Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 507/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.135 ust.1 pkt 2, art. 135 ust.46
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. R. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] W.R., ówczesnemu [...] Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji. Następnie w dniu [...] lutego 2017 r. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji wydał postanowienie nr [...] o uzupełnieniu zarzutów. W efekcie zarzucono wymienionemu popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na tym, że :

1) w dniu [...] września 2016 r. jako [...]Wydziału [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, będąc zobowiązanym do dawania przykładu nienagannego zachowania, jako przełożony prowadził z podległym funkcjonariuszem tj. [...] A.S. rozmowę podniesionym głosem, wymachując rękami, używając niekulturalnych zwrotów typu: "masz tu siadać i czekać" przy czym przyjął lekceważącą pozycję siedząc w fotelu i paląc w trakcie prowadzonej rozmowy papierosa elektronicznego, przy czym podczas odbywającej się w tym samym dniu odprawy służbowej, kłócił się z wymienioną policjantką w obecności innych funkcjonariuszy i pracowników wydziału, które to zachowanie [...] A.S. odczuła jako poniżenie jej osoby, przy czym powyższe zachowanie spowodowało ujemny wpływ na atmosferę pracy i stosunki międzyludzkie panujące w kierowanej przez [...] W.R. komórce organizacyjnej, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 16 oraz § 17 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta ";

2) w dniu [...]września 2016 r. jako [...] Wydziału [...]Centralnego Biura Śledczego Policji, będąc zobowiązanym do dawania przykładu podwładnym nienagannego zachowania nie przestrzegał tej zasady w ten sposób, że krzyczał na podwładną, M.C., [...] Kancelarii [...], w obecności innych osób i "wytykał ją palcem" przez co nadużył pełnionej przez siebie funkcji i swoim zachowaniem poniżył podległego mu pracownika, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta";

3) w okresie od [...] kwietnia 2016 r. do [...]września 2016 r. naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że jako bezpośredni przełożony nie sporządził [...] A.S. karty opisu stanowiska pracy do czego był zobowiązany na podstawie przepisów § 37 ust. 1 pkt 1 Regulaminu CBŚ, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

4) w dniu [...] lipca 2016 r. jako [...]Wydziału [...]CBŚP, będąc zobowiązanym do dawania przykładu podwładnym nienagannego zachowania, nie przestrzegał tej zasady i nadużył pełnionej przez siebie funkcji w celu poniżenia podwładnego w ten sposób, że będąc zdenerwowany odmową M.C. oddania mu dokumentu, który ona pokwitowała, podszedł do niej i "wyłączył" długopis poprzez pstryknięcie o jej ciało, przyciskając go do jej brzucha, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta ";

5) w dniu [...] września 2016 r. jako [...] Wydziału [...]CBŚP, będąc zobowiązanym do dawania przykładu podwładnym nienagannego zachowania, nie przestrzegał tej zasady i nadużył pełnionej przez siebie funkcji w celu poniżenia podwładnego w ten sposób, że wydał polecenie M.C., pozostania - mimo braku takiej potrzeby - po pracy, tj. po godzinie 16.15 do godziny 19.15, wskutek czego wymieniona przez większość tego czasu siedziała bezczynnie, a nadto nie pozwolił jej wykonywać w tym czasie innych czynności, oraz - pomimo jej próśb o wyjście przed godz. 19.00 z powodu konieczności odebrania do tej godziny dziecka z zajęć - bezzasadnie polecił jej zostać w pracy do godz. 19.15, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta ";

6) w październiku 2016 r., w bliżej nieustalonym dniu, jako [...]Wydziału [...]CBŚP, będąc zobowiązanym do dawania przykładu podwładnym nienagannego zachowania, nie przestrzegał tej zasady i nadużył pełnionej przez siebie funkcji w celu poniżenia podwładnego w ten sposób, że patrząc na biust [...] I.B. (pełniącej ówcześnie obowiązki [...]), wulgarnie zwrócił się do niej "kurwa, zapnij się", a następnie wyciągając w kierunku jej biustu palec obraźliwie zwrócił się do niej słowami "co ty chcesz tym osiągnąć?", naruszając przy tym godność wymienionej jako kobiety, tj. o przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...]marca 2017 r. orzekł o uznaniu policjanta winnym zarzucanych czynów i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany.

Po wniesieniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia orzeczeniem nr [...]Komendanta Głównego Policji z dnia [...]lipca 2017 r. uchylono zaskarżone orzeczenie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Po przeprowadzeniu zaleconych w orzeczeniu odwoławczym czynności procesowych, orzeczeniem nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. przedmiotowe postępowanie umorzono z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, tj. przedawnienia karalności zarzucanych przewinień.

Orzeczenie zostało doręczone kom. W.R. i jego obrońcy. Obwiniony oraz jego obrońca przesłali za pośrednictwem poczty odwołania od orzeczenia w/w orzeczenia.

Orzeczeniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...]stycznia 2018 r. rozstrzygnięto o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w niniejszej sprawie ustalono, że w dniu [...]września 2016 r. [...] A.S., policjant Wydziału [...] Głównego Sztabu Policji KGP pocztą elektroniczną zwrócił się do ścisłego kierownictwa Centralnego Biura Śledczego Policji z prośbą o spotkanie w sprawie mobbingu stosowanego wobec jego żony [...] A.S., która pełni służbę w Centralnym Biurze Śledczym Policji. W korespondencji podniósł, że chciał zgłosić ten problem i umówić się na rozmowę, jednak do chwili obecnej nie otrzymał żadnych wiążących informacji. W kontekście notatki służbowej z dnia [...]września 2016 r. [...] A.C., [...] Centralnego Biura Śledczego Policji należy założyć, iż próby te miały miejsce w dniu [...] września 2016 r.

W dniu [...] września 2016 r. doszło do dwóch spotkań Zastępców Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji: [...] P.P., [...] M.K.oraz [...] A.C. z [...] A.S. oraz jego żoną [...] A.S. [...] A.S. stwierdził, iż o niestosownych zachowaniach kom. W.R. dowiedział się od swojej żony, sam jednak nigdy nie był świadkiem takich zachowań. [...] A.S. oświadczyła natomiast, iż niewłaściwe zachowania [...] W.R. wynikają w jej ocenie z "huśtawki emocjonalnej", trwają od około 1,5 miesiąca i polegają zarówno na chwaleniu, jak również na poniżającym traktowaniu, wydawaniu niezrozumiałych poleceń skutkujących brakiem możliwości ich szybkiego i skutecznego wykonania, a także na przeprowadzeniu z nią upokarzającej rozmowy w obecności innego pracownika wydziału (nie przełożonego). Konsekwencją tego spotkania była kolejna rozmowa przeprowadzona w dniu [...] września 2016 r. przez Pełnomocnika Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji do spraw Ochrony Praw Człowieka, podczas której [...]. A.S. oświadczyła, iż od około 7 tygodni pozostaje w konflikcie personalnym w relacji przełożony-podwładny z [...] W.R., który dopuszcza się wobec niej niestosownych zachowań w postaci:

- zlecania zadań wykraczających poza zakres jej obowiązków służbowych np. sporządzania wniosków o mianowanie na stopnie policyjne, sporządzania wniosków o nagrody motywacyjne, sporządzanie korespondencji dot. oświadczeń majątkowych policjantów oraz urzędników cywilnych, sporządzania korespondencji dot. archiwizacji dokumentów;

- wydawania poleceń w sposób niezrozumiały i z krótkim okresem ich realizacji;

- zastraszania, np. cyt. "ja tobie wszcznę postępowanie", "jestem twoim przełożonym, będziesz robić wszystko to co chcę i zlecam ";

- podważania jej kompetencji i umiejętności, np. cyt. "ty nie umiesz sporządzić notatki, którą ci zleciłem ", " nie potrafisz liczyć ";

- dyskryminowania, np. żądania tylko od niej dostarczenia zaświadczenia o wizycie u lekarza;

- wydawania poleceń podniesionym głosem i nerwową gestykulacją.

Jednocześnie wymieniona oświadczyła, że powyższe zachowania przełożonego mają wpływ na jej zdrowie, ma problemy z oddychaniem (na tle nerwowym) oraz cierpi na bezsenność.

W zaistniałej sytuacji [...] A.C, [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, zgodnie z art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, zlecił w dniu [...]września 2016 r. przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Przedmiotowe czynności wyjaśniające zostały zakończone w dniu [...] listopada 2016 r. sporządzeniem sprawozdania. W ich trakcie rzecznik dyscyplinarny dokonał szeregu czynności mających na celu ustalenie czy doszło do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, określenia jego ewentualnej kwalifikacji prawnej i ustalenia tożsamości sprawcy. Czynności te prowadzone były wielowątkowo. Rzecznik dyscyplinarny po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w swoim sprawozdaniu nie potwierdził zaistnienia przestępstwa mobbingu wobec [...] A.S.. Dokonał oceny zgromadzonego materiału oddalając większość zarzutów podniesionych przez [...] A.S. ze względu na brak świadków lub rozbieżne relacje stron. Rzecznik dyscyplinarny wskazał, iż [...] W.R., [...]Wydziału [...]Centralnego Biura Śledczego Policji mógł się dopuścić przewinień dyscyplinarnych w dniu [...]września 2016 r. polegających na tym, że przeprowadził podniesionym głosem upokarzającą rozmowę z [...] A.S. w obecności innego policjanta, a następnie w tym samym dniu prowadził rozmowę z policjantką leżąc w fotelu i paląc jednocześnie papierosa elektronicznego i w tym samym dniu mówiąc podniesionym głosem, podczas odprawy służbowej, kłócił się z policjantką w obecności innych policjantów i pracowników, czym poniżył wymienioną oraz w dniu ][...] września 2016 r. jako zobowiązany do dawania podwładnym przykładu nienagannego zachowania, krzycząc, wytykając palcem gestem nie znoszącym sprzeciwu M.C., nadużył pełnionej funkcji naczelnika wydziału, czym poniżył podległego pracownika czyli swoimi czynami naruszył Zasady etyki zawodowej policjanta oraz ustawę z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Rzecznik dyscyplinarny podniósł również brak karty opisu stanowiska pracy [...] A.S., błędnie określając okres niesporządzenia tej karty przez [...] W.R. wskazując, iż nastąpiło to w okresie od dnia [...]kwietnia 2016 r. do dnia [...]września 2016 r., gdy faktycznie z zebranych materiałów w sposób jednoznaczny wynikało, iż sporządzenie przedmiotowej karty nastąpiło w dniu [...] października 2016 r. Niesporządzenie wymienionej karty stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z Regulaminu Centralnego Biura Śledczego Policji.

Rzecznik dyscyplinarny biorąc pod uwagę okoliczności wskazanych wyżej czynów, charakter ich zawinienia, zachowanie innych policjantów, jak też działanie w słusznej sprawie zaproponował uznanie ich za przewinienia mniejszej wagi i odstąpienie od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przy jednoczesnym zastosowaniu instytucji rozmowy dyscyplinującej. Jednocześnie wskazał na potrzebę zobowiązania[...] W.R. do prawidłowego stosowania przepisów w zakresie rozliczania nadgodzin oraz rozliczania czasu pracy i rozważenia możliwości sprawdzenia przez komórkę kontrolną prawidłowości funkcjonowania tego zagadnienia w kierowanym przez niego wydziale. Przedstawione sprawozdanie zostało w dniu [...] listopada 2016 r. zaakceptowane przez [...] K.B., Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji.

W dniu [...] grudnia 2016 r. [...]. K.B. w obecności swojego zastępcy [...]. A.C. oraz rzecznika dyscyplinarnego przeprowadził rozmowę dyscyplinującą z [...]. W.R., [...]Wydziału [...]Centralnego Biura Śledczego Policji podczas której wytknął wymienionemu:

- niewłaściwe zachowanie w dniach [...]września 2016 r. i [...]września 2016 r. wobec podwładnych [...]. A.S. oraz M.C.polegające na upokorzeniu [...]. A.S. w obecności innej osoby, paleniu w jej obecności papierosa i przyjęciu lekceważącej postawy, oraz na krzyczeniu na M.C. i wytykaniu jej palcem, czym naruszył Zasady etyki zawodowej policjanta zobowiązujące przełożonego do dawania przykładu nienagannego zachowania oraz nienadużywania stanowiska i funkcji;

- naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niesporządzenie w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] września 2016 r. zakresu obowiązków dotyczących [...]. A.S., do czego był zobligowany zgodnie z § 37 Regulaminu Centralnego Biura Śledczego Policji.

Jak wynika z notatki z rozmowy dyscyplinującej [...]. W.R.nie przyznał się do niewłaściwego zachowania w dniach [...] i [...] września 2016 r., przyznał się natomiast do naruszenia dyscypliny służbowej polegającej na niesporządzeniu w okresie od dnia [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...]września 2016 r. zakresu obowiązków [...]. A.S.. Notatka została podpisana przez uczestników rozmowy. [...]. K.B., Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, na przedmiotowej notatce z rozmowy dyscyplinującej wydał w dniu [...]grudniu 2016 r. polecenie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego celem wyjaśnienia rozbieżności, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2016 r.

W dniu [...] lutego 2017 r. przesłuchany w charakterze obwinionego kom. [...] nie przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów i złożył w przedmiotowej sprawie obszerne wyjaśnienia oraz udzielał odpowiedzi na zadawane pytania.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy organ podkreślił, że pomiędzy [...]. W.R. a [...]. A.S., I.B. i M.C. istniał konflikt, który przekładał się na ich codzienne relacje, a stosunki panujące pomiędzy wymienionymi osobami były napięte.

Odnosząc się do podniesionych przez obwinionego kwestii stwierdził, że zebrany w toku materiał dowodowy nie dał podstaw do podjęcia decyzji o uniewinnieniu [...]. W.R. Po dokonaniu ponownej oceny materiału dowodowego oraz przytoczonych unormowań prawnych i treści wniosku obrońcy obwinionego stwierdzono, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż jest on wystarczający do oceny zachowania [...]. W.R. pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej. Uwzględniając stan faktyczny sprawy w kontekście stanu prawnego nie ma podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem jest ono prawidłowe, ponieważ postępowanie dyscyplinarne należało umorzyć w pierwszej instancji, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Przeprowadzone czynności dowodowe, w tym czynności uzupełniające wymienione w orzeczeniu nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nie potwierdziły większości twierdzeń obwinionego. Nie potwierdzono nieprawidłowego wykonywania obowiązków przez podwładnych w sposób opisanych w zarzutach, ani niestosownego i wyzywającego sposobu ubierania jednej z nich.

Za nieuzasadniony uznano zarzut obwinionego nieobiektywnego prowadzenia postępowania i interpretowania faktów na jego niekorzyść gdyż obwiniony czynnie uczestniczył w postępowaniu składając wnioski dowodowe. Organ dyscyplinarny rozpatrywał wnioski dowodowe oraz wykonał zalecone w orzeczeniu wydanym w II instancji czynności. Świadków przesłuchiwano na okoliczności wskazane w orzeczeniu Komendanta Głównego Policji i w zakresie przedmiotu sprawy.

W odniesieniu do zarzutu prowadzenia postępowania dowodowego po upływie terminu wskazanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i terminie przedłużenia czynności wskazano, iż czynności zostały zaplanowane przez rzecznika w taki sposób, aby przesłuchania zastępców Komendanta CBŚP odbyły się po przesłuchaniu pozostałych świadków. Zastępca Komendanta CBŚP, [...]. P. P. został przesłuchany w dniu [...] października 2017 r., natomiast w dniach [...] i [...] listopada 2017 r. przesłuchani zostali pozostali zastępcy. Ostatnie przesłuchania odbyły się po terminie przedawnienia karalności przewinień. Powyższe stanowiło uchybienie formalne, ale nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niewykonanie tych czynności, nawet po terminie mogłoby według organu skutkować zarzutem ze strony obwinionego ich nieuzasadnionego pominięcia, stąd pomimo upływu terminu karalności przewinień dyscyplinarnych, przesłuchano dwóch świadków po dniu [...] października 2017 r. Zarzut, że w zaskarżonym orzeczeniu przełożony nie wskazał terminu przedawnienia karalności poszczególnych przewinień, nie ma w ocenie organu odwoławczego znaczenia ani wpływu na wydane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że karalność wszystkich przewinień w dacie wydania orzeczenia przedawniła się. Natomiast z porównania dat przewinień wskazanych w poszczególnych zarzutach i daty wydania orzeczenia wprost wynikało, że ona nastąpiła.

Bezzasadne w ocenie organu jest twierdzenie obwinionego, że wydanie rozstrzygnięcia może skutkować wyznaczeniem na niższe stanowisko służbowe. Wyznaczenie na niższe stanowisko jest karą dyscyplinarną, a wydane w I instancji orzeczenie nie zawierało żadnego rozstrzygnięcia w zakresie kary dyscyplinarnej, ponieważ postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone z uwagi na przedawnienie karalności zarzucanych obwinionemu przewinień.

Podkreślono także, iż zgodnie z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Jest to podstawowy termin przedawnienia karalności dyscyplinarnej. Termin ten ulega przedłużeniu w określonych prawem przypadkach. Zgodnie bowiem z art. 135 ust. 5 ustawy o Policji jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w art. 135 ust. 4 cytowanej ustawy nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. W niniejszej sprawie przepis ten jednak nie znajduje zastosowania, bowiem czyny zarzucone obwinionemu nie zawierają znamion przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Ponadto powyższe postępowanie dyscyplinarne nie było zawieszane. Wobec tego należało według organu zastosować podstawowy termin przedawnienia karalności dyscyplinarnej.

Jak wynika z treści zarzutów przedstawionych obwinionemu do przedawnienia karalności zarzucanych policjantowi przewinień dyscyplinarnych będących przedmiotem sprawy doszło:

1) w dniu [...] września 2017 r. - w przypadku 1 zarzutu;

2) w dniu [...] września 2017 r. - w przypadku 2 zarzutu;

3) w dniu [...] września 2017 r. - w przypadku 3 zarzutu;

4) w dniu [...] lipca 2017 r. - w przypadku 4 zarzutu;

5) w dniu [...] września 2017 r. - w przypadku 5 zarzutu;

6) w dniu [...] października 2017 r. - w przypadku 6 zarzutu.

Reasumując organ podkreślił, że termin przedawnienia karalności dyscyplinarnej jest terminem zawitym i jako norma bezwzględnie obowiązująca, nie może być przedłużany ani skracany (za wyjątkiem czynów o znamionach przestępstwa lub wykroczenia, itd.). Jedyną zatem zgodną z przepisami ustawy konsekwencją stwierdzenia przedawnienia karalności dyscyplinarnej czynów zarzucanych obwinionemu, było umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

Skargę od powyższego orzeczenia do tut. Sądu wywiódł W. R. i wniósł o jego uchylenie oraz zmianę poprzez uniewinnienie od zarzucanych czynów. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. Naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 77, 7 oraz 80 k.p.a., poprzez wskazanie, iż wbrew wyrokom sądów przytoczonych w uzasadnieniu, nie dokonano reasumpcji zachowania obwinionego i nie uniewinniono, podczas gdy z orzeczenia nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że "Niezależnie od powyższego oraz zebranego materiału w sprawie, w tym uzupełniającego, stwierdzić należy, iż w chwili obecnej brak jest możliwości dokonania oceny zachowania obwinionego pod kątem zarzucanych czynów. Od każdego zachowania opisanego w zarzutach upłynął bowiem rok od przewinień" (k. 14), co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iz w przypadku braku dowodów wskazujących na winę Skarżącego, postępowanie winno zostać umorzone z braku dowodów;.

2. Złamanie zakazu reformationis in peius polegające na przypisanie mu winy w zakresie czynu określonego w zarzucie nr 3, podczas gdy w Orzeczeniu nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] listopada 2017r. stwierdzono "iż w istocie trudno jest obwiniać [...]. R. o to zaniedbanie", a w konsekwencji uznanie winy Skarżącego przy jednoczesnym braku istnienia jakichkolwiek ku temu podstaw.

3. Nieuwzględnienie zarzutu obrońcy skarżącego, dotyczącego zaniechania uniewinnienia w zakresie zarzutu nr 4 albowiem już w chwili wydania orzeczenia przez Organ II instancji ([...]lipca 2017 rok), przedawniła się karalność czynu.

4. Prowadzenie czynności dowodowych w celach innych niż określone w art. Art. 135e. 1. ustawy o Policji, który mówi, że " Rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy". Z orzeczenia natomiast wynika, że "nie wykonanie tych czynności, nawet po terminie mogłoby skutkować zarzutem ze strony obwinionego ich nieuzasadnionego pominięcia, stąd pomimo upływu terminu karalności przesłuchano dwóch świadków" (k10, akapit 4). Nieuwzględnienie jedynego dozwolonego celu prowadzenia czynności dowodowych jakim jest wyjaśnienie sprawy, w ocenie obwinionego było niedopuszczalne, a przesłanki jakimi kierował się rzecznik dyscyplinarny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, w ocenie Skarżącego, podważają rzetelność jego działania, w szczególności w zakresie rzetelności i zachowania zasad obiektywizmu.

5. Bezzasadne pominięcie twierdzenia obwinionego zawartego w odwołaniu z dnia [...]listopada 2017, dotyczącego "przyjęcia lekceważącej pozycji w fotelu"(k. 3 akapit przedostatni odwołania). Obwiniony wyjaśnił że sposób ułożenia jego ciała był powodem przebytej wcześniej choroby - zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, co w oczywisty sposób wyjaśnia i usprawiedliwia jego postawę, natomiast czynienie z owego zarzutu wobec Skarżącego może stanowić właśnie o szczególnie emocjonalnym stosunku do sprawy składającej zawiadomienie i możliwości istnienia jej szczególnej, nieuzasadnionej wrażliwości.

6. Nieuwzględnienie skargi obwinionego dot. "Wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego w dniu [...]listopada 2017 r. bez uwzględnienia w jego treści terminów przedawnienia w odniesieniu do poszczególnych czynów ... "co uniemożliwiło obwinionemu dowodzenie niewinności. Organ II instancji dopiero w zaskarżonym orzeczeniu wskazał termin przedawnienia karalności m.in. czynu określonego w zarzucie 6. Obwiniony tego czynu nie mógł popełnić gdyż rok wcześniej, 1 października 20l6r, nie było go w pracy.

Powielenie błędnego wskazania terminu przedawnienia karalności dot. zarzutu nr 3 (k8.) pomimo stwierdzenia tego uchybienia przez ten sam Organ już w orzeczeniu nr [...]z dnia [...]lipca 2017r.: "Błędny okres popełnienia opisanego czynu był powielany w toku czynności wyjaśniających i postępowania dyscyplinarnego oraz treści zaskarżonego orzeczenia" (k.16 orzeczenia [...]).

7. Pominięcie ustaleń i poleceń Organu II zawartych w orzeczeniu nr [...]z dnia [...]lipca 2017.

8. Ponowne niezweryfikowanie wyjaśnień obwinionego, co było przedmiotem zastrzeżeń Organu II instancji w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2017r. :"... natomiast w żaden sposób nie zweryfikowano wyjaśnień złożonych przez obwinionego''' (K 14 akapit 2).

A ponadto zarzucił:

9. Naruszenie zasady res iudicata poprzez bezpodstawne prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w związku z przeprowadzoną wcześniej przez przełożonego dyscyplinarnego rozmową dyscyplinującą na okoliczność tych samych czynów, a w szczególności w zakresie czynu opisanego w zarzucie nr 3. co w połączeniu z faktem, iż rozmowa dyscyplinująca stanowi prowadzenie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, prowadzi do wniosku, iż Skarżący został podwójnie osądzony o ten sam czyn i co może stanowić o nieważności postępowania z uwagi na rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisów k.p.a.

10. Prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w oparciu o jedyny argument, jakim było uchybienie Organu I instancji polegające na zaniechaniu włączenia notatki z rozmowy dyscyplinującej do akt osobowych, do czego organ był zobowiązany na podstawie art. 132 ust. 4c ustawy o Policji oraz interpretowanie tego faktu rozszerzająco na niekorzyść obwinionego polegające na przyjęciu z domysłu celu działania przełożonego dyscyplinarnego, a w konsekwencji prowadzenie postępowania niezgodnie z kierunkiem jego zaskarżenia.

11. Naruszenie zasady in dubio pro reo w kwestii wątpliwości natury prawnej dot. zasadności wszczęcia lub braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przeprowadzoną wcześniej rozmowę dyscyplinującą bowiem stanowisko obwinionego podzielił rzecznik dyscyplinarny Organu II instancji (notatka rzecznika dyscyplinarnego w aktach), a opinie w tej materii w zakresie statutowego działania Biura Kadr Szkolenia i Obsługi Prawnej KGP są wzajemnie sprzeczne, co jednoznacznie wskazuje na brak istnienia jakichkolwiek podstaw do wymierzenia kary Skarżącemu, a także prowadzenia przeciwko niemu postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła w/w zarzuty. W szczególności podkreślono, że organ I instancji prowadził czynności dowodowe nawet po dniu [...] października 2017r, poza zgodą Komendanta Głównego Policji uzyskaną w trybie art. 135h ust.2 ustawy o Policji, co prowadzi do wniosku, iż ww. czynności były prowadzone w sposób oderwany od celów i zasad postępowania dyscyplinarnego, jednocześnie doprowadzając do znaczącego pogorszenia sytuacji procesowej Skarżącego, który w żaden sposób nie może ponosić konsekwencji działań i zaniechań organu. Nie istniał bowiem żaden powód natury faktycznej oraz prawnej, który mógłby uzasadniać tak przewlekłe prowadzenie postępowania..

Zwrócono też uwagę na fakt, że nieuwzględnienie skargi obwinionego dot. "Wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] listopada 2017 r. bez uwzględnienia w jego treści terminów przedawnienia karalności" uniemożliwiło obwinionemu wykazanie, że czynu określonego w zarzucie nr [...] nie mógł w ogóle popełnić. Z treści zarzutu nr 6 czyn miał nastąpić "W październiku 2016r., w bliżej nieustalonym dniu ... "Organ II instancji dopiero w zaskarżonym orzeczeniu ustalił, że przedawnienie karalności tego czynu nastąpiło w dniu [...] października 2017r. (K12 orzeczenia). Otóż rok wcześniej, [...] października 2016r. była sobota i obwinionego nie było w pracy.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący przedstawił szczegółową argumentację dotyczącą kolejnych stawianych mu zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art.135 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji zgodnie z którym postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, po upływie terminów określonych w ust.4 i 5 (po przedawnieniu karalności). W w/powołanej normie prawnej ustawodawca posłużył się określeniami o charakterze stanowczym – "nie wszczyna" i "umarza". Taki sposób ukształtowania omawianego przepisu świadczy niezbicie o tym, że w razie upływu określonych terminów przedawnienia karalności, na organie ciąży obowiązek bądź nie wszczynania bądź umorzenia postępowania dyscyplinarnego (w zależności od tego na jakim etapie postępowanie to się znajduje). Skoro bowiem ustawodawca nie posłużył się zwrotem "może", to jest to równoznaczne z tym, że nie pozostawił organowi żadnego luzu decyzyjnego co do sposobu postępowania po upływie wskazanych w przepisie terminów.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy i uwzględniając niesporny fakt, że w dacie orzekania przez organ I instancji upłynęły już terminy do których odsyła przepis art.135 ust.1 pkt 2 ustawy o Policji, to uznać należało, iż organy policji nie miały innej możliwości, jak tylko umorzyć toczące się postępowanie dyscyplinarne. Organ odwoławczy postąpił więc w sposób prawidłowy utrzymując w mocy takie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Wobec w/zaprezentowanej konkluzji, wszystkie zarzuty skargi dotyczące merytorycznej oceny zachowań funkcjonariusza, czy prowadzonego przez organ postępowania dowodowego, nie wpływały na rozstrzygnięcie, gdyż pozostawały w oderwaniu od realiów faktycznych stanowiących podstawę skarżonego orzeczenia.

Wbrew zarzutom skargi organ umarzając postępowanie dyscyplinarne, nie musiał w swoim orzeczeniu rozłącznie umarzać tego postępowania w odniesieniu do każdego z zarzucanych czynów z osobna. Skoro wszystkie zarzucane czyny składały się na całość prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, to wystarczającym było umorzenie całego postępowania dyscyplinarnego po przedawnieniu się karalności wszystkich czynów.

Tut. Sąd nie podzielił też zarzutów skargi związanych z faktem przeprowadzenia z funkcjonariuszem rozmowy dyscyplinującej. Sposób sformułowania przepisu art.132 ust.4b ustawy o Policji wskazuje na to, że odstąpienie od wszczynania postępowania dyscyplinarnego jest jedynie uprawnieniem przełożonego dyscyplinarnego a nie jego obowiązkiem. Nie w każdym bowiem przypadku rozmowa dyscyplinująca doprowadzi do tego samego skutku w postaci poprawy zachowania funkcjonariusza, co prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Należy zaś pamiętać o tym, że podstawowym skutkiem do jakiego winno doprowadzić postępowanie dyscyplinarne, jest właśnie poprawa policjanta w zakresie zachowania przez niego dyscypliny służbowej i w zakresie przestrzegania przez niego zasad etyki zawodowej. W tym kontekście pamiętać też należy o tym, że zakończenie postępowania wyjaśniającego na przeprowadzeniu rozmowy dyscyplinującej opiera się na potwierdzeniu (przez policjanta i przełożonego dyscyplinarnego) faktu dopuszczenia się przez funkcjonariusza przewinienia dyscyplinarnego.

W podobnym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 maja 2016r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 3229/15 stwierdzając, że ustawa o Policji dopuszcza zakończenie postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej, jednakże koniecznym w takiej sytuacji warunkiem jest to, aby taka rozmowa była skuteczna. Tylko bowiem wówczas będzie można mówić o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w związku z popełnionym przewinieniem dyscyplinarnym, dla którego formą zakończenia jest rozmowa dyscyplinująca.

Przenosząc powyższe na materię niniejszej sprawy uznać należało, że organ winien poprzestać na przeprowadzeniu rozmowy dyscyplinującej jedynie wtedy, gdyby rozmowa ta przyniosła zamierzony skutek i gdyby oczywiście dotyczyła ona wszystkich przewinień zarzucanych funkcjonariuszowi. Jak jednak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca. Jak wynika z notatki z rozmowy dyscyplinującej z dnia [...] grudnia 2016r. (k.108 akt adm.) to rozmowa ta dotyczyła wyłącznie zarzutów określonych w punktach 1,2 i 3. Nie dotyczyła zaś pozostałych trzech zarzutów postawionych stronie. Z tego więc już choćby punktu widzenia przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej w zakresie węższym od przedmiotu całego postępowania dyscyplinarnego nie mogło wykluczyć możliwości wszczęcia takiego postępowania.

Nadto funkcjonariusz na żadnym etapie postępowania dyscyplinarnego czy sądowego nie udowodnił ani nawet nie podnosił tego, by omawiana rozmowa dyscyplinująca przyniosła oczekiwany skutek w postaci poprawy policjanta. Mało tego, skarżący wciąż prezentował i prezentuje pogląd, iż jest niewinny. Nie wymaga zaś dowodu okoliczność, iż nie sposób być niewinnym w zakresie zarzucanych czynów oraz równocześnie twierdzić, że rozmowa dyscyplinująca doprowadziła do poprawienia się funkcjonariusza. Skoro bowiem funkcjonariusz uważa się za niewinnego to logicznym jest, iż nie musiał się "poprawiać". Powyższe prowadzi więc do konkluzji, iż wbrew zarzutom skargi, przeprowadzenie z policjantem w dniu [...] grudnia 2016r. rozmowy dyscyplinującej, nie stało na przeszkodzie późniejszemu wszczęciu wobec tego funkcjonariusza postępowania dyscyplinarnego.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).