Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1097/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 4, art. 9 ust. 5, art. 12 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 2 pkt 36
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 194 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA K\atarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za okres od 1 grudnia 2017 roku do 31 marca 2020 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz K. decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...] określił R. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] marca 2020 r. w kwocie [...]zł.

Burmistrz ustalił, że skarżący nabył [...] listopada 2017 r. samochód ciężarowy marki [...] nr rej [...] (rocznik [...]). Następnie [...] grudnia 2018 r. skarżący nabył samochód ciężarowy [...] nr rej [...] (rocznik [...]). Pojazdy te w chwili zakupu stanowiły środki transportowe, do których zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Pojazdy te w dniu zakupu nie były zarejestrowane jako samochody specjalne. Odwołano się do definicji pojazdu specjalnego z art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 110 – dalej w skrócie: "p.r.d.") oraz postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów z tych sprawach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2130). Z przepisów powołanego rozporządzenia wynika, że rodzaj pojazdu oraz jego przeznaczenie, ustalane zgodnie z klasyfikacją są danymi wpisywanymi do dowodu rejestracyjnego pojazdu. Jeżeli wpis w dowodzie rejestracyjnym klasyfikuje środek transportowy jako pojazd specjalny, to taki przedmiot opodatkowania jest zwolniony z podatku od środków transportowych. Uwzględniając, że dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p."), organ podatkowy rozstrzygając kwestię podatku od środków transportowych, nie może dokonywać własnej interpretacji sprzecznej z danymi wynikającymi z tego dokumentu.

W związku z powyższym w ocenie organu pierwszej instancji sporne pojazdy uzyskały status pojazdów specjalnych w momencie zmiany stanu faktycznego pojazdu wymagającej zmiany dokumentu pojazdu. Zmiana tego rodzaju w stosunku do samochodu marki [...] o nr rej. [...] nastąpiła [...] stycznia 2020 r., zaś względem samochodu marki [...] o nr rej. [...] [...] marca 2020 r. W konsekwencji w stosunku do pierwszego pojazdu skarżący miał obowiązek regulować podatek od środków transportowych w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2020 r., zaś w stosunku do drugiego pojazdu w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2020 r. W oparciu o informacje uzyskane od Ministerstwa Cyfryzacji ustalono masę pojazdów, do której zastosowano właściwe stawki podatku.

Podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.Podniósł, że pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] został zaklasyfikowany jako pojazd specjalny [...] marca 2019 r., a nie jak wskazano w decyzji organu pierwszej instancji [...] marca 2020 r. Z kolei samochód marki [...] o nr rejestracyjnym [...] nabył w związku z rozszerzeniem działalności o handel pojazdami ciężarowymi. Na skutek braku zainteresowania tym pojazdem zmieniono jego zabudowę na pomoc drogową [...] stycznia 2020 r. Wskazał również, że większość pojazdów ciężarowych oraz naczep kupuje w celach handlowych, nie użytkując ich zarobkowo ani na użytek prywatny, więc w jego ocenie nie ma on obowiązku płacenia podatku od środków transportowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] października 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wyjaśniło, że podatek od środków transportowych jest podatkiem o charakterze majątkowym. Obowiązek jego zapłaty wiąże się z faktem posiadania jednego z zarejestrowanych pojazdów wymienionych w art. 8 u.p.o.l. Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od faktycznego użytkowania pojazdu. Obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Wpływu na obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nie ma również fakt, że właściciel pojazdu nie użytkuje go do żadnych celów oraz że zakupił go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako towar handlowy. Nawet brak możliwości faktycznego korzystania z samochodu wskutek jego stanu technicznego nie zwalnia od obowiązku podatkowego. Nie ma również znaczenia, że pojazd nie jest eksploatowany i nie przynosi dochodu. Brak wpisu w dowodzie rejestracyjnym, że środek transportu stanowi pojazd specjalny, uniemożliwia zwolnienie go z podatku od środków transportowych.

Podzielono pogląd organu pierwszej instancji, że sporne pojazdy uzyskały status pojazdów specjalnych w momencie zmiany stanu faktycznego pojazdu wymagającej zmiany dokumentu pojazdu. Zmiana tego rodzaju w stosunku do samochodu marki [...] o nr rej. [...] nastąpiła [...] stycznia 2020 r., zaś względem samochodu marki [...] o nr rej. [...] [...] marca 2020 r. W konsekwencji w stosunku do pierwszego pojazdu skarżący miał obowiązek regulować podatek od środków transportowych w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2020 r., zaś w stosunku do drugiego pojazdu w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2020 r.

R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze złożono wniosek uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegających na niesłusznym przyjęciu:

– w odniesieniu do pojazdu [...] nr rej. [...], że fakt nieużytkowania tego pojazdu nie ma znaczenia dla obowiązku podatkowego, podczas gdy ten pojazd do momentu przystosowania do uznania za pojazd specjalny był przez skarżącego porzucony;

– w odniesieniu do pojazdu [...] nr rej. [...], że jest to pojazd specjalny dopiero od [...] marca 2020 r., a nie od [...] marca 2019 r.,

2) organ nie przedstawił przepisów na podstawie których określił wymiar podatku, przez co skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do zastosowanych przepisów, tym bardziej, że nie wynika ze stanu faktycznego sprawy, aby organ badał, jaka była masa pojazdów przed i po przystosowaniu;

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez wezwanie do uzupełnienia odwołania, podczas gdy organ w takiej sytuacji miał obowiązek sprawę zbadać w całości.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd dokonał kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za okres od [...] grudnia 2017 r. do [...] marca 2020 r. na kwotę [...]zł.

W ocenie organów na skarżącym spoczywał we wskazanym okresie obowiązek podatkowy z tytułu prawa własności pojazdu marki [...] nr rej [...] (rocznik [...]) oraz pojazdu [...] nr rej [...] (rocznik [...]).

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 8 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 zd. pierwsze powołanego aktu obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. W świetle art. 9 ust. 5 analizowanej ustawy, obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od środków transportowych: środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

W kontekście przytoczonych regulacji wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że brak możliwości faktycznego korzystania ze środka transportu, czy też nieeksploatowanie pojazdu pozostaje nieistotny z punktu widzenia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Podatek ten należy bowiem do podatków majątkowych i związany jest z własnością środka transportu, a nie z osiąganiem z tytułu jego eksploatacji dochodu [por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 listopada 2012 r., I SA/Bd 695/12]. W konsekwencji zamierzonego rezultatu nie może wywrzeć argumentacja skargi podnosząca, że skarżący w ogóle nie korzystał z pojazdu marki [...] nr rej [...] (rocznik [...]). Skarżący w skardze nie kwestionuje tego, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji przysługiwało mu prawa własności wymienionych w decyzjach środków transportowych. Nie kwestionuje się również tego, że pojazdy te były w w okresie opodatkowania zarejestrowane na terytorium kraju.

W ocenie Sądu wydając zapadłe w sprawie decyzje prawidłowo nie zastosowano również zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Definicja pojazdu specjalnego została zawarta w art. 2 pkt 36 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, pojazd specjalny oznacza pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie okoliczność, czy pojazd korzysta ze zwolnienia od podatku od środków transportowych jako pojazd specjalny powinna być ustalona przy zachowaniu reguł postępowania dowodowego. Fakt zaliczenia środka transportowego do kategorii pojazdów specjalnych nie wynika zatem tylko z aktualnego dowodu rejestracyjnego, ale może być ustalony również na podstawie innych dokumentów, jak np. karta pojazdu, czy świadectwo homologacji.

Zamieszczenie przez organ dokonujący rejestracji pojazdu w dowodzie rejestracyjnym określonej adnotacji w rubryce "przeznaczenie" stanowi wystarczający dowód do przyjęcia, że jest to pojazd specjalny, choć okoliczność ta może być ustalona także na podstawie innych dokumentów [por. wyrok NSA z 5 września 2018 r., II FSK 2420/16].

Organy trafnie uznały, że dowód rejestracyjny jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p.

W oparciu o zapisy dowodów rejestracyjnych pojazdów ustalono, że uzyskały one status pojazdów specjalnych w momencie zmiany ich stanu faktycznego wymagającej zmiany dokumentu pojazdu. Zmiana ta w stosunku do samochodu marki [...] o nr rej. [...] nastąpiła [...] stycznia 2020 r., zaś samochodu marki [...] o nr rej. [...] [...] marca 2020 r.

W związku z powyższym w stosunku do pierwszego pojazdu skarżący miał obowiązek regulować podatek od środków transportowych w okresie od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2020 r., zaś w stosunku do drugiego pojazdu w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2020 r.

W toku dwuinstancyjnego postępowania dowodowego skarżący nie przedłożył jakichkolwiek innych dokumentów, takich jak np. karta pojazdu, czy świadectwo homologacji pozwalających na podważenie wiarygodności zapisów dowodów rejestracyjnych. Podkreślić również należy, że w toku postępowania ustalono dopuszczalną masę całkowitą spornych pojazdów, zwracając się w tym celu do Ministerstwa Cyfryzacji - Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Z udzielonych przez wskazanych organ informacji wynika, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wynosiła [...] ton, zaś pojazdu [...] o nr rej. [...] [...] ton.

W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy powołały się na uchwały Rady Miejskiej w K. ustalające wysokość stawek podatku od środków transportowych.

W toku postępowania przed organem drugiej instancji wbrew twierdzeniom skarżącego nie naruszono reguł postępowania podatkowego na skutek wezwania go do uzupełnienia odwołania. Zgodnie z art. 222 O.p. odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Odwołanie skarżącego z [...] lipca 2021 r. nie czyniło zadość powyższym wymogą, dlatego też zasadnie wezwano skarżącego o uzupełnienie jego braków. Podkreślić również należy, że wydając zaskarżoną decyzję wywiązano się z wypływającego z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.) obowiązku powtórnego rozpoznania sprawy podatkowej w jej całokształcie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.