Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1426/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par 2 ust.1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 62 ust. 4a; art. 61 ust. 6; art. 140ab ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ppkt a; art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 92a ust. 1, 7 i 11;
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 19 sierpnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD") z [...] czerwca 2020 r., którą nałożono na S. S. (dalej "Skarżący") karę pieniężną w kwocie 5.000 złotych.

Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 2 pkt 35a; art. 64 ust. 1 i ust. 2; art. 64c; art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), dalej :p.r.d.", a także art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 470), dalej "u.p.d." oraz § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), dalej "rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków".

Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III-VI Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnej długości i wysokości zespołu pojazdów.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Dnia [...] maja 2020 r., na DK nr [...], w miejscowości R. nad S., zatrzymano do kontroli drogowej zestaw pojazdów składający się z 2osiowego ciągnika siodłowego o nr rej. [...] oraz 2osiowej naczepy o nr rej. [...] (dalej "zespół pojazdów"). Pojazdem czołowym kierował P. S. (dalej "Kierowca"). Przebieg kontroli utrwalono w protokole, który Kierowca podpisał bez uwag. Z zapisów tego dokumentu oraz zgromadzonych w toku kontroli materiałów wynika, że:

• zespołem pojazdów wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (samochodów marki O. – ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz Skarżącego;

• przewożony ładunek nie miał wpływu na długość zespołu pojazdów, ale miał wpływ na ich wysokość;

• przejazd wykonywany był na podstawie udzielonej na rzecz Skarżącego licencji, upoważniającej do międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy;

• długość zestawu pojazdów wynosiła 19,7 metra, przy czym po odjęciu 1% tolerancji od uzyskanych wskazań stwierdzono, że długość ta wynosi 19,5 m, co dało przekroczenie dopuszczalnej długości o 0,75 metra, tj. przekroczenie o 4%;

• wysokość zespołu pojazdów wynosi 4,13 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,13 m, tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,25%);

• Skarżący, jako podmiot wykonujący przejazd, nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

WITD nałożył na Skarżącego karę pieniężną 5.000 złotych uznając, że bezspornie zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną długość o 4% i wysokość o 3,25%. Wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć, jak za brak zezwolenia kategorii III, które - stosownie do Ip. 3 załącznika nr 1 do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wydawane jest na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych:

a. o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych,

b. o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m,

c. o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

d. o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. kara pieniężna, o której mowa w art. 140aa ust. 1 - za brak zezwolenia kategorii III-VI, wynosi 5.000 złotych.

WITD stwierdził, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., gdyż Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na wystąpienie okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia.

Skarżący w odwołaniu zarzucił naruszenie:

1. art. 140aa ust. 1. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 p.r.d. i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków poprzez uznanie, że została przekroczona dopuszczalna długość, w sytuacji gdy wysuniecie ruchomej platformy o nie więcej niż 2m, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 p.r.d., nie powoduje z mocy prawa obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Na potwierdzenie Skarżący przywołał stanowiska GITD 29 października 2008 r. oraz Ministerstwa Infrastruktury z 20 września 2008 r.,

2. art. 140ab ust. 1 pkt 2 i 3 ppkt a) p.r.d. poprzez nałożenie kary za przekroczenie wysokości pojazdu o 13 cm, w sytuacji gdy art. 140ab ust. 1 pkt 3 ppkt a) p.r.d., stanowi, że karę pieniężną ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII. Skoro wysokość pojazdu została przekroczona o nie więcej niż 10% (13 cm), to została wypełniona dyspozycja tego przepisu, a kara pieniężna powinna wynosić 500 złotych, a nie 5.000 złotych;

3. art. 92a ust. 1 i 5 u.t.d. i art. 140aa p.r.d. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez nałożenie dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie, co godzi w konstytucyjną zasadę ne bis in idem.

Wnosząc o uchylenie decyzji WITD i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WITD Skarżący podkreślił, że urządzenia służące do bezpiecznego przewozu ładunków (wysuwane platformy) nie wchodzą w zakres określonych administracyjnie dopuszczalnych parametrów. Wysuwana platforma - zgodnie z ww. stanowiskiem Ministerstwa, nie powinna być wliczana do długości pojazdu, a zatem nie została przekroczona normatywna długość pojazdu.

GITD ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, że nie mają w niej zastosowania art. 189a § 2, jak również art. 189e i art. 189f k.p.a., z uwagi na sztywny charakter kar nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. oraz fakt, że w takich przypadkach, przesłanki ewentualnego wyłączenia odpowiedzialności, a w konsekwencji nienałożenia kary, przewiduje wyłącznie art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Następnie GITD wskazał, czym jest pojazd nienormatywny w świetle zawartej w art. 2 ust. 35a p.r.d. definicji oraz wyjaśnił, że stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch takiego pojazdu - nienormatywnego, jest dozwolony wyłącznie pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w takim zezwoleniu. Natomiast stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Mając na uwadze brzmienie § 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, które dopuszczają odpowiednio - długość zespołu pojazdów do 18,75m; wysokość pojazdu do 4m, a także wyniki pomiarów skontrolowanego zespołu pojazdów - długość 19,5m i wysokość 4,13m, GITD uznał, że nałożona na Skarżącego kara 5.000 złotych jest prawidłowa i wynika sztywno z powszechnie obowiązujących norm prawa.

W uzasadnieniu, mając na uwadze zarzuty odwołania, GITD wyjaśnił – przywołując art. 61 ust. 4 i ust. 6 pkt 2 p.r.d., że użycie wysuwanej platformy w zespole pojazdów musiało by być uzasadnione przewożonym ładunkiem i sposobem jego rozmieszczenia/zabezpieczenia. Wskazał, że skoro Kierowca posiadał kluczyki do przewożonych samochodów, to bez nadmiernej trudności mógł pojazdy rozmieścić na naczepie w taki sposób, że użycie platformy nie było konieczne. To zdaniem GITD dowodzi, że w sprawie nie zachodzi okoliczność warunkująca zastosowanie wskazanego w odwołaniu art. 61 ust. 1 pkt 2 p.r.d., gdyż nie było uzasadnionej konieczności wysunięcia platformy dla prawidłowego przetransportowania/zabezpieczenia przewożonego towaru.

Tym samym, skoro platforma nie zabezpieczała przewożonego ładunku, to w ocenie GITD nie sposób przyjąć, że został spełniony warunek zawarty w stanowisku Ministerstwa Infrastruktury. Poza tym już sama wartość wysokości stwierdzona podczas kontroli była wystarczającą podstawą do wymierzenia kary pieniężnej w tej samej wysokości, dlatego długość - pomimo, że została przekroczona, to i tak nie miała wpływu na ostateczny wymiar kary pieniężnej.

W kwestii podwójnego ukarania GITD przywołał, że niniejsze postępowanie – prowadzone w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, było niezależne i odrębne od postępowania prowadzonego wobec Skarżącego w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnił, że ustawa – Prawo o ruchu drogowym sankcjonuje poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Zatem są to sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Ustawy powyższe chronią inne dobra prawne. Przepisy ustawy o transporcie drogowym, warunki przewozu, uczciwą konkurencję, a przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bezpieczeństwo w ruchu oraz drogi. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych norm, które jednakowo obowiązują organy administracji działające na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że jeśli jakieś zachowanie jest sankcjonowane karą pieniężną na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących i takie zachowanie zostało ujawnione, to organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie i wymierzyć karę, gdyż w innym przypadku naraziłby się na zarzut naruszenia prawa.

GITD podzielił stanowisko WITD, że w sprawie nie zaszły żadne okoliczności uwalniające Skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a przewidziane w art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a. art. 140aa ust 1 w zw. z art. 61 ust 1 pkt 2 p.r.d. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków poprzez uznanie, że przekroczona została p.r.d., nie powoduje z mocy prawa obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wytycznych GITD z 26 października 2018 r. oraz z interpretacji Ministerstwa Infrastruktury z 20 września 2008 r.;

b. art. 140ab ust 1 pkt 2 i 3 ppkt a) p.r.d. poprzez nałożenie kary 5.000 złotych za przekroczenie wysokości pojazdu o 13cm - za brak zezwolenia kategorii III-VI, w sytuacji gdy art. 140ab ust 1 pkt 3 ppkt a) p.r.d. stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości; za brak zezwolenia kategorii VII: 500 złotych - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, a zatem skoro wymiar pojazdu (jego wysokość) została przekroczona o nie więcej niż 10% (13cm) to została wypełniona dyspozycja ww. przepisu, a zatem kara powinna zostać nałożona w wysokości 500 złotych, a nie 5.000 złotych;

2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 92a ust 1 i 5 u.t.d. oraz art. 140aa p.r.d. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez nałożenie dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie co godzi w konstytucyjną zasadę ne bis in idem i stanowi niewspółmierną karę.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz poprzedzającej ją decyzji WITD i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że wyrok w niniejszej sprawie, zgodnie z żądaniem GITD (k. 8), Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym, a to na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Skarżący – pomimo skutecznego zawiadomienia o powyższym żądaniu (z.p.o. k. 16), nie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym - w świetle § 2 powołanej normy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Ustosunkowując się do pierwszego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie Sąd uznał, że zarzut ten jest niezasadny.

Sąd podzielił stanowisko organów transportu drogowego, że w sytuacji, gdy mamy do czynienia - tak jak w niniejszej sprawie, z przewozem ładunku podzielnego w postaci trzech samochodów osobowych przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. (por. wyrok WSA w Warszawie dnia 7 września 2010 r. o sygn. akt VI SA/Wa 640/10, LEX nr 759736 ). Biorąc pod uwagę kryterium długości, za nienormatywny uznany być może jedynie taki zespół pojazdów, którego parametr ten - zgodnie z art. 62 ust. 4a p.r.d. i § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022) - przekracza 18,75 metrów. Dodatkowo, stosownie do treści art. 61 ust. 6 p.r.d. ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów.

Z akt sprawy wynika, że wbrew twierdzeniom skargi wysunięcie platformy z tyłu pojazdu nie było uzasadnione - co potwierdza dokumentacja fotograficzna stanowiąca karty akt administracyjnych sprawy od 3 do 6, gdyż przewożony towar nie miał żadnego wpływu na długość zespołu pojazdów i samochody mogły być załadowane bez wysuwania platformy. Okoliczności przeciwnej Skarżący nie wykazał. Ponadto trafny jest wniosek organu, że skoro kierowca posiadał kluczyki do przewożonych samochodów zatem powinien ten ładunek rozmieścić w taki sposób , aby nie dochodziło do naruszenia przepisów dotyczących dozwolonej długości pojazdu.

Także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 140ab ust 1 pkt 2 i 3 ppkt a) p.r.d. poprzez nałożenie kary 5.000 złotych za przekroczenie wysokości pojazdu o 13cm należało uznać za nieusprawiedliwiony bowiem po przeprowadzeniu pomiarów kontrolowany pojazd okazał nienormatywny co dwóch parametrów tj. do długości i wysokości. W tej sytuacji zasadnie została nałożona kara w wysokości 5 000 zł za brak zezwolenia kategorii III-VI. Na marginesie należy zaznaczyć, że rozważania GITD zawarte z zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję WITD o nałożeniu kary 5 000 zł a dotyczące tego, że: (...) w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na wyniki pomiarów, skontrolowany przejazd podlegał kwalifikacji do zezwolenia kategorii VII, jednakże przewóz dotyczył ładunku podzielnego, a taki jest zgodny z przepisami tylko na podstawie zezwolenia kategorii I i II.", Sąd potraktował jako oczywistą omyłkę organu II instancji.

Przechodząc do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania to istota tego zarzutu sprowadza się do twierdzenia o sprzecznym z zasadą proporcjonalności oraz zakazem podwójnego karania nałożeniu na Skarżącego dwóch kar w oparciu o te same okoliczności faktyczne.

Z akt sprawy niniejszej oraz z akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 1425/21 wynika, że toku kontroli w dniu [...] maja 2020 r. sporządzono dwa protokoły i w konsekwencji - oprócz nałożonej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją kary 5 000 zł za brak zezwolenia kategorii III-VI na podstawie art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. w związku z przekroczeniem wysokości i długości pojazdu została także na Skarżącego nałożona kara pieniężna w wysokości 2 000 zł na podstawie przepisów art. 92a ust.1, ust. 7 i ust. 11 u.t.d. za przekroczenie długości pojazdu.

Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustawa - Prawo o ruchu drogowym sankcjonuje poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Zatem są to sankcje wynikające z odrębnych przepisów.

W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrokach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19 i sygn. akt III SA/Lu 450/19, z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 467/19 i sygn. akt III SA/Lu 469/19, z 7 stycznia 2021 r. o sygn. akt III SA/Lu 499/20 i III SA/Lu 500/20 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 160/20. Ponadto skargi kasacyjne organu od wyroków zapadłych w sprawach o III SA/Lu 449/19 i sygn. akt III SA/Lu 450/19, zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II GSK 330/20 i II GSK 270/20), przy czym w wyroku 1 lipca 2020 r. (II GSK 330/20) NSA wskazał, że podziela wyrażony przez Sąd I instancji pogląd dotyczący podwójnego karania i zasady proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie prawa.

W powoływanych wyżej wyrokach WSA w Lublinie o sygn. akt III SA/Lu 449/19 i sygn. akt III SA/Lu 450/19, zapadłych na tle podobnych okoliczności faktycznych (tj. dwa protokoły kontroli sporządzone w tym samym dniu) Sąd ten uznał, że doszło do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego, zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.

WSA w Lublinie powołał się w tej mierze na doktrynę i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.

Podzielając powyższe rozważania, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wymierzenie Skarżącemu kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za brak zezwolenia kategorii III-VI, a zatem przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym. Natomiast sprawa, na którą powołuje się Skarżący w skardze, zarzucając podwójne ukaranie była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt VI SA/Wa 1425/21, dotyczy braku dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem, którego dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2 % do mniej niż 20% , a więc naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

W takiej sytuacji uznano, że nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji.

Z powyższych względów bez wpływu na wynik sprawy pozostaje także przywołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt P 124/15, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137, ze zm.) oraz art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 708) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, który stanowi naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego opisane w lp. 3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, odpowiedzialności za przestępstwo oraz kary pieniężnej, są niezgodne z zasadą ne bis in idem oraz zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie prawa wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu każde ze stwierdzonych w obu sprawach naruszeń stanowiło odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlegało osobnej karze na podstawie przepisów dwóch różnych ustaw, które realizują różne cele. W okolicznościach sprawy nie zachodzą zatem podstawy do przyjęcia naruszenia zakazu podwójnego karania i zasady proporcjonalności.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.