Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 501/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 185 par. 1, art. 203 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzat Borowiec Ewa Dzbeńska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fabryki [...] "[...]" S.A. w likwidacji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1162/07 w sprawie ze skargi Fabryki [...] "[...]" S.A. w likwidacji w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Fabryki [...] "[...]" S.A. w likwidacji w K. kwotę 397 (trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1162/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Fabryki [...]S.A. w likwidacji w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 1974 r. nr [...] w części dotyczącej przekazania w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu, Turystyki i Wypoczynku "[...]" z siedzibą w K. nieruchomości położonej w K., oznaczonej nr [...], uprzednio - orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia [...] maja 1971 r. nr [...]- wywłaszczonej od Fabryki "[...]".

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wystąpiła ww. Fabryka, zaś odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego została uzasadniona brakiem jej legitymacji, wobec wywłaszczenia nieruchomości. Fabryka "[...]" wniosła skargę na wskazaną na wstępie decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zawiesił postępowanie, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. do czasu zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego, tj. dot. ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia [...] maja 1971 r. Fabryka "[...]" wnioskiem z dnia 9 lipca 2007 r. wystąpiła o podjęcie zwieszonego postępowania podnosząc, iż mimo że sprawa o wznowienie nie została zakończona, to jednak zakończyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu.

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie są strony postępowania zakończonego tą decyzją, a także każdy, kto ma tytuł prawny do nieruchomości oddanej w użytkowanie. Fabryka "[...]", która wykazywała swój tytuł na dzień [...] stycznia 1974 r. (wydanie decyzji o przekazaniu w użytkowanie) i na dzień 15 grudnia 1998 r.(wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji) takiego tytułu jednak nie posiadała, bowiem z księgi wieczystej Kw nr [...] wynika, że Skarb Państwa został wpisany jako właściciel nieruchomości dnia 22 grudnia 2000 r., zaś podstawą wpisu było orzeczenie o wywłaszczeniu z [...] maja 1971 r. - kontynuował wyjaśnienia Sąd stwierdzając, iż z chwilą gdy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się prawomocne Fabryka utraciła tytuł własności.

Reprezentowana przez radcę prawnego, Fabryka [...] S.A. w likwidacji z/s w K. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenia wyroku i obu zaskarżonych decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast i zarzucając:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi wskutek nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu nieruchomości, następnie oddanej w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu, Turystyki i Wypoczynku "[...]" w K. na mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z [...] stycznia 1974 r. (znak: [...]) oznacza, że decyzja o wywłaszczeniu od początku była nieważna (skutek ex tunc), a w konsekwencji, że skarżąca spółka nigdy nie utraciła prawa własności spornej nieruchomości, a zatem jako jej właściciel miała zawsze przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu tej nieruchomości w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu, Turystyki i Wypoczynku "[...]" w K.

oraz

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, iż skarżąca spółka nie była legitymowana do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z [...] stycznia 1974 r. (znak: [...]) w części dotyczącej przekazania w użytkowanie Miejskiemu Ośrodkowi Sportu, Turystyki i Wypoczynku "[...]" w K. nieruchomości - działki nr [...] o opow. 1 ha 48a 48 m2 położonej w obrębie [...] gm. kat. B. F. b. dz. adm. P. objętej księgą wieczystą Kw nr [...], bowiem nie była - zdaniem organów - właścicielem tej nieruchomości w chwili wydania przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzji z [...] sierpnia 2001 r. znak: [...]oraz poprzedzającej jej decyzji z [...] kwietnia 2001 r. znak [...] odmawiających wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy skarżąca spółka cały czas była właścicielem tejże nieruchomości.

Prezydent Miasta Krakowa oraz Gmina Miejska Kraków - Ośrodek Sportu i Rekreacji "[...]" wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę kasacyjną należało uwzględnić.

Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, iż stroną postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie są strony postępowania zwykłego, tj. te podmioty, które przekazują i którym przekazano w użytkowanie nieruchomości, a także każdy kto ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Jednak z tego kręgu podmiotów nie można wyłączyć tych, którzy swego tytułu prawnego dochodzą gdyż został im odebrany, a uczynić to mogą m.in. występując o przeprowadzenie postępowania nadzorczego co do decyzji, które uniemożliwiają odzyskanie tego tytułu. Już chociażby z tego względu nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu jeśli idzie o zaskarżone decyzje odmawiające wszczęcia postępowania nadzorczego.

Sprawa niniejsza ma natomiast jeszcze dodatkowy aspekt, który czyni niemożliwym do zaakceptowania, zaskarżony przez Fabrykę "[...]", wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Nieruchomość, o odzyskanie której prowadzi postępowanie Fabryka "[...]", została od niej wywłaszczona orzeczeniem z dnia [...] maja 1971 r. i w sprawie bezspornym jest, iż została stwierdzona nieważność tego orzeczenia, a postępowanie w tym przedmiocie jest zakończone. W takim stanie rzeczy zupełnie nie można zaakceptować stanowiska o braku legitymacji Fabryki w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu w użytkowanie nieruchomości, której wywłaszczenie okazało się nieważne. Stwierdzenie nieważności wywłaszczenia przywróciło tytuł Fabryce, co podnosi się w skardze, zaś już samo stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie jest prostą konsekwencją prawną nieważności wywłaszczenia. Fabryce "[...]" zatem z żadnego względu nie można było odmówić przymiotu strony, a wobec tego Wojewódzki Sąd nie powinien był skargi oddalić, ale ją uwzględnić i zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Z wyżej wskazanych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 powyższej ustawy.