Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1394/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej Wojewoda lub organ), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej kpa), po zapoznaniu się z odwołaniem Stowarzyszenia [...], z siedzibą w [...] (dalej Stowarzyszenie), reprezentowanego przez adwokata, z dnia [...] października 2014 r. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi [...] [...] sp. z o.o., z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę fabryki samochodów nowej generacji [...] we [...], na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ob. [...] [...], działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], ob. [...], działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], ob. [...], działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], ob. [...] - stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Postanowieniem z tego samego dnia Wojewoda odmówił Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Starosty [...]. Skargę na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrywał w sprawie IV SA/Po 1395/14.

Wojewoda uzasadniając rozstrzygnięcie (niedopuszczalność odwołania) wskazał na treść art. 134 kpa, zawierający dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania podnosząc iż pierwsza z nich dotyczy zachowania terminu do wniesienia tego środka prawnego, a druga - negatywna przesłanka - obejmuje grupę przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Przesłanki podmiotowe, to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot, tj. stronę postępowania w sprawie czy też podmiot występujący w postępowaniu na prawach strony. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego oraz wniósł odwołanie po ustawowym terminie, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. Wojewoda wyjaśnił, iż wnoszące odwołanie Stowarzyszenie nie brało udziału jako strona lub podmiot na prawach strony w postępowaniu I instancji zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014r.

W myśl art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego łub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, definicja strony wynikająca z ww. art. 28 kpa została z dniem 11 lipca 2003 r. (ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. IJ. Nr 80, poz. 71 8)) zawężona w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. dalej pb).

W świetle ww. przepisu art. 28 ust. 2 pb stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został z kolei zdefiniowany w treści art. 3 pkt 20 pb, przez co należy rozumieć (...) teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Celem art. 28 ust. 2 ustawy pb jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 31 § 1 pkt. 2 kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie zaś do treści przepisu art. 28 ust. 3 pb, przepisu art. 31 § 1 kpa nie stosuje się w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od powyższej reguły przewiduje art. 28 ust. 4 pb, który stanowi, że przepis art. 28 ust. 3 tej ustawy, nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.- dalej ustawa środowiskowa). W takim przypadku należy stosować art. 44 powyższej ustawy, który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestnictwa w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nich na prawach strony.

Na gruncie obowiązującego stanu prawnego katalog spraw, w których udział społeczeństwa w postępowaniu o pozwolenie na budowę musi być zagwarantowany, został określony bardzo precyzyjnie. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest bowiem tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego (np. wyrok NSA z dnia 01 lutego 2012r., sygn. akt: II OSK 2580/11, LEX 1138184. Brak takiej regulacji jest więc równoznaczny z zaliczeniem określonego postępowania do grupy spraw niewymagających udziału społeczeństwa. Z przepisów art. 61 ust. 1, art. 88 ust. 1 oraz 90 ust. 2 pkt. 1 ustawy środowiskowej wynika, że w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli konieczność takiej oceny (dokonywanej w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę) została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych sytuacjach: na wniosek podmiotu planującego podęcie realizacji przedsięwzięcia (musi być złożony na etapie postępowania o pozwolenie na budowę) czy gdy organ właściwy do wydania decyzji pozwolenia na budowę stwierdzi, że we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki do zastosowania powyższych przepisów, bowiem Starosta [...] na etapie postępowania o pozwolenia na budowę nie prowadził czynności wymagających w myśl ww. ustawy udziału społeczeństwa.

Reasumując, Wojewoda podał, że w niniejszej sprawie pozwolenia na budowę nie było wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przez organ administracji architektoniczno - budowlanej i przede wszystkim udziału społeczeństwa. W konsekwencji nie ma zastosowania przepis art. 28 ust. 4 pb, który ewentualnie umożliwiłby Odwołujące Stowarzyszenie uznać za podmiot na prawach strony, który byłby uprawniony do skutecznego złożenia odwołania. W sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki art. 28 ust. 4 pb stosownie do art. 28 ust. 3 tej ustawy normy art. 31 kpa nie mogą być stosowane w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Zatem nie uprawnione jest dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowania na prawach strony zgodnie z art. 31 kpa.

Ponadto Stowarzyszenie nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym czy zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu; nie posiada więc, w takiej sytuacji, przymiotu strony.

Wojewoda także zauważył, iż odwołanie musi być wniesione w terminie określonym wart. 129 § 2 kpa lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 kpa). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Termin ten wiąże również stronę, która faktycznie nie uczestniczyła w postępowaniu, jak i osobę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i którym nie została doręczona (ogłoszona) decyzja. W orzecznictwie przyjęto, że termin do wniesienia odwołania dla osoby, która twierdzi, że jest stroną, a która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronom, które brały udział w postępowaniu.

Strona postępowania w niniejszym postępowaniu, której najpóźniej doręczono przedmiotową decyzję, odebrała ją w dniu [...] września 2014 r., w związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] października 2014 r. Stowarzyszenie poprzez swojego pełnomocnika odwołanie nadało w dniu [...] października 2014 r., a więc z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Rozpoznanie odwołania złożonego po ustawowym terminie jest niemożliwe.

W związku z złożeniem odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania czy nie występujący w postępowaniu na prawach strony i to po ustawowym terminie (czyli od decyzji ostatecznej) w badanym postępowaniu o pozwolenie na budowę należało, na podstawie art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność odwołania.

Skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania złożyło Stowarzyszenia [...] (dalej skarżący), reprezentowane przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w zw. z art. 44 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez uznanie braku legitymacji skarżącej do złożenia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu błędne przyjęcie, że prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie nie stanowiło postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, podczas gdy:

- skarżąca, jako organizacje ekologiczna aktywnie działała na już na etapie postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która to decyzja została przez skarżącą zaskarżona, a obecnie postępowanie prowadzone jest przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska,

- objęta nim inwestycja została już zakwalifikowana w ramach decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2014 roku o środowiskowych uwarunkowaniach jako przedsięwzięcie mogące zawsze oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko,

- na inwestora - wnioskodawcę nałożono obowiązek wykonania oceny porealizacyjnej, co jednoznacznie wskazuje, że w odniesieniu do planowanej inwestycji kwestie środowiskowe winny podlegać stałej kontroli, podczas całego procesu inwestycyjnego, a zatem i na etapie wydania pozwolenia na budowę, a nadto brak udziału skarżącego w przedmiotowym postępowaniu wynikał z okoliczności od niego niezależnych i niezawinionych.

W uzasadnieniu skargi podano, że skarżący jako organizacja ekologiczna, w ramach statutowej działalności brała aktywny udział w toku postępowania środowiskowego dla planowanego przedsięwzięcia. Skarżąca była podmiotem legitymowanych do udziału w ww. postępowaniu i w toku tego postępowania zaskarżyła decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, - jest też podmiotem legitymowanym do złożenia odwołania w sprawie pozwolenia na budowę - legitymacja skarżącej wynika z jednoznacznych przepisów prawa. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczyło inwestycji stanowiącej przedsięwzięcie mogące zawsze oraz potencjalnie oddziaływać na środowisku, w stosunku do którego nałożono obowiązek dokonania oceny porealizacyjnej.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 pb, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, przepisu art. 31 kpa nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy środowiskowej.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 kpa nie stosuje się; zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Skarżący podnosił także, że wskazane przepisy wprost konstytuują prawo organizacji ekologicznej do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, także w sytuacji, gdy nie brał on udziału w postępowaniu przed organami I instancji oraz, że organy administracji błędnie przyjęły, że w prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nie stanowiło postępowania wymagającego udziału społeczeństwa.

W toku przeprowadzonego postępowania środowiskowego przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako mogące zawsze (potencjalnie) oddziaływać na środowisko.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty przytoczone w zaskarżonym postanowieniu.

Uczestnik postępowania, inwestor - [...] [...] spółka z o. o. w [...] (dalej Spółka) wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W skardze Stowarzyszenie zawarło zarzut, że w zaskarżonym postanowieniu przyjęto brak legitymacji skarżącego do złożenia odwołania od ww. decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o błędne uznanie, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dla Inwestycji Spółki nie stanowi postępowania wymagającego udziału społeczeństwa.

Zarzut Stowarzyszenia jest bezzasadny, ponieważ postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dla Inwestycji nie stanowiło postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Stowarzyszenie nie było więc uprawnione do udziału w tym postępowaniu a w konsekwencji, skarżący nie był legitymowany do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane przepisów ust. 2 i 3 art. 28 pb nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej z dnia 3 października 2008 r. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy środowiskowej. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa nie mają zastosowania: przepis określający w sposób odmienny niż wynikający z art. 28 kpa krąg stron postępowania (tj. art. 28 ust. 2 pb) oraz przepis wskazujący, że przepisu art. 31 kpa określającego uprawnienia organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (tj. art. 28 ust. 3 pb).

Drugi z powołanych przez skarżącego przepisów - art. 44 ust. 2 ustawy środowiskowej - przewiduje, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, i to także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Jak wyraźnie wynika z powyższych przepisów, uprawnienia organizacji ekologicznych do udziału w określonym postępowaniu na każdym jego etapie - tu: w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę - zależą od tego, czy dane postępowanie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego (tak: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2580/11, wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. II OSK 1085/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 października 2014 r., IV SA/Po 608/14, wyrok WSA we Wrocławiu z 17 marca 2015 r., II SA/Wr 72/15; wszystkie wyroki dostępne w Internetowej bazie orzeczeń WSA i NSA).

Takim przepisem jest art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c) ustawy środowiskowej, który przewiduje, że możliwość udziału społeczeństwa, w tym także organizacji ekologicznej, zagwarantowana jest w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

Z analizy ustawy środowiskowej, w szczególności art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, oraz z ustawy prawo budowlane wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się:

- jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

- na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub

- jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Niewątpliwie żaden z ww. przypadków nie miał miejsca w niniejszej sprawie.

W decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2014r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. inwestycji (znak: [...]) organ wyraźnie wskazał (s. [...], pkt [...]), że nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, tj. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla Inwestycji. Decyzja RDOŚ została utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014r. (znak: [...]). Spółka nie złożyła wniosku, aby w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko. Starosta [...] nie stwierdził, że we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla Inwestycji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2014 r.

Jak zatem wyraźnie wynika z powyższego, żadna z przesłanek warunkujących przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie została spełniona.

Z tego względu, ponieważ w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji Spółki nie przeprowadzano oceny oddziaływania na środowisko, postępowanie to nie stanowiło postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, a tym samym brak oceny oddziaływania na środowisko wykluczał - właśnie z uwagi na powoływany przez skarżącego art. 44 Ustawy Środowiskowej - uprawnienie Stowarzyszenia do uczestniczenia w tym postępowaniu, w tym do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...].

Bez znaczenia jest podnoszona przez Stowarzyszenie kwestia uczestniczenia przez skarżącego w postępowaniu w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji jak również fakt, iż inwestycja Spółki stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów Ustawy Środowiskowej. Kwalifikacja taka wynika wprost z przepisów prawa, tj. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia dla niniejszej sprawy, ponieważ, jak wyraźnie wynika z przepisów, nie w każdym postępowaniu dotyczącym przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko, której przeprowadzenie skutkuje uprawnieniem organizacji ekologicznych do uczestniczenia w danym postępowaniu (po spełnieniu przesłanek podmiotowych z art. 44 ustawy środowiskowej).

Stosownie do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Wyjaśnić też trzeba, że omawiany przepis wskazuje kolejność czynności organu odwoławczego - ma on najpierw zbadać dopuszczalność odwołania. Terminowość zaś jego wniesienia organ bada tylko w przypadku pozytywnych ustaleń w tym względzie.

Cytowany przepis nie określa jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie. Rację ma organ II instancji, że skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może jedynie strona, czyli przymiot strony jest niezwykle istotny. Ponieważ jednak interes prawny wynika z prawa materialnego, to nie jest, co do zasady, możliwe by został ustalony już na etapie postępowania wstępnego. Dlatego w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zastosowanie art. 134 kpa z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania.

W związku z złożeniem odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania czy nie występujący w postępowaniu na prawach strony i to po ustawowym terminie (czyli od decyzji ostatecznej) w badanym postępowaniu o pozwolenie na budowę należało, na podstawie art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność odwołania.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ppsa.