Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 274/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 262, art. 264
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi P.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P.K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] lok. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu P. M. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi P. K. z funduszu Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 262 § 1 pkt 2, art. 263, art. 264 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.) po rozpoznaniu zażalenia P. M. na postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] znak: [...] o ustaleniu wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Jak wynika z akt postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy D. orzekł o ustaleniu wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie R.,

gminie D., oznaczonej jako działki nr 54 i 89/1, będącej własnością

K. J., z nieruchomością położoną w obrębie R., gminie

D., oznaczoną jako działki nr 53 i 88/1, będącą własnością P.

M., zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] października 2014 r.

znak: [...]- w kwocie 3000 zł oraz zobowiązał do uiszczenia kosztów

postępowania K. J. - co do kwoty 1500 zł i P. M. - co do kwoty 1500 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego obciąża - po połowie - właścicieli obu nieruchomości objętych rozgraniczeniem, niezależnie od tego, na żądanie którego z nich zostało wszczęte to postępowanie. Zasadę tę zastosowano w odniesieniu do kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości, ustalonych w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu wypłaconemu przez organ geodecie.

W zażaleniu P. M. wskazał, że postępowanie zostało wszczęte z wyłącznej inicjatywy K. J. Wyjaśnił, że granica między nieruchomościami nie była sporna, i że w toku postępowania został potwierdzony dotychczasowy przebieg granicy, a więc koszty rozgraniczenia nieruchomości powinien ponieść w całości właściciel działek nr 54 i 89/1.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone z pominięciem pełnomocnika skarżącego – D. M. W ocenie Kolegium ustanowienie przez stronę pełnomocnika obligowało Wójta Gminy D. m.in. do zastosowania art. 40 § 2 k.p.a., tj. doręczania pism pełnomocnikowi, a nie samej stronie. W tym kontekście nie ulega wątpliwości, że organ I instancji naruszył wskazany przepis prawa. Kolegium uznało jednak, że to uchybienie nie jest na tyle istotne, by uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uwzględniono również okoliczność, że błędne skierowanie postanowienia do samej strony nie spowodowało żadnych negatywnych dla niej konsekwencji procesowych, np. w postaci złożenia zażalenia z uchybieniem terminu.

Kolegium wskazało także, że zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Przepis art. 263 k.p.a. stanowi, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (§ 1), przy czym organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Stosownie zaś do art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wydanie zaskarżonego postanowienia ściśle związane jest z wydaniem przez Wójta Gminy D. decyzji z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w obrębie R., gminie D., tj. gruntu złożonego z działek nr 54 i 89/1 z gruntem złożonym z działek nr 53 i 88/1, których właścicielami są odpowiednio - jak wynika z wpisów w księgach wieczystych nr [...] i [...] – K. J. i P. M.

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji trafnie zobowiązał wskazane osoby do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w równych częściach, czyli po połowie, niezależnie od faktu, że postępowanie to zostało wszczęte wniosek K. J. Zastrzeżeń organu odwoławczego nie budzi również wysokość kosztów postępowania, odpowiadająca wynagrodzeniu geodety R. S. kwocie 3000 zł brutto, uiszczonemu przez organ prowadzący postępowanie po wykonaniu umowy nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Wójt Gminy D. był upoważniony, w oparciu o art. 264 § 1 k.p.a., nie tylko do ustalenia wysokości kosztów postępowania i osób zobowiązanych do ich poniesienia, ale także terminu i sposobu ich uiszczenia. Określenie tych elementów rozstrzygnięcia mieściło się w granicach orzekania, a przy tym brak jest przesłanek do kwestionowania ich treści.

W ocenie organu zarzuty zażalenia są niezasadne. Nie uzasadniają zwolnienia strony z obowiązku poniesienia przypadającej na nią części kosztów postępowania rozgraniczeniowego takie okoliczności jak: wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, brak przyczynienia się do powstania sporu granicznego czy ustalenie w wyniku postępowania przebiegu granicy pokrywającego się z granicą wytyczoną w terenie, której przebieg nie był kwestionowany przez tę stronę. Wójt Gminy D., jako organ administracji publicznej właściwy w sprawach rozgraniczenia nieruchomości położonych na obszarze tej gminy, był obowiązany do wszczęcia postępowania w tym przedmiocie w związku ze złożeniem wniosku przez K. J. oraz do podjęcia - przy udziale upoważnionego geodety - dalszych czynności zmierzających do ustalenia granicy między gruntem wnioskodawcy a gruntem skarżącego.

W skardze P. M. zwrócił się o zwolnienie z kosztów rozgraniczenia. Skarżący wskazał, że podjęcie decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu przez Wójta Gminy D. nastąpiło na wniosek K. J., bez wcześniejszego powiadomienia go o sprawie. W związku z tym, że nie poinformowano skarżącego przed rozgraniczeniem o opłacie uważa, że niesprawiedliwością jest wzywanie go do płatności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga P. M. jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...], Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Rozstrzygając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287ze zm.) – dalej: u.g.k., jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 u.g.k., wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Z powyższego wynika, iż zasadą jest, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości odbywa się przy udziale geodety, co wiąże się z powstaniem kosztów związanych z czynnościami dokonanymi przez wymieniony podmiot.

Ponieważ przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawierają regulacji odnoszących się do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, koniecznym jest odwołanie się w tej kwestii do przepisu art. 262 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: k.p.a., który reguluje zasady dotyczące rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ administracyjny.

Zgodnie z treścią art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony; 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Natomiast w myśl art. 264 § 1 k.p.a. postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, powinno być wydane jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 2 k.p.a.). Dokonując rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy uwzględniać także przepisy art. 152 - 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) – dalej : k.c.

Pierwszy z powołanych przepisów określa, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; zaś koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Natomiast przepis art. 153 k.c. określa hierarchię kryteriów, według których dokonuje się rozgraniczenia, w przypadku wystąpienia sporu granicznego.

W tym miejscu wskazać należy, że na gruncie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowały się dwa nurty, co do rozdziału kosztów rozgraniczenia nieruchomości w trybie administracyjnym.

Zgodnie z jednym kierunkiem przyjętej linii orzeczniczej koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego obciążają jedynie wnioskodawcę. Bowiem tylko przepisy k.p.a., a nie przepisy prawa cywilnego, mogą być podstawą rozstrzygnięcia o kosztach administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Znajduje tu zatem zastosowanie ogólna zasada wynikająca z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl której koszty postępowania wszczętego na wniosek strony obciążają tę stronę, jako poniesione w jej interesie (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1998 r., II SA 1117/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2005 r., IV SA/Wa 305/05, www.cbois.nsa.gov.pl).

Według drugiego kierunku orzecznictwa sądów administracyjnych koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać każdą ze stron tego postępowania i należy dokonać wyraźnego rozróżnienia interesu faktycznego w rozumieniu subiektywnym skarżącego (niebędącego wnioskodawcą rozgraniczenia) i interesu prawnego, o którym mowa w przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Interes prawny został określony zasadą dotyczącą rozgraniczania nieruchomości wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 k.c., sprowadzającą się do tego, że postępowanie rozgraniczeniowe jest prowadzone w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego, a znajduje odzwierciedlenie w powołanym przepisie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Pojęcia interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. nie należy bowiem ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego, wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1998 r., II SA 479/98, www.cbois.nsa.gov.pl).

Powyższe rozbieżności zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (www.cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości została uregulowana w dwóch aktach prawnych – ustawie z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Tak w postępowaniu cywilnym, jak administracyjnym, zarówno sąd powszechny, jak i organ administracji są obowiązani stosować te same zasady, co wynika z porównania art. 152 i 153 k.c. i art. 31 ust. 2 – 4 i art. 34 ust. 1 i 2 u.g.k. Z przepisów tych wynika, że dokonując rozgraniczenia nieruchomości, należy w pierwszej kolejności mieć na względzie stan prawny nieruchomości (art. 153 zdanie pierwsze k.c.), co w art. 31 ust. 2 u.g.k. konkretyzuje się w ten sposób, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Wszystko to są dowody pozwalające na ustalenie stanu prawnego granic nieruchomości. Tak więc nakaz uwzględnienia stanu prawnego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wynika z obowiązku przeprowadzenia dowodów, które pozwalają na jego ustalenie. Jeżeli nie da się ustalić stanu prawnego nieruchomości (nie ma dowodów pozwalających na jego ustalenie lub są one niewystarczające albo sprzeczne – art. 31 ust. 3 u.g.k.), należy ustalić granice według "ostatniego spokojnego stanu posiadania" (art. 153 zdanie pierwsze in fine k.c.). Uwzględnienie tego kryterium następuje przez przeprowadzenie wskazanych środków dowodowych: także w postępowaniu administracyjnym "ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy" (art. 31 ust. 3 in fine u.g.k.). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych należy dążyć zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, do zawarcia ugody przez strony (art. 153 zdanie drugie k.c. i art. 31 ust. 4 u.g.k.). Jeżeli nie jest możliwe ustalenie granic według stanu prawnego lub według stanu posiadania, a strony nie zawrą ugody, ustalenie granic należy do sądu, który czyni to uwzględniając wszelkie okoliczności i może jednemu z właścicieli przyznać odpowiednią dopłatę pieniężną (art. 153 zdanie drugie in fine k.c.). Jeżeli w postępowaniu administracyjnym nie dojdzie do zawarcia ugody i nie ma podstaw do rozgraniczenia w drodze decyzji, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie, który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1 i 2 u.g.k.). Uregulowanie to oznacza, że w takim wypadku postępowanie administracyjne ogranicza się do przygotowania wstępnego materiału dowodowego dla sądu. Konsekwentnie więc należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości, leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane również w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ostatecznie, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c., tj. po połowie.

Powołana uchwała jest tzw. uchwałą konkretną, bowiem podjęta została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. Niewątpliwie uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, ma ona tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Moc wiążącą ma stanowisko zawarte w sentencji uchwały. Poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu pozbawione są mocy wiążącej, jeśli nie mają bezpośredniego związku z "zajętym stanowiskiem". Mają one jednak moc wiążącą, w takim zakresie, w jakim pozostają w bezpośrednim związku z tym stanowiskiem.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem sporu jest zasadność obciążenia skarżącego kwotą 1 500 zł, stanowiącą połowę kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy postępowanie to zostało wszczęte nie z jego inicjatywy, lecz wyłącznie na wniosek uczestnika postępowania – K. J. W przekonaniu skarżącego nie powinien on w takiej sytuacji zostać w ogóle obciążony kosztami postępowania, tym bardziej, że jak podnosił, granica znajduje się w odpowiednim miejscu. Skarżący wskazał, że granica była oznaczona kamieniami i drzewami. Po wkopaniu nowych punktów granicznych geodeta pousuwał wszystkie stare punkty. Tym samym koszty przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść K. J.

W ocenie Sądu powyższego stanowiska strony skarżącej nie można uznać za prawidłowe. W sprawie bezsporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek K. J., który kwestionował dotychczasowy przebieg granicy między działkami o nr ew. 89/1 i 54 oraz 88/1 i 53, położonych w R., gmina D. O wszczęciu postępowania zawiadomiony został skarżący, który jest właścicielem działek nr ew. 88/1 i 53. Zgodnie z powołanym już wcześniej art. 153 k.c. rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne. Tym samym należało uznać, wbrew twierdzeniom skarżącego, że skoro uczestnicy postępowania zakwestionowali przebieg granicy, to pomiędzy właścicielami w/w nieruchomości istniał spór graniczny, uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, mającego na celu ustalenie przebiegu granic i zakończenie tym samym tego sporu. Z powyższych względów należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się także w interesie skarżącego, który brał w nim udział. Skoro zatem przedmiotowe postępowanie, zgodnie z treścią powołanego wcześniej art. 152 k.c., który ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, toczyło się w istocie w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych działek o nr ew. 89/1, 54, 88/1 i 54, to też wszyscy oni są zobowiązani do udziału w tych kosztach, bez względu na to, którzy z nich żądali wszczęcia tego postępowania.

W tej sytuacji organy administracji publicznej zasadnie uznały, że koszty tego postępowania winny zostać rozłożone po połowie na skarżącego oraz na uczestnika – K. J.

W zakresie podniesionego w skardze argumentu braku środków finansowych na poniesienie kosztów przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego, zaznaczyć trzeba, że zgodnie z treścią art. 267 k.p.a., w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.

Powyżej powołany przepis umożliwia organom administracji publicznej, działającym na zasadzie uznania administracyjnego, zwolnienie strony postępowania administracyjnego od obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Zwolnienie może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Właściwym do orzekania w tym przedmiocie będzie organ, który koszty ustalił, a więc organ I instancji. Kwestia wystąpienia przesłanek określonych w art. 267 k.p.a. będzie zatem przedmiotem odrębnego postępowania przed organem I instancji, w którym na wydane postanowienie stronie przysługiwać będzie zażalenie. W postępowaniu w sprawie ustalenia kosztów rozgraniczenia nieruchomości wniosek o zwolnienie od kosztów może być rozpoznany po ustaleniu tych kosztów.

Tym samym, skoro sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, określonych zaskarżonym postanowieniu, winien on rozważyć wystąpienie ze stosownym wnioskiem do Wójta Gminy D., o zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia w całości lub w części. Wyjaśnić także należy, że za taki wniosek nie można uznać pisma skarżącego z dnia 22 października 2014 r., bowiem zasadnie Kolegium uznało, że stanowiło ono zażalenie na postanowienie organu I instancji. Jak wynika z jego treści, skarżący nie zgodził się z wysokością ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Podstawę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowił przepis art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 461 t.j.).

m.m.