Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 136/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6134 Obszary ograniczonego użytkowania
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Rada Powiatu
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1 pkt 47, § 3 ust. 1 pkt 80
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 123 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1987
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
article: art. 135 ust. 1-3, art. 238
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Dnia 28 marca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.), Sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Sejmiku Województwa Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Sejmikiem Województwa Mazowieckiego a Radą Powiatu Piaseczyńskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wystąpienia dotyczącego zmiany uchwały w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania postanawia: wskazać Sejmik Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy do załatwienia sprawy.


UZASADNIENIE

Semik Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Sejmikiem Województwa Mazowieckiego, a Radą Powiatu Piaseczyńskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wystąpienia dotyczącego zmiany uchwały w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół składowiska odpadów "Łubna", które po zakończeniu rekultywacji zostało zamknięte, jednak znajduje się w fazie poeksploatacyjnej – jednej z faz prowadzenia składowiska.

W ocenie Sejmiku, aktualnie ww. składowisko odpadów należy zakwalifikować zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z tym przepisem do tego rodzaju przedsięwzięć zalicza się rekultywację składowisk odpadów. Ponadto zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987 ze zm.) dzień zakończenia rekultywacji składowiska odpadów jest równocześnie dniem zamknięcia tego składowiska. Dlatego na podstawie art. 135 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.) właściwym organem do podjęcia uchwały w sprawie obszaru ograniczonego użytkowania wokół ww. składowiska jest Rada Powiatu Piaseczyńskiego. Dodatkowo Sejmik wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym potwierdzono, że nawet już sama rekultywacja nie mieści się w przedsięwzięciach mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia, ale jest przedsięwzięciem, o którym mowa w § 3 ust 1 pkt 80 ww. rozporządzenia, do którego właściwa jest – w niniejszej sprawie rada powiatu (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r., II OW 16/17). Zatem zakończenie rekultywacji i zamknięcie składowiska również nie może być traktowane jako zdarzenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia, czyli jako składowisko odpadów zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Sejmik zwrócił również uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OW 107/15, rozstrzygał spór w sprawie o właściwość pomiędzy Radą Powiatu Piaseczyńskiego, a Sejmikiem Województwa Mazowieckiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku w sprawie uchylenia ww. uchwały dotyczącej utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla przedmiotowego składowiska odpadów komunalnych.

W odpowiedzi na wniosek Rada Powiatu Piaseczyńskiego, powołując się na treść § 2 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia, art. 135 ust. 2 Prawa ochrony środowiska oraz art. 123 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, wskazała, że przedmiotowe składowisko kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Mamy bowiem w dalszym ciągu z funkcjonującym składowiskiem w fazie poeksploatacyjnej, które prowadzi zarządzający składowiskiem odpadów. Ta faza poeksploatacyjna związana z prowadzeniem składowiska odpadów trwa przez okres 30 lat od dnia zakończenia rekultywacji. Z tych względów to Sejmik Województwa Mazowieckiego jest właściwy na podstawie art. 135 ust. 2 Prawa ochrony środowiska do podjęcia uchwały w sprawie obszaru ograniczonego użytkowania wokół przedmiotowego składowiska odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W niniejszej sprawie zaistniał pomiędzy Sejmikiem Województwa Mazowieckiego, a Radą Powiatu Piaseczyńskiego spór negatywny, ponieważ oba organy twierdzą, że nie są właściwe do wydania uchwały w sprawie obszaru ograniczonego użytkowania. Tego rodzaju spór podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Należy wskazać, że to z jaką konkretnie sprawą mamy do czynienia powinno wynikać z ustaleń stanu faktycznego. Ustalenia w tym zakresie determinują rodzaj postępowania, które powinno zostać przeprowadzone, a tym samym i właściwość organów. W okolicznościach tej sprawy mamy do czynienia z przedsięwzięciem, tj. składowiskiem, które z uwagi na swoją wielkość zakwalifikowane zostało zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 ww. rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie jako takie zostało poddane rekultywacji i weszło zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach w fazę poeksploatacyjną prowadzenia składowiska odpadów. Jednak na podstawie akt sprawy, a w szczególności z przedstawionego "Przeglądu ekologicznego składowiska odpadów w Łubnej" dotyczącego fazy poeksploatacyjnej, nie można wywieźć wniosku, że w wyniku dokonanej rekultywacji doszło do zmiany dotychczasowej kwalifikacji przedsięwzięcia. Z przeglądu ekologicznego nie wynika czy aktualnie mamy do czynienia z przedsięwzięciem, które może potencjalnie oddziaływać na środowisko. We wnioskach końcowych wskazuje się zaś, że stan środowiska wokół składowiska systematycznie się poprawia jednak opisane w przeglądzie oddziaływanie składowiska na poszczególne elementy środowiska naturalnego oraz określenie granic tego oddziaływania, pozwala na stwierdzenie, że nie zachodzi potrzeba zmiany przebiegu wyznaczonych granic obszaru ograniczonego użytkowania. Zaakcentowano wyłącznie możliwość zmiany zakresu ograniczeń w zagospodarowaniu obszaru ograniczonego użytkowania, który wokół przedmiotowego składowiska utworzono uchwałą Rady Powiatu Piaseczyńskiego z dnia 27 lipca 2000 r., nr XXI/1/2000, dotyczącą utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół składowiska odpadów komunalnych "Łubna". W tym zakresie powołano się na zasadę przezorności, która wynika z art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Natomiast wbrew stanowisku Sejmiku norma jaką zawiera § 3 ust. 1 pkt 80 ww. rozporządzenia nie dotyczy zrekultywowanego składowiska odpadów w jego poeksploatacyjnej fazie dotyczącej prowadzenia składowiska odpadów, lecz wyraźnie dotyczy działania polegającego na "rekultywacji składowisk odpadów", co nie jest pojęciem tożsamym z pojęciami "prowadzenia/funkcjonowania" składowiska. Należy wskazać, że oczywiście tego rodzaju działanie może prowadzić do zmiany kwalifikacji istniejącego składowiska. Jak wynika z art. 135 ust. 1 Prawa ochrony środowiska w odniesieniu do utworzenia obszaru ograniczanego użytkowania określona ocena w tym zakresie powinna wynikać z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a mianowicie – jak przedstawia się kwestia dotrzymywania standardów jakości środowiska. W tej zaś sprawie nie wykazano aby w wyniku przeprowadzonej rekultywacji składowiska nastąpiła taka zmiana oddziaływania na środowiska, która pozwalałaby na stwierdzenie, że aktualnie mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko; zaś przegląd ekologiczny przeprowadzono na podstawie art. 238 Prawa ochrony środowiska, który dotyczy właśnie instalacji, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

A zatem w okolicznościach tej sprawy należało przyjąć, że mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ z przepisów obowiązującego prawa nie wynika wyraźna zmiana kwalifikacji składowiska w wyniku dokonanej jego rekultywacji. W odniesieniu do tego rodzaju przedsięwzięć na podstawie art. 135 ust. 2 Prawa ochrony środowiska organem właściwym do podjęcia uchwały w sprawie obszaru ograniczonego użytkowania (uwzględniającej również treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OW 107/15) jest sejmik województwa – w tej sprawie Sejmik Województwa Mazowieckiego.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.