Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 210/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A z siedzibą w M. koło W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1461/10 w sprawie ze skargi [...]S.A. z siedzibą w M.h koło W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1461/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w M. koło W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2006r., nr [...] Starosta Wołomiński na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A. pozwolenia na rozbudowę piekarni – magazyn izotermiczny na działkach nr [...] w M. przy ul. [...].

Powyższa decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. została zmieniona decyzją Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

D. i E. M. pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 2006 r. oraz decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], zarzucając wydanie decyzji z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1, § 13 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) oraz § 98 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw (Dz.U. z 2005 r. Nr 243, poz. 2063).

Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Starosty Wołomińskiego nr [...] z [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zatwierdzony kontrolowaną decyzją projekt budowlany przewidywał rozbudowę piekarni m.in. o magazyn izotermiczny zlokalizowany na działce nr ew. [...] na całej długości wschodniej granicy z działką sąsiednią nr ew. [...], część budynku magazynu zlokalizowana została na działce nr ew. [...], także w granicy z działką nr ew. [...] jednakże od strony południowej. Takie usytuowanie projektowanego budynku rażąco narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Wojewody doszło także do naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza na terenie oznaczonym na planie symbolem 89 PT, na którym położona jest działka, zabudowę o wysokości maksymalnie 2 kondygnacji. Zatwierdzony zaś decyzją z dnia [..] lipca 2006 r. projekt budowlany przewiduje budynek trzykondygnacyjny. Organ podniósł również, że E. i D. M. – właścicielom działki [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. udzielono pozwolenia na budowę na tej działce stacji paliw, zaś kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. udzielono pozwolenia na budowę zakładu mechaniki pojazdowej zlokalizowanego w odległości 6 m od granicy z działką [...] i 4,20 m od granicy z działką nr [...] – uniemożliwiało to zdaniem Wojewody Mazowieckiego wydanie kontrolowanej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka [...] S.A., po rozpatrzeniu którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r., podkreślając, że ponieważ zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wykluczają zlokalizowania obiektów w granicach nieruchomości i nie zakazują takiej budowy, to wobec treści § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w jego ocenie nie można jednoznacznie stwierdzić, że przepisy prawa zostały rażąco naruszone.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. wnieśli E. i D. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 117/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami Wojewody Mazowieckiego, iż część projektowanego obiektu została usytuowana bezpośrednio przy zachodniej oraz południowej granicy działki nr ewid. [...]. Takie usytuowanie obiektu nie zostało przewidziane w uchwale Rady Miasta M. z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]", a inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 Prawa budowlanego. Takie usytuowanie obiektu jest także niezgodne z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co oznacza, iż Starosta Wołomiński zatwierdzając projekt budowlany naruszył art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustalone naruszenie wskazanych przepisów nie może być jednak, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznane za rażące, gdyż oceniając czy naruszenie prawa ma charakter rażący, należy brać pod uwagę społeczno-gospodarcze skutki tego naruszenia. Z planu miejscowego wynika, iż nieruchomości te znajdują się w strefie przemysłowo-technicznej, tak więc lokalizacja obiektów przemysłowo-usługowych, pozwala na możliwie najpełniejsze wykorzystanie nieruchomości.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., nr [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. M. i D. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2260/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. wskazując, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie ustosunkował się do zarzutów skarżących, iż realizacja inwestycji w oparciu o wadliwą decyzję pozbawia ich możliwości zabudowy własnej nieruchomości w oparciu o wcześniej wydane ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę (zakład mechaniki pojazdowej – decyzja z dnia [...] czerwca 2006r., oraz stacji paliw – decyzja z dnia [...] marca 2006 r.). Zdaniem Sądu obowiązkiem organu była ocena, właśnie w aspekcie skutków społeczno-gospodarczych, czy naruszenie prawa kontrolowaną decyzją nie ma charakteru rażącego. Ponadto za wadliwe uznał Sąd stanowisko, iż zatwierdzenie kontrolowaną decyzją, projektu budynku o liczbie kondygnacji niezgodnej z planem nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, iż organ naruszył art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r., podkreślając, że na podstawie projektu zagospodarowania terenu stanowiącego integralną część projektu budowlanego zatwierdzonego weryfikowaną decyzją Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], ustalił, iż część projektowanego obiektu została usytuowana bezpośrednio przy zachodniej oraz południowej granicy działki o nr ew. [...]. Zdaniem GINB takie usytuowanie obiektu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa bowiem nie jest ono przewidziane ani w uchwale Rady Miasta M. z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]" (Dz.Urz. Woj. Mazowieckiego z 2002 r. Nr 140, poz. 3107), która obowiązywała w dacie wydania badanej decyzji o pozwoleniu na budowę, ani też nie uzasadniają go rozmiary działki, na której przedmiotowa inwestycja jest realizowana. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że inwestor nie uzyskał zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, udzielanej przez właściwy organ w trybie przewidzianym przepisem art. 9 Prawa budowlanego.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe rozwiązania projektowe są niezgodne z przepisem § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Oznacza to, że Starosta Wołomiński zatwierdzając projekt budowlany dopuścił się rażącego naruszenia art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego gdyż nie sprawdził zgodności projektu zagospodarowania terenu z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego został również rażąco naruszony art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z § 54 punkt 3.3 planu miejscowego miasta "[...]", wysokość zabudowy powinna liczyć maksymalnie 2 kondygnacje. Zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, że w części biurowej projektowanego przedsięwzięcia zaprojektowano 3 kondygnacje. Powyższe rozwiązanie stanowi o niezgodności z planem miejscowym. Tym samym Starosta Wołomiński, zatwierdzając projekt budowlany przedmiotowej inwestycji, dopuścił się naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż nie sprawdził zgodności projektu zagospodarowania terenu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę na powyższą decyzję z [...] czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1461/10, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w M.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2260/09. Wskazanym wyrokiem uchylona została wcześniejsza decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r. i odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż "organ odwoławczy przyznając, iż takie usytuowanie budynku magazynu jest niezgodne z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta M., całkowicie dowolnie ocenił (nie przedstawiając żadnej analizy swojego rozumowania), iż naruszenie to nie ma charakteru rażącego (...). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie oczywiste naruszenie powyższych przepisów, ich charakter, a także skutki wywołane ich naruszeniem przesądzają, iż naruszenie to ma charakter rażący". "W niniejszej sprawie organ z rażącym naruszeniem art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane nie dokonał wymaganych sprawdzeń". "Ponadto za wadliwe uznać należy stanowisko, iż zatwierdzenie kontrolowaną decyzją, projektu budynku o liczbie kondygnacji niezgodnej z planem nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa". "Fakt, iż w niniejszej sprawie inwestycja znajduje się w strefie przemysłowo-technicznej nie ma znaczenia przy ocenie rażącego naruszenia prawa". Wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku wiążą organy jak i Sąd.

Ocena prawna Sądu przesądza o tym, że weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca firmie [...] S.A. pozwolenia na rozbudowę piekarni [...] – magazyn izotermiczny wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku sądowym i w konsekwencji zasadnie uznał, iż decyzja Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Trafne jest stanowisko organu odwoławczego, który nie uwzględnił zarzutów odwołania jako podważających w istocie prawomocny wyrok sądowy.

W ocenie Sądu za nieuzasadniony należało uznać zarzut błędnej wykładni § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez uwzględnienia woli stron zawartej w akcie notarialnym co do wzajemnego wyrażenia zgody na budowę w ostrej granicy działki. Sąd podkreślił, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. przepis § 12 ust. 6 w zakresie warunku uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i utracił moc w tym zakresie 16 marca 2001 r. Z tych względów wszelkie oświadczenia woli co do wzajemnego wyrażenia zgody na budowę w ostrej granicy działki nie mogły zostać uwzględnione.

Skargę kasacyjną do Naczelnego sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1461/10 wniosła [...] S.A. z siedzibą w M. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że zgoda stron na lokalizacje budowy w ostrej granicy działki jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy;

2. art. 64 ust. 3 w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 144 k.c. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do uznania, że materia zgody właściciela działki sąsiedniej na budowę w ostrej granicy nie jest regulowana przepisami prawa cywilnego;

3. art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania, iż nie zostały spełnione wymogi, o których mowa w tym przepisie, gdy z akt sprawy wynika, że przesłanki te zostały w całości wypełnione.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. art. 3 § 1 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo iż obowiązkiem sądów administracyjnych jest kontrola działalności organów administracji publicznej, co doprowadziło do utrzymania w obrocie prawnym wadliwego rozstrzygnięcia;

2. art. 133 § 1 p.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek orzekania w oparciu o akta sprawy, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, a ponadto nieuwzględnienie okoliczności, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest nie tylko skontrolowanie postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji, ale także merytoryczne odniesienie się do całokształtu materiału dowodowego zebranego w spawie, czego WSA zaniechał;

3. art. 134 p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez zaakceptowanie podjęcia przez organy orzekające w spawie wszelkich niezbędnych kroków prowadzących do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, tak jak wymagałby tego interes skarżącego oraz słuszny interes obywateli, a także brak rzeczowej analizy zebranego w sprawie argumentów strony skarżącej;

4. art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaakceptowanie uznania , że decyzja Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę wydana dla skarżącego naruszyła rażąco prawo, a zatem należało stwierdzić jej nieważność;

5. art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. i jego niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do usankcjonowania stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne;

6. art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i stwierdzenie zaistnienia związania orzeczeniem WSA w sytuacji, gdy część materiału dowodowego nie była przedmiotem rozpoznania tego Sądu, a ponadto w sytuacji, gdy ustalenia dokonane przez ten Sąd były oparte na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością;

7. naruszenie zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nie można usprawiedliwiać, a taki przypadek nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, pomimo szeregu zarzutów natury procesowej i materialnoprawnej podniesionych w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie wszystkie zarzuty podniesione w petitum skargi kasacyjnej znalazły odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, co bez wątpienia należy wziąć pod uwagę w ich rozpoznaniu przez Sąd.

Po drugie, należy rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną mieć na uwadze, że postępowaniami o stwierdzenie nieważności decyzji były objęte dwie powiązane ze sobą ściśle decyzje administracyjne:

– decyzja Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę piekarni [...],

– decyzja Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. zmieniająca decyzję Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. w zakresie zmiany projektu budowlanego, wydana na podstawie art. 36a pr.bud.

W jednym i drugim postępowaniu nieważnościowym w stosunku do ww. decyzji, były podnoszone podobne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, kwalifikujące je jako wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. przed wydaniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2010 r., VII SA/Wa 1461/10, zapadły prawomocne wyroki tego Sądu z dnia 6 maja 2009 r., VII SA/Wa 117/09 i z dnia 2 lutego 2010 r., VII SA/Wa 2260/09 uchylające decyzje organu drugiej instancji uchylające decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r. i odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r.

Podobnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. przed wydaniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2010 r., VII SA/Wa 1462/10, zapadły prawomocne wyroki tego Sądu z dnia 6 maja 2009 r., VII SA/Wa 118/09 i z dnia 2 lutego 2010 r., VII SA/Wa 2259/09 uchylające decyzje organu drugiej instancji uchylające decyzję Wojewody Mazowieckiego i odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wołomińskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

W związku z powyżej powołanymi prawomocnymi wyrokami wydanymi w niniejszej sprawie wcześniej, nie ulega wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok, był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszych orzeczeniach ze wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z art. 153, art. 170 i art. 171 p.p.s.a., co jest kwestionowane całkowicie bezpodstawnie w skardze kasacyjnej. Należy zauważyć, że żaden z powyżej przywołanych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanych przed zaskarżonym w tym postępowaniu wyrokiem, nie został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze skargi kasacyjnej, co należy rozumieć jako akceptację zawartych tam rozstrzygnięć, a więc i oceny prawnej w nich wyrażonej. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 października 2010 r. można jedynie odebrać jako nieuprawnioną polemikę z wcześniejszymi prawomocnymi rozstrzygnięciami Sądu.

Odnosząc się do kwestii niemożności stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też decyzji zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę. Nie ma żadnych formalnoprawnych przeszkód, które by mogły stać na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności takich decyzji, niezależnie od tego, czy decyzja została wykonana, budowa ukończona. Kryteria oceny decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem stwierdzenia jej nieważności, są takie same jak i do każdej innej decyzji i wynikają z art. 156 § 1 k.p.a. Fakt ukończenia budowy, zrealizowania decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Na ocenę prawną w kwestii rażącego naruszenia prawa przepisów prawa materialnego przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie można brać od uwagę takich okoliczności faktycznych jak to, że obiekt został już zrealizowany i jest użytkowany, czy też ograniczeń formalnoprawnych wynikających z art. 16 § 1 k.p.a.

Na potrzeby niniejszego postępowania, nie można też odwoływać się do przepisów art. 5 i art. 65 k.c., gdyż żadne oświadczenie woli – zgoda stron, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego bezwzględnie obowiązujących, a do takich należy zaliczyć § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. Przepisy ww. rozporządzenia zostały wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i stanowią zbiór norm prawnych bezwzględnie obowiązujących w budownictwie. Dopuszczalne odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych zostały przewidziane w art. 9 pr.bud., który to przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Przepisy § 12 ww. rozporządzenia zawierają dwie podstawowe normy określające odległości, w jakich należy sytuować budynki od granicy z sąsiednią działką budowlaną:

– 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

– 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Wszelkie inne odległości usytuowania obiektu od granicy działki muszą wynikać z postanowień tego rozporządzenia lub z możliwości wynikających z art. 9 pr.bud. Sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy (w ostrej granicy) może wynikać z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w tym przypadku też nie miało miejsca.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w tym przypadku Starosta Wołomiński, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. miał obowiązek przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, sprawdzić zgodność projektu budowlanego i projektu zagospodarowania działki z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisami techniczno-budowlanymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezspornym jest, że przepisy § 12 rozporządzenia i art. 35 pr.bud. decyzjami Starosty Wołomińskiego z dnia [...] lipca 2006 r. i z dnia [...] sierpnia 207 r. zostały naruszone w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w ostrej granicy nie mogła mieć tu znaczenia, bowiem żaden z przepisów ww. rozporządzenia ani przepisów Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszczał.

Autor skargi kasacyjnej odwołując się do przepisów art. 64 ust. 3 w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 144 k.c. dla poparcia swoich racji, nie zauważa, że do tych samych przepisów mają prawo odwoływać się D. M. i E. M. właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy przez usytuowanie obiektów "[...]" S.A. w ostrej granicy, nie mogli zrealizować projektowanej zabudowy zgodnie z wydanymi decyzjami o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2006 r. i z dnia [...] czerwca 2006 r. (pozwolenie na budowę stacji paliw i na budowę zakładu mechaniki samochodowej).

Tak więc, jak wynika z powyższego decyzja, której stwierdzono nieważność w niniejszej sprawie, nie tylko pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana (§ 12 rozporządzenia, art. 35 pr.bud.), ale również wywołała negatywne skutki społeczno-gospodarcze oddziaływujące na możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości.

Realizacja własnego prawa własności, nie może naruszać prawa do własności nieruchomości sąsiedniej i tak należy rozumieć przepisy Konstytucji RP chroniące własność oraz art. 4 Prawa budowlanego, który stanowi prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jednak pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Ponieważ w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany wcześniejszymi prawomocnymi orzeczeniami (art. 153 p.p.s.a.), zarzuty skargi kasacyjnej zamieszczone w pkt 2 dotyczące naruszenia przepisów postępowania, nie znajdują uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.