Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 239/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w[...], działając na podstawie: art. 104 i art. 130 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 83 ust. 1 i art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy budynku na terenie działki rekreacyjnej nr [...] w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym "[...]" w T. przy ul. [...], w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego postanowieniem PINB[...] r., nakazał inwestorowi – M. Ch. rozbiórkę budynku parterowego, niepodpiwniczonego o dachu dwuspadowym konstrukcji drewnianej, krytego blachodachówką, o powierzchni zabudowy 68,5 m² i wysokości 4,6 m w kalenicy wraz z tarasem o powierzchni zabudowy 27,80 m², pobudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki Nr [...] w Rodzinnym Ogrodzie Działowym "[...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 3 marca 2009r. na wniosek Polskiego [...] Oddział w [...] przeprowadzono kontrolę działki oznaczonej nr [...] znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...] i spisano protokół nr[...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że na terenie w/w działki trwa budowa budynku mieszkalnego, parterowego, z dachem dwuspadowym o wymiarach 9m x 8m z wnęką 1m x 3,5m i wysokości 4,6m bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a inwestorem robót był użytkownik działki nr [...] – M. Ch. W dniu kontroli obiekt znajdował się w stanie surowym zamkniętym oraz był częściowo ocieplony.

W związku z tym, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., roboty budowlane (w tym przypadku budowę przedmiotowego budynku) można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, pismem z dnia [...] zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy obiektu budowlanego na terenie działki nr [...] w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym "[...].

W dniu [...] r. postanowieniem znak [...] wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie i nakazano inwestorowi dostarczenie w określonym terminie dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy obiekt powstawał od lipca 2008 r. i-jak wynika z pisma wyjaśniającego Polskiego [...] - Rodzinny Ogród Działkowy "[...] -został wykonany w miejsce obiektu gospodarczego o mniejszych wymiarach, będącego w złym stanie technicznym, który pobudowany został w latach 1975 – 1985. Stwierdzono ponadto, że ani użytkownik - inwestor, ani Polski [...] nie mają wiedzy dotyczącej dokładnych wymiarów rozebranego obiektu.

Organ zwrócił uwagę, że z treści pisma znak [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. wynika, iż obecnie działka geodezyjna nr[...], na którym znajduje się Rodzinny Ogród Działkowy [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania terenu, w związku z czym spełnione zostały przesłanki art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. i możliwa jest jego legalizacja. Jednak inwestor budowy nie wypełnił obowiązku nałożonego na niego postanowieniem znak [...] r., co w myśl art. 48 ust. 4 skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto stwierdzono, że obiekt usytuowany na terenie działki rekreacyjnej nr [...] w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym [...] jest niezgodny z przepisami obowiązującymi w Polskim[...], ponieważ zgodnie z rozdziałem X Regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego w dniu [...] r., do którego odsyła § 66 Statutu Polskiego [...] uchwalonego w dniu 6 kwietnia 2006 r., działka może być wyposażona w altanę tj. obiekt o powierzchni zabudowy mierzonej po obrysie ścian zewnętrznych - do 25 m² w granicach miasta, jednak przedmiotowy budynek nie jest altaną, ponieważ jego powierzchnia zabudowy wynosi 68,5m² plus powierzchnia tarasu tj. 27,80m², w związku z powyższym na jego posadowienie wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Ch. wniósł o jej uchylenie z uwagi na naruszenie art. 83 ust. 1 w związku z art.48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że bez właściwego pozwolenia budowlanego dokonał rozbiórki obiektu gospodarczego i w jego miejsce wzniósł budynek mieszkalny parterowy. W odwołaniu strona podniosła, że działka, o której mowa nabyta została dnia 14 marca 2008 r. od dotychczasowych użytkowników cywilno - prawną umową kupna – sprzedaży i tym samym odwołujący stał się członkiem Polskiego[...]. Wskazał, że działka była zabudowana obiektem budowlanym – budynkiem, którego stan techniczny groził katastrofą budowlaną i wymagał natychmiastowego remontu; niezwłocznej interwencji wymagał szczególnie dach. Ingerencji także wymagały ściany nośne i stolarka – okna i drzwi. Niezbędne okazało się wzmocnienie ścian poprzez uzupełnienie tynków i dokonanie ocieplenia ścian wskutek naturalnej degradacji murów. Okna posiadały "prześwity" pomiędzy skrzydłami a ramą, a w większości w miejscu szyb znajdowały się płyty z tworzywa. Niezbędna była także wymiana wewnętrznej instalacji elektrycznej. Istniejąca instalacja tworzyła realne zagrożenie pożarowe tego obiektu, jak i obiektów sąsiadujących. Od lipca 2008 r. odwołujący się przystąpił do remontu obiektu, który polegał na:

1. wzmocnieniu ścian poprzez uzupełnienie tynków, wymianie niektórych zniszczonych bloczków suporexu, dokonanie ocieplenia płytami styropianowymi, przy czym nie dokonano rozbiórki ścian i wznoszenia nowych, lecz miała miejsce wyłącznie renowacja istniejących ścian,

2. naprawa dachu polegała na wymianie zużytych elementów drewnianych konstrukcji dachowej, zerwaniu istniejących fragmentów starego krycia dachowego - papy i blachodachówki oraz położeniu nowej blachodachówki jednolitej na całej konstrukcji dachu,

3. wymiana okien i drzwi w całym obiekcie - wstawiono nowe okna plastikowe oraz nowe drzwi zachowując dotychczasowe wymiary,

4. dokonano wymiany istniejącej wewnętrznej instalacji elektrycznej na nową z użyciem nowych i bezpiecznych materiałów i zabezpieczeń.

Odwołujący się podkreślił, że dokonując remontu obiektu nie naruszył jego istniejących fundamentów, wszelkie parametry obiektu (w tym szczególnie obwód i wysokość) nie uległy zmianie, zostały nienaruszone zarówno ściany zewnętrzne jak i wewnętrzne, a konstrukcja dachu nie została w jakikolwiek sposób zmieniona. Położono jedynie dodatkowe poszycie dachu na istniejące. Poddasze z uwagi na swą wysokość nadal pozostało nieużytkowe. W ocenie strony nie miała miejsca rozbudowa, czy jakakolwiek czynność powodująca zmianę konstrukcyjną obiektu, a zmian architektonicznych może przysporzyć jedynie wzniesiony taras drewniany przyległy do budynku.

Zdaniem strony, w niniejszej sprawie zastosowanie winny znaleźć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), ponieważ jeżeli przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w roku 1975, a zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przepisu art. 48 (dot. nakazu rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne to do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie odwołującego się, orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatytułowane "decyzja" winno być wydane w oparciu o przepis art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem na podstawie tego przepisu organ, w toku postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wzywa stronę do przedłożenia odpowiednich dokumentów celem wyjaśnienia kwestii technicznych dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż inwestor zakupił działkę nr [...] wraz z istniejącym na niej obiektem w kwietniu 2008 r. i tym samym dla dalszego rozpatrywania sprawy należy wskazać, iż zgodnie z art. 584 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 114 z 1996 r., poz. 542, z późn. zm.), inwestor przyjął na siebie korzyści i ciężary związane z rzeczą zakupioną. Wskazano, że inwestor w piśmie z dnia 2.04.2009 r. poinformował, iż po zakupieniu działki dokonał w budynku także szeregu robót budowlanych polegających między innymi na wzmocnieniu ścian poprzez wymianę niektórych zniszczonych bloczków gazobetonowych, naprawie dachu poprzez ułożenie nowego pokrycia z blachodachówki, wymianie wszystkich okien i drzwi w budynku oraz wymianie wewnętrznej instalacji elektrycznej, a także wykonano ocieplenie ścian styropianem.

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art.29 ust. 1 pkt 4 i art.30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie wymaga budowa altan i budynków gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m² w miastach i 35 m² poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich w związku z czym przedmiotowy budynek, modernizowany oraz rozbudowywany o zadaszenie tarasu i wykonanie jego betonowego podłoża, swoją łączną powierzchnią zabudowy wynoszącą 96,30 m², przekroczył 3,8 razy dopuszczalną ustawowo powierzchnię zabudowy, przy czym budowa obiektu o takiej powierzchni zabudowy na terenie rodzinnych ogrodów działkowych bez koniecznej w takim przypadku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest niedozwolona, a inwestor - właściciel obiektu taką decyzją się nie legitymował, czym uchybił art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Po stwierdzeniu faktu ewidentnej samowoli budowlanej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] podjął czynności zmierzające do ewentualnego zalegalizowania ustalonej samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia[...], w oparciu o art.48 ust.2 i ust.3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych przepisami prawa dokumentów w określonym czasie, lecz inwestor z nałożonego postanowieniem obowiązku nie wykonał. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] nie miał innej prawnej możliwości jak zaskarżoną decyzją z dnia[...]., w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazać rozbiórkę rzeczonego obiektu budowlanego.

Odnosząc się do wniesionego odwołania, organ wskazał, iż przepisy Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny określają jakie obiekty budowlane, tj. altany oraz obiekty gospodarcze i do jakiej wielkości mogą być budowane na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, bez konieczności zgłoszenia zamiaru budowy do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Zdaniem organu, skarżący jako inwestor i właściciel rzeczonego budynku, rozbudowywanego o zadaszenie tarasu, musiał mieć świadomość, iż obiekt o powierzchni zabudowy wynoszącej 96,30 m² nie mógł powstać na terenie rodzinnego (poprzednio pracowniczego) ogrodu działkowego bez wymaganej przepisami prawa ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniesiono, że nie jest prawdą, iż nie powstała rozbudowa obiektu - powstał taras z betonowym podłożem i zadaszeniem, a tym samym zadaszenie to jest wiatą wydzielającą konkretną przestrzeń. Skarżący kupując obiekt budowlany przejął na siebie i korzyści, ale i także ciężary związane z rzeczą zakupioną. Ponadto wskazano, iż na terenie rodzinnych ogrodów działkowych mogą być budowane i użytkowane tylko i wyłącznie altany, a nie budynki mieszkalne.

W skardze do sądu M. Ch. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 83 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z 07.04.1954 r. Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że bez właściwego pozwolenia budowlanego dokonał rozbiórki obiektu gospodarczego i w jego miejsce wzniósł budynek mieszkalny parterowy. Uzasadnienie podniesionych zarzutów w całości pokrywa się z treścią uzasadnienia zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący podniósł, iż w treści orzeczenia występuje jako inwestor, z czym się nie zgadza, bowiem inwestor to osoba fizyczna lub prawna, w której imieniu realizowana jest inwestycja. W ocenie strony zaś czynności przez nią dokonane dotyczyły wyłącznie remontu, czego starała się dowieść w toku postępowania przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia.

Zgodnie bowiem z art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując wyrażoną w niniejszym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów, organ powinien opierać się na zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenia dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Analizując akta sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury, gdyż zebrany materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że organy orzekły o rozbiórce całego obiektu, w oparciu o bezsporne ustalenie samowolnego wzniesienia jedynie jego części - tarasu zbudowanego w 2008 r. Co do starszej części budynku - altany, powstałej - jak twierdzi skarżący - w 1975 r., brak jest jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń, czy stanowi ona również samowolę budowlaną. Można jedynie domniemywać tą okoliczność z zawartego w uzasadnieniu decyzji zdania: "Przedmiotowy obiekt powstał w lipcu 2008 r. i został wykonany w miejsce obiektu gospodarczego o mniejszych wymiarach, będącego w złym stanie technicznym, który został pobudowany w latach 1975-1985." Twierdzenie to, oparte jedynie na oświadczeniu zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...], było kwestionowane konsekwentnie przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

W takiej więc sytuacji, bez jasnych, jednoznacznych ustaleń w zakresie zaistnienia samowoli budowlanej obejmującej cały budynek, brak było podstaw prawnych do nakazania rozbiórki całego obiektu. Organy naruszyły więc przepis art. 48 § 1 w/w ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który przewiduje nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Należy jasno podkreślić, że stanowisko w tym zakresie wyrażał już niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. W swym wyroku z 17.04.2000 r., w sprawie o sygn. akt IV SA394/98 (opubl. OSP 2001/7-8/107; LEX nr 47713) stwierdził, że "zgodnie z zasadą zawartą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane można nakazać rozbiórkę w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa".

W wyroku z dnia 5.10.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA 1195/03, opubl. LEX nr 160789, stwierdził, że "nie można nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbiórkę można nakazać tylko w takim zakresie, w jakim obiekt wybudowano z naruszeniem prawa".

Rzecz jasna, orzekając rozbiórkę części obiektu budowlanego należy brać pod uwagę wykonalność tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych -możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 18.06.2004 r. w sprawie o sygn. akt IV SA 35/03, opubl., LEX nr 158971).

W przedmiotowej sprawie organy jednak nie poczyniły ustaleń w tym zakresie, w tym - jak już to podkreślono - jednoznacznych ustaleń dotyczących rozstrzygnięcia, czy stara część budynku została wykonana zgodnie z prawem, czy też stanowi samowolę budowlaną. Należy bowiem wskazać, iż upływ czasu od budowy altany, utrudniający zebranie kompletu dokumentów dotyczących tej inwestycji, nie zwalnia organów z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem w tym przypadku jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotowy obiekt wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej. Poszukiwanie przez organy administracji dokumentacji związanej z realizacją altany ograniczono tymczasem jedynie do zwrócenia się do właściciela obiektu oraz zarządu działek o udzielenie wyjaśnień związanych z realizacją altany.

W związku z powyższym należy podnieść, iż organ l instancji dowiedziawszy się o tym, że następca prawny inwestora nie dysponuje dokumentacją dotyczącą inwestycji, winien był ustalić w oparciu o wszechstronne zgromadzenie materiału dowodowego, jaki był stan altany przed przystąpieniem do robót budowlanych przez skarżącego, oraz jaki był zakres wykonanych przez niego robót. Nieuzyskawszy stosownej dokumentacji architektoniczno - budowlanej od właściciela, organy obu instancji oparły swoje ustalenia jedynie na oświadczeniu zarządu co do daty realizacji obiektu. Twierdzenie to jest jednak stanowczo kwestionowane przez skarżącego, który oświadczył, że w ramach rozbudowy obiektu wykonał jedynie wylewkę tarasu i jego zadaszenie, natomiast roboty budowlane w samej altanie polegały jedynie na jej wyremontowaniu poprzez zastąpienie zużytych elementów konstrukcji nowymi.

Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uzasadniając swoje stanowisko w zakresie istnienia przesłanek do orzeczenia na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994r. o rozbiórce obiektu, stwierdził jedynie ogólnikowo, iż altana została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej w 2008 r.

Organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy w sposób, który nie budziłby wątpliwości. Podjęły zatem rozstrzygnięcia z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 77 k.p.a, podczas gdy zadaniem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w świetle konkretnej normy prawnej. Zastosowanie właściwego przepisu jest więc warunkowane prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego.

Należy też stwierdzić, że organy z jednej strony poczyniły ustalenia częściowo nie mające oparcia z materiałem dowodowym, a ponadto pominęły ich znaczenie, gdyż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, sporny budynek składa się z dwóch części wybudowanych w różnych okresach, co do których nie mają zastosowania te same przepisy prawa budowlanego.

Z oświadczeń skarżącego składanych konsekwentnie w trakcie postępowania administracyjnego wynikało, że wykonał on jedynie roboty remontowe polegające na częściowym uzupełnieniu bloczków suporeksu, ociepleniu styropianem, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, naprawie dachu i wymianie wewnętrznej instalacji elektrycznej. Tymczasem organ l instancji przyjął, że skarżący wykonał roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego w ten sposób, że pierwotna część budynku została przebudowana poprzez postawienie nowych ścian w miejsce rozebranych ścian dotychczasowych, (dowód: protokół oględzin obiektu budowlanego, sporządzony w dniu 3.03.2009 r. - k. 6 akt administracyjnych organu l instancji). Z kolei organ odwoławczy przyjął, że w lipcu 2008 r. skarżący wykonał rozbudowę obiektu budowlanego, polegającą na wykonaniu wylewki betonowej pod taras oraz zadaszeniu tego tarasu. Pomijając już, że nie jest wiadomo, czy sformułowanie "rozbudowa obiektu" odnosi się do obiektu altany z 1975 r., czy też do tarasu budowanego w 2008 r., to istnieje istotna różnica pomiędzy reżimem prawnym obowiązującym w stosunku do obiektów powstałych przed 1994 r., a powstałych po wejściu w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r.

Organy pominęły więc istotną w sprawie okoliczność, że stara część budynku - w postępowaniu dotyczącym rozbiórki - nie może być analizowana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., - Prawo budowlane. Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 w/w ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w sytuacji, gdyby z ustaleń organu wynikało, iż altana powstała w 1975 r., organ administracji nie może, jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wskazywać art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., natomiast powinien na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. dokonywać oceny zaistnienia wymienionych w pkt 1 i 2 tego przepisu przesłanek do orzeczenia o rozbiórce obiektu.

W związku z powyższym, w przypadku poczynienia przez organy jednoznacznego ustalenia, że stara część budynku powstała jako samowola budowlana w 1975 r., to okoliczność ta automatycznie powinna spowodować ocenę warunków do rozbiórki w oparciu o normę art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), zgodnie z którym obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają, poza określonymi przypadkami, przymusowej rozbiórce. Legalność obiektów budowlanych wzniesionych w 1975 r. należy zatem ocenić według przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., a w przypadku ustalenia, iż dany obiekt budowlany został samowolnie wzniesiony, ewentualna "legalizacja" tego obiektu następuje przy zastosowaniu środków określonych w art. 37 i nast. ustawy z 1974 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1686/05, niepubl., System Informacji Prawnej LEX nr 204966 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 509/05, niepubl. System Informacji Prawnej LEX nr 194704).

Reasumując, w pierwszej kolejności organ powinien podjąć szersze działania zmierzające do ustalenia, jaki był stan altany przed przystąpieniem inwestora do robót budowlanych i jakie praca zostały przez niego wykonane. W zależności od tych ustaleń należy zastosować właściwy reżim odpowiedzialności za samowolę budowlaną.

Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Zebranie pełnych dowodów w należycie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, przy wnikliwej analizie zebranego materiału pozwolić powinno na ustalenie, czy nakazanie rozbiórki obiektu znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.