Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 605/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 2,art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5, art. 24 ust.2
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par.3 ust.1pkt 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.7,art. 77 par.1 i art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Ol 605/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku S. M. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym", "wnioskodawcą") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]’ w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę.

W uzasadnieniu decyzji, organ powołał treść art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm., dalej "u.s.u.s.") oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 31 stycznia 2017r. do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie odsetek za zwłokę. We wniosku skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność w praktyce nigdy nie przynosiła dochodu. Skarżący uzyskiwane przychody przeznaczał na pokrywanie bieżących potrzeb działalności oraz na potrzeby rodziny. Jednocześnie skarżący zwrócił się o umożliwienie spłaty należności głównej w formie układu ratalnego.

Na podstawie zebranych dokumentów Zakład wydał w dniu "[...]" decyzję o odmowie umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 31 stycznia 2017r. w łącznej kwocie 63.397 zł. Organ zwrócił uwagę, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej skarżący zobowiązany był do opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca poinformował, że złożył wniosek o rozłożenie należności z tytułu składek na raty. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką - E. M.. Wskazał, że posiada dom w zabudowie szeregowej oraz samochód marki "[...]" rok prod. 2003, który służy do wykonywania usług. Wnioskodawca wyjaśnił, że rodzina utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego żony w kwocie 1 896,56 zł oraz umowy zlecenia w kwocie 1 044,51 zł (za marzec 2017r.) Skarżący przedstawił, że wydatki związane z utrzymaniem (tj. podatek od nieruchomości, ogrzewanie gazowe, energia, woda, nieczystości, opłata za telefony, lekarstwa żony) wynoszą 891,35 zł miesięcznie.

W dniu 22 maja 2017r. skarżący wyjaśnił, że nie uchyla się od spłaty zadłużenia tylko prosi o umorzenie odsetek za zwłokę. Wyjaśnił, że podał tylko koszty leczenia żony ponieważ sam nie podjął leczenia. Oświadczył, że sytuacja w jakiej znalazła się cała rodzina ma charakter stały i pogłębiający. Poinformował, że opiekuje się 89 letnią matką A. M., która jest inwalidką I grupy narządu ruchu. Małżonka skarżącego opiekuje się swoją 94 letnią słabo widzącą matką W. D., która jest również inwalidką I grupy narządu ruchu. Do wyjaśnień skarżący dołączył m.in.:

- kserokopię orzeczenia z dnia 25 listopada 2010r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu W. D. do znacznego stopnia niepełnosprawności,

- kserokopię orzeczenia z dnia 4 listopada 2015r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu A.M. do znacznego stopnia niepełnosprawności,

- kserokopię orzeczenia z dnia 13 czerwca 2014r. Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu E.M. do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek organ uwzględnił, iż skarżący figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych jako współwłaściciel nieruchomości opisanej w Księdze Wieczystej "[...]’. Ustalono, iż skarżący posiada zarejestrowany na swoje nazwisko samochód osobowy – "[...]", rok produkcji 2003 (ważność polisy OC "[...]"). Wskazano, że wnioskodawca nie znajduje się w ewidencji osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.. Figuruje natomiast w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą od 16 stycznia 1992 r. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał wysokość osiągniętego przez skarżącego w latach 2013-2015 przychodu, dochodu oraz kosztów uzyskania przychodu. Dodatkowo poinformował, iż brak jest informacji o uzyskanych dochodach ze sprzedaży nieruchomości i rzeczy ruchomych w okresie ostatnich trzech lat, a także o otrzymanych pożyczkach, darowiznach i spadkach. Ustalono, że skarżący nie figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych oraz nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia, podstawa wymiaru składek 1 170 zł (brutto) za m-c maj 2017r. Na dzień wydania decyzji skarżący nadal figuruje jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń przez płatnika A.

W związku z powyższym organ stwierdził, iż nie wystąpiła przesłanka zawarta w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s., gdyż właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości oraz osiąga dochód z tytułu zatrudnienia. W związku z powyższym Zakład przyjął, że brak było podstaw do uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Następnie organ dokonał oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s.. Zaznaczył, że to na zobowiązanym ciąży jednak obowiązek przedstawienia danych świadczących o aktualnej, trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej uregulowanie zadłużenia.

Dokonując analizy sytuacji materialno-rodzinnej wnioskodawcy organ wskazał, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W wyniku dokonanej analizy finansowej Zakład stwierdził, iż dochód rodziny wynosi 2 941,07 zł netto, natomiast łączna wysokość ponoszonych wydatków wynosi 1 791,35 zł miesięcznie, zatem dochód dyspozycyjny rodziny stanowi kwota ok. 1 149,72 zł miesięcznie.

Oceniając sytuację materialno-rodzinną organ stwierdził, że skarżący nie znalazł się w trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej umorzenie zaległości z uwagi na ubóstwo. Zatem nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.. Organ wyjaśnił, że zła sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec Zakładu nie przesądzają o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku w zakresie umorzenia należności bowiem opłacanie należnych składek ma charakter obligatoryjny. Organ zauważył przy tym, że w dniu 19 maja 2017 r. skarżący zawarł umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek oraz, że w dniu 7 czerwca 2017 r. skarżący dokonał wpłaty pierwszej raty w kwocie 907 zł.

Ponadto organ uwzględnił, że wobec zaprzestania przez skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.

Wnioskodawca nie wskazał również zaistnienia przesłanki wynikającej z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Odnosząc się do przedłożonych orzeczeń Miejskiego

Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności organ stwierdził, że skarżący osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia, a w związku z tym stan zdrowia żony, jego matki i teściowej nie uniemożliwia uzyskiwania dochodu w celu opłacenia należności.

W związku z powyższym Zakład uznał, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przemawiające za umorzeniem wnioskowanych należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych lub o zmianę decyzji i umorzenie odsetek oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla wydania decyzji okoliczności oraz niewłaściwą ocenę dowodów i faktów. Strona zwróciła uwagę, że dobrowolnie chciała uregulować zaległości, korzystając z ustawy abolicyjnej, jednakże wskutek nieznajomości przepisów, jej wniosek został odrzucony przez ZUS. Skarżący wyjaśnił, że dobrowolnie przyznał się do długu i podpisał umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek, jednak oczekiwał pomocy w postaci umorzenia odsetek za zwłokę. Naliczone odsetki w wysokości ponad 63.000 zł stanowią niewyobrażalną sumę do zapłaty. Do tej pory skarżący nie korzystał ze świadczeń z opieki społecznej ani nie przepisał majątku na osoby trzecie. Skarżący zwrócił uwagę, że po odliczeniu wysokości raty wynikającej z umowy z ZUS oraz niezbędnych wydatków, uzyskuje wraz z małżonką kwotę poniżej minimum socjalnego. Wyjaśnił, że posiadany przez małżonków dom nie przedstawia znacznej wartości i wymaga gruntownego remontu. Strona podniosła, że wraz z małżonką są w podeszłym wieku i wymagają specjalistycznej opieki zdrowotnej. Ponadto opiekują się swoimi schorowanymi matkami. Umorzenie odsetek uchroni skarżącego i jego małżonkę przed ubóstwem oraz umożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 25 października 2017r. pełnomocnik skarżącego zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 28 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie umorzenia odsetek za zwłokę przez organ pomimo ziszczenia się przesłanek ustawowych i oparcia decyzji uznaniowej na dowolnych kryteriach,

- art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że poprzez uznanie, że sformułowanie "może" zawarte w powołanych przepisach oznacza w istocie dowolność w zakresie podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności składkowych i tym samym uznanie decyzji organu za zasadną, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy, w szczególności z trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej skarżącego i jego żony wynika, iż w sprawie zaistniały przesłanki w pełni uzasadniające umorzenie należności,

2. naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że organ w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja była wadliwa i powinna zostać uchylona, co nie nastąpiło, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art.7, art.77 § 1 i art.80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji z dnia "[...]", w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było stwierdzenie naruszenia ww. przepisów, polegającego na tym, że organ nie przeprowadził pełnego, wszechstronnego postępowania dowodowego i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, opartej na uznaniu administracyjnym, noszącej znamiona dowolności.

W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia "[...]" oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Pełnomocnik oświadczyła, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że przedmiotowa sprawa dotyczy negatywnie rozpoznanego przez Zakład wniosku skarżącego o umorzenie odsetek za zwłokę. Wobec powyższego konieczne jest wskazanie treści regulacji stanowiącej podstawę tego wniosku. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Natomiast w ust. 3 powołanego artykułu ściśle określono przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należnościami z tytułu składek są z kolei, w myśl art.24 ust.2 u.s.u.s., składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia, a także dodatkowa opłata.

Następnie należy podnieść, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "może umorzyć" oznacza, że nawet w sytuacji gdy w sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki, to organ ma prawo do odmowy umorzenia odsetek za zwłokę. Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez skarżącego okoliczności.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie jest bowiem zobowiązany do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie.

W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, że organ w pełni zastosował się również do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, podjął czynności mające na celu ustalenie, czy w przypadku skarżącego zachodzi całkowita nieściągalność należności.

W tym celu organ zwrócił się do strony o przedstawienie dodatkowej dokumentacji, potwierdzającej okoliczności uzasadniające umorzenie. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że: skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, osiąga dochód z tytułu zatrudnienia (skarżący zgłoszony jest do ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia), jego małżonka otrzymuje stałe świadczenie emerytalne w kwocie 1896,56 zł netto oraz, że właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek.

Zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał zatem, że istnieje prawna możliwość wyegzekwowania zaległych należności, a w związku z tym, Zakład zasadnie uznał, że umorzenie odsetek za zwłokę byłoby przedwczesne. Organ poprawnie wywiódł, że brak jest wystąpienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s., a tym samym brak podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. W świetle przywołanego wyżej przepisu nieściągalność należności związana jest wszak generalnie z brakiem majątku umożliwiającego skuteczne ich dochodzenie w postępowaniu egzekucyjnym oraz racjonalnością wszczęcia takiego postępowania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Należy dodatkowo wskazać, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym (por. teza wyroku NSA w Katowicach z dnia 21 czerwca 2000 r., I SA/Ka 14/99).

Z akt sprawy wynika również, że organ dokonał analizy sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z ww. przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu, organ przeprowadził szczegółową analizę sytuacji rodzinnej, materialnej i finansowej skarżącego i jego rodziny, jak również przedstawił wnioski, do jakich te okoliczności doprowadziły. Przede wszystkim uwzględnił, że miesięczny dochód rodziny skarżącego wynosi 2 941,07 zł netto, zaś łączna wysokość ponoszonych wydatków na opłaty stałe oraz leki wynosi 1 791,35 zł miesięcznie (w tym 907 zł z tytułu układu ratalnego zawartego z ZUS), zatem dochód pozostający do dyspozycji rodziny stanowi kwota ok. 1 149,72 zł miesięcznie. Ponadto organ uwzględnił, że skarżący zawarł umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek i w dniu 7 czerwca 2017 r. dokonał wpłaty pierwszej raty w kwocie 907 zł. Zakład nie zakwestionował przy tym trudnej sytuacji skarżącego lecz w oparciu o zgromadzony materiał nie uznał, aby uzasadniała ona umorzenie zaległości z tytułu ubóstwa.

Nie można zgodzić się również z twierdzeniem skarżącego, że uzyskuje wraz z małżonką kwotę poniżej minimum socjalnego, gdyż wskazuje on na kwotę, która pozostaje do ich dyspozycji po odliczeniu wysokości raty wynikającej z umowy z ZUS oraz niezbędnych wydatków. W kwocie wyliczonej jako minimum socjalne zawarte są natomiast m.in. wydatki na utrzymanie mieszkania oraz na ochronę zdrowia. Do porównania dochodu rodziny skarżącego z minimum socjalnym należy zatem przyjąć kwotę 2 034,07 zł (2 941,07 zł – 907 zł).

Zakład zwrócił również uwagę, że wobec zaprzestania działalności gospodarczej przez skarżącego nie wystąpiły okoliczności wymienione w § 3 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, jak również nie wystąpiły okoliczności określone w § 3 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, to znaczy skarżący nie wskazał, że przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki na przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Należy przy tym zauważyć, że stan zdrowia żony oraz sprawowanie opieki nad matką oraz teściową nie uniemożliwił skarżącemu uzyskiwanie dochodu - uzyskuje dochód na podstawie umowy zlecenia.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał potwierdzające je dowody, a także przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie. Natomiast dokonana przez organ ocena dowodów była oceną swobodną, ale nie dowolną. W konsekwencji, Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Trzeba również zwrócić uwagę, iż skarżący powinien liczyć się z ryzykiem jakie niesie ze sobą prowadzenie działalności gospodarczej i zabezpieczyć kwoty pieniężne na opłacenie składek w wymaganym przez ustawodawcę terminie, niezależnie od przyczyn uniemożliwiających wykonanie takiego obowiązku. Organ nie może bowiem ponosić ujemnych następstw nieterminowego regulowania zobowiązań z tytułu składek. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do konieczności umorzenia należności czy odsetek za zwłokę każdemu podmiotowi, który złoży stosowny wniosek uzasadniony trudną sytuacją finansową podatnika. Z kolei taka sytuacja wypaczyłaby zasadę równości podmiotów wobec prawa oraz uniemożliwiałaby prowadzenie rozsądnej polityki fiskalnej Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków stwierdził, że "zasady sprawiedliwości wymagają, by każdy zobowiązany do płacenia podatku obowiązek ten wypełnił. Udzielanie ulg jednym podmiotom, a egzekwowanie obowiązku od innych, zasady sprawiedliwości społecznej burzyłoby" (wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt SA/Bk 1205/99, 1206/99).

Zaznaczyć jednocześnie należy, że skarżący nie wskazał na żadne szczególne przyczyny nieopłacania składek w terminie. Podał jedynie, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza "nie przynosiła dochodu", "uzyskiwane przychody przeznaczał na pokrywanie bieżących potrzeb działalności oraz w bardzo skromnym wymiarze na potrzeby rodziny". Nie zaistniały tym samym nadzwyczajne okoliczności mające wpływ na brak środków na bieżące opłacanie należności z tytułu składek w okresie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej.

Zważyć w końcu należy, że możliwość utraty dochodu z tytułu umowy zlecenia w przyszłości nie może być uznana za przesłankę wystarczającą do uwzględnienia skargi. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ wydaje decyzję w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie jej wydania. Zmiana sytuacji materialnej skarżącego po wydaniu decyzji może skutkować kolejnym wnioskiem o umorzenie odsetek za zwłokę, a decyzja wydana w następstwie rozpoznania tego wniosku zmiany te winna uwzględnić. Powyższe odnosi się również do zmiany okoliczności związanych z koniecznością sprawowania opieki przez skarżącego nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawiałaby go możliwości uzyskiwania dochodu.

Stwierdzając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.