Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 147/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA del. Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2297/14 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia w drodze decyzji obowiązku likwidacji urządzeń wodnych uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z dnia [...].05.2014 r.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2297/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia w drodze decyzji obowiązku likwidacji urządzeń wodnych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 grudnia 2013 r. wpłynął do Starosty Włoszczowskiego wniosek H. K. o przeprowadzenie kontroli na obiekcie M. w C. gm. K. którego użytkownikiem jest Gospodarstwo [...]".

Starosta Włoszczowski decyzją z dnia z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 64a i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. -- Prawo wodne (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), orzekł o odmowie nałożenia w drodze decyzji obowiązku likwidacji urządzeń wodnych wybudowanych (przebudowanych) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, tj. stawów rybnych w obrębie obiektu M. w C. gm. K.

H. K. wniósł odwołanie od decyzji Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] maja 2014 r.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] maja 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że niniejsze postępowanie jest kolejnym wywołanym przez H. K. o podjęcie działań związanych z ewentualnymi nieprawidłowościami w obrębie obiektu M. wchodzącego w skład Gospodarstwa [...]. W celu weryfikacji twierdzeń skarżącego organ I instancji przeprowadził dowód z oględzin terenu w dniu 28 marca 2014 r. w toku których ustalono, jak wynika ze sporządzonego protokołu "wykonany został szereg prac związanych z konserwacją urządzeń wodnych obiektu polegających w szczególności na naprawie grobli stawów zmierzającej do usunięcia szkód wyrządzonych przez bobry oraz na przywróceniu parametrów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym zaburzonych w wyniku naturalnego osadu gruntu, spływów powierzchniowych gleby i rozwoju roślinności". W ocenie organu odwoławczego końcowe wnioski oględzin sprowadzają się do tego, że "nie stwierdzono przebudowy, rozbudowy urządzeń wodnych wchodzących w skład obiektu". Ponadto organ odwoławczy wskazał, że istotne dla ustalenia prawdy obiektywnej są także wnioski innych organów, które podejmowały się weryfikacji twierdzeń H. K., w tym pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowej z dnia [...] marca 2014 r., z którego wynika, że w/w organ przeprowadził oględziny terenu podczas których nie stwierdzono jakiejkolwiek rozbudowy, bądź przebudowy obiektu M. Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że brak jest przesłanek do nałożenia obowiązków określonych w art. 64a ust. 5 Prawa wodnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] września 2014 r. wniósł H. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2297/14 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że użytkująca obiekt M. s.c. "[...]posiada aktualne pozwolenie wodnoprawne wynikające z decyzji Starosty Włoszczowskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Przeprowadzone czynności oględzin oraz konfrontacja stanu urządzeń wodnych z ww. pozwoleniem, nie doprowadziło do stwierdzenia działań polegających na rozbudowie, czy też przebudowie istniejących już urządzeń wodnych zrealizowanych w ramach posiadanego zezwolenia wodnoprawnego. Stwierdzone działania miały na celu konserwację istniejących urządzeń wodnych z powodu szkód wyrządzonych przez bobry oraz w wyniku naturalnego osadu gruntu, spływów powierzchniowych gleby i rozwoju roślinności. Powyższe koresponduje z działaniami prowadzonymi niezależnie od orzekających w sprawie organów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie, który pismem z dnia 24 marca 2014 r. poinformował organy, że z dokonanych przez jego służy ustaleń wynika, że nie stwierdzono rozbudowy, bądź przebudowy obiektu Murowaniec.

W ocenie Sądu twierdzenia skarżącego nie znalazły potwierdzenia w prawidłowo zebranym i należycie ocenionym materiale dowodowym sprawy.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r. wniósł H. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucają mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia naruszenia przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. polegających na zaniechaniu dokonania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia stosowego postępowania wyjaśniającego i poprzestaniu na pobieżnej, formalnej kontroli decyzji organu I instancji, co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem dostrzeżenie tych uchybień skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji;

2. art. 141 § 4 poprzez pominięcie w uzasadnieniu rozważań dotyczących prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie i zgodności wydanej decyzji z przepisami art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., pomimo iż skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wprost kwestionował sposób prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ II instancji.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, wskazując na naruszenie przepisów postępowania zaskarżonym wyrokiem. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., jak zarzuca się w skardze kasacyjnej, miało bez wątpienia istotny wpływ na wynik sprawy.

W trakcie postępowania administracyjnego naruszono szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wymienionych w skardze kasacyjnej, a wcześniej w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na co ten Sąd w ogóle nie zwrócił uwagi.

Tymczasem Sąd I instancji powinien w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów skargi, niezależnie od tego czy są one w ocenie Sądu uzasadnione, czy tez nie. Poza tym sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), po zamknięciu rozprawy gdy uzna sprawę za dostatecznie wyjaśniona (art. 113 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji najwyraźniej zapomniał o zasadach wynikających z powyższych przepisów, oddalając skargę, dysponując tymi samymi aktami administracyjnymi, które zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Tymczasem w aktach tych brakuje szeregu pism, o których mowa w zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, oraz pism świadczących o prawidłowo przeprowadzanym postępowaniu administracyjnym i udziale w nim skarżącego, na co zwraca się trafnie uwagę w skardze kasacyjnej.

W aktach sprawy brak jest:

– pisma H. K. z dnia 21 grudnia 2013 r.,

– zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.),

– zawiadomienia organu o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1, art. 81 k.p.a.),

– protokołu oględzin z dnia 28 marca 2014 r., nie wiadomo czy o terminie tych oględzin był zawiadomiony skarżący (art. 10 § 1 k.p.a.),

– pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włoszczowie z dnia 24 marca 2014 r. (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), co uniemożliwiało prawidłowe dokonanie kontroli sądowej zaskarżonego aktu, czego niestety nie dostrzegł przed wydaniem zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–261 p.p.s.a.

Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.