Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 736/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28  ust. 2,  ust. 3 i  ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi K. K. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia skarżącej należności z tytułu składek.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco:

2.1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej również: "ZUS" lub "organ"), w dniu 27 października 2015 r. otrzymał wniosek skarżącej o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które miała obowiązek uiszczać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną matki i męża, wyjaśniając, że z powodu utraty płynności finansowej zlikwidowała działalność gospodarczą i obecnie utrzymuje się z wynagrodzenia męża w wysokości ok. 2000 zł, a emeryturę swojej mamy, w kwocie 900 zł, przeznacza w całości na zaspokojenie jej potrzeb. Wskazała, że z uwagi na swój wiek oraz konieczność opieki nad obłożnie chorą matką, nie może podjąć pracy ani prowadzić już działalności gospodarczej. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową oraz zaświadczenie lekarskie na okoliczność wykazania sytuacji zdrowotnej swojej matki H. F..

2.2. ZUS, decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") odmówił umorzenia skarżącej należności z tytułu składek: 1) na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami w łącznej kwocie 44.138,40 zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami w łącznej kwocie 17.859,51 zł, 3) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 4.052, 23 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania i zgromadzone

w sprawie dowody, w świetle których ustalił, że: 1) skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie jest aktualnie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, nie pobiera świadczeń ani nie osiąga dochodów z innych źródeł, 2) prowadzi wraz z mężem i matką gospodarstwo domowe, którego dochody netto wynoszą 3.037,11, 3) gospodarstwo domowe ponosi miesięczne stałe wydatki w wysokości 750 zł (w tym: 500 zł na wydatki z tytułu opłat i 250 zł na wydatki związane z leczeniem), 4) skarżąca spłaca zobowiązanie z tytułu udzielonego jej kredytu, a kwota miesięcznego obciążenia to 587 zł, 5) skarżąca posiada dom o powierzchni 100 m2 w B. oraz gospodarstwo o powierzchni 13.000 m2 (grunt orny w B.).

Następnie organ zacytował art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., by wskazać, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek "całkowitej nieściągalności" składek.

Dalej, przywołując art. 28 ust. 3a u.s.u.s., wyjaśnił, że zbadał także pozostałe podstawy umorzenia zaległości określone w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U z 2003 r., nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"). W ocenie organu, analiza możliwości płatniczych gospodarstwa domowego skarżącej prowadzi do wniosku, że spłata zadłużenia w drodze układu ratalnego nie spowoduje braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Organ wskazał, że za odmową umorzenia stoi również okoliczność nieregulowania przez skarżącą zobowiązań z tytułu składek praktycznie przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie organu skutków rażącego uchybienia przez skarżącą obowiązków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie powinno się przerzucać na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i w konsekwencji na ogół obywateli. Zdaniem organu regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych nie może odbywać się kosztem należności publiczno-prawnych, które mają charakter priorytetowy – należy je zaspokoić w pierwszej kolejności.

W związku z powyższym ZUS uznał, że strona nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. i rozporządzeniu.

2.3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej również: "ZUS" lub "organ"), na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a"), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ potwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia "całkowitej nieściągalności" składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Odnosząc się do przesłanek uregulowanych w § 3 rozporządzenia, ZUS stwierdził, że sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna skarżącej nie uzasadnia umorzenia należności, nie wykazała ona bowiem, że spłata należności w dłuższym okresie czasu np. w układzie ratalnym wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. ZUS nie negował istnienia chorób męża skarżącej oraz stanu zdrowia jej matki, jednakże jego zdaniem nie mają one wpływu na możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Organ w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację ustalił że: 1) skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie jest aktualnie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, nie pobiera świadczeń ani nie osiąga dochodów z innych źródeł, 2) prowadzi wraz z mężem i matką gospodarstwo domowe, przy czym H. F., matka skarżącej, osiąga dochód w wysokości 978,00 zł, a mąż - dochód z tytułu zasiłku rehabilitacyjnego - w wysokości 2.373,05 zł, 3) gospodarstwo domowe ponosi miesięczne stałe wydatki w kwocie 750 zł (w tym: kwota 500 zł przeznaczana jest na opłaty, a kwota 250 zł na wydatki związane z leczeniem), 4) skarżąca spłaca zobowiązanie z tytułu udzielonego jej kredytu, a kwota miesięcznego obciążenia to 587 zł, 5) skarżąca posiada dom o powierzchni 100 m2 w B. oraz gospodarstwo o powierzchni 13.000 m2 (grunt orny w B.).

Jednocześnie ZUS stwierdził, że nie wymaga od skarżącej jednorazowego bezwzględnego uregulowania zadłużenia wraz z odsetkami, wskazując, że w wyniku porozumienia istnieje możliwość spłaty należności w dłuższym okresie czasu, w ratach dopasowanych do możliwości płatniczych skarżącej.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie na podstawie art. 145a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych,

3) ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 28 u.s.u.s .- poprzez jego niezastosowanie,

2) art. 6 k.p.a., w świetle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa - poprzez uznanie, że uwzględnienie wniosku skarżącej byłoby z nimi niezgodne,

3) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z szeregiem uchybień szczegółowo wskazanych w treści uzasadnienia skargi,

4) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej,

5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej,

6) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu oraz poprzestanie na lakonicznym uzasadnieniu decyzji, nieodpowiadającemu stanowi faktycznemu zaprezentowanemu przez skarżącą oraz ustalonemu przez organ,

7) art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie dowolnej oceny dowodów wbrew zasadzie swobodnej oceny dowodów,

8) art. 80 k.p.a. poprzez brak uznania za udowodnione okoliczności wynikających z przedstawionego organowi przez skarżącą materiału dowodowego,

9) art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny, w uzasadnieniu skarżonej decyzji, podstaw przyjętego stanowiska, niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W pierwszej kolejności skarżąca wskazała na rozbieżności pomiędzy kwotami należności z tytułu składek za poszczególne okresy czasu określonymi: 1) w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r., wydanej na skutek złożonego przez skarżącą wniosku o umorzenie składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551), 2) w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] r. oraz zaskarżonej decyzji z dnia [...] r., (cytat) "co uniemożliwia ustalenie prawidłowości naliczenia kwot należności podlegających umorzeniu oraz i niepodlegających umorzeniu oraz podstawy prawnej przyjętego stanowiska".

W dalszej kolejności zanegowała ustalenia ZUS co do braku przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust 2 i 3 u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu. Podniosła min., że posiadanie przez skarżącą niewielkiej nieruchomości nie świadczy o możliwości zaspokojenia należności względem ZUS, gdyż wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości pozbawiłoby możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych skarżącej oraz jej męża i matki.

W ocenie skarżącej podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek są przesłanki określone w pkt 1 i 3 rozporządzenia, a decyzja ZUS o odmowie ich umorzenia została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

4. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaznaczyć na wstępie należy, że rolą sądu administracyjnego orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy jest, jak wskazano wyżej, przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi w żaden sposób formy, trybu, rodzaju czy też kontynuacji postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 670/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie może zatem we własnym zakresie, w zastępstwie ZUS, umorzyć zaległości, gdyż wykraczałoby to poza wskazany na wstępie rozważań zakres kompetencji sądu.

Jeżeli skarżąca poprzez argumentację wyrażoną w skardze zamierza podważyć zasadność naliczenia składek i odsetek, czy ma wątpliwości, co do określonej przez organ kwoty należności z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami, to może wystąpić do organu ze stosownym wnioskiem w tym zakresie, w celu otrzymania decyzji wymiarowej (jeśli dotychczas takiej nie wydano), względnie po jej wydaniu może weryfikować legalność stanowiska ZUS-u w tej mierze, korzystając ze stosownych środków zaskarżenia tejże decyzji wymiarowej. Złożenie przez skarżącą wniosku o umorzenie należności z tytułu odsetek powinno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą zadłużenia, a jedynie z różnych względów nie jest w stanie jej pokryć. Postępowanie o umorzenie nie jest trybem, w którym można by korygować zasadność i wysokość należności głównej oraz odsetek (por. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 marca 2009 r., I SA/Rz 789/08, CBOSA; a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., III SA/Wa 1829/06, Lex nr 295991; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., III SA/Wa 1013/06, Lex nr 257165; wyrok WSA z dnia 27 maja 2009 r., I SA/Łd 20/09, CBOSA; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 lutego 2013 r., I SA/Ol 734/12, CBOSA; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 października 2013 r., I SA/Gd 1069/13, CBOSA; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2014 r, I SA/Gl 698/13, Lex nr 1529561 i z dnia 11 lutego 2013 r., I SA/Gl 615/12, Lex nr 1446677).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy przywołać przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.

I tak, zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym całkowita nieściągalność, zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z uwagi na okoliczność, że skarżąca jest równocześnie płatnikiem składek o umorzenie których wniosła, wskazać należy przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Za rodzinę, o której mowa powyżej uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ze zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825) co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności albo trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego, organ może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553). Tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak określonych ramach, Sąd stwierdza, że jest zgodna z prawem.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego i bez naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a po dokonaniu jego oceny prawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej.

W rozpatrywanej sprawie ZUS stwierdził, że wobec skarżącej nie zachodzi przesłanka "całkowitej nieściągalności" we wskazanym powyżej rozumieniu. Zdaniem Sądu jest to wniosek prawidłowy, znajdujący uzasadnienie w aktach sprawy. Należy podkreślić, że skarżąca w trakcie postępowania przed organem w ogóle nie podnosiła wystąpienia jakiejkolwiek okoliczności wskazanej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Brak przesłanek wymienionych w pkt 1-2, 4-6 tego przepisu w realiach tej sprawy nie budzi wątpliwości. Z kolei co do pkt 3, należy stwierdzić, że skarżąca co prawda zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jednak posiada majątek, z którego mogą być egzekwowane należności.

Odnosząc się z kolei do przesłanek określonych w rozporządzeniu, organ prawidłowo ocenił, że zgromadzona w sprawie dokumentacja nie upoważnia do wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek i odsetek.

Zgodnie bowiem z treścią rozporządzenia, to skarżąca winna wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić należności z tytułu składek ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie dla niej skutki, a temu obowiązkowi skarżąca nie sprostała.

Organ, w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty, ustalił, że skarżąca wraz z mężem i matką tworzy gospodarstwo domowe trzyosobowe, którego miesięczne dochody wynoszą ok. 3000 zł netto, a stałe wydatki obejmują kwotę 1337 zł netto, z czego kwota 587 zł przeznaczana jest na spłatę kredytu; termin płatności ostatniej raty kredytu przypada na sierpień 2017 r. Z analizy możliwości płatniczych skarżącej wynika, że średniomiesięczny dochód netto przypadający na jednego członka rodziny wynosi 1.012,37 zł. Wobec skarżącej nie jest jeszcze prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skarżąca posiada majątek w postaci domu mieszkalnego o powierzchni 100 m2 i gospodarstwa o powierzchni 13.000 m2; z odpisu księgi wieczystej wynika, że powierzchnia użytkowa domu wynosi 113 m2.

Słusznie organ podniósł, że regulowanie przez skarżącą zobowiązań cywilnoprawnych z tytułu udzielonego jej kredytu hipotecznego, w miesięcznych ratach, których wysokość pochłania ok. jedną piątą dochodów rodziny skarżącej, nie korzysta z prawa pierwszeństwa przed spłatą zobowiązań publiczno-prawnych i nie jest w realiach sprawy okolicznością przemawiającą za ich umorzeniem. Skarżąca, spłacając (od 2007 r.) kredyt przeznaczony na sfinansowanie spłaty kredytu zaciągniętego w innym banku na cele mieszkaniowe - dokończenie budowy domu jednorodzinnego w B., nie może skutków, podjętej wcześniej decyzji o budowie domu i finansowaniu jej ze środków pochodzących z kredytu, przenosić na Skarb Państwa. Ewentualna decyzja o umorzeniu zaległości skarżącej z tytułu składek uprzywilejowałaby w nieuzasadniony sposób zobowiązania cywilnoprawne skarżącej kosztem jej zobowiązań publiczno-prawnych, a tym samym podmioty prawa prywatnego kosztem Skarbu Państwa czyli również ogółu obywateli. Instytucja umorzenia zaległości z tytułu składek nie może być wykorzystywana dla ułatwienia skarżącej dalszej spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego, kosztem realizowania zobowiązań publiczno-prawnych.

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia, do umorzenia należności z tytułu składek (odsetek) nie wystarczy trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącej. Konieczne jest wystąpienie sytuacji braku możliwości uregulowania należności z tej przyczyny, że ich opłacenie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla skarżącej i jej rodziny, a tej okoliczności skarżąca nie wykazała. Sytuacja skarżącej, choć niewątpliwie trudna, jest jednak na tyle stabilna, że wykonuje ona ciążące na niej zobowiązania cywilnoprawne. Z akt sprawy nie wynika aby skarżąca zalegała z regulowaniem zobowiązań wobec dostawców prądu, gazu i wody itp. Okoliczność sprawowania przez skarżącą opieki na matką nawet w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia i w konsekwencji uzyskanie dochodu przez skarżącą nie jest samą w sobie przesłanką umorzenia zaległości z tytułu składek w sytuacji, kiedy skarżąca nie wykazała, że względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności. Rodzina skarżącej uzyskuje stały miesięczny dochód, który wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych oraz regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych. Jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, sytuacja zdrowotna męża skarżącej rokuje odzyskaniem przez niego zdolności do pracy, co legło u podstawy przyznania mu uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 6 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. Skarżąca posiada majątek – dom mieszkalny oraz gospodarstwo, który jest jej wyłączną własnością. Z akt sprawy nie wynika aby skarżąca wystąpiła z wnioskiem do ZUS o umożliwienie jej spłaty zobowiązań w ratach, w dłuższym okresie czasu. Nie wynika z nich również by skarżącą podjęła jakiekolwiek starania w kierunku pozyskania środków finansowych np. w wyniku sprzedaży gospodarstwa, które jest jej wyłączną własnością, a tego rodzaju działania, mające na celu uregulowanie zobowiązań publiczno-prawnych, chociażby w części są, co powszechnie wiadomo, podejmowane przez osoby zalegające z zapłatą podatków lub składek na ubezpieczenie. Trzeba bowiem w tym miejscu poruszyć kwestię, na którą zwrócił uwagę ZUS, że zadłużenie skarżącej z tytułu składek jest wynikiem uprzednio prowadzonej przez nią działalności gospodarczej – usługowej działalności gastronomicznej, której celem z pewnością było osiągnięcie zysku finansowego. Należy wskazać, że powstałe w wyniku prowadzonej działalności negatywne konsekwencje finansowe, zasadniczo nie zwalniają z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Negatywne skutki działalności gospodarczej mieszczą się w sferze działań objętych ryzykiem gospodarczym, a skutków tego ryzyka gospodarczego, nie powinno się przerzucać bezpośrednio na Skarb Państwa, a pośrednio na całe społeczeństwo. Inne rozstrzygnięcie organu oznaczałoby nieuzasadnione, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, uprzywilejowanie skarżącej względem tych podmiotów, które regulują swoje zobowiązania. W orzecznictwie sądowym akcentuje się także, iż "w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyroki NSA: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 193/14, LEX nr 1658374).

Należy jeszcze przypomnieć stanowisko ZUS zawarte w zaskarżonej decyzji, a mianowicie, że nie wymaga od skarżącej jednorazowego bezwzględnego uregulowania zadłużenia wraz z odsetkami oraz, że dopuszcza możliwość spłaty należności w dłuższym okresie czasu, w ratach, których wysokość odpowiadać będzie możliwościom finansowym skarżącej.

Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skarżącej okazały się nieuzasadnione.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.