Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 255/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 234 poz 1570
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
article: art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. S.i A. S. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] listopada 2010 r nr [...]oraz postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...]z dnia [...]listopada 2010 r., 2. uchyla decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu nr [...]z dnia [...] czerwca 2010 r., 3. uchyla decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...]z dnia [...] listopada 2009 r., 4. uchyla decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2009r., 5. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, 6. zasądza od Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu na rzecz J. S. i A. S. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem kosztów sądowych WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P., na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.08.234.1570 ze zm., dalej – ustawa epidemiologiczna) oraz § 1 pkt 1-6, 9, 10 i 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień (Dz.U.02.237.2018, dalej – rozporządzenie w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych), której adresatem była J. S., zarządził niezwłocznie poddać córkę W. S. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince, różyczce, haemophilus influenzae typu b, wskazując, iż decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności, a wykonanie decyzji jest obowiązkowe pod rygorem zastosowania środków przewidzianych w art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.05.229.1954 j.t. ze zm., dalej – ustawa egzekucyjna)

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej – PPIS) na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy epidemiologicznej oraz § 1 pkt 1-4, 6, 7, i 11 rozporządzenia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych, której adresatem była J. S., zarządził niezwłocznie poddać córkę P. S. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, gruźlicy, haemophilus influenzae typu b, wskazując, iż decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności, a wykonanie decyzji jest obowiązkowe pod rygorem zastosowania środków przewidzianych w art. 119 ustawy egzekucyjnej.

Od obu powyższych decyzji odwołanie złożyli J. i A. S. (dalej – skarżący).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej – WWIS) utrzymał w całości "decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...].11.2009 r. w sprawie poddania szczepieniu dzieci: W. S. i P. S.". W uzasadnieniu decyzji organ w szczególności wskazał, iż w dniu [...] listopada 2009 r. "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał decyzję nr. [...] i [...]", zaś pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. "matka dzieci pani J. S. złożyła odwołanie od decyzji nr [...]".

Dnia [...] sierpnia 2010 r. PPIS wydał względem J. S. upomnienie (nr sprawy [...]r.) wzywając do wykonania obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych nr [...] i [...]r. z dnia [...] listopada 2009 r.

Dnia [...] listopada 2010 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy [...] stwierdzając "niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].11.2009r. znak: [...]".

Dnia [...] listopada 2010 r. PPIS wydał, w związku "z niewykonaniem nakazów wynikających z prawomocnej decyzji z dnia [...].11.2009r. znak [...]" postanowienie (nr sprawy [...]), którego adresatem była J. S., nakładające na J.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, wzywając jednocześnie do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dotychczas J. S. nie poinformowała PPIS o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] tytułu wykonawczego.

Dnia [...] listopada 2010 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy [...] stwierdzając "niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].11.2009r. znak: [...]".

Dnia [...] listopada 2010 r. PPIS wydał, w związku "z niewykonaniem nakazów wynikających z prawomocnej decyzji z dnia [...].11.2009r. znak [...]" postanowienie (nr sprawy [...]), którego adresatem była J. S., nakładające na J.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, wzywając jednocześnie do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dotychczas J. S. nie poinformowała PPIS o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. J. S. złożyła zażalenie na postanowienia nr [...] oraz [...]. W zażaleniu podniosła, iż nie otrzymała odpowiedzi na prośbę o informację o przeprowadzenie badań, o których pisała w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., od których uzależnia decyzję o zaszczepieniu córek W. i P.. Podniosła również, iż domaga się wskazania podstawy prawnej nałożenia grzywien. W treści pisma przytoczyła § 1 – 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych (Dz.U.02.241.2097 ze zm., dalej – rozporządzenie w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych). oraz treść załącznika nr 1 i2 do tego rozporządzenia podkreślając, iż w związku z powyższym nie może poddać córek obowiązkowym szczepieniom ochronnym, z uwagi na możliwość wystąpienia u nich niepożądanych odczynów poszczepiennych stanowiących realne zagrożenie życia lub zdrowia. Wskazała także, że jest skłonna rozważyć zaszczepienie córek, ale tylko w sytuacji otrzymania rzetelnych informacji na temat składu szczepionek, skuteczności i bezpieczeństwa ich stosowania w odniesieniu do grup wiekowych określonych w Programie Szczepień Ochronnych oraz spełnieniu innych jeszcze warunków dotyczących okoliczności występujących w dniu potencjalnego szczepienia.

Jednocześnie pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. J. S. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego [...] oraz [...], zgłaszając zarzuty do tytułu wykonawczego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. J. S. złożyła również wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej w sprawach [...] oraz [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] WWIS utrzymał w mocy "zaskarżone postanowienie" Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...].11.2010r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pismem z dnia [...].12.2010r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. znak [...] z dnia [...].11.2010r. w dalszej części uzasadnienia decyzji rozpatrując zażalenie J.S. tylko w tym zakresie (dotyczącym tej decyzji z pominięciem kwestii decyzji nr [...]). Organ stwierdził, iż postanowienie o nałożeniu grzywny wbrew zarzutom skarżącej zawiera podstawę prawną, którą stanowi art. 199 ustawy egzekucyjnej. Oraz art. 120-124 tej ustawy. Podstawy zostały w postanowieniu przytoczone, zaś samo postanowienie zostało poprzedzone upomnieniem. Organ skonstatował, iż słusznie została nałożona grzywna i istnieje możliwość jej umorzenia w przypadku wykonania ciążących obowiązków. Organ egzekucyjny nie jest zaś uprawniony do oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Postanowieniem z dnia [...].02.2011 r. nr [...] PPIS uznał zgłoszone przez J.S. zarzuty w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. za nieuzasadnione. Organ wymienił jedynie w treści uzasadnienia nazwisko jednej z córek państwa S. – W., w pozostałym zaś zakresie nie wskazuje żadnych danych, które pozwoliłyby zidentyfikować do jakiej sprawy postanowienie się odnosi – w szczególności – sprawy [...], [...], czy obu, albo żadnej.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. J. S. złożyła zażalenie na postanowienie WWIS z dnia [...].02.2011 r. w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. J. S. złożyła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wskazując, iż otrzymane postanowienie z dnia "[...].02.2011." nie zawiera informacji, której sprawy dotyczy, zawiera jedynie "nic nie mówiący" nowy numer [...] oraz nazwisko jednej z córek – W. S., mimo iż zarzuty składane były również w sprawie drugiej córki – P. S..

Skargę na postanowienie WWIS z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] złożyli skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i utrzymującego go w mocy postanowienia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w całości oraz poprzedzających decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] i [...] jako naruszających prawo, wstrzymanie wykonania postępowania o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w całości.

Skarżący podnieśli, że ich zdaniem, w stosunku to poprzednio obowiązującej ustawy, pod rządami obecnie obowiązującej ustawy epidemiologicznej nie ma postaw do karania rodziców, którzy nie chcą zaszczepić dzieci. Przepisy karne dotyczą natomiast organów i instytucji zajmujących się szczepieniami. Zdaniem skarżących zmiana prawa w tej mierze była zamierzonym działaniem ustawodawcy i organy administracji nie mogą poprawiać ustawodawcy, zaś stosowanie "w tym przypadku" przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm., dalej - kpa) jest "naciąganiem i łamaniem prawa i powinno podlegać karaniu". Powtarzając za zażaleniem skarżący przytoczyli § 1 – 3 rozporządzenia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz treść załącznika nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Konkludując, iż nie da się cofnąć "Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego", a poddanie dziecka szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień nie jest bezpieczne i stanowi realne zagrożenie życia i zdrowia skarżący podnieśli, iż nikt nie chciał i nie udzielił im informacji, w szczególności odpowiedzi na zadawane pytania, dotyczące bezpieczeństwa szczepień. Zdaniem skarżących nie został rozważony indywidualny interes córek skarżących i nie ma określonej odpowiedzialności w zakresie podmiotowym za wystąpienie poszczepiennych odczynów. W decyzjach obu i instancji nie odniesiono się, z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, do podniesionych w toku postępowania obaw skarżących co do możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych pomimo, iż organom przysługuje szeroka inicjatywa dowodowa i powinny podejmować wszelkie kroki w celu ustalenia okoliczności istotnych w sprawie. Następnie zarzucono naruszenie art. 6, 8 i 11 kpa, art. 17 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 8 Europejskiej Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powołując się na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt II SA/Go 355/10, wskazano, iż postanowienie WWIS narusza prawo, albowiem zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego. Skarżący wskazali również na błędy formalne występujące w korespondencji z organami Inspekcji Sanitarnej, dotyczące w szczególności daty urodzenia córek, błędne numery powoływanych decyzji, pomijanie jednej ze spraw w toku postępowania. Skarżący podkreślili, iż organy uchybiły zasadzie przekonywania i w żadnej mierze nie przekonywały skarżących do słuszności rozstrzygnięcia.

W stosunku do tytułu wykonawczego postawiono zarzut "nieistnienia obowiązku", co zdaniem skarżących znajduje uzasadnienie w art. 8, art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 47 i 48 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżących obowiązek poddania dzieci szczepieniom ochronnym ma charakter obywatelski, nie poparty sankcjami karnymi. Jednocześnie skarżący złożyli zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, ponieważ grzywna w tak dużej wysokości pozbawi rodzinę skarżącej (w tym trójkę dzieci) środków do życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2011 r. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, że niezasadny jest zarzut braków formalnych w tytule wykonawczym, na podstawie którego zostało wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Tytuł wykonawczy zawiera bowiem wszystkie elementy wynikające z art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zdaniem organu niezasadny jest również zarzut względem tytułu wykonawczego z powołaniem się na art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, tj. ze względu na "nieistnienie obowiązku". Organ wskazał, iż ten obowiązek wynika z przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych. Przepisy rozporządzenia są zaś źródłami prawa w znaczeniu konstytucyjnym. Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy epidemiologicznej osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Przepis ten ustanawia generalny obowiązek poddawania się szczepieniom, a jego szczegóły (ramy) określa Narodowy Program Szczepień Ochronnych. Odnosząc się do kolejnych zarzutów organ podniósł, iż wyznaczona w postanowieniu wysokość grzywny w celu przymuszenia ([...] zł), znajduje podstawę prawną w art. 121 ustawy egzekucyjnej. Ponadto w postanowieniu organ prawidłowo przywołał podstawę prawną, powołując się na art. 119 i art. 120-124 ustawy egzekucyjnej. Ponadto obowiązkowe szczepienia ochronne dzieci są bowiem wykonywane w publicznych, względnie niepublicznych, zakładach opieki zdrowotnej, które maja pod swoja opieką dzieci. Przeprowadzone w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej szczepienia mają charakter nieobowiązkowy, a wszystkie środki uzyskiwane w związku z przeprowadzonymi szczepieniami mają charakter budżetowy i w całości są odprowadzane do budżetu państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zauważyć na wstępie trzeba, że aczkolwiek co do zasady organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej), to w sytuacji gdy organ egzekucyjny realizuje w trybie egzekucji swe własne decyzje, to odpadają przesłanki, które dyktowały zakaz badania sprawy z punktu widzenia merytorycznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 1614/98, LEX nr 44829; zob. R. Hauser, Z. Leoński, "Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1992 r., str. 56).

Jednocześnie należy wskazać, iż organ egzekucyjny, badający z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej w trybie art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, ma obowiązek ustalenia, czy egzekucja administracyjna jest dopuszczalna. Ustalenie to następuje w wyniku badania, czy tytuł wykonawczy odpowiada wymogom art. 27 powołanej ustawy, a zatem - czy nie zachodzą ujemne przesłanki procesowe w sprawie. Nie wnikając zatem w kwestie zasadności i wymagalności obowiązku, organ winien przesądzić, czy zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji, a to w postaci elementów wymienionych w art. 27 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej.

W konsekwencji powyższego stwierdzić trzeba, iż organy obu instancji wielokrotnie w toku postępowania winny były rozważyć kwestie podstaw prawnych rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie w obu instancjach, na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania egzekucyjnego, które jest konsekwencją tego pierwszego. Wielokrotnie zatem, miały możliwość zweryfikowania wydanych decyzji w odpowiednim trybie, jeśliby dopatrzyły się wad tych rozstrzygnięć. Z uchybieniem przepisom postępowania tego nie uczyniły, czego efektem było wprowadzenie i utrzymanie w obrocie prawnym wadliwych decyzji. Ich wadliwość, o czym szczegółowo w dalszej części uzasadnienia, wynika z faktu, iż ustawa epidemiologiczna nakładając obowiązek z mocy prawa poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie wprowadza w tym zakresie podstaw do wydawania przez Państwową Inspekcję Sanitarną decyzji. A zatem począwszy od wydania decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz [...] nakazujących poddanie córek skarżących – W. i P. szczepieniom ochronnym dalsze postępowanie administracyjne, jak i w konsekwencji postępowanie egzekucyjne, obarczone było wadami skutkującymi koniecznością uchylenia wydanych w ich toku rozstrzygnięć - zgodnie z sentencją niniejszego wyroku.

W kwestii braku obowiązku konkretyzacji obowiązków, o których mowa w drodze decyzji wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, którego poglądy Sąd w niniejszym składzie podziela.

Jak wskazano powyżej - sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Działanie zaś organu administracji publicznej zgodne z prawem to działanie w formie przewidzianej przepisami prawa. Organ administracji publicznej wykonuje zadania administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej jeżeli przepis prawa materialnego expressis verbis stanowi o dokonaniu autorytatywnej konkretyzacji tej normy prawa materialnego w formie decyzji administracyjnej, a w razie braku regulacji gdy przepis prawa materialnego wymaga dokonania autorytatywnej konkretyzacji w zakresie uprawnienia lub obowiązku jednostki.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy epidemiologicznej "Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych". Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisu prawa, nie ma zatem podstawy prawnej do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej. Tak też stanowi art. 17 ust. 1 tej ustawy "Osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej «obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi»". Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.). Według art. 36 ust. 1 powołanej epidemiologicznej "Wobec osoby, która nie poddaje się obowiązkowi szczepienia (...), może być zastosowany środek przymusu bezpośredniego polegający na przytrzymywaniu, unieruchomieniu lub przymusowym podaniu leku". Według art. 17 ust. 9 tej ustawy "Obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach ochronnych".

Regulacja powołanej ustawy epidemiologicznej w art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 z mocy prawa obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym powoduje, że ustawa ta nie daje podstaw do wydawania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Według art. 5 pkt 4 ustawy z 14 maja 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) "Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy: wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie – w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych". Powołana ustawa epidemiologiczna nakładając obowiązek z mocy prawa poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie wprowadza więc w tym zakresie podstaw do wydawania przez Państwową Inspekcję Sanitarną decyzji.

Zatem należy stwierdzić, iż decyzje z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] oraz [...], którymi nałożono na skarżącą J.S. obowiązek niezwłocznego poddania córek W. i P. obowiązkowym szczepieniom ochronnym obarczone były wadami dającymi podstawę co najmniej do ich uchylenia, ponieważ nie istniał obowiązek konkretyzowania w formie decyzji tego nakazu ustawowego.

W konsekwencji powyższego, uchyleniu podlegała także decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].

Kolejno postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] oraz postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nakładające na skarżącą J.S. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązków nałożonych uprzednio wymienionymi decyzjami PPIS nr [...] oraz [...].

Wreszcie uchyleniu podlegało również postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie PPIS nr [...].

Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 maja 2010 nr LEX nr 674124). W niniejszej sprawie organy uchybiły wskazanym obowiązkom, czym naruszyły wskazany przepis.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach postępowania zaś Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.