Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2583/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 52 ust 1d
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 524/10 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego Ekologia dla Lubelszczyzny z siedzibą w Lublinie, A.B. i J.D. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r., [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej S-19 na odcinku: węzeł Konopnica do włączenia do drogi krajowej nr 19 (odcinek obwodnicy Lublina) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 2 listopada 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., uchylił w części decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie punktów określających poszczególne wymagania przy realizacji przedsięwzięcia i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ wskazał, że na dzień składania wniosku o ustalanie lokalizacji, tj. z dnia 2 lutego 2005 r., na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), nie istniała w krajowym porządku prawnym instytucja decyzji środowiskowej. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono wariantowania przebiegu drogi, ponieważ inwestor dysponował decyzją lokalizacyjną, co było zgodne z art. 52 ust. 1d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., zwana dalej ustawą p.o.ś.) Z kolei w raporcie analizowano rozwiązania techniczne w zakresie urządzeń ochrony środowiska (przejścia dla zwierząt czy też odprowadzanie wód itp.). Ponadto wariantowanie drogi zostało szczegółowo przeanalizowane przed uzyskaniem decyzji lokalizacyjnej, a analiza wariantów na etapie uzyskania decyzji lokalizacyjnej wykazała, iż najmniej kolizyjnym pod względem społecznym (najmniej konfliktowa) jak i najkorzystniejszym z punktu ochrony środowiska jest wybrany do realizacji wariant wynikający z połączenia wariantów oznaczonych w analizach, jako V i VI. Organ odwoławczy zaznaczył również, że wymagania określone w zakwestionowanych punktach decyzji organu I instancji stanowiły powielenie lub opisanie z innym stopniem szczegółowości pozostałych punktów zawartych w osnowie decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli Stowarzyszenie Ekologiczne Ekologia dla Lubelszczyzny, A.B. oraz J.D. zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, 3 lit b, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 2 i 3 oraz pkt 2 załącznika do dyrektywy 1985/337/EWG, art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954), art. 33 ustawy p.o.ś., a także art. 7, 8, 9, 49, 68 § 2, art. 77 § 1, art. 78, art. 81, art. 90 § 1 i 2 w związku z art. 91 § 1 i 2 oraz art. 95 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że związku z dokonaniem oceny legalności decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 2005 r. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2462/05) bezzasadne w niniejszej sprawie są zarzuty co do jej wadliwości w kwestii nie poprzedzenia jej wydania stosowną procedurą oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto kwestia badania legalności tej decyzji wykraczała poza granice niniejszej sprawy.

Sąd podkreślił, że z uwagi na termin wszczęcia postępowania (tj. 4 stycznia 2008 r.), w związku z treścią art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwana dalej ustawą z 3 października 2008 r.), w sprawie znalazły zastosowanie przepisy dotyczące przeprowadzania procedury oceny oddziaływania na środowisko zawarte uprzednio w ustawie p.o.ś. Sąd zaznaczył, że zasadą wynikająca z regulacji traktatowych jest stosowanie właściwej wykładani prawa stanowionego na szczeblu państwa członkowskiego, tak, aby zapewnić skuteczność dyrektyw. W niniejszej sprawie organy administracji uchybiły powyższemu obowiązkowi stosując prostą wykładnię językową treści art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś., jako wyznaczającego zakres rozważania wariantów przedsięwzięcia, zamiast odwołać się do wykładni systemowej i celowościowej. Prowadziło to do mylnego uznania, iż treść normatywną wskazanego przepisu, jako materialnie wyznaczającego granice rozważania wariantów przedsięwzięcia, można odnosić do wszystkich przypadków, gdy decyzja środowiskowa była poprzedzona wydaniem decyzji lokalizacyjnej. Natomiast może się ona wyłącznie odnosić do tych przypadków, kiedy decyzja lokalizacyjna była poprzedzona uzyskaniem decyzji środowiskowej, w myśl art. 46 ust. 4 pkt 9 ustawy p.o.ś. Ogólna procedura oceny oddziaływania na środowisko (niekończąca się wydawaniem odrębnej decyzji środowiskowej) nie mogła znaleźć zastosowania w procesie wydawania decyzji lokalizacyjnej z uwagi na stosowne wyłączenia zawarte w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Do wejścia ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska i niektórych innych ustaw, ustawa ta wyłączała obowiązek przeprowadzania ogólnej procedury oceny oddziaływania na środowisko na zasadach wskazanych ustawą p.o.ś. Bez znaczenia jest to, iż wcześniejsza procedura oceny (przed ustawą z 2005 r.) nie kończyła się wydaniem decyzji środowiskowej. Procedura zawarta w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych nie przewidywała również wyłożenia sporządzonej pełnej dokumentacji (raportu), aby umożliwić społeczności zapoznanie się z nimi i zgłoszenie uwag. Wobec tak zarysowanego stanu faktycznego i prawnego Sąd uznał, iż, gdy chodzi o kwestie wyboru wariantu przedsięwzięcia, co do alternatywnych przebiegów drogi ekspresowej kwestie te nigdy nie były badane z zachowaniem wymagań prawa UE. Ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie nastąpiło przed dniem akcesji, a więc nie można uznać, aby na Polsce, jako państwie członkowskim, nie ciążyło zobowiązanie stosowania w tym zakresie prawodawstwa UE. Skoro zatem określona wykładnia przepisów ustanawianych na szczeblu krajowym prowadziłaby do ograniczenia zasady zapewnienia skuteczności prawodawstwa UE, to nie może być uznana za właściwą. Prawidłowe, zdaniem Sądu I instancji, odkodowanie znaczenia normy prawnej art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś. jest możliwe przy odwołaniu do reguł wykładani systemowej (założenie spójności prawodawstwa stanowionego na poziomie wspólnotowym i kraju członkowskiego) jak i celowościowej – zapewnienie skuteczności prawa wspólnotowego. Przepis ten powinien być bowiem odnoszony wyłącznie do sytuacji, gdy uprzednio została faktycznie przeprowadzona ocena przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej. Jak wskazuje organ administracji w uzasadnieniu orzeczenia, wybór wariantu przebiegu drogi w pełnym kontekście uwarunkowań środowiskowych, z udziałem społeczeństwa i organu właściwego w sprawie ochrony środowiska nie był analizowany. Stosownych ustaleń w tym zakresie nie zawiera również dokumentacja spawy. W raporcie zamieszczono wyłącznie informacje o wcześniej przeprowadzonych analizach, bez szczegółowego wskazania czy zdaniem jego autorów, posiadających wiedzę ekspercką, przeanalizowano pełne oddziaływanie wariantów w kontekście skutków środowiskowych wariantów i trafnie wskazano wariant najbardziej korzystny dla środowiska.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przyjęcie, iż organ I i II instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś.

Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż społeczeństwo nie miało możliwości wypowiedzenia się co do wariantów lokalizacyjnych planowanej drogi.

Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organy administracji w przedmiotowej sprawie dopuściły się naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Po czwarte, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu wyroku podstaw uchylenia decyzji administracyjnej, ich wyjaśnień oraz wskazań co do dalszego postępowania organu administracji.

Po piąte, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego polegającego na niewskazaniu przepisów dyrektywy 85/337/EWG, które nakazywałyby dokonywanie wariantowania lokalizacyjnego w kontekście przepisu art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś., a także co by uzasadniało w tym zakresie prowspólnotową wykładnię przepisów prawa krajowego przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej.

W skardze zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy decyzja o lokalizacji drogi krajowej poprzedzona jest decyzją środowiskową w myśl art. 46 ust. 4 pkt 9 ustawy p.o.ś. znowelizowanej w 2005 r., podczas gdy art. 52 ust. 1d zgodnie z jego brzmieniem wprowadzonym nowelą ustawy o ochronie środowiska z 2007r. dotyczy wszystkich przypadków gdy decyzja środowiskowa była poprzedzona wydaniem decyzji o lokalizacji drogi krajowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie Ekologiczne Ekologia dla Lubelszczyzny wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że następujące zarzuty kasacyjne są zasadne.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi ponadto wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany.

Po drugie, należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. Na wstępie należy zaznaczyć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez właściwy organ administracji, także wskazanie co do dalszego postępowania oraz wskazanie przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego, które miały zostać naruszone przez właściwy organ administracji publicznej. W tej sprawie podstawowy zarzut Sądu I instancji dotyczy bowiem naruszenia przez właściwe organy orzekające w tej sprawie przepisów dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. Nr 85/337 EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.Urz. UE L z dnia 5 lipca 1985 r., zwana dalej dyrektywą z dnia 27 czerwca 1985 r.) w związku z nieprawidłową wykładnią art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś. w zakresie braku analizy wariantowania lokalizacyjnego tego przedsięwzięcia. Jednak Sąd I instancji w uzasadnieniu w wyroku, co zasadnie podniesiono w zarzucie kasacyjnym, nie uzasadnia prawidłowo przesłanek naruszenia przez właściwe organy art. 5 ust. 3 tiret czwarty dyrektywy z dnia 27 czerwca 1985 r. Nie zastępuje tej oceny prawnej Sądu I instancji tylko stwierdzenie, że w tym zakresie został naruszony "cel" przedmiotowej dyrektywy z 27 czerwca 1985 r. odnośnie braku prawidłowej oceny wariantowania realizacji danego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę także stwierdzenie Sądu I instancji, że "w tej sytuacji nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, co do wadliwości decyzji lokalizacyjnej z dnia 30 sierpnia 2005 r. w kwestii nie poprzedzenia jej wydania stosowną procedurą ocen oddziaływania na środowisko" (s. 5 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji). Wynika to bowiem z tego, że w tym postępowaniu nie może być badana zgodność z prawem decyzji lokalizacyjnej z dnia 30 sierpnia 2005 r. dotyczącej danego przedsięwzięcia, a utrzymanej w mocy decyzją ostateczną Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. Następnie w tej sprawie został bowiem wydany prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2462/05) po oddaleniu skargi kasacyjnej od tego wyroku co nastąpiło wyrokiem NSA z dnia 9 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 763/07). Natomiast, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania dotyczące dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei dyspozycja art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W realiach przedmiotowej sprawy jest oczywiste, że osnowa powyższej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej była poddana kontroli także co do oceny konsultacji społecznych w sprawie lokalizacji tej drogi ekspresowej zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 lit. a i ust. 8 cyt. Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706). Oznacza to także, co należy zaznaczyć, że zarówno Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny orzekły, że wybór wariantu realizacji tej drogi ekspresowej określony w osnowie tej decyzji nie naruszył żadnego z przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej.

Po trzecie, należy podzielić, także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 52 ust.1d ustawy p.o.ś. w brzmieniu wprowadzonym art. 1 pkt. 18 lit. b ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy p.o.ś. oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 587), która to nowela do ustawy nie zawierała przepisów przejściowych. Wynika to z tego, że przepis ten jednoznacznie stanowi, że dla tego rodzaju przedsięwzięć – czyli tak jak w tej sprawie realizacji drogi ekspresowej – nie analizuje się w decyzji środowiskowej wariantów lokalizacyjnych jeżeli już została wydana ostateczna decyzja lokalizacyjna w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Ponadto art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy p.o.ś. oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954), która weszła w życie z dniem 28 lipca 2005 r. i implementowała chociaż nie całkowicie dyrektywę z dnia 27 czerwca 1985 r., stanowi, że do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy – czyli dniem 28 lipca 2005 r. – stosuje się przepisy dotychczasowe na wniosek uprawnionego podmiotu. Oczywiście pełna implementacja tej dyrektywy nastąpiła dopiero ustawą z dnia 3 października 2008 r. Jednak w świetle art. 5 ust. 3 tiret czwarty cyt. dyrektywy w odniesieniu do decyzji lokalizacyjnej wydanej przez Wojewodę Lubelskiego w dniu 30 sierpnia 2005 r. brak jest w tym postępowaniu podstaw prawnych do stosowania wykładni celowościowej i systemowej art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś. w związku z art. 46 ust. 4 pkt 9 ustawy p.o.ś. – w brzmieniu nadanym cyt. nowelą z 2005 r. do ustawy p.o.ś. – iż w ramach decyzji środowiskowej dotyczącej realizacji danego przedsięwzięcia już ustalonego w decyzji ustalającej lokalizację danej drogi ekspresowej wymagane jest ponowne badanie wariantów jej realizacji przed wydaniem pozwolenia na budowę. Wynika to także z tego, że podczas postępowania zakończonego wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji tej drogi ekspresowej jak i w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2462/05) po oddaleniu skargi kasacyjnej wyrokiem NSA z dnia 9 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 763/07) były analizowane i oceniane warianty realizacji drogi ekspresowej, także w aspekcie wymagań ochrony środowiska, biorąc pod uwagę nie tylko wariant docelowy i wariant tzw. "zerowy" realizacji tego przedsięwzięcia. Wynika to z tego, co należy podkreślić, że na etapie przygotowywania dokumentacji projektowej do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji danej drogi ekspresowej S-19 rozpatrywano początkowo dwanaście wariantów jej przebiegu, a następnie siedem wariantów. Były to następujące warianty:

Wariant 1 – odpowiadający wariantowi podstawowemu, przy czym węzeł Dąbrowica usytuowany jest na południe od miejscowości Barak;

Wariant II – początek i koniec trasy odpowiada wariantowi I natomiast w części środkowej (po wschodniej stronie miejscowości Pietrzakowizna) poprowadzono go po terenach mniej zainwestowanych;

Wariant III – trasa rozpoczyna się od węzła Dąbrowica usytuowanego bliższej Lublina – na południe od miejscowości Barak, przebiega przez wsie Kolonia Płouszowice oraz Płouszowice i dalej w kierunku południowym wzdłuż linii energetycznej wysokiego napięcia, po czym w węźle Konopnica łączy się z trasą wariantu I,

Wariant IV – odpowiada w znacznej części przebiegowi wariantu III z wyjątkiem odcinka w rejonie Płouszowic Kolonii, gdzie w celu ominięcia lokalnego ujęcia wód poprawiono geometrie trasy, odchylając ją w kierunku wschodnim;

Wariant V – trasa tego wariantu na znacznej długości przebiega wzdłuż linii energetycznej wysokiego napięcia, w północnej części gminy Konopnica łączy się z wariantem IV, który stanowi jej kontynuacje na terenie gminy Jastków;

Wariant VI – rozpoczyna się w węźle Dąbrowica i kończy w węźle Konopnica, łącząc się jednocześnie z trasą wariantu V;

Wariant VII – zaproponowany przez grupę radnych Konopnicy, przebiega na zachód od dotychczas proponowanych wariantów, obok Urzędu Gminy Konopnica, przez stacje kolejową Motycz, las Konopnicki oraz łączącą się z istniejąca drogą krajową Nr 19 w Zembrzycach Tereszyńskich.

Dodatkowy wariant przebiegu został opracowany przez zrzeszonych w tzw. Komitecie Protestacyjnym mieszkańców gminy Konopnica.

Ponadto, co należy jeszcze raz podkreślić, przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji tej drogi ekspresowej Wojewoda Lubelski, w ramach ówczesnej procedury oceny oddziaływania na środowisko, poddał wszystkie powyższe warianty lokalizacyjne także ocenie środowiskowej, dokonując w szczególności oceny raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., ponieważ wniosek o wydanie danej decyzji lokalizacyjnej musiał zawierać w szczególności raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, zaś jego zakres przedmiotowy regulował załącznik nr 1 do ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Z kolei art. 5 ust. 3 tiret czwarty dyrektywy z dnia 27 czerwca 1985 r. stanowi, że informacje dotyczące tego rodzaju przedsięwzięć powinny zawierać m.in. zarys zasadniczych alternatywnych rozwiązań rozważanych przez wykonawcę, łącznie ze wskazaniem głównych powodów dokonanego przez niego wyboru, uwzględniającego skutki środowiskowe. Stąd brak jest przesłanek do stwierdzenia naruszenia powyższego przepisu przez właściwe organy orzekające w tej sprawie z powodu braku dokonania wykładni systemowej i celowościowej art. 52 ust. 1d ustawy p.o.ś. Oznacza to, że Sąd I instancji nie podniósł w uzasadnieniu wyroku prawidłowych przesłanek w tym zakresie, które potwierdzałyby naruszenie art. 5 ust. 3 tiret czwarty dyrektywy z dnia 27 czerwca 1985 r. w zakresie nieprawidłowej wykładni prawa krajowego implementującego ten przepis dyrektywy, biorąc pod uwagę także cel tej dyrektywy, który wiąże państwa członkowskie UE.

Po czwarte, należy stwierdzić, że zasadny jest także zarzut kasacyjny, iż organy I i II instancji w tym stanie faktycznym i prawnym nie naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego kończącego się wydaniem danej decyzji środowiskowej.

Po piąte, ponownie rozpatrując sprawę, Sąd I instancji zgodnie z dyspozycją art. 190 p.p.s.a. uwzględni wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny także w związku z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

O odstąpieniu od kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 ustawy p.p.s.a.