Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1575/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: § 13, 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 64 ust 2 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2016r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania O. S.A. w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ) dalej kpa, w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290) – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym i infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...], [...] z obr. [...], przy ul. C.w W.

Organ podał, że w dniu 25 kwietnia 2016r. złożył 4 egzemplarze poprawionego projektu budowlanego.

Następnie organ odwoławczy przytoczył art. 35 Prawa budowlanego i stwierdził, że wszystkie wymagania w nim wymienione spełniono. Projekt budowlany jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2015r. (przeniesioną 15 października 2015r. na M. Sp. z o.o.).

Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno- budowlanym i został sporządzony zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawo budowlane, jak i § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462 ze zm.). Inwestor zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ uznał, że projekt budowlany jest kompletny i wykonany przez uprawnione osoby, posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Podkreślił także, że inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a więc nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach odziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 353). Inwestor ma zapewnione dostawy mediów i sieci: wodociągowej, kanalizacyjnej, elektrycznej i ciepłowniczej.

Organ nie zgodził się z zarzutami odwołania. Odnosząc się do kwestii zacieniania i przesłania działki skarżącej wyjaśnił, iż zacienienie i przesłanianie, o którym mowa jest w § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r. poz. 1422) dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku projektowanym oraz istniejących budynkach na działkach sąsiednich. Rozporządzenie nie reguluje zacieniania i przesłaniania działek sąsiednich i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach, które mają być realizowane w nieokreślonej przyszłości.

Podał, że przeprowadzono analizę nasłonecznienia i zacieniania projektowanego budynku i dla istniejącej zabudowy oraz dla działek sąsiednich i możliwej zabudowy na tych działkach. Usytuowanie budynków i odległości między nimi umożliwiają naturalne oświetlenie pomieszczeń. Odległości od granic działki i sąsiedniej zabudowy (15 m od trzykondygnacyjnego budynku biurowo-magazynowego od wschodu) nie powodują wzajemnego przesłaniania budynków oraz umożliwiają zapewnienie wymaganego nasłonecznienia w projektowanych budynkach. Budynek spełnia warunki z § 13, § 40 i § 60 ww. rozporządzenia.

Nie ma również podstaw do żądania wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane znajdującymi się w obszarze oddziaływania obiektu. Obowiązek z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. inwestor wypełnił składając oświadczenie o prawie do dysponowania ww. działkami na cele budowlane.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie należy do kompetencji organów architektoniczno- budowlanych badanie wpływu projektowanej inwestycji na wartość nieruchomości skarżących.

Dalej stwierdził, że inwestor spełnił wymogi z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, nie można zatem odmówić wydania pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję złożyła O. S.A. w W. i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r. oraz uznanie, że organ I instancji należycie przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, a także że wszystkie warunki do wydania wskazanej decyzji o pozwoleniu na budowę zostały spełnione przez M. sp. z o.o. pomimo, iż zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji, w szczególności wobec naruszeń wskazanych poniżej,

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa , art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewystarczające przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędną ocenę zgromadzonych dowodów, w szczególności ustalenia zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2015 r., a także nieuwzględnienie, iż planowana inwestycja narusza interesy osób trzecich, w tym skarżącej z uwagi na planowane zacienienie i przesłonienie jej działek, a więc pogorszenie warunków korzystania z tych działek, co narusza również art. 5 P.b.

3. art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 7 kpa i art. 8 kpa - poprzez wydanie decyzji zawierającej zbyt ogólne, niejasne i nie dające się zweryfikować uzasadnienie w zakresie zgodności projektu budowlanego z decyzją WZ, a w konsekwencji naruszenie zasad prawdy obiektywnej, poszanowania interesów obywateli oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej;

4. prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie uzasadnionych interesów skarżącego, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, w tym nieuwzględnienie prawa skarżącego do rozbudowy lub nadbudowy istniejącego obiektu bądź wybudowania nowego obiektu, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, której wykonanie doprowadzi do zablokowania możliwości inwestycyjnych na działkach skarżącej; nie wzięto pod uwagę potencjalnie planowanych inwestycji,

5. prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 34 ust. 1 i 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że projekt budowlany odpowiada decyzji WZ, pomimo że nie odpowiada on wszystkim jej warunkom, bo nie wzięto pod uwagę potencjalnie planowanych inwestycji skarżącej,

6. prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi pomimo, iż jest on niezgodny z § 12 ust. 1, § 13, § 60, § 271-272 cyt. rozporządzenia,

7. prawa materialnego tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia - poprzez jego wadliwe zastosowanie i nieuwzględnienie uwarunkowań wynikających z § 13, § 60 oraz § 271-272, a w konsekwencji uznanie, iż odległość inwestycji od granicy z działkami skarżącej jest zgodna z przepisami.

8. prawa materialnego tj. § 13 rozporządzenia - poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że projekt budowlany spełnia wymagania dotyczące przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odniesieniu do lokali mieszkalnych w projektowanej inwestycji wnioskodawcy w stosunku do potencjalnej zabudowy na działkach skarżącej,

9. prawa materialnego tj. § 60 rozporządzenia - poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany niezgodny z warunkami określonymi w tym przepisie, w szczególności z uwagi na nieuwzględnienie wzajemnego zacienienia budynku inwestora oraz potencjalnej zabudowy na działkach skarżącej,

10. prawa materialnego tj. § 271 w zw. z § 272 w zw. z § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany niezgodny z warunkami określonymi w tych przepisach, dotyczącymi odległości projektowanego budynku od granicy z działką budowlaną skarżącej.

Spółka podniosła, że jest użytkownikiem wieczystym działek nr [...] i [...].

Zarzuty dot. naruszenia przepisów postępowania - Ad 1- 3

Zdaniem skarżącej organ I instancji błędnie ocenił materiał dowodowy w zakresie zgodności projektu budowlanego z decyzją WZ, a ponadto nie uwzględnił faktu, iż planowana inwestycja narusza interesy osób trzecich, w tym skarżącej, z uwagi na zacienienie i przesłonienie jej działek, a tym samym pogorszenie warunków korzystania z tych działek sąsiednich (a nawet ograniczenie możliwości inwestycyjnych), co narusza art. 5 Prawo budowlane. Organy nie uwzględniły istniejącego zagospodarowania nieruchomości Skarżącego w ramach funkcji usług łączności, w tym zbiorników oleju napędowego oraz magazynów oleju napędowego o obciążeniu ogniowym ponad 4000 MJ/m2.

Dalej, po przytoczeniu zasad wynikających z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz orzecznictwa skarżąca wskazała, że organy nie wypełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organy winny z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy

W decyzji WZ wskazano bowiem na obowiązek "równoważenia relacji przestrzennych w ramach całego zespołu zabudowy istniejącej i projektowanej w sąsiedztwie". oraz, że "Projektowaną zabudowę należy tak sytuować, aby nie oddziaływała na działki sąsiednie w sposób ograniczający potencjalne możliwości inwestycyjne. Przy projektowaniu należy uwzględnić możliwość zagospodarowania działek sąsiednich, ze szczególnym uwzględnieniem nieprzesłaniania zabudowy istniejącej i projektowanej w przyszłości." Wnioskodawca wskazał, iż projektowany budynek harmonijnie wpisuje się w otoczenie z uwzględnieniem kontekstu przestrzennego i funkcjonalnego. Nie wziął jednak pod uwagę potencjalnych zabudowań na działkach sąsiednich, bowiem wykonanie projektowanego budynku uniemożliwi jakąkolwiek rozbudowę, nadbudowę czy przebudowę budynku skarżącego, jak też budowę nowych zabudowań. Obowiązek równoważenia relacji przestrzennych polega bowiem na takim projektowaniu inwestycji, aby na sąsiednich działkach możliwa była budowa podobnych inwestycji. Parametry projektowanej inwestycji, w tym odległość od granicy z działkami skarżącego, jak też wysokość obiektu powoduje, iż skarżący nie będzie mógł racjonalnie zagospodarować swojej działki, bowiem gdyby chciał wybudować obiekt o podobnych parametrach, musiałby przesunąć linię istniejącej zabudowy bardziej w głąb swojej działki, tak aby sprostać wszystkim warunkom rozporządzenia. W przeciwnym razie taka sama inwestycja skarżącego spowodowałaby zacienienie i przesłonienie lokali planowanej inwestycji, co jest niezgodne, w szczególności z § 13 i § 60 cyt. rozporządzenia.

Z uwagi na brak dogłębnej analizy wniosku pod kątem zacieniania i przesłaniania, jak i uratą wartości nieruchomości sąsiednich, Wojewoda powinien uchylić decyzję organu I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Organ I instancji nie wykonał żadnej oceny zacienienia działek sąsiednich, opierając się jedynie na analizie zacienienia wnioskodawcy. Poddaje to w wątpliwość kompletność i prawidłowość analizy materiału dowodowego.

Skarżący dodał, że w decyzji WZ parametry określono jako maksymalne i wskazano, że mogą one być zmniejszone na etapie pozwolenia na budowę. Organ I instancji jednak nie wziął tego pod uwagę i ustalił dopuszczalne parametry inwestycji w maksymalnych granicach określonych w decyzji WZ, uniemożliwiając potencjalne zagospodarowanie działek Skarżącego, a w konsekwencji powodując pogorszenie warunków korzystania z jego działek, co narusza również art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (o czym mowa poniżej).

Dodatkowo, doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., gdyż skarżona decyzja zawiera zbyt ogólne, niejasne i nie dające się zweryfikować uzasadnienie w zakresie zgodności projektu budowlanego z decyzją WZ. W konsekwencji Wojewoda naruszył zasadę prawdy obiektywnej, poszanowania interesów obywateli oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Skarżący zakwestionował ocenę Wojewody, iż organ I instancji dokonał wyczerpujących sprawdzeń dokumentacji, w tym zgodności projektu budowlanego z decyzją WZ, jako zbyt ogólnikową. Prawidłowe merytorycznie i prawnie uzasadnienie decyzji ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a.

Zarzuty dot. naruszenia prawa materialnego - Ad 4 - 10

Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawo budowlane, wobec nieuwzględnienia jego uzasadnionych interesów poprzez nieuwzględnienie prawa do rozbudowy lub nadbudowy istniejącego obiektu bądź wybudowania nowego obiektu na jego działkach. Decyzja zablokuje możliwości inwestycyjne na działkach Skarżącego, a tym samym doprowadzi do obniżenia ich wartości. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym obejmuje także obowiązek równego traktowania wszystkich stron postępowania, również w zakresie interesów ekonomicznych.

Skarżący wskazał, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że "W celu oceny, czy nie istniały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno - budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich oraz uciążliwości dla otoczenia." (wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r., III ARN 87/95). Wyliczenie w art. 5 ust. 1 pkt. 9 ma charakter przykładowy (tak m.in postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2001 r., IV SA 558/99). Właścicielowi działki sąsiadniej przysługuje prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności. Jak stanowi art. 4 tej ustawy każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Poszanowanie interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm m.in. § 12 i § 13 rozporządzenia, ale i konieczność wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Skarżący wskazywał w odwołaniu, że inwestycja będzie nadmiernie zacieniać działki nr [...] i [...], co może uniemożliwić lub ograniczyć pełnego z nich korzystanie, co może prowadzić do obniżenia ich wartości, a w konsekwencji szkodę jej właściciela. W tym miejscu warto zwrócić uwagę "§ 13 rozporządzenia z 2002 r. (Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) normujący sposób ustalania odległości między budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, tylko prima facie zdaje się mieć zastosowanie do sytuacji, gdy jedna z nieruchomości jest zabudowana. Taka wykładnia nie jest dopuszczalna, gdyż prowadziłaby do uprzywilejowania tego z inwestorów, który jako pierwszy przystąpił do zainwestowania" (wyrok WSA w Rzeszowie z 20 grudnia 2010r. II SA/Rz 950/10, wyrok WSA w Białymstoku z 27 stycznia 2011r. II SA/Bk 726/10).

Za zasadny Skarżący uznał pogląd, iż niedopuszczalne jest blokowanie inwestycji właściciela działki sąsiedniej, ale pod warunkiem, iż jest ona zgodna z prawem.

Dalej strona zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 1 i 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją WZ. Ponadto Wojewoda błędnie ocenił iż projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, pomimo iż jest niezgodny z § 12 ust. 1, § 13, § 60, § 271-272 .

W projekcie nie wzięto pod uwagę potencjalnie planowanych inwestycji na działce Skarżącego. Zgodnie z art. 34 ust. 1 P.b. i art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. organ I instancji powinien dokładnie zweryfikować treść projektu pod kątem zgodności z decyzją WZ, czego nie uczynił. W konsekwencji to Wojewoda powinien przeprowadzić analizę i weryfikację projektu budowlanego, bądź przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W decyzji WZ był określony warunek, iż projektowana zabudowa nie może oddziaływać na działki sąsiednie w sposób ograniczający potencjalne możliwości inwestycyjne. Wnioskodawca przedstawił analizy jedynie w oparciu o istniejącą budowę i nie wziął pod uwagę możliwości inwestycyjnych na działkach skarżącego. Gdyby Skarżący chciał wybudować identyczną inwestycję na swojej działce, nie miałby takiej możliwości, gdyż obiekt powodowałby niedozwolone zacienienie i przesłonienie obiektu Wnioskodawcy. Nie można więc uznać, aby projekt budowlany spełniał wszystkie wymogi określone w ww. przepisach.

Wojewoda naruszył art. 35 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy, bowiem projekt nie spełnia wielu wymogów z § 12 ust. 1, § 13, § 60, § 271-272 rozporządzenia.

Usytuowanie projektowanego budynku skutkuje niezgodnym z § 13 rozporządzenia: 1) przesłonięciem elewacji zachodniej zarówno istniejącej i potencjalnej zabudowy Skarżącego, np. 4 m od granicy z działką Wnioskodawcy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, oraz o wysokości 19,05 m, a także 2) przesłonięciem części lokali mieszkalnych w projektowanym budynku Wnioskodawcy (o wysokości 19,05 m, usytuowanym w zbliżeniu do granicy wynoszącym od 4 do 4,8 m) przez potencjalny budynek, który mógłby być zrealizowany na działce Skarżącego (np. 4 m od granicy działki). Zdaniem Skarżącego, budynek o wysokości 19,05 m powinien być usytuowany 9,53 m (19,05 m dzielone na 2) od granicy, w celu zachowania równych praw właścicieli sąsiadujących działek budowlanych do ich zagospodarowania (chronionych m.in. na podstawie art. 6 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Decyzja WZ wyraźnie podkreśla konieczność ochrony tych praw. Natomiast projektowany budynek usytuowany jest 4,49 m od granicy działki budowlanej, co ogranicza możliwości zabudowy działki Skarżącego w pasie o szerokości 5,04 m (9,53 m - 4,49 m), z uwagi na konieczność zachowania odległości, wymaganych dla wzajemnego nieprzesłaniania (np. w przypadku budowy na działce Skarżącego budynku o takiej samej wysokości).Do przedmiotowej nieruchomości nie ma zastosowania § 13 ust. 4 rozporządzenia, gdyż działka Wnioskodawcy znajduje się poza obszarem zabudowy śródmiejskiej (§ 3 pkt. 1 rozporządzenia), co uniemożliwia zmniejszenie o połowę (czyli do 4,76 m), wymaganych odległości. Ponadto, część opisowa analizy przesłaniania, nie zawiera żadnych merytorycznych informacji, uzasadniających rzekome zachowanie zgodności z przepisami projektowanej zabudowy.

Nadto, skarżona decyzja jest niezgodna z § 60 rozporządzenia, gdyż usytuowanie budynku będzie zacieniać elewację zachodnią istniejącej i potencjalnej zabudowy na działce Skarżącego (np. 4 m od granicy) w sposób niezapewniający wymaganego czasu nasłonecznienia. Sytuowanie budynku 4 m od granicy dotyczy zwykle budynków niskich, których przesłanianie i zacienianie nie przekracza parametrów ustalonych w przepisach prawa. Z przepisów prawa wynika prosta zależność, im wyższy budynek, tym większą odległość od granicy działek sąsiednich należy zachować oraz tym dla większego terenu inwestycji należy wykazać prawo dysponowania terenem na cele budowlane, aby móc realizować inwestycję, bez naruszenia przepisów prawa, dotyczących przesłaniania i zacieniania, określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia.

Według strony Wojewoda naruszył § 271 i § 272 rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji sankcjonującej niewłaściwą odległość projektowanego budynku tj. bez uwzględnienia § 271 ust. 1 rozporządzenia tj. 20 m odległości, pomiędzy ścianą zewnętrzną projektowanego budynku, a ścianą zewnętrzną budynku Skarżącego, mieszczącego m.in. magazyny oleju napędowego, o obciążeniu ogniowym ponad 4000 MJ/m2. Decyzja nie uwzględniała też § 272 rozporządzenia.

W ocenie Skarżącego Wojewoda powinien na nowo rozpatrzyć sprawę, w tym również zbadać rzekomą zgodność projektu budowlanego z ww. przepisami oraz decyzją WZ, czego w sprawie zabrakło.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Badając legalność zaskarżonej decyzji stosownie do powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę opisanego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. C. w W.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż wymienione i obszernie opisane w skardze naruszenia tak w zakresie przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego sprowadzały się w szczególności do nieuwzględnienia przez organy obu instancji mogącej potencjalnie powstać na działce skarżącego zabudowy i konieczności takiego usytuowania planowanego obiektu w projekcie zagospodarowania terenu, który umożliwiałby podobną zabudowę (w tym rozbudowę, nadbudowę) na działkach sąsiadujących, a więc - jak wielokrotnie podkreślała skarżąca spółka - z poszanowaniem interesów osób trzecich, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz braku zgodności spornej inwestycji z zapisami decyzji o warunkach zabudowy.

Odnosząc się do powyższego stanowiska przede wszystkim wskazać należy, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obejmuje w szczególności - oprócz zapewnienia dostępu do drogi publicznej - ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny normami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Z tej przyczyny o naruszeniu interesu osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy zostaną naruszone w tym względzie konkretne przepisy (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r. sygn. II OSK 182/14, LEX 1987076).

Podkreśla się przy tym, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny, gdyż nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które może dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy (każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami) - zob. wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. II OSK 451/10.

Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być zatem interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc co do zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. W konsekwencji, jeżeli w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie zostaną wykazane sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich.

Szczególnego podkreślenia w świetle zarzutów skargi wymaga to, że ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której nie inwestorzy, ale osoby trzecie będą decydować o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu ich posadowienia, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego, jak słusznie zaznaczono w zaskarżonej decyzji (zob. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r. sygn. II OSK 1489/06 LEX 425367, WSA w Warszawie z 9 maja 2008 r. sygn. VII SA/Wa 223/08 LEX 425367, WSA w Lublinie z 8 lipca 2008 r. sygn. II SA/Lu 211/08 LEX 510195 i NSA z dnia 2 marca 2010 r. II OSK 465/09 LEX 577666).

Należy mieć przy tym na uwadze, że dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie wskazywało na konieczność zachowania wymogów art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c., w szczególności, gdy dochodziło do naruszenia przepisów ustawy - Prawo budowlane, bądź obiekt realizowany był w granicy z nieruchomością sąsiednią (zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2004 r., OSK 786/04, ONSAiWSA 2005/4/86). Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 2 ustawy zasadniczej, własność, inne prawa rzeczowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Niemniej, stosownie do art. 64 ust. 3 ustawy zasadniczej własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ograniczenia dotyczące wykonywania prawa własności mogą zatem wynikać z przepisów prawa administracyjnego rangi ustawowej. Tak więc regulacje ustawy Prawo budowlane mają w procesie budowlanym decydujące znaczenie.

Podobnie w myśl ww. art. 140 k.c. korzystanie przez właściciela z rzeczy (nieruchomości) zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jego prawa, jest możliwe (wyłącznie) w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Wprowadzona w powołanych wyżej przepisach ochrona w takiej samej mierze dotyczy zatem osób trzecich jak i inwestora.

Skoro w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji architektoniczno budowlanych jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, to – wbrew zarzutom skargi - spowodowane realizacją inwestycji ograniczenia dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich.

W konsekwencji również ewentualne zamierzenia inwestycyjne Skarżącego mogące podlegać realizacji w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie mogły skutkować uwzględnieniem możliwości takiej zabudowy w najbardziej odpowiednim miejscu na jego nieruchomości. Niedopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy odpowiada ono przepisom Prawa budowlanego.

Ponadto, prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych w istniejących działkach przez obiekty budowlane (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 532/01 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 2427/03. Należało zatem przychylić się do popartego orzecznictwem stanowiska organów, że zacienienie działek, na których zamierzenia inwestycyjne nie zostały skonkretyzowane decyzją o pozwoleniu na budowę, nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę.

W konsekwencji, obszernie eksponowana w skardze okoliczność zacienienia i przesłaniania działek Skarżącego, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, nie mogła zostać uznana za naruszenie § 13 i § 60 cyt. rozporządzenia. Ponadto sytuowania spornego obiektu dokonano w odległościach zgodnych z ww. przepisami. Na rysunku A-00 oraz A-00a przedstawiającym projekt zagospodarowania terenu naniesiono linie przedstawiające obszar oddziaływania obiektu wyznaczony na podstawie § 13 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 cyt. rozporządzenia, który szczegółowo został przedstawiony w analizie przesłaniania (rys. Q-01 Tom 1) oraz w analizie nasłonecznienia (rys Q-02 Tom 1). Skarżąca nie podważyła zatem skutecznie ustaleń organów w podanym wyżej zakresie, zważywszy, że jak już wyjaśniono uprzednio, sytuowanie planowanego obiektu nie mogło uwzględniać potencjalnej zabudowy nieruchomości Skarżącego.

W konsekwencji nie mogły odnieść zamierzonego skutku również złożone do akt sądowych przy piśmie Skarżącego z dnia 16 lutego 2017r. schemat 1 (pt. Brak nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia mieszkań w przypadku lokalizacji budynków 4 m od granicy działek) i schemat 2 (pt. Wynikowa lokalizacja budynku powodowana zbliżeniem sąsiedniego budynku do granicy działki), skoro oba dotyczyły potencjalnej zabudowy na działkach Skarżącego.

W świetle przedstawionej wyżej argumentacji, podobnie należało ocenić stanowisko przedstawione w skardze, co do obowiązku dokonania przez organy sprawdzenia przed wydaniem pozwolenia budowlanego, czy planowana inwestycja w związku z przesłanianiem i zacienianiem działek Skarżącego będzie miała wpływ na wartość nieruchomości strony.

Odnosząc się natomiast do zarzucanej niezgodności omawianej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2015r. (przeniesioną na inwestora decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...]) w świetle przytoczonych warunków podkreślić trzeba, że celem wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wyłącznie określenie możliwych działań inwestora wobec nieruchomości, a punktem odniesienia są obowiązujące przepisy prawa. Organ nie może więc w tej decyzji nałożyć obowiązków nieprzewidzianych prawem. Wynika to z istoty prawa własności jako najszerszego prawa do rzeczy, co na gruncie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. przejawia się w przyjęciu zasady wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Decyzja o warunkach zabudowy wskazuje jedynie, czy planowana inwestycja jest w danym miejscu możliwa, a jeśli tak, to jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne. Wpływ inwestycji na nieruchomości sąsiednie i jej zgodności z wymogami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu, ujmowanym jako proces budowlany, zatem nie mieszczą się w granicach postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. W konsekwencji organ rozstrzygający w sprawie warunków zabudowy nie może wkraczać w kompetencje innych organów w tym organu architektoniczno --budowlanego, który ocenia czy przedmiotowy obiekt spełnia warunki określone prawem budowlanymi w przepisach wykonawczych.

Zaznaczyć przy tym należy, że jak stanowi art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organ architektoniczno – budowlany nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w ust. 1 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4 Prawo budowlane, a wymagania te w niniejszej sprawie zostały spełnione.

Podobnie na aprobatę nie zasługiwał zarzut naruszenia § 271 i § 272 rozporządzenia, którego Skarżący upatrywał w nieuwzględnieniu 20 m odległości, pomiędzy ścianą zewnętrzną projektowanego budynku, a ścianą zewnętrzną budynku mieszczącego m.in. magazyny oleju napędowego, o obciążeniu ogniowym ponad 4000 MJ/m2. Przede wszystkim powyższa okoliczność została wyeksponowana dopiero w skardze, zatem z oczywistych względów organy nie mogły się do niej ustosunkować. Niemniej zauważyć należy, że projekt zagospodarowania terenu został opatrzony stosowną pieczęcią uprawnionego rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, która stanowi potwierdzenie zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej.

Ponadto, inwestor złożył do akt pismo Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 22 sierpnia 2016r., z którego wynika, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w budynku Skarżącego ustalono, iż zbiorniki oleju napędowego o pojemności 20 m2 położone są w podziemiu, w odległości 25 m od granicy nieruchomości, a ponadto olej napędowy nie należy do grupy materiałów niebezpiecznych pożarowo w rozumieniu przepisów pożarowych. Zbiorniki nie stanowią zagrożenia pożarowego.

Odnosząc się natomiast do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać trzeba, iż organy orzekające w sprawie dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Pomimo, dość ogólnego formułowania uzasadnienia decyzji przez organ II instancji, uchybienie to pozostawało bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji