Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 470/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 66 , art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 5 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 23, art. 47 par. 1.
journal: Dz.U. 2015 poz 583
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia 26 marca 2015 r., o przyznaniu J. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem T. R. w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r.; opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za stronę w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r.; odmowie opłacania stronie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 5 marca 2015 r. J. M., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem T. R. oraz objęcie jej ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. Do wniosku dołączyła kserokopię orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 18 stycznia 2005 r. o zaliczeniu T. R. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, zaświadczenie Powiatowego urzędu Pracy w [...] z dnia 3 marca 2015 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni jest zarejestrowana w PUP w [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

W aktach sprawy figuruje wywiad środowiskowy, oświadczenie o stanie majątkowym, zaświadczenie ZUS z dnia 4 marca o wysokości renty pobieranej przez męża wnioskodawczyni oraz zaświadczenie ZUS z dnia 3 marca o zgłoszeniu męża wnioskodawczyni do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 października 2000 r.

Decyzją z dnia 26 marca 2015 r., nr [...], Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, na podstawie art. 16a, art. 24, art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych; art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 66 ust. 2, art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 5 pkt 3b w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 28 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przyznał J. M. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad mężem T. R. w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres od 1 marca 2105 r. do 31 października 2015 r.; w punkcie 2 orzekł o opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za stronę w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r.; w punkcie 3 odmówił opłacania stronie składek na ubezpieczenie zdrowotne; w punkcie 4 decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazała na złożone przez stronę dokumenty, przytoczył przepisy art. 16a, art. 24 ust. 1 oraz art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że strona do wniosku załączyła komplet dokumentów uzasadniających przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Analizując żądanie wnioskodawczyni co do opłacania jej składek na ubezpieczenie społeczne w okresie zasiłkowym organ przywołując przepisy art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy u systemie ubezpieczeń społecznych uznał, że żądanie to znajduje podstawy prawne i stąd też należało orzec jak w punkcie 2 decyzji. Odnosząc się do żądania dotyczącego objęcia strony ubezpieczeniem zdrowotnym uznał, że zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu określa ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która w art. 66 ust. 1 pkt 28 stanowi wprawdzie, że ubezpieczeniu zdrowotne podlegają osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy, jednakże w art. 66 ust. 2 stanowi, że posiadanie statusu członka rodziny osoby ubezpieczonej zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28,30 i 33. Do członka rodziny zalicza się stosownie do art. 5 pkt 3 lit. b ustawy małżonka. Wskazując na powyższe oraz dodatkowo na przepis art. 67 ust. 3 ww. powołanej ustawy uznał, że należało odmówić w tej części wnioskowanego świadczenia, gdyż małżonek wnioskodawczyni podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania renty i winien zgłosić żonę jako członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego w organie rentowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, co wpłynęło na wynik sprawy; naruszenie przepisów procedury, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy; sprzeczność istotnych ustaleń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że skarżącej nie należy się opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w punkcie 3, podając, że przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony; zobligowanie OPS w Nysie do doręczenia kompletnych akt sprawy, zasądzenie od OPS w Nysie na rzecz skarżącej kosztów odwoławczych według norm przepisanych ustawą; rozpoznania sprawy w niezwłocznym terminie, gdyż skarżąca jest pozbawiona prawa do leczenia. W uzasadnieniu podniosła, że przytoczona argumentacja OPS w Nysie jest sprzeczna z prawem i nie odnosi się do jakichkolwiek aktów normatywnych określających czym jest przedmałżeńska intercyza, a która to umowa znajduje się w aktach sprawy. Zdaniem odwołującej, organ poprzez stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji nakazał w istocie dokonania zmiany dotychczasowej intercyzy na umowę ograniczającą wspólność majątkową, co jest niedopuszczalne oraz sprzeczne z prawem, z interesem społecznym, jak i słusznym interesem strony.

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, odwołał się do treści przepisów prawa materialnego stanowiących podstaw procedowania w sprawie, w tym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że analizując ustalony stan faktyczny uznać należało, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu co do przyznania wnioskodawczyni prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ podał, że w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Miesięczny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę warunkujący możliwość przyznania stronie przedmiotowego świadczenia w roku poprzedzającym okres zasiłkowy nie przekraczał kwoty dochodu uprawniającego otrzymanie ww. zasiłku, tj. 664 zł, a zatem wnioskodawczyni spełniła warunki do przyznania jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem legitymującym się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności na stałe. Podniósł także organ odwoławczy, że okres zasiłkowy, na jaki ustalono świadczenie jest zgodny z przepisem art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasadnie przyjął również organ I instancji, że wobec przyznania odwołującej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego zobowiązany jest opłacać za stronę składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w okresie zasiłkowym, tj. od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy stwierdziło Kolegium także, iż w świetle przepisów art. 66 ust. 1 pkt 28, ust. 2, art. 5 pkt 3 lit. b oraz art. 67 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych brak było podstaw prawnych do objęcia odwołującej ubezpieczeniem zdrowotnym, gdyż osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu, a taką jest małżonek strony, zobowiązana jest zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, którzy uzyskują prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Z przyczyn podniesionych powyższej Kolegium uznało, że w sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

W skardze, reprezentujący J. M. radca prawny, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części, tj. punktu 3 dotyczącego odmowy opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 pkt 28 w zw. z art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie w danym stanie faktycznym, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. W skardze zawarty został również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu. W uzasadnieniu nie godząc się z zapadłymi decyzjami w części dotyczącej odmowy opłacania skarżącej składek na ubezpieczenie zdrowotne, dowodził, że są one krzywdzące i pozbawiają stronę możliwości skorzystania z opieki medycznej. Wskazując na przepisy art. 66 ust. 1 pkt 28 i ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zauważył, że skoro obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny przez małżonka, który objęty jest ubezpieczeniem zdrowotnym wyłączony został w stosunku do małżonków, co do których orzeczono prawomocnym wyrokiem separację, to taki sam skutek winna odnosić zawarta majątkowa umowa małżeńska. Zauważał, że skarżąca nie ma wpływu na decyzję męża co do ewentualnego jej zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Brak ubezpieczenia zdrowotnego naraża ją na poważne ryzyko, że w razie potrzeby świadczenie medyczne nie zostanie jej udzielone i stąd też stosowna składka winna być odprowadzona we właściwej wysokości ze środków publicznych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazując, że złożona skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do jej wniesienia o oddalenie skargi. Podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości to, że skarżąca jest żoną T. R., który pobiera świadczenie rentowe i stad też na mocy art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Uzyskanie zatem przez skarżącą statusu członka rodziny T. R. zwalniało organ z obowiązku opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Postanowieniem z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt II SO/Op 39/15 skarżącej ustanowiono w punkcie 1 profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, a w pkt 2 umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 26 marca 2015 r. o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem T. R. w kwocie 520 zł miesięcznie, na okres od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r.; opłacaniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za stronę w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r.; odmowie opłacania stronie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, odpowiadają przepisom prawa.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia dotyczącego przyznaniu skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, ze zm.), zwanej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje m.in. małżonkom, jeżeli nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (pkt 1) lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (pkt 2) - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do brzmienia art. 16a ust. 2 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, tj. 664 zł. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia dochód następujących członków rodziny: :

a) osoby wymagającej opieki,

b) małżonka osoby wymagającej opieki,

c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,

d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zasadnie uznały organy orzekające w sprawie, że wnioskodawczyni spełniła przesłanki pozytywne wynikające z przepisów art. 16a ust. 1 i 2 ustawy oraz, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne, o których mowa w art. 16a ust. 8 ustawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał przyjęcie, że małżonek wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 18 stycznia 2015 r. o zaliczeniu go do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Zasadnie uznały również, że na wnioskodawczyni, jako małżonce ciąży powinność o cechach alimentacyjnych, jak i że skarżąca będąc osobą zarejestrowaną jako osoba bezrobotna w PUP w [...] podejmując się opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Prawidłowo przyjęły również organy, mając za podstawę dane dotyczące osiągniętego dochodu przez jej małżonka oraz uwzględniając fakt braku dochodu po stronie skarżącej, że dochód rodziny osoby wymagającej opieki wynosił 460,37 zł (920,73 zł : 2), zaś rodziny osoby sprawującej opiekę w 2013 r. wynosił 0,00 zł., a więc nie przekraczał kwoty 664 zł (§ 1 ust. 2 pkt 2. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 959). Tym samym decyzja dotycząca przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r. odpowiadała prawu. Podobnie należy ocenić rozstrzygniecie co do opłacania za skarżącą w okresie zasiłkowym, tj. od 1 marca 2015 r. do 31 października 2015 r. składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W tym zakresie organy prawidłowo wskazały i zastosowały przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, ze zm.), który stanowi, że za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca nie kwestionowała tych dwóch rozstrzygnięć organów. Nie akceptowała jednak stanowiska organów w zakresie odmowy opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Poddając w tym zakresie kontroli legalność zapadłych w tej części decyzji stwierdzić należy, że również i one odpowiadają kryterium legalności.

Poza sporem w sprawie jest, że skarżąca jest małżonką osoby, która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i która pobiera rentę wypłacaną przez ZUS, a więc jest małżonką osoby ubezpieczonej. Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych - Dz. U. z 2015 r. poz. 581, ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach zdrowotnych są członkowie rodzin osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, zamieszkujący na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), jeżeli nie są osobami podlegającymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, o których mowa w art. 66 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3, ani nie są osobami uprawnionymi do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji. Inaczej mówiąc osoby, o których mowa w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3 i osoby uprawnione do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji nie są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy. Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają (z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3) bowiem osoby pobierające specjalny zasiłek opiekuńczy lub dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, przyznane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 28 ustawy o świadczeniach zdrowotnych). Małżonek skarżącej pobiera rentę i stąd też w związku z brzmieniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach zdrowotnych podlega on obowiązkowemu ubezpieczeniu z tego tytułu. Powyższe skutkuje natomiast tym, że zastosowanie w sprawie ma przepis art. 66 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, który przewiduje, iż status członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz status członka rodziny będącego osobą uprawnioną do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułów, o których mowa w ust. 1 pkt 17-20, 26-28b, 30 i 33. Wykładając zatem powołane przepisy uznać należało, tak jak to uczyniły organy obu instancji, że skoro skarżąca jest członkiem rodziny osoby ubezpieczonej (małżonką ubezpieczonego) zwolniona jest z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Ustawodawca bowiem w przepisie art. 66 ust. 2 ww. ustawy w sposób wyraźny i jednoznaczny dokonał zwolnienia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, która jest członkiem rodziny osoby ubezpieczonej i pobiera specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dodać należy także, iż za członka rodziny, zgodnie z przepisem art. 5 pkt 3 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznaje się małżonka. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że organy w sprawie w sposób wadliwy zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach zdrowotnych i bezzasadnie odmówiły skarżącej opłacania przez okres zasiłkowy składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Podnoszony natomiast w skardze argument, że w sprawie poprzez analogię winien mieć zastosowanie przepis art. 66 ust. 3 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, który stanowi, że przepisu ust. 2 nie stosuje się do małżonków, wobec których orzeczono separację prawomocnym wyrokiem sądu nie mógł przynieść oczekiwanego rezultatu. Przepis ten jest jasny i brak jest możliwości takiej jego wykładni, która miałaby objąć małżonków, którzy przed zawarciem związku małżeńskiego zawarli umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową. Przepis art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583, ze zm.), zwanej dalej K.r.o., stanowi, że małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. Z powyższego przepisu wynika, że celem małżeńskiej umowy majątkowej jest ustalenie zasad, według których kształtować się mają wzajemne stosunki majątkowe małżonków, a więc uregulowanie - w granicach dozwolonych przez prawo - istnienia i zakresu wspólności ustawowej. Małżeńska umowa majątkowa ma charakter organizacyjny i stanowi podstawę umownego ustroju majątkowego małżonków, który ustala na przyszłość zasady według których kształtować się mają wzajemne stosunki majątkowe małżonków. Intercyza dokonuje zatem zmiany zasad przynależności do majątku wspólnego lub majątków osobistych określonych kategorii praw majątkowych. Umowa ta co do zasady nie polega na przeniesieniu konkretnych praw majątkowych z jednego majątku do drugiego. Zatem z uwagi na powyższe brak jest podstaw do uznania, że skarżąca, której przyznano prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, będąc jednocześnie małżonką osoby ubezpieczonej, z uwagi na zawartą małżeńską umowę majątkową wyłączającą wspólność ustawową podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 28 ustawy oświadczeniach zdrowotnych. Wskazywana umowa wyłączająca wspólność majątkową jak podniesiono wyższej dotyczy tylko i wyłącznie wzajemnych stosunków majątkowych małżonków,

Dodać należy również, że osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a więc w przedmiotowej sprawie mąż skarżącej, ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego (art. 67 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych).

Wskazać należy również, iż obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami nie ma charakteru jedynie moralnego. Na jego charakter normatywny wskazuje bowiem art. 23 K.r.o., a obowiązek ten nie jest uzależniony od rodzaju ustroju majątkowego między małżonkami (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FZ 530/13 – Lex 1422571). Przepis art. 23 K.r.o. stanowi bowiem, że małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.