Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1861/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3; art. 13k ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4; art. 13l ust. 1 pkt 2; art. 13i ust. 3;
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 6; art. 7; art. 77; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Błażejczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] października 2011 r. na mocy której nałożono na J. W. (skarżący) karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd dnia [...] października 2011 r. o godz. 07:25:38 po drodze ekspresowej S1, na odcinku Cieszyn-Boguszowice (granica państwowa) - Bielsko-Biała (Komorowice). Podstawą wydania decyzji był art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2008 r. nr 218, poz. 1391(dalej u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433), dalej rozporządzenie, a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, i rt. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm., Dz. U. z 2010 r., nr 249, poz. 1656, Dz. U. z 2011 r., nr 159, poz. 945) dalej u.t.d.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] października 2011 r. o godz. 10:05 w miejscowości L., na drodze krajowej nr 81, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów, składający się z samochodu osobowego marki V. o nr rej. [...] oraz przyczepy marki W. o nr rej. [...]. Z protokołu kontroli wynika, że ww. zespołem pojazdów kierował skarżący, a ich dmc ustalona na podstawie danych z dowodów rejestracyjnych przekraczała 3,5 tony. Ustalono też, że skarżący nie posiadał wymaganego urządzenia viaBox, zarejestrowanego na prowadzony przez siebie pojazd. Jak wynika z protokołu podstawą faktyczną zatrzymania był fakt, iż w toku przejazdu po drodze krajowej nr 81, na odcinku granica m. Katowice-Skoczów (z wyłączeniem m. Żory), skaner DSRC zainstalowany w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego, nie wykrył urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych (jednostki pokładowej viaBOX), w ww. zespole pojazdów. W komputerowym systemie elektronicznego poboru opłat ujawniono brak urządzenia viaBox zarejestrowanego na numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Ostatecznie ustalono, że w owym dniu na drodze ekspresowej S1, na ww. odcinku skarżący nie uiścił opłaty za przejazd po drodze krajowej, określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Fakt ten został zarejestrowany o godz. 07:25:38 czasu lokalnego przez stacje kontrolną (bramownicę) służącą do kontroli pobierania opłaty elektronicznej znajdującą się na ww. drodze.

Z akt sprawy wynika również (vide protokół kontroli), iż tego samego dnia stwierdzono, że skarżący ww. zespołem pojazdów poruszał się bez uiszczenia opłaty elektronicznej po drodze krajowej DK-81 pomiędzy Skoczowem (węzeł z DK-S1), a granicą miasta Katowic.

GITD za stwierdzone naruszenia nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 6.000 złotych – w tym karę 3.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze ekspresowej S1, wymienionej w załączniku nr 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia rozporządzeniu bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz 3.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej nr 81 bez uiszczenia ww. opłaty elektronicznej. Jak wynika z akt decyzję tą w imieniu GITD podpisał "Kontroler Transportu Drogowego z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego działającego w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego" (dalej WITD).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 9 art. 10, art. 14 § 1 i 2 oraz art. 81 k.p.a. bowiem organ uniemożliwił mu złożenie wyjaśnień na piśmie, dotyczących zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzonego postępowania. Skarżący wskazał na nieznajomość przepisów o transporcie drogowym, a mianowicie nie wiedział, że drogi którymi się porusza są drogami płatnymi, ponadto brak było oznaczeń informujących o tym fakcie i wyjaśnił, że przyczepa była pożyczona, a ów przejazd był wykonywany w celach prywatnych, nie zawodowych. Nadto skarżący odwołał się do swojej trudnej sytuacji finansowej.

Ponownie rozpoznając sprawę GITD wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad firmę K. Sp. z o.o. w W. do wskazania, czy opłata za ww. przejazd została uiszczona, czy skarżący posiadał ważne konto użytkownika, a także o podanie daty zawarcia przez skarżącego umowy z operatorem systemu viaToll oraz czy w momencie przejazdu do ww. pojazdu przypisane było urządzenie viaBox.

W odpowiedzi wyjaśniono, iż oplata elektroniczna za ww. przejazd nie została uiszczona, zaś rejestracja skarżącego w systemie oraz zawarcie przez niego umowy z operatorem systemu elektronicznego poboru opłat nastąpiło dnia [...] października 2011 r. o godzinie 11:57:46, oraz że w chwili przejazdu skarżący nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu viaToll.

GITD wezwał także operatora systemu do wyjaśnienia czy w momencie przejazdu do ww. pojazdu przypisane było urządzenie viaBox.

Natomiast skarżący podnosił, że umowę z operatorem systemu zawarł dnia [...] października 2011 r. o godzinie 09:57:46 na dowód czego załączył kserokopię tej umowy.

GITD postanowieniem z [...] lipca 2012 r. wyłączył do odrębnego postępowania sprawę dotyczącą nałożenia na skarżącego kary 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej nr 81 bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącej przejazdu po drodze ekspresowej S1, na odcinku Cieszyn-Boguszowice (granica państwowa) - Bielsko-Biała (Komorowice) GITD wskazał, iż elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k u.d.p. Organ uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu i za przejazd ten nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Odnosząc się do okoliczności podniesionych przez skarżącego w toku postępowania organ stwierdził, ze nie mogły one stanowić podstawy do umorzenia niniejszego postępowania. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 u.d.p.

Zdaniem organu, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Obowiązek ten w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Stosownie zaś do art. 9 u.d.p. - przepisy ustanawiające ten obowiązek, weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem ponad trzyletni okres vacatio legis. Skarżący - zdanie organu, miał zatem wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Odwołując się do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, ze zm.), dalej u.r.d. GITD wyjaśnił, że cel kontrolowanego przejazdu (prywatny) nie miał wpływu na ustalenie odpowiedzialności skarżącego. Ustawodawca nie uzależnił więc obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Nie miało zatem znaczenia w jakim celu skarżący wykonywał kontrolowany przejazd - okoliczność ta pozostaje bez wpływu dla rozpoznania sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego naruszenia art. 7, art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. organ uznał je za niezasadne ponieważ skarżący został poinformowany o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla sprawy i dla prawnej odpowiedzialności skarżącego oraz brał czynny udział w postępowaniu. Został przesłuchany w charakterze strony w trakcie kontroli, powiadomiono go o czynnościach organu oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W ocenie GITD podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 14 § 1 i 2 k.p.a. także nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż wszelkie czynności podczas kontroli odbywały się w formie pisemnej.

Organ wyjaśnił, iż trudna sytuacja finansowa skarżącego nie miała wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy, bowiem ustawodawca nie uzależnił nakładania kar pieniężnych od możliwości finansowych czy sytuacji osobistej stron postępowania. Jednocześnie organ pouczył skarżącego, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1240 ze zm.), że na podstawie art. 57 tejże ustawy może wystąpić do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o umorzenie kary lub rozłożenie jej na raty.

GITD wyjaśnił także, że wskazana przez skarżącego godzina 09:57:16 odpowiada godzinie 11:57:46 wskazanej przez podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat - zgodnie z dwugodzinną różnicą czasu uniwersalnego i lokalnego. Zdaniem GITD gdyby skarżący w rzeczywistości miał zawartą umowę i zainstalowane urządzenie viaBox powinno się ono znajdować w pojeździe podczas kontroli, która rozpoczęła się o godzinie 10:05.

GITD wskazał, że znaki drogowe mają charakter wyłącznie informujący, zaś za właściwe ustawienie znaków drogowych odpowiada zarządca drogi, nie zaś Inspekcja Transportu Drogowego.

Od powyższej decyzji GITD skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o uchylenie decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów o właściwości organów administracji przez podpisanie decyzji z [...] października 2011 r. przez osobę nieuprawnioną, co stanowiło kwalifikowaną wadę prawną, określoną w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 138 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżona decyzję z jednoczesną korektą jej osnowy;

b. art. 10 § 1 oraz 81 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu możliwości wzięcia czynnego udziału w toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną interpretację przepisu art. 13 k ust. 3 u.d.p.

Uzasadniając naruszenie przepisów o właściwości skarżący odwołał się do art. 51 ust. 1; art. 51 ust. 1 pkt 6 lit. b oraz art. 51 ust. 6 u.t.d. wywodząc, że brak było podstawy prawnej do scedowania przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego ww. upoważnienia na pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej. Upoważnienie do wykonywania kompetencji organu może być bowiem udzielone tylko przez organ administracji, a nie przez osobę, która wykonuje jedynie kompetencje tego organu. Decyzje wydawane przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego w oparciu o art. 51 ust. 6 u.t.d. są traktowane jak decyzje organu administracji publicznej - GITD, który udzielił upoważnienia, lecz nie następuje w tym przypadku delegacja kompetencji, lecz jedynie upoważnienie do ich wykonywania. W konsekwencji – zdaniem skarżącego, WITD upoważniony do załatwiania w imieniu GITD spraw, o których mowa w art. w art. 51 ust. 1 pkt 6 lit b u.t.d. nie może uzyskanego uprawnienia scedować dalej. Powinno to skutkować wyeliminowaniem takich decyzji z obrotu prawnego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Natomiast naruszenia przepisów postępowania skarżący upatruje w fakcie, że w jednym czasie – tego samego dnia - podczas kontroli zawiadomiono go o wszczęciu postępowania, doręczono mu informację o możliwości czynnego udziału w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz dokonano doręczenia decyzji administracyjnej. Skarżący zauważył, że w treści art. 10 § 1 k.p.a. znajduje się sformułowanie "przed wydaniem decyzji", a to jego zdaniem jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ - po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. z art. 61 § 4 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący uważa, iż został pozbawiony także realnej możliwości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego jej interesy. Mając powyższe na uwadze skarżący zarzucił również obrazę art. 81, art. 6 i 7 oraz 77 k.p.a.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skarżący wskazał, iż przepis art. 13 k ust. 1 i ust. 2 u.d.p., nie przewiduje możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń, stanowiących - w rozumieniu art. 1 § 1 k.p.a., odrębne sprawy administracyjne. Skoro GITD uznał, że zaskarżona decyzja - w skutek nieuzasadnionego połączenia kilku spraw administracyjnych, narusza normy prawa materialnego, to winien był wydać decyzję reformatoryjną, określoną w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego - w powyższym stanie, GITD jako organ odwoławczy nie był uprawniony, aby w drodze postanowienia wyłączyć część sprawy do odrębnego rozpoznania.

W kwestii naruszenia przepisów prawa materialnego wnoszący skargę uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją wydane zostały w wyniku dowolnej, rozszerzającej interpretacji GITD art. 13 k ust. 1 pkt 3 u.d.p. Jego zdaniem owa wykładnia pozbawiona jest podstaw normatywnych. Zgodnie bowiem z art. 13 k ust. 1 pkt 3 u.d.p. kara administracyjna w wysokości 3.000 złotych nakładana jest na kierującego pojazdem w przypadku wykrycia faktu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Żaden przepis ustawy o drogach publicznych nie daje natomiast prawa do naliczania kary za ilość mijanych bramownic, a tym bardziej za ilość przebytych odcinków dróg krajowych. Dokonanie przez organy takiej interpretacji - zdaniem skarżącego, powoduje, że dopuszczono się również naruszenia zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a., oraz zasady uwzględnia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli wyrażonej w art. 7 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uprawnienia do podpisania pierwszej decyzji przez pracownika WITD stwierdzono, że skarżący w swoich wywodach pominął całość systemu regulacji elektronicznego poboru opłat. GITD wyjaśnił, że ustawa z dnia 7 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 218, poz. 1391), dalej ustawa zmieniająca, wprowadzająca system poboru opłat dała możliwość kontroli i nakładania kar pieniężnych przez wszystkich inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Według dodanego ustawą zmieniającą przepisu art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p., do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p. - jeżeli jest ono wymagane, oraz do nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k u.d.p., uprawnieni są inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W konsekwencji w ocenie GITD należy przyjąć, iż w niniejszej sprawie każdy inspektor Inspekcji Transportu Drogowego był upoważniony z mocy prawa do wydania pierwszej decyzji. Jednocześnie organ wyjaśnił, że Kontroler transportu drogowego, to stanowisko jakie może zajmować inspektor w służbie cywilnej i opisał sześciostopniowy podział stanowisk w wojewódzkich inspektoratach transportu drogowego.

Ustosunkowując się do zarzutu rozszerzającej interpretacji art. 13k ust. 1 pkt. 1 u.d.p. Organ wskazał, że na podstawie art. 123 k.p.a. wyodrębnił przejazdy, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych z osobna. Wyjaśnił, że przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych kierował się innym odcinkiem drogi krajowej, za który istniej obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej oraz czasem popełnienia naruszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl powołanego art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W ocenie Sądu, należy uznać, iż organy obu instancji słusznie stwierdziły, że kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy ponadto wyraźnie podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie zmieniającej - z dnia 7 listopada 2008 r., to organy zasadnie przyjęły, mając na względzie ponad trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

Sąd przychylił się do stanowiska organu, iż ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1792/96; z 7 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 49/94; z 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00).

W konsekwencji - kierując się także wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06, należy uznać, iż argumentacja skarżącego dotycząca kwestii braku zawinienia po jego stronie, nie może mieć w niniejszej sprawie istotnego znaczenia, albowiem przepisy ustawy o drogach publicznych, powołane w decyzjach nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowym regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz. Niewątpliwie obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, stąd też inspektor, stwierdzając brak urządzenia do poboru opłat, zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej. Nie budzi również jakichkolwiek wątpliwości, iż w niniejszej sprawie podmiotem odpowiedzialnym za przejazd pojazdem bez uiszczenia opłaty elektronicznej był kierujący pojazdem – skarżący.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących braku stosownego oznakowania odcinka drogi, po której poruszał się skontrolowany zespół pojazdów, Sąd stwierdził, że GITD słusznie zauważył, iż o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i rozporządzenia do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Zdaniem Sądu, znaki drogowe mają charakter znaków informujących, a nie znaków - zakazu lub nakazu. W tej sytuacji należy uznać, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. było nieuiszczenie opłaty elektronicznej, określonej w ww. przepisach na odcinku dróg wymienionym w rozporządzeniu, a nie za niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje przecież jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o nim. Zatem, zdaniem Sądu, brak oznakowania informującego o płatnej drodze, nie mógł mieć żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych, wynikająca z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o drogach publicznych, została nałożona na podstawie obiektywnie stwierdzonego naruszenia, polegającego na przejeździe po drodze krajowej, na której pobierana jest opłata elektroniczna, pojazdem samochodowym (zespołem pojazdów) powyżej 3,5 tony, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej. Zdaniem Sądu, skarżący nie może skutecznie uwolnić się od powyższej odpowiedzialności poprzez wskazanie, iż nie wiedział o tym, że dana droga należy do dróg, na których pobiera się opłaty elektroniczne. Skarżący, korzystając bowiem z dróg krajowych lub ich odcinków, miał bezwzględny obowiązek zapoznania się m.in. ze stosownymi unormowaniami prawnymi w zakresie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.

Ustosunkowując się do zarzutu, iż GITD jako organ odwoławczy nie był uprawniony, aby w drodze postanowienia wyłączyć część sprawy do odrębnego rozpoznania Sąd zauważa, że z powołanych przez organ przepisów , w tym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433) wynika, że karę 3.000 złotych nakłada się;

– na kierującego pojazdem samochodowym,

– za przejazd po drodze krajowej

– bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Oznacza to, że za każdy odcinek drogi krajowej wymieniony w ww. rozporządzeniu powinna być uiszczona stosowna opłata elektroniczna. Przedmiotowa droga ekspresowa S1, na odcinku Cieszyn-Boguszowice (granica państwowa) - Bielsko-Biała (Komorowice) została wskazana w punkcie 7 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433). W konsekwencji skoro w dniu [...] października 2011 r. w innych godzinach skarżący jechał po innej drodze krajowej DK-81 pomiędzy Skoczowem (węzeł z DK-S1), a granicą miasta Katowic, która to droga jest wymieniona w pkt 7 załącznika nr 2 cyt. rozporządzenia, zatem brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości działania organu. Zdaniem Sądu wyłączając ww. sprawę do odrębnego rozpoznania organ kierował się tym, że przejazd dotyczył innego odcinka drogi krajowej niż przedmiotowy, za który istnieje odrębny obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej.

W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi, że nakładając karę 3.000 złotych za jeden z przebytych odcinków dróg krajowych w dniu [...] października 2011 r., (wymieniony w cyt. Rozporządzeniu), dopuścił się naruszenia zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a., oraz zasady uwzględnia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli wyrażonej w art. 7 k.p.a.

Sąd podziela także stanowisko GITD, iż do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p. - jeżeli jest ono wymagane, oraz do nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k u.d.p., uprawnieni są inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego w tej kwestii nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Nadto należy uznać, iż stanowiska wyrażone w spornych decyzjach, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.