Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1526/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu koni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Fundacji [...] z siedzibą w [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu M. G. koni w ilości 7 sztuk utrzymywanych na posesji położonej w sołectwie [...]. ul. [...] w gminie [...]. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 30 listopada Fundacja [...] złożyła do Burmistrza [...] wniosek o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt w związku z odebraniem [...] listopada 2016 r. 7 koni należących do M. G. Decyzją z [...] stycznia 217 r., nr [...] Burmistrza [...] orzekł o czasowym odebraniu M. G. 7 koni w ilości 7 szt. oraz przekazaniu ich gospodarstwu rolnemu położonemu w sołectwie [...] w gm. [...].

Kolegium decyzją z [...] lutego 217 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], organ I instancji orzekł o czasowym odebraniu M. G. koni w ilości 7 sztuk oraz przekazaniu ich gospodarstwu rolnemu położonego w sołectwie [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z [...] listopada 2017 r., nr [...]. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2018 r., IV SA/Wa 149/18. Następnie Kolegium decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji z [...] października 2017 r. Burmistrz [...] decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu M. G. 7koni w ilości 7 sztuk. Kolegium wskazało, iż z uwagi na wytyczne zawarte ww. wyroku Sądu pismem z 9 listopada 2018 r. zwróciło się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego wyjaśniającego poprzez ustalenie i wykazanie czy właściciel gospodarstwa rolnego do którego miały trafić zwierzęta dysponuje odpowiednimi warunkami bytowymi. Pismem z 10 stycznia 2019 r. zwrócono się o protokół z oględzin przeprowadzonych [...] grudnia 2018 r. Następnie pisami z 7 marca, 9 maja i 19 lipca 12019 r. zwrócono się do o przeprowadzenie dodatkowego postępowania poprzez wyjaśnienie, czy stan zdrowia fizycznego , jak i psychicznego odebranych koni umożliwił transport i umieszczenie w gospodarstwie rolnym w sołectwie [...], czy też pozostawienie w dotychczasowym miejscu pod opieką Fundacji, np. poprzez zwrócenie się do lekarza weterynarii S. K. o wydanie opinii. Postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone i dlatego decyzja organu I instancji z [...] października 2017 r. zastała uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia prze organowi I instancji. W tej sytuacji organ I instancji pismem z 26 listopada 2019 r. zwrócił się do Fundacji o wskazanie adresu przekazania koni, w celu umożliwienia przeprowadzenia oględzin przez biegłego celem sporządzenia opinii. Fundacja w odpowiedzi wyjaśniła, iż z uwagi na uprawomocnienie się wyroku orzekającego przepadek koni oraz przekazania koni do adopcji, bezcelowe są oględziny koni przez biegłego. Organ I instancji wskazał, iż pismami z 24 maja i 26 listopada 2019 r. zwracał się do Fundacji o umożliwienie przeprowadzenia oględzin koni oraz wydania stosownej opinii przez biegłego w celu wykonania wyroku Sądu. Jednak Fundacja nie umożliwiła przeprowadzenia oględzin koni oraz ustalenia czy stan ich zdrowia fizycznego, jak i psychicznego umożliwiał ich transport oraz umieszczenie w gospodarstwie rolnym, w tej sytuacji w ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie decyzją [...] lutego 2020 r. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W skardze na powyższą decyzję Fundacja [...] z siedzibą w [...], reprezentowana przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 105 § 1 k.p.a. wobec uznania, iż wydanie wyroku skazującego właściciela zwierząt za popełnienie przestępstwa z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt oraz orzeczenie przepadku zwierząt powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i zwalnia organ od obowiązku wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, podczas gdy wyrok karny skazujący wiąże organ i obliguje go wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, 2.art. 7, 8, 77 §1 , 80 k.p.a. wobec uznania, iż Fundacja uniemożliwiła kontrolę stanu zwierząt oraz, że po nabyciu własności zwierząt taka kontrola jest zasadna i konieczna do wydania decyzji, podczas gdy po orzeczeniu przepadku zwierząt fundacja ma prawo swobodnie nimi dysponować i przekazać je do adopcji i organ nie powinien kontrolować stanu zdrowia zwierząt w celu podjęcia decyzji o przekazaniu zwierząt do innego gospodarstwa. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 149/ 18, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r.

Z tego względu dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało uwzględnić treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. To bezwzględne związanie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Natomiast związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Tym samym wprawdzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, ale jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu (zasada aktualności). Również sądy dokonujące później kontroli takiego aktu administracyjnego muszą ocenić, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego, a więc czy zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania oceną prawną wyrażoną w uprzednim wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie wzięły pod uwagę, iż w związku z wyrokiem sądu karnego nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy, a to oznacza, iż w dacie wydanych rozstrzygnięć obu instancji nie obowiązywała już zasada związania ww. prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności wniosku z 30 listopada 2016 r Fundacji [...] o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt w związku ze zrealizowaniem w dniu [...] listopada 2016 r. obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, polegającym na odebraniu 7 koni M. G., będącego ich właścicielem.

Przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm. - dalej: ustawa o ochronie zwierząt) dotyczy tzw. interwencyjnego trybu odebrania zwierzęcia. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny, lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W tym przypadku odebranie zwierzęcia następuje zatem w drodze czynności faktycznych jeszcze przed wydaniem decyzji. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności ( por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19 – publik. CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 140/18, uchylając decyzję SKO w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., stwierdził, iż Kolegium w wydanym rozstrzygnięciu w żaden sposób nie odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących stanu zdrowia koni zarówno fizycznego jak i psychicznego oraz niemożności umieszczenia zwierząt we wskazanym w decyzji Burmistrza gospodarstwie rolnym. Kolegium nie uzasadniło, dlaczego mimo zgłaszanych wątpliwości uznało, że właściwym jest jednak przekazanie odebranych koni gospodarstwu rolnemu w sołectwie [...], a nie pod opiekę Fundacji. Po drugie, organ II instancji, nie przeprowadził stosownego postępowania uzupełniającego (na podstawie art. 136 K.p.a.) czy właściciel gospodarstwa rolnego do którego miałyby trafić zwierzęta dysponuje odpowiednimi warunkami bytowymi, tj. czy posiada odpowiednie pomieszczenie przystosowane do koni (stajnię), czy posiada wybieg dla koni oraz odpowiednie, ogrodzone pastwiska. Organ odwoławczy nie ustalił również, mając na względzie w jakim stanie zwierzęta te zostały odebrane od dotychczasowego właściciela czy nowy posiadacz może im zapewnić odpowiednią opiekę lekarza weterynarii czy też kowala. Jak słusznie stwierdziło Kolegium w świetle art. 153 p.p.s.a. było związane wytycznymi Sądu zawartymi w tym wyroku co do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie. Jednakże uszło uwadze organu, że przeprowadzenie tego postępowania wyjaśniającego zgodnie z wytycznymi Sądu straciło na znaczeniu w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...]. W wyroku tym Sąd orzekł w pkt V przepadek 14 koni, będących własnością oskarżonego M. G., w tym 10 koni pozostających w jego posiadaniu oraz 4 koni, które przeżyły spośród 7 czasowo odebranych oskarżonemu w dniu [...] listopada 2016 r. i które aktualnie znajdują się pod opieką Fundacji [...] z siedzibą w [...].

Z treści tego wyroku wynika jasno, że Fundacja w dniu [...] listopada 2016 r. w ramach interwencji dokonała czasowego odbioru 7 koni ich właścicielowi i od tego dnia były one pod jej opieką, a od dnia wydania wyroku karnego stała się właścicielem tych koni. Tymi ustaleniami Sądu Karnego organy obu instancji były związane. Wynikające z wyroku karnego ustalenia faktyczne sprawiły, iż nie zachodziła w związku z nimi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie jakim wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 140/18. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku. W świetle treści art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt nie może budzić wątpliwości zasadność wniosku z 30 listopada 2016 r Fundacji [...] o wydanie decyzji o czasowym odebraniu 7 koni, których właścicielem był M. G.

W tych warunkach zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., bowiem nie zachodziły żadne okoliczności prowadzące do umorzenia przedmiotowego postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.