Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 92/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA del. Jacek Hyla Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. i D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 885/07 w sprawie ze skargi B. K. i D. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz B. K. i D. K. kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 885/07, oddalił skargę B. K. oraz D. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną .

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. B. i D. K. zwrócili się do Prezydenta Miasta R. z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za zajęte pod drogę publiczną działki położone przy ul. [...] w R. Do wniosku dołączyli wypisy z ksiąg wieczystych KW [...] (działka nr [...],[...]) oraz KW [...] (działka nr [...]) potwierdzające prawo własności przedmiotowych działek oraz mapę terenu. Akta sprawy zawierają nadto akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., mocą którego E. R., G. R., B. C. i J. S. sprzedali ww. działki małżonkom K.

Wnioski o odszkodowanie z tytułu zajęcia tych samych działek złożyli także w dniach [...] maja i [...] czerwca 2004 r. będący współwłaścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. E. R., J. S., G. R. i B. C.

Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] organ I instancji zawiesił z urzędu wszczęte z wniosków E. R., J. S., G. R., B. C. oraz B. i D. K. postępowanie w sprawie do czasu wydania przez Wojewodę Śląskiego decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Województwo Śląskie własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Decyzjami z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w odniesieniu do działek [...] oraz [...] oraz nr [...] w odniesieniu do działki [...] Wojewoda Śląski stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto na prawach powiatu R. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powiatową ul. [...]. W decyzjach, o których mowa, Wojewoda Śląski wskazał jako właścicieli działek zarówno podanych wyżej współwłaścicieli w dacie 31 grudnia 1998 r. jak też B. i D.K. jako osoby, na rzecz których wpisano prawo własności w wyniku umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 2001 r.

W konsekwencji ostateczności powyższych decyzji postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta R. podjął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz wnioskodawców odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości gruntowej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] organ I instancji ustalił wysokość należnego odszkodowania i zobowiązał Skarb Państwa do jego wypłaty na rzecz J. S., B. C., E. R. i G. R. Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta Ruda Śląska umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte z wniosku B. i D. K. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w myśl art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.) z uprawnionymi do żądania odszkodowania są jedynie właściciele nieruchomości według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W dacie tej wnioskodawcy nie byli właścicielami przedmiotowych nieruchomości, a w konsekwencji nie służy im przymiot stron w niniejszej sprawie.

Od otrzymanej decyzji małżonkowie K., złożyli odwołanie do Wojewody Śląskiego. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik stron podniosła m.in., iż przez prawie cały tok postępowania B. i D. K. byli przez organy Miasta R. traktowani jako osoby uprawnione do odszkodowania w trybie art. 73 cytowanej wyżej ustawy. Także wnioski Prezydenta Miasta R. do Wojewody Śląskiego o stwierdzenie nabycia wskazanych nieruchomości (działek) wskazywały właśnie odwołujących jako osoby względem, których miało nastąpić wywłaszczenie nieruchomości. Traktowanie odwołujących jako osób uprawnionych do odszkodowania wynikało z tego, że na mocy ważnej i skutecznej erga omnes umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu [...] grudnia 2001 r. w formie aktu notarialnego Rep [...] nabyli oni własność nieruchomości wpisanych do ksiąg wieczystych pod numerami KW [...], KW [...] i KW [...] czyli nieruchomości, których części zostały objęte wywłaszczeniem. Będąc już formalnie właścicielami tychże nieruchomości, po otrzymaniu informacji, że część działek została objęta wywłaszczeniem, zwrócili się w zgodnym z prawem terminie z wnioskiem o odszkodowanie. Pełnomocnik wskazała także, iż to właśnie małżonkowie K. są osobami pokrzywdzonymi wskutek przejęcia przez Miasto R. nabytych przez nich działek.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Wojewoda Śląski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że uprawnionymi do otrzymania odszkodowania są jedynie osoby, które utraciły prawo własności nieruchomości w związku z nabyciem go z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 r. przez określony podmiot publicznoprawny. Odszkodowanie za przejęcie przez podmioty władzy publicznej własności nieruchomości wiąże się bowiem nierozerwalnie z aktem wywłaszczenia. Zdaniem organu, B. i D. K. nie przysługuje uprawnienie do żądania w trybie administracyjnym zapłaty odszkodowania za przejęcie ww. nieruchomości, a tym samym nie posiadają oni legitymacji do występowania w postępowaniu w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania w charakterze stron. Zaszła zatem - zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. - przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wojewoda Śląski wskazał także, iż decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...]Prezydent Miasta R. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł o ustaleniu i wypłacie na rzecz G. R., E. R., B. C. i J. S. odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości.

Pismem z dnia 19 września 2007 r. pełnomocnik B. i D. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia jako naruszającej prawo, w tym art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, art. 80 k.p.a. oraz art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. W uzasadnieniu podniosła te same argumenty, które zawarła w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, szerzej akcentując kwestię rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Wskazała nadto, iż wydanie decyzji o przyznaniu odszkodowania byłym właścicielom było co najmniej niestosowne, a to z uwagi na toczące się w niniejszej sprawie postępowanie, które nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. O postępowaniu toczącym się z wniosków byłych właścicieli, skarżący nie zostali zresztą w ogóle powiadomieni, pomimo że dotyczyło ono nieruchomości, których sami stali się właścicielami.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawo do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, ma właściciel nieruchomości. Z faktu, że odszkodowanie rekompensować ma straty poniesione wskutek odjęcia prawa własności domniemywać można, że co do zasady przysługuje ono osobie będącej właścicielem nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. Uprawnienie to służyć musi również jego spadkobiercy jako następcy prawnemu.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nie można wykluczyć szczególnych sytuacji, w których wskutek cesji (przelewu) wierzytelności nabywca stanie się osobą uprawnioną do odszkodowania, o którym mowa, podobnie jak w razie śmierci osoby będącej właścicielem nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. prawo do odszkodowania w sposób oczywisty przechodzi na spadkobiercę. Cesja, o której mowa powyżej, może wynikać bezpośrednio z postanowień aktu notarialnego, mocą którego zbyto nieruchomość, może też stanowić odrębną umowę. W konkretnych sytuacjach wola dokonania cesji, jak się wydaje, może też wynikać ze składanych przez strony oświadczeń, kiedy to np. byli właściciele nieruchomości deklarują, iż osobą ich zdaniem uprawnioną do otrzymania odszkodowania jest nabywca nieruchomości po dniu 1 stycznia 1999 r.

Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania takie szczególne okoliczności jednak nie wystąpiły. Z aktu notarialnego, mocą którego sprzedano przedmiotową nieruchomość, nie wynika bowiem by przedmiotem transakcji były nie tylko nieruchomości lecz także przelew ewentualnych przyszłych wierzytelności, woli dokonania cesji takiej nie można też domniemywać z zachowań sprzedających. Przeciwnie, z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż cesja taka nie była i nie jest ich zamiarem. Nie tylko bowiem nie zrezygnowali na korzyść nabywców z możliwości otrzymania przedmiotowego odszkodowania lecz sami o jego wypłatę złożyli wniosek, także z ich wniosku toczyło się w tej mierze odrębne postępowanie. Jak wynika z akt sprawy przewidziane w art. 73 ustawy odszkodowanie zostało im zresztą, ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. przyznane.

Sam fakt istnienia w obrocie prawnym decyzji przyznającej byłym współwłaścicielom z daty 31 grudnia 1998 r. odszkodowanie jednoznacznie wyklucza możliwość, nawet potencjalną, przyznania innym wnioskodawcom powtórnego odszkodowania, co tym samym przesądziło o niedopuszczalności przyznania przez orzekające w sprawie organy przedmiotowego odszkodowania małżonkom K. W konsekwencji stwierdzić należy, że jeśli skarżący pozostają w przeświadczeniu, że w istocie to oni wskutek odjęcia własności przeznaczonej pod drogę nieruchomości ponieśli szkodę, to ewentualnych roszczeń mogą, jak się wydaje, dochodzić jedynie na drodze cywilnej od poprzednich współwłaścicieli.

Zdaniem Sądu ocena, że w powstałej sytuacji skarżący nie mają prawa do przewidzianego w art. 73 ustawy odszkodowania nie stwarzała po stronie orzekających w sprawie organów uprawnienia do umorzenia postępowania administracyjnego.

W sytuacji bowiem, gdy wnioskodawcy ubiegając się o świadczenie przewidziane w prawie dla właściciela nieruchomości, legitymują się potwierdzającym ich status wypisem z korzystających z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, w żadnym razie nie można twierdzić, iż nie posiadają oni interesu prawnego i nie mogą być uznani za strony postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach interes taki jako ujawnieni w księdze wieczystej właściciele małżonkowie K. posiadają, a tym samym prowadzone z ich wniosku i z ich udziałem postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Ocena, iż w świetle obowiązujących norm i okoliczności faktycznych sprawy nie można osobom tym przyznać wnioskowanego odszkodowania powinna zatem skutkować nie umorzeniem postępowania lecz decyzją odmawiającą przyznania świadczenia.

Pomimo wskazanego uchybienia Sąd pierwszej instancji nie uchylił z tego powodu zaskarżonej decyzji albowiem uchybienie to co do meritum nie miało wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem decyzja umarzająca postępowanie, jak też decyzja odmawiająca przyznania odszkodowania kreują tak samo niekorzystną dla stron sytuację, w postaci nie zaspokojenia żądania wnioskodawców.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B. K. oraz D. K. zaskarżając wskazany powyżej wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), w ten sposób że uzasadnienie wyroku nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani jej wyjaśnienia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej p.w.u.r.a.p.) w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, to jest poprzez uznanie, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości, który był jej właścicielem w dniu 1 stycznia 1999r. nawet jeżeli po tej dacie, a przed stwierdzeniem przez wojewodę nabycia nieruchomości przez gminę i ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej nieruchomości, stan prawny w zakresie własności wywłaszczonej nieruchomości uległ zmianie na skutek ważnej i skutecznej zmiany właściciela nieruchomości oraz poprzez odmowę przyznania uprawnienia do żądania takiego odszkodowania właścicielowi, który zgodnie z rękojmią dobrej wiary publicznej ksiąg wieczystych był ostatnim właścicielem nieruchomości przed momentem stwierdzenia przez wojewodę nabycia nieruchomości przez gminę lub Skarb Państwa i ujawnienia tego faktu w księdze wieczystej nieruchomości, a także poprzez przyjęcie, że przejście uprawnienia do żądania odszkodowania za wywłaszczenie, może co do zasady nastąpić wyłączenie w drodze cesji na nabywcę wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisów powinna skutkować, uznaniem, iż prawo do odszkodowania jest prawem związanym w pewnym sensie z nieruchomością stanowiącą przedmiot wywłaszczenia i prawo takie przysługuje ostatniemu w stosunku do gminy (ew. Skarbu Państwa) właścicielowi nieruchomości;

3. naruszenie art. 73 p.w.u.r.a.p., przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że ustawodawca treścią tego przepisu wprowadził fikcję prawną zmierzającą do uznania, iż zbycie nieruchomości wywłaszczonej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na drogę, które nastąpiło po tej dacie, skutkuje bezskutecznością czynności zbycia nieruchomości, która to bezskuteczność powstaje na skutek decyzji wojewody stwierdzającej nabycie wywłaszczonej części nieruchomości przez województwo śląskie, a w konsekwencji uznanie, iż wolą ustawodawcy w tym przepisie, było zrekompensowanie odszkodowaniem szkody osobie, która faktycznie szkody nie poniosła, gdyż ważnie i skutecznie zbyła za wynagrodzeniem własność całości nieruchomości, obejmującą także tą część nieruchomości, która w rzeczywistości do zbywającego nie należała, która to interpretacja przepisu art. 73 jest sprzeczna z zasadą kompensacyjności odszkodowania, które zgodnie z art. 361 § 2 kodeksu cywilnego należne jest osobie, która w rzeczywistości szkodę poniosła,

4. naruszenie art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. i art. 62 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy i nie zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich decyzji wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy niniejsza skarga, co było niezbędne dla końcowego jej załatwienia, które to naruszenie nastąpiło poprzez brak stwierdzenia, że wydanie w jednej sprawie toczącej się początkowo pod jedną sygnaturą [...] z wniosków skarżących oraz E. R., J. S., G. R. i B. C., dwóch odrębnych decyzji przez Prezydenta Miasta Ruda Śląska, który nie wydając stosownego postanowienia o wydzieleniu każdej z części sprawy do odrębnego postępowania, w dalszym toku rozpoznania sprawy prowadził dwa odrębne postępowania, pod sygnaturą jak wyżej, tj. [...] oraz sygnaturą [...], co było naruszeniem przepisów postępowania, gdyż w sprawie o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, w której prawa wszystkich stron wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy był ten sam organ, prowadzonej wstępnie jako jedna, zostały wydane dwie decyzje, które w istocie powinny być składnikami jednej decyzji, tak aby niezadowoleni z rozstrzygnięcia skarżący mogli, skarżąc decyzję o umorzeniu postępowania, jednocześnie zaskarżyć decyzję o przyznaniu odszkodowania (E. R., J. S., G. R. i B. C. co do której skarżący zostali pozbawienie przez bezprawne jej wyłączenie do osobnego postępowania), a która nie stałaby się prawomocna i nie wypłaconoby tym osobom odszkodowania, co powinno być podstawą do uchylenia obu decyzji, czego jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uczynił, mimo, że stwierdził, że z akt sprawy nie wynika w jakich okolicznościach i na jakiej podstawie prawnej postępowanie w sprawie wniosku byłych współwłaścicieli zostało wyłączone i toczyło się odrębnie, chociaż w początkowej fazie oba wątki były traktowane jako jedność.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie opiera się na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Tym samym, wobec wystąpienia obu podstaw z art. 174 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów natury procesowej, poprzez które autor skargi kasacyjnej stara się zakwestionować ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę zaskarżonego wyroku.

Podniesione przez autora skargi kasacyjnej zarzuty natury procesowej zasługiwały na uwzględnienie.

Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżone uzasadnienie w zasadzie nie zawiera bowiem podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jakkolwiek Sąd ten podjął się próby wykładni przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wskazując w tym zakresie na fakt, że interpretacja tego uregulowania budzi poważne wątpliwości zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, to analiza ta nie doprowadziła Sądu pierwszej instancji do zajęcia jednoznacznego stanowiska co do wiążącej w sprawie interpretacji tego przepisu.

Oceniając prawidłowość treści uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia podnieść również należy, że Sąd pierwszej instancji nie wykazał jakie znaczenie dla niniejszej sprawy miało rozstrzygnięcie które zapadło w innej sprawie administracyjnej (w której przyznano świadczenie w zakresie odszkodowania za nieruchomości przejęte na drogi publiczne właścicielom nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.)

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, za zasadny uznać należało zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, o tyle, że orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach błędnie przyjął, że skarżący nie byli osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania o którym mowa w art. 73 ust. 1 ww. ustawy tylko z tego powodu, że nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r.

W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w całej rozciągłości podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające administrację publiczną może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej.

W demokratycznym państwie prawa, jak wskazano w powoływanej wcześniej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, celem jaki musiał przyświecać ustawodawcy przy konstruowaniu przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną musiało być stworzenie możliwości rzeczywistego i efektywnego ubiegania się o słuszne odszkodowanie. Skoro tak, to nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wskazywaną umową, która została zawarta w formie aktu notarialnego, małżonkowie K. stali się właścicielami nieruchomości obejmującej także tereny których nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. stwierdził Wojewoda Śląski decyzjami z dnia 17 lipca 2006 r.

Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że B. K. i D. K., którzy umową z dnia 27 grudnia 2001 r. stali się właścicielami przedmiotowej nieruchomości, byli osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jako osoby które po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarli umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobami które były właścicielami tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a treść tej umowy znalazła odzwierciedlenie w treści ksiąg wieczystych.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z § 13 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).