Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1539/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, 17a
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie : sędzia NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę B. prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w jednostce ewidencyjnej B., obręb B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podał, że strona odwołująca się nie wykazała, by przed dniem 27 maja 1990 r. jej poprzednik prawny - przedsiębiorstwo P., uzyskało w trybie prawem przewidzianym tytuł prawny do spornej nieruchomości, a zatem nieruchomość ta, stanowiąca własność Skarbu Państwa, nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa i tym samym należąca wówczas do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością tej Gminy.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że dla skomunalizowania mienia w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych; należało uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia wejścia w życie tego przepisu, mienie, które miało zostać skomunalizowane winno było wówczas stanowić własność Skarbu Państwa, należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych i nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że nieruchomość ta nieprzerwanie od 1982 r., w tym także w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła mienie Skarbu Państwa, była położona na terenie oznaczonym symbolem [...] tereny otwarte - uprawy polowe, łąki, pastwiska i nieużytki, co wynika z wiążącego organy orzekające odpisu księgi wieczystej nr [...].

Odnosząc się do spornej kwestii należenia tego mienia przed dniem 27 maja 1990 r. - w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że mieniem należącym wówczas - przed 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się pod zarządem innych niż państwo, państwowych osób prawnych.

Z treści obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP (Dz. U. z 1989 r. Nr 26 poz. 138) wynika, że mienie P. stanowiła wówczas wydzielona część mienia ogólnonarodowego.

Zarówno obejmowanie przez państwowe osoby prawne, w tym przedsiębiorstwa państwowe, jak i wydzielanie oraz przekazywanie im przez właściwy organ, państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd w tamtym czasie, tj. przed dniem 27 maja 1990 r., następowało w trybach określonych: art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159), które przeszło potem w zarząd, a jeszcze wcześniej na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r. Nr 27, poz. 197 z późn. zm.) oraz zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.. U. Nr 47, poz. 354).

Ponadto, zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej użytkowanie lub zarząd nieruchomością w podanych wyżej trybach, przed dniem 27 maja 1990 r. był ustanawiany dla konkretnie oznaczonego składnika nieruchomego (uchwala składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r. III CZP 81/93, OSNCA z 1994 r. Nr 2, poz. 27).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że w rezultacie powyższego, prawa zarządu sporną nieruchomością nie można skutecznie ani domniemywać ani wywodzić bezpośrednio z ogólnie obowiązującego aktu normatywnego, nie przewidującego ustanowienia prawa zarządu z mocy samego prawa dla konkretnie oznaczonych składników, w konsekwencji, z art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. czy art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r., lub wiązać tylko z faktycznym jej posiadaniem lub władaniem przez P.

Także ewentualne orzekanie lub decyzyjne ustalanie obecnie i przez organy właściwe wyłącznie w postępowaniu komunalizacyjnym, które składniki nieruchomego według ówczesnego ich stanu zostały przekazane P. i czy winny być objęte jego zarządem, a które nie, stanowiłoby działanie realizowane przez organ niewłaściwy i z mocą wsteczną, a więc w konsekwencji byłoby dotknięte najwyższym stopniem wadliwości (art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa). Decydował wówczas o tym terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że w odniesieniu do spornej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] odwołująca żadnego wiążącego organy dokumentu na tę okoliczność nie przedłożyła. Ponieważ to odwołująca wywodzi skutki prawne ze swojego odwołania, w konsekwencji na niej spoczywa obowiązek wykazania posiadania przez P. tytułu prawnego do spornego mienia. Prawa takiego nie można nadto skutecznie wywodzić powołując na przykład tylko dokumenty ustalające czy aktualizujące opłaty z tytułu użytkowania lub zarządu danego mienia (m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1992 r. I SA 1419/91, ONSA z 1992 r. nr 2 poz. 39, z dnia 18 lutego 1992 r. I SA 1420/91, z dnia 10 maja 2001 r. I SA 2595/99 oraz z dnia 5 listopada 1999 r. I SA 2240/98 lex nr 47368).

Przedsiębiorstwo [...] P., chociaż miało i ma ogólnokrajowy zasięg działania i jest nadzorowane przez właściwego ministra, tak jak i niektóre inne przedsiębiorstwa państwowe o podobnym charakterze, nie zostało objęte wykazem przedsiębiorstw państwowych, których mienie nie podlega komunalizacji, znajdującym się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301).

W konsekwencji, mienie będące wtedy tylko w faktycznym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P. nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, i nie ma do tego przedsiębiorstwa państwowego zastosowania także art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z ust. 2 tego artykułu, ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Nadto, art. 11 ust. 1 pkt 2 wymagał też wykazania, w rozumieniu tej ustawy, "należenia" danego składnika.

Niezależnie od tego z pkt 1 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. K 30/03 oraz z jego uzasadnienia wyraźnie wynika, że nie tylko wydane przed dniem 27 maja 1990 r. ale również późniejsze regulacje ustawowe odnoszące się do mienia P., w tym podlegającego komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji, nie dotyczą komunalizacji mienia - gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli nie dotyczą konkretnych składników pozostających wtedy - przed 27 maja 1990 r. poza zarządem P., a które w efekcie należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Na przedmiotowej nieruchomości nie znajdowały się w dniu 27 maja 1990 r., ani nie znajdują się obecnie, żadne obiekty względnie urządzenia infrastruktury kolejowej.

Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, sporna nieruchomość jako nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, i należąca wtedy w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, stała się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem komunalnym, a jako mienie komunalne już od dnia 27 maja 1990 r., podlega ochronie także sądowej, stosownie do art. 165 Konstytucji RP.

Ponadto, zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, rezultat postępowania komunalizacyjnego stanowi zagadnienie wstępne w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ skutki postępowania komunalizacyjnego następują z dniem 27 maja 1990 r. a uwłaszczeniowego później, ponieważ dopiero z dniem 5 grudnia 1990 r.

Dlatego też, przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., w tym między innymi jej art. 34 i art. 34a, oraz art. 5 nowelizującej ją ustawy z dnia 28 marca 2003 r., które weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r., nie mogą dotyczyć mienia podlegającego komunalizacji w oparciu o art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Z tego samego względu uzyskania przed dniem 27 maja 1990 r. prawa zarządu nieruchomością nie można obecnie wykazywać regulacjami ujętymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 1037).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że podobne jak niniejsza sprawy były już przedmiotem kontroli sądowej i zostały rozstrzygnięte m.in. wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2005 r. I SA/Wa 945/05 oraz I SA/Wa 946/05.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła również, że strona odwołująca się, domagająca się uwłaszczenia spornym mieniem w odrębnie toczącym się postępowaniu administracyjnym, ma w świetle art. 28 kpa interes prawny i przymiot strony również w postępowaniu komunalizacyjnym, dotyczącym tych samych składników majątkowych.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 136 oraz art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 34, 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, art. 5 ust. 1, art. 11 ust.1 pkt 1 art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, i wniosły o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego P., w dniu 27 maja 1990 r. funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138) wykonywał Minister Żeglugi i Transportu. Na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy, mienie P. stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez P. w toku jego dalszej działalności. A zatem, zdaniem strony skarżącej, nieruchomości należące do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji, nie były zatem mieniem należącym do rad narodowych.

W skardze zarzucono również organowi drugiej instancji, że nie dokonał żadnych ustaleń na okoliczność objęcia we władanie nieruchomości przez odwołującego się - nie wyjaśnił statusu tego mienia, podstawy jego nabycia przez P.

Zdaniem strony skarżącej, mienie mogło być nabyte również z mocy prawa (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r. I OSK 741/05), a nie tylko na podstawie decyzji administracyjnej lub umowy o przekazaniu nieruchomości. Dla mienia nabytego z mocy prawa brak jest podstaw do żądania wykazania prawa zarządu nieruchomości decyzjami lub protokołami przekazania. Mienie nabyte przez P. mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), jak również inne mienie nabyte przez P. po jego utworzeniu nie podlegało regulacjom o przekazaniu nieruchomości jako nabyte z mocy prawa - lecz Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie przeprowadziła żadnych ustaleń na tę okoliczność, wydając decyzję bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w oderwaniu od stanu faktycznego; postępowania w tym zakresie nie przeprowadził także Wojewoda [...].

P. S.A. wywodzi tytuł prawny do zarządu nieruchomości, objętej komunalizacją, z ciągłości prawnej [...] P. co do mienia nabytego w momencie utworzenia przedsiębiorstwa, a zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, dla ustalenia przysługującego odwołującemu zarządu istotne jest ustalenie, w jakiej dacie P. objęło nieruchomość we władanie, lecz organy orzekające nie przeprowadziły żadnych czynności dowodowych na tę okoliczność.

Zdaniem strony skarżącej, dodatkową negatywną przesłanką komunalizacji nieruchomości Skarbu Państwa jest jej posiadanie przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem judykatury, decyzja o opłatach nie jest wystarczającym dowodem dla wykazania zarządu jedynie w przypadkach, gdy nie jest w jej treści wykazana nieruchomość objęta opłatami - nie można ustalić powierzchni i granic tej nieruchomości. Jednakże, zdaniem strony skarżącej, braki dowodowe w tym zakresie organ winien uzupełnić poprzez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na tę okoliczność. Przedłożona przez skarżącego decyzja Naczelnika Miasta i Gminy B. z dnia [...] lutego 1987 r. ustalała dla Dyrekcji Okręgowej [...] w K. wymiar opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntami, położonymi w B., o powierzchni [...] ha.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez gminę B. prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w jednostce ewidencyjnej B., obręb B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku P. S.A. złożonego do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Zgodnie z art. 17 a ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, od dnia 1 stycznia 2006 r. wojewoda wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości w przypadku, gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że nieruchomość ta przed dniem 27 maja 1990 r. stała się własnością tej gminy.

W związku z powyższym, Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. (komunalizacja) nieruchomości przez gminę B., w trybie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 171 z późn. zm.), a postępowanie stwierdzające nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (uwłaszczenie) zostało zawieszone.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę B., nieodpłatnie, mienia Skarbu Państwa, oznaczonego jako działka nr [...], a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...) nastąpiła z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., a decyzja komunalizacyjna, która potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, ma charakter deklaratoryjny. Ani ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) ani żadna inna ustawa obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji komunalizacyjnej nie ograniczała w czasie możliwości wszczęcia postępowania komunalizacyjnego, również z urzędu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...) mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu jej wejścia w życie z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) stanowi, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, a zatem, jeżeli przedsiębiorstwo państwowe posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następuje. Decydujące znaczenie mają dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych.

Sąd podziela stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że w niniejszej sprawie dla P. prawnorzeczowy tytuł do spornej nieruchomości nie wynika ani z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa [...] "P." ani ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji o naliczeniu opłat rocznych za zarząd nieruchomością, która również nie wyłącza nieruchomości z komunalizacji następującej z mocy prawa.

Z obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz.. 99 z późn. zm.) wynika, że państwowe jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa państwowe, grunty państwowe uzyskiwały w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości, a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz.159), które przeszło potem w zarząd. Z przepisów tych wynika, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia.

Skoro postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), to przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., w tym między innymi jej art. 34a, które weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego aktualnie własność ogólnonarodową (państwową), komunalizowanego w trybie art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli decyzjami konstytutywnymi, a nie mogą odnosić się do mienia już skomunalizowanego z mocy art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, gdyż mienie to już w dniu 27 maja 1990 r. stało się mieniem komunalnym i od tej daty nie jest już mieniem państwowym.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 (Dz. U. Nr 69, poz. 625) stwierdził, że art. 1 pkt 19 ("po art. 34 dodaje się art. 34a w brzmieniu: "Art. 34a. Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę p pracownikach samorządowych ...") i art. 5 ("Sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją, umarza się.") ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) nie dotyczą mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 171 z późn. zm.). Interpretacja wyżej przywołanych przepisów dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w zaskarżonej decyzji jest zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r.

Skoro nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i przy braku przesłanek wyłączeniowych, nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, stała się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem Gminy B., i z tym dniem utraciła charakter mienia ogólnonarodowego (państwowego).

Należy równocześnie zauważyć, że art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (...), który brzmi: "Grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP", wyraźnie wskazuje, że ustawodawca w ten sposób zarówno potwierdza, że P. korzystały z nieruchomości bez tytułu prawnego jak również reguluje stan prawny na przyszłość, z dniem wejścia w życie ustawy, jednakże pod warunkiem, że nabycie praw własności budynku czy prawa użytkowania wieczystego gruntu - nie może naruszać praw osób trzecich.

Przywołany przez stronę skarżącą w skardze art. 16 ust.1 i 2 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, dla wykazania, że mienie P. stanowiło wydzieloną część mienia ogólnopaństwowego, w jego skład wchodziło mienie będące w dyspozycji przedsiębiorstwa w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki P. nabyte w toku dalszej działalności, nie budzi wątpliwości, jednakże przepisy te same z siebie nie wskazują, że właśnie to mienie, o którym mowa w osnowie zaskarżonej decyzji - działka nr 2070/1 położona w jednostce ewidencyjnej B. - pozostawało w zarządzie P.

Mając na uwadze znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty dotyczące nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją, brak tytułu prawnego dla P. do władania tą nieruchomością w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), przy istnieniu dla P. specjalnych możliwości ustanowionych aktami prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisami szczególnymi, należy uznać, że stronie skarżącej nie przysługiwał żaden prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości objętej skargą i nie miał zastosowania art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), a zatem zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, jednakże obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej przy zbieraniu materiału dowodowego albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę. Zasada oficjalności, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie wyklucza inicjatywy dowodowej stron postępowania (wyrok NSA z dnia 2 lipca 2002 r. sygn. akt I SA 169/02 LEX nr 157661).

Ponadto, Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2000 r. III SA 2431/99 PP 2001/4/60, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego też do strony skarżącej - P., a nie do organu, należało przedstawienie wszelkich dowodów mających istotne znaczenie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.