Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 230/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...]Wojewoda D., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zwanej dalej ustawą, po rozpatrzeniu odwołania A. A. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]nr [...]orzekającej o wymeldowaniu A.A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. w Z., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Burmistrz Z. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania A. A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. w Z. na wniosek A. A., która podała, że A. A. nie przebywa w w/w lokalu od pięciu lat i od tego czasu nie ponosi żadnych kosztów z tytułu użytkowania mieszkania. Postępowanie zostało wszczęte w dniu 23 października 2009 r.

Organ podał, że mimo zapytań do Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego nie zdołano ustalić obecnego miejsca pobytu A. A. Nie zameldował się on nigdzie na pobyt czasowy, jak również nie zgłosił wyjazdu za granicę. Nie figuruje też w Kartotece Osób Pozbawionych Wolności, czy poszukiwanych listem gończym. Ostatnim znanym stałym adresem jego zameldowania jest lokal przy ul. K. w Z.

W czasie zeznań złożonych w dniu 3 listopada 2009 r. wnioskodawczyni podała, że od 9 października 2009 r. jest rozwiedziona ze skarżącym. Od wyroku orzekającego rozwód złożyła apelację, w odpowiedzi na którą pełnomocnik skarżącego podał, że jego mocodawca nie zamieszkuje pod spornym adresem od pięciu lat i nie prowadzi z byłą żoną wspólnego gospodarstwa domowego. A.A. wyprowadził się z miejsca dotychczasowego pobytu w 2005 roku i wynajął mieszkanie. Od tego czasu małżonkowie nie utrzymują bliskich kontaktów. Skarżący przychodzi do mieszkania sporadycznie w odwiedziny do niepełnosprawnej córki. A. A. podała, że były mąż dobrowolnie opuścił lokal, zabierając początkowo tylko część rzeczy osobistych, po czym sukcesywnie przychodził po resztę. Podała, też że były mąż mieszkał m.in. w lokalu przy ul.[...], następnie przy ul. Iwaszkiewicza, a obecnie przebywa w H.. Od momentu opuszczenia miejsca stałego zameldowania nie czynił prób powrotu do niego. Z zeznań zamieszkałej pod tym samym adresem C.S. wynika, że A. A. nigdy nie starał się wejść do przedmiotowego lokalu. Świadek ten nie widział, by się z niego wyprowadzał. Syn stron A. A. zeznał, że ojciec wyprowadził się dobrowolnie z mieszkania pięć lat temu, zabierając większość rzeczy osobistych. Od tego czasu nie starał się powrócić pod wskazany adres i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Płaci jedynie alimenty.

Pismem z dnia 9 listopada 2009 r. Komenda Powiatowa Policji w Z.poinformowała, że A. A.nie przebywa w miejscu stałego zameldowania.

Na podstawie oględzin przedmiotowego lokalu przeprowadzonych w dniu 24 listopada 2009 r. ustalono, że w mieszkaniu brak rzeczy osobistych skarżącego. W pokoju, w którym obecnie zamieszkuje A.A. pozostały pamiątki, które A.A. przywiózł z zagranicznych podróży.

Przesłuchany w charakterze strony A. A. podał, że pod wskazanym adresem nie mieszka od kwietnia 2006 roku. Mieszkanie opuścił dobrowolnie, co było jednym z warunków, by uzyskać rozwód z wnioskodawczynią. Obecnie przebywa w lokalu przy ul.[...]. Zaprzeczył, by był w posiadaniu nieruchomości położonej w H.. Podał, że nie płacił bezpośrednio za użytkowanie mieszkania, ponieważ płacił byłej żonie sumę większą niż zasądzone 400 zł z tytułu alimentów. Do spornego lokalu przychodzi raz na trzy miesiące w odwiedziny do córki. Stwierdził, że może kiedyś zamieszka powtórnie w lokalu, lecz jedynie wtedy, gdy zostanie mu udostępniony osobny pokój. Dodał, że zamieszkiwanie wspólnie z byłą żoną jest trudne, ponieważ żona jest osobą konfliktową. W 2005 roku wystąpił do Burmistrza Miasta Z. o wykupienie przedmiotowej nieruchomości, jednak była żona nie wyraziła na to zgody. Podał, że była żona chce go wymeldować, ponieważ ma zamiar wykupić tę nieruchomość.

A. A. zaprzeczyła, by otrzymywała od skarżącego kwoty większe, niż zasądzone przez sąd alimenty. A.A. podał, że nie ma realnej możliwości przebywania pod wskazanym adresem. Mieszkanie z byłą żoną prowadziłoby do częstych konfliktów. Dodał, że obecnie wynajmuje lokal, jednak niedługo będzie musiał go opuścić.

W tym stanie rzeczy Burmistrz Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu A. A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]w Z..

A. A. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w której podniósł, że decyzja organu I instancji nie została poparta wystarczającą ilością dowodów. Twierdził, że opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie miało dobrowolnego charakteru.

Rozpoznając odwołanie organ II instancji podał, że w sprawie o wymeldowanie obowiązkiem organów jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia określonych w art. 15 ust. 2 ustawy przesłanek do wymeldowania. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 k.p.a., który obliguje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 15 ust. 2 ustawy, zasadniczą kwestią w przypadku orzekania w przedmiocie wymeldowania jest ustalenie faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące) przez osobę bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

Zebrany w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy bezsprzecznie – zdaniem organu odwoławczego - wykazał, że A. A. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]w Z.. Fakt ten potwierdziła nie tylko przeprowadzona w tymże lokalu kontrola mieszkaniowa ale także zeznania samego zainteresowanego, który twierdzi, że mieszkania nie opuścił dobrowolnie, a zmusiły go do tego konflikty z byłą żoną. Podkreślono, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Podobna sytuacja występuje wówczas, gdy strona skorzystała z takich środków prawnych, lecz nie odniosły one zamierzonego skutku.

Organ wskazał, że w myśl art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.09.2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05).

Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że A.A. żadnej z powyższych czynności nie wykonuje w miejscu stałego zameldowania, co sam potwierdził. Stwierdził, że zachowanie byłej żony uniemożliwia mu przebywanie w mieszkaniu. Odwołujący się wprawdzie podał, że chciałby mieszkać w przedmiotowym lokalu, ale jednocześnie podał, że byłoby to możliwe jedynie, gdyby udostępniono mu osobny pokój. Zamiar ten nie jest jednak zdaniem organu poparty żadnym działaniem w tym kierunku. Odwołujący się nie zgłaszał nigdzie faktu utrudniania zamieszkiwania. Ogół jego zachowań też nie świadczy, by faktycznie interesował się lokalem. Odwołujący się wyprowadził się z mieszkania w roku 2006, czyli ponad trzy lata temu. Miał więc w ocenie organu odwoławczego dość czasu by, posługując się różnymi środkami z powrotem zamieszkać w miejscu stałego zameldowania. Sam A.A. przyznał, że od kwietnia 2006 roku nie mieszka we wskazanym lokalu. Obecnie przebywa w wynajmowanym mieszkaniu przy ul.[...].

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Zameldowanie polega na stwierdzeniu przez właściwy organ, prowadzący ewidencję ludności, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu na stałe lub przez określony czas. Jest to więc stwierdzenie pewnej okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących tej osobie uprawnień do lokalu. Zameldowanie w danym lokalu podlega stałej aktualizacji ilekroć stan faktyczny ulegnie zmianie. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, by A.A. ponownie zameldował się w lokalu przy ul. [...]w, lecz jedynie wówczas, gdy faktycznie będzie w nim przebywał. Tymczasem winien dokonać zameldowania w miejscu, w którym przebywa od roku 2006, tj. w lokalu przy ul. Iwaszkiewicza 15/8.

Organ dodał, że utrzymywanie zameldowania na pobyt stały w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, byłoby tylko potwierdzeniem fikcji meldunkowej, na co przepisy z zakresu ewidencji ludności i dowodów osobistych nie pozwalają. Przepisy te mają jedynie charakter porządkowy. Osoba winna być zameldowana pod adresem, pod którym faktycznie mieszka.

A. A.wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędne przyjęcie, że została spełniona przesłanka do wymeldowania go z lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ul. K.. Ponadto zarzucił naruszenie prawa procesowego, w szczególności przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zwłaszcza art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że opuszczenie lokalu mieszkalnego miało charakter dobrowolny oraz mało wnikliwe zbadanie okoliczności sprawy. Powyższe skutkowało jednocześnie zdaniem skarżącego, naruszeniem interesu prawnego przez pozbawienie skarżącego zameldowania w lokalu, który stanowi jego własność.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przyznając, że nie koncentruje swoich interesów życiowych w lokalu przy ul. K. w Z. Jednocześnie podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego z tego względu, że dokonana przez ten organ analiza stanu faktycznego miała charakter jednostronny. Podniósł, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego oraz, że do opuszczenia lokalu został zmuszony przez postawę byłej żony, która utrudniała mu korzystanie z mieszkania. Podkreślił, że nie dokonał obowiązku meldunkowego w innym lokalu, ponieważ chce i zamierza powrócić do swojego domu przy ul. K. w Z.. Nie miał bowiem zamiaru opuszczać lokalu mieszkalnego stanowiącego jego współwłasność ale do takiego zachowania został zmuszony postawą byłej żony, co miało miejsce jeszcze w trakcie trwania małżeństwa i było warunkiem koniecznym postawionym przez żonę do uzyskania rozwodu. Skarżący podniósł, że zarówno organ I jak i II instancji w sposób dowolny ocenił tę okoliczność bez zbadania zamiaru opuszczenia lokalu.

Zdaniem skarżącego, rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie np. stosownego oświadczenia, czy poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości wyrażałoby jego wolę. Podał, że chciałby nadal mieszkać w przedmiotowym lokalu. Podał, że przeniesienie się do innego lokalu było spowodowane przyczynami od niego niezależnymi oraz, że do przeniesienia się przez niego do innego lokalu został zmuszony. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że opuszczenie lokalu o jakim mowa w art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, musi mieć charakter dobrowolny.

Podniósł, że organy wydały zaskarżone decyzje na podstawie oświadczenia byłej żony, a Wojewoda Dolnośląski orzekł o wymeldowaniu skarżącego uznając, że skoro opuścił mieszkanie przy ul. K. i nie zamieszkuje tam aktualnie, to można wydać decyzję w trybie art. 15 ust. 2 ustawy.

Ponadto podniósł, że wbrew stanowisku Wojewody, opuszczenie przez niego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i wynikało z nieskrępowanej woli przeniesienia interesów życiowych w inne miejsce. Opuszczenie mieszkania wymuszone było sytuacją życiową, a ustalenia organów w tym zakresie są nietrafne, gdyż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie respektowało zasad postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

W ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak również przepisom postępowania administracyjnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno się zatem łączyć ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r. sygn. V SA 2950/00, Lex nr 80643; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r. sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952).

O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

Źródłem powinności organu administracji publicznej, właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie wymeldowania, jest więc dokonanie czynności wymeldowania, gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Wskazać przy tym należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Podkreślić przy tym należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji omawianej ustawy ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu.

W ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania A.A z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w Zgorzelcu przy ulicy Konarskiego 7/3 zostały prawidłowo poczynione na podstawie wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego.

Wbrew odmiennym w tym względzie zarzutom skarżącego, prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący od kwietnia 2006 r. nie mieszka w lokalu położonym w Z. przy ulicy K., gdzie był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczność powyższa jest okolicznością bezsporną w sprawie. Wynika bowiem nie tylko z pisma Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia 09.11.2009 r., ale także z wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego przez strony tego postępowania, tj. wyjaśnień A.A. oraz z zeznań skarżącego, który przesłuchany do protokołu w dniu 26 listopada 2009 r. przyznał, że w miejscu pobytu stałego nie mieszka od kwietnia 2006 r. Podał, że mieszkanie to opuścił dobrowolnie, ponieważ musiał spełnić kilka warunków, aby uzyskać rozwód. Z niekwestionowanych przez skarżącego okoliczności faktycznych sprawy wynika również, że skarżący mieszka w lokalu położonym w Z. przy ul. I. Okoliczność tę potwierdziły także oględziny lokalu, którego postępowanie dotyczy, a także zeznania syna stron – A. A.

Z okoliczności powyższych w sposób jednoznaczny wynika, że została w sprawie spełniona określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Skarżący bowiem nie przebywa od kwietnia 2006 roku w lokalu położonym w Z. przy ulicy K., w którym jest zameldowany na pobyt stały.

Do rozważenia w tej sytuacji pozostaje, czy organy w sposób prawidłowy ustaliły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i czy było dobrowolne. Wbrew odmiennym w tej mierze twierdzeniom skarżącego, prawidłowo organy decyzyjne ustaliły i przyjęły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i było dobrowolne. Skarżący wprawdzie zeznał, że wyprowadził się z miejsca pobytu stałego, lecz mieszkania nie opuścił dobrowolnie oraz, że do opuszczenia mieszkania zmusiły go konflikty z byłą żoną. Okoliczność ta, jak to trafnie przyjęły w świetle materiału dowodowego sprawy organy decyzyjne, nie mogła jednak odnieść zamierzonego skutku wobec niepodjęcia przez skarżącego jakichkolwiek działań prawnych zmierzających do odzyskania utraconego posiadania lokalu mieszkalnego, którego postępowania dotyczy, co jest w sprawie okolicznością bezsporną. Zgodnie z bowiem z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądowoadministracyjnym, (por. m.in. wyrok NSA sygn. V SA 1492/2002) dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu wymagane jest podjęcie przewidzianych prawem środków zmierzających do uzyskania rozstrzygnięcia sądowego, np. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do opuszczenia lokalu. Środkiem prawnym zmierzającym do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez skarżącego z lokalu przy ulicy Konarskiego 7/3 w Zgorzelcu byłoby powództwo wniesione przez niego na podstawie art. 344 § 1 k.c. o przywrócenie utraconego posiadania lokalu, które należało wnieść do sądu powszechnego w terminie jednego roku od dnia naruszenia. Zgodnie także z owym rzecznictwem, brak działań strony w powyższym zakresie uważa się za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.

W uzupełnieniu powyższego dodać jedynie należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jeżeli natomiast strona podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, to wówczas nie można uznać za dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu (por. wyroki NSA z dnia 01.07.2008r. sygn. II OSK 739/07, Lex nr 498355, z dnia 22.08.2000 r., sygn. akt V SA 108/00, Lex nr 49954, z dnia 7 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 302/91, ONSA 1991/3-4/65, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, Lex nr 78937, z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, Lex nr 79243).

Wbrew zatem odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, brak jest podstaw w świetle okoliczności faktycznych sprawy do przyjęcia, jak tego chce skarżący, że opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie miało charakteru dobrowolnego, lecz było spowodowane zachowaniem jego byłej żony. Ustalenie przez organy charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego zostało - zdaniem Sądu – wyjaśnione przez organy decyzyjne w sposób wyczerpujący i zgodny z art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., a poczynione w tej mierze ustalenia organów są zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W tej sytuacji podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego uznać należało za niezasadny.

Bez znaczenia natomiast w sprawie pozostaje okoliczność partycypowania przez skarżącego w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu, nawet gdyby polegała na prawdzie, a to w zawiązku z tym, że zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny. Zameldowanie powinno odzwierciedlać stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem w konkretnym lokalu. Bez wpływu także na wynik sprawy pozostaje prawo skarżącego do lokalu, którego postępowanie dotyczy, jak również fakt ponoszenia w części, czy nawet w całości kosztów utrzymania tego lokalu mieszkalnego, choć była żona i jego syn faktom tym zaprzeczają. Koszty te bowiem podlegają rozliczeniu w postepowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o podział majątku dorobkowego byłych małżonków. Za prawidłowe w tej sytuacji należy uznać działanie organu administracji, który w następstwie opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego dokonał jego wymeldowania. W takiej sytuacji zasadnie organ uznał, że istniały podstawy do zastosowania w sprawie powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Skoro zatem wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.