Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 667/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art 3, art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: aty 67a§1 pkt 3 , art 67b
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]z dnia [...]odmawiającą [...], umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...]r. w kwocie [...]zł oraz [...] r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu [...]. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], wpłynął wniosek skarżącej

o umorzenie w całości lub w części zaległości wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu między innymi zryczałtowanego podatku dochodowego za lata [...]. Strona powołała się na trudną sytuacją finansową, wskazała iż jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie [...] zł miesięcznie i nie posiada innych źródeł dochodu. Zaległości podatkowe powstały w okresie prowadzenia przez Nią działalności gospodarczej, tj. od [...]do [...]. w ramach Usługowo-Produkcyjnego Zakładu Obróbki Skrawaniem z siedzibą w [...]przy [...]. Wszystkimi sprawami związanymi z działalnością zajmował się wyłącznie Jej ojciec w ramach udzielonego pełnomocnictwa. Dopiero po jego śmierci, uzyskała informację o nieuregulowanych należnościach, których obecnie nie jest w stanie spłacić. W związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności ma problemy ze znalezieniem pracy, natomiast posiadanie zaległości podatkowych, brak jakichkolwiek oszczędności, konieczność korzystania

z pomocy osób trzecich uniemożliwia Jej podjęcie kolejnej działalności gospodarczej. W związku z powyższym, w ocenie Strony, wyczerpuje przesłankę ważnego interesu podatnika uzasadniającą pozytywne rozpatrzenie wniosku. Do wniosku Strona dołączyła kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]., odpis skrócony aktu zgonu ojca z dnia [...]. oraz odcinek wypłaty świadczenia rentowego za [...]. w kwocie [...]zł netto.

W toku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy ustalił, iż skarżąca posiada zaległości z tytułu, m.in. zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za lata [...]w łącznej kwocie [...]zł (należne odsetki za zwłokę - [...]zł).

Z oświadczenia Strony oraz dołączonych dokumentów wynikało, iż skarżąca mieszka z matką prowadzącą działalność gospodarczą, babcią – rencistką

i bezrobotnym bratem, prowadząc wspólnie gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego i ruchomości, kapitałów pieniężnych i praw majątkowych. Otrzymuje rentę socjalną i zasiłek pielęgnacyjny. Ponosi wydatki jedynie na zakup żywności. Obciążona jest spłatą kredytów bankowych na zakup aparatu cyfrowego w dniu [...]. w kwocie [...]zł (spłata do [...]r.) i witryny chłodniczej w dniu [...]r. w kwocie [...]zł (spłata do [...]zł). Nadto ustalono, iż Strona posiada zaległości z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie [...]zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], decyzją z dnia [...].

nr [...]odmówił umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podatkowy I instancji wskazał, iż Strona rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej jednorazową spłatę przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, jednakże należy wziąć jeszcze pod uwagę okoliczności powstania zadłużenia wobec budżetu Państwa. W ocenie organu podatkowego I instancji, każdy podmiot, podejmując działalność gospodarczą i dbając o swój interes, winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany. Natomiast wywiązywanie się z płatności zobowiązań podatkowych, jest realizacją obowiązku ustawowego, a nie wyrazem dobrej woli podatnika. Okoliczność, że inna osoba faktycznie prowadziła działalność gospodarczą nie zwalnia podatnika z w/w obowiązku. Nadto organ podatkowy

I instancji, zauważył , iż zobowiązania podatkowe nie były regulowane od momentu zgłoszenia rozpoczęcia działalności gospodarczej, natomiast Strona mogła w każdej chwili wystąpić do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], z wnioskiem

o wydanie stosownego zaświadczenia o niezaleganiu z tytułu podatków i wówczas mogłaby podjąć stosowne kroki w celu ich uregulowania. Zdaniem organu podatkowego powyższe nie może zatem stanowić szczególnej, losowej okoliczności, która uprawniałaby do przyznania ulgi w postaci umorzenia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona pismem z dnia

[...]r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w [...]odwołanie. Powyższej decyzji zarzuciła brak wszechstronnej i wnikliwej analizy materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie możliwości podjęcia zatrudnienia w związku z niepełnosprawnością oraz brak właściwej oceny jej sytuacji materialnej i osobistej. Jak wskazała Strona, organ nie uwzględnił, że wydatki związane wyłącznie ze spłatą kredytów wynikają z niskiej renty. Ta okoliczność powoduje również konieczność pozostawania na utrzymaniu rodziny (mamy), która również nie uzyskuje dochodów pozwalających na zaspokojenie potrzeb całej rodziny. W ocenie Strony, doszło do naruszenia art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych. Zdaniem Strony również okoliczności powstania zaległości podatkowych, oprócz obecnej sytuacji materialnej i osobistej - uzasadniają wnioskowane umorzenie. Brak środków na utrzymanie, niepełnosprawność uniemożliwiająca uzyskanie innego źródła dochodów oraz śmierć ojca stawiają Stronę w sytuacji wyjątkowo trudnej.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowych albo o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżona decyzja jest, w ocenie Strony dowolna, organ I instancji jedynie pobieżnie przeanalizował jej sytuację, co nie odzwierciedla charakteru uznania administracyjnego.

W dalszej części uzasadnienia odwołania, Strona ponownie powołała się na okoliczności powierzenia ojcu prowadzenia spraw z zakresu działalności gospodarczej formalnie zarejestrowanej na jej osobę oraz wskazała, że nie dysponowała wiedzą o kondycji firmy, problemach z pracownikami i kontrahentami oraz o istnieniu zaległości podatkowych i wobec ZUS. Podkreśliła, że otrzymuje rentę socjalną [...] zł miesięcznie. Niepełnosprawność utrudnia codzienne funkcjonowanie i stanowi przeszkodę w znalezieniu zatrudnienia. Podjęcie ponownie działalności gospodarczej, wymaga zaangażowania kapitału, którym nie dysponuje oraz pomocy osoby trzeciej, a takiej możliwości nie posiada. Nadto Strona wskazała, iż babcia

i mama z którą zamieszkuje, nie dysponują wystarczającymi dochodami pozwalającymi na utrzymanie całej rodziny, stąd zaległości w opłatach za media

i w podatku od nieruchomości. Mama wymaga stałej opieki lekarskiej, od wielu lat leczy się z powodu zaburzeń depresyjnych. Babcia - rencistka (78 lat) cierpi na współistniejące choroby. Dalej skarżąca przedstawiła koszty utrzymania domu które wynoszą: woda i odprowadzanie ścieków - [...]zł (co dwa miesiące), podatek od nieruchomości - [...]zł, gaz -ponad [...]zł. Babcia spłaca kredyty w kwocie [...]zł miesięcznie. Powyższe wyczerpując przesłankę ważnego interesu podatnika uzasadnia zdaniem Strony, umorzenie zaległości podatkowych.

Nadto Strona powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o umorzenia zaległości, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest renta socjalna wynosząca od [...], pomniejszana o [...]zł na skutek zajęcia wierzytelności w toku egzekucji administracyjnej. Do wypłaty pozostaje jej kwota [...]zł miesięcznie. Ponadto, otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...]zł miesięcznie i nie posiada jakiegokolwiek majątku. Dalej Strona wskazała, iż spłaca w ratach po [...]zł miesięcznie, zasądzoną grzywnę (do zapłaty pozostało [...]zł) oraz raty dwóch kredytów w wysokości [...] zł (spłata do [...]zł) oraz [...]zł miesięcznie (spłata do [...].). Pozostała kwota [...]zł miesięcznie, stanowi częściowy udział Strony w opłatach dotyczących utrzymania domu zajmowanego

z babcią i mamą oraz kosztach wyżywienia. Dom stanowi współwłasność babci

i mamy. We wspólnym gospodarstwie domowym ze Stroną pozostają:

* mama prowadząca od sierpnia 2008r. kiosk spożywczo-warzywny, która to działalność za 2008r. oraz od stycznia do maja 2009r. przyniosła stratę

w wysokości odpowiednio [...]zł,

* babcia, otrzymująca rentę [...]zł, spłacająca pożyczkę bankową [...]zł, zaciągniętą w dniu [...]. na uregulowanie wcześniej zaciągniętego kredytu oraz na bieżące utrzymanie i częściową spłatę zobowiązań ( miesięczna rata [...]zł, spłata do [...]r).

Nadto Strona wskazała, iż zaległości w kosztach utrzymania domu wynoszą na dzień [...]., za energię elektryczną - [...]zł, za wodę i ścieki - [...]zł, podatek od nieruchomości - [...] zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...], uzasadniając swoje stanowisko podjęte

w sprawie, wskazał na treść przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jak wskazał organ odwoławczy, powyższy przepis dopuszcza możliwość zastosowania ulgi w zapłacie należności podatkowych, gdy organ podatkowy stwierdzi w danej sprawie okoliczności wypełniające przesłanki ważnego interesu lub interesu publicznego, a zatem ustali, iż w sprawie zachodzi sytuacja wyjątkowa, niezależna od woli i sposobu postępowania podatnika, przy czym organ wskazał, iż uprawnienie wynikające z powyższego przepisu nie jest równoznaczne

z obowiązkiem organu podatkowego do pozytywnego rozpatrzenia każdego wniosku, nawet jeśli stwierdzone zostanie przez organ istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu podatnika (np. gdy podatnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej).

W rozpoznawanej sprawie, przesłanki ważnego interesu podatnika uzasadniającego przyznanie wnioskowanej ulgi Strona upatruje w wyjątkowych Jej zdaniem, okolicznościach powodujących niekorzystną sytuację materialną tj. powierzeniu ojcu, do którego miała zaufanie, prowadzenia działalności gospodarczej w Swoim imieniu, jego śmierci, swojej niepełnosprawności, która utrudnia podjęcie zatrudnienia lub samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.

W ocenie organu odwoławczego, rozważając przesłankę interesu publicznego należy mieć na uwadze powszechność i sprawiedliwość opodatkowania oraz względy społeczne oznaczające konieczność respektowania przepisów prawa przez wszystkie podmioty prawa podatkowego, gdyż w ten sposób zapewniony będzie regularny wpływ środków finansowych do budżetu państwa. Przyczyny powstania przedmiotowych zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym które organ również ma obowiązek zauważyć w niniejszym postępowaniu, nie miały charakteru wyjątkowego, losowego, lecz są efektem decyzji w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej i zarządzania środkami finansowymi. Ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej dotyczy każdego przedsiębiorcy, obciążając właśnie jego i nie powinno się go przenosić na Skarb Państwa.

Organ podatkowy II instancji wskazał, iż skarżąca zlecając prowadzenie spraw firmy innej osobie - ojcu w ramach udzielonego pełnomocnictwa, nie może zwalniać się od odpowiedzialności podatkowej za skutki działań tej osoby. Z informacji organu podatkowego I instancji wynika, że Strona miała świadomość, iż w związku

z prowadzoną działalnością gospodarczą posiada zaległości wobec budżetu, wnioskiem z dnia [...]. wystąpiła o rozłożenie na raty zapłaty zadłużenia w podatku VAT za okresy od stycznia do listopada 2006r., (został załatwiony odmownie). Nadto, jak wynika z ustaleń organu podatkowego I instancji, do końca 2005r. (a więc przed podjęciem przez Stronę działalności gospodarczej) w tym samym miejscu, w tym samym zakresie, w firmie o tej samej nazwie działalność gospodarczą prowadził ojciec Strony, który nie uregulował należności z tytułu VAT za lata [...]), zryczałtowanego podatku dochodowego za lata [...]) oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata [...]zł) oraz odsetek za zwłokę. Na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]został on pozbawiony na okres 8 lat, prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu - postanowienie Sądu Rejonowego w [...]W tej sytuacji zatem, okoliczność udzielenia ojcu przez Stronę pełnomocnictwa do prowadzenia działalności gospodarczej jest Jej sprawą osobistą, podjęciem ryzyka. Ta indywidualna decyzja nie powinna zatem na tle powołanych okoliczności być usprawiedliwiana zaufaniem do pełnomocnika

i powierzeniem mu nadzoru nad swoimi sprawami. Pomimo więc ustalenia, iż Strona niewątpliwie znajduje się w trudnym położeniu życiowym i zdrowotnym, to okoliczność ta sama w sobie, w ocenie organu, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia Jej z długu wobec budżetu Państwa.

W ocenie organu odwoławczego, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uciążliwość ponoszenia wydatków bytowych, jako powszechnych elementów egzystencjalnych oraz problemy zdrowotne Strony i w rodzinie, nie są wystarczającą przesłanką do podjęcia decyzji pozytywnej dla Strony. Nie zmienia tej oceny fakt powoływania się na trudności finansowe Strony jako konsekwencji stanu zdrowia. Konieczność spłaty pożyczek nie stanowi także podstawy do ulgowego traktowania Strony w zakresie realizacji jej obowiązków publicznoprawnych wynikających z ustaw podatkowych, gdyż sposób gospodarowania przychodami jest konsekwencją podjętych wcześniej indywidualnych decyzji finansowych.

Zaskarżając powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...]do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...],wniosła

o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w formie ryczałtu za lata [...]w całości, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art.67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia [...]r. Ordynacja podatkowa poprzez niezasadne przyjęcie, iż przesłanki w tym przepisie określone nie wystąpiły. Skarżąca wskazała, iż podejmując zaskarżoną decyzję organ II instancji nie dostrzegł wszystkich aspektów sytuacji i nie nadał im właściwej wagi. Podjęte rozstrzygnięcie ma charakter dowolny, nie zawiera argumentów w sposób należyty wyjaśniających przyczyny odmowy. Powołuje się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych. Nadto, skarżąca ponownie wskazała na fakt zaufania

i powierzenia ojcu spraw związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, niewiedzę w zakresie zaległości publicznoprawnych firmy oraz okoliczność nagłej śmierci ojca. Nadto, kolejny raz przedstawiła swoją sytuację osobistą i materialną wskazując, iż jako osoba niepełnosprawna od urodzenia ma trudności nie tylko

w podjęciu zatrudnienia, ale przede wszystkim w codziennym funkcjonowaniu. Fakt posiadania zaległości, brak jakichkolwiek oszczędności uniemożliwia ponowne podjęcie działalności gospodarczej wymagającej zaangażowania innej osoby. Dochody rodziny nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych, co powoduje powstawanie zadłużeń.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w [...]nie podzielił zasadności zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organów oparta jest o art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika,

z zastrzeżeniem art.67b, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że stanowiąc w tymże przepisie materialno-prawną podstawę umarzania zaległych należności podatkowych ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające

to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia, która to ocena winna być dokonana według stanu rzeczy w chwili rozstrzygania w tym zakresie.

Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oznacza, że z woli ustawodawcy nawet stwierdzenie istnienia przesłanek w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ podatkowy ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający to umorzenie. Ulga podatkowa w postaci umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę czy opłaty prolonagacyjnej stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, musi ona zatem mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów

Ustawodawca nie podał ustawowej definicji "interesu podatnika" i "interesu publicznego". W orzecznictwie przyjmuje się, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi, płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo). Takie rozumienie przywołuje zresztą organ, słusznie podkreślając, obiektywny i nadzwyczajny charakter warunkujący istnienie ważnego interesu podatnika.

Z brzmienia art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie wynika prawo organu podatkowego do określania ważnego interesu podatnika. Organ podatkowy, jako przedstawiciel skarbu państwa, posiada kompetencje do określania interesu publicznego i jego uzasadniania. Ważny interes podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Wymienione w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej interes publiczny i ważny interes podatnika nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żaden z nich nie może w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) być uznany z definicji za ważniejszy.

Przesłanki umorzenia (a więc ważny interes podatnika i interes publiczny) należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty.

Przechodząc od tych uwag ogólnych na grunt sprawy będącej przedmiotem skargi [...]oraz rozpoznania organów podatkowych, uznać należy, że organy podatkowe obu instancji sprostały wskazanym wyżej wymaganiom. Organy te, w szczególności przeprowadziły dokładną analizę obecnego stanu finansowego

i osobistego Strony, jak też powiązały ten stan z okolicznościami, które doprowadziły do powstania zaległości podatkowej i następnie, należycie oceniły te okoliczności

w kontekście przesłanek, określonych w przepisie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i nie przekroczyły przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów.

Niewątpliwe jest, jak prawidłowo uznały to organy podatkowe, że zaległość podatkowa Strony w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za lata 2006-2007 oraz odsetki od zaległości w tym podatku nie wynikały z nagłych, losowych okoliczności, na które Strona nie miała wpływu lecz są skutkiem podejmowanych przez nią indywidualnie decyzji oraz kontroli spraw powierzonych innej osobie w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Strona zlecając w ramach udzielonego pełnomocnictwa, prowadzenie spraw firmy innej osobie – ojcu, który wcześniej w tym samym miejscu, w tym samym zakresie, w firmie o tej samej nazwie prowadził działalność gospodarczą, nie regulując należności z tytułu VAT za lata [...], zryczałtowanego podatku dochodowego za lata [...]oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata [...]i który został pozbawiony na okres 8 lat, prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek, nie może zwalniać się od odpowiedzialności podatkowej za skutki działań tej osoby i ponosi ryzyko podjęcia takiej decyzji. Każdy podmiot podejmując działalność gospodarczą i dbając o swój interes, winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany. Zauważyć przy tym należy również, że na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika i to ona ponosi ryzyko ujemnych skutków jego niestarannego czy nierzetelnego zachowania.

Nadto z akt sprawy wynika, że Strona miała świadomość, iż w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą posiada zaległości wobec budżetu gdyż wnioskiem z dnia [...]r. wystąpiła o rozłożenie na raty zapłaty zadłużenia w podatku VAT za okresy od stycznia do [...]r. a mimo tego nie wywiązywała się w terminie z uiszczania podatku do budżetu. Brak zgromadzonego majątku czy oszczędności przez [...]nie jest nadzwyczajnym, niezależnym od Strony zdarzeniem, które wyklucza możliwość spłaty zaległości podatkowych.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, a ich zastosowanie nie może odbywać się

w drodze wykładni rozszerzającej.

Rozpatrując sprawę wywołaną skargą [...], stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje w żadnej mierze nie wykraczają poza ramy uznania administracyjnego i podjęte zostały po przeprowadzeniu dokładnego postępowania wyjaśniającego i że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym ich uchylenie.

Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a przeprowadzone postępowanie nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organy odniosły się także do wszystkich podnoszonych przez skarżącą argumentów uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie i w kontekście przywołanych powyżej zasad oceny wniosku, złożonego w trybie art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, trudno tej ocenie zarzucić dowolność.

W toku postępowania organy podatkowe szczegółowo wyjaśniły sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Sama niewątpliwie trudna sytuacja majątkowa Strony, nie jest wystarczającą podstawą do udzielenia ulgi podatkowej i nie rodzi po stronie organów podatkowych obowiązku udzielenia żądanej ulgi. Rozgraniczenie sprzecznych interesów: z jednej strony - osoby ubiegającej się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, ponieważ w takim przypadku musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza określony w art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony do kontroli pod względem zgodności z prawem. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie może być zakwestionowana.

Stanowczego podkreślenia wymaga przy tym, że jeśli nawet wystąpiłaby sytuacja wskazująca na istnienie ważnego interesu podatnika, to organ może, ale nie musi udzielić wnioskowanej ulgi w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że samo spełnienie przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie obliguje organu podatkowego do przyznania ulgi. Z drugiej strony nie oznacza to jednak, że organ podatkowy w podejmowaniu tej decyzji jest całkowicie dowolny; zobowiązany jest dochować rygorów przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a także dokonać rozważenia indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy oraz wskazać kryteria, którymi się kierował dokonując wyboru. Należyta realizacja tego procesu powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego. Na gruncie niniejszej sprawy organ w sposób wystarczający spełnił te wymogi.

W skardze do sądu skarżąca zwraca uwagę na swoją bardzo trudną sytuację materialną i orzeczony stopień niepełnosprawności. Należy podkreślić, iż organy podatkowe zarówno organ I jak i II instancji nie polemizują z twierdzeniami dotyczącymi trudnej sytuacji skarżącej. Co więcej, zgadzają się ze stanowiskiem Strony, że znajduje się ona w trudnym położeniu życiowym i zdrowotnym, niemniej jednak sytuacja ta po części, jest konsekwencją świadomych działań Strony.

W uzasadnieniach decyzji wyraźnie rozważono kwestę uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, orzeczony stopień niepełnosprawności, wskazując jednocześnie, iż w tym konkretnym przypadku nie uzasadniają one udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej.

Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i podjęto wystarczające czynności procesowe zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy.

Wobec tego, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.