Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 126/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze na rzecz strony skarżącej kwotę 311,00 (trzysta jedenaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie ustalenia wspólnikom spółki cywilnej "W" wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.

Decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego:

Pełnomocnik wspólników spółki cywilnej "W", Pan J.Z., w dniu 23 października 2014 r. przedłożył organowi I instancji informacje m.in. w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 za lata 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 w których wykazał, iż na gruncie leśnym o powierzchni 17.075 m2 (dz.nr [...], dz. nr [...]) posadowionych jest 28 budynków, z czego 25 to budynki mieszkalne, a 3 to budynki o innym przeznaczeniu niż mieszkalne.

W toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania podatkowego ustalono, że zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. latach 2008-2011 dla działek, na których posadowiono przedmiotowe budynki nie była założona kartoteka budynkowa. Kartoteka budynkowa dla tej nieruchomości istnieje w rejestrze od dnia [...] stycznia 2012 r. Wypisy z kartoteki budynków i lokali według stanu rejestru m.in. z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazują, że przedmiotowe budynki były sklasyfikowane w operacie ewidencyjnym jako inne niemieszkalne "i". Dnia [...] czerwca 2014 r. Starostwo Powiatowe wprowadziło zmianę danych nr [...] poprzez zmianę funkcji budynków z Bi, tj. innych niemieszkalnych na B, tj. mieszkalne.

Organ uznał, że zgodnie z powyższym funkcje użytkowe budynków zgłoszone przez pełnomocnika w imieniu współwłaścicieli za 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 oraz za I półrocze 2014 roku nie mogą być uwzględnione przez tutejszy organ podatkowy, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowe budynki zostały zakwalifikowane jako budynki inne niemieszkalne. Zmiana danych (aktualizacja) w ewidencji nie jest możliwa z mocą wsteczną. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Burmistrz ustalił dla wspólników Spółki Cywilnej "W" wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 7.764,00 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli m.in., że do 2012 r. płacili podatki od nieruchomości odpowiednio do faktycznej funkcji użytkowej budynków. W ww. Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło poprawność kwalifikacji funkcji użytkowej budynków przedstawioną przez podatników (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...]).

W celu jednoznacznego udokumentowania stanu budynków, w tym potwierdzenia ich funkcji użytkowych i powierzchni użytkowych, jako elementów stanowiących podstawę wymiaru podatku, podatnicy zlecili geodecie uprawnionemu M.R. oraz rzeczoznawcy budowlanemu M.S., wykonanie inwentaryzacji nieruchomości i podziału geodezyjnego gruntu przeprowadzonego wg granic władania wyznaczonych umową najmu gruntów. Następnie wystąpiono do Starosty o skorygowanie błędnie wprowadzonych przez Niego danych. W wyniku powyższego Starosta dokonał zmiany błędnych wpisów. Właściwe dane zostały wprowadzone do ewidencji i uzupełnione o powierzchnie użytkowe budynków [...] czerwca 2014 r.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdziło, że podstawa wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

W rozpatrywanej sprawie, w spornym okresie, przedmiotowe budynki zostały oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako inne budynki niemieszkalne. Organy podatkowe są związane treścią zapisów zawartych w ewidencji i nie są uprawnione do ich weryfikacji.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, J.Z., zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – dalej zwana "K.p.a.".

W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę argumentu, że przed 2012 r. nie istniała kartoteka budynków dla spornych nieruchomości. Dokonuje natomiast oceny zarzutów, których strona nie wniosła w tym postępowaniu a które dotyczą ustalenia wymiaru podatku za 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Rację ma strona skarżąca podnosząc, że skoro kartoteka budynków dla spornych nieruchomości została założona w 2012 r., to nie może być ona podstawą wymiaru podatku za lata wcześniejsze.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100 poz. 1086) zwana dalej jako: "P.g.k." podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi zapis w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Z powyższego wynika, że organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku.

Stosownie do art. 22 ust. 1 P.g.k., ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 P.g.k.). Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 383, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z regulacji tej wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą – dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty czy budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych.

Oznacza to, jak słusznie wskazują w swoich decyzjach organy podatkowe obu instancji, że zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwa z mocą wsteczną. Odnosi się to także do sytuacji, w której ewidencja nie była prowadzona i zostaje dopiero założona. Skoro dokonanie wpisu do ewidencji wywołuje skutek na przyszłość – ex nunc, a nie wstecz - ex tunc, to należy uznać, że założenie ewidencji wywołuje skutki dopiero z chwilą stworzenia odpowiedniego wpisu i nie może wywołać skutków z mocą wsteczną.

Tak długo zatem, jak długo sporne budynki nie były w ewidencji oznaczone jako "niemieszkalne", nie mogły "pełnić" tej funkcji dla celów wymiaru podatków. Wpis do kartoteki budynków dokonany w 2012 r. nie może być bowiem podstawą wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010.

Zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego z [...] sierpnia 2015 r. w latach 2008 – 2011 dla działek oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] nie była prowadzona kartoteka budynkowa. Wypis z kartoteki budynków i lokali według stanu rejestru z dnia [...] stycznia 2012 r. wskazuje, że w tym dniu opodatkowywane budynki były sklasyfikowane jako "inne niemieszkalne – i". Nie oznacza to jednak "automatycznie", że w latach wcześniejszych, budynki te powinny być sklasyfikowane tak samo. Tym bardziej, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują na inną ich funkcję.

W realiach niniejszej sprawy, dla ustalenia funkcji spornych budynków nie może znaleźć zastosowania art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (kartotece budynków) nie sposób ustalić rzeczywistej funkcji spornych budynków w 2010 r. Oznacza to również, że skoro dane z tej ewidencji nie mogą być podstawą wymiaru podatku za 2010 r., to organy podatkowe ustalając funkcje budynków, zobowiązane są skorzystać z ogólnych zasad postępowania dowodowego, przede wszystkim z art. 181 § 1 oraz 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej "O.p".

Odmienne stanowisko organu odwoławczego stało się przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja narusza również art. 210 § 4 O.p. Organ nie odniósł się bowiem do wskazanego wyżej zarzutu odwołania. Nie wyjaśnił przyczyn, dla których uznał wpis w ewidencji powstały w 2012 r. za wywołujący skutki dla lat wcześniejszych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a., nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Postępowanie podatkowe reguluje wspomniana ustawa Ordynacja podatkowa. Odpowiednikiem art. 7 K.p.a. w Ordynacji podatkowej jest art. 122, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei odpowiednikiem art. 77 § 1 K.p.a. jest wskazany w skardze art. 187 § 1 O.p.

Przyczyną odstąpienia przez organy podatkowe od "wszelkich niezbędnych działań" oraz od "rozpatrzenia całego materiału dowodowego" było zastosowanie art. 21 P.g.k. Przepis ten ogranicza swobodę organów podatkowych w prowadzeniu postępowania dowodowego. Zatem naruszenie wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej było konsekwencją błędu omówionego w początkowej części rozważań.

Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie miał na względzie ocenę prawną i wytyczne sformułowane w niniejszym orzeczeniu i na tych podstawach wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.