Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 300/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2 i art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 111 ze zm.), zwanej u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. odmawiającą R.O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad K.J.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że osoba wymagająca opieki ma lat 38 i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ustalonym od dzieciństwa, a ponadto jest kawalerem i nie posiada dzieci oraz ma brata, który mieszka w Ł. Skarżąca sprawuje opiekę nad kuzynem, którego jest opiekunem prawnym, nie jest krewną w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki oraz nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz niepełnosprawnego kuzyna, nad którym sprawuje opiekę.

W ocenie Kolegium, kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad kuzynem jest ustalenie, czy w świetle obowiązujących przepisów stronie może przysługiwać świadczenie, o którym mowa w art. 17 u.ś.r.

Kolegium powołało się na art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1359 ze zm. zwanej dalej k.r.o.), zgodnie z którym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Natomiast stosownie do art. 129 § 1 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (§ 2). W myśl art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo przyjął, że w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ nie jest krewną w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki. Jest natomiast kuzynką osoby wymagającej opieki i nie ciąży tym samym na niej obowiązek alimentacyjny.

W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, że organ I instancji błędnie powołał się na przesłankę art. 17 ust. 5 u.ś.r., jednak pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzji organu I instancji, zdaniem Kolegium, nie zachodzą podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Kolegium stwierdziło zatem, że prawidłowa podstawa prawna winna opierać się tylko na art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., ponieważ skarżąca nie jest krewną w linii prostej ani rodzeństwem osoby wymagającej opieki, a więc nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Argumentując zaskarżoną decyzję Kolegium podzieliło pogląd wyrażony w orzecznictwie, że opiekun prawny nie jest wymieniony w art. 17 ust. 1 pkt 3 u.ś.r. i również nie może być zaliczony do innych osób z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., w sytuacji, gdy nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Kolegium podkreśliło przy tym, że osoba wymagająca opieki ma brata i to na nim ciąży obowiązek alimentacyjny. To brat mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem, że zostaną spełnione ustawowe przesłanki do przyznania tego świadczenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw to twierdzenia, że w decyzji został naruszony przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 i pkt 1 a u.ś.r.

Ponadto Kolegium wskazało, że w decyzji organu I instancji nie został naruszony również art. 17 ust. 1b u.ś.r., oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13, ponieważ nie miały one zastosowania w niniejszej sprawie.

Trudna sytuacja życiowa skarżącej i osoby, nad którą sprawuje opiekę – zdaniem Kolegium - nie może przemawiać za przyznaniem jej wnioskowanego świadczenia. W odniesieniu do powyższego Kolegium dodało, że jeżeli skarżąca oraz osoba, nad którą sprawuje opiekę znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, to zarówno ona, jak i osoba wymagająca opieki może zwrócić się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie pomocy społecznej w formie świadczeń pieniężnych i świadczeń niepieniężnych.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium oceniło, że są one chybione i nie mają wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła R.O., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnych, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 1 a u.ś.r. przez ich błędną interpretację i niezasadne uznanie, że skarżącej jako opiekunowi prawnemu rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym kuzynem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że brat niepełnosprawnego W.J. jest w stanie się nim opiekować, podczas gdy okoliczność ta nie została w ogóle zbadana i nie zostały w tym zakresie podjęte żadne działania zmierzające do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji zdrowotnej oraz zawodowej.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i ustalenie na rzecz skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 października 2021r. na czas nieokreślony ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów przedmiotowego postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej wskazała, że w październiku 2021r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą wymagającą opieki, tj. nad niepełnosprawnym kuzynem, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, którego niepełnosprawność powstała przed 18-tym rokiem życia oraz wskazała, że pobiera świadczenie emerytalne.

Pełnomocnik podniosła, że organ I instancji odmówił ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż pobieranie przez skarżącą emerytury wyklucza przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego oraz z powodu braku po jej stronie obowiązku alimentacyjnego. Następnie Kolegium w dniu [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na fakt, iż jako opiekun prawny nie jest ona zobowiązana do alimentacji w stosunku do kuzyna.

W dalszej kolejności pełnomocnik wyjaśniła, że faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym kuzynem sprawuje obecnie skarżąca, która jest jego opiekunem prawnym. Jej kuzyn, nie posiada dzieci ani rodziców. Natomiast jego brat wprawdzie żyje, ale nie utrzymuje z nim żadnego kontaktu.

W ocenie pełnomocnika skarżącej, dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie istotnym jest ustalenie czy prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 u.ś.r. pozwala uznać, że ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego także osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko pełnoletnim członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wobec którego osoby tej nie obciąża obowiązek alimentacyjny, a jednocześnie osoba ta jest jedynym członkiem rodziny osoby, którą osoba rezygnująca z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, się opiekuje.

W odniesieniu do powyższego pełnomocnik skarżącej odwołała się do stanowiska zawartego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006r., P 23/05, który orzekł, że skoro członek najbliższej rodziny (brat/siostra, siostrzenica, bratanek/stryj, dziadek/babka czy też syn/córka) wywiązuje się ze swych obowiązków - moralnych i prawnych - wobec ciężko chorego krewnego i wymaga to odeń rezygnacji z zarobkowania, to winien on w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Wybranie z kręgu osób jedynie niektórych i przyznanie wyłącznie im prawa do świadczenia, narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 21 Konstytucji).

Motywując skargę pełnomocnik podniosła, że skarżąca czując więc moralny obowiązek w stosunku do kuzyna przejęła nad nim opiekę, stała się jego opiekunem prawnym, gdyż jest jedyną żyjącą osobą z rodziny, która mogła się nim zająć. Wprawdzie żyje jeszcze brat niepełnosprawnego, ale w ogóle nie utrzymuje z nim kontaktu od wielu lat. Pełnomocnik podkreśliła również, że skarżąca jako opiekun prawnym przejęła de facto obowiązek alimentacyjny w stosunku do K.J., gdyż na mocy orzeczenia sądowego sprawuje nad nim opiekę co równoznaczne jest z przyjęciem na siebie obowiązku alimentacyjnego w zakresie osobistych starań dotyczących sprawowania opieki nad ubezwłasnowolnionym, niepełnosprawnym podopiecznym.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i wyjaśniło, że skoro skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem sądu powszechnego, zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz całkowicie ubezwłasnowolnionego kuzyna, którego jest opiekunem prawnym (okoliczność bezsporna), to nie ma podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym przesądzać, że skonkretyzował się jej obowiązek alimentacyjny wobec kuzyna w rozumieniu k.r.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy nie dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Natomiast w myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Uzasadniając decyzję podjętą na ww. podstawie prawnej Kolegium stwierdziło, że skarżącej nie przysługuje wnioskowane świadczenie, ponieważ nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji w stosunku do osoby, którą się opiekuje. Skarżąca podniosła natomiast, że jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ jako opiekun prawnym przejęła w zasadzie obowiązek alimentacyjny w stosunku do K.J., gdyż na mocy orzeczenia sądowego sprawuje nad nim opiekę.

Kwestią zatem sporną w sprawie jest czy skarżąca jako kuzynce i opiekunowi prawnemu przysługuje świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1a art. 17 u.ś.r.

Nie ulega wątpliwości, że skarżąca sprawuje opieką nad K.J., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ustalonym od dzieciństwa. Skarżąca jest opiekunem prawnym ww. osoby na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia 13 lutego 2003r., sygn. akt [...]. Nie legitymuje się natomiast orzeczeniem sądu zobowiązującym ją do świadczeń alimentacyjnych na rzecz niepełnosprawnego kuzyna, nad którym sprawuje opiekę.

Skarżąca nie jest spokrewniona z K.J. w linii prostej, ani nie należy do jego rodzeństwa, a zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020r., poz. 1359), zwanej k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 1 k.r.o.). Ponadto obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

Obowiązek alimentacyjny dotyczy zatem osób spokrewnionych czyli krewnych w linii prostej i rodzeństwo. Zgodnie z art. 617 § 1 k.r.o.

krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej.

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z art. 17 ust. 1a u.ś.r. - na który powołuje się pełnomocnik skarżącej - odsyłając do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą opieki. Do kręgu tych osób należą zatem osoby zobowiązane do alimentacji i, jak słusznie stwierdziły organy w tej sprawie, skarżąca nie jest osobą zobowiązaną do alimentacji w stosunku do K.J., nad którym sprawuje opiekę. Natomiast, jak ustaliły organy, K.J. posiada brata, który to właśnie należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, o których stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Na gruncie tej sprawy Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 5/13, w której stwierdzono, że osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym przed 1 stycznia 2013 r. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (uchwała NSA(7w) z 9.12.2013 r., I OPS 5/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 36). Ponadto w powyższej uchwale NSA wskazał również, że treść omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. A ponadto Sąd ten ww. orzeczeniu zwrócił uwagę, że nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wprawdzie uchwała ta dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1 stycznia 2013r. kiedy to przepisy nie przewidywały odpowiednika obecnego rozwiązania ujętego w art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, ale w związku z powiązaniem tego przepisu z kręgiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, w ocenie składu orzekającego stanowisko zajęte w tej uchwale znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021r., I OSK 2091/20, LEX nr 3117866).

Skarżąca jako opiekun prawny kuzyna nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym całkowicie ubezwłasnowolnionym kuzynem, ponieważ nie ciąży na niej ustawowy obowiązek alimentacyjny względem osoby nad którą sprawuje opiekę. Opiekun prawny nie jest wymieniony w tym przepisie, a nie może być zaliczony do innych osób z pkt 4 cyt. przepisu, jeżeli nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2019r., IV SA/Gl 67/19, LEX nr 2665680).

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, z uwagi na brak możliwości zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. do skarżącej, w niniejszej sprawie organy administracji nie miały obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia czy brat jest w stanie się nim opiekować (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2021r., I OSK 572/21, LEX nr 3336376). A zatem w tym zakresie organy nie dopuściły się naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

is