Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 986/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 265 par.1 w zw. z art. 267 par.1a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lipca 2022 r., nr 2201-IOV-3.4103.183.2022/20/12 w przedmiocie kosztów postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 maja 2022 r. nr 2201-IOV-3.4103.122-126.2022/10/10; 2. przyznaje doradcy podatkowemu A.Z. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wynagrodzenie dla kuratora ustanowionego w postępowaniu sądowym w kwocie 192 (sto dziewięćdziesiąt dwa) złote.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 216 i art. 239 oraz art. 178 § 1 i § 3, art. 267 § 1 pkt 3 oraz art. 269 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.", oraz § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie wysokości opłaty za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1844), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. Z. - tymczasowego pełnomocnika szczególnego A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "spółka", "podatnik", "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 10 maja 2022 r. w przedmiocie wydania z akt sprawy kopii dokumentów oraz ustalenia kosztów postępowania.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku prowadzi wobec podatnika reprezentowanego przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego – A. Z., postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wejherowie z 11 lutego 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r.

Wnioskiem zawartym w odwołaniu od ww. decyzji, tymczasowy pełnomocnik szczególny wystąpił do organu odwoławczego o sporządzenie i przesłanie na adres tymczasowego pełnomocnika szczególnego oznaczonych w nim dokumentów z akt sprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku sporządził kserokopie żądanych dokumentów, ustalając jednocześnie w postanowieniu z 10 maja 2022 r. koszty postępowania z tym związane na kwotę 271,60 zł - przy zastosowaniu stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wysokości opłaty za sporządzenie kopii oraz odpisu dokumentów.

W zażaleniu na to postanowienie, tymczasowy pełnomocnik szczególny podatnika zarzucił organowi naruszenie art. 267 § 1a O.p. w zw. z art. 41b § 1 ustawy o doradztwie podatkowym, art. 267 § 1 pkt 1 a contrario oraz art. 138m i art. 270a O.p., stwierdzając, że koszty sporządzenia kserokopii akt wydanych przez organ podatkowy na wniosek tymczasowego pełnomocnika szczególnego, obciążają Skarb Państwa a nie podatnika.

Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wskazał, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że:

- w toku postępowania podatkowego skarżąca miała prawo żądać wydania jej kserokopii wskazanych przez siebie dokumentów,

- zaskarżone postanowienie dotyczy ustalenia kosztów postępowania, tj. sporządzenia kserokopii akt sprawy, bezspornie poniesionych i powstałych na żądanie strony,

- wysokość kosztów postępowania ustalona zaskarżonym postanowieniem wynosi 271,60 zł.

Natomiast sporną kwestią jest obciążenie tymi kosztami postępowania spółki, a nie organu.

Odwołując się do uprawnień podatnika wynikających z art. 178 O.p., w tym żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, Dyrektor zwrócił uwagę na podstawową zasadę ponoszenia kosztów postępowania wynikającą z art. 264 O.p., według której, o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina.

Natomiast przepis art. 267 § 1 O.p. stanowi wyjątek od wynikającej z ww. przepisu zasady ogólnej i wprowadza możliwość obciążenia strony kosztami postępowania, w tym kosztami sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178 (art. 267 § 1 pkt 3 O.p.). Oznacza to, że we wszystkich przypadkach określonych w tym przepisie to strona ponosi ciężar ekonomiczny sporządzania odpisów lub kopii, niezależnie od tego, czy sporządza je we własnym zakresie, czy też kopie takie sporządza na żądanie strony organ podatkowy. Należy też mieć na uwadze, że koszty, o których mowa w ww. przepisie obciążają stronę wówczas, gdy nie wynikają z ustawowego obowiązku organu podatkowego prowadzącego postępowanie podatkowe i zostały poniesione w jej interesie i na jej żądanie.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie sporządzenie przedmiotowych kserokopii nie wynikało z ustawowego obowiązku organu podatkowego prowadzącego postępowanie podatkowe, było jednak czynnością w interesie strony, ponieważ to na jej żądanie i dla jej celów procesowych kopie te zostały sporządzone.

Nie podzielono przy tym zarzutu przedwczesności zaskarżonego postanowienia, gdyż przepis art. 269 O.p. daje organom możliwość rozstrzygania o wysokości kosztów, które strona jest obowiązana ponieść, w każdym stadium postępowania. Możliwość wydania postanowienia o kosztach postępowania jest ograniczona jedynie przepisem art. 68 § 1 O.p., stosowanym odpowiednio do kosztów postępowania na podstawie art. 271 § 2 tej ustawy, a to oznacza, że nie może to nastąpić po upływie trzech lat od końca roku, w którym koszty te powstały. Ta ostatnia okoliczność nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Postanowienie w sprawie kosztów postępowania i decyzja - w realiach rozpatrywanej sprawy - w przedmiocie podatku od towarów i usług mają odrębny byt prawny i jako akty są względem siebie samoistne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku nie podzielił także zarzutu doręczenia zaskarżonego postanowienia z naruszeniem zakresu reprezentacji podatnika, albowiem postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zostało wydane w ramach sprawy w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r., w której tymczasowy pełnomocnik szczególny został wyznaczony do reprezentowania podatnika. Postępowanie podatkowe nie zostało zakończone z powodu wniesienia, przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, odwołania od decyzji organu I instancji. Z uwagi na wpadkowy, szczegółowy, incydentalny charakter postępowania w sprawie ustalenia kosztów postępowania, prowadzonego w czasie i w obszarze postępowania podatkowego w indywidualnej sprawie podatkowej, umocowanie tymczasowego pełnomocnika szczególnego w sprawie podatkowej skuteczne też jest w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania. Przy czym kserokopie akt zostały sporządzone i wydane tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu podatnika, na jego wniosek. Z tych powodów, doręczenie skarżonego postanowienia nastąpiło do rąk tymczasowego pełnomocnika szczególnego i w ocenie organu odwoławczego należy je uznać za skuteczne.

Końcowo wskazano, że rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu łącznych kosztów postępowania zostanie wydane po zakończeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r.

Natomiast na etapie rozpatrzenia przez organ odwoławczy zażalenia na nieostateczne postanowienie organu I instancji w przedmiocie kosztów postępowania, wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego postanowienia jest przedwczesny, gdyż przepis art. 239f w zw. z art. 239j O.p. dotyczy jedynie decyzji (postanowień) ostatecznych i zaskarżonych do sądu administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie podatnik, reprezentowany przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego – A. Z., wniósł m.in. o jego uchylenie w całości, ustanowienie kuratora do reprezentacji skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu podatkowego według norm przepisanych, oraz orzeczenie o kosztach postępowania dotyczącego wstrzymania wykonania postanowienia organu podatkowego drugiej instancji w tym, przyznanie tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu wynagrodzenia według norm przepisanych, gdyż żadne koszty tego postępowania, w tym wynagrodzenie, nie zostały tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu zapłacone ani zwrócone w całości lub części.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia podczas gdy były podstawy do jego uchylenia z uwagi na naruszenie przez organ I instancji art. 123 w zw. z art. 138 m O.p., poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym kosztów sporządzenia kserokopii i uznanie, że tymczasowy pełnomocnik szczególny posiada legitymację procesową do występowania w tym zakresie w imieniu spółki,

- art. 123 w zw. z art. 138m O.p., poprzez uniemożliwienie przez organ II instancji spółce czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym kosztów sporządzenia kserokopii i uznanie, że tymczasowy pełnomocnik szczególny posiada legitymację procesową do występowania w tym zakresie w imieniu spółki ,

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia podczas gdy były podstawy do jego uchylenia z uwagi na naruszenie przez organ I instancji:

- art. 264 O.p., poprzez niezastosowanie ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania podatkowego przez Skarb Państwa,

- art. 267 § 1a oraz art. 267 § 2 O.p. w zw. z art. 270a tej ustawy, poprzez przedwczesne orzeczenie częściowe o kosztach postępowania podatkowego, kiedy ostateczna wysokość kosztów postępowania nie jest znana i uznanie, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej może bezpośrednio ponosić strona postępowania, pomimo braku organów, przed zakończeniem tego postępowania, co jest sprzeczne z modelem regulacji kosztów postępowania podatkowego z udziałem tymczasowego pełnomocnika szczególnego, w którym to modelu koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponosi tymczasowo Skarb Państwa,

- art. 267 § 1 pkt 1 O.p., poprzez przyjęcie, że wniosek tymczasowego pełnomocnika szczególnego jest tożsamy z wnioskiem strony i nie wynika z obowiązków organu podatkowego, co jest sprzeczne z modelem postępowania, w którym występuje tymczasowy pełnomocnik szczególny, a koszty ponosi do czasu prawomocnego zakończenia postępowania Skarb Państwa,

- art. 267 § 1a O.p., poprzez nieprzyznanie doradcy podatkowemu ustanowionemu tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym strony zwrotu przez Skarb Państwa kosztów postępowania oraz wynagrodzenia za reprezentację przed organami obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie przepisów art. 78 i art. 79 § 1-3 oraz art. 80 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn., Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." ustanowił dla skarżącej spółki, kuratora w postępowaniu sądowym w osobie doradcy podatkowego A. Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli akt podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ podatkowy może obciążyć stronę postępowania podatkowego kosztami sporządzenia kserokopii dokumentów z akt sprawy, w sytuacji, gdy wniosek o ich wydanie złożył ustanowiony tymczasowy pełnomocnik szczególny.

Podstawową zasadę ponoszenia kosztów postępowania określa art. 264 O.p. Stanowi on, że o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina.

Przepis art. 267 O.p. wprowadza natomiast możliwość obciążenia strony kosztami postępowania, w tym m.in. kosztami które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 267 § 1 pkt 1 o.p.), czy też kosztami sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178 (por. art. 267 § 1 pkt 3 O.p.).

Nie ulega wątpliwości, że koszty sporządzenia odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178 O.p., są wyodrębnioną ustawowo pozycją w wykazie kosztów, które mogą obciążać stronę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. II FSK 2018/10 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), zwrócił uwagę, że koszty, o których mowa w art. 267 § 1 pkt 3 O.p. obciążają stronę tylko wówczas, gdy nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie podatkowe.

Zatem w sytuacji, gdyby organ podatkowy był zobowiązany do doręczenia konkretnego dokumentu i z obowiązku tego się nie wywiązał, żądanie strony sporządzenia i doręczenia jej takiego dokumentu, w postaci jego odpisu lub kopii, wyłączy możliwość i jednocześnie obowiązek, obciążenia jej kosztami takich czynności. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny powtórzył także w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II FSK 3227/15 (publ. j.w.), wskazując, że we wszystkich przypadkach określonych w art. 267 § 1 pkt 3 O.p., to strona ponosi ciężar ekonomiczny sporządzania odpisów lub kopii.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zostało wydane w ramach postępowania podatkowego wobec skarżącej spółki w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r., w którym to wniosek o sporządzenie i przesłanie kopii dokumentów z akt sprawy złożył tymczasowy pełnomocnik szczególny, wyznaczony do reprezentowania spółki.

W ocenie Sądu, ostatnia z przytoczonych okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie w sprawie zostało bowiem zainicjowane wnioskiem o sporządzenie kserokopii dokumentów z akt sprawy, złożonym przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, ustanowionego dla spółki na podstawie art. 138m § 1 O.p.

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym może być adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy (art. 138m § 2 O.p.)

Odnosząc się do argumentacji skargi co do uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym kosztów sporządzenia kserokopii dokumentów z akt sprawy, Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd o niemożności prowadzenia postępowania i dokonywania doręczeń spółce niemającej organów powołanych do jej reprezentacji (por. np. wyroki NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 2727/19 oraz II FSK 2179/19, publ. j.w.). Brak organów oznacza, że brak jest możliwości przyjęcia korespondencji kierowanej do spółki. Jeżeli bowiem spółka nie posiadała organu powołanego do jego reprezentowania, to nie mogła ona ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2223/10, publ. j.w.). Jednakże w realiach niniejszej sprawy, to właśnie w celu zapobieżenia powyższym przeszkodom organ zastosował instytucję, o której mowa w art. 138m O.p. Przy czym rację ma Dyrektor wskazując, że umocowanie tymczasowego pełnomocnika szczególnego w sprawie podatkowej skuteczne też jest w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania.

Podkreślenia wymaga, że powierzenie funkcji tymczasowego pełnomocnika szczególnego nie jest efektem złożonej oferty przez adwokata, radcę prawnego czy doradcę podatkowego, ale następuje w konsekwencji działań organu podatkowego i odpowiedniego organu samorządu zawodowego. Dzięki ustanowieniu tymczasowego pełnomocnika szczególnego, organ podatkowy uzyskał "partnera w postępowaniu" - tymczasowo miał, kto działać za spółkę, było do kogo kierować pisma oraz istniał przejściowo reprezentant spółki. A zatem możliwe było prowadzenie postępowania podatkowego. Tym samym działanie tymczasowego pełnomocnika szczególnego leżało przede wszystkim w interesie organu, choćby tylko z tego względu, że pozwoliło prowadzić postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r.

Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2019r., sygn. akt I SA/Po 265/19, publ. j.w.), wyznaczenie tymczasowego pełnomocnika szczególnego w trybie art. 138m i art. 138n O.p. nie stanowi elementu przyznania prawa pomocy osobie ubogiej, lecz ma za zadanie jedynie ułatwienie realizacji przez Skarb Państwa celów fiskalnych, poprzez jak w przedmiotowej sprawie umożliwienie dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług. Zatem gdyby działanie tymczasowego pełnomocnika nie było dla organu użyteczne, nie stosowałby tej instytucji. Skoro organ zdecydował się na skorzystanie z niej, winien liczyć się z kosztami, jakie będą z tym związane, bowiem stosownie do art. 265 § 1 pkt 6 O.p., koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego są zaliczane do kosztów postępowania, które są pokrywane przez Skarb Państwa (art. 267 § 1a O.p.).

W konsekwencji, zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy wniosek tymczasowego pełnomocnika szczególnego o sporządzenie i przesłanie kopii dokumentów z akt sprawy jest elementem reprezentacji spółki, zatem koszty związane z realizacją tego wniosku przez organ podatkowy pokrywa Skarb Państwa, stosownie do art. 265 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 267 § 1a O.p. W tych okolicznościach brak było uzasadnionych podstaw do obciążania skarżącej spółki przez organ, kosztami sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy w sytuacji, gdy z żądaniem ich wydania wystąpił tymczasowy pełnomocnik szczególny.

Natomiast odrębną kwestią jest rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu łącznych kosztów postępowania, związanych z udziałem w postępowaniu tymczasowego pełnomocnika szczególnego, co - jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu - nastąpi po zakończeniu postępowania odwoławczego wobec spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2018 r.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Pomimo uwzględnienia skargi sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej, z uwagi na to, że skarżąca była reprezentowana przez kuratora, który jest ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z kolei w odniesieniu do wynagrodzenia kuratora nie można zastosować art. 200 p.p.s.a., bo choć wynagrodzenie kuratora należy do wydatków, a zatem do kosztów sądowych (art. 213 pkt 1), to jednak nie są to koszty, jakie poniósł skarżący, wynagrodzenie nie mieści się zatem w pojęciu niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 205 § 2 p.p.s.a.).

O wynagrodzeniu kuratora, w kwocie stanowiącej 40% stawki minimalnej za czynności radców prawnych (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 213 pkt 1 p.p.s.a., § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Przy czym tożsamej treści regulację przewiduje § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz.1687).

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że z uwagi na brak przepisów określających sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia dla kuratora osoby nieznanej z miejsca pobytu w toku postępowania przed sądem administracyjnym, w orzecznictwie i w doktrynie przyjął się pogląd, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio wskazane wyżej rozporządzenie regulujące wysokość wynagrodzeń kuratorów w sprawach cywilnych (por. przykładowo wyrok NSA z 24 października 2006 r., sygn. akt I FSK 93/06; postanowienie NSA z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II FZ 17/20; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 5. wyd., Warszawa 2017, s. 873-874).