załącznikami raportu wskazanymi w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zatem inwestor nie był ustawowo zobligowany do ich załączenia w ramach sporządzonego raportu. W przedmiotowej sprawie podmiot przedkładający raport dla planowanej trasy [...] przedstawił jednak ww dokumenty, ale tylko w wersji elektronicznej. W momencie zapoznawania się przez K.B.- prezesa Stowarzyszenia z aktami sprawy, tj. w dniach 9 i 12 marca 2012 r., organ odwoławczy nie był już w posiadaniu płyty zawierającej ww dokumenty. W dniu 2 marca 2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przekazał ww nośnik danych jako załącznik do odpowiedzi na skargę Stowarzyszenia na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie sprostowania decyzji organu pierwszej instancji. W świetle przedstawionych powyżej wyjaśnień, organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w tym punkcie za niezasadne. ad. 4) Do kwestii poruszonej w tym punkcie organ odwoławczy ustosunkował się w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia, w części dotyczącej odpowiedzi na zarzuty wniesione przez M.L. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe K. oraz K.N. - Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. – K.N. ad. 5) Do zarzutu wskazanego w punkcie 5 organ odwoławczy ustosunkował się na stronach 8-9 niniejszego uzasadnienia. ad. 6) Odpowiadając na zarzut podniesiony w punkcie 6 bardzo ważnym jest wyjaśnienie istoty przepisów przejściowych obwiązujących w momencie wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji. W art. 153 ww aktu prawnego ustawodawca precyzyjnie określił w oparciu o jakie przepisy prawa mają być rozstrzygnięte sprawy, w których postępowanie zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, czyli ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z postanowieniami ust. 1 tego przepisu do spraw wszczętych na podstawie Prawa ochrony środowiska przed dniem wejścia ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przepisu tego wynika więc, że z punktu widzenia ustalenia przepisów stanowiących podstawę orzekania w konkretnej sprawie zasadniczego znaczenia nabiera precyzyjne ustalenie, od kiedy możemy mówić o wszczęciu postępowania. Z postanowień art. 61 K.p.a. wynika, że o wszczęciu postępowania możemy mówić dopiero od momentu wpłynięcia podania do organu administracji (lub wprowadzenia go do jego systemu teleinformatycznego). Reguły zawarte w przepisach przejściowych i wprowadzających rzutować będą również na to, jakie przepisy będą stosowane na skutek uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Należy mieć na uwadze, iż w takim przypadku z obrotu prawnego eliminowane jest bowiem orzeczenie administracyjne, a nie wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z tym organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy bazował na przepisach obowiązujących w momencie złożenia wniosku przez inwestora. Odnosząc ww. przepisy do analizowanej sprawy, należy wskazać, iż wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji został złożony do właściwego organu środowiskowego w dniu 17 czerwca 2008 r., czyli w momencie obowiązywania ustawy Prawo ochrony środowiska. W efekcie przeprowadzonego postępowania ocenowego, w dniu [...] grudnia 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej trasy [...]. Na skutek postępowania odwoławczego ww decyzja została w całości uchylona przez organ drugiej instancji, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji ponownie przeprowadzonej procedury ocenowej dla przedmiotowej inwestycji, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.wydał w dniu [...] sierpnia 2011 r. decyzję, w której określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanej trasy [...]. Na etapie zarówno pierwszego, jak i drugiego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ pierwszej instancji bazował na przepisach Prawo ochrony środowiska, co wynikało z przepisów przejściowych wskazanych w ustawie o udostępnianiu informacji. Zatem zupełnie niezasadnym jest zarzut Stowarzyszenia o wystąpienie do organów opiniodawczo - doradczych działających zarówno przy Generalnym Dyrektorze Ochrony Środowiska, jak Regionalnym Dyrektorze Ochrony Środowiska w W., o weryfikację zasadności prowadzenia przedmiotowego postępowania w oparciu o przepisy wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska. Tak jak zostało to wyjaśnione powyżej, uwarunkowania te wynikają z określonych przez ustawodawcę przepisów przejściowych, w związku z wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadząc postępowanie w oparciu o przepisy Prawa ochrony środowiska działał zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami prawa. ad. 7) Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma na celu określenie warunków korzystania z zasobów środowiskowych, tzn. ma określić warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz wskazać wymagania w zakresie ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Rozpatrując sprawę, organ środowiskowy jest związany zakresem wniosku złożonym przez inwestora o wydanie takiej decyzji. W sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia, w drodze decyzji, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia (art. 55 ustawy Prawo ochrony środowiska). W przedmiotowej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego odcinka trasy [...] na środowisko, wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., w której określił środowiskowe uwarunkowania zgody na jego realizację. Zatem organ pierwszej instancji wydając ww rozstrzygnięcie dokonał m. in. oceny wpływu przyjętych w wariancie [...]drogi [...] rozwiązań komunikacyjnych i organizacyjnych i stwierdził, iż po zastosowaniu się inwestora do warunków wskazanych w sentencji wydanej decyzji, inwestycja ta nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. Ponadto należy mieć na uwadze, iż organ środowiskowy nie może wykraczać poza kompetencje związane z realizacją przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska, które określone są przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Działania mające na celu rezygnację z przejazdów drogowych nad trasą [...], zmianę lokalizacji czy liczby węzłów drogowych na trasie planowanej drogi [...] zdecydowanie wykraczają poza zakres kompetencji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stowarzyszenie wnosiło także o uzupełnienie zgromadzonej w sprawie dokumentacji o materiały odnoszące się do oceny wpływu na środowisko zaprojektowanych w ciągu trasy [...] dróg serwisowych, zwłaszcza w okolicach miejscowości P. i łącznika z zachodnią obwodnicą M.. Nawiązując do powyższej kwestii, organ wyjaśnił, iż drogi serwisowe biegnące wzdłuż planowanej trasy [...] zostały poprowadzone w liniach rozgraniczających przedmiotową inwestycję i dlatego też, stanowią jej spójny element. W związku z powyższym, aspekt ich oddziaływania na środowisko został uwzględniony przy całościowej ocenie oddziaływania planowanej drogi ekspresowej na środowisko. Dlatego też, organ odwoławczy nie widzi potrzeby uzupełniania dokumentacji o materiały wskazane przez Stowarzyszenia. W związku z protestem [...] Ośrodka Doradztwa [...] przeciwko poprowadzeniu drogi serwisowej przez tereny Gospodarstwa Rolnego "P.", inwestor odstąpił od jej realizacji na tym odcinku, co w efekcie spowoduje uniknięcie kolizji z newralgicznymi terenami. W kontekście zarzutu dotyczącego uzupełnienia zgromadzonej w sprawie dokumentacji o opracowanie określające negatywne oddziaływanie na trasę [...] zlokalizowanych i planowych do realizacji w jej pobliżu ferm drobiu i farm wiatrowych, organ wskazał, iż wpływ tego rodzaju inwestycji nie będzie generował istotnych oddziaływań mających negatywny wpływ na realizację przedsięwzięcia, jakim jest rozbudowa drogi krajowej do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od km [...]do początku obwodnicy P.a. W związku z powyższym organ odwoławczy nie widzi konieczności uzupełnienia zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji o element wskazany przez Stowarzyszenie. Ostatecznie uznano bezzasadność zarzutów podniesionych w pkt 7. ad. 8) W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornego przedsięwzięcia nie był analizowany węzeł P.. Z informacji zawartych w raporcie sporządzonej dla tej inwestycji wynika, iż w żadnym z wariantów przebiegu trasy [...] nie był brany pod uwagę ww węzeł. Zatem w dokumentacji brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat. W świetle powyższych wyjaśnień podniesiony zarzut także jest nietrafny. ad. 9) Dokumentacja przedmiotowej sprawy, ze względu na dwukrotnie przeprowadzoną procedurę ocenową, jest bardzo obszerna i znajduje się w kilku segregatorach. Ponadto na całość akt sprawy składa się nie tylko dokumentacja przekazana do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przez organ pierwszej instancji, ale również dokumentacja zgromadzona przez organ odwoławczy. Niemniej jednak, w ocenie organu drugiej instancji, brak jest podstaw by stwierdzić, iż dokumentacja ta nie jest uporządkowana chronologicznie. Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie uznał za potrzebne ponowne zawiadamianie stron postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie oraz wypowiedzenia się co do jego treści, gdyż obowiązek ten został dopełniony. Zawiadomieniem z 15 lutego 2012 r. organ drugiej instancji, działając na postawie art. 10 § 1 K.p.a., zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu. W chwili obecnej organ nie uzupełnił dokumentacji o żadne nowe dokumenty, dlatego też zbędnym jest powtarzanie tego elementu procedury. Ponadto zaznaczono, iż strona postępowania ma prawo wglądu do akt na każdym jego etapie. Cała przytoczona argumentacja przemawia bez wątpienia za stwierdzeniem, że zarzuty podniesione przez odwołującego się są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Dalej w kwestii lokalizacji Miejsc Obsługi Podróżnych, organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma na celu określenie warunków korzystania z zasobów środowiskowych, tzn. ma określić warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz wskazać wymagania w zakresie ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Zgodnie z § 110 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, "droga w zależności od potrzeb może być wyposażona w obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu. Do obiektów tych i urządzeń zalicza się w szczególności MOP(...)." W związku z powyższym kwestie ustalenia ich lokalizacji leżą w gestii inwestora, a nie organu środowiskowego. Z faktu, iż postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 46a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska) wynika, iż to inwestor proponuje warianty, w jakich może być zrealizowane przedsięwzięcie. Zakres przedsięwzięcia wskazany we wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W.z 17 czerwca 2008 r., zmodyfikowanym pismem z 15 grudnia 2009 r., nie obejmował budowy miejsc obsługi podróżnych. Przedmiotem procedury oceny oddziaływania na środowisko było przedsięwzięcie, którego zakres inwestor określił we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko został sporządzony zgodnie z tym wnioskiem i uwzględniał analizę skutków środowiskowych związanych z budową drogi ekspresowej [...]. W przygotowanej przez siebie dokumentacji inwestor wskazał, iż wzdłuż projektowanej drogi [...] zostały wyznaczone jedynie potencjalne rejony, gdzie możliwe byłoby usytuowanie ewentualnych miejsc obsługi podróżnych (MOP), zachowując odpowiednie odległości włączeń do jezdni głównych. Zaznaczył on jednak, iż rozwiązania projektowe MOP-ów nie były przedmiotem analizowanej koncepcji. W związku z powyższym organ środowiskowy, bazując na zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym danych zawartych w raporcie, określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia oraz wskazał wymagania w zakresie ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Organ pierwszej instancji, działając zgodnie z zasadą przezorności, chcąc zapewnić ochronę środowiska przyrodniczego również w otoczeniu przyszłych MOP-ów, określił warunki (pkt. 3.23. z sentencji decyzji z [...] sierpnia 2011 r.), jakie muszą zostać spełnione przy lokalizacji tych obiektów, głównie względem przejść dla zwierząt. Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie mógł bowiem wykraczać poza zakres przedsięwzięcia określony we wniosku. W konkluzji organ odwoławczy nie stwierdził wad, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji w całości.

Stowarzyszenie Zwykłe "P." w skardze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2012 r. Skarżący: 1) zakwestionował dokonane sprostowanie i zmianę decyzji organu pierwszej instancji bez ponownego podania jej do publicznej wiadomości, tj. w prawidłowym brzmieniu obejmującym wszystkie jednostki samorządowe, na obszarze których będzie realizowane planowane przedsięwzięcie. Ściślej skarżącemu chodziło najpierw o sprostowanie dokonane – w trybie art. 113 K.p.a. - postanowieniem z [...] września 2011 r., polegające na dopisaniu wyrazu M. w pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji, przy jednoczesnym pominięciu "Gminy Miasto P.", co zostało już podniesione przez skarżącego w treści skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. utrzymującego w mocy ww postanowienie o sprostowaniu; a następnie o zmianę decyzji organu pierwszej instancji dokonaną zaskarżoną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] kwietnia 2012 r. Kwestionowane "zmiany" w treści decyzji organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących zasad udostępniania informacji społeczeństwu i po upływie okresu uprawniającego do składania uwag i wniosków oraz przy całkowitym pominięciu wspomnianego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W.(sygn. akt IV SA/WA 427/12); 2) zgłosił wątpliwości co do prawidłowości zachowania obowiązujących procedur ustawowych dotyczących informowania stron i społeczeństwa o wydanych decyzjach i toczącym się postępowaniu w formie obwieszczeń i zawiadomień. Zwłaszcza skarżącemu chodzi o sytuację, która miała miejsce w Urzędzie Gminy B., gdzie nie wykonano obowiązku wywieszenia w zakreślonym terminie obwieszczenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2011 r. Organ odwoławczy bez uzasadnienia uznał za mało wiarygodne dostarczone przez skarżącego zdjęcia tablicy ogłoszeń zrobione w Urzędzie Gminy B., na której brak przedmiotowego obwieszczenia, z uwagi na fakt ich wykonania po godzinach pracy Urzędu Gminy. Zdjęcia tablic ogłoszeniowych w Urzędzie Gminy B.zostały zrobione 2 maja 2011 r. w obecności jego pracowników; 3) podniósł konieczność uzyskania wykładni lub opinii, nawet w formie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącej określenia zakresu czasowego obowiązywania przepisów przejściowych, w tym art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji, dopuszczających prowadzenie postępowań w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ww ustawy w oparciu o przepisy dotychczasowe, mając na uwadze ich niezgodność z wymogami aktualnie obowiązującego prawa, dyrektywami UE i obowiązującą ustawą o udostępnianiu informacji; 4) zwrócił uwagę na konieczność uzyskania również w ww trybie stanowiska co do ważności prowadzonego postępowania i jego skutków, mając na uwadze jego dezaktualizację oraz zgromadzonych opracowań i materiałów obejmujących lata 2006-2008; 5) zauważył konieczność merytorycznego rozpoznania dotychczas zgłoszonych uwag i wniosków, uzupełnienia inwentaryzacji m. in. o przypadki stwierdzonego występowania nietoperzy oraz włączenie wskazań lokalizacyjnych MOP-ów i sprawdzenie, czy ich usunięcie nie było próbą wyłączenia MOP-ów z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i dodatkowo wyjaśnił, że: 1) organ pierwszej instancji wydając postanowienie z [...] września 2011 r., utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. działał w trybie art. 113 K.p.a. O wydanym postanowieniu poinformował strony obwieszczeniem z [...] września 2011 r. Obwieszczenie to zostało rozesłane do siedzib urzędów miast i gmin, przez tereny których przebiegać będzie planowana trasa ekspresowa. Dodatkowo organ zaznaczył, że postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki wydawane jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie na podstawie przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. Zatem Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W.nie był zobligowany do podania tego postanowienia do publicznej wiadomości, gdyż obowiązek ten ma charakter obligatoryjny jedynie w stosunku do decyzji wymagających udziału społeczeństwa (art. 32 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska), takową była decyzja z [...] sierpnia 2011 r., wobec której obowiązek ten został wypełniony. Ponadto omyłka sprostowana ww postanowieniem miała charakter błędu maszynowego; w postępowaniu, w którym wydano decyzję z [...] sierpnia 2011 r. został uwzględniony cały obszar, przez który przewidziano przebieg planowanej drogi i na który może ona oddziaływać, w tym teren gminy M.. Z akt sprawy wynika, że tereny gminy M. zostały uwzględnione zarówno na mapach stanowiących załącznik do raportu, jak również w treści samego raportu; brak jest podstaw by uznać, iż zaistniały błąd miał wpływ na skuteczność doręczenia, gdyż społeczeństwo w drodze obwieszczeń było informowane o poszczególnych etapach postępowania, obwieszczenia o nich informujące i o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji były rozesłane do siedzib właściwych urzędów, w tym Urzędu Miasta w M., Urzędu Gminy P. oraz Urzędu Miejskiego w P.u. Fakt ten poświadczają znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru i egzemplarze obwieszczeń odesłane z siedzib urzędów miast i gmin, przez tereny których będzie przebiegać planowana droga ekspresowa wraz ze stosownymi adnotacjami o terminach ich upublicznienia. Dodatkowo o skuteczności doręczenia decyzji z [...] sierpnia 2011 r. świadczą złożone w ustawowych terminach odwołania podmiotów mających swoje siedziby w mieście M., do których na przykład należy skarżący. W świetle przedstawionych wywodów zarzut skargi dotyczący sprostowania decyzji organu pierwszej instancji – zdaniem organu – jest bezzasadny; 2) na etapie postępowania zażaleniowego na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] września 2011 r. skarżący podniósł kwestię, iż organ pierwszej instancji przy wymienianiu gmin, przez które przebiegać będzie planowana trasa [...] nietrafnie użył sformułowania "oraz gminy P.", sugerując tym samym jedynie teren gminy P. przy jednoczesnym pominięciu terenu gminy Miasta P., na którym również zlokalizowane będzie przedmiotowe przedsięwzięcie. Kwestia ta została uwzględniona przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w punkcie 1 sentencji zaskarżonej decyzji, która miała charakter reformatoryjny w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z [...] sierpnia 2011 r. Organ zaznaczył także, że sprostowania może dokonać organ, który wydał decyzję dotkniętą wadami, dlatego na etapie postępowania zażaleniowego podniesionej modyfikacji nie mógł dokonań organ odwoławczy; 3) stosownie do art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. W związku z powyższym organ drugiej instancji nie był zobligowany do zawieszenia przedmiotowego postępowania odwoławczego z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 427/12; 4) w kwestii drugiego zarzutu organ drugiej instancji ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach 9-11 i stanowisko to podtrzymuje; 5) w art 153 ustawy o udostępnianiu informacji ustawodawca precyzyjnie określił, w oparciu o jakie przepisy prawa mają być rozstrzygnięte sprawy, w których postępowanie zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, czyli ustawy Prawo ochrony środowiska. Reguły zawarte w przepisu przejściowych i wprowadzających rzutują również na stosowanie przepisów po uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W takim bowiem przypadku z obrotu prawnego eliminowane jest jedynie orzeczenie administracyjne, a nie wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z tym organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest zobowiązany bazować na przepisach obowiązujących w momencie złożenia wniosku przez inwestora. Biorąc pod uwagę powyższe, organ drugiej instancji nie widzi potrzeby uzyskania opinii Trybunału Konstytucyjnego w zakresie sprecyzowania okresu w jakim obowiązują przepisy przejściowe wynikające z ustawy o udostępnianiu informacji, w tym art. 153. Skoro ustawodawca w treści przepisów przejściowych nie określił dokładnego terminu ich obowiązywania, oznacza to, iż każde postępowanie, które zostało wszczęte w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji ma być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska; 6) do zarzutu zawartego w pkt 5 organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronach 10-17. Dodatkowo jednak organ wyjaśnił, że Komisja Ocen Przedsięwzięć Inwestycyjnych (KOPI) nie jest etapem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organizowanie posiedzeń KOPI leży w gestii inwestora i służy do wyboru wariantów, które będą poddane dalszym analizom i w efekcie podjętych prac projektowych zostaną przedstawione przez inwestora w raporcie składanym wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danego przedsięwzięcia. Ustalenia zapadające na etapie KOPI nie podlegają weryfikacji przez organ środowiskowy, gdyż działania takie nie leżą w zakresie kompetencji organu administracji i nie są przedmiotem postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Skarżący w piśmie procesowym z 21 marca 2013 r. stanowiącym uzupełnienie skargi - do złożenia którego został zobowiązany postanowieniem Sądu wydanym na rozprawie, która odbyła się w dniu 28 stycznia 2013 r. - podniósł: 1) cytując treść art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, z powołaniem się na orzeczenie sądu administracyjnego (wyrok WSA w W.z 2.04.2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 179/08, publ. LEX nr 489433), że brak było wywieszenia obwieszczenia z 5 kwietnia 2011 r. na tablicy ogłoszeń w siedzibie Gminy B.. Doszło zatem do naruszenia art. 46a ust 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 49 K.p.a.; 2) cytując art. 52 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy Prawo ochrony środowiska, z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z 31.03.2009 r., sygn. akt II OSK 433/08, publ. LEX nr 525848; wyrok WSA w Łodzi z 29.01.2009 r., sygn. akt II SA/Łd 732/08, publ. LEX nr 487500; wyrok WSA w W.z 2.10.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1159/07, publ. LEX nr 392577; wyrok WSA w Łodzi z 16.02.2010 r., sygn. akt II SA/Lu 720/09, niepublikowany.), że zasada przezorności wymaga, aby działalność (realizacja przedsięwzięcia ingerującego w środowisko), której skutki nie są do końca sprawdzone, a mogą wywrzeć negatywny wpływ na środowisko, wymaga dokonania wszechstronnej analizy, jak wyeliminować zagrożenia. Realizacji tej zasady przezorności służy zaś ustawowy wymóg sporządzenia raportu dla m .in. dla przedsięwzięć będących przedmiotem niniejszego postępowania (rozbudowa drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od km [...]do początku obwodnicy P.(km [...]). W ramach tego raportu powinien zaś się znaleźć opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oraz opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Sam raport powinien też być sporządzony rzetelnie, spójnie i być wolny od niejasności i nieścisłości. W stanowisku zajętym na rozprawie 28 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie podniosło, przez złożenie dwóch opracowań z 2010 r., iż na terenie planowanej inwestycji znajdują się nietoperze. Ta okoliczność nie była zaś zbadana pod względem przyrodniczym i została całkowicie pominięta w raporcie. Brak analizy w raporcie oddziaływania planowanej drogi ekspresowej na ten obszar wskazuje na nierzetelność przeprowadzonych badań ornitologicznych. W ten sposób doszło do naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy Prawo ochrony środowiska; 3) cytując art. 52 ust. 1 pkt 2a i pkt 7a ustawy Prawo ochrony środowiska, że na rozprawie 28 stycznia 2013 r. Stowarzyszenie podniosło, iż planowana droga przebiega przez [...]Kolej Dojazdową, która jest wpisana do rejestru zabytków. Tymczasem, jak wynika z treści raportu, zabytek ten nie jest opisany i nie zawiera analizy i oceny możliwych zagrożeń i szkód dla tego zabytku. Doszło więc do naruszenia wyżej wymienionego przepisu; 4) organ drugiej instancji zastosował jednocześnie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Sytuacja taka jest zaś niedopuszczalna, bowiem organ odwoławczy może albo zastosować art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. albo zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jest to bowiem alternatywa rozłączna. Oznacza to, iż doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Nie można bowiem w trybie tego przepisu prostować oczywistych omyłek. Do tego oddzielny tryb przewiduje art. 113 K.p.a. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z 29 maja 2013 r., stanowiącym odpowiedź na ww pismo procesowe skarżącego, podniósł iż: 1) obowiązki wynikające z przepisów art. 46a ust. 5 P.o.ś. w zw. z art. 49 K.p.a. przywołanych przez skarżącego nie miały zastosowania w sprawie. Obwieszczenie z [...] kwietnia 2011 r. zostało sporządzone na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 53 P.o.ś. i miało na celu poinformowanie społeczeństwa m. in. o możliwości składania wniosków i uwag ustawowym terminie 21 dni, który został wyznaczony na okres od 12 kwietnia 2011 r. do 2 maja 2011 r. Bieg 21- dniowego terminu rozpoczyna się z dniem podania go do publicznej wiadomości. Jest to termin, do którego nie ma zastosowania art. 49 K.p.a. Przepis ten określa wymagania i skutki doręczenia w postępowaniu administracyjnym przez publiczne ogłoszenie, które ma zastosowanie, jeżeli przepis szczególny na to zezwala wyłącznie w stosunku do stron i uczestników postępowania oraz dotyczy czynności organu objętych obowiązkiem doręczeń. Skoro prawo zgłaszania uwag i wniosków przysługuje podmiotom niemającym statusu strony (art. 31 P.o.ś.) i nie jest realizowane w trybie postępowania administracyjnego, to nie można przyjąć, że składanie tych uwag i wniosków jest czynnością procesową dokonywaną przez stronę lub podmiot działający na prawach strony; 2) zarzut naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2 i pkt 7 P.o.ś. wobec nieprzeanalizowania w raporcie wpływu planowanej inwestycji na nietoperze jest niezasadny. Organ podkreślił, że przedmiotowe postępowanie toczyło się od 2008 r. Aktywnym jego uczestnikiem był skarżący, gdyż jego przedstawiciel zapoznawał się z dokumentacją sprawy, w tym raportem oraz wnosił uwagi i wnioski. Mając zatem możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i będąc w posiadaniu dwóch opracowań z 2010 r. wskazujących według skarżącego na występowanie nietoperzy na terenie planowanej inwestycji, skarżący przedłożył je dopiero na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r., pomijając etap postępowania odwoławczego. Zatem organ nie miał możliwości odniesienia się do nich w toku prowadzonego postępowania; 3) w raporcie w dziale zatytułowanym "Oddziaływanie trasy na środowisko kulturowe i dobra materialne" został zawarty wykaz dóbr kulturowych podlegających ochronie, znajdujących się w rejonie przebiegu analizowanych wariantów trasy [...]. W zestawieniu tym uwzględniono także [...]Kolej Dojazdową, której przebieg będzie kolidował z planowaną trasą [...]. Organ przyznał, że aspekty, o których mowa w przepisie art. 52 ust. 1 pkt 2a i pkt 7a P.o.ś. inwestor przedstawił w ujęciu całościowym, a nie jak podniósł skarżący w stosunku do konkretnego zabytku ([...]KD), jednak nie stanowi to naruszenia tego przepisu. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie robót budowalnych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W związku z tym przed rozpoczęciem robót budowlanych przy, bądź w otoczeniu [...]KD, jako obiektu wpisanego do rejestru zabytków, inwestor będzie zmuszony uzyskać stanowisko właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków., jako organu wyspecjalizowanego; 4) przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie mogą być interpretowane jako odrębne normy prawne, a ich łączne zastosowanie w osnowie zaskarżonej decyzji wpływa na klarowność i kompletność podjętego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2012 r. i decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.z [...] sierpnia 2011 r. są zgodne z prawem.

Zaskarżona decyzja jest aktem administracyjnym kończącym postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko opisanego w stanie sprawy przedsięwzięcia. Sąd - po analizie akt sprawy, czyli zgromadzonego materiału dowodowego zebranego przez organy rozpoznające i wydające decyzje w sprawie, w skład którego wchodził raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko – uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie narusza zastosowanych przy ich wydawaniu przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć istotny albo miał wpływ na wynik sprawy. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach sformułowanych w piśmie procesowym uzupełniającym skargę naruszeń przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenia przepisu postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.), które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a i Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym wydano kontrolowaną decyzję – na mocy art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [(Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227) – zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacji] - stosowano przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [(t. j. Dz. U. z 2008, Nr 25, poz. 150) – dalej w skrócie: P.o.ś.]. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia (art. 46 a ust. 1 P.o.ś.). Według brzmienia art. 56, w tym m. in.: - ust. 1 - właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony; - ust. 1a - przepisu ust. 1 nie stosuje się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi krajowej; - ust. 1b - właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając: 1) uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko [...]; 3) wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, [...]; - ust. 2 – w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa m. in.: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; - ust. 3 - charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - ust. 4 - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki: 1) dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej; 2) przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; - ust. 7 - decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia; - ust. 8 - uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2. W postępowaniu o "ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia" organy właściwe zobowiązane są do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków umożliwiających likwidację lub minimalizację zagrożeń. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Na uwadze ma się również uwarunkowania wynikające z rozwoju społeczno – gospodarczego. Rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest zrównoważenie zysków i strat związanych z realizacją zamierzonej inwestycji. Oceny tej dokonują w oparciu o specjalistyczną wiedzę i dokumentację zgromadzoną w trakcie tego rodzaju postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organy właściwe w sprawie wydały decyzje zgodne z wyżej przytoczonymi regulacjami prawnymi i nie dopuściły się - wbrew twierdzeniom skarżącego – zarzucanych w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego naruszeń prawa w stopniu, który przemawiałby za ich uchyleniem. Po pierwsze zarzut dotyczący sprostowania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2011 r., którego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał postanowieniem z [...] września 2011 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2011 r. musiał pozostać poza oceną Sądu. Wymienione postanowienie zostało bowiem zaskarżone skargą przez Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" do Wojewódzki Sąd Administracyjnego w W.i wyrokiem z 26 czerwca 2013 r. oddalającym skargę uznano jego zgodność z prawem (sygn. akt IV SA/Wa 427/12). Po drugie odparcia wymaga zarzut kwestionujący prawidłowość zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy. Bez wątpienia organ odwoławczy, po stwierdzeniu, że dotychczas prowadzone postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmowało swoim zakresem tereny gminy wiejskiej P. i gminy miejskiej P., był uprawniony do zreformowania decyzji organu pierwszej instancji w zakresie pkt 1 zatytułowanego "Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia" przez rozstrzygnięcie, że planowana droga ekspresowa będzie zlokalizowana na terenie "gmin P.". Dotychczasowe bowiem rozstrzygnięcie sugerowało, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie tylko jednej "gminy P.". Zasadność powyższego potwierdza treść raportu, mapy będące załącznikiem do raportu, jak i poszczególne etapy postępowania środowiskowego, w szczególności związane z udziałem społeczeństwa w postępowaniu i informowaniem stron o jego przebiegu, przez umieszczanie obwieszczeń zarówno w Urzędzie Gminy P., jak i Urzędzie Miejskim w P.u. Skoro organ odwoławczy uznał, że nie występują wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie ani nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, to należało stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W kontekście tego zarzutu należy jednak przyznać rację skarżącemu - wbrew tłumaczeniom organu odwoławczego zawartym w piśmie z 29 maja 2013 r. - że organ ten rozstrzygnięciem: uchylającym w części decyzję z 31 sierpnia 2011 r. i w tym zakresie orzekającym co do istoty sprawy oraz utrzymującym tę decyzję w pozostałej części - wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 (błędnie podano "ust.") K.p.a. - dopuścił się jego naruszenia. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 1385/05, publ. Lex nr 209493) "osnowa decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczone rozstrzygnięcie organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), natomiast w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do istoty. Powyższe elementy mają charakter obligatoryjny. Organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany do zawarcia rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pozostałej części zaskarżonej decyzji. W konsekwencji sytuacja prawna strony jest określona decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Przepisy zawarte w art. 138 K.p.a., stanowiące podstawę do podejmowania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, mają charakter alternatywny". W świetle przytoczonego orzeczenia organ odwoławczy nie miał więc podstaw, aby w rozstrzygnięciu stwierdzać, że "w pozostałej części utrzymuje w mocy decyzję", czyli wyjść poza ramy przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i powoływać w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., który daje organowi odwoławczemu wyłącznie możliwość utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, co okazało się sprzeczne z konstrukcją art. 138 K.p.a. Przepisy zawarte w tym artykule, stanowiące podstawę do podejmowania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, mają bowiem charakter alternatywny, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę spójnikiem "albo". Tożsamy pogląd również prezentowany jest na przykład w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 822/07, publ. Lex 401749; 15 października 2010 r., sygn. akt II FSK 969/09, publ. Lex 745990). Niemniej – zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. - Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu opisane naruszenie nie miało charakteru naruszenia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia o takim stopniu nie wykazał również profesjonalny pełnomocnik skarżącego, który takowy zarzut podniósł. Po trzecie niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 46a ust. 5 P.o.ś. w zw. z art. 49 K.p.a., podniesiony w związku z jednym z obwieszczeń, jakich dokonano w sprawie, mianowicie z obwieszczeniem z 5 kwietnia 2011 r. w Urzędzie Gminy B.. W tym względzie należy zauważyć, że obwieszczenia tego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonał na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 53 P.o.ś. w zw. z art. 153 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji i zawiadomił w nim wszystkich zainteresowanych o przedłożeniu uzupełniających przez inwestora materiałów, dokonanych uzgodnieniach oraz ponownej możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania uwag i wniosków w terminie od 12 kwietnia 2011 r. do 2 maja 2011 r. w siedzibie organu. Zatem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy w piśmie z 29 maja 2013 r., obwieszczenia tego dokonano na wyżej wskazanych podstawach i w ramach zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W tej sytuacji nie można pod adresem organu formułować zarzutu naruszenia art. 46a ust. 5 P.o.ś. w zw. z art. 49 K.p.a. Dalej wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się egzemplarz obwieszczenia z [...] kwietnia 2011 r. z prezentatą Urzędu Gminy B.o treści "wpłynęło Kancelaria ogólna 2011-04-06" widniejącą na pierwszej stronie obwieszczenia i adnotacją: "Wywieszono dnia 7.04.2011 r., Zdjęto dnia 2.05.2011 r., Pieczęć urzędu – Urząd Gminy B.i Podpis pracownika odpowiedzialnego za uwidocznienie" widniejącą na odwrocie obwieszczenia. Powyższe świadczy, że do kwestionowanego przez skarżącego obwieszczenia doszło. Ustalenia tego nie mogły skutecznie podważyć zdjęcia tablicy ogłoszeń bez spornego obwieszczenia, wykonane przez skarżącego w dniu 2 maja 2011 r. w siedzibie Urzędu Gminy B., gdyż na ich podstawie – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – nie można stwierdzić, że przedstawiają one wszystkie części tablicy ogłoszeń, ponadto zostały wykonane o godzinie 15:42 i 15:43, czyli już po godzinach (7:30 – 15:30) urzędowania Urzędu Gminy B.. Po czwarte Sąd nie stwierdził naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2 i 7 P.o.ś. podniesionego w kontekście twierdzenia skarżącego, że na terenie planowanej inwestycji znajdują się nietoperze i pominięcia tej okoliczności w opisie elementów przyrodniczych środowiska zawartym w raporcie i objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Rozważając ten zarzut najpierw należy podkreślić, że pełnomocnik organu na rozprawie, która odbyła się 5 czerwca 2013 r., podniósł że zarówno inwestor, jak i organ nie stwierdzili obecności nietoperzy na terenie objętym inwestycją stąd nie objęto ich inwentaryzacją; następnie wskazać, że zaprezentowanego stanowiska organu nie podważa również – wbrew twierdzeniom skarżącego - treść opinii przedłożonych przez skarżącego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego Pierwsza z opinii, datowana na październik 2010 r. została zatytułowana "Monitoring chiropterologiczny obszaru planowanej farmy wiatrowej na powierzchni M. – o. woj. [...] sprawozdanie za okres badań lipiec – wrzesień 2010", z kolei druga, datowana na listopad 2010, została zatytułowana "Raport ornitologiczny obejmujący okres trzech miesięcy wraz z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 i na ptaki zasiedlające teren przyszłej inwestycji w M.w powiecie [...]". Przedmiotem tych opinii były farmy wiatrowe. W obu obszar planowanych inwestycji należy do mezoregionu [...] należących do makroregionu [...], typowego krajobrazu rolniczego i zlokalizowany jest na peryferiach aglomeracji miejskiej M., w pewnej odległości od drogi krajowej Nr [...]. Z pierwszej opinii wynika, że przed rozpoczęciem prac nie były znane dotychczas żadne informacje dotyczące nietoperzy mogących występować na tym obszarze, brak też publikacji naukowych na ten temat. Na badanej powierzchni i w jej rejonie nie ma żadnych obszarów chronionych, których przedmiotem byłyby nietoperze. W wynikach i we wnioskach podano, że w okresie badawczym odnotowano dwa przeloty nietoperzy, obszar ten charakteryzuje się incydentalną aktywnością nietoperzy, powierzchnia na której mają stanąć turbiny wiatrowe jest wykorzystywana przez nietoperze w minimalnym stopniu. Zaznaczono też, że jest to początek monitoringu, z czasem sytuacja może ulec zmianie. Z kolei w drugiej opinii wśród stwierdzonych podczas liczeń i obserwacji w okresie 10 kwietnia – 10 lipca gatunków nie wymienia się netoperza (chiroptera) (Tabela 1); tożsama sytuacja ma się przy wyliczeniach gatunków istotnych dla omawianego terenu – czyli gatunki naturowe, licznie przelatujące, ptaki duże oraz gatunki mogące fizycznie utracić miejsca lęgów (Tabela 2). Podsumowując w drugiej opinii w ogóle brak jakiejkolwiek wzmianki na temat nietoperza. W ocenie Sądu z analizy powyższych opinii pod żadnym względem nie można wyprowadzić tezy, jak tego chce skarżący, że na terenie przebiegu planowanej trasy znajdują się nietoperze. Po pierwsze opinie te zostały sporządzone w związku z planowanymi budowami farm wiatrowych, zatem nie w związku z planowaną inwestycją, której dotyczy zaskarżona decyzja. Po drugie o incydentalnej obecności nietoperza na terenie planowanych farm wiatrowych wspomina jedynie pierwsza z opinii, do tego wyraźnie w niej podkreślono, że jest to dopiero początek monitoringu chiropterologicznego i sytuacja może się zmienić, zatem nie wiadomo do jakich konkluzji doprowadził badaczy zakończony okres monitoringu. Natomiast w drugiej opinii brak jakiejkolwiek wzmianki na temat obecności nietoperza na terenie poddanym analizie. W świetle powyższego brak podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji. Nadto uwaga co do innych braków inwentaryzacji zgłoszona przez skarżącego na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. jest gołosłowna. W tym miejscu Sąd zauważa, że podnoszenie na poszczególnych etapach postępowania sądowoadministracyjnego coraz to nowych zarzutów (przykład rozprawy), bez jakiegokolwiek uzasadnienia, nie mówiąc już o przekonywującym ich uzasadnieniu, przemówiło za uznaniem, że działanie skarżącego ma na celu przewlekanie postępowania i świadczy o braku ugruntowanego stanowiska w sprawie skargi oraz nie może być utożsamiane z obowiązkiem Sądu do rozważania każdej zgłoszonej przez skarżącego wątpliwości, jeżeli nie wiąże się ona z naruszeniem, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.

Po piąte przedmiotowa sprawa została wszczęta na żądanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W dniu 17 czerwca 2008 r. wymieniony inwestor doręczył Wojewodzie [...] żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do początku obwodnicy P.a. Natomiast w dniu 15 grudnia 2009 r. jedynie wniosek ten zmodyfikował, tzn. dokonał korekty zakresu przedsięwzięcia, które miało polegać na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od km [...]do początku obwodnicy P.według wariantu [...]. Zatem za datę wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad należało uznać dzień 17 czerwca 2008 r., czyli zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem skoro wszczęcie przedmiotowej sprawy nastąpiło w czasie gdy obowiązywała jeszcze ustawa Prawo ochrony środowiska i przed dniem 15 listopada 2008 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji oraz nie została zakończona decyzją ostateczną, to prawidłowo znalazły w niej zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. ustawy Prawo ochrony środowiska, z tym jednak, że kompetencje Wojewody [...]przejął Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. Zastosowanie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w sprawie nastąpiło na podstawie przepisu przejściowego ustawy o udostępnianiu informacji, tj. art. 153 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (ustawy Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 15 listopada 2008 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, [...], przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. I wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma żadnych podstaw, aby rozpoznanie sprawy na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska kwestionować. Natomiast Trybunał Konstytucyjny jest organem władzy sądowniczej, powołanym do badana zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i umów międzynarodowych oraz wykonywania innych zadań określonych w Konstytucji (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym – Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.). Trybunałowi Konstytucyjnemu przyznano specyficzną pozycję ustrojową w ramach władzy sądowniczej. Pełni on szczególne funkcje w zakresie kontroli zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a także rozstrzygania sporów kompetencyjnych między centralnymi konstytucyjnymi organami państwa oraz rozpoznawania skarg konstytucyjnych wniesionych zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Na podstawie art. 193 Konstytucji Trybunał udziela również odpowiedzi na pytania sądów dotyczące konstytucyjności lub legalności regulacji prawnych (Martyna B. Wilbrandt-Gotowicz, Trybunał Konstytucyjny, [w:] Instytucja pytań prawnych w sprawach sądowoadministracyjnych). W świetle powyższego nietrafny jest również postulat skarżącego zawarty w pkt 4 skargi, a powoływanie się na dezaktualizację materiałów zgromadzonych w sprawie jest gołosłowne. Natomiast okres ich przygotowywania i gromadzenia ściśle wiąże się z datą wszczęcia postępowania w kontrolowanej sprawie i czasem jego trwania (2008 r. - 2012 r.).

Po szóste nie stwierdzono naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2a i pkt 7a P.o.ś., które miałoby wpływ na wynik sprawy. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do art. 52 ust. 1 pkt 2a i pkt 7a ppkt a i b P.o.ś., powinien zawierać opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz: a) określenie założeń do:

– ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych,

– programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego,

b) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie. Skarżący podniósł, że w treści raportu [...] Kolej Dojazdowa (wpisana do rejestru zabytków) nie została opisana i raport nie zawiera analizy możliwych zagrożeń i szkód dla tego zabytku. Sąd stwierdza, że w rozdziale 21 raportu zatytułowanym "Oddziaływanie trasy na środowisko kulturowe i dobra materialne" został zawarty wykaz dóbr kultury podlegających ochronie, znajdujących się w rejonie przebiegu drogi. W wykazie tym uwzględniono także [...]Kolej Wąskotorową. Dalej wskazano, że wymienione obiekty położone są w odległości 600 i więcej metrów od analizowanych wariantów. Trasa w rejonie M. przecina tory [...] Kolejki Wąskotorowej. Istotnie zatem należy zgodzić się ze skarżącym, że raport nie zawiera opisu tego zabytku, jednak skarżący nie wykazał, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, takiego stopnia naruszenia nie stwierdził również Sąd. W kontekście tego zarzutu należy też podkreślić, że raport zawiera podrozdziały zatytułowane: "Określenie założeń do ratowniczych badań archeologicznych, założeń do programu zabezpieczenia istniejących dóbr kultury oraz ochrony krajobrazu kulturowego" i "Analiza i ocena możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków, oddziaływanie na zabytki i krajobraz kulturowy", czyli odpowiadające treści przytoczonych przepisów. Drugi podrozdział zawiera informacje, iż warianty drogi [...] przebiegają w znacznym oddaleniu od obiektów zabytkowych i chronionych przez konserwatora zabytków. Nie przewiduje się możliwości wystąpienia znaczącego oddziaływania drogi na zabytki. Skoro z przytoczonej treści raportu wynika, że planowana droga będzie przebiegać w znacznym oddaleniu od zabytków (z wyłączeniem zabytków archeologicznych), a jedynie w rejonie M. trasa przecina tory [...] Kolejki Wąskotorowej i nie przewiduje się możliwości wystąpienia znaczącego oddziaływania drogi na wymienione w raporcie zabytki, to brak szczegółowej analizy i oceny możliwych zagrożeń i szkód jakie niesie zamierzone przedsięwzięcie dla tych zabytków, nie miał wpływu na wynik sprawy. Na uwagę zasługuje również uwaga organu odwoławczego zawarta w piśmie z 29 maja 2013 r., że prowadzenie robót budowalnych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku – zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) – będzie wymagało uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Po siódme odnosząc się do problematyki miejsc obsługi podróżnych (dalej w skrócie: MOP-ów), do wskazania których lokalizacji organ – zdaniem skarżącego - był zobowiązany postanowieniami Komisji Ocen Przedsięwzięć Inwestycyjnych zatwierdzonych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, należy powtórzyć za organem w pierwszej kolejności, iż ustalenia jakie zapadają na Komisji Ocen Przedsięwzięć Inwestycyjnych nie wchodzą w zakres postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie podlegają weryfikacji organu prowadzącego to postępowanie; w drugiej kolejności, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Wnioskowany zakres przedsięwzięcia nie obejmował budowy MOP-ów. Z rozdziału 7 raportu zatytułowanego "Planowane obiekty budowlane i urządzenia" wskazuje się, że 1) w zadaniu inwestycyjnym przewiduje się wybudowanie drogi dwujezdniowej na parametrach trasy ekspresowej z zespołem węzłów, drogi serwisowej wzdłuż projektowanej drogi ekspresowej, wiaduktów na drogach poprzecznych, urządzeń ochrony środowiska i urządzeń odwadniających drogę, 2) wzdłuż projektowanej drogi [...] zostały wyznaczone potencjalne rejony, gdzie możliwe byłoby usytuowanie ewentualnych miejsc obsługi podróżnych (MOP), zachowując odpowiednie odległości włączeń do jezdni głównych, 3) rozwiązania projektowe MOP-ów nie były przedmiotem analizowanej koncepcji. I jak zauważył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - organ pierwszej instancji, działając zgodnie z zasadą przezorności, chcąc zapewnić ochronę środowiska przyrodniczego również w otoczeniu przyszłych MOP-ów, określił w pkt 3.23 decyzji ogólne warunki, jakie winny zostać spełnione przy planowanej w przyszłości lokalizacji tych obiektów, w szczególności względem przejść dla zwierząt. Nadto, na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r., pełnomocnik inwestora jeszcze raz podkreśliła, że lokalizacja MOP-ów będzie przedmiotem odrębnych postępowań, gdyż na chwilę obecną trudno określić ich lokalizację i zagospodarowanie związane z ich funkcjonowaniem.

Po ósme nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby w sprawie nie doszło do rozpoznania, wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa, w tym uwag i wniosków zgłoszonych przez skarżącego. Uwagi i wnioski zostały rozpatrzone przez organ pierwszej instancji zgodnie z art. 56 ust. 8 P.o.ś., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z 31 sierpnia 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Fakt, iż podniesione w nich kwestie nie zostały rozpatrzone zgodnie z intencją skarżącego, nie oznacza wadliwości prowadzonego postępowania i podjętych rozstrzygnięć (pod. wyrok NSA z 26.04.2012 r., sygn. akt II OSK 388/12 i wyrok WSA z 29.09.2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 826/11 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na zakończenie zauważa się, że z dokumentacji sprawy wynika, iż dostosowanie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej ma na celu usunięcie niedrożności oraz niskiej przepustowości i jakości istniejącej drogi, czyli ograniczenie uciążliwości stworzonego ciągu komunikacyjnego, przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu jakości środowiska, zdrowia i życia ludzi. Wszystko to przemawia za prawidłowością wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym Sąd badając legalność decyzji w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje wydane w sprawie zostały podjęte zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.