Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 171/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 21 lutego 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K.-R. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] Św. z 6 sierpnia 2021 r. znak: [...] orzekającej o:

1. odmowie nakazania D. W. właścicielowi działki nr [...], na której w wyniku zagospodarowania terenu objętego decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z 20 grudnia 2012 r., został podwyższony i utwardzony teren kostką brukową, przywrócenia do stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w stosunku do działki sąsiedniej oznaczonej nr [...] stanowiącej własność M. K.-R.;

2. nałożeniu obowiązku, aby właściciel działki nr [...] D. W. w wyniku zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych na własnej działce w postaci studni chłonnej oraz ciągów drenarskich wymienił pierwsze 3,0 metry rury drenarskiej na pełną rurę biegnącą wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej z południowo wschodniej części budynku oraz wymienił 1,5 metrowy odcinek rury drenarskiej na pełną rurę idącą od powyższej rynny spustowej w stronę wjazdu, lub wyłączył całkowicie z eksploatacji odcinek rury drenarskiej biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej do włączenia do studni chłonnej. Całość wykonanych prac należy wykonać w terminie do 16 maja 2022 roku i powiadomić pisemnie Gminę O. Ś. o wykonaniu. Wymiana rur lub wyłączenia z eksploatacji rurociągu drenarskiego powinna zostać odpowiednio udokumentowana zdjęciami

- uchyliło powyższą decyzję w pkt 2 i w to miejsce orzekło o nałożeniu obowiązku, aby właściciel działki nr [...] D. W. w wyniku zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych na własnej działce w postaci studni chłonnej oraz ciągów drenarskich wymienił pierwsze 3,0 metry rury drenarskiej na pełną rurę biegnącą wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej z południowo wschodniej części budynku oraz wymienił 1,5 metrowy odcinek rury drenarskiej na pełną rurę idącą od powyższej rynny spustowej prostopadle do granicy działek w stronę wjazdu i podłączył ponownie rurę spustową do drenażu. O całości wykonanych prac należy powiadomić pisemnie Gminę O. Ś.. Wymiana rur powinna zostać odpowiednio udokumentowana zdjęciami, zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowił art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Niniejsze postępowanie prowadzone jest bowiem w związku z wnioskiem M. K.-R. z 20 grudnia 2016 r., która zażądała wszczęcia postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce sąsiedniej oznaczonej nr [...], stwierdzając, że doszło do zalania będącej jej własnością działki nr [...] i ściany jej budynku mieszkalnego, w wyniku prowadzonych robót budowlanych w zakresie zagospodarowania terenu działki nr [...], polegających na podwyższeniu i utwardzeniu terenu kostką brukową powyżej poziomu gruntu.

Kolegium podkreśliło, że zarówno organ pierwszej instancji, organ odwoławczy, jak i WSA w Kielcach wydawały już rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Aktualnie, w toku ponownego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w związku z decyzją Kolegium z 18 listopada 2019 r. znak: SKO.PW- [...]/ [...], którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji z 24 września 2019 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, Prezydent Miasta Ostrowca Św. powołał w sprawie nowego biegłego - J. K..

Jak wskazało Kolegium, 21 września 2020 r. odbyła się wizja w terenie na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Ostrowcu Św., z udziałem stron postępowania i nowo powołanego biegłego. Biegły zapoznał się ze stanem faktycznym zagospodarowania działki nr [...], przekazano mu do wglądu dotychczasową dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym opinię biegłego J. J.. Ponadto strony zobowiązały się dostarczyć dokumentację zdjęciową oraz inne istotne dokumenty z prowadzonego postępowania.

W listopadzie 2020 r. biegły J. K. sporządził w sprawie opinię dotyczącą zmiany stanu wody na działce nr [...] i jego szkodliwego wpływu na działkę nr [...] w Ostrowcu Św. Z opinii tej wynika, że biegły podczas wizji wykonał pomiary wysokościowe na działkach objętych postępowaniem, przeprowadził wywiad z właścicielami działek, zbadał warunki gruntowo-wodne w obszarze prowadzonych prac. Ponadto przeprowadzono rozpoznanie naturalnych warunków hydrologicznych i hydrogeologicznych, określono kierunki spływu wód opadowych występujących w badanym obszarze w odniesieniu do postanowień art. 29 ust. 1 ustawy. Wynik prac naniesiono na mapę dokumentacyjną. W ramach wizji lokalnej wykonano również badania podłoża gruntowo-wodnego w tym celu odwiercono dwa otwory badawcze O-1 i O-2. Wykonano również pomiary niwelacyjne punktów wysokościowych na działkach nr [...] W przedmiotowej opinii biegły opisał stan zagospodarowania działki nr [...] oraz sposób odprowadzania wód opadowych z terenu tej działki. We wnioskach opinii biegły wskazał, że naturalny spływ wód opadowych odbywał się początkowo z północy na południe, tj. od strony działki nr [...] w stronę działki nr [...]. W momencie postawienia budynku mieszkalnego na działce nr [...] jego północna ściana (na granicy działek nr [...]) została wykonana prostopadle do pierwotnego kierunku spływu wód opadowych. Wobec tego wody opadowe w naturalny sposób spływały z części działki nr [...] w kierunku działki nr [...] i infiltrowały do gruntów przy ścianie budynku mieszkalnego. Ze względu na brak odpowiedniej izolacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] wody infiltracyjne powodowały namakanie ściany piwnicy, co miało miejsce jeszcze przed budową inwestycji na działce nr [...]. Biegły wskazał, że w okresie 2012-2015 na działce nr [...] wykonany został budynek mieszkalny jednorodzinny, dwukondygnacyjny. Po wykonaniu inwestycji w wyniku odprowadzenia wód z południowej części dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] do drenażu podziemnego zamontowanego przy budynku skarżącej proces infiltracji wód do gruntów przy ścianie piwnicy skarżącej został zintensyfikowany. Wody pochodzące z drenażu infiltrują w głąb gruntu na granicy ze ścianą piwnicy skarżącej. Efektem tego jest dostawanie się w okolicach północno-wschodniego narożnika ścian piwnicy wody drenażowej i okresowe nasączanie gruntów zalegających bezpośrednio przy budynku skarżącej. Zawilgocenia ścian w piwnicy pochodzą z długotrwałego utrzymywania się wody w gruncie. Namakanie ścian piwnicy występuje tylko w jej dolnej części na wysokości do 1,0 metra powyżej posadzki podłogi piwnicy. Od 2014 r. proces namakania gruntów na działce nr [...] w okolicach ścian piwnicy skarżącej został zintensyfikowany w wyniku odprowadzania wód opadowych z południowej części dachu budynku bezpośrednio do gruntu za pomocą drenażu infiltracyjnego zamontowanego wzdłuż ściany piwnicy. Drenaż ten odprowadzał wodę z dachu budynku na długości ok. 20 metrów wzdłuż granicy z działką nr [...]. Na końcu drenażu na działce skarżącej przy granicy z działką nr [...] znajduje się budynek gospodarczy. Drenaż zalega na głębokości ok. 0,5 m p.p.t, czyli poniżej występowania posadzki w budynku gospodarczym, wobec czego drenaż występujący w tym rejonie nie powoduje zawilgocenia ścian w budynku gospodarczym na działce nr [...]. Odprowadzanie części wód z połaci dachowych w południowo wschodniej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] z wykorzystaniem urządzeń służących do wchłaniania wód opadowych bezpośrednio do gruntów zalegających w okolicach narożnika piwnicy skarżącej spowodowało zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej w wyniku nawadniania gruntów na granicy działek zintensyfikowano proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej. Część drenażu przylegająca bezpośrednio do ściany budynku skarżącej i odprowadzająca wodę z południowo-wschodniej części budynku wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Odprowadzenie wody z południowej części połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] do gruntów przylegających bezpośrednio do budynku skarżącej spowodowało zmianę stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej. Wobec powyższego, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, na działce nr [...] zostały naruszone stosunki wodne ze szkodą dla ścian piwnicy skarżącej. Powstała szkoda polega na okresowym nawadnianiu przez wody drenażowe gruntów występujących bezpośrednio przy piwnicy budynku skarżącej, co powoduje pogorszenie stanu technicznego ścian piwnicy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Biegły wskazał, że w celu zapobieżenia szkodzie proponuje, aby właściciel działki nr [...] wymienił pierwsze 3,0 metry rury drenarskiej (biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej z południowo wschodniej części budynku) na pełną rurę oraz wymienił 1,5 m odcinek rury drenarskiej na pełną rurę, idący od powyższej rynny spustowej prostopadle do granicy działek w stronę wjazdu i podłączył ponownie rurę spustową do drenażu. Z wykonanych prac w trakcie wymiany rur powinna powstać dokumentacja zdjęciowa potwierdzająca wykonanie przedmiotowego zakresu prac. Ponadto właściciel działki nr [...] powinien zagospodarować wszystkie wody na własnej działce bez szkody dla gruntów sąsiednich, a w przypadku odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do urządzeń wodnych (drenażu infiltracyjnego, studni chłonnej) właściciel powinien uzyskać decyzję - pozwolenie wodnoprawne. Właściciel działki nr [...] winien też zalegalizować urządzenia wodne. Z opinii biegłego wynika ponadto, że podniesienie terenu na działce nr [...] i lokalna zmiana kierunku spływu wód opadowych na wykonanej kostce nie wpłynęła na zmianę stosunków wodnych ze szkoda dla działki nr [...]. Ponadto na wykonanej kostce na działce nr [...] zmienione zostały lokalne kierunki spływu wód opadowych, jednakże nie wpłynęły one na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...]. Woda opadowa na działce nr [...] na terenach zielonych wsiąka bezpośrednio do gruntu i nie wpływa na zmianę stosunków wodnych. Teren na działce nr [...] w obrębie kostki betonowej został tak ukierunkowany, iż cała ilość wody opadowej z kostki spływa w najniższe miejsce i wsiąka do gruntu na terenie działki nr [...]. Dodatkowo wykonane w granicy działek ogrodzenie z paneli betonowych oraz obrzeża chodnikowe zamontowane przy granicy z działka nr [...] uniemożliwiają jakikolwiek powierzchniowy spływ wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Biegły wskazał, że pierwotne zawilgocenia w piwnicy na dole ścian przy posadzce powstały jeszcze przed wykonaniem inwestycji budowalnej na działce nr [...].

Pismem z 14 grudnia 2020 r. skarżąca wniosła zastrzeżenia do sporządzonej opinii, do których odniósł się biegły, podtrzymując swoją opinię.

Mając tak ustalony stan faktyczny sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z 6 sierpnia 2021 r. odmówił nakazania D. W. właścicielowi działki nr [...], przywrócenia do stanu poprzedniego nieruchomości lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w stosunku do działki sąsiedniej oznaczonej nr ewid.[...] stanowiącej własność skarżącej oraz nałożył obowiązek, aby właściciel działki nr [...] w wyniku zagospodarowania wód opadowych lub roztopowych na własnej działce w postaci studni chłonnej oraz ciągów drenarskich wymienił pierwsze 3,0 metry rury drenarskiej na pełną rurę biegnącą wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej z południowo wschodniej części budynku oraz wymienił 1,5 metrowy odcinek rury drenarskiej na pełną rurę idącą od powyższej rynny spustowej w stronę wjazdu, lub wyłączył całkowicie z eksploatacji odcinek rury drenarskiej biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej do włączenia do studni chłonnej.

Kolegium, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, powołało się na treść art. 29 ust. 3 ustawy i wyjaśniło, że przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa w powyższym przepisie są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. A zatem, aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Niezbędne jest jednoznaczne określenia związku przyczynowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a zaistniałą szkoda na gruncie sąsiednim.

Kolegium po analizie materiału dowodowego sprawy stwierdziło, że organ pierwszej instancji wyjaśnił w sposób jednoznaczny wszystkie okoliczności sprawy, mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego sprawy, w niniejszym postępowaniu zostały sporządzone dwie opinie biegłych specjalistów, z których wynika, że w wyniku podwyższenia i utwardzenia terenu kostką brukową na działce nr [...] nie nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie, oddziałująca szkodliwie na działkę sąsiednią o nr [...]. Z opinii J. J. wraz z jej uzupełnieniem wynika, że wykonanie budynku mieszkalnego na działce nr [...], sposób odprowadzania wód z dachu tego obiektu wyłożenie części powierzchni tej działki kostką betonową, nie pozwala na uznanie, że doszło na tym terenie do zmian stanu wody na gruncie wywołującego szkody na działce sąsiedniej nr [...]. Na działce nr [...] wykonano pewne korekty spływu, nieznacznie podniesiono też fragment jej powierzchni, jednak w wyniku tych działań nie nastąpiło zwiększenie, a ograniczenie naturalnego spływu na działkę. Również z opinii J. K. wynika, że podniesienie terenu na działce nr [...] i lokalna zmiana kierunku spływu wód opadowych na wykonanej kostce nie wpłynęła na zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Teren na działce nr [...] w obrębie kostki betonowej został tak ukierunkowany, iż cała ilość wody opadowej z kostki spływa w najniższe miejsce i wsiąka do gruntu na terenie działki nr [...]. Dodatkowo wykonane w granicy działek ogrodzenie z paneli betonowych oraz obrzeża chodnikowe zamontowane przy granicy z działka nr [...] uniemożliwiają jakikolwiek powierzchniowy spływ wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Woda opadowa na działce nr [...] na terenach zielonych wsiąka bezpośrednio do gruntu i nie wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce sąsiedniej. Powyższe oznacza zatem, że dwaj niezależni biegli specjaliści stwierdzili w swych opiniach, iż podwyższenie terenu działki nr [...] i wyłożenie części terenu kostką betonową nie spowodowało zakłócenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...]. Tym samym, zdaniem Kolegium, okoliczność powyższa została w sposób jednoznaczny i precyzyjny wyjaśniona i ustalona, w związku z czym organ zasadnie uznał, iż brak jest podstaw w tym zakresie do nakładania na D. W. obowiązków wynikających z art. 29 ustawy.

Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z wytycznymi WSA w Kielcach i zaleceniami organu odwoławczego, uzyskał dodatkowe wyjaśnienia w sprawie od biegłego J. J., które okazały się niewystarczające, w związku z czym organ ten powołał w sprawie nowego biegłego - J. K..

Kolegium dodało, że o powołanie nowego biegłego w toku postępowania wnosiła sama skarżąca. Nowo powołany biegły ustalił stan faktyczny sprawy, w swej opinii szczegółowo przeanalizował położenie, stan zagospodarowania, ukształtowanie terenu przedmiotowych nieruchomości, dokonał stosownych analiz, przeprowadził badania terenowe, przeanalizował dokumentację znajdująca się w aktach sprawy oraz opisał szczegółowo system drenarski istniejący na działce nr [...]. W wyniku analizy stwierdził, że odprowadzanie części wód na działce nr [...] z połaci dachowych z wykorzystaniem urządzeń służących do wchłaniania wód opadowych bezpośrednio do gruntów przy ścianie budynku mieszkalnego na działce nr [...] spowodowało zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej, w wyniku nawadniania gruntów na granicy działek zintensyfikowano proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej. Część drenażu przylegająca bezpośrednio do ściany budynku skarżącej i odprowadzająca wodę z południowo - wschodniej części budynku wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Odprowadzenie wody z południowej części połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] do gruntów bezpośrednio przylegających do budynku skarżącej spowodowały zmianę stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej. W związku z powyższym biegły zaproponował rozwiązanie powyższego problemu poprzez wykonanie konkretnych działań przez D. W. na swej działce. Stąd Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji, zgodnie z opinią biegłego, nałożył na D. W. obowiązki w pkt 2 zaskarżonej decyzji.

[...] Kolegium wskazało, że konieczne stało się zreformowanie decyzji organu pierwszej instancji w pkt 2, z uwagi na błędnie sformułowany zakres obowiązków nałożonych na D. W., tak, aby była ona zgodna ze wskazaniami biegłego, który w swej opinii nie przewidział wyłączenia całkowicie z eksploatacji odcinka rury drenarskiej biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej do włączenia do studni chłonnej.

W ocenie Kolegium, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zasadne. Organ odwoławczy zauważył, że załączone do akt sprawy opinie rzeczoznawcy są spójne i logiczne, stwierdzenia w nich zawarte są czytelne i jednoznaczne, w związku z czym organ pierwszej instancji zasadnie oparł swe rozstrzygnięcie na tych opiniach. Kolegium dodało, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości dokonane przez osoby nie posiadające fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy,

tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podkreśliło w szczególności, że w opinii biegły opisał m.in. powody namakania ściany piwnicy wskazując, że podsiąkanie ściany piwnicy miało miejsce jeszcze przed budową inwestycji na działce nr [...], w 2001 r. następowało namakanie ścian w piwnicy skarżącej w wyniku naturalnej infiltracji wód opadowych i złej izolacji budynku. Biegły dodał, że podmakanie ścian w budynku skarżącej następuje na dwóch ścianach piwnicy, równoległej i prostopadłej do granicy działek na głębokości posadowienia fundamentów oraz w narożniku tych ścian. Biegły stwierdził nadto, że odprowadzanie części wód z połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] zintensyfikowało proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej. Tym samym, stan faktyczny niniejszej sprawy został należycie ustalony i wyjaśniony.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że art. 29 ustawy, nie przewiduje określania terminu wykonania nałożonego na stronę obowiązku, co oznacza, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Tym samym zasadne stało się zreformowanie decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie.

Zdaniem Kolegium, bez znaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy jest przyczyna powstania szkody na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności okoliczność, czy urządzenie wodne (np. przepust, rów) został wykonany w sposób legalny, czy też bez wymaganych pozwoleń. Nie zmienia to jednak faktu, że wykonanie obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy może wymagać stosownego zgłoszenia lub zgody właściwego organu na podstawie odrębnych przepisów.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. K.-R., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

art. 29 ust. 3 ustawy przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy właściciel działki nr [...] - D. W. dokonał zmiany stanu wody na gruncie na skutek podwyższenia i utwardzenia terenu kostką granitową ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...];

art. 77 § 1 k.p.a, poprzez brak wystarczającej inicjatywy organu w zebraniu materiału dowodowego i obciążenie tym obowiązkiem strony;

art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego stanu faktycznego, w tym nie wzięto pod uwagę opinii biegłego z zakresu budownictwa inż. Lipidalskiego, gdzie wskazano na fakt wykonania izolacji w 2001 r. przez A. B., a następnie D. W. dokonał założenia w izolacji w 2013 r., kiedy doszło do odkopania fundamentów;

art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i uznanie za udowodnione nienaruszenie stanu wody na działce nr [...] i nie spowodowanie szkody na działce nr [...] na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w szczególności nie dołączono zdjęć ułożonej kostki na murku ogrodzenia i płycie betonowej ogrodzenia;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie przez organ II instancji uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy;

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:

aktualne ogrodzenie betonowe hamuje przepływ wód na działkę skarżącej, w sytuacji gdy ogrodzenie takie będzie zmieniane,

dokonano zamontowania krawężników odpowiednio wcześniej, w sytuacji gdy D. W. zamontował je tuż przed wizytą biegłego,

na ścianie p. W. jest ocieplenie ze styropianu, w sytuacji gdy go tam nie ma, a ocieplenie ściany przeciwpożarowej zostało wykonane za zgodą i wiedzą skarżącej,

drenaż rozsączający jest samowolą budowlaną nie ma znaczenia w sprawie, w sytuacji gdy działania podejmowane przez p. W. nie mają umocowania w prawie.

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz nakazanie właścicielowi działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 31 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organ są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Wbrew zarzutom skargi, organ w sposób wszechstronny i staranny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne.

W dalszej kolejności podnieść należy, że organ pierwszej instancji, Kolegium, jak i WSA w Kielcach wydawały już rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. WSA w Kielcach wyrokiem z 1 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ke [...] uchylił uprzednio wydane decyzje organów obu instancji. Lektura akt sprawy dowodzi, że organ zastosował się do wskazań i oceny prawnej zawartej w tym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).

W sprawie niniejszej, że względu na datę wszczęcia tego postępowania, poprzedzającą wejście w życie ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 624), podstawą prawną wydanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). Wynika to bowiem z intertemporalnego przepisu art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Spośród przepisów ustawy zastosowanie w niniejszej sprawie, ze względu na jej przedmiot miał art. 29 tej ustawy. Zgodnie z nim, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o unormowanie art. 29 ust. 3 ustawy zmierza do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazać jednak należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 29 ust. 3 ustawy przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., II OSK [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2021 r., II SA/Kr [...], dostępne: [...] - dalej CBOSA). W sytuacji gdy postępowanie wyjaśniające prowadzi do wniosku, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich, należy wydać decyzję odmowną.

Podkreślić należy, że sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają dla zastosowania art. 29 ustawy wiadomości specjalnych przekraczających wiedzę jaką dysponują organy orzekające w sprawie. Niewątpliwie są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak np. oględziny, czy zeznania świadków nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., II OSK [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 maja 2018 r., II SA/Kr [...], CBOSA).

W kontrolowanej sprawie, z uwagi na jej charakter oraz wskazania i ocenę WSA w Kielcach zawarte w powołanym wyżej wyroku, zasadnie organ uznał, że konieczne jest odwołanie się do wiedzy specjalistycznej biegłych z zakresu hydrologii.

Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie prowadzone było w związku z wnioskiem M. K.-R. z 20 grudnia 2016 r., która zażądała wszczęcia postępowania w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce sąsiedniej oznaczonej nr [...], stwierdzając, że doszło do zalania będącej jej własnością działki nr [...] i ściany jej budynku mieszkalnego, w wyniku prowadzonych robót budowlanych w zakresie zagospodarowania terenu działki nr [...], polegających na podwyższeniu i utwardzeniu terenu kostką brukową powyżej poziomu gruntu.

W toku ponownego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w związku z decyzją Kolegium z 18 listopada 2019 r., którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji z 24 września 2019 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, Prezydent Miasta Ostrowca Św. powołał w sprawie nowego biegłego - J. K..

W dniu 21 września 2020 r. odbyła się wizja w terenie na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Ostrowcu Św., z udziałem stron postępowania i nowo powołanego biegłego. Biegły zapoznał się ze stanem faktycznym zagospodarowania działki nr [...], przekazano mu do wglądu dotychczasową dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym opinię biegłego J. J.. W listopadzie 2020 r. biegły J. K. sporządził w sprawie opinię dotyczącą zmiany stanu wody na działce nr [...] i jego szkodliwego wpływu na działkę nr [...] w Ostrowcu Św. Z opinii tej wynika, że biegły podczas wizji wykonał pomiary wysokościowe na działkach objętych postępowaniem, przeprowadził wywiad z właścicielami działek, zbadał warunki gruntowo-wodne w obszarze prowadzonych prac. Ponadto przeprowadzono rozpoznanie naturalnych warunków hydrologicznych i hydrogeologicznych, określono kierunki spływu wód opadowych występujących w badanym obszarze w odniesieniu do postanowień art. 29 ust. 1 ustawy. Wynik prac naniesiono na mapę dokumentacyjną. W ramach wizji lokalnej wykonano również badania podłoża gruntowo-wodnego w tym celu odwiercono dwa otwory badawcze O-1 i O-2. Wykonano również pomiary niwelacyjne punktów wysokościowych na działkach nr [...] W opinii biegły opisał stan zagospodarowania działki nr [...] oraz sposób odprowadzania wód opadowych z terenu tej działki. We wnioskach opinii biegły wskazał, że naturalny spływ wód opadowych odbywał się początkowo z północy na południe, tj. od strony działki nr [...] w stronę działki nr [...]. W momencie postawienia budynku mieszkalnego na działce nr [...], jego północna ściana (na granicy działek nr [...]) została wykonana prostopadle do pierwotnego kierunku spływu wód opadowych). Wobec tego wody opadowe w naturalny sposób spływały z części działki nr [...] w kierunku działki nr [...] i infiltrowały do gruntów przy ścianie budynku mieszkalnego. Ze względu na brak odpowiedniej izolacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] wody infiltracyjne powodowały namakanie ściany piwnicy, co miało miejsce jeszcze przed budową inwestycji na działce nr [...]. Biegły wskazał, że w okresie 2012-2015 na działce nr [...] wykonany został budynek mieszkalny jednorodzinny, dwukondygnacyjny. Po wykonaniu inwestycji w wyniku odprowadzenia wód z południowej części dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] do drenażu podziemnego zamontowanego przy budynku skarżącej proces infiltracji wód do gruntów przy ścianie piwnicy skarżącej został zintensyfikowany. Wody pochodzące z drenażu infiltrują w głąb gruntu na granicy ze ścianą piwnicy skarżącej. Efektem tego jest dostawanie się w okolicach północno-wschodniego narożnika ścian piwnicy wody drenażowej i okresowe nasączanie gruntów zalegających bezpośrednio przy budynku skarżącej. Zawilgocenia ścian w piwnicy pochodzą z długotrwałego utrzymywania się wody w gruncie. Namakanie ścian piwnicy występuje tylko w jej dolnej części na wysokości do 1,0 metra powyżej posadzki podłogi piwnicy. Od 2014 r. proces namakania gruntów na działce nr [...] w okolicach ścian piwnicy skarżącej został zintensyfikowany w wyniku odprowadzania wód opadowych z południowej części dachu budynku bezpośrednio do gruntu za pomocą drenażu infiltracyjnego zamontowanego wzdłuż ściany piwnicy. Drenaż ten odprowadzał wodę z dachu budynku na długości ok. 20 metrów wzdłuż granicy z działką nr [...]. Na końcu drenażu na działce skarżącej przy granicy z działką nr [...] znajduje się budynek gospodarczy. Drenaż zalega na głębokości ok. 0,5 m p.p.t, czyli poniżej występowania posadzki w budynku gospodarczym, wobec czego drenaż występujący w tym rejonie nie powoduje zawilgocenia ścian w budynku gospodarczym na działce nr [...]. Odprowadzanie części wód z połaci dachowych w południowo wschodniej części budynku mieszkalnego na działce nr [...] z wykorzystaniem urządzeń służących do wchłaniania wód opadowych bezpośrednio do gruntów zalegających w okolicach narożnika piwnicy skarżącej spowodowało zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej w wyniku nawadniania gruntów na granicy działek zintensyfikowano proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej. Część drenażu przylegająca bezpośrednio do ściany budynku skarżącej i odprowadzająca wodę z południowo-wschodniej części budynku wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Odprowadzenie wody z południowej części połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] do gruntów przylegających bezpośrednio do budynku skarżącej spowodowało zmianę stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej. Wobec powyższego, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, na działce nr [...] zostały naruszone stosunki wodne ze szkodą dla ścian piwnicy skarżącej. Powstała szkoda polega na okresowym nawadnianiu przez wody drenażowe gruntów występujących bezpośrednio przy piwnicy budynku skarżącej, co powoduje pogorszenie stanu technicznego ścian piwnicy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Biegły wskazał, że w celu zapobieżenia szkodzie proponuje, aby właściciel działki nr [...] wymienił pierwsze 3,0 metry rury drenarskiej (biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej z południowo wschodniej części budynku) na pełną rurę oraz wymienił 1,5 m odcinek rury drenarskiej na pełną rurę, idący od powyższej rynny spustowej prostopadle do granicy działek w stronę wjazdu i podłączył ponownie rurę spustową do drenażu. Z wykonanych prac w trakcie wymiany rur powinna powstać dokumentacja zdjęciowa potwierdzająca wykonanie przedmiotowego zakresu prac. Ponadto właściciel działki nr [...] powinien zagospodarować wszystkie wody na własnej działce bez szkody dla gruntów sąsiednich, a w przypadku odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do urządzeń wodnych (drenażu infiltracyjnego, studni chłonnej) właściciel powinien uzyskać decyzję - pozwolenie wodnoprawne. Właściciel działki nr [...] winien też zalegalizować urządzenia wodne. Z opinii biegłego wynika ponadto, że podniesienie terenu na działce nr [...] i lokalna zmiana kierunku spływu wód opadowych na wykonanej kostce nie wpłynęła na zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Ponadto na wykonanej kostce na działce nr [...] zmieniono zostały lokalne kierunki spływu wód opadowych, jednakże nie wpłynęły one na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...]. Woda opadowa na działce nr [...] na terenach zielonych wsiąka bezpośrednio do gruntu i nie wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce skarżącej. Teren na działce nr [...] w obrębie kostki betonowej został tak ukierunkowany, iż cała ilość wody opadowej z kostki spływa w najniższe miejsce i wsiąka do gruntu na terenie działki nr [...]. Dodatkowo wykonane w granicy działek ogrodzenie z paneli betonowych oraz obrzeża chodnikowe zamontowane przy granicy z działką nr [...] uniemożliwiają jakikolwiek powierzchniowy spływ wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Biegły wskazał, że pierwotne zawilgocenia w piwnicy na dole ścian przy posadzce powstały jeszcze przed wykonaniem inwestycji budowalnej na działce nr [...].

Pismem z 14 grudnia 2020 r. skarżąca wniosła zastrzeżenia do sporządzonej opinii, do których odniósł się biegły, podtrzymując swoją opinię.

Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy konieczne jest poczynienie ustaleń dotyczących: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Niezbędne jest również ustalenie czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a zaistniałą szkodą na gruncie sąsiednim. Innymi słowy, zakres niezbędnych ustaleń w kontrolowanej sprawie determinuje treść wskazanego przepisu ustawy.

W ocenie Sądu, organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, konieczne do jej rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, w niniejszym postępowaniu zostały sporządzone dwie opinie biegłych specjalistów, z których wynika, że w wyniku podwyższenia i utwardzenia terenu kostką brukową na działce nr [...] nie nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie, oddziałująca szkodliwie na działkę sąsiednią o nr [...]. Z opinii J. J. wraz z jej uzupełnieniem wynika, że wykonanie budynku mieszkalnego na działce nr [...], sposób odprowadzania wód z dachu tego obiektu, wyłożenie części powierzchni tej działki kostką betonową, nie pozwala na uznanie, że doszło na tym terenie do zmian stanu wody na gruncie wywołującego szkody na działce sąsiedniej nr [...]. Na działce nr [...] wykonano pewne korekty spływu, nieznacznie podniesiono też fragment jej powierzchni, jednak w wyniku tych działań nie nastąpiło zwiększenie, a ograniczenie naturalnego spływu na działkę. Również z opinii J. K. wynika, że podniesienie terenu na działce nr [...] i lokalna zmiana kierunku spływu wód opadowych na wykonanej kostce nie wpłynęła na zmianę stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...]. Teren na działce nr [...] w obrębie kostki betonowej został tak ukierunkowany, iż cała ilość wody opadowej z kostki spływa w najniższe miejsce i wsiąka do gruntu na terenie działki nr [...]. Dodatkowo wykonane w granicy działek ogrodzenie z paneli betonowych oraz obrzeża chodnikowe zamontowane przy granicy z działka nr [...] uniemożliwiają jakikolwiek powierzchniowy spływ wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...]. Woda opadowa na działce nr [...] na terenach zielonych wsiąka bezpośrednio do gruntu i nie wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce sąsiedniej. Zatem dwaj biegli specjaliści stwierdzili w swych opiniach, iż podwyższenie terenu działki nr [...] i wyłożenie części terenu kostką betonową nie spowodowało zakłócenia stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...].

W świetle powyższego, słusznie Kolegium uznało, że okoliczność powyższa została w sposób jednoznaczny i precyzyjny wyjaśniona i ustalona, a to oznacza, że brak jest podstaw w tym zakresie do nakładania na D. W. obowiązków wynikających z art. 29 ustawy.

Podkreślić również należy, że organ uzyskał dodatkowe wyjaśnienia w sprawie od biegłego J. J., które w jego ocenie okazały się niewystarczające. W związku z powyższym organ powołał w sprawie nowego biegłego - J. K.. W. zauważyć, że o powołanie nowego biegłego w toku postępowania wnosiła sama skarżąca. Powołany przez organ nowy biegły w opinii szczegółowo przeanalizował położenie, stan zagospodarowania, ukształtowanie terenu nieruchomości, dokonał stosownych analiz, przeprowadził badania terenowe, przeanalizował dokumentację znajdującą się w aktach sprawy oraz szczegółowo opisał system drenarski istniejący na działce nr [...]. W wyniku analizy stwierdził, że odprowadzanie części wód na działce nr [...] z połaci dachowych z wykorzystaniem urządzeń służących do wchłaniania wód opadowych bezpośrednio do gruntów przy ścianie budynku mieszkalnego na działce nr [...] spowodowało zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej, w wyniku nawadniania gruntów na granicy działek zintensyfikowano proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej. Część drenażu przylegająca bezpośrednio do ściany budynku skarżącej i odprowadzająca wodę z południowo - wschodniej części budynku wpływa na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Odprowadzenie wody z południowej części połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] do gruntów bezpośrednio przylegających do budynku skarżącej spowodowały zmianę stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla budynku skarżącej. W związku z powyższym biegły zaproponował rozwiązanie problemu poprzez wykonanie konkretnych działań przez D. W. na działce.

Sąd podziela ocenę Kolegium w zakresie opinii rzeczoznawcy. Opinie te są spójne i logiczne, a stwierdzenia w nich zawarte są czytelne i jednoznaczne. Jak już wskazano na wstępie rozważań, ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń.

Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo zreformowało decyzję organu pierwszej instancji w pkt 2, z uwagi na błędnie sformułowany zakres obowiązków nałożonych na D. W., tak, aby była ona zgodna ze wskazaniami biegłego, który w opinii nie przewidział wyłączenia całkowicie z eksploatacji odcinka rury drenarskiej biegnącej wzdłuż ogrodzenia od rynny spustowej do włączenia do studni chłonnej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione.

W opinii biegły przedstawił m.in. powody namakania ściany piwnicy wskazując, że podsiąkanie ściany piwnicy miało miejsce jeszcze przed budową inwestycji na działce nr [...], w 2001 r. następowało namakanie ścian w piwnicy skarżącej w wyniku naturalnej infiltracji wód opadowych i złej izolacji budynku. Biegły dodał, że podmakanie ścian w budynku skarżącej następuje na dwóch ścianach piwnicy, równoległej i prostopadłej do granicy działek na głębokości posadowienia fundamentów oraz w narożniku tych ścian. Biegły stwierdził nadto, że odprowadzanie części wód z połaci dachowych budynku mieszkalnego na działce nr [...] zintensyfikowało proces podmakania ściany w narożniku piwnicy skarżącej.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 107 § 2 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Przepisy ustawy (jej art. 29), nie przewidują określenia terminu wykonania nałożonego na stronę obowiązku, co oznacza, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Tym samym Kolegium prawidłowo zreformowało decyzję organu pierwszej instancji w tym zakresie.

Bez znaczenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy jest przyczyna powstania szkody na nieruchomościach sąsiednich, a w szczególności okoliczność, czy urządzenie wodne zostało wykonane w sposób legalny, czy też bez wymaganych pozwoleń. Dla zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy nie ma znaczenia fakt, czy urządzenie wodne zrealizowane przez właściciela nieruchomości było samowolą budowalną. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 3 marca 2008 r., sygn. akt II OSK [...], przepisy art. 29 ustawy odnoszą się do stanu wody na gruncie rozumianego, jako pewien stan faktyczny, niekoniecznie związany z prawnie uregulowanymi sposobami korzystania z wód i istniejący w oderwaniu od faktu jego ujawnienia w rejestrach urzędowych. Nie zmienia to jednak faktu, że wykonanie obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy może wymagać zgłoszenia lub zgody właściwego organu na podstawie odrębnych przepisów. Normy zawarte w art. 29 ustawy adresowane są do właścicieli nieruchomości niezależnie od tego, czy na ich terenach znajdują się w ogóle urządzenia wodne w rozumieniu ustawy. Celem bowiem art. 29 ustawy jest zapewnienie niepogorszonego stanu wody na gruncie, zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruncie, jeżeli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie.

Z tych wszystkich powodów, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.