Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 629/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29, art. 107 § 3, art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b, art. 149 § 2, art. 151, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 16 grudnia 2020 r., nr [...] oraz decyzję Wójta Gminy S. z dnia 20 października 2020 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej B. D. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lipca 2019 r. (nr [...]) Wójt Gminy S. odmówił B. D. (dalej również jako "strona", lub "skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę R. K. (ur. [...]1959 r.). Od decyzji tej nie zostało złożone odwołanie, a zatem decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z dnia 14 sierpnia 2020 r. B. D. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, gdyż przedmiotowa decyzja została doręczona stronie, z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika (adw. M. Ż.).

Postanowieniem z dnia 10 września 2020 r. Wójt Gminy S. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (nr [...]).

Po rozpatrzeniu wniosku strony, decyzją z dnia 20 października 2020 r. (nr [...]) Wójt Gminy S. orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia 10 lipca 2019 r., nr "[...]" o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W następnej kolejności, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy S. decyzją z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]) odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę R. K. (ur. [...].1959 r.). Przy czym jako adresata decyzji organ wskazał M. Ż. - pełnomocnika skarżącej, któremu również doręczył decyzję.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 17 ust. 1b, art. 20, art. 27 ust. 5, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa", "u.ś.r."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., -dalej jako "k.p.a.".

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 28 czerwca 2019 r. B. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności R. K. wynika, że niepełnosprawność powstała w wieku 55 lat.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że matka strony leczy się onkologicznie, ma założony worek stomijny. Jest zakwalifikowana do kolejnych dwóch zabiegów operacyjnych. Zamieszkuje wraz z mężem w domu jednorodzinnym. W tym samym budynku zamieszkuje jej córka L. wraz z rodziną. B. D. mieszka również w S. lecz na innym osiedlu. Strona odwiedza matkę trzy razy w tygodniu. R. K. jest osobą kontaktową, poruszającą się samodzielnie, przygotowuje sobie posiłki i robi zakupy. Na krótkich trasach prowadzi również samochód. W opinii pracownika socjalnego, opieka sprawowana nad matką nie jest na tyle absorbująca aby strona, przy należytej organizacji czasu, nie mogła podjąć zatrudnienia.

Organ uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy, a nadto strona jest uprawniona do specjalnego zasiłku dla opiekuna przyznanego od 1 listopada 2018 r. do dnia 31 października 2019 r. Wprawdzie strona złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak dopiero w sytuacji rezygnacji z zasiłku dla opiekuna możliwe jest ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne. Nie jest możliwe jednoczesne pobieranie zasiłku dla opiekuna oraz świadczenia pielęgnacyjnego. W pierwszej kolejności musiałoby zatem dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna (decyzja w tym przedmiocie musiałaby stać się decyzją ostateczną).

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając, że organ dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy, z pominięciem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., a także naruszył art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. (w skrócie także jako - "SKO w G.") decyzją z dnia 5 maja 2021 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 17, art. 24, art. 27 ust. 5 ustawy, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]) o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skierowana została do M. Ż., który został wymieniony w części wstępnej decyzji między wskazaniem podstawy prawnej a sentencją odmawiającą przyznania prawa do świadczenia.

Faktycznie M. Ż. nie był stroną tego postępowania, a jedynie pełnomocnikiem strony - B. D. Wskazanie w treści decyzji pełnomocnika strony stanowi kwalifikowaną wadę decyzji, która musi prowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 326/18; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 688/12). Skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną tego postępowania stanowi ciężką, kwalifikowaną wadę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Wada ta uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji nią dotkniętej. Ponieważ w postępowaniu odwoławczym nie ma możliwości wydania takiego rozstrzygnięcia, ustalenie, że decyzję skierowano do osoby nie będącej stroną, prowadzić powinno do jej uchylenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji.

B. D., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Ponadto, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt skierowania decyzji do innej osoby aniżeli strona stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów poprzez ich pominięcie, skutkujące umorzeniem postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ odwoławczy powinien był rozważyć, czy zawarte w osnowie decyzji organu pierwszej instancji błędne wskazanie pełnomocnika skarżącej jako strony tego postępowania godzi w istotę rozstrzygnięcia, czy jest tylko dodatkowym sformułowaniem, a istotą tego rozstrzygnięcia jest zbadanie czy organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącej ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wątpliwości budzi, czy decyzja organu pierwszej instancji była rzeczywiście skierowana do skarżącej i czy jest to rzeczywista wada tej decyzji, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Z licznych orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że nie każde błędne określenie strony postępowania w decyzji administracyjnej pociąga za sobą nieważność postępowania. W wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06 NSA zważył, że "stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuację, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji". Podobne stanowisko zostało wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06 "kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 §1 pkt 4 k.p.a., przesadzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego będzie zachodzić wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji potraktowany jako strona tegoż postępowania".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to nie odpowiada prawu, a wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest - wydana w ramach postępowania wznowieniowego - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 5 maja 2021 r. (nr [...]), które w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołało art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 17, art. 24, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]) i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Na wstępie należy podkreślić, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, tj. po wznowieniu postępowania, które zakończone zostało ostateczną decyzją z dnia 10 lipca 2019 r. (nr [...]) Wójta Gminy S., który odmówił B. D. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę R. K. (ur. [...].1959 r.).

Trzeba wyjaśnić, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania, przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie, ustanowiony został w art.145 § 1 pkt 1-8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a.

Zgodnie natomiast z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony, natomiast postępowanie to początkuje - zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. - wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., a następnie do oceny prawidłowości weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji i w konsekwencji wydania jednego ze przewidzianych w art. 151 k.p.a. rozstrzygnięć.

Postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane wnioskiem pełnomocnika skarżącej z dnia 14 sierpnia 2020 r. Postanowieniem z dnia 10 września 2020 r. Wójt Gminy S. wznowił postępowanie w niniejszej sprawie i w jego wyniku wydał dwie decyzje, w tym decyzję z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]), która bezpośrednio poprzedziła kontrolowaną decyzję i była przedmiotem zaskarżenia do SKO w G.

Jednak powyższe okoliczności, podobnie jak i sam fakt procedowania przez organy w trybie postępowania nadzwyczajnego, nie znalazły jakiegokolwiek odzwierciedlenia w przywołanych przez organy obu instancji podstawach prawnych, jak też w uzasadnieniach kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć. Już powyższe, pozwala na postawienie organom zarzutu istotnego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. Należy bowiem zauważyć, że aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów, będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki lub "pominięcia" w uzasadnieniu decyzji w zakresie podstawowych przesłanek uniemożliwiają bowiem dokonanie przez sąd prawidłowej i pełnej oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem.

Ponadto, jak już zaznaczono, i co wynika z przedstawionych akt sprawy, Wójt Gminy S. w następstwie wznowienia postępowania wydał nie tylko jedno rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż oprócz decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]), która została zaskarżona do SKO w G., wydał również opisaną wyżej decyzję z dnia 20 października 2020 r. (nr [...]).

Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej (...), po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art.145a lub art. 145b k.p.a., albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art.145a lub art. 145b k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (151 § 2 k.p.a.).

W sprawach, o których mowa w § 1, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.

Wobec treści przywołanej regulacji, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w wyniku wznowienia postępowania organ pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcia nieprzewidziane w przepisach procedury administracyjnej, uchybiając dyspozycji przepisu art. 151 k.p.a. Ponadto, postanowienie o wznowieniu postępowania wszczyna jedno postępowanie administracyjne, w którym bada się przyczyny wznowienia, jak i istotę sprawy. Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Przy czym wynik tego postępowania musi nastąpić w formie - jednej decyzji rozstrzygającej - istotę sprawy. Skoro organ prowadzi jedno postępowanie to powinno się ono zakończyć wydaniem jednej, a nie dwóch decyzji (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie).

Przechodząc do dalszych rozważań, to jest oczywiste, że postępowanie administracyjne może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie z udziałem strony. Określony podmiot staje się stroną spełniając przesłanki z art. 28 i art. 29 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania jest B. D., która wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Rację ma SKO w G., że w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu pierwszej instancji jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., to może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Zastosowanie bowiem sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Organ odwoławczy, wydając kontrolowaną decyzję na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. uznał że decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną, gdyż została skierowana do M. Ż. (pełnomocnika B. D.). W konsekwencji odwoławczy przyjął, że spełniła się jedna z przesłanek nieważności postępowania określona w przepisie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z nieważnością, o której stanowi ten przepis mamy do czynienia w sytuacji, kiedy organ administracji decyzję kieruje do podmiotu, który nie jest stroną postępowania administracyjnego. Przy czym słowo - kieruje - trzeba rozumieć jako kształtowanie sytuacji prawnej tego podmiotu, nałożenie na niego określonych praw lub obowiązków.

Należy przypomnieć, że M. Ż. jest pełnomocnikiem profesjonalnym (adwokatem), który reprezentował skarżącą w postępowaniu administracyjnym. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do M. Ż. "został on bowiem wymieniony w części wstępnej decyzji między wskazaniem podstawy prawnej a sentencją odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego". Rzeczywiście w sentencji decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 grudnia 2020 r. (nr [...]) został wymieniony pełnomocnik skarżącej M. Ż., niemniej stanowiska organu odwoławczego o skierowaniu do niego przedmiotowej decyzji w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., nie można podzielić.

Po pierwsze, organ wysuwając powyższy pogląd oparł się jedynie na "części wstępnej decyzji", pomijając zupełnie jej uzasadnienie, z którego zdaniem Sądu wynika jednoznacznie, że decyzja jest skierowana do B. D., której odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na jej matkę - R. K. Organ pominął dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego toczącego się z udziałem B. D. (strony), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika (adw. M. Ż.). Nie uwzględnił również tego, że niniejsze postępowanie administracyjne (i zwykłe) zostało wszczęte na wniosek B. D. i było prowadzone tylko wobec niej.

Po drugie, przesłanka nieważności postępowania określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zdaniem Sądu, nie obejmuje każdego przypadku nieprawidłowego określenia strony w decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 19 stycznia 2007 r., I OSK 350/06 - "zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego można zatem stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 400/06. Poglądy te znajdują również odzwierciedlenie w bieżącym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2021 r., II SA/Łd 54/21). Stanowisko to należy zaakceptować.

Zatem w konsekwencji dokonanych rozważań nie można przyjąć, że istniała podstawa do umorzenia postępowania organu pierwszej instancji.

W aspekcie natomiast kwestii dotyczącej strony niniejszego postępowania, to nie może ujść uwadze, że z przedstawionych akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 24 lipca 2020 r. (nr [...]) SKO w G. odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 lipca 2019 r. (nr [...]) Wójta Gminy S., z uwagi na nieprawidłowe jej doręczenie stanowiące "rażące naruszenie w postaci pominięcia pełnomocnika". Trzeba zaznaczyć, że przedmiotowa decyzja była prawidłowo skierowana do B. D. (strony) lecz nie została doręczona ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi. SKO w G. jednoznacznie stwierdziło, że złożony wniosek adw. M. Ż., reprezentującego B. D. (stronę) nie zawiera przesłanek ujętych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. Jednocześnie, co ważne, wskazano, że podniesiona okoliczność odpowiada przesłance przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i dotyczy innego trybu postępowania, a mianowicie trybu wznowienia postępowania. W następstwie tego postanowienia, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek z dnia 14 sierpnia 2020 r., którym zainicjował niniejsze postępowanie, a które zostało umorzone kontrolowaną decyzją wobec skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania lecz jej pełnomocnika.

Niezależnie od poczynionych powyżej uwag, trzeba podnieść, że w świetle podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) wadliwe działania organu administracji, tj. nieprawidłowe doręczenia dokonywane przez organ czy błędne określenie przez organ adresata decyzji, nie powinny zasadniczo rodzić negatywnych skutków dla strony, jak też przekładać się na brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 28 czerwca 2019 r.).

W świetle dokonanych powyżej rozważań należy uznać, że w realiach niniejszej sprawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także decyzję z dnia 20 października 2020 r. (nr [...]). Przedmiotowa decyzja należy do aktów wydanych w granicach sprawy, a jej istotna wadliwość przejawiająca w rozstrzygnięciu sprzecznym z treścią art. 151 § 1 k.p.a. w świetle poczynionych powyżej uwag, nie może budzić wątpliwości. Decyzja ta pozostaje również w bezpośrednim i ścisłym związku z ww. decyzjami. Ponadto, także w jej sentencji jako adresata wadliwie wskazano pełnomocnika skarżącej (adw. M. Ż.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zobowiązane będą ją rozpoznać w jej całokształcie, mając na uwadze powyższe uwagi Sądu. Przede wszystkim obowiązkiem organu procedującego w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, będzie wydanie decyzji zgodnie z obligatoryjnymi wymogami przepisu art. 151 k.p.a. Organ powinien również prawidłowo określić adresata decyzji, kierując ją do strony - B. D., a także dokonać jej niewadliwego doręczenia (art. 40 § 2 k.p.a.).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).