Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1505/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 10 i par. 13
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak – Molczyk (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2012 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 18 października 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: w dniu 31 lipca 2012 r. P. K. (dalej: skarżący) wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że skarżący spełnia warunki i wymogi do przyznania pomocy na zalesianie. W dniu 17 maja 2013 r. do organu wpłynęło oświadczenie skarżącego o wykonaniu zalesiania zgodnie z planem zalesiania wraz z zaświadczeniem Nadleśnictwa potwierdzającym ten stan rzeczy oraz zmiana wniosku z dnia 31 lipca 2012 r.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu płatności na zalesianie gruntów rolnych. Organ przeprowadziwszy kontrolę na miejscu stwierdził, że założona uprawa leśna nie spełnia wymogu szerokości 20 metrów, co jest jednym z podstawowych kryteriów przyznania pomocy na zalesianie. Organ podał również, że skarżący nie posiada dowodu zakupu sadzonek dwudziestu sztuk drzew iglastych, a stwierdzona długość siatki jest większa niż zadeklarowana.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę i przyznanie pomocy na zalesianie. Organowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie:

– § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.; dalej: rozporządzenia MRiRW) przez jego niezastosowanie i odmowę przyznania pomocy na zalesianie, pomimo, że skarżący złożył w wymaganym terminie oświadczenie o wykonaniu zalesiania zgodnie z planem zalesiania wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja, co obligowało organ do przyznania pomocy na zalesianie, w terminie 30 dni od dnia złożenia tego oświadczenia;

– art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. przez całkowite pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji postanowienia z dnia [...] 2012 r. nr [...] o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesianie, którym to postanowieniem organ wydający zaskarżoną decyzję jest związany od chwili jego doręczenia stronie skarżącej;

– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż założona uprawa leśna nie spełnia wymogu szerokości 20 m, a skarżący nie posiada dowodu zakupu sadzonek na 20 sztuk drzew iglastych;

– art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji pomijającego istotne kwestie uzasadniające wydanie decyzji odmownej, a w szczególności to, jaką organ przyjął szerokość założonej uprawy leśnej i na jakiej podstawie poczynił te ustalenia;

– art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. przez wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu przyznania pomocy na zalesianie ze względu na "niespełnienie niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie" – po jego faktycznym wykonaniu, w sytuacji, gdy uprzednio ten sam organ w postanowieniu z dnia [...] 2012 r. warunki te uznał za spełnione, co naraziło skarżącego na niepowetowaną szkodę i podważyło jego zaufanie do organów państwa.

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 października 2013 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że wydając postanowienie z dnia [...] 2012 r. organ pierwszej instancji dokonał jedynie oceny przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Podzielono również ustalenia organu pierwszej instancji co do braku faktury zakupu sadzonek drzew wykorzystanych podczas zalesiania. Organ odwoławczy potwierdził również, że działka skarżącego nie spełnia kryterium szerokości. Jak wskazano w decyzji, "szerokość ta wynosi ok. 18 m, co potwierdzono w ramach odwołania w odrębnych pomiarach – mierząc odległość. Na fotografii lotniczej w/w działki mierzonej między jej wschodnią i zachodnią granicą. w/w fotografię wykonano w dniu 08.04.2012 r. i z uwagi na to uznano, że jest ona adekwatna do oceny sprawy strony". W ocenie organu ustalenie na obecnym etapie postępowania, że szerokość działki jest mniejsza niż 20 m zmusza organ do wydania decyzji negatywnej. Wskazano przy tym, że w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo rolne uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać.

Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, a ponadto o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W skardze ponowiono zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że uzyskawszy postanowienie z dnia [...] 2012 r. rozpoczął inwestycję w postaci zalesiania, działając w zaufaniu do organów publicznych. W ocenie skarżącego, następująca po zakończeniu inwestycji odmowa nie tylko naruszyła zasadę zaufania, ale została podjęta niezgodnie z prawem materialnym, gdyż skarżący spełnił wszelkie kryteria przyznania płatności na zalesianie gruntów. Skarżący podkreślił, że o poprawności wykonanego zalesiania świadczy stosowne zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo, a ustalenia organu dotyczące rozmiarów działki są nierzetelne i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej eliminację z obrotu prawnego.

Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania były dopuszczalne przesłanki wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesianie w sytuacji, w której w stosunku do wnioskującego o tę pomoc zostało wydane postanowienie o spełnieniu warunków do przyznania pomocy na zalesianie.

Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że pomoc, o którą wystąpił skarżący, jest elementem troski organów publicznych o konstytucyjnie i traktatowo chronione wartości. W motywach 38 i 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2005 r.) wskazano, że "w celu przyczynienia się do ochrony środowiska naturalnego, zapobiegania zagrożeniom naturalnym oraz pożarom, jak również w celu złagodzenia zmian klimatu, zasoby leśne powinny zostać rozszerzone i ulepszone poprzez pierwsze zalesianie gruntów rolnych i terenów innych niż grunty rolne. Każde pierwsze zalesianie powinno zostać dostosowane do warunków miejscowych i zgodne ze środowiskiem naturalnym oraz zwiększać różnorodność biologiczną", jak również, że "systemy rolnoleśne posiadają wysoką wartość ekologiczną i społeczną dzięki połączeniu systemów ekstensywnego rolnictwa i leśnictwa, ukierunkowanych na produkcję wysokiej jakości drewna i innych produktów leśnych. Powinno wspierać się ich zakładanie." W ocenie Sądu w takim kontekście należy odczytywać regulujące omawianą pomoc przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173) oraz przytoczonego wcześniej rozporządzenia MRiRW. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego ostatniego aktu, pomoc na zalesianie obejmuje: 1) wsparcie na zalesianie – stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesiania i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesiania; 2) premię pielęgnacyjną – stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesiania oraz 3) premię zalesieniową – stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesiania.

Analiza przepisów proceduralnych regulujących tryb przyznawania pomocy na zalesianie wskazuje, że postępowanie to ma strukturę dwufazową. Pierwsza część tej procedury, poprzedzająca działalność inwestycyjną, rozpoczyna się od złożenia wniosku, który w szczególności zawiera dane niezbędne do ustalenia wysokości pomocy; termin wykonania zalesiania; informację o powierzchni gruntów w poszczególnych klasach gleboznawczych (§ 9 ust. 3 rozporządzenia MRiRW). Do wniosku o pomoc dołącza się natomiast m.in. kopię planu zalesiania, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez nadleśniczego, który sporządził ten plan (§ 9 ust. 5 rozporządzenia MRiRW). Następnie kierownik biura powiatowego ARiMR, do którego został złożony wniosek o pomoc, weryfikując wniosek o pomoc, ustala łączną powierzchnię gruntów przeznaczonych do zalesiania wskazaną we wniosku oraz spełnienie pozostałych warunków przyznania pomocy. Już na tym etapie, organ może wydać decyzję o odmowie przyznania pomocy, jednak wyłącznie w sytuacjach, w których Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy na zalesianie, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o pomoc zostanie ustalone, że: wnioskodawca nie spełnia warunków określanych w § 4 ust. 1 pkt 1-3 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW lub grunty przeznaczone do zalesiania we wniosku o pomoc nie odpowiadają wymaganiom określonym w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2 rozporządzenia MRiRW; albo gdy właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska lub właściwy dyrektor parku narodowego wydali negatywną opinię, o której mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie wykazało przesłanek do odmowy przyznania płatności, organ ten wydaje postanowienie o spełnieniu przez wnioskodawcę warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1-3 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW oraz wymagań dotyczących gruntów przeznaczonych do zalesiania, określonych w § 4 ust. 2 lub 3 albo § 5 ust. 2 rozporządzenia MRiRW (w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o pomoc), jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku zostanie ustalone, że te warunki i wymagania zostały spełnione (§ 10 rozporządzenia MRiRW).

Sąd zwraca uwagę, że dopiero po wydaniu takiego postanowienia, wnioskujący o pomoc przystępuje do wykonania zalesiania (§ 11 ust. 1 rozporządzenia MRiRW). Postanowienie, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MRiRW stanowi zatem promesę spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów przyznania pomocy. Co istotne, wydanie tego postanowienia powinno być poprzedzone podjęciem przez organ ustaleń w zakresie łącznej powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesiania wskazanych we wniosku oraz spełnienia pozostałych warunków przyznania pomocy (§ 10 ust. 2 rozporządzenia MRiRW). W ocenie Sądu, otrzymawszy takie postanowienie wnioskodawca uzyskuje gwarancję, że w jego sytuacji nie zachodzą okoliczności, o których mowa w § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW, a zatem okoliczności uzasadniające wydanie na tym etapie decyzji o odmowie przyznania pomocy na zalesianie.

Po zakończeniu procesu zalesiania następuje druga faza postępowania w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie. Wnioskodawca (w określonym terminie) składa kierownikowi biura powiatowego ARiMR, do którego został złożony wniosek o pomoc, oświadczenie o wykonaniu zalesiania zgodnie z planem zalesiania wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt. Na tym etapie postępowania organ może odmówić przyznania pomocy wyłącznie, jeżeli wnioskodawca: 1) nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia, o którym mowa oświadczenie o wykonaniu zalesiania zgodnie z planem zalesiania lub nie wykonał zalesiania zgodnie z planem zalesiania, przy czym w przypadku gdy nie zostało wykonane ogrodzenie uprawy leśnej, którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesiania, odmawia się przyznania pomocy na zalesianie jedynie w części przeznaczonej na to ogrodzenie, lub też, gdy pomimo wezwania organu nie wykonał w terminie czynności wskazanych w tym wezwaniu (§ 13 ust. 1 rozporządzenia MRiRW). Przytoczona regulacja oznacza, że otrzymawszy postanowienie, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia MRiRW, wnioskodawca nie uzyskuje pewności co do przyznania mu płatności po zakończeniu procesu zalesiania. Nie zmienia to jednak faktu, że decyzja o odmowie przyznania płatności, wydawana już po wydaniu wspomnianego postanowienia, może być oparta wyłącznie o przesłanki określone w § 13 ust. 1 rozporządzenia MRiRW. W szczególności, w obowiązujących przepisach brak jest podstaw do dokonania w drugiej fazie omawianego postępowania odmowy przyznania pomocy w oparciu o przesłanki z § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW. Z § 13 ust. 2 tego rozporządzenia wynika bowiem, że jeżeli rolnik złożył w wymaganym terminie oświadczenie, o którym mowa w § 12 ust. 2, oraz wykonał zalesianie zgodnie z planem zalesiania i zgodnie z § 11 ust. 3, kierownik biura powiatowego ARiMR, w drodze decyzji, przyznaje pomoc na zalesianie, w terminie 60 dni od dnia złożenia tego oświadczenia.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wypada zauważyć, że postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. organ pierwszej instancji działając w trybie § 10 ust. 4 rozporządzenia MRiRW stwierdził, że skarżący spełnił warunki (§ 10 ust. 4 pkt 1) i wymogi (§ 10 ust. 4 pkt 2) do przyznania pomocy na zalesianie. Jak już wyżej wskazano, wydając to postanowienie organ stwierdził, że wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności w oparciu o przesłanki z § 10 ust. 3 rozporządzenia MRiRW. Skarżący uzyskał zatem promesę, że w razie spełnienia kryteriów, o których mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, uzyska pomoc o którą się ubiegał. Jak sam wskazuje w skardze i co w ocenie Sądu nie kłóci się z zasadami logicznego rozumowania, skarżący tylko dlatego, że otrzymał takie postanowienie, zainwestował środki finansowe, czas i wysiłek w celu zalesiania oznaczonej uprzednio działki.

Tymczasem decyzją organu pierwszej instancji odmówiono przyznania skarżącemu pomocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia w szczególności: § 4 ust. 3 pkt 1-3 i § 10 ust. 3 pkt 2, § 18 ust. 1 pkt 2 i § 19 oraz załącznik nr 6 do rozporządzenia MRiRW. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji (ani ujawnioną przez organ, ani domniemaną) nie był natomiast § 13 ust. 1 rozporządzenia MRiRW, który zawiera enumeratywne wyliczenie przesłanek pozwalających organowi ARiMR na odmowę przyznania pomocy po przeprowadzonym zalesianiu. Na tym etapie postępowania administracyjnego organ uprawniony był wyłącznie do uwzględniania okoliczności istotnych w kontekście § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia MRiRW – nie mógł zatem cofać się do wcześniejszego stadium postępowania i sanować swoje ewentualne, uprzednie zaniedbania. Jak już bowiem wyżej wskazano, § 4 ust. 3 pkt 1-3 w zw. z § 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MRiRW mógł być podstawą wydania decyzji negatywnej wyłącznie w pierwszej fazie postępowania, gdy tymczasem organ wydał wówczas alternatywne względem niej postanowienie. Także pozostałe – powołane i zastosowane przez organ – przepisy nie dają podstaw do odmowy przyznania pomocy, o którą ubiegał się skarżący. Powołanie w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji § 18 ust. 1 pkt 1 i § 19 rozporządzenia MRiRW wykazuje rażącą niedbałość tego organu w formułowaniu treści swoich rozstrzygnięć, gdyż przepisy te w żaden sposób nie są adekwatne do charakteru kontrolowanego postępowania administracyjnego. Z kolei wskazując w treści uzasadnienia decyzji na niespełnienie przez skarżącego kryterium z § 17 pkt 1 rozporządzenia MRiRW organ w żaden sposób nie wyjaśnił, jaki jest wpływ tej okoliczności na możliwość przyznania skarżącemu płatności, w szczególności w kontekście § 13 ust. 2 rozporządzenia MRiRW.

Wykazanych wyżej uchybień Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie usunął organ odwoławczy, pomimo – w zasadzie – trafnych spostrzeżeń zawartych w odwołaniu. Istotnie, jak wskazał organ odwoławczy, postępowanie wyjaśniające organów ARiMR "jest skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie w/w wsparcia jest uprawniona do jego przyznania". Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR pominął jednak fakt, że zadanie to jest realizowane przez ARiMR na pierwszym etapie postępowania, tj. w okresie poprzedzającym przystąpienie przez skarżącego do zalesiania. Raz jeszcze należy zauważyć, że po przeprowadzeniu zalesiania organ powinien był zbadać wyłącznie spełnienie przez skarżącego kryteriów, o których mowa w § 13 rozporządzenia MRiRW. Tymczasem organ odwoławczy powielił błędy decyzji wydanej w pierwszej instancji, obszernie przytaczając treść § 10 i § 4 rozporządzenia MRiRW w zakresie, w jakim w żaden sposób przepisy te nie korespondują z treścią § 13 rozporządzenia MRiRW. To zaś oznacza, że organy ARiMR dopuściły się naruszenia § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia MRiRW w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przeprowadziły bowiem oceny stanu faktycznego w oparciu o te przepisy, opierając swoje rozstrzygnięcie na normach, których na tym etapie kontrolowanego postępowania nie mogły zastosować.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że opisana wcześniej struktura i przebieg postępowania dotyczącego przyznania pomocy na zalesianie wynika z treści powszechnie obowiązujących źródeł prawa. To z woli prawodawcy przesłanki, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, mogą być podstawą wydania decyzji negatywnej wyłącznie przed przeprowadzeniem procesu zalesiania. Postanowienie, o którym mowa w § 10 ust. 4, nie jest natomiast banalnym aktem stwierdzającym spełnienie przesłanek formalnych, a przejawem gwarancji udzielanej przez organ ARiMR. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy ARiMR tych gwarancji nie dochowały, co uprawnia Sąd do stwierdzenia, iż we wspomnianym zakresie organy nie prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), która w oczywisty sposób jest aktualna również w postępowaniu w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie (art. 21 ust. 1 ww. ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r.). Wypada przy tym przypomnieć, że przytoczona zasada uznawana jest za klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1094/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem pamiętać, że przypisując organom administracji publicznej wykonywanie zadań publicznych, prawo kształtuje relację prawną organ – jednostka na zasadzie władztwa administracyjnego. Jeżeli tak stanowi norma materialnego prawa administracyjnego, to ukształtowanie praw (uprawnień lub obowiązków) jednostki następuje w wyniku władczego działania organów administracji publicznej. Poddając jednostkę władczej ingerencji organów administracji publicznej w państwie prawnym, jednostce zapewniona jest obrona jej interesów prawnych na drodze prawa – drodze postępowania regulowanego przepisami prawa (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 93/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd postanowienie wydane przez organ ARiMR na podstawie § 10 ust. 4 rozporządzenia MRiRW określiło pozycję prawną skarżącego w ten sposób, że tylko zaistnienie przesłanek, o których mowa w § 13 ust. 1 tego rozporządzenia mogło być podstawą odmowy przyznania mu wnioskowanej pomocy po przeprowadzeniu zalesiania. Konieczności realizacji wspomnianej zasady i jej skutków nie zmienia modyfikacja ciężaru dowodu, jaka w kontrolowanym postępowaniu wynika z art. 21 ust. 3 ww. ustawy.

Sąd zwraca na marginesie uwagę, że jeżeli w ocenie organu taka konstrukcja postępowania prowadzi do nieprawidłowości w realizacji wsparcia ze środków UE, organ może wystąpić do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) sprawuje nadzór nad ARiMR, by podjął odpowiednie zmiany normatywne na przyszłość. Taka konstrukcja postępowania administracyjnego, jaka została ustalona w odniesieniu do kontrolowanej sprawy, nie może jednak w żaden sposób wpływać negatywnie na pozycję jednostki ubiegającej się o pomoc. Okoliczność taka byłaby bowiem nie do pogodzenia z zasadą zaufania obywateli do państwa, jego organów i tworzonego przez nie prawa. Jednostka ma bowiem podstawy, by oczekiwać, że struktury państwa konstruując przepisy, w oparciu o które funkcjonują, wykorzystują optymalne narzędzia. Bez wątpienia przy tym jednostka może i powinna oczekiwać, że ewentualne nieścisłości w ramach przepisów procesowych czy materialnych nie będą źródłem pogorszenia jej sytuacji prawnej czy faktycznej.

Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. Z uwagi na tożsamość stwierdzonych uchybień i dla końcowego załatwienia sprawy, środek ten zastosowano również względem decyzji organu pierwszej instancji, stosownie do art. 135 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę, organy ARiMR zastosują wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia. Należy przy tym zaznaczyć, że w obiegu prawnym pozostaje postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] 2012 r., a skarżący przeprowadził zalesianie i złożył po jego zakończeniu szereg dokumentów. Po przeprowadzeniu kontroli tej dokumentacji i ewentualnym adekwatnym postępowaniu wyjaśniającym organ wyda zatem decyzję o przyznaniu pomocy na zalesianie, stosownie do § 13 ust. 2 rozporządzenia MRiRW albo decyzję o odmowie przyznania tej płatności, która jednak może być oparta wyłącznie o przesłanki wyrażone wprost w § 13 ust. 1 rozporządzenia MRiRW. Przeprowadzając ponowne postępowanie administracyjne organy zapewnią, że będzie ono prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W tym zakresie organy uwzględnią również zasady konstrukcji decyzji administracyjnej, tak by skarżący miał pewność co do treści rozstrzygnięcia oraz jego prawnych i faktycznych motywów.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyła się równowartość wpisu od skargi (200 zł), opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, ustalone w oparciu o § 18 ust.1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 461) na kwotę 240 zł.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji.