Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1650/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 9 w zw. z art. 63 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013r., nr [...]- utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013r., nr [...], odmówił przekazania nieodpłatnie na własność Gminie Miasto B. mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość zabudowaną położoną w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału powodowego nie wynika, by przedmiotowa nieruchomość służyła realizowaniu zadań z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Przedmiotowa nieruchomość realizacji tego zadania przez Gminę Miasto B. nie może służyć, gdyż mieszkańcy gminy zamieszkujący lokale mieszkalne na tej nieruchomości przez to, że w tych lokalach mieszkają, mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., wniósł Prezydent Miasta B.

Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013r., stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego należy do zadań własnych gminy.

W przedmiotowej sprawie w dniu 27 maja 1990r. Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co znajduje potwierdzenie w poniżej wskazanych dokumentach. Wpisu prawa własności Skarbu Państwa w dziale II księgi gruntowej [...] dokonano dopiero dnia 23 listopada 1990 r., jednakże z orzeczenia Nr 22 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 lutego 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa wynika, że skutek w postaci przejścia prawa własności nieruchomości nastąpił z dniem ogłoszenia tego orzeczenia, a zatem w dniu [...] maja 1990 r. Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego nie została natomiast spełniona przesłanka wskazane w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...).

Na nieruchomości objętej wnioskiem Gminy Miasto B. o przekazanie mienia znajduje się budynek mieszkalny, które jest zasiedlony. Nie można zatem uznać, że przejęcie mieszkań już zasiedlonych, związane jest z realizacją zadań gminy jakim jest gminne budownictwo mieszkaniowe. Przedmiotowa nieruchomość realizacji zadania określonego w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 z późn. zm.) przez Gminę Miasto B. nie może służyć, gdyż mieszkańcy tej gminy zamieszkujący lokale mieszkalne na tej nieruchomości przez to, że w tych lokalach mieszkają mają już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie jest możliwe też wykorzystanie tych mieszkań na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych osób wobec tego, że mieszkania te są już rozdysponowane. A więc nie jest możliwe zwiększenie zasobu mieszkaniowego gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członków gminy skoro mieszkania te takie potrzeby już zaspokoiły. Brak jest, więc bezpośredniego związku pomiędzy przekazaniem tego mienia gminie a zadaniami gminy, co stanowi niezbędny warunek przekazania mienia gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że nie jest prawidłowe stanowisko Prezydenta Miasta B., że w sytuacji, gdy nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a więc wypełniona została przesłanka określona w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), organ powinien umorzyć postępowanie w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...) i wszcząć jednocześnie postępowanie w trybie art. 17a ust. 3 tej ustawy. We wniosku z dnia 14 lutego 2012r. wnioskodawca wskazał podstawę prawną swojego żądania, którą organ był związany. Umorzenie wszczętego przez Wojewodę [...] postępowania byłoby możliwe dopiero w sytuacji wycofania przez wnioskodawcę złożonego wniosku. Postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] zakończone skarżoną decyzją toczyło się na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...), co wyklucza możliwość dokonania przez Komisję oceny wystąpienia w sprawie przesłanek umożliwiających wydanie decyzji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające (...). Z tych względów Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa orzekła jak w sentencji decyzji..

Skargę na powyższą decyzję wniosło Miasto B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,

W skardze zarzucono błędną wykładnię art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), poprzez uznanie, że będąca przedmiotem decyzji nieruchomość nie służy realizacji zadań gminy, naruszenie art. 15, 138 i 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ograniczenie postępowania odwoławczego do kontroli zasadności zarzutów oraz naruszenie art. 6, 7 i 9 w zw. z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że organ I instancji był związany podstawą prawną wskazana przez stronę i przez to nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej ppsa).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona.

Przedmiotem decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest komunalizacja mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Stosownie do ww. art. 5 ust. 4 Gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. W świetle omawianego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Inaczej mówiąc, przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń czy planów, bliżej nie sprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 1845/00).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z organem nadzorczym, że nie było podstawy do zastosowania trybu przewidzianego w cyt. przepisie art. 5 ust. 4 w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Organy administracji prawidłowo oceniły brak wystąpienia okoliczności wskazujących na wypełnienie dyspozycji tego przepisu. Z treści decyzji komunalizacyjnej oraz akt sprawy wynika, że przedmiotowy grunt jest zabudowany i znajdują się na nim lokale mieszkalne zamieszkałe przez mieszkańców gminy. Nie jest więc możliwe wykorzystanie tych lokali na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców gminy. Okoliczności sprawy potwierdzają, że zadania gminy wskazane w decyzji komunalizacyjnej nie miały związku z zadaniami aktualnymi, a odnosiły się do bliżej nie zdefiniowanych zadań w zakresie gospodarki mieszkaniowej. Użyte w cytowanym przepisie w odniesieniu do mienia ogólnonarodowego, mającego zostać skomunalizowanym w tym trybie, sformułowanie "jest ono związane z realizacją zadań gminy" wskazuje, że chodzi tu o czas teraźniejszy czyli związanie dochodzonego mienia z realizowanym przez gminę jej własnym zadaniem. To zaś, że gminę obowiązują zadania wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie oznacza jeszcze, że każdy teren państwowy nadający się dla realizacji tych zadań winien być gminie na jej wniosek bezwzględnie przekazany na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające. Celem art. 5 ust. 4 nie jest generalne przysparzanie gminom majątku, norma ta stwarza możliwość uzyskania przez gminę mienia ogólnonarodowego, w stosunku do którego wykaże ona istnienie bezpośredniego związku z realizowanymi przez nią, a nie dopiero zamierzonymi zadaniami. Nie można zatem uznać, że przejęcie mieszkań już zasiedlonych, a więc zaspokajających potrzeby mieszkaniowe osób w nich zamieszkałych związane jest z realizacją zadań gminy jakim jest gminne budownictwo mieszkaniowe. Nie jest możliwe też wykorzystanie tych mieszkań na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych osób wobec tego, że mieszkania te są już rozdysponowane. A więc nie jest możliwe zwiększenie zasobu mieszkaniowego gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członków gminy, skoro mieszkania te takie potrzeby już zaspokoiły. Brak jest więc bezpośredniego związku pomiędzy przekazaniem tego mienia gminie a zadaniami gminy co stanowi niezbędny warunek przekazania mienia gminie na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym sąd w składzie orzekającym w całości popiera stanowisko przedstawione w wyroku tutejszego sądu z dnia 13 marca 2007 r. sygn.. akt I SA/Wa 636/06.

Zarzut dotyczący nie rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku , w ocenie Sądu, jest zbyt daleko idący. Postępowanie w sprawie o przekazanie mienia w oparciu o art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest postępowaniem wnioskowym, a decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy dotyczy mienia związanego z realizacją zadań gminy, natomiast celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy jest stwierdzenie nabycia mienia z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. Ponadto decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ma charakter konstytutywny, natomiast jeśli chodzi o decyzje wydane na podstawie art. 5 ust. 1 ww. mają one charakter deklaratoryjny czyli skutek prawny następuje z datą ustaloną w tej ustawie. Oba postępowania różnią więc nie tylko przesłanki, różni je także skutek prawny nabycia prawa. Organ w jednym postępowaniu nie mógł więc przejść – jak tego oczekuje skarżącą Gmina- z jednego postępowania ( dotyczącego art. 5 ust. 4 ) na inne ( dotyczące art. 5 ust. 1). Tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 6, 7 i 9 w zw. z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób odpowiadający zasadom prawdy obiektywnej i znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, a jego ocena dokonana przez KKU i podjęte w jej konsekwencji rozstrzygnięcie nie budzi zastrzeżeń sądu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa orzekł jak w sentencji.