Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 422/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-07-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3, art. 246 par 1 pkt 2 w zw z art. 258 par 1 i par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. p o s t a n a w i a wniosek oddalić


UZASADNIENIE

K.K zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką K O –W. Miesięczny dochód wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 420,18 zł. K.K.nie dysponuje majątkiem nieruchomym, ani oszczędnościami, posiada 99% udziałów w spółce E. Sp. z o.o. o wartości 4.950 zł i 99% udziałów w spółce G. Sp. z o.o. o wartości 4.950 zł. Wnioskodawca podał, że od kilku lat jest skłócony z matką, która odmówiła mu podania jakichkolwiek danych o stanie jej finansów (wyciągów bankowych, przekazów pieniężnych, zeznań podatkowych).

Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych po 500 zł w 16 zainicjowanych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym postępowaniach, co daje łączną kwotę 8.000 zł płatną w 7 dni. Dodał, że w trakcie postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego zostało zgubione jedno odwołanie dotyczące miesiąca sierpnia 2009, w efekcie czego został wydany przez US w O. tytuł egzekucyjny o numerze [...], a w konsekwencji zostały zajęte wszystkie konta bankowe skarżącego oraz jego wynagrodzenie. Wnioskodawca oświadczył jednocześnie, że na swoje potrzeby żywieniowe wydaje całą pensję. Nie gromadzi niestety paragonów związanych z tymi potrzebami. Nie posiada też lokat bankowych oraz nieruchomości. Lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje należy do jego mamy, nie zna jednak numerów księgi wieczystej tej nieruchomości. Skarżący oświadczył, że ma zaciągnięty kredyt bankowy, którego raty nie są regulowane, a do spłaty pozostała kwota ok. 120.000 zł.

Z przedłożonych przez stronę dokumentów źródłowych wynika, że K.K.jest zatrudniony w spółce E. Sp. z o.o. w K. na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu z wynagrodzeniem miesięcznym płaconym gotówką w wysokości 500 zł brutto. Według zeznania PIT-36 w roku podatkowym 2016 wnioskodawca ze stosunku pracy osiągnął przychód w wysokości 2.395 zł, przy kosztach jego uzyskania 1.335 zł, co dało dochód 1.060 zł. Saldo rachunku bankowego K.K. w PKO Banku Polskim na dzień 1 czerwca 2017 roku wynosiło -1.550 zł. Przez okres ostatnich trzech miesięcy na rachunku tym nie były dokonywane żadne transakcje poza potrącaniem przez bank opłat za prowadzenie rachunku w wysokości 80 zł miesięcznie. Skarżący przedłożył także kopię wydruku listy blokad uwidocznionych w serwisie internetowym iPKO, na którym uwidoczniona jest data zajęcia egzekucyjnego 7 października 2014 roku i kwota zajęcia 435.873,49 zł.

Z zawiadomienia z dnia 27 grudnia 2016 roku o zajęciu wierzytelności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w K. wynika, że przeciwko wnioskodawcy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne o zapłatę należności głównej w wysokości 105.990,87 zł, natomiast przedłożona kopia tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 23 września 2014 roku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego potwierdza kwotę dochodzonej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 165.241 zł.

Według zeznań podatkowych CIT-8 za 2016 rok przychody spółek, w których K.K. posiada 99% udziałów kształtowały się następująco: E. Sp. z o.o. w K. 7.341.270 zł przy kosztach jego uzyskania 7.323.292 zł, co dało dochód 17.978 zł, a G. Sp. z o.o. 780.551 zł przy kosztach uzyskania przychodu 776.190 zł, co dało dochód 4.361 zł.

Na dzień 12 czerwca 2017 roku skarżący nie figurował w bazie komputerowej systemu "POJAZD" ani w archiwalnej bazie danych "EWPOJ" prowadzonej dla obszaru Gminy Miejskiej K. jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów mechanicznych.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.

W niniejszej sprawie skarżący K.K. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ocenie orzekającego skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że K.K. nie wypełnił obowiązku przedłożenia wszystkich dokumentów źródłowych pozwalających na przeprowadzenie analizy jego możliwości płatniczych. Pomimo wyraźnego wezwania nie przesłał bowiem rachunków i faktur za ostatni okres rozliczeniowy potwierdzających wysokość wydatków związanych z jego koniecznym utrzymaniem (m. in. opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę), a także oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenia, podatki, telefon. Rubryka 11 formularza "PPF" w której należało wykazać zobowiązania i stałe wydatki zawiera tylko informację o zaciągniętym przez stronę kredycie w Banku PKO BP, którego raty nie są spłacane. We wniosku skarżący oświadczył, że wydaje całą pensję na swoje potrzeby żywieniowe, nie wspominając przy tym z jakich środków reguluje pozostałe koszty związane z utrzymaniem, opłaceniem mieszkania, czy mediów.

Prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z matką K.O.-W skarżący zobowiązany był do wykazania jej stanu majątkowego oraz źródła i wysokości uzyskiwanych przez nią w miesiącu dochodów netto, czego jednak nie uczynił zasłaniając się trwającym od kilku lat konfliktem. Tymczasem w przypadku wspólnego gospodarowania z innymi członkami rodziny orzekający nie może ograniczać się jedynie do oceny sytuacji majątkowej i dochodów wnioskodawcy, lecz powinien uwzględnić sytuację majątkową i dochody wszystkich domowników (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 442/12). Przemawia za tym sama konstrukcja formularza "PPF", którego rubryki 8 i 10 uwzględniają nie tylko składniki majątku i dochodów wnioskodawcy, ale również osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wykazanych w rubryce 6. Dopiero bowiem ustalenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść się kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa (por.: postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 979/10). Zatem informacje o dochodach i stanie majątkowym matki, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione, miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W judykaturze prezentowany jest pogląd, iż podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych dokumentów i wyjaśnień musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. orzeczenie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08).

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że przedstawione przez skarżącego informacje i dokumenty nie wskazują, aby jego sytuacja materialna była na tyle trudna, że wymagałaby wsparcia ze strony Skarbu Państwa. K.K. jest bowiem jedynym wspólnikiem i jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu spółek E. Sp. z o.o. w K. i G. Sp. z o.o. w K., w których posiada po 99 udziałów o łącznych wartościach 4.950 zł. Za okres od 1 stycznia 2016 roku do 31 grudnia 2016 roku przychód E. Sp. z o.o. w K. wyniósł 7.341.270 zł, przy kosztach jego uzyskania 7.323.292 zł, a przychód G. Sp. z o.o. w K. wyniósł 780.551 zł przy kosztach jego uzyskania 776.190 zł. Dane te potwierdzają prowadzenie dochodowej działalności na dużą skalę, a skarżący czerpiąc z tej działalności dochody powinien przewidzieć także wydatki na koszty związane z prowadzeniem spraw sądowych.

Odnośnie wysokości dochodów skarżącego z tytułu zatrudnienia w spółce E. Sp. z o.o. w K. na podstawie umowy o pracę na 1/4 etatu należy podkreślić, że K.K. będąc jedynym udziałowcem spółki z o.o., w granicach niezagrażających płynności finansowej spółki, ma możliwość dowolnego kształtowania składników oraz wysokości swojego wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt I FZ 37/15). Przytoczone wyżej dane finansowe, w ocenie orzekającego, świadczą, iż spółka E. Sp. z o.o. w K. posiada środki, które zgodnie z prawem mogłaby przeznaczyć na wyższe wynagrodzenie lub premię skarżącego, zaś zawarcie ze spółką takiej umowy, nie będzie stanowiło działania na szkodę spółki. W konsekwencji decyzja skarżącego o zawarciu ze spółką umowy o pracę na 1/4 etatu, z której uzyskuje niskie wynagrodzenie nie stanowi wystarczającego powodu, aby uznać, że uzasadnionym jest przeniesienie na Skarb Państwa ciężaru uiszczenia kosztów niniejszego postępowania, w sytuacji gdy skarżący dysponuje źródłem, z którego może czerpać dochody. Okoliczność, iż skarżący nie korzysta z takiej możliwości jest jego autonomiczną decyzją, która nie wpływa na obiektywną możliwość pozyskania tychże środków.

W przedstawionej sytuacji skarżący nie wykazał, że nie posiada obecnie lub nie jest zdolny wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Oceny tej nie zmienia fakt, że rachunek bankowy K.K. wykazuje debet, ani to że przeciwko skarżącemu toczą się postępowania egzekucyjne. Podnoszone kwestie nie uzasadniają przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem wykazane możliwości pozyskania środków finansowych umożliwiają stronie poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla własnego utrzymania, w tym zagrożenia płynności prowadzonej działalności gospodarczej.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.