Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 535/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 pkt 9a, art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2020 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor Wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy z odwołania I. J. (dalej również: inwestor; skarżący; strona), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: Inspektor Powiatowy; organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...], wydaną w przedmiocie odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] Inspektor Powiatowy nakazał I. J. rozbiórkę altany na działce stanowiącej ogród nr [...] (działka [...]) położonej na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych [...] przy [...] w [...] (dalej również: ROD [...]). Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] Inspektor Wojewódzki utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 56/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. J. na decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2011 r., natomiast wyrokiem z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2547/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił złożoną przez inwestora skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu.

W piśmie z dnia [...] maja 2015 r. I. J. wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] (dalej: nakaz rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r.) na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 528 – dalej: ustawa z dnia 20 marca 2015 r.).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. w zw. z art. 104 i art.162 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r.

W motywach rozstrzygnięcia Inspektor Powiatowy wyjaśnił, że z porównania zdjęć wykonanych w trakcie kontroli z dnia [...] kwietnia 2016 r. ze zdjęciami zawartymi w aktach sprawy znak [...] wynika, że stan altany objętej postępowaniem nie uległ zmianie. Stwierdził, że altana po dokonaniu pomiarów miała powierzchnię zabudowy 58,46 m2, co wówczas uzasadniało podjęcie postępowania w ramach dokonanej samowoli budowlanej. Wskazując na definicję altany działkowej z art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40 [aktualnie: Dz.U. z 2017 r., poz. 2176], z późn. zm. – dalej: u.r.o.d.; ustawa o ROD) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., który należy odczytywać w kontekście art. 4 ust. 1 tej ustawy, organ I instancji uznał, że wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej może dotyczyć tylko altan spełniających wymagania co do powierzchni zabudowy oraz wysokości. Końcowo Inspektor Powiatowy przypomniał, że w dotychczasowych postępowaniach ustalono, iż altana na działce I. J. ma 58,46 m2 powierzchni zabudowy, zaś stan obiektu nie uległ zmianie w stosunku do tego, jaki był w 2009 r.

W odwołaniu od decyzji Inspektora Powiatowego inwestor zarzucił m.in., że organ nie przeprowadził analizy, czy obrys istniejącego budynku mieści się w zakresie wymiarów dopuszczalnych obecnymi przepisami prawa, a także zwrócił uwagę, że obiekt objęty postępowaniem składa się z altany, werandy i obiektu gospodarczego.

W dniu [...] grudnia 2016 r., na zlecenie organu II instancji, odbyła się kontrola nieruchomości inwestora, podczas której stwierdzono, że nie doszło do zmian w budynku w stosunku do stanu opisanego w 2009 r.; w trakcie kontroli sporządzono szkic budynku znajdującego się na ogrodzie działkowym 172 z wyrysowanymi funkcjonalnymi częściami.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] Inspektor Wojewódzki utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach decyzji podniósł, że z protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Inspektoratu Powiatowego w dniu [...] grudnia 2016 r. wynika, że zabudowa działki [...] nie zmieniła się w stosunku do stanu opisanego w dniu [...] maja 2009 r., co potwierdzają szkice sporządzone podczas obu kontroli, a także wykonane fotografie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro nie wykonano w budynku żadnych robót, to oznacza, że niegdyś ustalona jej powierzchnia zabudowy 58,46 m2 nie uległa zmianie, a wielkość ta przekracza powierzchnię przewidzianą w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych, co uniemożliwia stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] lipca 2011 r. Inspektor Wojewódzki dodał, że nawet w przypadku odliczenia od powierzchni altany ewentualnej werandy o powierzchni 12 m2 altana w dalszym ciągu nie będzie spełniać wymogów do jej zalegalizowania. Odnosząc się do zarzutów I. J. dotyczących kwalifikacji altany jako różnych obiektów, Inspektor Wojewódzki podkreślił, że kwestia ta była już badana w sprawie rozbiórkowej, w tym także kontrolowana przez sądy i ustalono wówczas, że obiekt budowlany, który został uznany za altanę, ma 58,46 m2 powierzchni zabudowy.

W skardze I. J. zarzucił m.in. zaniechanie przeprowadzenia pomiarów dla każdej części obiektu budowlanego (altany, werandy, obiektu gospodarczego) w sposób odrębny, mimo że pracownicy Inspektoratu Powiatowego narysowali szkic obiektu budowlanego z podziałem na altanę, wiatrołap (werandę) i obiekt gospodarczy (na rysunku oznaczony jako część gospodarcza).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po [...] uchylił decyzję Inspektora Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] czerwca 2017 r. i przekazał sprawę organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

Wskazując na brzmienie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. oraz art. 2 pkt 9a u.r.o.d., Sąd stwierdził, że węzłowym zagadnieniem postępowania prowadzonego na wniosek inwestora złożony na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. jest kwestia wymiarów altany, gdyż od tego kryterium zależy, czy może dojść do stwierdzenia wygaśnięcia uprzednio wydanego nakazu rozbiórki. Sąd stwierdził w tym zakresie, że w niniejszej sprawie "organy niewystarczająco zbadały i udokumentowały powyższy parametr, przez co objęta skargą decyzja uchyla się spod kontroli". Tutejszy Sąd zwrócił organom uwagę na braki w udokumentowaniu wcześniejszych kontroli, tj. w materiale na podstawie którego organy dokonywały porównań obecnego stanu altany ze stanem stwierdzonym w 2009 r. W tym kontekście zauważył też, że na etapie postępowania odwoławczego I. J. domagał się dokonania dokładnego obmiaru obiektu (obiektów), którego dotyczy sprawa, tak aby można było zweryfikować, czy spełnione zostały obecnie obowiązujące przesłanki wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej. W związku z tym Sąd uznał żądanie przeprowadzenia powyższego dowodu za usprawiedliwione, albowiem na potrzeby postępowania w sprawie wygaśnięcia nakazu rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r. obmiarów altany w ogóle nie dokonano, mimo że pomiary takie zostały zlecone przez Inspektora Wojewódzkiego w trybie art. 136 k.p.a., a pomimo to pracownicy Inspektoratu Powiatowego podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2016 r. ich nie przeprowadzili, poprzestając jedynie na wykonaniu szkicu budynku.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Inspektor Wojewódzki naruszył art. 78 § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. We wskazaniach prawnych Sąd przede wszystkim stwierdził, że ze względu na treść materialnej podstawy prawnej decyzji (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. w zw. z art. 2 pkt 9a u.r.o.d.) organ odwoławczy powinien ponowić zlecenie kontroli obiektu (art. 136 k.p.a.), zaznaczając, iż należy zweryfikować dokładne wymiary altany jako całości, w tym także jej części takich jak taras, weranda i ganek. Zarazem, wskazując na kwestie inicjatywy dowodowej w postępowaniu, Sąd zaznaczył, że "nie można (...) zapominać, że altana na działce [...] objęta jest nakazem rozbiórki, a jej powierzchnię zabudowy w trakcie jego wydawania określono na poziomie 58,46 m2. Prima facie nasuwa się więc wniosek, że wymogi z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. mogły zostać przekroczone". Sąd jednocześnie zaznaczył, że "powyższe uwagi nie mają na celu przesądzenia ani chociażby nawet zasugerowania, że altana na działce [...] spełnia wymogi z art. 2 pkt 9a u.r.o.d.", gdyż "powodem uwzględnienia skargi jest jedynie to, że w sprawie nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji".

Sąd stwierdził zarazem, że nie są zasadne zarzuty dotyczące błędnego – jak twierdzi skarżący – skierowania do niego decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. w sytuacji, gdy nie jest on już właścicielem spornego obiektu. W tym względzie Sąd wyjaśnił, że postępowanie objęte skargą jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ma za przedmiot przesłanki wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej z dnia [...] lipca 2011 r., a imiennie wskazanym adresatem nakazu rozbiórki był I. J. i to on osobiście wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia tego nakazu w trybie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji obowiązkiem organów było rozpoznanie jego żądania, natomiast bez znaczenia z punktu widzenia meritum sprawy pozostaje kwestia tego, kto obecnie dysponuje spornym obiektem.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Inspektor Wojewódzki uzupełnił postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. przy pomocy organu I instancji oraz zgromadził całość akt sprawy dotyczącej przedmiotowej altany położonej przy [...] w [...]. Następnie Inspektor Wojewódzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., ponownie utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] czerwca 2016 r., wydaną w przedmiocie odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę altany.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że w toku ponownie prowadzonego postępowania zwrócił się do organu powiatowego o przeprowadzenie kontroli zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu oraz sporządzenie szkicu sytuacyjnego, dokonanie pomiarów altany jako całości oraz jej części takich jak taras, weranda i ganek, wskazanie powierzchni zabudowy altany jako całości oraz jej części, a także umożliwienie inwestorowi wypowiedzenia się w trakcie kontroli co do tego jak postrzega parametry objętego postępowaniem obiektu i ustalenie, czy od czasu wydania decyzji rozbiórkowej z dnia [...] lipca 2011 r. inwestor wykonywał przy budynku roboty budowlane. Organ odwoławczy m.in. wskazał na to, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. Inspektor Powiatowy – uznając, że obiekt stanowi konstrukcyjną całość mimo rozróżnienia w nim pomieszczeń o określonych funkcjach – wyjaśnił, iż w poprzednim piśmie zawarto błędne obliczenia i po ponownych obliczeniach ustalił, że:

- całkowita powierzchnia altany z ociepleniem wynosi 57,35 m˛;

- całkowita powierzchnia zabudowy bez ocieplenie wynosi 53,20 m˛;

- powierzchnia części gospodarczej wynosi 11,37 m˛;

- powierzchnia werandy wynosi 6,81 m˛;

- pozostała część obiektu zajmuje powierzchnię 39,17 m˛.

Na podstawie informacji uzyskanych od organu I instancji, w tym dokumentujących ustalenia i wyniki pomiarów wykonanych w trakcie kontroli w dniu [...] czerwca 2018 r., organ odwoławczy stwierdził, że wymiary obiektu wskazane w protokołach kontroli z dnia [...] maja 2009 r. oraz [...] czerwca 2018 r. różnią się nieznacznie (wynikają z niewielkich różnic w wymiarach poszczególnych części obiektu o nieregularnym kształcie) – całkowita powierzchnia wynosi odpowiednio 58,46 m˛ oraz 57,35 m˛; z kolei w inwentaryzacji powykonawczej przedłożonej przez inwestora w toku pierwotnego postępowania wskazano, że całość stanowi jeden obiekt (co wynika z rzutów obiektu stanowiących część inwentaryzacji), a powierzchnia wynosi 58,93 m˛. Organ II instancji uznał, że nieznaczne różnice w wymiarach określonych w przywołanych dokumentach (protokołach z kontroli oraz inwentaryzacji) należy uznać za mieszczące się w dopuszczalnej granicy błędu, a nie budzi wątpliwości, że przy budynku nie były wykonywane żadne roboty budowlane, które mogłyby spowodować zmniejszenie powierzchni jego zabudowy.

Organ podniósł, że obiekt pozostaje zatem w stanie niezmienionym od czasu wydania pierwotnych decyzji o nakazie rozbiórki oraz wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawie legalności pierwotnej decyzji rozbiórkowej. Inspektor Wojewódzki zauważył też, że wnioski skarżącego dotyczą w zasadzie konieczności uznania części obiektu będącego przedmiotem pierwotnie prowadzonego postępowania za odrębny obiekt. W tym względzie organ wyjaśnił, że zgodnie z [...] właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych – przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym (pkt 5.1.2 normy); powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu (pkt 5.1.2.2). Organ odwoławczy uznał, że w związku z powyższym organ powiatowy prawidłowo, obliczając powierzchnię zabudowy, uwzględnił wymiary przedmiotowego budynku wraz z ociepleniem. Ponadto organ II instancji, odnosząc się do dalszych uwag skarżącego, stwierdził, że § 9 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 – dalej: warunki techniczne) dotyczy określania odległości budynków od innych budynków, a nie obliczania powierzchni zabudowy obiektów.

Idąc dalej, organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie możliwości stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego znajdującego się na terenie ROD, którego powierzchnię w pierwotnie prowadzonym postępowaniu określono na ok. 58 m˛. Organ zastrzegł, że ze względu na to, że "pierwotne postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją, skontrolowaną ponadto przez WSA w Poznaniu oraz przez NSA, organ nie może badać w toku niniejszego postępowania prawidłowości uznania, że na działce powstał jeden obiekt", a nie 2 odrębne – altana i obiekt gospodarczy, jak wskazuje skarżący.

Organ II instancji stwierdził, że niezależnie od sposobu obliczania powierzchni przedmiotowego obiektu nie sposób uznać, by spełniał on wymagania określone w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD, nawet biorą pod uwagę najbardziej korzystne dla inwestora obliczenia, wskazane w piśmie Inspektora Powiatowego z dnia [...] stycznia 2019 r., a z których wynika że:

- powierzchnia obiektów uznanych w toku pierwotnie prowadzone postępowania administracyjnego oraz sądowego, stanowiących w opinii inwestora odrębne obiekty (tj. obiekt gospodarczy i altanę) wynosi 57,35 m˛, natomiast bez ocieplenia 53,20 m˛, zatem powierzchnia ocieplenia wynosi 57,35 m - 53,20 m = 4,15m;

- powierzchnia części określanej przez inwestora jako altana wraz z ociepleniem wynosi 39,17 m˛, natomiast bez ocieplenia – po odjęciu całkowitej powierzchni ocieplenia (co potwierdzają także obliczenia inwestora) wynosi 35,02 m˛ (39,17 m˛ - 4.15m˛ = 35,02 m˛).

Odnosząc się do wniosku inwestora o przeprowadzenie kolejnej kontroli oraz ustalenie powierzchni zabudowy odrębnych obiektów, organ II instancji stwierdził, że kontrola taka jest bezcelowa i powodowałaby tylko nieuzasadnione przedłużanie prowadzonego postępowania, skoro powierzchnia części obiektu o różnych funkcjach została już wcześniej ustalona przez organ powiatowy. Za niezrozumiałe organ uznał także podważanie ustaleń organu powiatowego dotyczących ustalonej powierzchni zabudowy poszczególnych części obiektu, jako stanowiącą polemikę z ustaleniami organów nadzoru budowlanego bez wskazania żadnych dowodów mogących podważyć te ustalenia, jak i w dalszym ciągu częściowo z wyrokami sądów administracyjnych wydanymi w sprawie przedmiotowego obiektu.

Inspektor Wojewódzki uznał, że niezależnie od powierzchni altany z analizy pozostałych parametrów przedmiotowego obiektu (tj. poza sporną powierzchnią zabudowy) wynika, iż uznanie przedmiotowego obiektu znajdującego się na terenie działki przy [...] w [...] za spełniający wymagania określone w ustawie o ROD uniemożliwia jego wysokość. Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt budowlany jest obiektem piętrowym, częściowo podpiwniczonym o wysokości 5,77 m licząc od poziomu terenu, co znacznie przekracza wysokość dopuszczalną w art. 2 ust. 9a ustawy o ROD (5m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich), a wysokość przedmiotowego obiektu nie została przez inwestor zmieniona (co potwierdza m.in. analiza zdjęć znajdujących się w aktach sprawy) i taka też wysokość została wskazana w inwentaryzacji z lipca 2009 r., wykonanej na zlecenie skarżącego. Wobec tego organ przyjął, że nie sposób uznać, by altana, nawet przy ewentualnym uznaniu odrębności poszczególnych części, spełniała wymogi określone w ustawie o ROD.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że to I. J. jest użytkownikiem ogrodu działkowego nr [...], gdyż z uzyskanych w toku postępowania odwoławczego dokumentów wynika, iż uchwałą nr [...] Zarząd ROD [...] nie wyraził zgody na przeniesienie przez I. J. prawa do działki na rzecz innej osoby, a skarżący nie przedstawił argumentów mogących podważyć wartość dowodową tejże uchwały. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że korespondencja w niniejszej sprawie była kierowana do ROD [...] oraz do [...] Związku Działkowców, gdyż obowiązkiem Inspektora Wojewódzkiego było kierowanie pism w sprawie do wszystkich podmiotów posiadających interes prawny w przedmiotowym postępowaniu, w tym do stron pierwotnie prowadzonego postępowania. Dodał, że w związku z rozpatrzeniem skargi I. J. na decyzję o nakazie rozbiórki, wydaną w toku pierwotnie prowadzonego postępowania, WSA w Poznaniu nie podważył prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania.

W skardze na decyzję Inspektora Wojewódzkiego inwestor zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.:

1) art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i

3) art. 78 § 1 i art 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., w tym poprzez:

- nieprzeprowadzenie dowodu z ponownego obmiaru altany działkowej i obiektu gospodarczego po zdjęciu ocieplenia ze styropianu na ścianach przy krawędziach obu obiektów budowlanych, który zakrywał dylatację ze styropianu o grubości 10 cm., oddzielającą ścianę altany działkowej od ściany obiektu gospodarczego; nieprzeprowadzenie dowodu co do znaczenia definicji werandy lub ganku,

- nieprzeprowadzenie dowodu w myśl art. 2 pkt 9a ustawy o ROD lub innego przepisu ustawy albo rozporządzenia, że powierzchnia zabudowy werandy (ganku) niebędąca obiektem wygrodzonym z przestrzeni i nieprzekraczająca 12 m˛ powierzchni zabudowy, zwiększa powierzchnię zabudowy altany działkowej o powierzchnię zabudowy werandy,

- nieprzeprowadzenie dowodu "w myśl art. 13 pkt a i b" ustawy o ROD lub innego przepisu ustawy albo rozporządzenia, że wybudowany obiekt gospodarczy usytuowany obok altany działkowej, który nie jest na trwałe związany z altaną działkową (dylatacja ze styropianu) oraz nieposiadający bezpośredniego przejścia do altany działkowej, zwiększa powierzchnię zabudowy altany działkowej o powierzchnię zabudowy obiektu gospodarczego,

- pominięcie dowodu z dokumentu – zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wskazującego, że budynek rekreacyjno-gospodarczy na działce nr [...] (dz. o nr geodez. [...]) powstał zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego;

4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych poprzez:

- ustalenie, że przedmiotowa altana ma wymiar 57,35 m˛, a bez ocieplenia 53,20 m˛, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego wskazuje, iż przedmiotowa altana na dzień wydania decyzji to 35,02 m˛, a z ociepleniem 39,17 m˛,

- bezpodstawne zwiększenie powierzchni zabudowy altany działkowej o powierzchnię zabudowy werandy i obiektu gospodarczego,

- wliczenie ocieplenia budynku do obmiarów, podczas gdy zgodnie [...] pkt 3.1. warstwa ocieplenia wykonana ze styropianu niebędąca elementem konstrukcyjnym, niemającym oparcia na ziemi (styropian jest klejony do ścian konstrukcyjnych) nie może być wliczane do powierzchni zabudowy,

- uznanie, że wysokość przedmiotowej altany wynosi 577 cm, podczas gdy w projekcie, na który powołuje się ten organ, nie ma w ogóle takiego wymiaru, a w protokole kontroli z dnia [...] maja 2009 r. wskazano, że wysokość altany wynosi h = 5m, zaś w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. nie ma żadnych wątpliwości czy zarzutów do wysokości altany i konieczności jej ponownego pomiaru;

5) art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przy obmiarach [...] pkt. 4.2, zgodnie z którą przy określaniu powierzchni zabudowy, obmiaru powierzchni zabudowy budynku dokonuje się po zewnętrznym obrysie ścian w stanie surowym, bez uwzględnienia ocieplenia, okładzin lub wypraw, które nie stanowią części konstrukcyjnej danej przegrody,

6) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia interesu strony oraz prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, gdyż wbrew przeciwnym deklaracjom organu w zaskarżonej decyzji uwzględniono ocieplenie altany działkowej;

2. przepisów prawa materialnego – art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. przez jego niezastosowanie w sytuacji spełnienia przesłanek ustawowych, albowiem zaskarżona decyzja rozbiórkowa z dnia [...] lipca 2011 r. była wydana przed dniem wejścia w życie tej ustawy, była też ostateczna (prawomocna) i nie została jeszcze wykonana, a zatem spełnione zostały wszystkie przesłanki z tego artykułu, co zobowiązywało organ I instancji do bezwarunkowego stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji;

3. przepisów prawa materialnego – "art. 3 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 2" ustawy z dnia 20 marca 2015 r., "gdzie zwiększono dopuszczalne powierzchnie zabudowy altan działkowych i obiektów gospodarczych" do wymiarów wskazanych podczas kontroli na działce nr [...], a w związku z bezpodstawną odmową stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej, skarżący, działając w trybie naprawczym przewidzianym ustawą Prawo budowlane, utracił możliwość (ewentualnego) dostosowania powierzchni zabudowy altany działkowej do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa (np. zdjęcie ocieplenia ze styropianu doklejonego do ścian altany), o ile takie naruszenia zostaną udowodnione i bezspornie poparte przepisami prawa.

Przy takich zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, inwestor wniósł "na podstawie art. 118 k.c. (...) o stwierdzenie przedawnienia decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. o rozbiórce altany działkowej, ponieważ jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat", a także o uchylenie zaskarżonej decyzji organów obu instancji w całości, zobowiązanie organu I instancji do bezzwłocznego stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji o rozbiórce altany działkowej, legalizację budynku posadowionego na działce nr [...] lub stwierdzenie przedawnienia decyzji o rozbiórce altany działkowej.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie.

Przed rozprawą w dniu [...] marca 2020 r. skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika procesowego, wniósł osobiście podpisane pismo procesowe stanowiące uzupełnienie skargi wraz z wnioskiem o wyłącznie sędziów WSA w [...] – J. Z. i W. B., a także o "przeniesienie prowadzenia przedmiotowej sprawy" do wojewódzkiego sądu administracyjnego w innym województwie. W piśmie tym wypowiedział się również co do "poprzedniego i obecnego zapisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane", jak i zgłosił zastrzeżenia co do doręczania mu przez Pocztę Polską przesyłek sądowych oraz kwestionował uznanie ROD [...] za uczestnika postępowania sądowego oraz sposób zawiadamiania tego uczestnika o czynnościach procesowych.

Wniosek o wyłącznie wskazanych sędziów WSA w Poznaniu został postanowieniem tutejszego Sądu z dnia [...] marca 2020 r. oddalony.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2020 r. skarżący, korzystający z pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego, oświadczył, że podstawą prawną jego wniosku o przeniesienie sprawy do innego sądu administracyjnego jest art. 45 Konstytucji, albowiem utracił on zaufanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący dodał, że powierzchnia samej altany bez ocieplenia przekracza normę o 0,02 metra kwadratowego, co stanowi błąd pomiaru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od istotnej uwagi wyjściowej. Otóż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działalność była przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Związanie sądu administracyjnego zachodzi, jeżeli stan prawny sprawy nie ulega zmianie, a stan faktyczny nie zostaje podważony, względnie nie zmienia się i niedopuszczalne jest odstąpienie przez wojewódzki sąd administracyjny od ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnych orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych w granicach danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1689/17, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym trzeba mieć na uwadze złożoność przedmiotu dokonywanych ocen, które mogą odnosić się także do kwestii sposobu (prawidłowości) ustaleń poczynionych na etapie postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na rozstrzygnięcie wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracyjny, związany jest również takimi ocenami prawnymi (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 655/07, dostępny jw.).

Trzeba zatem podkreślić, że żadna z podnoszonych przez skarżącego kwestii nie wpływała na zmianę stanu faktycznego ani prawnego sprawy, który legł u podstaw wydania wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 806/17. W związku z tym Inspektor Wojewódzki przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zadbał o ustalenie tych okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia kwestii wskazanych w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. Organ II instancji całkowicie prawidłowo rozpatrzył zatem sprawę w instancji odwoławczej, opierając się na pełnych aktach administracyjnych (dokumentujących również przebieg postępowania zwykłego, w którym został wydany ostateczny nakaz rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r., jak i związanych z ta sprawą orzeczeń sądów administracyjnych), poszerzonych o nowy materiał (zgromadzony w trybie art. 136 k.p.a.), pozwalający na jednoznaczne ustalenie parametrów obiektu będącego przedmiotem nakazu rozbiórki. Stanowiło to wyczerpujące zastosowanie się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. II SA/Po 806/17, a nawet przekraczające te wskazania.

Co się tyczy wymiarów przedmiotowego obiektu należy podkreślić, że powierzchnia zabudowy całego obiektu, co do którego wydano nakaz rozbiórki w toku pierwotnie prowadzone postępowania administracyjnego, wynosi 57,35 m˛ z ociepleniem, natomiast bez ocieplenia 53,20 m˛, powierzchnia ocieplenia wynosi 4,15 m. Wysokość obiektu o dachu płaskim wynosi zaś 5,77 m. Ponadto warto zauważyć, że organ ustalił, iż powierzchnia części określanej przez inwestora jako altana wynosi wraz z ociepleniem wynosi 39,17 m˛, natomiast bez ocieplenia – po odjęciu całkowitej powierzchni ocieplenia – 35,02 m˛ (39,17 m˛ - 4.15m˛ = 35,02 m˛).

Odnosząc się do tych okoliczności Sąd wyjaśnia, że ustalenie wymiarów poszczególnych części altany (w tym takich części obiektu jak weranda, ganek, taras) wynikało ze wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. i stwierdzonych braków w dokumentacji (brak akt sprawy głównej, w której wydano nakaz rozbiórki). Sąd w wyroku tym wyraźnie zaznaczył jednak, że "nie można (...) zapominać, iż altana na działce [...] objęta jest nakazem rozbiórki, a jej powierzchnię zabudowy w trakcie jego wydawania określono na poziomie 58,46 m˛ oraz że "powyższe uwagi nie mają na celu przesądzenia ani chociażby nawet zasugerowania, że altana na działce [...] spełnia wymogi z art. 2 pkt 9a u.r.o.d.", gdyż "powodem uwzględnienia skargi jest jedynie to, że w sprawie nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji".

W następnej kolejności należało sięgnąć do treści art. 2 pkt 9a u.r.o.d. oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., w przypadku gdy ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1 [tj. spełniającego wymogi uznania go za altanę działkową], wydana przed dniem wejścia w życie ustawy, nie została jeszcze wykonana, właściwy organ nadzoru budowlanego, który wydał tę decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie. Z kolei w myśl art. 2 pkt 9a u.r.o.d., do którego odnosi się art. 4 ust. 1 powyżej przywołanej ustawy, przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛. Wobec takiej treści art. 2 pkt 9a u.r.o.d. kwestie dotyczące wyodrębnienia takich części obiektu jak taras, weranda lub ganek, mogły mieć znaczenie dla zastosowania art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., o ile ich łączna powierzchnia nie przekraczałaby 12 m˛. Tutejszy Sąd w wyroku wydanym w sprawi o sygn. akt II SA/Po 806/17 wyraźnie nawiązał właśnie do treści tego przepisu, polecając organowi odwoławczemu "zweryfikować dokładne wymiary altany jako całości, w tym także jej części takich jak taras, weranda i ganek". Końcowe ustalenia poczynione w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy jednoznacznie wskazywały na to, że powierzchnia werandy i części gospodarczej obiektu znacznie przekraczała 12 m˛. Powierzchnia części gospodarczej wynosi 11,37 m˛, a powierzchnia werandy 6,81 m˛. W istocie zatem nie było podstaw do odliczenia łącznej powierzchni tych części altany od całości powierzchni obiektu. Co się zaś tyczy powierzchni zabudowy całego obiektu, organ odwoławczy przekonująco wskazał na wielkości rzędu 58,46 m˛ (według protokołu kontroli z 2009 r.) oraz 57,35 m˛ (wynik ostatniej kontroli). Ostatecznie zaś z korzyścią dla strony przyjął wartość niższą, odejmując przy tym od niej powierzchnię ocieplenia 4,15 m˛, zgodnie z zastosowanymi [...], co dało wartość 53,20 m˛.

Idąc dalej, należy zauważyć, że nawet przy uwzględnieniu postulatów inwestora i skupieniu się tylko na pozostałej części obiektu (po odjęciu powierzchni domniemanych odrębnych obiektów w postaci werandy i budynku gospodarczego) – do czego jednakże nie było żadnych podstaw prawnych i faktycznych – wielkość części "altanowej" obiektu wynosiłaby więcej niż 35 m˛, a mianowicie 39,17 m˛ i odpowiednio 35,02 m˛ po odjęciu całej powierzchni ocieplenia 4,15 m˛. Przy czym, zdaniem Sądu, odjęcie całej powierzchni ocieplenia jedynie w stosunku do pozostałej części obiektu z pominięciem werandy i części gospodarczej nie byłoby zasadne. Powierzchnia ocieplenia w odpowiedniej proporcji rozkłada się przecież na wszystkie części obiektu, po ich zewnętrznych ścianach. Zatem – i w tym względzie organy przedstawiły wyliczenia z przyjęciem założenia najkorzystniejszego dla skarżącego, mimo że w istocie brak było po temu podstaw w przedmiotowej sprawie. Niemniej jednak kwestia ta nie miała żadnego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy – a to z przyczyn, które zostaną omówione w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Trzeba również podkreślić, że w gruncie rzeczy nie było żadnych podstaw do takiego wyodrębnienia poszczególnych samodzielnych "obiektów" z całości tworzącej altanę działkową, jakiego domagał się tego skarżący. Tutejszy Sąd w zawartych w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. wskazaniach co do dalszego postępowania w istocie na konieczność podjęcia takich działań nie wskazał. Jak już wspomniano, pomiary całości obiektu, jak i jego poszczególnych części miały mieć znaczenie z perspektywy art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., a zatem ewentualnego pominięcia przy obliczaniu powierzchni zabudowy obiektu takich jego części jak taras, weranda lub ganek, o ile ich łączna powierzchnia nie przekraczałaby 12 m˛. Organ nadzoru budowlanego rozważył jednak sprawę również w szerszym kontekście, dla możliwie wszechstronnego rozpatrzenia jej okoliczności i bez uchylenia się od omówienia któregokolwiek z aspektów sprawy, wypełniając w jak najdalszej mierze wskazania tutejszego Sądu. Wskazania te obejmowały bowiem również umożliwienie wypowiedzenia się inwestorowi "co do tego, jak postrzega on parametry obiektu objętego postępowaniem" i obowiązek odniesienia się "na dalszym etapie sprawy do zebranych danych z pomiaru oraz stanowiska skarżącego".

W niniejszej sprawie chodzi o stwierdzenie zaistnienia podstaw ustawowych do wygaśnięcia konkretnej decyzji rozbiórkowej, która nie została wykonana. Przepis art. 162 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Pierwsza z norm zawartych w tym przepisie ma charakter odsyłający i dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Oznacza to, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej obowiązany jest przede wszystkim do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie. Takim przepisem prawa jest właśnie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. (patrz wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1443/15, dostępny jw. – i powołane tam stanowisko piśmiennictwa).

Zdaniem Sądu, niezależnie od niewielkich różnic (rozstrzygniętych na korzyść skarżącego) co do powierzchni spornego obiektu, przedmiotem niniejszego postępowania jest cały obiekt budowlany w postaci altany znajdującej się na działce [...], objęty nakazem rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r. Całości tego obiektu dotyczyło postępowanie naprawcze i co od całości został wydany ostateczny (i prawomocny) nakaz rozbiórki. Podważenie ustaleń poczynionych w postępowaniu zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną nie jest możliwe w trybie, o którym mowa w art. 162 § 1 k.p.a., a zatem w tym wypadku w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Wobec tego, ze względu na charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. ze swej istoty dotyczyć on może wyłącznie takich obiektów, które aktualnie spełniają wymogi definicji z art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Przepis ten określa w sposób jednoznaczny (poprzez odwołanie do art. 4 ust. 1), że wygaśnięcie nakazów rozbiórki może nastąpić tylko w odniesieniu do obiektów "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy spełniających wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych". Wobec tego skutkiem wygaśnięcia decyzji rozbiórkowych powinien być obiekt spełniający wymagania ustawowe, a nie do przyjęcia jest sytuacja, w której decyzja wydana na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. otworzy na nowo stan naruszający prawo. Tym bardziej postępowanie to nie stanowi nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji rozbiórkowej i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ponownego ustalania stanu faktycznego, którego dotyczy orzeczony nakaz rozbiórki. Prowadzenie postępowania dowodowego może zatem dotyczyć wyłącznie kwestii objętych dyspozycją przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., a zatem w tym wypadku – spełnienia przez obiekt objęty nakazem rozbiórki wymogów z art. 2 pkt 9a ustawy o ROD, do którego odsyła art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

Obiekt objęty postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej stanowi konstrukcyjną i funkcjonalną całość. Wynika to jednoznacznie z nakazu rozbiórki z dnia [...] lipca 2011 r. Znajduje również swoje potwierdzenie w przedłożonym przez skarżącego w postępowaniu projekcie budowlanym – inwentaryzacji z lipca 2009 r. Odpowiednie rzuty parteru i poddasza (rysunki nr [...] i [...]) uwzględniają dylatacje i wypełnienia styropianem na ścianach oddzielających część główną obiektu od takich części jak weranda czy wiata. Wobec tego wypełniona ociepleniem szczelina w ścianie pomiędzy częścią "główną" obiektu a częścią gospodarczą nie czyni jeszcze z tej części gospodarczej samodzielnego obiektu budowlanego – budynku gospodarczego. Wspomnieć warto w tym miejscu, że samo wykonanie dylatacji w konstrukcji architektonicznej nie może być utożsamiane z konstrukcyjnym wyodrębnieniem i samodzielnością obiektów budowlanych (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 23/13, 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1277/14 i 13 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2370/19 – orzeczenia dostępne jw.).

Przedmiotowa altana objęta nakazem rozbiórki, biorąc pod uwagę jej najniższą powierzchnię wynoszącą 57,35 m˛ z ociepleniem i 53,20 m˛ bez ocieplenia, zdecydowanie przekraczała wymogi z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. Ostatecznie jednak, kwestią mającą rozstrzygające znaczenie dla wyniku sprawy – niezależnie od powyżej poczynionych rozważań co do powierzchni całości obiektu, jak i jego poszczególnych części – była wysokość obiektu objętego postępowaniem w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia nakazu rozbiórki. Spośród wszystkich wymiarów przedmiotowej altany ten w był najistotniejszy. I co więcej, nie było w gruncie rzeczy żadnych wątpliwości co do tego, że wysokość obiektu altany zdecydowanie przekracza przyjęte w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD graniczne wartości.

Po pierwsze, Inspektor Wojewódzki przyjął, że wysokość obiektu wynosi 5,77 m licząc od poziomu terenu, co miało wynikać z jego wcześniejszej ostatecznie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. znak [...] W takim stanie sprawy został wydany prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 56/12. Sąd przyjął w ramach stanu sprawy, że wysokość budynku wynosi 5,77 m przy dachu płaskim. Ustalenia faktyczne w tym względzie nie zostały skutecznie zakwestionowane w toku postępowania kasacyjnego, co wynika z treści wyroku NSA z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2547/12.

Po drugie, od czasu wydania decyzji rozbiórkowej przy obiekcie nie zostały wykonane żadne roboty budowlane, które świadczyłyby o zmianie stanu faktycznego w tym zakresie. Inwestor nie zmienił wysokości przedmiotowego obiektu ani konstrukcji dachu, która ma charakter płaski, o czym świadczy nie tylko dokumentacja projektowa, ale i również dokumentacja zdjęciowa. Ustalenia organu II instancji w tej kwestii są bezsporne.

Po trzecie, organ odwoławczy podniósł, że wysokość 5,77 m wskazana została również w inwentaryzacji z lipca 2009 r. Skarżący zaprzeczył temu, czyniąc w tym względzie zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Otóż, wymiar 5,77 m, o którym mowa jeszcze w decyzji pierwotnej Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2011 r., znajduje swoje oparcie w projekcie inwentaryzacyjnym z lipca 2009 r. Odpowiedni przekrój pionowy obiektu (rysunek nr [...], przekrój A – A) wskazuje na wymiar wysokościowy 5,62 m oraz wartość -0,15 m od poziomu terenu (dane umieszczone po lewej stronie rysunku). Wartość 5,77 m stanowi zatem sumę obydwu tych wymiarów. Poza tym już tylko sama wartość 5,62 m wskazuje jednoznacznie na to że wysokość obiektu znacząco przekracza 5 m. Trafnie też organ II instancji zauważył w odpowiedzi na skargę, że w toku kontroli przeprowadzonej dnia [...] maja 2009 r. nie stwierdzono, by wysokość budynku wynosiła 5 m (w skardze wskazano: "h=5m"), gdyż z protokołu tej kontroli wynika, że wysokość wynosi "h

5,0m", a zatem ok. 5 m. Ustalenie rzeczywistej wysokości budynku nastąpiło dopiero w przedłożonym przez inwestora opracowaniu technicznym, będącym inwentaryzacją powykonawczą.

Po czwarte, tutejszy Sąd we wcześniejszym wyroku z dnia [...] listopada 2017 r. w ogóle nie wypowiedział się odrębnie w kwestii wysokości przedmiotowej altany. Wprost zaznaczył bowiem, że powodem uwzględnienia skargi jest jedynie to, że w sprawie nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji. Sąd konsekwentnie jednak wskazywał na treść art. 2 pkt 9a u.o.r.d., pozostawiając wciąż otwarte zagadnienie zgodności obiektu z powołanymi przepisami. Stąd też w wyroku tym nie mógł przesądzić i nie przesądził, że obiekt budowlany spełnia wymagania co do maksymalnej wysokości określonej w tym przepisie. Skoro zaś, jak twierdzi skarżący, Sąd nie wskazał na konieczność ponownego pomiaru tego parametru, to znaczy, że aktualne są ustalenia poczynione w postępowaniu pierwotnym, w czasie którego wysokość obiektu określono na 5,77 m.

W ocenie Sądu niezrozumiałe jest również podważanie prawdziwości dowodów przedłożonych przez samą stronę postępowania na użytek zalegalizowania obiektu. Podobnie nieskuteczne jest kwestionowanie charakteru tego projektu, z odwołaniem się do jego nazwy, co miałoby przeczyć, że jest to projekt inwentaryzacji altany. Skoro na potrzeby postępowania naprawczego skarżący na tym materiale dowodowym oparł obronę swojego interesu prawnego, to nie może aktualnie podważyć ustaleń faktycznych poczynionych w ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej na potrzeby wydania pierwotnej decyzji rozbiórkowej. Trzeba podkreślić, że był to projekt inwentaryzacyjny, a zatem powykonawczy projekt budowlany. Nie zaś jakaś "dowolna projekcja" autora tego opracowania, która dotyczyła abstrakcyjnego projektu wskazującego na docelowe parametry hipotetycznego obiektu. Jeżeli było inaczej, skarżący mógł w odpowiednim czasie w postępowaniu legalizacyjnym i związanym z nim postępowaniu sądowym zwalczać ustalenia poczynione na podstawie tego dowodu. W tych warunkach również za chybione należało uznać instrumentalne wskazywanie przez stronę na domniemaną różnicę w poziomie ukształtowania działki.

Wobec tego, niezależnie od uznania, czy przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. powinien być zastosowany do całości obiektu objętego nakazem rozbiórki z dnia 4 lipca 2011 r., czy też do wyodrębnionej części "altanowej", dwie okoliczności pozostawały niezmiennie te same. Były to konstrukcja dachu – dach płaski oraz wysokość obiektu liczona od powierzchni gruntu, znacznie przekraczająca 5,5 m. Odniesienie tego parametru do definicji altany ogrodowej zawartej w art. 2 pkt 9a u.r.o.d. jednoznacznie prowadziło do wniosku, że altana na działce ogrodowej nr [...] nie spełnia wymogów z art. 2 pkt 9a u.r.o.d., który to przepis ustanawia graniczną wysokość 5 m dla obiektów o dachach stromych i 4 m dla obiektów o dachach płaskich. Zatem dla obiektu objętego nakazem rozbiórki z [...] lipca 2011 r. nie może znaleźć zastosowania przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2020 r. A skoro tak, to zaskarżona decyzja Inspektora Wojewódzkiego, jak i w konsekwencji i poprzedzająca ją decyzja Inspektora Powiatowego z dnia [...] czerwca 2016 r. odpowiadają prawu , w szczególności zaś nie naruszają 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., ani tym bardziej przepisów art. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, wprowadzających zmiany w ustawie o ROD (dodany przepis art. 2 pkt 9a i zmiana brzmienia art. 13 ust. 1 i 2). Przeciwnie, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej z dnia [...] lipca 2011 r. doprowadziłoby w istocie do sytuacji sprzecznej z art. 13 ust. 1 u.r.o.d., zgodnie z którym na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a (pkt 1) ani obiekt gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m˛ oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich (pkt 2). Wobec tego żądanie strony co do konieczności bezwarunkowego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej i legalizacji przedmiotowego obiektu nie znajdowało oparcia w żadnych przepisach prawa.

Odnosząc się zbiorczo do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących innych kwestii niż powyżej omówione, Sąd stwierdza, że w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego co do ich całkowitej bezzasadności.

I tak zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w ogóle nie przystaje do realiów niniejszej sprawy. Postępowanie, w którym wydano kwestionowaną decyzję Inspektora Wojewódzkiego, nie jest postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki. W sposób oczywisty też sprawa ta nie stanowiła ponownego postępowania w sprawie legalizacji obiektu w trybie przepisów Prawa budowlanego. Tym bardziej zatem projektowane przepisy dotyczące takiego postępowania nie mogły mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.

Wszelkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone i brak podstaw do podważenia tych ustaleń, które zostały uzupełnione w postępowaniu przeprowadzonym na zlecenie organu odwoławczego i zweryfikowane z materiałami zawartymi w aktach postępowania pierwotnego, zgodnie z wytycznymi tutejszego Sądu. Pomiary i obliczenia wykonane na potrzeby ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego uwzględniały również stanowisko skarżącego, w tym co do zastosowania [...], i zostały przeprowadzone odpowiednie działania matematyczne związane z obliczeniem i odjęciem powierzchni ocieplenia od powierzchni zabudowy obiektu. Brak podstaw do uznania, że pomiarów nie wykonano po zewnętrznym obrysie przegród pionowych w stanie surowym, skoro przy obliczeniach odjęto powierzchnię ocieplenia ścian zewnętrznych obiektu. Wobec tego zarzuty naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. nie były zasadne nawet w najmniejszym stopniu. Pobodnie bezzasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 8 § 1 k.p.a., skoro obliczenia powierzchni obiektu zostały dokonane z odjęciem powierzchni ocieplenia, uwzględniają zatem wypełnienia styropianem na ścianach oddzielających część główną obiektu od takich części jak weranda czy wiata. Sam skarżący w skardze również potwierdził poszczególne pomiary i obliczenia, z wyjątkiem wysokości obiektu.

Te wszystkie zarzuty skargi, które sprowadzały się do podważania ustaleń dokonanych w toku pierwotnie prowadzonego postępowania zakończonego nakazem rozbiórki, nie mogły mieć żadnej doniosłości prawnej w niniejszym postępowaniu. Wobec tego wszelkie argumenty i wnioski inwestora co do odrębności poszczególnych części obiektu, jak i konieczności pominięcia powierzchni zabudowy werandy i "obiektu gospodarczego" przy ustalaniu powierzchni obiektu altany są nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dalsze rozważania nad definicją werandy lub ganku i prowadzenie w tym kierunku dowodu nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie, skoro powierzchnia zabudowy altany przekracza maksymalną, dopuszczoną przepisami wielkość 35 m˛, a przede wszystkim przekracza określoną w tych przepisach wysokość obiektu.

Kontrolowane postępowanie nie dotyczyło również wykonania nakazu rozbiórki, zatem sam zarzut, jak i żądanie dotyczące "stwierdzenia przedawnienia decyzji o rozbiórce altany działkowej" – pomijając zupełnie nietrafione odwołanie się do przepisu art. 118 Kodeksu cywilnego, który nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w żaden sposób nie przystawały do jej przedmiotu.

Podobnie, bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostawały ewentualne, sygnalizowane nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania sądowego, czy kwestie związane z doręczaniem mu korespondencji przez Pocztę Polską. Z przebiegu postępowania wynika jednoznacznie, że skarżący miał zagwarantowany czynny udział w procesowe – tak osobiście, jak i poprzez swojego pełnomocnika. Dodać należy, że na rozprawie w dniu [...] marca 2020 r. skarżący, korzystający z pomocy zawodowego pełnomocnika procesowego, nie wniósł żadnych zastrzeżeń do protokołu w związku z ewentualnymi uchybieniami przepisom postępowania (art. 105 p.p.s.a.).

W takich warunkach Sąd uznał, że w sprawie nie miały miejsca po stronie organów nadzoru budowlanego, a w szczególności po stronie Inspektora Wojewódzkiego, tego rodzaju uchybienia, które dyskwalifikowałyby zaskarżoną decyzję pod kątem uznania jej zgodności z prawem, uzasadniając wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Należy również podkreślić, że organ odwoławczy w pełni zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 806/17 i nie naruszył art. 153 p.p.s.a. Sąd nie doszukał się powodów, dla których mógłby uznać skargę za zasadną i uchylić zaskarżoną decyzję lub również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.