Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 51/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135 pkt 1 i art. 138
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1434/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1434/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w pkt II. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, w pkt III. zasądził koszty postępowania.

Jak wskazał sąd I instancji w zaskarżonym wyroku w dniu 2 sierpnia 2012 r. [...] nadesłało do Marszałka Województwa Mazowieckiego "Wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat" za l półrocze 2012 r., m. in. z tytułu poboru wód podziemnych na ujęciu SUW (stacja uzdatniania wody) Piaski na kwotę 9.883,05 zł. Opłata całkowita za pobór wód z wszystkich ujęć wody za I półrocze 2012 r. została naliczona w kwocie 60.110,00 zł i uiszczona na konto urzędu marszałkowskiego. W złożonym wykazie naliczono opłatę za pobór wód podziemnych z SUW Piaski w I półroczu 2012 r. w wysokości podstawowej posługując się pozwoleniem wodnoprawnym - decyzją Starosty Legionowskiego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Powołaną decyzją udzielono [...] zezwolenia na pobór wód podziemnych dla potrzeb osiedla Piaski i Jednostki Wojskowej nr [...] na czas oznaczony do 31 grudnia 2011 r.

W związku z powyższym, decyzją z dnia 12 marca 2013 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wymierzył [...] opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r., stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 z późn. zm., dalej uPoś), przesłanego przez stronę w dniu 2 sierpnia 2012 r., w kwocie 49.416,00 zł za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia w okresie pomiędzy utratą ważności dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, a uzyskaniem nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Od ww. decyzji spółka wniosła odwołanie. Zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 poz. 145 ze zm., dalej uPw) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wywodząc, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego musi nastąpić dopiero po wydaniu stosownej decyzji w tym względzie. W konsekwencji prezentowano pogląd, że błędne było zastosowanie stawki opłaty podwyższonej.

Rozpoznając wniesione odwołanie decyzją z dnia 6 maja 2013 r. SKO w Warszawie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej K.p.a.) w zw. z art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 276 ust. 1, art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1 i 2, art. 284 ust 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 pkt 1, art. 292 pkt 2 uPoś i art. 25 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. z 2012 r., poz. 1342) – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądowe stwierdziło, że decyzja Starosty Legionowskiego z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] o pozwoleniu wodnoprawnym została wydana na okres do dnia 31 grudnia 2011 r. i z tym dniem wygasła. Decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tej decyzji, jak ustalono w toku postępowania I instancji, nie wydano. Nie miało to jednak wpływu na kwestię wymierzenia ww. spółce opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za I półrocze 2012 r., stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 1 Poś. W motywach swego stanowiska organ odwoławczy przywoływał uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11.

Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. [...] wniosło do WSA w Warszawie skargę na ww. decyzję, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 138 ust 1 uPw poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że decyzja Starosty Powiatowego w Legionowie z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], z której korzystała skarżąca wygasła z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2011 r.,

2) naruszenie art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 Poś poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do wymierzenia skarżącej spółce podwyższonej opłaty administracyjnej w wysokości 500% i utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], nakładającej na skarżącą podwyższoną opłatę roczną.

Wobec podniesionych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

WSA w Warszawie uwzględniając skargę opisanym na wstępie wyrokiem stwierdził, że przedwczesne było rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez zezwolenia, gdyż "nie można w niniejszym stanie faktycznym powiedzieć, iż strona skarżąca takiego pozwolenia nie posiadła w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 10 czerwca 2012 r.". Przywołując stanowisko prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych sąd wojewódzki za prawidłowe uznał, że aby stwierdzić, iż strona nie posiada pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest ustalenie, że wydano decyzję stwierdzającą wygaśniecie takiego pozwolenia, która ma charakter decyzji konstytutywnej. Powołując się na dyspozycję przepisu art. 138 uPw wskazano, że formą wygaśnięcia takiego pozwolenia jest decyzja administracyjna. Upływ terminu, na jaki wydano pozwolenie powoduje wyłącznie skutek materialnoprawny, w sensie zaś procesowym decyzja ta istnieje nadal. Do czasu, aż taka decyzja potwierdzająca wygaśnięcie nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z pozwolenia wodnoprawnego wygasło. Mając na uwadze powyższe sąd I instancji doszedł do przekonania, że "sprawa wymaga ponownej analizy we wskazanym wyżej kierunku".

Skargą kasacyjną SKO w Warszawie zaskarżyło w całości ww. wyrok i stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) zarzuciło wydanie powyższego wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 135 pkt 1 uPw w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że pozwolenie wodnoprawne nie wygasa z mocy prawa wraz z upływem okresu, na które było wydane,

- art. 138 ust. 1 uPw w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że dla wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, o której mowa jest w art. 135 pkt 1 tej ustawy, konieczne jest wydanie odrębnej decyzji wygaszającej, o której mowa w art. 138 ust. 1 uPw.

Wskazując na powyższe na podstawie art. 188 Ppsa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi jako bezpodstawnej, ewentualnie, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 Ppsa, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Na podstawie art. 203 pkt 2 Ppsa wniesiono również o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wadliwe było stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie jakoby przedwczesne z kolei było rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia, gdyż nie można w niniejszym stanie faktycznym uznać, iż strona skarżąca takiego pozwolenia nie posiadała w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 10 czerwca 2012 r. Gdyby akceptować pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku to w rzeczywistości pozwolenie wodnoprawne terminowe stałoby się decyzją bezterminową. Przytaczając pogląd prezentowane w piśmiennictwie Kolegium wywodzi, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, którego termin obowiązywania upłynął nie ma większego znaczenia, dla powoływania się na ten fakt. Przywołano także stanowisko prezentowane w motywach uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11, w aspekcie deklaratoryjnego charakteru decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia wcześniej wydanej decyzji. Pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz skarżącej spółki wygasło z mocy prawa z dniem 31 grudnia 2011 r., strona nie podjęła przed 9 lutego 2012 r. działań na rzecz uzyskania nowego pozwolenia, co powoduje, że skarżąca powinna ponosić opłaty za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia.

W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej spółki wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Stan faktyczny ujawniony przez sąd I instancji nie jest kwestionowany. Niesporne jest, że skarżąca spółka eksploatowała ujęcie wody SUW Piaski dokonując poboru wód podziemnych. Organ I instancji w związku ze złożonym wykazem zawierającym zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat sporządzony przez [...], wobec wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] na pobór wód podziemnych dla potrzeb osiedla Piaski i Jednostki Wojskowej nr [...] na czas oznaczony do 31 grudnia 2011 r., uznał, że skarżąca spółka powinna ponosić opłaty podwyższone za brak ważnego pozwolenia wodnoprawnego. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy. Nie zgodził się z tym sąd wojewódzki dochodząc do przekonania, że dopóki nie zostanie stwierdzone wygaśnięcie uprzednio obowiązującego pozwolenia na budowę, nie można skutecznie powoływać się na tę okoliczność. Ten wywód jest kwestionowany wniesioną przez SKO w Warszawie skargą kasacyjną, w której podniesiono zarzuty błędnej wykładni przepisów art. 135 pkt 1 i art. 138 uPw.

Zdaniem Sądu trafnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na motywy uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11 (ONSAiwsa z 2012 r., nr 2, poz. 22). W uchwale tej stwierdzono, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, na podstawie art. 276 ust. 1 uPoś, przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. Lektura motywów cyt. uchwały wskazuje, że wątpliwości, które rozstrzygał Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. uchwale dotyczyły stosowania przepisu art. 276 ust. 1 uPoś w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska dysponował wymaganym pozwoleniem na czas oznaczony, a po upływie czasu, na jaki zostało wydane, nadal korzysta ze środowiska w toku postępowania o wydanie wymaganego pozwolenia na kolejny okres. W uchwale wskazano, że dyspozycja art. 276 ust. 1 uPoś jednoznacznie stanowi, że każdy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia czy też innej wymaganej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Oznacza to, że ustawodawca w tym przepisie nie wprowadza innych materialnoprawnych przesłanek do wydawania na tej podstawie decyzji w przedmiocie opłaty podwyższonej przez właściwy organ administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej uchwale podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwala na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). Przywołując dalej dyspozycję art. 193 ust. 4 uPoś stanowiącego, iż "decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia nie wydaje się, jeżeli prowadzący instalację uzyska nowe pozwolenie" Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że pomimo ziszczenia się przesłanek wygaśnięcia decyzji określonych w art. 193 ust. 1, a więc także po upływie czasu na jaki pozwolenie zostało wydane (pkt 1), w sytuacji, w której zostanie wydane nowe pozwolenie, nie stwierdza się wygaśnięcia pozwolenia dotychczasowego, które przestało formalnie obowiązywać z powodu upływu terminu na jaki zostało wydane. Ustawodawca uznał więc za zbędne stwierdzanie wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia, w przypadku, w którym po upływie terminu jego ważności, ale jeszcze przed wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tego pozwolenia, zostało wydane nowe pozwolenie. W konsekwencji uznano, że o ile wnioskodawca, przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to dla podmiotu, który takie pozwolenie posiadał ma znaczenie wydanie decyzji, o której mowa w art. 193 ust. 4 uPoś. W rezultacie, w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona powinna być w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Niedopuszczalne bowiem może być obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu dojść należy do wniosku, że uchwała II OPS 2/11 będzie miała zastosowanie w sprawie, a podzielając zawarte w niej motywy, brak jest podstaw do odstąpienia od niej (art. 269 § 1 Ppsa).

Istotą sprawy jest rozważenie, czy brak wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Starosty Legionowskiego z [...] listopada 2001 r. udzielającej [...] zezwolenia na pobór wód podziemnych dla potrzeb osiedla Piaski i Jednostki Wojskowej nr [...] na czas oznaczony do 31 grudnia 2011 r., w sytuacji gdy [...] uzyskało kolejne pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych decyzją Starosty Legionowskiego z [...] czerwca 2012 r., zachodzi stan oznaczający, że skarżąca spółka korzystała ze środowiska "bez wymaganego pozwolenia". Niesporne jest, że jedną z przyczyn wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest upływ okresu czasu, na jaki zostało ono wydane (art. 135 pkt 1 uPw). Wbrew stanowisku przyjętemu w zaskarżonym wyroku z treści przepisu art. 138 ust. 1 uPw, stanowiącego wyłącznie, że "Stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji" nie wynika, aby do czasu wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, wobec którego upłynął okres czas, na jaki zostało wydane, nie można było w ogóle wywodzić, że strona nie dysponuje stosownym pozwoleniem. Ratio legis decyzyjnej formy stwierdzania wygaśnięcia należy doszukiwać się przede wszystkim w konstrukcji przepisu art. 138 ust. 2 uPw, wedle którego "Decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku". Jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2015 r., II GSK 1120/14 (CBOSA, nsa.gov.pl) datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest data, od której przestaje ono obowiązywać, to jest - zgodnie z art. 135 pkt 1 uPw - data końcowa okresu, na który pozwolenie to zostało wydane. Z tą datą wygasa stosunek administracyjnoprawny uprawniający podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzeń wodnych. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym. Strona zainteresowana może wprawdzie zgodnie z art. 138 ust. 1 Pw ubiegać się o stwierdzenie tego wygaśnięcia w drodze decyzji, jak również może to uczynić z urzędu sam organ, jednakże taki akt wyłącznie potwierdza istniejący stan prawny. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia, którego termin obowiązywania upłynął, następuje zatem w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym. Niewątpliwie celem ustawodawcy, który nie wyłączył w art. 138 ust. 1 uPw wydawania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na upływ okresu, na który było wydane, było m. in. zastosowanie w takich sytuacjach art. 138 ust. 2 ustawy. Istnienie prawnej możliwości stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, którego okres ważności już upłynął, ma charakter deklaratoryjny w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia, brak wydania takiej decyzji nie jest jednak co do reguły przeszkodą w stwierdzeniu w postępowaniu o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez stosownego pozwolenia. Z tych względów skarga kasacyjna zarzucająca błędną wykładnię art. 135 pkt 1 i art. 138 ust. 1 uPw ma usprawiedliwione podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona (art. 188 Ppsa), taka sytuacja zdaniem Sądu zachodzi w przedmiotowej sprawie. Niesporne jest, że decyzja Starosty Legionowskiego z [...] listopada 2001 r. udzielającej [...] zezwolenia na pobór wód podziemnych na czas oznaczony do 31 grudnia 2011 r., na podstawie której [...] dokonywało poboru wód podziemnym w SUW Piaski wygasła z upływem oznaczonego w tej decyzji terminu. Nie jest także sporne, że o nowe pozwolenie spółka wystąpiła dopiero w dniu 1 czerwca 2012 r. uzyskując je w dniu 10 czerwca 2012 r. W tej sytuacji oznacza to, że skarżąca spółka korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało wymierzenie opłaty podwyższonej. W celu określenia znaczenia pojęcia "bez wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2010 r., II OSK 785/09, LEX nr 597858). Skoro brak wymaganego pozwolenia u skarżącej spółki, co jest bezsporne, był spowodowany nie opieszałością organów właściwych do wydania tego pozwolenia, ale zaniechaniem przez stronę i brakiem wystąpienia ze stosownym wnioskiem o wydanie tego pozwolenia, to nie naruszała prawa decyzja utrzymująca w mocy decyzję wymierzającą opłatę podwyższoną. Nie doszło zatem w szczególności do naruszenia przepisów art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 uPoś przewidujących obowiązek poniesienia przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty podwyższonej o 500% z tytułu m. in. poboru wody za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia.

Powyższe okoliczności uzasadniały na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 Ppsa uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisu art. 203 pkt 2 Ppsa.