Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 119/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski /spr./ AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A.G. kwotę 70 /siedemdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2001r. znak: [...] Starosta J., działając na podstawie art. 112 ust.1-4, art. 113 ust. 1 i 3, art. l 19 ust. l pkt. 1-4 i 7, art. 121 ust. 1, art. 123, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 1 i 2. art. 132 ust.1-4 ustawy z dnia 21.08.1997 r., o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 poz. 543 - z późn. zm. - zwaną dalej ustawą o g.n.) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta J. w ciągu drogi krajowej nr 7, nieruchomości niezabudowanej położonej obręb L., gmina J. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "1" o powierzchni 0,3323 ha, stanowiącej własność A.G. dla której założona jest księga wieczysta KW[...], ustalając wysokość odszkodowania na kwotę 9800 zł.

Odwołanie A.G. nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...], decyzją z dnia [...].12.2002 r., znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje, wywodząc i podnosząc w uzasadnieniu co następuje:

1/ realizacja celu publicznego jakim jest budowa obwodnicy miasta J. w ciągu drogi krajowej nr 7 została zatwierdzona decyzją Burmistrza J. z dnia [...].12.1997r. znak:[...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].04.1998 r. znak: [...],

2/ Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, Oddział w K. (po przekształceniach Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w K.) w oparciu o przepis art. 17 ust. l ustawy o g.n. wystąpiła do właściciela A.G. o wyrażenie zgody na dobrowolną sprzedaż nieruchomości za oferowaną cenę w wysokości 8213 zł., który jednak nie wyraził zgody na dobrowolną sprzedaż nieruchomości za oferowaną cenę i zaproponował sprzedaż, za cenę w wysokości 272 300 zł., wyliczoną na podstawie wykonanej na jego koszt "Oceny szacunkowej wartości utraconych korzyści z tytułu pozbawienia statusu gospodarstwa ekologicznego". Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział K., dążąc do ugodowego załatwienia sprawy w odpowiedzi na przedstawioną przez właściciela propozycję, skłonna była zapłacić za przedmiotową nieruchomość kwotę 17 929 zł. W tej cenie uwzględniono wartość utraconych korzyści z tytułu pozbawienia statusu gospodarstwa ekologicznego z części podlegającej wywłaszczeniu (działka oznaczona nr "1", stanowiąca 3,568 % całego gospodarstwa ekologicznego). Wartość utraconych korzyści z tej części gospodarstwa ustalono na kwotę 9 715.66 zł, co łącznie z wartością wywłaszczonego gruntu wynoszącą 8 213 zł stanowiło cenę nabycia 17.929 zł. A.G. nie wyraził jednak zgody na zaproponowaną przez inwestora cenę,

3/ wobec braku porozumienia pomiędzy A. G. a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział K., dyrekcja wystąpiła pismem z dnia 14.01.2000 r. do Starosty J. o wszczęcia z urzędu postępowania wywłaszczeniowego w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po bezskutecznych rokowaniach pomiędzy A.G., a Starostą J. w sprawie nabycia na drodze umowy cywilnoprawnej działki "1", - Starosta J. wszczął z urzędu postępowanie wywłaszczeniowe,

4/ w dniu 29.05.2001r. Starosta J. przeprowadził rozprawę administracyjną na której, małż. A. i A. G. nie wyrazili zgody na dobrowolną sprzedaż nieruchomości za kwotę 9 800 zł ustaloną w operacie szacunkowym J.K., który został przyjęty jako dowód w prowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym. .. Oświadczyli, że gotowi są zrezygnować z żądania zapłaty za wywłaszczony grunt, jeżeli Starosta przyjmie za miarodajną wycenę rzeczoznawcy majątkowego E.M., ustalającą wartość odszkodowania na kwotą 279 815 zł. Małżonkowie A. i A. G. na rozprawie wnieśli o przyznanie nieruchomości zamiennej, która odpowiadałaby właściwością dotychczas prowadzonemu gospodarstwu ekologicznemu", 51 odnosząc się do zarzutów odwołania, podniesiono co następuje:

a/ postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z obowiązującymi zasadami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie merytoryczne jest prawidłowe i znajduje swoje oparcie w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, która to ustawa reguluje tematykę wywłaszczeń nieruchomości,

b/ zarzut dotyczący naruszenia art. 120 ustawy o g.n. jest nieuzasadniony gdyż, obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających niebezpieczeństwu, wystąpienia szkód lub niedogodności, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości ciąży na występującym z wnioskiem o wywłaszczenie. Z przepisu tego wynika, iż ochronie przy wywłaszczeniu podlegają prawa osób trzecich dysponujących prawem własności do nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością wywłaszczaną. Na podstawie przepisu art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 15, poz. 139 z 1999 r. - tekst jednolity) w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się m.in. wymagania dotyczące ochrony interesu osób trzecich. W decyzji Burmistrza J. z dnia [...].12.97r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie ustalono konieczności budowy odpowiednich urządzeń, celem zabezpieczenia nieruchomości stanowiącej własność A.G. pozostającej poza granicami terenu objętego wywłaszczeniem. A zaskarżona decyzja Starosty J. orzekająca o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości w świetle obowiązujących przepisów została wydana w oparciu o przytoczoną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego nie ustalenie w spornej decyzji wywłaszczeniowej obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń nie stanowi naruszenia wskazanego w odwołaniu art. 120 ustawy o g.n.

c/ zarzut nie wykupienia przez Starostę J. działek przylegających do wywłaszczonej działki "1", jest bezzasadny. Teren niezbędny do realizacji celu publicznego określa ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Rozmiar wywłaszczenia uzależniony jest od rodzaju i zakresu celu publicznego jaki ma być realizowany na wywłaszczanej nieruchomości. Jeżeli wywłaszczeniem objęta jest tylko część nieruchomości a właściciel wykaże, że pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele - może zgodnie z art. 113 ust. 3 ustawy o g.n. żądać nabycia tej części nieruchomości w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Pertraktacje w sprawie wykupu pozostałych działek mogą być prowadzone z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Art. 113 ust. 3 nie obliguje organu do wykupu nieruchomości w każdym przypadku,

d/ co do żądania przydziału działki zamiennej za nieruchomość wywłaszczoną wyjaśniono, że zgodnie z art. 131 ust. 2 ustawy o g.n. w ramach odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości może być przyznana nieruchomość zamienna. Nieruchomość zamienną przyznaje się z zasobu Skarbu Państwa, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa. A. i A. małż. G. wystąpili o przyznanie nieruchomości zamiennej, ściśle precyzując wymagania dotyczące jej walorów, położenia i wielkości. Starostwo Powiatowe w J. nie posiada w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa, nieruchomości, które odpowiadałyby przedstawionym wymaganiom. Ustawa o g.n. nie przewiduje bezwzględnego obowiązku dostarczenia wywłaszczanemu nieruchomości zamiennej. Właścicielowi tytułem odszkodowania może być przyznana nieruchomość zamienna - zgodnie z art. 131 ust. l powoływanej ustawy o ile Skarb Państwa -jeżeli na jego rzecz następuje wywłaszczenie - posiada w zasobie taką nieruchomość.

e/ zarzuty dotyczące zniszczenia gospodarstwa ekologicznego, utraty certyfikatu nadanego przez Polskie Towarzystwo Rolnictwa Ekologicznego w L. oraz pozbawienia właścicieli źródła utrzymania w konsekwencji budowy obwodnicy miasta J. także nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Przebieg projektowanej obwodnicy J. przez nieruchomości położone na gruntach wsi L. (m.in. gosp. rolne wnioskodawców) został zatwierdzony Uchwałą Nr XVII/56/80 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Jędrzejowie z dnia ?.04. 1980 r., oraz Uchwałą Nr XXV/140/92 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Jędrzejowie z dnia 22.04.1992r., w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Jędrzejów. Uchwały te były podstawą do rozstrzygania wszelkich zamierzeń inwestycyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W rozpatrywanym przypadku istnieje całkowita zgodność zakresu inwestycyjnego z ustaleniami planu obowiązującymi dla przedmiotowego terenu w zasięgu którego przewidziana jest realizacja budowy obwodnicy. Z punktu widzenia właściciela zapisy planu są wskazówką a nawet gwarancją co do przewidywanego w przyszłości sposobu wykorzystania nieruchomości. Odwołujący się mieli możliwość zapoznania się z zakresem ustaleń planu, związanych z planowaną inwestycją a w szczególności z przebiegiem projektowanej obwodnicy, przed podjęciem jakichkolwiek działań na nieruchomości. Powyższe nie wpłynęło jednak na działania A.G., który w dniu 17.12.1992r. zgłosił gospodarstwo rolne do przebudowy zmierzającej do przekwalifikowania gospodarstwa rolnego na gospodarstwo ekologiczne, prowadzone metodami biodynamicznymi. Nabywając przedmiotową nieruchomość w 1986 r., a następnie występując o uzyskanie certyfikatu gospodarstwa ekologicznego A.G., posiadał pełną wiedzę o projektowanej obwodnicy, można więc wysnuć przypuszczenie, że powyższe działania podjął na własne ryzyko. Wobec powyższego zarzut dotyczący nie powołania na rozprawę administracyjną wnioskowanych przez skarżącego świadków, celem wyjaśnienia specyfiki działalności w gospodarstwie ekologicznym jest nieuzasadniony.

17. zarzut, iż nie odbyły się rokowania w celu nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej jest także nieuzasadniony. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zgodnie z art. 114 ust. l ustawy o g.n. Starosta J. reprezentujący Skarb Państwa przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego (zawiadomienie z dnia 9.01.2001r.) przeprowadził w dniu 10.04.2000 r., z właścicielem przedmiotowej nieruchomości rokowania, przedkładając ofertę cenową z propozycją nabycia działki "1" w drodze umowy cywilnoprawnej za cenę 8.213 zł. Małżonkowie G. oświadczyli, iż zgodziliby się na kwotę 300 000 zł. Art. 116 ust. 2 pkt.l ustawy o g.n. nie określa żadnej szczególnej formy jaką powinien posiadać dokument z przebiegu rokowań. W swej treści potwierdzenie prowadzenia negocjacji winno zawierać przedstawienie ich przebiegu, z którego winno wynikać - jak tego wymaga art. 112 ust. 3 ustawy - że nieruchomość nie mogła zostać nabyta w drodze umowy. Po bezskutecznym zakończeniu rokowań w celu nabycia nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej w oparciu o art. 115 ust.2 został wyznaczony przez Starostę J. - właścicielowi, dwumiesięczny termin do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej działki na rzecz Skarbu Państwa na proponowanych wyżej warunkach. Po upływie wskazanego terminu, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Starosta J. wszczął z urzędu postępowanie wywłaszczeniowe.

g/ co do zarzutu ustalenia rażąco niskiego odszkodowania, mającego być ustalonym wbrew obowiązującym przepisom prawa - stwierdzono, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, stanowi zgodnie z art. 134 ustawy o g.n. wartość rynkowa nieruchomości. W myśl art. 134 ust. 4, jeżeli przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkowa nieruchomości określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określa lokalne warunki i zasady kształtowania zabudowy wynika przeznaczenie przedmiotowego gruntu pod budowę drogi i tylko takie przeznaczenie może być podstawą wyceny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.07.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 31.07.1998 r. Nr 98, poz. 612), w § 28 określa zasady ustalania odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo poszerzenie dróg istniejących - decydując o tym, że wartość nieruchomości ustala się w podejściu porównawczym, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży nieruchomości na te cele. W przedmiotowej sprawie, rzeczoznawca majątkowy prawidłowo określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości zgodnie z brzmieniem powoływanych przepisów, uwzględniając przeznaczenie użytkowanych obecnie rolniczo gruntów pod budowę obwodnicy i przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży nieruchomości. Transakcje te, dokonywane były w latach 1998 - 2001 r., w najbliższej okolicy, na potrzeby przebudowy drogi krajowej nr [...]. Nieruchomości będące przedmiotem w/w transakcji charakteryzowały się cechami zbliżonymi do cech nieruchomości wywłaszczanej, które są istotne dla wyceny (rodzaj nieruchomości, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej). W tej sytuacji zarzut właściciela ustalenia rażąco niskiego odszkodowania, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zarzuty dotyczące nie uwzględnienia w wysokości odszkodowania utraconych korzyści z prowadzonego gospodarstwa ekologicznego uznano za bezzasadne. Zasady ustalania odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości szczegółowo określone są przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Określony w art. 128 ust. l i art. 134 ust. l obowiązek odszkodowawczy nakłada na organ obowiązek naprawienia szkody w granicach strat poniesionych przez wywłaszczonego jako rzeczywistego uszczerbku majątkowego, czyli wartość odjętego prawa własności. Ten obowiązek nie obejmuje korzyści, które właściciel przedmiotowej nieruchomości mógłby osiągnąć, gdyby go nie wywłaszczono a więc nie obejmuje utraconego, oczekiwanego dochodu z prowadzonego gospodarstwa ekologicznego na wywłaszczonej nieruchomości.

h/ zarzutu dokonania przez Starostę J. swobodnej i wybiórczej oceny dowodów, jakimi w przedmiotowej sprawie, są znajdujące się w aktach sprawy, sporządzone na zlecenie Starosty J. dwa operaty szacunkowe określające wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, również nie może być uznany za uzasadniony.

Starosta J. w trakcie postępowania wywłaszczeniowego celem ustalenia odszkodowania, za wywłaszczoną nieruchomość zlecił rzeczoznawcy majątkowemu E.M. wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządził wycenę, celem której było określenie wartości utraconych korzyści - dochodów z tytułu utraty certyfikatu gospodarstwa ekologicznego. Wyszacowana wartość nieruchomości odpowiadała wartości utraconych korzyści, które stanowiły różnicę między dochodami jakie przynosiło gospodarstwo ekologiczne przed wywłaszczeniem a dochodami jakie przynosiłoby gospodarstwo tradycyjne po wywłaszczeniu. Organ I instancji powyższy operat ocenił jako wykonany niezgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie i nie uznał go jako dowód w toczącym się postępowaniu z uwagi na zawarte w nim wady.

Zgodnie z treścią art. 75 § l kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem w szczególności dokumenty, zeznania, opinie biegłych oraz oględziny. W obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z zasadą oceniania na podstawie całokształtu materiału dowodowego - czy dana okoliczność została udowodniona, zgodnie z art. 76 § 3 Kpa Starosta J. przeprowadził dowód przeciwko treści operatu szacunkowego E.M. z uwagi na fakt, iż nie został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W omawianym operacie rzeczoznawca majątkowy E.M. wyceniła całe gospodarstwo ekologiczne przynoszące dochód a nie tylko działkę podlegającą wywłaszczeniu. Z uwagi na powyższe, Starosta J. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu J.K. ponowną wycenę wywłaszczanej działki "1". Zdaniem organu odwoławczego, ocena operatu szacunkowego E.M. dokonana przez Starostę J. była prawidłowa bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy o gospodarce nieruchomościami nie stwarzają podstaw do dochodzenia odszkodowania za szkodę polegającą na utracie spodziewanych korzyści. Wycena J.K. została przyjęta przez organ I instancji jako dowód w sprawie i na jej podstawie ustalono wysokość odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w kwocie 9800 zł. Dla wyjaśnienia występujących rozbieżności organ odwoławczy wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w piśmie z dnia 8.11. 2002 r., przedstawił swoje stanowisko z którego wynika, iż operat szacunkowy J.K. jest sporządzony z uwzględnieniem standardów zawodowych rzeczoznawców majątkowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, i może być wykorzystany zgodnie z celem wyceny, czyli stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Operat szacunkowy E.M. został sporządzony z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa co uniemożliwia jego wykorzystanie dla przyjętego celu wyceny.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A.G. i zarzucając zaskarżonej decyzji: "1. Błędy w ustaleniach faktycznych,

2. Oparcie się na niewłaściwych dokumentach,

3. Wybiórczość w uwzględnianiu i stosowaniu dokumentów,

4. Nieuwzględnienie opinii rzeczoznawców,

5. Nieuwzględnienie ekologicznego charakteru gospodarstwa przy ustalaniu odszkodowania,

6. Nieuwzględnienie wzrostu wartości nieruchomości ze względu na jej przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

7. Nieuwzględnienie nieaktualnych wysokości odszkodowań ze względu na upływ czasu i zmiany zachodzące w prowadzonym gospodarstwie,

8. Nieuwzględnienie odszkodowania za utrudnienia w dojeździe,

9. Nieuwzględnienie żądania wykupu pozostałej części nieruchomości nie nadającej się na dotychczasowe cele na skutek wywłaszczenia części nieruchomości pod obwodnicę,

10. Niczym nieuzasadniona przewlekłość postępowania".

wniósł o jej uchylenie w całości i "orzeczenie co do istoty". W uzasadnieniu podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca, "ponieważ zniszczone zostało gospodarstwo ekologiczne będące jedynym źródłem utrzymania, oraz upadła ekoturystyka i ekoedukacja oparta na gospodarstwie ekologicznym. Utraciliśmy duże dotacje". Zarzucił decyzji, że jej uzasadnienie zawiera jedynie powielenie argumentów I instancji, oraz błędów i naruszeń prawa z decyzji Starosty", a całe postępowanie odwoławcze nie wniosło nic nowego, a jedynie przyczyniło się do przedłużenia sprawy, narażając skarżącego i gospodarstwo na dalsze straty. Podniósł, że rozumiejąc interes społeczny jakim jest budowa obwodnicy zawsze deklarował gotowość odsprzedania części nieruchomości wydzielonej z gospodarstwa, "ale za sprawiedliwym odszkodowaniem". Postępowanie organów administracyjnych od początku zmierzało do przejęcia nieruchomości za jak najmniejsza cenę stawiając go pod "presją wywłaszczenia, stosując zastraszania i groźby", co nie sprzyjało zaufaniu i swobodzie przy prowadzeniu transakcji.

Zarzutu skargi uzupełnione zostały pismem z dnia 9.05.2003 r., w którym podniesiono, że decyzja narusza przepisy dotyczące ustalenia odszkodowania jak i samą zasadę wywłaszczania, w tym podziału nieruchomości. Przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego była nieruchomość dz. nr. "1", która powstała z dz.ewid. "2" w wyniku decyzji Burmistrza J. z dn.[...].12.1998 r. Decyzja o podziale została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co spowodowało, że skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału. Dalej zarzucono, że w postępowaniu wywłaszczeniowym Starosta nie wykorzystał wszystkich uprawnień w celu nabycia w drodze umowy naszej nieruchomości, a w toku tzw. rokowań zaproponowano ,, rażąco niską cenę nie uwzględniającą wielu czynników (np. ekologicznego charakteru gospodarstwa), na którą nie mogliśmy się zgodzić". Na rozprawę wywłaszczeniową nie powołano wnioskowanych świadków. W postępowaniu wywłaszczeniowym sugerowano, że produkcja o charakterze ekologicznym w gospodarstwie była prowadzona dopiero od 1992 r., tymczasem gospodarstwo o takim charakterze jest prowadzone od początku jego istnienia, a nadanie atestu było tylko formalnym potwierdzeniem i uwieńczeniem wieloletniego procesu jego dostosowywania do wymogów. Prowadzenie gospodarstwa ekologicznego jest zgodne z przeznaczeniem w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego, gdzie przedmiotowa nieruchomość określana jest jako grunty rolne ł tak też była użytkowana, "zaś sposób i metoda prowadzenia gospodarstwa i produkcji nie zmienia charakteru nieruchomości, chociaż podnosi wartość tej nieruchomości". W toku postępowania i na rozprawie administracyjnej skarżący zaproponował zamianę nieruchomości, wykup całej nieruchomości, lub wypłatę odszkodowania za zniszczenie gospodarstwa ekologicznego i utracone pożytki w kwocie wyliczonej przez biegłego E.M., która powołana została z urzędu przez Starostę. Starosta nie ustosunkował się do propozycji i żądania wykupu. Zarzucono także, że w trakcie ustalania wysokości odszkodowania nie uwzględniono opinii rzeczoznawców tj. pracownika Ministerstwa dr J.S. głównego specjalisty do spraw rolnictwa ekologicznego, opinii kierownika Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, opinii prezesa ECEAT -POLANO, opinii specjalisty do spraw edukacji ekologicznej, raportu oddziaływania na środowisko Instytutu Ochrony Środowiska ds. ocen środowiskowych. Zdaniem skarżącego opinia J.K., ogranicza się tylko do wyceny ziemi jako gruntu rolnego, stosując ceny porównawcze za grunt rolny z innych okolic, a przecież nieruchomość skarżącego jest częścią gospodarstwa ekologicznego co decyduje o tym, że ma wyższą cenę ze względu na swoją specyfikę, na co zwrócono uwagę w raporcie oddziaływania na środowisko (str.82) Instytutu Ochrony Środowiska. Błąd polega na tym, że przy obliczaniu odszkodowania nie można było stosować metody porównawczej do gruntów, które nie są ekologicznymi i nie posiadają tych cech i charakteru, co wywłaszczony grunt skarżącego. Tymczasem rzeczoznawca J.K. stosował jednakowe kryteria wyceny dla wszystkich nieruchomości, które to nieruchomości nie są ekologicznymi. Decyzja nie uwzględnia wzrostu wartości nieruchomości, że względu na jej przeznaczenie w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego, co jest naruszeniem art. 34 ust. 2,3,4 ustawy o g.n. Przeznaczenie w planie miejscowym powoduje zwiększenie wartości nieruchomości, ponieważ nieruchomość staje się gruntem budowlanym pod drogę i za taki grunt powinno być wyliczone odszkodowanie. Grunt w pasie drogi jest gruntem budowlanym za czym przemawia fakt, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad dostała pozwolenie na budowę drogi. Gdyby to był grunt rolny jak to określa J.K., to inwestor nie otrzymałaby pozwolenia na budowę drogi na gruncie rolnym. Decyzja nie uwzględnia aktualnych wysokości odszkodowań, od wydania wyceny upłynął okres ponad 2 lat. ., Wycena J.K. została sporządzona w maju 2001 r.. w związku z czym traci swoją aktualność w maju 2003 r., ponieważ podstawa wyceny uległa daleko idącej zmianie i nie może stanowić z tego względu podstawy do ustalania odszkodowania. W związku z tym należy sporządzić nowy operat szacunkowy uwzględniający obecny stan nieruchomości i wartości gruntu ".

W zakończeniu zarzucono, że nieuwzględnienie żądania odszkodowania za utrudnienia w dojeździe. Dojazd do 80% gospodarstwa skarżącego na skutek budowy obwodnicy wydłuża się o ok.6 km. W decyzji o wywłaszczeniu nikt nawet nie wspomina o odszkodowaniu za te utrudnienia. Tymczasem jest to naruszenie art. 120 i 128 ust.4 ustawy o g.n. oraz ponownie podniesiono, zarzut nieuwzględnienie żądania wykupu pozostałej części gospodarstwa nie nadającej się do wykorzystania na dotychczasowe cele. Ze wszystkich opinii jednoznacznie wynika, że pozostała część gospodarstwa nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele. Odebrany został atest i dotacja, rozwiązane zostały umowy na prowadzenie ekoedukacji i ekoturystyki, ponieważ gospodarstwo po podziale i wywłaszczeniu jego części nie spełnia już wymaganych standardów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Również odpowiedź na skargę złożyła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w K. i wnosząc o jej oddalenie podniosła, że skarżący w zasadzie nie kwestionuje wysokości ustalonego odszkodowania, które odnosi się do 3,5 % całego areału gospodarstwa. Główny zarzut skargi sprowadza się do twierdzenia, że przez wywłaszczenie jego gospodarstwo utraciło status gospodarstwa ekologicznego i z tego tytułu nie przyznano mu słusznego i sprawiedliwego odszkodowania. Status ten gospodarstwo utraciło na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i odszkodowanie może być dochodzone na drodze powództwa przed sądem powszechnym przeciwko gminie, a nie w postępowaniu o wywłaszczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona, acz nie wszystkie podniesione w nie zarzuty należy uznać za uzasadnione ale wobec zaistnienia nowych okoliczności- o których niżej - nie jest to istotne. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Celem wywłaszczenia jest umożliwienie państwu, jako organizacji politycznej całego społeczeństwa (lub gminie, jako związkowi mieszkańców) realizacji konkretnych celów w interesie społecznym wbrew woli jednostki i z naruszeniem jej indywidualnych praw. Przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zgodnie z art. 6 pkt. l ustawy o g.n. wydzielenie gruntów m in. pod drogi publiczne oraz budowa i utrzymanie tych dróg, należy do celów publicznych w rozumieniu ustawy. Nie budzi wątpliwości, że realizacja celu publicznego w postaci budowy obwodnicy miasta J. w ciągu drogi krajowej Nr 7, wymaga nabycia prawa własności gruntów, przeznaczonych pod tę drogę. O przebiegu trasy drogi publicznej decyduje decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie niniejszej taką decyzją była ostateczna decyzją Burmistrza J. z dnia [...].12.1997 r. (znak: [...]) o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr 7 W.-K. Tymczasem decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, została zaskarżona skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie (akta tut. Sądu Sygn. akt II Sa/Kr dawna sygnatura 3201/02 obecna sygnatura 1486/04), który już jako Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.12.2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję, a skarga kasacyjna GDDKiA została oddalona wyrokiem NSA z dnia 20.12.2005 r. (sygn. akt II OSK 690/05).

Tym samym zaistniała podstawa wznowienia postępowania bowiem zaskarżona decyzja wydana była w oparciu o decyzje która następnie została uchylona (art. 145 § l pkt. 8 kpa). Sam ten fakt musi decydować o uchyleniu zaskarżonej decyzji art. 145 § l pkt. l lit. b p.o.p.s.a.

Na rozprawie w dniu 25.04.2006 r., strony podały nowe istotne okoliczności. Otóż skarżący i pełnomocnik uczestnika Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przyznali, że przedmiot wywłaszczenia czyli nieruchomość położona w obrębie L., gmina J. oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr "1", w dniu 26.10.2005 r. nabyta została umową kupna-sprzedaży w formie aktu notarialnego. Skarżący jednak podtrzymał żądanie skargi bowiem jak oświadczył nie nieuregulowana została kwestia zniszczenia gospodarstwa ekologicznego. Natomiast pełnomocnik uczestnika Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Powyższy wniosek uczestnika postępowania nie mógł być uwzględniony, bowiem Sąd nie jest uprawniony do umarzania postępowania administracyjnego. Sąd może umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne gdy stanie się ono bezprzedmiotowe (art. 161 § l p.o.p.s.a) ale skoro skarżący podtrzymał skargę postępowanie sądowoadministracyjne nie stało się ono bezprzedmiotowe.

Oczywiście nabycie nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej powoduje bezprzedmiotowość postępowania o jej wywłaszczenie i musi skutkować jego umorzeniem (art. 105 § l kpa).

Wyżej wywiedziono, że uchylenie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "b" i "c" oraz art.135, 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 § l p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.