Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 1140/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
article: art. 295
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: W przypadkach, gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ jest właścicielem gruntów wymienionych w definicji gospodarstwa rolnego /o pow. mniejszej niż 1 ha/ grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność podatnika mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.

TEZY

W przypadkach, gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ jest właścicielem gruntów wymienionych w definicji gospodarstwa rolnego /o pow. mniejszej niż 1 ha/ grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność podatnika mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Heleny i Waldemara W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 r. uchyla zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. (...) z dnia 25 września 2002 r. i (...) z dnia 26 września 2002 r. stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane, (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do sądu administracyjnego decyzjami z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. /dalej SKO/ na podstawie przepisu art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./ oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. z dnia 25 września 2002 r. (...) i z dnia 26 września 2002 r. (...) ustalające Państwu Helenie i Waldemarowi W. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2001 i 2002.

W uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć, SKO podzielając ustalenia faktyczne i wnioski prawne organu podatkowego pierwszej instancji stwierdziło, iż w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym działka nr ew. 23, której dotyczą decyzje wymiarowe położona w K. o powierzchni 0,9012 ha - nie stanowi odrębnego gospodarstwa rolnego, dlatego też nie może zostać opodatkowana podatkiem rolnym.

SKO wskazało jednocześnie, iż z akt sprawy nie wynika by powołana wyżej nieruchomość wchodziła w skład większego gospodarstwa rolnego, ponadto brak dowodu potwierdzającego, że Państwo W. są właścicielami, posiadaczami lub dzierżawcami jakiekolwiek innego gruntu kwalifikowanego jako rolny. Ponadto SKO powołując się na przepis art. 1 ust 3 ustawy o podatku rolnym stwierdziło, iż gospodarstwo rolne położone w miejscowości K. będące przedmiotem współwłasności Waldemara W. oraz Barbary S. stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, przy czym obowiązek podatkowy ciąży w tym przypadku na Barbarze S. jako na współwłaścicielce prowadzącej w całości przedmiotowe gospodarstwo, a zatem działka nr ew. 23 nie może zostać opodatkowana łącznie z gruntami gospodarstwa rolnego.

Zdaniem SKO powyższa działka zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W skardze do sądu administracyjnego Waldemar W. wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego w 2000 r. przez Sąd Rejonowy w W. na jego wniosek złożony w 1985 r. postępowania w sprawie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości K. o łącznej powierzchni 20,0673 ha, stał się on właścicielem odrębnego gospodarstwa rolnego, które wraz z działką nr ew. 23 stanowi łącznie przedmiot podatku rolnego. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, gdyż został zaskarżony przez B. S.

Skarżący podnosi ponadto, iż SKO nie ustosunkowało się do faktu, iż przez 18 lat przed sądem cywilnym toczyła się sprawa o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu jego siostry Barbary S.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.

Z definicji zawartej w art. 195 Kodeksu cywilnego wynika, iż współwłasność jest rodzajem własności, charakteryzującym się tym, że jedno i to samo prawo własności tej samej rzeczy przysługuje więcej niż jednej osobie /S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2001 r. str. 221/. Oznacza to, że jeżeli w przepisach prawa jest mowa o własności, należy przez to rozumieć także współwłasność. W sytuacji, gdy nie istnieje przepis wyłączający z gospodarstwa rolnego gruntów stanowiących współwłasność, przez grunty stanowiące własność danej osoby należy rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność. /por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r. I SA/Kr 2090/99 - POP 2002 nr 5 poz. 139/.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w przypadkach gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego /w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym/ jest właścicielem gruntów wymienionych w powołanej definicji gospodarstwa rolnego /o powierzchni mniejszej niż 1 ha/, grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym.

Należy podkreślić, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność skarżącego mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.

Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym, czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania /wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1994 r. III SA 663/93 - Monitor Podatkowy 1994 nr 5 str. 143/.

Ze względu na to, iż łączna powierzchnia gruntów rolnych należących do skarżącego spełnia przesłanki określone dla gospodarstwa rolnego, Sąd stwierdził, że organy orzekające w tej sprawie naruszyły w stopniu, który miał wpływ na jej wynik art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uchylił zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd stwierdził, że ww. decyzje nie mogą być wykonane. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.