Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 721/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r., znak. [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania [...], dalej "Skarżąca", od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019r., znak: [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] na rzecz [...] z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...], w wyniku realizacji inwestycji polegającej na budowie dwutorowej linii 400 kV [...], a także zobowiązującej [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, utrzymał ją w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została przeznaczona na realizację inwestycji polegającej na budowie dwutorowej linii 400 kV [...]. Ww. decyzja stała się ostateczna w dni [...] marca 2017 r. na mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, znak: [...].

Wyżej opisaną decyzją z [...] października 2019 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] na rzecz Skarżącej zobowiązując [...] S.A. z siedzibą w [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.

Od ww. decyzji odwołanie wniosła Skarżąca kwestionując prawidłowość sporządzonej wyceny.

Po rozpoznaniu wniosku i analizie akt sprawy, uwzględniając fakt, iż właściwym w przedmiotowej sprawie - stosownie do treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (Dz. U. 2020 r. poz. 1718) - jest Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, organ ustalił i stwierdził co następuje.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowywaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1086) dalej zwana: "specustawą przesyłową" oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2020 r. poz. 1990, tj.) dalej: "ugn" wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi w oparciu o ww. ustawę. Art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej stanowi, że w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, wskazanych zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z budową, przebudową, utrzymaniem, eksploatacją, konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 2 i 5-8 ugn stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 124 ust. 2 i 4-7 ugn.

Stosownie do treści art. 124 ust 4 ugn na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ugn, zgodnie z którym za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 ugn przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie to powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód zatem jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Ustalenie odszkodowania następuje, zgodnie z art. 130 ust. 2 ugn, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość powstałych szkód, którą zgodnie z art. 156 ust. 1 ugn stanowi operat szacunkowy.

W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania stanowił operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] lutego 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego [...]. Aktualność ww. opracowania biegły potwierdził stosowną klauzulą aktualizacyjną z dnia [...] lutego 2020 r. Operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 kpa. W szczególności na podstawie art. 80 kpa rozpoznając sprawę organ administracji ma prawo i obowiązek ocenić dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego, zbadać czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości.

Na potrzeby wyceny biegły ustalił, że ww. nieruchomość stanowiła teren rolny i leśny przeznaczony pod infrastrukturę techniczną. Sąsiedztwo nieruchomości również stanowiły tereny rolne. Dojazd do działki zapewniony był drogą polną. Na działce znajdowały się składniki roślinne (314 sztuk drzew - zestawienie załącznik nr 5). W związku z budową dwutorowej linii 400 kv działka udostępniona była wykonawcy robót od dnia 8 grudnia 2016 r. do dnia 29 listopada 2018 r. Ponadto analiza dokumentacji wykazała, że łączna powierzchnia pasa strefy ograniczenia wyniosła 10 617,46 m2.

Badając przeznaczenie planistyczne biegły wskazał, że nieruchomość częściowo była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., zgodnie z którym cześć przedmiotu wyceny położona jest na terenie oznaczonym 29 EE - infrastruktura techniczna elektroenergetyczna (słupy, przewody elektroenergetyczne oraz infrastruktura towarzysząca, a także 34 R - tereny rolnicze z dopuszczeniem przebiegu przewodów linii elektroenergetycznych). Natomiast pozostała część ww. działki zgodnie z zapisami uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], stanowi tereny rolnicze i leśne. Ponadto biegły ustalił, że przez południową cześć działki przebiega napowietrzna dwutorowa linia energetyczna NN 400 [...].

Przechodząc do szacowania szkód w analizowanym opracowaniu autor operatu szacunkowego uwzględnił szkodę trwałą obejmującą wysokość zmniejszenia wartości nieruchomości wskutek trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn, a także szkodę tymczasową w postaci wartości wyciętego drzewostanu. W celu określenia wartości ograniczenia w strefie kontrolowanej autor operatu szacunkowego w pierwszej kolejności określił wartość gruntu bez obciążenia. W tym celu przeprowadzono analizę rynku nieruchomości o przeznaczeniu rolniczym wraz z funkcją uzupełniającą - infrastruktura techniczna. Wartość gruntu została określona w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami.

Dokonując wyceny działki nr [...] autor opracowania dokonał analizy zbioru transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod rolę w wyniku czego ustalił, że ceny ww. nieruchomości kształtują się na poziomie pomiędzy 1,57 zł/m i 3,38 zł/m2. Ponadto biegł ustalił, że na wartość nieruchomości na wybranym rynku wpływ mają następujące cechy: lokalizacja szczegółowa - 25%, powierzchnia - 15%, sposób użytkowania - 20%, utrudnienia fizyczne w korzystaniu z nieruchomości - 20% oraz uwarunkowania planistyczne - 20 %. Do ostatecznych wyliczeń biegły przyjęła 3 nieruchomości podobne do wycenianej, posiadające najmniej cech różniących je od przedmiotu wyceny. Następnie obliczył wartość 1 m2 gruntu przy uwzględnieniu stosownych poprawek kwotowych, która wyniosła [...].

Ustalenie odszkodowania za szkody trwałe z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości powstałej w skutek trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. obowiązku udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn, dokonano przyjmując współczynnik "K" na poziomie 0,50. Wartość szkody została oszacowana na kwotę [...].

Natomiast określając wartość szkód tymczasowych biegły poddał analizie wartość wyciętego drzewostanu przyjmując do wyliczeń dane przedstawione przez [...] S.A. Jednocześnie biegły odstąpił od oszacowania szkody tymczasowej dotyczącej kosztów rekultywacji biologicznej.

Zatem łączna wartość z tytułu szkód związanych z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości wyniosła [...].

Organ dokonał oceny sporządzonego operatu i uznał go za rzetelny i mogący stanowić podstawę do wysokości odszkodowania mając za podstawę przepisy ugn oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.) dalej "rozporządzenie" oraz przepisy specustawy przesyłowej.

Stosownie do art. 128 ust. 4 ugn odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W § 43 ust. 1 rozporządzenia stwierdzono, iż przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ugn, uwzględnia się w szczególności: 2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Zgodnie zaś z § 43 ust. 3 rozporządzenia przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględnia się:

1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości;

2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości;

3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości;

4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ugn, zgodnie zarówno z orzecznictwem sądowym jak i literaturą, oparte jest na zasadach wynikających z prawa cywilnego. Zastosowanie znajduje tu więc teoria różnicy, zgodnie z którą szkodą jest różnica pomiędzy stanem obecnym a stanem hipotetycznym, tj. tym, który by istniał gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody oraz zasada pełnego odszkodowania. Odszkodowanie powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. W ocenie organu odwoławczego operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] lutego 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego [...] został wykonany w sposób prawidłowy.

Biegły prawidłowo ustalił, że jedyna szkoda trwała jaka wystąpiła na ww. nieruchomości to szkoda wynikająca z obowiązku udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn. Powyższe autor opracowania wyliczył obniżając o odpowiedni współczynnik wartość nieruchomości sprzed obciążenia strefą kontrolną ustanowioną na ww. nieruchomości. Poprawnie bowiem wskazano, że wszelkie inne skutki wynikające z § 43 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia wystąpiły już na mocy uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] maja 2015 r. Zatem odszkodowanie za ich wystąpienie nie może stanowić przedmiotu niniejszego postępowania. Poprawnie zatem i organ pierwszej instancji przyjął, że należało uwzględnić jedynie zmniejszenie wartości nieruchomości, które nastąpiło w wyniku zrealizowanej inwestycji a nie z ograniczeń wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto skoro dokument planistyczny przewidywał przebieg napowietrznej linii elektroenergetycznej kV 400 to ewentualne roszczenia dotyczące kwestii zmiany warunków korzystania z nieruchomości wynikające z zatwierdzenia ww. dokumentu planistycznego winny być dochodzone w odrębnym postępowaniu w oparciu zapis art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym .

Zdaniem organu odwoławczego autor operatu szacunkowego zastosował dopuszczalne prawem podejście oraz metodę wyceny, jak również w sposób jasny scharakteryzował nieruchomości będące przedmiotem porównań z nieruchomością wycenianą i wyniku ustalonej wartości 1 m2 dokonał stosownych wyliczeń szkody trwałej. Również oszacowanie szkód tymczasowych nie budziło zastrzeżeń Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Biegły w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. uzasadnił odstąpienie od oszacowania szkody tymczasowej wynikającej z ewentualnego przeprowadzenia rekultywacji biologicznej. Rzeczoznawca majątkowy wskazał, że wycinka drzew nie spowodowała ingerencji w gruncie i tym samym nie doszło do degradacji użytku. Również wartość wyciętego drzewostanu została oszacowana w sposób poprawny w oparciu o dane przedłożone przez inwestora, jak również specjalistyczne dane dotyczące wyceny drzewostanu. Przyjęty przez biegłego wzór koresponduje z dyspozycją art. 135 ust. 5 ugn, zgodnie z którym przy określaniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym drzewostanie. Natomiast jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanie, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu.

Organ zwrócił przy tym uwagę na ograniczony zakres możliwości kontroli operatu szacunkowego tj. z pominięciem wiedzy specjalistycznej którą posiada biegły a nie posiada organ. Nie podzielił organ zarzutów co do konieczności ustalenia odszkodowania na podstawie opinii [...]. Wskazał że dokonane przez nią wyliczenia nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Brak jest bowiem wskazania przepisów prawa, na postawie których autorka opracowania do wyliczeń przyjęła wzór przeznaczony dla wyceny drzewostanu jednolitego. Jak wynika z dokumentacji przedstawionej przez inwestora drzewostan wycięty na skutek realizowanej inwestycji był drzewostanem mieszanym. Tymczasem biegła [...] w sporządzonym opracowaniu przyjęła dane o cenach jedynie drewna iglastego. Jak wynika z wyjaśnień inwestora, złożonych przy piśmie z dnia [...] lipca 2019 r., dane o drzewostanie przeznaczonym do wycinki uzyskano na podstawie wizji w terenie, co zapewniło najbardziej wiarygodny i aktualny stan drzew przeznaczonych do usunięcia. Biegła [...] do wyliczeń przyjęła obszar powierzchni lasu, który został ustalony na podstawie jej własnych obliczeń. Brak w tym zakresie stosownej dokumentacji wskazującej na poprawność tych ustaleń. Niewątpliwie dane dotyczące powierzchni lasu mają wpływ na ostateczną wartość szacowanego drzewostanu, zatem winne zostać ustalone w sposób nie budzący wątpliwości. Powyższe zostało przez biegłą pominięte co w ocenie organu odwoławczego poddaje w wątpliwość końcowy wynik dokonanej wyceny. Brak jest również podstaw do oszacowania szkody trwałej jako wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Służebność przesyłu jest bowiem ograniczonym prawem rzeczowym, którego istota polega na tym, że nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Treścią tego prawa jest zatem korzystanie przez przedsiębiorcę przesyłowego z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowych, co oznacza m.in. możliwość wejścia na cudzy grunt obciążony służebnością w celu posadowienia tam urządzeń przesyłowych, usunięcia ich awarii, przeprowadzenia konserwacji, czy też modernizacji.

W rozpatrywanej sprawie natomiast odszkodowanie z tytułu szkód związanych z koniecznością udostępniania nieruchomości inwestorowi ustala się w oparciu o przepisy ugn w trybie procedury administracyjnej, tym samym instytucja służebności przesyłu nie znajduje tu zastosowania. Niemniej jednak nałożone w trybie administracyjnym ograniczenie jest podobnie skonstruowane jak instytucja służebności przesyłu, lecz zamiast umowy, wydana zostaje decyzja administracyjna, w której zostają określone uprawnienia i obowiązki podmiotu na rzecz którego ograniczono właścicielowi sposób korzystania z nieruchomości.

W świetle powyższych rozważań organ odwoławczy w przeprowadzonym postępowaniu nie dopatrzył się uchybień Wojewody [...], który wskazał, że na tle niniejszej sprawy operat szacunkowy sporządzony dnia [...] lutego 2019 r. jest spójny, logiczny i wiarygodny i tym samym spełnia wszelkie wymogi przez co może stanowić dowód w postępowaniu odszkodowawczym. Podkreślenia wymaga fakt, iż jeżeli organ prowadzący postępowanie w sprawie wyprowadził z danego dowodu wnioski, które nie budzą jego wątpliwości a zastrzeżenia rodzą się po stronie odwołującego, to ich skuteczne zakwestionowanie wymaga inicjatywy strony, która winna przedłożyć przeciw dowód w postaci opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych (wyrok WSA w Szczecinie z 13 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sy 1232/13). Strony z tej możliwości jednak nie skorzystały. Nie przedstawiły również, mimo wniosku o prolongatę terminu do dnia 30 grudnia 2020 r., innych dowodów, które mogłyby skutecznie podważyć prawidłowość ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca wnosząc o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. Naruszeniu art. 15 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, a także ograniczeniu się jedynie do szczątkowej kontroli zaskarżonej decyzji, która stanowiła wyłącznie skonfrontowanie odwołania Skarżącej z treścią decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r. znak [...].

2. Naruszenie art. 15 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu odwoławczym, czym dopuszczono się naruszenia zasad dwuinstancyjności postępowania.

3. Naruszenie art. 7, art. 75 § 1., art 77 § 1. oraz art. 80 kpa polegające na przyjęciu dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a w szczególności bezkrytycznym oparciu się Organu o treść operatu szacunkowego sporządzonego przez [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w sytuacji w której operat ten został sporządzony z naruszeniem szeregu norm oraz standardów, a także w treści którego biegły [...] oparł swoje wyliczenia na podstawie zaniżonych danych w odniesieniu do cen nieruchomości. Które to naruszenia doprowadziły do przyjęcia przez Organ znacznie zaniżonej wartości należnego odszkodowania.

4. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1. oraz art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, w tym poprzez niepowołanie kolejnego biegłego;

5. Naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, w tym pominięciu przedłożonych dokumentów (tj. uproszczonego planu urządzenia lasu wydanego przez Nadleśnictwo [...] w dniu [...] stycznia 2012r., świadectwa legalności pozyskania drewna z dnia [...] grudnia 2016 r. a także treści operatu szacunkowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. autorstwa [...], które to dokumenty w sposób jednoznaczny wskazywały na powierzchnie i strukturę wyciętego lasu.

6. Naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa polegające na braku przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego celem ustalenia zakresu oraz wymiaru szkody, między innymi poprzez zaniechanie przesłuchania rzeczoznawczyni [...] oraz Skarżącej (na okoliczności dotyczące wymiaru i struktury wyciętego lasu), co sprawiło że wszelkie ustalenia faktyczne organu miały charakter dowolny i nie powinny stanowić podstawy rozstrzygnięcia.

7. Naruszenie art. 8, a także art. 107 § 1 pkt. 6 oraz 107 § 2 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnieniu wymiaru szkody, rodzaju i wymiaru wyciętych drzew, a także zweryfikowania danych wziętych przez biegłego [...] pod uwagę przy ustalaniu należnego odszkodowania. Dodatkowo Organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów i wniosków Skarżącej zawartych w treści odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. oraz piśmie skarżącej z dnia [...] grudnia 2020 r.

8. Nieuwzględnienie treści Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu, które to rozporządzenie znajduję zastosowanie dla określenia jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb lasu, dla którego ustanowiono uproszczony plan urządzenia lasu.

9. Naruszenie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych w związku z art. 124 ust. 2 i 5-8 oraz art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie wymiaru i zakresu szkód, rodzaju i wartości wyciętego drzewostanu, szerokości pasa technicznego, a finalnie wysokości należnego Skarżącej odszkodowania, tj. nie obejmujące całej poniesionej szkody, w tym związanej ze zmniejszeniem wartości nieruchomości, a także wskazujące kwotę zaniżoną względem faktycznych wymiarów szkody.

10. Naruszenie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegającego na zaniechaniu dokonania oceny prawidłowości operatu szacunkowego przygotowanego autorstwa [...] z dnia [...] lutego 2019 r. pomimo wyraźnych zarzutów ze strony Skarżącej.

11. Naruszenie art. 136 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiału, zgłaszanego przez Skarżącą w treści odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. oraz w piśmie Skarżącej z dnia [...] grudnia 2020 r.

12. Naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 oraz § 2 kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2019 r. znak [...], w sytuacji gdy prawidłowe byłoby uchylenie przedmiotowej decyzji, powołanie nowego biegłego, a także orzeczenie należnego odszkodowania w prawidłowo ustalonej kwocie.

Na podstawie art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wniosła o zwrócenie się Sądu d organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych celem oceny prawidłowości operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] lutego 2019 r. przez [...]. Nadto na podstawie art. 145a § 1 pkt. 1 p.p.s.a. wniosła o uwzględnienie skargi, a tym samym zobowiązanie organu do:

a) poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie wymiaru i wysokości poniesionych przez Skarżącą szkód;

b) poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie szerokości pasa technicznego;

c) poczynienie prawidłowych ustaleń w zakresie powierzchni i struktury wyciętego lasu;

d) przeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie wyznaczenie rozprawy i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków [...] oraz Skarżącej [...], na powyższe okoliczności;

e) zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych celem oceny operatu szacunkowego [...] z dnia [...] lutego 2019 r.

f) powołania nowego biegłego, celem prawidłowego ustalenia wysokości należnego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 28 ), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.

Przyznanie odszkodowania w niniejszej sprawie nastąpiło na podstawie sprecustawy przesyłowej oraz przepisów ugn wraz z przepisami rozporządzenia.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 2 sprecustawy przesyłowej w przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości po wykonaniu robót ograniczających sposób korzystania z nieruchomości inwestor ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Gdy to nie jest możliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty zobowiązany jest do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Do kwestii tych stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 2 i 4-7 ugn (art.- 22 ust. 2 specustawy). Przepisy te stanowią, w odniesieniu do ustalania odszkodowania, że stosuje się do niech art. 128 ust. 4 ugn, co wynika z art. 124 ust. 4 ugn. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ugn odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód w tym w sytuacji gdy zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Odszkodowanie o jakim mowa w art. 128 ust. 4 ugn oparte jest na zasadach wynikających z przepisów prawa cywilnego. Oznacza to, że ma odpowiadać różnicy pomiędzy stanem aktualnym, teraźniejszym a stanem hipotetycznym, który by istniał gdyby nie doszło do zdarzenia, które jest źródłem szkody (p. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 2561/18). Oznacza to, że odpowiedzialność odszkodowawcza ma mieć tylko i wyłącznie związek z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości (tzn. pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym).

Tym samym ograniczenia w sposobie potencjalnej możliwości zagospodarowania działki na skutek postanowień planu miejscowego, nie mieszczą się w granicach odpowiedzialności odszkodowawczej inwestora. Prawidłowo zatem organ wywiódł, że brak jest podstaw do przyjęcia, że szkodą powinno być wynagrodzenie za ustanowienia służebności przesyłu. Budowa linii dwutorowej 400 kV wynikała przede wszystkim z przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] maja 2015 r. jako przeznaczonej pod infrastrukturę techniczną elektroenergetyczną wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zresztą, jak ustalił rzeczoznawca przez południową część działki przebiega napowietrzna dwutorowa linia energetyczna NN 400 [...]. Prowadzi to do wniosku, że realizacja inwestycji polegająca na budowie dwutorowej linii 400 kV była skutkiem zapisów planu miejscowego. Decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji była natomiast konsekwencją tego rodzaju przeznaczenia nieruchomości w planie.

Dlatego ustalenie w opinii prywatnej wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu nie mieści się w ramach należnego odszkodowania, co czyni tę opinię za nieprzydatną dla niniejszej sprawy. Nie ma także podstaw do ustalania odszkodowania za utratę wartości turystycznej, rekreacyjnej czy estetycznej. Jak bowiem wynika z planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ma charakter rolny a nadto została przeznaczona w części pod linię elektroenergetyczną. Na skutek przeprowadzenia przez nią linii jej charakter nie zmieniał się – nadal w takim charakterze może być bez przeszkód wykorzystana. Trudno w takich okolicznościach przyjąć, że nieruchomość posiadała jakiekolwiek walory turystyczne czy estetyczne.

W skardze Skarżąca przede wszystkim kwestionuje sporządzony na zlecenie organu operat szacunkowy wywodząc, że jest on wadliwy ponieważ w sposób błędny określono wartość wyciętego drzewostanu, zaniżono dane w odniesieniu do cen nieruchomości a w konsekwencji zaniżeniu wysokości odszkodowania, wadliwe określono pas techniczny.

Skarżąca przedstawiła kontroperat [...] wskazując, że to on powinien być podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania.

Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli decyzji ustalającej wysokość odszkodowania ma prawo i obowiązek dokonania oceny sporządzonego w sprawie operatu, który był podstawą ustalenia odszkodowania i w istocie najważniejszym dowodem w sprawie. Dokonując kontroli operatu sąd administracyjny a wcześniej organ ma obowiązek zbadania jego prawidłowości pod względem spełnienia warunków formalnych. Oznacza to, że ma zbadać, czy operat został sporządzony przez osobę uprawnioną, czy zawiera określone prawem elementy, a także czy nie zawiera niejasności lub braków, które uniemożliwiają jego ocenę. Obowiązkiem organu i Sądu jest także ocena, czy sporządzony operat pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisami wykonawczymi. Warunki formalne, jakim powinien odpowiadać operat określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

W tych ramach Sąd uznał, że sporządzony na zlecenie organu operat nie zawiera wad które powodowałyby niemożność jego wykorzystania w tym postępowaniu. Biegły przedstawił w opinii swój tok rozumowania, wyjaśnił dlaczego przyjął takie a nie inne metody i współczynniki, dokonał stosownych wyliczeń matematycznych. Sąd nie ma podstawie aby taki dokument zakwestionować. Jak się przyjmuje w orzecznistwie sądowo administracyjnym poza zakresem analizy jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane prawem elementy treści, nie zawiera niejasności pomyłek które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument miał wartość dowodową. Operat szacunkowy, jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje tylko i wyłącznie rzeczoznawca. To również w zakresie wiedzy specjalnej pozostaje dobór nieruchomości podobnych do porównań. Zdefiniowanie rynku, jego obszaru i przeprowadzona analiza, w tym także dotycząca określania cech i ich wpływu na cenę nieruchomości, to również wiedza specjalna o charakterze ekonomicznym, a nie prawnym. Sama metodyka szacowania nieruchomości nie może być przedmiotem oceny ani organu administracyjnego ani sądu. Zgodnie bowiem z art. 154 ust. 1 u.g.n., wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy.

Kwestie sporne to przede wszystkim ustalenia w zakresie stanu faktycznego w szczególności w zakresie ustalenia szkody z powodu wycięcia drzew i rozmiarów paa technologicznego.

Jak wynika z opinii biegły w odniesieniu do rodzaju i liczby wyciętych drzew rzeczoznawca wykorzystał dokumenty: wykaz powierzchni do wycinki, wyjaśnienia [...] co do ilości drzew, pismo z [...] lipca 2019 dt. wycinki. Z dokumentów tych wynikała nie tylko powierzchnia przeznaczona do wycinki ale i rodzaj drzew (mieszane: świerk, wierzba, topola, brzoza, buk, jarzębina). W konfrontacji do tych dokumentów skarżąca przedstawiła opinię prywatną w której ustalenia w tym zakresie pochodziły z tzw. planu urządzania lasu z 2012 r. z którego wynikało, że na terenie działki nr ew. [...] znajdowało się około [...] gruntu zadrzewionego drzewostanem świerkowym w wieku 75 lat. Załączyła także zdjęcia, które przedstawiają ścięte drzewa. Dopiero w dalszym przebiegu postępowania administracyjnego pojawiły się twierdzenia że jednak nie był to tylko świerk ale i inne drzewa choć w mniejszej liczbie. Czyni to mało wiarygodnymi twierdzenia skarżącej o jednorodnym charakterze lasu.

Tymczasem z dokumentacji inwestora, stanowiącej załącznik do pisma z [...] lipca 2019 r, wynika że została sporządzona inwentaryzacja drzew podczas wizji lokalnej. Twierdzenia inwestora są zatem konsekwentne i wynikają ze szczegółowo opisanych czynności w terenie. Brak podpisu pod tą inwentaryzacją nie oznacza jej wadliwości. Podpis jest elementem istotnym dokumentu ale nie przesądzającym. Daną okoliczność należy ocenić w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy a te wskazują, że inwestor przeprowadził inwentaryzację drzew, co znalazło odzwierciedlenie w tym zestawieniu. W postępowaniu administracyjnym za dowód, zgodnie z art. 75 § 1 kpa, może służyć wszystko co przyczyni się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tym samym także i takie zestawienie. Wynika z niego że dotyczy powierzchni do wycinki i pojedynczych drzew do wycinki na działce [...] obr. [...]. Takich danych natomiast pozwalających na identyfikację nie zawierają dowody przedstawione przez skarżącą (świadectwo pozyskania drewna czy zdjęcia).

W ocenie Sądu biorąc pod uwagę datę sporządzenia planu urządzania lasu (2012 r. jak twierdziła biegła), powierzchnię całej działki [...] – [...], upływ czasu, powierzchnię działki w zakresie jej ograniczenia przez inwestora, przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego – nie w całości pod urządzenia elektroenergetyczne a więc w sposób znaczenie ograniczony w stosunku do całej powierzchni działki - przekonujące są dowody bezpośrednie z czynności z wycinku drzew a nie dowody powstałe znacznie wcześniej czyli plan urządzania lasu. Doświadczenie życiowe wskazuje, że na terenach zalesionych proces pojawiania się nowych zadrzewień jest dość dynamiczny, co oznacza, że w przeciągu lat stan zadrzewienia ulega zmianie. Nie ma też racjonalnych powodów aby twierdzić, że inwestor który dokonywał wycinki drzew w sposób wadliwy, nieobiektywny czy niezgodny z rzeczywistością sporządził wykaz wyciętych drzew tym bardziej, że wskazał nie tylko świerk ale i inne drzewa – co niewątpliwie wpływa na wysokość odszkodowania (jest większe). Poza tym odnosząc się do opinii prywatnej nie wiadomo czy drzewa świerkowe znajdowały się na tej konkretnej powierzchni działki ograniczonej w sposobie korzystania czy też na innej jej części. Działka ma ponad 6 ha powierzchni a do wycinki doszło na 0, 21 ha (wykaz powierzchni wycinki). Plan urządzania lasu z powodów o których była mowa wyżej nie mógł stanowić przekonującego dowodu na okoliczność liczby i rodzaju wyciętych drzew.

Odnosząc się natomiast do kwestii świadectwa legalności pozyskania drewna (z [...] grudnia 2016 r.) t.j. sprzed 2 lat od zakończenia prac na działce (co z kolei wynika z oświadczenia kierownika budowy z [...] listopada 2018 r.). to dowód ten (w xero) nie daje nawet podstawy do ustalenia z jakiej nieruchomości drewno to zostało pozyskane. Nie może zatem stanowić wiarygodnego dowodu na okoliczność miejsca, rodzaju i ilości wyciętych drzew. Poza tym skoro decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji z [...] sierpnia 2016 r. stała się prawomocna 3 marca 2017 r. to mało prawdopodobne jest aby właścicielka albo tym bardziej inwestor dokonali wycinki drzew na pół roku od wcześniej od uprawomocnienia się decyzji o tej lokalizacji. Co prawda skarżąca twierdzi, że dokument ten został wystawiony w odstępie kilku dni od wycinki jednakże z uwagi na brak danych pozwalających na identyfikację pochodzenia drewna tej okoliczności nie można zweryfikować.

Nie było zatem podstaw do przesłuchania w charakterze strony skarżącej czy świadka gdyż dowody z dokumentów na które powołał się organ w sposób jednoznaczny wskazywały na okoliczności związane z wycinką i były ze sobą spójne w przeciwieństwie do dowodów przestawionych przez stronę skarżącą które były nieprecyzyjne.

W tym zatem aspekcie organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i uznał, że opinia w zakresie ustalenia wartości drzewostanu, jako sporządzona na podstawie dowodów bezpośrednich, jest prawidłowa.

Jak wskazuje NSA w wyroku z 18 czerwca 2019 r., II OSK 2046/17 " zgodnie z art. 157 ust. 2 ugn, nawet sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. Zatem subiektywne przekonanie strony - poparte nawet wskazaniem przykładów transakcji dotyczących innych nieruchomości - że wskazana w operacie szacunkowym wartość nieruchomości jest zbyt niska, nie świadczy jeszcze o wadliwości operatu szacunkowego". Sąd w pełni tę argumentację podziela. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, że sporządzenie opinii wymaga wiedzy specjalistycznej, tylko wyspecjalizowana organizacja jest w stanie wykazać błędy w sporządzonym na potrzeby sprawy operacie szacunkowym. W wyroku NSA z 14 grudnia 2018 r., I OSK 1562/18, sąd wskazał, że niezgodność operatów nie stanowi podstawy do wystąpienia do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ich weryfikację. Pozostawałoby to w sprzeczności z zakazem wynikającym z art. 157 ust. 2 u.g.n., wedle którego podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego nie może stanowić sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest dowodem z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa a rzeczoznawca występuje jako osoba zaufania publicznego, co oznacza, że tylko w wyjątkowych i oczywistych przypadkach możliwe jest zwrócenie się przez organ z własnej inicjatywy do organizacji rzeczoznawców o weryfikację opinii. (wyrok NSA z 11 grudnia 2020 r. I OSK 3140/18; wyrok NSA z 17 listopada2010 r, I OSK 136/10LEX nr 744980 - wyrok z dnia 17 listopada 2010 r.).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której operat sporządzony na zlecenie strony skarżącej nie jest przekonujący ponieważ po pierwsze biegła sporządziła operat wg stanu na 20 grudnia 2017 r. podczas gdy operat sporządzony na zlecenie organu dotyczył stanu na 20 lipca 2016 r.; po drugie określał wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, co nie mieści się w odszkodowaniu za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, o czym była mowa wyżej. Ponadto biegła przyjmując cechy wpływające na wartość nieruchomości nie przyporządkowała tym cechom atrybutów. Nie wiadomo co rozumie pod pojęciem "średni" czy "dobry". Po trzecie wartość drzewostanu wyliczona w operacie prywatnym nie opierała się na rzetelnych i wiarygodnych dowodach, o czym szczegółowo Sąd pisał we wcześniejszej części uzasadnienia. Wszystko to powoduje, że opinia prywatna nie podważyła prawidłowych ustaleń i ocen dokonanych przez rzeczoznawcę [...]. Dlatego w ocenie Sądu organ nie miał podstaw do kontroli sporządzonego na jego zlecenie operatu poprzez zwrócenie się do stowarzyszenia rzeczoznawców o weryfikację operatu sporządzonego na zlecenie organu. Dokonana przez organ kontrola pod względem formalnym operatu [...] jest prawidłowa.

Skarżąca zarzuca nadto organowi wadliwe określenie powierzchni pasa technologicznego. Jak wynika z opinii głównej zakres prac polegał na wycince drzewostanu, podwieszeniu przewodów elektroenergetycznych linii napowietrznej NN 2x 400 kV pomiędzy istniejącymi już słupami znajdujących się na sąsiednich działkach. Rzeczoznawca ustalił szerokość pasa technologicznego. Jak trafnie wskazał rzeczoznawca szerokość ta nie została zdefiniowana w przepisach prawa. Przy ustalaniu szerokości pasów technologicznych uwzględnia się zasięg oddziaływania pola elektrycznego, zaś oddziaływanie pola magnetycznego nie ma na to wpływu. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019 poz. 2448) określa dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz dla miejsc dostępnych dla ludności. Jak wynika z decyzji i ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej z [...] lipca 2016 r. szerokość pasa technologicznego została określona na 70 m (po 35 m. od osi linii w obie strony). Rzeczoznawca przyjął natomiast szerokość tego pasa na 50 m., co jest sprzeczne z decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. Jednakże jak wynika z tej decyzji w zakresie eksploatacji linii nie natąpią znaczne ograniczenia w zakresie korzystania z terenu usytuowanego bezpośrednio pod linią i jej otoczeniu. Nad działką przebiegać ma wyłącznie linia elektroenergetyczna, nie są na niej posadowione słupy a zatem w okresie eksploatacji nie dojdzie do ograniczenia sposobu korzystania z terenu pod linią, nie zmieni się dotychczasowy sposób gospodarowania terenem, możliwe będzie prowadzenie działalności rolniczej – co jasno wynika z uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2016 r. str. 3. Oznacza to, że przyjęcie przez rzeczoznawcę pasa technologicznego na 50 m i wyliczenie szkody związanej z obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii zostało wyliczone na korzyść skarżącej. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy na skutek przeprowadzenia ciągów elektroenergetycznych przez daną nieruchomość nie ma skutku w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, brak było przesłanek do ustalenia w tym zakresie odszkodowania. Ponieważ jednak skarga pochodzi wyłącznie od właściciela nieruchomości uchylenie decyzji w tym zakresie odniosłoby skutek negatywny dla skarżącej, co jest niedozwolone a co wynika z art. 134 § 2 p.p.s.a.

Sąd nie podziela wywodów skargi dotyczących innego niż przyjął rzeczoznawca przeznaczenia nieruchomości a w konsekwencji przyjęcia do porównania nieruchomości zabudowanych infrastrukturą elektroenergetyczną. Ta działka jak to zostało przez sąd wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia w dokumentach planistycznych przeznaczona jest pod uprawy rolne i leśne i przeprowadzenie linii elektroenergetycznych, co oznacza, że nieruchomościami podobnymi powinny być takie właśnie nieruchomości. Definicję nieruchomości podobnej zawiera art. 4 pkt 16 ugn. Należy przez nią rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Przeznaczenie nieruchomości jest zatem jedną z cech wpływających na podobieństwo. Walory estetyczne na które powołuje się Skarżąca nie mają wpływu na wartość nieruchomości rolnej. Jest to wyłącznie subiektywne przekonanie właścicielki nieruchomości o tego rodzaju cesze. Z opinii sporządzonej na zlecenie organu jasno wynika jakie cechy mają wpływ na wartość nieruchomości. Są to: przydatność rolnicza, walory organizacyjne nieruchomości, możliwości inwestycyjne, położenie ekonomiczne, powierzchnia (tabela nr 3 str. 28 opinii).W przydatności rolniczej klasy mowa jest o jakości gleby (klasa bonitacyjna). Rzeczoznawca przyjął wagę tej cechy na 35 %. (str. 31 opinii). Pod tym kątem dokonał także charakterystyki wycenianych nieruchomości podobnych odnosząc się do cech istotnych z punktu widzenia wpływu danej cechy na wartość (str. 3, 32 opinii). Dla tego rodzaju ustaleń rzeczoznawca posługiwał się posiadaną przez siebie wiedzą specjalistyczną i w tym zakresie ani organ ani sąd nie ma kompetencji do kontroli tego rodzaju ustaleń rzeczoznawcy.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia treści rozporządzenia Ministra Środowiska z 20 czerwca 2020 r w sprawie jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb lasu.(Dz.U.2002.99.905). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej z art. 12 ustawy z 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U.2021.1326) i dotyczy tych osób które uzyskały decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji. Skarżąca takiej decyzji nie uzyskała a wyrąb lasu był wynikiem decyzji wydanej na podstawie specustawy przesyłowej a nie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

W wyniku działań związanych z koniecznością posadowienia linii elektroenergetycznej nie doszło do pozbawienia Skarżącej prawa własności gruntu. Oznacza to, że jako właścicielka miała obowiązek uiszczania podatków (zarzut nr 3 pkt 4 uzasadnienia skargi).

Niezrozumiały jest zarzut bezpodstawnego dokonania w protokole oględzin nieruchomości z [...] lutego 2019 r. oceny stanu zagospodarowania działki przed wejściem wykonawcy w sytuacji w którym stan ten nie był znany biegłemu. Oczywistym jest, że biegły nie mógł znać stanu nieruchomości w dacie sprzed wejścia wykonawcy ponieważ w tej dacie nie wiedział, że zostanie wskazany na rzeczoznawcę.

Dlatego mógł posłużyć się opisem tego stanu dokonanym przez inne podmioty a które odzwierciadlały ten stan.

Wbrew zarzutom skargi organ II instancji m. in. na str. 5 decyzji odniósł się do zarzutów odwołania i wyjaśnił przyczyny nie podzielenia zarzutów skargi w szczególności w zakresie wyceny drzewostanu i oceny opinii prywatnej.

Sąd nie stwierdza ostatecznie naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego (poza kwestią pasa technologicznego). Uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia, co do zasady przesłanki o jakich mowa w art. 107 § 3 K.p.a bowiem wskazuje dowody na jakich organ się oparł (opinia rzeczoznawcy majątkowego), przyczyn dla których nie podzielił zarzutów odwołania, ocenę operatu szacunkowego pod względem formalnym. Dokonana przez organ II instancji ocena czyni również niezasadny zarzut naruszenia art. 15 kpa. Sprawę rozpoznały 2 odrębne od siebie organy administracji publicznej, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Oddalenie skargi skutkuje brakiem podstaw prawnych do nałożenia na organ wnioskowanych w skardze obowiązków.