Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 565/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 września 2005r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie, o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Makosz-Frymus TZ/


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...], na podstawie art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 i art.20 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002r. nr 42poz.371 ze zm. ), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek B. S., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...]o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] września 2001r. nr [...]i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2001r. nr [...]o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, że B. S. uzyskała uprawnienia przysługujące wdowie po zmarłym kombatancie na podstawie orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w K. z dnia [...]września 1986r. Mąż B. S. S. S. zmarł w dniu [...] 1985r., a uprawnienia kombatanckie uzyskał [...]lipca 1978r. wyłącznie z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] czerwca 1945r. do [...] czerwca 1947r.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] maja 2001r. nr [...]utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] września 2001r. nr [...]pozbawił B. S. uprawnień przysługujących wdowie po zmarłym kombatancie. Decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...]września 2001r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004r. w sprawie 4/II SA/Po 3938/01 oddalił skargę.

W dniu [...]listopada 2004r. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo B. S. z dnia [...] listopada 2004r., które zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa. Na podstawie tego wniosku wydana została decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...]stycznia 2005r. nr [...]. W związku z treścią tej decyzji B. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu stwierdził, że B. S. nie wykazała, by w niniejszej sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej, uznając w związku z tym, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołując się na przepis art.154 kpa Kierownik Urzędu uznał, że słuszny interes strony nie może sprowadzać się do obchodzenia innych przepisów prawa, tj. w niniejszej sprawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa ( art.6 kpa ) i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do przyznania uprawnień wdowy po kombatancie obowiązane są do podjęcia decyzji o odmowie ich przyznania.

Kierownik Urzędu wskazał, że mąż B. S. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej pełniąc w okresie od [...] czerwca 1945r. do [...] czerwca 1947r. służbę w Milicji Obywatelskiej i biorąc udział w walkach ze zbrojnym podziemiem. Okoliczności te stanowią podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu stwierdził, że brak jest w sprawie dowodów, które uzasadniałyby zastosowanie w odniesieniu do męża B. S. przesłanek przewidzianych w art.25 ust.2 pkt 2 zd.2 ustawy o kombatantach warunkujących zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowana służbą państwową w rozumieniu art.1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach ( uchwała NSA z dnia 12 czerwca 2000r. sygn. OPS 5/OO - ONSA 2001/1/3 ). Działalność w ramach służby w Milicji Obywatelskiej nie została przez ustawodawcę uznana za szczególną zasługę dla Polski i zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

W związku z tym wszelkiego rodzaju działalność prowadzona podczas zatrudnienia

w Milicji Obywatelskiej nie może być uznana za działalność kombatancką.

Kierownik Urzędu uznał, że podnoszone przez B. S. okoliczności poboru męża do Wojska Polskiego nie znajduje żadnego uzasadnienia w aktach sprawy.

Ponadto organ powołał się na treść art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bez-czynność było przedmiotem zaskarżenia. Kierownik Urzędu wskazał również na to, że uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie, zgodnie z art.20 ust.3 ustawy o kombatancie, są prawem pochodnym, a ich nabycie uzależnione jest od tego czy pierwotnie uprawniony zachowałby je gdyby żył.

Gdyby mąż B. S. żył uprawnienia kombatanckie nie przysługiwały mu, co powoduje, że B. S. uprawnienia wdowie po kombatancie również nie należą się.

W skardze na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2005r. B. S. wniosła o przywrócenie uprawnień wdowy po kombatancie. Skarżąca podniosła, że mąż jej S.S. otrzymał w maju 1945r. powołanie do Wojska Polskiego jako poborowy, a następnie "rozkazem Wojska Polskiego" został wcielony do służby w szeregach Milicji Obywatelskiej. Służbę tą pełnił od [...] czerwca 1945r. do [...] czerwca 1947r. Gdyby uznano, że mąż skarżącej był żołnierzem z poboru, to z uwagi na okres pełnienia służby, zachowałby uprawnienia kombatanckie.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U.z 2002r. nr 42 poz.371 ze zm.), zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końco-we", ustawodawca uregulował sytuacje prawną osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. 01 stycznia 1991r. posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na pod-stawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyska-nia statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązują-cych przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działal-ności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art.25 uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia komba-tanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotych-czasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia, z wyjątkami określonymi w art.25 ust.2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Do tej grupy osób należał mąż skarżącej S. S., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] czerwca 1945r. do [...] czerwca 1947r. pełniąc w tym czasie służbę w Milicji Obywatelskiej.

Fakt pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej nie daje podstaw do zachowania upraw-nień kombatanckich bowiem zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Admini-stracyjnego z dnia 12 czerwca 2000r. sygn. OPS 5/00, Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art.1 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach.

Przysługujące wdowom i wdowcom, w myśl art.20 ust.3 cyt. ustawy o kom-batantach, uprawnienia po kombatantach mają charakter pochodny od uprawnień samego kombatanta. W związku z tym rozwiązania ustawowe dotyczące uprawnień nabytych przez kombatantów należy odnieść do sytuacji wdów i wdowców. Pochodny charakter uprawnień wdowy po kombatancie oznacza, że mogą one być przyznane wdowie wyłącznie w sytuacji, w której w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, uprawnienia takie przysługiwały kombatantom i nie byłoby podstaw do pozbawienia go tych uprawnień w trybie określonym w art.25 ustawy.

w świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że S. S. gdyby żył zostałby, na mocy art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach, pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w K. z dnia [...] lipca 1978r. W związku z tym brak było podstaw do zachowania przez skarżącą uprawnień przyznanych jej jako wdowie po S. S.

Decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]września 2001r. i [...]maja 2001r. dotyczące pozbawienia skarżącej upraw-nień wdowy po kombatancie były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd ten nie dopatrzył się żadnych naruszeń prawa

w zaskarżonych decyzjach i skargę B.S. oddalił. W tej sytuacji, w myśl art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm. ) ocena prawna wyrażona w wyroku sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W piśmie z dnia [...] listopada 2004r., zakwalifikowanym jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 kpa, skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które uzasadniałyby uchylenia decyzji ostatecznej o pozbawieniu jej uprawnień wdowy po kombatancie z uwagi na słuszny interes skarżącej. B. S. w piśmie tym po raz kolejny podniosła, że mąż jej został powołany w maju 1945r. do służby wojskowej. Twierdzenia skarżącej, że mąż jej S. S. w maju 1945r. został powołany do służby w Wojsku Polskim, a następnie skierowany przez wojsko do służby w Milicji Obywatelskiej są gołosłowne i nie znajdują żadnego uzasadnienia w dokumentach, bądź w innym materiale dowodowym. Wręcz przeciwnie, S. S. w deklaracji członkowskiej oraz w swoim życiorysie napisanym w dniu [...] kwietnia 1978r. podał, że od czerwca 1945r. pełnił służbę w organach MO. Fakt ten znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 1978r. Natomiast skarżąca nie wskazała żadnych dowodów, które uwiarygodniałyby jej twierdzenia.

W związku z powyższym Kierownik Urzędu słusznie uznał, że brak było podstaw do zastosowania art.154 kpa.

W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art.151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj-nymi, oddalił skargę.

/-/ E.Makosz-Frymus

TZ/