Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 468/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli stwierdza nieważność § [...] ust. [...] załącznika do zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. nr 118, poz. 1112 z 2003 r.) w związku z art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 1 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z 2001 r.), a nadto rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2005 r. Nr 22, poz. 181), uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zasad wynagradzania nauczycieli, ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy i niektórych innych składników wynagradzania obowiązujących w 2006 roku Rada Gminy w C. przyjęła regulamin określający wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia.

W § [...] ust. [...] Regulaminu, stanowiącego załącznik do wskazanej uchwały ustalono wysokość środków finansowych przeznaczonych na dodatki motywacyjne w poszczególnych szkołach i placówkach oświatowych na rok 2006.

Uchwała ta w części obejmującej zapis zawarty w § [...] ust. [...] Regulaminu została zaskarżona przez Wojewodę [...], który w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej części uchwały.

Wskazał, iż zaskarżona uchwała posiada walor aktu prawa powszechnie obowiązującego i stanowi wykonanie ustawowych upoważnień wynikających z mającego charakter ius cogens przepisu art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela.

Zdaniem Wojewody [...], na poparcie którego przytoczono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 187/06, przepis art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela zobowiązuje organ prowadzący szkołę do określenia wysokości stawek oraz szczegółowych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, w tym dodatku motywacyjnego. Organ prowadzący szkołę nie otrzymał natomiast na mocy wskazanej delegacji ustawowej uprawnienia do określenia puli środków finansowych przeznaczonych na te dodatki.

W konsekwencji, organ nadzoru uznał zapis zawarty w § [...] ust. [...] załącznika do zaskarżonej uchwały za wykraczający poza delegację ustawową.

W odpowiedzi na skargę, reprezentujący Radę Gminy w C. Wójt uznał w całości postawione w skardze zarzuty podzielając pogląd organu nadzoru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Dokonując zatem w ramach przypisanych kompetencji legalność uchwały Rady Gminy C. w zaskarżonej przez organ nadzoru części, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał wniesioną skargę za zasadną.

W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Także, zgodnie z treścią § 2 tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest inny podmiot, w przypadku, gdy ustawy przyznają mu prawo do wniesienia skargi.

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz. 872) w art. 25 powierzyła wojewodzie nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego, na zasadach określonych w ustawach, a to ustawie o samorządzie województwa, samorządzie powiatu i samorządzie gminnym.

Stosownie do art. 7 w związku z art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jednostki samorządu terytorialnego realizując zadania administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa, a dla zagwarantowania przestrzegania działania na podstawie i w granicach prawa poddane są nadzorowi organów państwowych (art. 171 ust. 1 Konstytucji).

Jednakże przyznanie jednostkom samorządu terytorialnego samodzielności oznacza, że sprawowanie nadzoru musi odbywać się w dopuszczalnych przepisach prawa granicach.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej reguluje jedynie w zakresie granic nadzoru, kryterium nadzoru – "Działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności" (art. 171 ust. 1) oraz wskazuje organy powołane do sprawowania nadzoru (art. 171 ust. 2).

W pozostałym zakresie granice dopuszczalnej ingerencji nadzorczej wyznaczają ustawy samorządowe, którą w zakresie gminy pozostaje ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r. poz. 1591 ze zm.).

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r. poz. 1591 ze zm.) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, który następuje w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia.

Wykonywanie uprawnień nadzorczych wojewody może być sprawowane również poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Uchwała będąca przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydana została w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w treści art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Będąc przeto aktem prawa miejscowego i jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust. 2 Konstytucji) zaskarżona uchwała Rady Gminy C. powinna była respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu, a w konsekwencji przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego przez ustawę Karta Nauczyciela w jej art. 30 ust. 6. Wykroczenie bowiem poza delegację ustawową nadaną radzie gminy, zaliczyć należy do istotnych naruszeń przepisów prawa skutkujących nieważność uchwały organu samorządu terytorialnego.

Zgodnie z wolą ustawodawcy, w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w treści art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela organ prowadzący szkołę może określić wysokość stawek i szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzeń nauczycieli. Nie jest to równoznaczne z określeniem przez ten organ ilości środków finansowych przeznaczonych na dodatki do wynagrodzeń w poszczególnych szkołach.

Trzeba zatem podzielić stanowisko Wojewody [...] kwestionującego legalność zapisu § [...] ust. [...] regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zasad wynagradzania nauczycieli, jako unormowania wykraczającego poza kompetencje przyznane organowi prowadzącemu szkołę.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 147 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.