Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 134/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 63 ust. 1 i 2 art. 3 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: par. 3 ust. 1 pkt 40 lit. b
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2014r. sprawy ze skarg M. S. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz przełożeniu cieku od Pliskowoli w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki w miejscowości Osiek i Mikołajów oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy ustalił środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przez Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki "[...]" S.A. z siedzibą w [...], dalej [...] SA, przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz przełożeniu cieku od Pliskowoli w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki, w wariancie III, w miejscowości Osiek i Mikołajów, gm. Osiek. Odwołanie od tej decyzji dotyczące jedynie jej części obejmującej:

- punkt II podpunkt 1 dotyczący nakazania przeprowadzenia wyprzedzających ratowniczych badań archeologicznych na stanowisku Łęg 2 w granicach jego kolizji z inwestycją oraz weryfikacyjnych badań powierzchniowych na obszarze planowanej inwestycji, celem ustalenia, czy nie ma tam innych, dotychczas nieujawnionych stanowisk archeologicznych, a w przypadku, gdyby takie stanowiska zostały odkryte przeprowadzenie na nich również badań ratowniczych;

-punkt II podpunkt 27, dotyczący zobowiązania wnioskodawcy w wypadku prowadzenia prac ziemnych w obrębie stanowisk archeologicznych, wyprzedzającego przeprowadzenia wykopaliskowych ratowniczych badań archeologicznych, a w strefie obserwacji archeologicznej zapewnienie stałego nadzoru archeologa po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego;

-punkt VII, dotyczący nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wybudowania przepompowni zlewni wód w miejscowości Lipnik przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia

- złożył [...] SA.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, dla wnioskowanego przez Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki "[...]" S.A. z siedzibą w [...] przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz przełożeniu cieku od Pliskowoli w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki, w wariancie III, w miejscowości Osiek i Mikołajów, gm. Osiek, jedynie w części rozstrzygnięcia obejmującej:

- punkt II podpunkt 1 w zakresie nakazania przeprowadzenia wyprzedzających ratowniczych badań archeologicznych na stanowisku Łęg 2 w granicach jego kolizji z inwestycją oraz weryfikacyjnych badań powierzchniowych na obszarze planowanej inwestycji, celem ustalenia, czy nie ma tam innych, dotychczas nieujawnionych stanowisk archeologicznych. W przypadku, gdyby takie stanowiska zostały odkryte przeprowadzić na nich również badania ratownicze;

-punkt II podpunkt 27, w zakresie nakazania w wypadku prowadzenia prac ziemnych w

obrębie stanowisk archeologicznych, wyprzedzającego przeprowadzenia wykopaliskowych ratowniczych badań archeologicznych, a w strefie obserwacji archeologicznej zapewnienie stałego nadzoru archeologa po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego;

-punkt VII, w zakresie nałożenia obowiązku wybudowania przepompowni zlewni wód w miejscowości Lipnik przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia i w tym zakresie orzekło o braku podstaw prawnych do nałożenia ww. obowiązków. W pozostałym zakresie Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia wystąpił [...] SA w dniu 29 maja 2009 r., a zatem w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej ustawa środowiskowa (Dz. U. z 2008r. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Do wniosku zostały dołączone stosowne załączniki wymagane przez przepisy, w postaci: karty informacyjnej przedsięwzięcia, mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcia oraz obejmującej obszar, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać, wypisów z ewidencji gruntów, mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1: 1 0000 z obszarem planowanej eksploatacji. Organ ustalił również, że dla terenu inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wszystkie strony w sprawie poinformowane zostały o wszczęciu postępowania oraz o możliwości składania uwag i wniosków.

Wnioskowana inwestycja w myśl § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z

kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko

(Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 z zm.) w związku z art. 173 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy -

zaliczona jest do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla

planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, lub jego brak, stosownie do art. 63 ust.1 i 2 ww. ustawy, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając łącznie wszystkie wymienione w przepisie uwarunkowania, po zasięgnięciu opinii dwóch organów określonych przepisem art. 64 ust. 1 w związku z art. 156 oraz art. 64 ust.2 ww. ustawy, właściwych w niniejszej sprawie, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

W analizowanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy wystąpił pisemnie o ww.

opinie. W odpowiedzi pismem z dnia 16.07.2009r. Państwowy Powiatowy Inspektor

Sanitarny oraz postanowieniem z dnia [...] Regionalny Dyrektor

Ochrony Środowiska stwierdzili zgodnie, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalili odrębnie szczegółowy zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Mając na uwadze stanowiska ww. organów oraz analizując wniosek inwestora, Burmistrz Miasta i Gminy wydał postanowienie z dnia [...] nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na postanowienie to żadna ze stron postępowania nie złożyła zażalenia.

W dniu 30.09.2010r. Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki "[...]" przedłożyły raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia.

Po zapoznaniu się z jego treścią, postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię i określił warunki realizacji dla planowanego przedsięwzięcia. W punkcie I. na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia stwierdził, mając m.in. na uwadze pismo Konserwatora Zabytków z dnia 02.06.2010r., że należy wyprzedzająco przeprowadzić wykopaliskowe ratownicze badania archeologiczne, a w strefie obserwacji archeologicznej zapewnić stały nadzór archeologa po uzyskaniu pozwolenia konserwatorskiego. Po czasochłonnym postępowaniu również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację i określił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Złożony w sprawie raport był kilkokrotnie modyfikowany, a w dniu [...] został złożony w ujednoliconej wersji (dalej powoływany jako raport), gdzie określono istotnie zmniejszony powierzchniowo teren planowanej inwestycji. Zakres tego raportu był w ocenie Kolegium zgodny z wymogami z art. 66 i 67 ustawy środowiskowej. W raporcie przedstawiono w szczególności opis i charakterystykę inwestycji, warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji, szczegółową charakterystykę środowiska przyrodniczego w rejonie projektowanej drogi, analizę trzech wariantów przedsięwzięcia i określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, opis działań zapobiegawczych, ograniczanie lub kompensacją przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, analizę konfliktów społecznych, streszczenie w języku niespecjalistycznym. W raporcie przedstawiono analizę trzech wariantów i wybrano wariant III jako najbardziej optymalny. Wariant ten zakłada realizację trzech grobli Gl, G2 i G3, przegradzających jezioro. Groble posiadają przepusty, które mogą być otwarte lub zamknięte w zależności od potrzeb. Brzegi wyłączonej części jeziora będą obwałowane w celu zabezpieczenia jego wód przed zanieczyszczeniem mogącym przedostać się z pola górniczego lub w przypadku wzrostu poziomu wody w jeziorze przed zalaniem pola górniczego. Ciek od Pliskowoli zostanie przedłużony kanałem ulgi do północnej części jeziora nie objętej eksploatacją. Przedłużenie cieku od Pliskowoli będzie przebiegać przez teren nie objęty osiadaniem spowodowanym wydobyciem siarki i zostanie włączony tuż za przegrodą G3. Na cieku od Pliskowoli będą zamontowane zastawki umożliwiające sterowanie przepływem. Podczas normalnej eksploatacji woda przepływać będzie przez całą długość jeziora a kanałem ulgi tylko w sytuacjach awaryjnych. Wydobycie siarki będzie odbywać się od wschodniej granicy złoża w kierunku zachodnim do jeziora. Czas utrzymania poziomu wód gruntowych poniżej terenu oraz ilość odpompowywanych wód przy kierunku wydobycia przyjętym w wariancie III będą dużo mniejsze niż przy kierunku wydobycia od jeziora w kierunku wschodnim. Na polu górniczym stworzony zostanie powierzchniowy system odwodnienia ze spływem w kierunku rząpia, ujmujący wszystkie wody opadowe. Wody z rząpia będą odpompowywane do układu technologicznego kopalni. Mając na uwadze powyższe oceniono, że wariant III jest najkorzystniejszy dla środowiska i został on wybrany do realizacji.

Jak wynika z raportu, działalność związana z eksploatacją z analizowanego pola nie ma wpływu na wody rzeki Strzegomki. Wody opadowe z pola górniczego w całości zawracane będą do uzdatnienia i wykorzystywane w procesie wydobycia siarki.

We wnioskach końcowych raportu wskazano, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na etapie jego realizacji z punktu widzenia ochrony powietrza, klimatu akustycznego oraz oddziaływania na powierzchnię ziemi i ludzi będzie bezpieczne dla środowiska. Koncepcja przedsięwzięcia wskazana we wniosku, z punktu widzenia ochrony środowiska, jest prawidłowa.

Kolegium zauważyło także, że w trakcie postępowania mieszkańcy sąsiednich miejscowości występowali pisemnie z protestem przeciwko planowanej inwestycji z uwagi na zagrożenie powodziowe i inne zagrożenia wynikające z eksploatacji złoża siarki.

W związku z powyższym oraz mając na uwadze niezbadaną w raporcie kwestię zagrożenia powodziowego, Burmistrz Miasta i Gminy pismem z dnia 18.01.2012r. zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o zajęcie stanowiska dotyczącego zgodności planowanego przedsięwzięcia z celami środowiskowymi "Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły". Po otrzymaniu stanowiska ww. organu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wystąpił do inwestora o uzupełnienie raportu w zakresie przedstawionym w piśmie RZGW z dnia [...]. Nałożony obowiązek wnioskodawca zrealizował. W dniu 30.04.2012r. do Urzędu, przy piśmie RZGW z dnia [...], wpłynęło opracowane przez zespół specjalistów na zlecenie [...]u SA: "Opracowanie analizy wpływu na stan wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki działań związanych z przegrodzeniem Jeziora Osieckiego zgodnie art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz art. 38D pkt 2 Prawa Wodnego". Z dokumentu tego wynika, że inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia powodziowego. Okoliczność ta została stronom wyjaśniona w sposób jednoznaczny i wyczerpujący - w wyżej wymienionym postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].

W ocenie Kolegium, w badanej decyzji organ I instancji ujął wszystkie elementy,

wynikające z treści art. 82 i art. 85 ww. ustawy. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 analizowanej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało je za zasadne.

W rozpoznawanej sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, który organ odwoławczy miał obowiązek uwzględnić .

W związku z doprecyzowaniem w trakcie postępowania terenu planowanej inwestycji, obecnie teren ten obejmuje działki o numerach ewidencyjnych: obręb Osiek 02, nr: 1118, 1119, 1120, 1121, 1122, 1123, 1124, 1125, 1126, 1127/1, 1127/2, 1128, 1129, 1130, 1131, 1132, 1262, 1263, 1264, 1265, 1266, 1267, 1268, 1269, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274, 1276, 1277, 1279, 1280, 1282/1, 128212, 1282/3, 1283/1, 128312, 1283/3, 1290, 1291, 1293, 1294, 1296, 1297, 1299, 1300, 1302, 1303, 1305/1, 1306/1, 1308/1, 130812, 1309/1, 1309/2, 1312/1, 1312/2,1315,1321,1324,1392/1,1392/2, obręb [...], nr: 175 i 176.

Z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w [...] z dnia 12.09.2012r. wynikało wprost, że stanowisko archeologiczne Łęg 2 znajduje się poza zasięgiem przedmiotowego przedsięwzięcia, które po doprecyzowaniu obejmuje działki o numerach ewidencyjnych: obręb Osiek 02, nr: 1118, 1119, 1120, 1121, 1122, 1123, 1124, 1125, 1126, 1127/1, 1127/2, 1128, 1129, 1130, 1131, 1132, 1262, 1263, 1264, 1265, 1266, 1267, 1268, 1269, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274, 1276, 1277, 1279, 1280, 1282/1, 128212, 1282/3, 1283/1, 128312, 1283/3, 1290, 1291, 1293, 1294, 1296, 1297, 1299, 1300, 1302, 1303, 1305/1, 1306/1, 1308/1, 130812, 1309/1, 1309/2, 1312/1, 1312/2,1315,1321,1324,1392/1,1392/2, obręb Mikołajów, nr: 175 i 176, w związku z czym nie jest wskazane przeprowadzenie wyprzedzających archeologicznych badań ratowniczych oraz weryfikacyjnych badań powierzchniowych, które powinny zostać przeprowadzone jedynie w sytuacji gdyby na działkach ewidencyjnych o nr 1081/1, 1081/1, 1082/2, 1083, 1084 planowane było stworzenie infrastruktury związanej z eksploatacją złoża "Osiek". Bezspornym w sprawie jest to, że Burmistrz Miasta i Gminy wydając w dniu [...] decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nie znał wyżej wskazanego stanowiska organu ochrony konserwatorskiej. Dlatego nie mógł uwzględnić go w wydanej decyzji. Oparł się na stanowisku Konserwatora, wyrażonym w piśmie z dnia 2 czerwca 2010 r. odnoszącym się do pierwotnego terenu inwestycji. Z pisma tego wynikało, że na terenie planowanego przedsięwzięcia znajduje się stanowisko archeologiczne Łęg 2 AZP 93-71/31 - osada wczesnośredniowieczna, podlegająca ochronie w rozumieniu ustawy z dnia 23.07. 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568z późno zm.). Ponadto teren planowanego przedsięwzięcia nie został obecnie dostatecznie rozpoznany pod względem występowania innych stanowisk archeologicznych.

Powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji, czyniły zasadnym nałożenie na

wnioskodawcę obowiązków wymienionych w punkcie II decyzji w ppkcie 1 i 27. Prowadząc jednak postępowanie w trybie odwoławczym, Kolegium dopuściło ww. pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w [...] z dnia 12.09.2012r. jako dowód w sprawie i uwzględniło zmianę stanowiska konserwatora zabytków związaną z doprecyzowaniem terenu planowanej inwestycji. Ochrona stanowisk archeologicznych prowadzona jest zgodnie z art. 19 ust. 1 a w powiązaniu z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568) ze zm.). Jak wynika z pisma konserwatora zabytków z dnia 12.09.2012r., nie ma potrzeby przeprowadzenia na obszarze całego zasięgu złoża przeznaczonego do eksploatacji weryfikacyjnych badań powierzchniowych.

Zdaniem Kolegium analiza całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że na terenie planowanego przedsięwzięcia nie znajdują się żadne obiekty, które podlegają ochronie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wskazać należy, że przepisy ustawy nie upoważniają organu do nałożenia na podmiot realizujący inwestycję obowiązku przeprowadzenia wcześniejszych badań weryfikacyjnych przed rozpoczęciem robót, jeśli na terenie inwestycji nie znajduje się zabytek.

Podsumowując powyższe ustalenia, Kolegium, mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdziło brak podstaw prawnych do nałożenia obowiązków, wymienionych w punkcie II decyzji w podpunkcie 1 i 27, w związku z czym wyeliminowało z obrotu prawnego rozstrzygnięcie w ww. zakresie.

Kolegium odniosło się też do stanowiska organu I instancji, który w badanej decyzji podzielił stanowisko mieszkańców, że istnieje zagrożenie zalania wodami pól uprawnych, łąk, sadów, podtopienia zabudowań mieszkalnych i gospodarczych zwłaszcza po podniesieniu do poziomu wody na Wiśle. Według ustaleń organu I instancji następuje wówczas zamknięcie klap śluzy w wale wiślanym i wody z cieku od Pliskowoli i z terenu obszaru górniczego Kopalni Siarki Osiek cofając się będą zalewać i skażać grunty rolne zabudowania mieszkalne i gospodarcze oraz piwnice gospodarcze okolicznych miejscowości, tj. Lipnik, Kąty, Długołęka i część miejscowości Osiek. Ponieważ zbiór wód następować będzie z terenu górniczego, może wystąpić skażenie środowiska wschodniej części gminy Osiek. Projektowane obwałowania boczne jeziora mają na celu zabezpieczenie przed zalaniem terenu pola górniczego wodami z jeziora w przypadku nagłego wzrostu jego poziomu w wyniku braku możliwości odbioru wód poprzez rzekę Wisłę, tj. w przypadku zamknięcia śluzy w Lipniku ale obwałowania te nie stanowią zabezpieczenia przed zalaniem okolicznych miejscowości. W ocenie organu I instancji, powyższe ustalenia czynią zasadnym nałożenie na wnioskodawcę obowiązku wybudowania przepompowni zlewni wód w miejscowości Lipnik przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Kolegium nie podzieliło tego stanowiska organu I instancji.

Stwierdziło w szczególności, że w postanowieniu Burmistrza Miasta i Gminy Osiek z dnia [...] znak: [...], wydanym w oparciu o opinie uzyskane od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie zawarto wprost obowiązku uwzględnienia w raporcie kwestii zagrożenia powodziowego oraz warunków przedstawienia rozwiązań związanych z zabezpieczeniem przed wodami powstałymi w wyniku ulewnych deszczy czy też powodzi. Nadto, ze stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zajętego w postanowieniu z dnia [...] wynika jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie nie ma żadnego wpływu na zwiększenie zagrożenia powodzią, a tym samym podnoszone w trakcie postępowania przez społeczeństwo zarzuty są w tym zakresie bezzasadne.

W ocenie Kolegium, informacje zawarte w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko

przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz

przełożeniu cieku od Pliskowoli w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki w

miejscowości Osiek i Mikołajów, gm. Osiek oraz w "Opracowaniu analizy wpływu na stan

wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki działań związanych z

przegrodzeniem Jeziora Osieckiego zgodnie z art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz art. 38d pkt 2 Prawa Wodnego", dotyczących wpływu przedsięwzięcia na przepływ wody w

Jeziorze Osieckim potwierdzają, że realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie na

zagrożenie powodziowe. SKO zauważyło, że w badanej sprawie organ I instancji nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność konieczności wykonania określonego w decyzji rozwiązania w postaci przepompowni zlewni wód, jakiegokolwiek uzasadnienia jej lokalizacji i rodzaju rozwiązania, nie zbadał możliwości faktycznej realizacji, jak również nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia raportu o stosowne udokumentowanie potrzeby zastosowania wskazanego rozwiązania. Inwestor opracował raport dokładnie w takim zakresie, jaki wyznaczył w ww. postanowieniu Burmistrz Miasta i Gminy. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w badanej decyzji organ I instancji zawarł szczegółowe warunki w zakresie gospodarki wodami opadowymi, w rozstrzygnięciu decyzji, w punkcie II p.t. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, na etapie eksploatacji, w ppkcie 5,6 i 7 , o treści:

-wody opadowe i roztopowe z terenu pola górniczego systemem rowów odwadniających

kierować do rząpia i przepompowywać do istniejących zbiorników lub kierować

bezpośrednio do SUWZ, wody z odwodnienia terenu pola górniczego wykorzystywać jako

uzupełnienie w obiegu wody technologicznej, w czasie odwadniania terenu eksploatacji złoża za pomocą studni zlokalizowanych w pobliżu Jeziora Osieckiego należy cały czas kontrolować poziom wody w jeziorze tak, aby nie dopuścić do jego obniżenia i degradacji tego ekosystemu oraz obszarów z nim związanych.

Zdaniem Kolegium, analiza całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że planowana inwestycja nie wpłynie na zagrożenie powodziowe. Kolegium dodało na koniec, że przepisy ustawy, stanowiącej podstawę prawną wydanej decyzji nie upoważniają organu do nałożenia na podmiot realizujący inwestycję obowiązku zabezpieczenia terenu znajdującego się, jak wynika z akt sprawy, na terenie zagrożonym powodzią. Kwestie zagrożenia powodziowego nie są bowiem regulowane przepisami ustawy środowiskowej w trybie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zagadnienie to regulowane jest przepisami odrębnej ustawy z dnia 18.07.2001r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2012r. Nr 145), Dział Va pn. "Ochrona przed powodzią" i stanowi przedmiot odrębnej procedury administracyjnej.

Skargi na powyższą decyzję o niemal identycznej treści złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. i A. M. Wnieśli oni o jej uchylenie. Zarzucili, że uchylając decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie dotyczącym nałożenia obowiązku wybudowania przepompowni, SKO posłużyło się argumentacją przedstawioną w postanowieniu RDOŚ z dnia [...], która nie uwzględnia, że wybudowanie obwałowań wokół południowej i środkowej części jeziora oraz zastosowanie urządzeń pozwalających na izolowanie tych części jeziora w razie podwyższenia stanu wody na skutek zamknięcia śluzy w wale Wiślanym w miejscowości Lipnik, obniży znacznie zdolność retencyjną tego starorzecza, która to zdolność jest jedną z podstawowych funkcji starorzecza. Powiększenie powierzchni tego jeziora w części południowej nastąpi natomiast dopiero po zakończeniu eksploatacji złoża siarki, to jest po upływie 5-8 lat od jej rozpoczęcia, a to w związku z wybranym w III wariancie kierunkiem eksploatacji od wschodniej granicy złoża w kierunku wschodniego brzegu jeziora Osieckiego. W konsekwencji w czasie tej eksploatacji zdolności retencyjne jeziora będą w istotny sposób ograniczone.

Skarżący zarzucili również, że wbrew twierdzeniom SKO, w toku postępowania administracyjnego na inwestora został nałożony obowiązek uwzględnienia kwestii zagrożenia powodziowego oraz rozwiązań związanych z zabezpieczeniem przed wodami powstałymi w wyniku ulewnych deszczy czy też powodzi. Nastąpiło to bowiem w piśmie RDOŚ z dnia [...], w którym wezwał on [...] SA do uzupełnienia raportu:

- w punkcie e) o braki w zakresie oceny wpływu zjawisk związanych z osiadaniem terenu m. in. na obiekty budowlane takie jak drogi, rowy, groble, przegrody na jeziorze, rurociągi siarki, cieki wodne, w tym stare koryto cieku od Pliskowoli, a w związku z pismem mieszkańców oraz UMiG w Osieku należy również przeanalizować wpływ działalności kopalni na stan wody na gruntach sąsiednich, możliwość podtapiania terenów mając na uwadze m. in. zmniejszoną pojemność retencyjną z uwagi na wyłączenie części jeziora i regulację cieku od Pliskowoli, parametry przepustów pod drogami, pracę śluzy wałowej, wpływ na stabilność wałów przeciwpowodziowych;

- w punkcie g) o ocenę pod kątem wpływu planowanego przedsięwzięcia na zmianę stanu na gruntach sąsiednich, wpływu na hydrologię cieku, zapewnienie przepływu nienaruszalnego, wzrost zagrożenia podtopieniami, środowisko przyrodnicze w jeziorze Osieckim;

- w punkcie 13 – o przedstawienie źródeł potencjalnych konfliktów społecznych.

Również w piśmie z dnia 21 lipca 2011 r. RDOŚ wezwał inwestora do uzupełnienia Raportu o kwestie wpływu działalności kopalni na stan wody na gruntach sąsiednich, możliwość podtapiania terenów, wpływ na stabilność wałów przeciwpowodziowych.

W związku z powyższym należało w sprawie przeanalizować wpływ planowanego przedsięwzięcia na grunty sąsiednie podczas intensywnych opadów i nawałnic, które powodują podwyższenie się stanu wody na rzece i zamknięcie śluzy w wale Wiślanym, przy którym również teren kopalni jest zalany. Wskazane w Raporcie rozwiązanie polegające na odprowadzeniu wody z terenu kopalni do rząpi, dotyczy zdaniem skarżących tylko normalnych warunków pogodowych. Podczas natomiast wysokiego poziomu wód gruntowych spowodowanego anomaliami pogodowymi, woda zaleje teren górniczy, a następnie będzie zalewać i podtapiać okoliczne miejscowości. Tego zagrożenia natomiast w raporcie nie przeanalizowano.

Odnosząc się do zarzutu SKO pod adresem rozstrzygnięcia organu I instancji dotyczącego braku uzasadnienia lokalizacji przepompowni zlewni wód w wale rzeki Wisły skarżący zauważyli, że stwierdzenie w decyzji organu I instancji, że "Jezioro jest połączone hydraulicznie z Wisłą poprzez uregulowany otwarty kanał" pozwala ustalić lokalizację przepompowni zlewni wód w oparciu o istniejącą infrastrukturę wodną.

Skarżący wnieśli ponadto w skardze zastrzeżenia do jednolitej wersji raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, przedłożonej do UMiG w dniu 10 stycznia 2012 r. Zastrzeżenia te zawarte w 17 punktach dotyczyły następujących kwestii:

Inwestor określając teren wnioskowanej inwestycji wskazał między innymi działkę nr 1316, położoną w obrębie Osiek 02, która przylega do północnej części jeziora, która to część ma być wyłączona z eksploatacji i stanowić "rezerwuar dla odtworzenia flory i fauny w południowej części jeziora". Oznacza to, zdaniem Skarżących, niespójność, którą należy wyjaśnić poprzez ponowienie całej procedury oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

Dla miejscowości Kolonia Lipnik strefa ochronna wynosi ok. 500m. Odległość ta nie zostanie zachowana w odniesieniu do działki nr 1316, w stosunku do gospodarstw położonych na działkach nr ewid.: 1330/1, 1165, 1328, 1166. Raport nie precyzuje, czy w odniesieniu do nieruchomości: 1330/1, 1165, 1328, 1166 nie zostaną przekroczone dopuszczone prawem poziomy emisji z uwagi na tak bliskie położenie działki 1316;

Sporządzony w sprawie Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie wyjaśnia, w stopniu wystarczającym, kwestii zasięgu osiadania terenu w sąsiedztwie jeziora;

W raporcie nie dokonano koniecznej, jak wynika z pisma z dnia 21.07.201 lr. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, oceny osiadania warstw nakładu m.in. na warunki hydrologiczne i budowlane. Zdaniem skarżących, istnieje ryzyko, że rzędne wysokości obwałowania po wschodniej stronie jeziora i grobli okażą się niewystarczające i może dojść do przelania się wody z izolowanej części jeziora do kanału ulgi. Wystąpienie takiej sytuacji może mieć katastrofalne skutki w przypadku awarii przemysłowej w izolowanej części jeziora;

Działalność kopalni siarki doprowadzi do zmniejszenia zdolności retencyjnej tego jeziora. Trwała lub wieloletnia zmiana stosunków wodnych spowodowana działalnością kopalni spowoduje zniszczenie okolicznych sadów, co pozbawi ludzi na tym terenie mieszkającym środków egzystencji;

Nie jest możliwe określenie w sposób jednoznaczny czasu oddziaływania obszaru objętego eksploatacją na tereny sąsiednie. Zdaniem wnioskodawcy decyzji środowiskowej, zwiększenie obszaru zbiornika jest możliwe dopiero po zakończeniu eksploatacji, a zatem po upływie 5-8 lat od momentu rozpoczęcia eksploatacji, gdy tymczasem, Kopalnie uzyskały zgodę na czasowe oddanie na okres 10 lat w użytkowanie części Jeziora Osieckiego, należącego do Skarbu Państwa,

W Raporcie nie uwzględniono istotnych w sprawie informacji dotyczących budowy geologicznej nadkładu, zawartych w dokumentach: "Analiza budowy geologicznej nadkładu złoża siarki "Osiek", autorstwa R. Sochy oraz "Zagadnienia Kopalni Siarki "Osiek" w świetle aktualnych problemów górnictwa otworowego siarki -Chańcza 1987", autorstwa Z. Paterek, R. Socha;

W Raporcie nie uwzględniono konkretnej lokalizacji otworów odprężających, co ma znaczenie w aspekcie umiejscowienia wielu otworów eksploatacyjnych w granicy filara ochronnego dla rzeki Wisły i związanego z tym zagrożenia dla stabilności wałów i bliskiego położenia planowanego kanału ulgi;

W postępowaniu inwestor nie przedstawił wykazu działek niezbędnych do przeprowadzenia kanału ulgi oraz obwałowań wokół jeziora;

Raport nie odnosi się w żaden sposób do zapisów obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Miasta i Gminy Osiek, gdzie w załączniku graficznym, po wschodniej stronie Jeziora Osieckiego przewidziano tereny ochronne ze względów przyrodniczych oraz uznano teren wnioskowanej obecnie inwestycji za główny krajowy ciąg powiązań ekologicznych, który z uwagi na swoją funkcję musi być pozbawiony barier ekologicznych;

Raport nie wyjaśnia różnic pomiędzy Wariantem I, a Wariantem III inwestycji, pomimo takiego zobowiązania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 21.07.2011 r.;

Raport nie wyjaśnia, czy zakres niecki osiadania powierzchni terenu nie wpłynie na stabilność kanału ulgi i na wały przeciwpowodziowe. Kwestię tę nakazał zbadać Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] (pkt 3). Nadto, w sprawie w sposób rozbieżny ustalone zostały wartości miąższości złoża. W Tomie I, str. 36 Raportu wskazano, że w rejonie planowanego wydobycia średnia miąższość wynosi 23,10 m, natomiast analizę zasięgu powierzchniowych wpływów eksploatacji przeprowadzono w Raporcie dla współczynnika miąższości złoża =20m i przyjęto, że zasięg osiadania terenu wyniesie 113,4 m. Natomiast RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] stwierdził, że miąższość złoża w skrajnych miejscach może mieć 20m, teoretyczny zasięg wpływów powierzchniowych na kierunku Wisły może osiągnąć wartość 215,4m;

13.14.W Raporcie błędnie stwierdzono, że Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk - Tarnobrzeska Dolina Wisły -PLH 180049 znajduje się w odległości 100-120m od południowego krańca starorzecza stanowiącego Jezioro Osieckie, zamiast w prawidłowo ustalonej odległości, tj. około 30m od Jeziora;

Eksploatacja w rejonie Jeziora Osieckiego ma być prowadzona w odległości 500m od zabudowań zlokalizowanych na działkach położonych w obrębie Osiek 2, tj. działek nr 1165, 1166, 1167, 1199/1, 1328 i 1330/1. Odległość ta zmniejszona jest w stosunku do zabudowań od działki nr 1316, wskazanej do eksploatacji;

W raporcie nie podano przewidywanej wielkości rocznego wydobycia siarki, do czego inwestor został zobowiązany postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy Osiek z dnia [...]. Jest to niezbędne m.in. do dokonania oceny, czy Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko prawidłowo ocenia skalę i zakres emisji siarkowodoru.

W Raporcie nie przedstawiono analizy oddziaływania przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi inwestycjami realizowanymi lub planowanymi przez innych inwestorów oraz analizy skumulowanego oddziaływania eksploatowanego złoża z dotychczasową działalnością kopalni w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia zaplanowanego przez Kopalnię Siarki Osiek.

Skarga na decyzję SKO o niemal identycznej treści jak powyższa, została również wniesiona przez Gminę. Skarga ta została jednak odrzucona postanowieniem WSA w Kielcach z dnia [...] w sprawie [...], od którego skarga kasacyjna została oddalona postanowieniem NSA w Warszawie z dnia [...], sygn. akt [...].

Skargi o również niemal identycznej treści co skargi M. S.i A. M. wniesione przez 254 mieszkańców Gminy w sprawie o sygnaturze [...] oraz przez [...] w sprawie [...], zostały prawomocnie odrzucone postanowieniami WSA w Kielcach z dnia [...] (...) oraz postanowieniem z dnia [...] (...), z powodu nie uiszczenia od nich wpisów.

Postanowieniem z dnia [...] WSA w Kielcach na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy [...] i [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Ke 134/13.

W odpowiedzi na skargi M. S.i A. M. SKO wniosło o ich oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W nawiązaniu do zarzutów skarg Kolegium wyjaśniło, że podniesiony w skargach zarzut braku uwzględnienia w sprawie kwestii istotnego obniżenia zdolności retencyjnych starorzecza oraz brak oceny i analizy wpływu przedsięwzięcia poprzez wykonanie planowanej inwestycji, nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Inwestor przedłożył bowiem dokumentację pn. "Opracowanie analizy wpływu na stan wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki działań związanych z przegrodzeniem Jeziora Osieckiego, zgodne z art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz art. 38 D pkt 2 Prawa Wodnego". Z tej dokumentacji dotyczącej wpływu przedsięwzięcia na przepływ wody w Jeziorze Osieckim, utworzenia przez inwestora powierzchniowego systemu odwadniającego, obniżenia poziomu wody na terenie wokół Jeziora Osieckiego, wykonania wałów przeciwpowodziowych wokół oddzielonej groblami części Jeziora, a także ze stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zajętego w postanowieniu z dnia [...] wynika jednoznacznie, że zarzuty w ww. zakresie są bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu niezasadnego stwierdzenia przez Kolegium braku uzasadnienia lokalizacji wnioskowanej przez mieszkańców Lipnika przepompowni zlewni wód Kolegium wyjaśniło, że realizacja tej przepompowni w ramach wnioskowanego przez Kopalnię przedsięwzięcia mogłaby zostać dokonana jedynie na jednoznaczny wniosek inwestora lub w realizacji obowiązku nałożonego przez właściwy organ ochrony środowiska. Przepompownia taka nie może natomiast powstać bez konkretnego jej wskazania i precyzyjnego określenia miejsca jej lokalizacji ze wskazaniem numeru ewidencyjnego działki, na której ma powstać. Inwestor przedłożył w sprawie wielokrotnie uzupełniony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z Raportu wynika, że najbardziej optymalnym wariantem przedsięwzięcia jest wariant III, który nie przewiduje w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia zastosowania żądanej przez mieszkańców Lipnika przepompowni. Również specjalistyczne organy, jakimi są: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, które wypowiedziały się w sprawie, nie stwierdziły konieczności wprowadzenia takiego rozwiązania do określonego przez inwestora zakresu inwestycji, o czym świadczy m.in. treść postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...].

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skargach dotyczących głównie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Kolegium wyjaśniło co następuje.

Ad.1.

Stosownie do treści art. 73 ust. 1 ww. ustawy, decyzję o środowiskowych i uwarunkowaniach wydaje się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Skoro inwestor we wniosku wymienił m.in. działkę nr 1316 to organ wydając decyzję musiał tę nieruchomość objąć rozstrzygnięciem.

Ad. 2 i Ad. 15

Skoro działka nr 1316 ma stanowić, jak sami skarżący podają: "rezerwuar dla odtworzenia

flory i fauny w południowej części jeziora" to brak jest podstaw do wyznaczania dla niej

strefy ochronnej. Zarzut braku ustanowienia strefy na ww. działce jest zatem całkowicie

niezasadny.

Ad. 3

Kwestia zasięgu osiadania była, wbrew zarzutom podniesionym w skargach, przedmiotem

analizy zawartej w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W raporcie

obliczono wartości osiadania powierzchni w rejonie Jeziora Osieckiego. Przedstawiona w

Raporcie analiza umożliwiła wybór najkorzystniejszego dla środowiska wariantu związanego m.in. z kierunkiem eksploatacji oraz umożliwi usytuowanie ulgi poza strefą osiadania. Eksploatacja od granic złoża w kierunku zachodnim zapewni osiadanie o bardzo małych gradientach. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały w postanowieniu RDOŚ z dnia [...]./K-315/.

Ad. 4

Pozytywnie uzgadniając warunki realizacyjne przedsięwzięcia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska bada wpływ planowanego przedsięwzięcia m.in. na ziemię. Pozytywne uzgodnienie oznacza, że kwestia osiadania nakładów była przedmiotem analizy i oceny tego organu, który ostatecznie zajął pozytywne stanowisko. Zatem kwestia ta nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko.

Ad.5

Zgodność z celami środowiskowymi Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza

Wisły planowanego przedsięwzięcia była przedmiotem analizy i oceny Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, który po zapoznaniu się z raportem stwierdził, że w sprawie powinna zostać przeprowadzona dodatkowo analiza wpływu na stan wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki działań związanych z przegrodzeniem Jeziora Osieckiego, zgodnie z art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz art. 38d pkt 2 Prawa Wodnego. Na zlecenie Inwestora taką dokumentację w sprawie opracował zespół doświadczonych specjalistów. Zatem, wbrew zarzutom skarżących, kwestia zmniejszenia zdolności retencyjnej jeziora była przedmiotem, m.in. przedłożonego przez Kopalnię "Opracowania analizy wpływu na stan wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki działań związanych z przegrodzeniem Jeziora Osieckiego, zgodnie z art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz art. 38D pkt 2 Prawa Wodnego" sporządzoną przez RS- EKO Pracownię Projektową i Konsultingową, 31-866 Kraków, ul. Skarżyńskiego 4/34". Analiza ta była przedmiotem oceny specjalistycznego organu, jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który po jej zbadaniu nie wystąpił o jej uzupełnienie a zatem uznał, że jest wystarczająca w okolicznościach niniejszej sprawy.

Ad. 6.

Odnosząc się do podniesionej w skargach kwestii braku określenia w sposób jednoznaczny czasu oddziaływania Kopalni na tereny sąsiednie Kolegium wyjaśniło, że łączny czas eksploatacji złoża w ramach przedsięwzięcia wyniesie 5-8 lat. Czas ten uzależniony jest od popytu, ceny, aktualnych możliwości technologicznych kopalni.

Ad. 7.

Wyjaśniając podniesiony w skargach zarzut dotyczący nieuwzględnienia w Raporcie

informacji zawartych w materiałach dotyczących Kopalni Kolegium wyjaśniło, że Autorzy

Raportu sporządzając ten dokument oparli się na źródłach informacji, które wskazali w

Rozdziale 15-tym Raportu. Nie ma żadnego przepisu prawa, który zobowiązywałby autorów do skorzystania ze wskazanej przez skarżących literatury. Również specjalistyczne organy administracyjne wyznaczające inwestorowi zakres Raportu nie wskazały, z jakich źródeł ma skorzystać, jak również nie podważyły zasadności wykorzystania wskazanych przez autorów dokumentacji technicznej. Brak jest zatem podstaw do uznania ww. zarzutu za zasadny.

Ad. 8.

Odnosząc się do zarzutu braku wskazania lokalizacji otworów odprężających wyjaśniono, że lokalizacja ta – w odległości min. 240m od wałów rzeki Wisły - wynika z raportu. Ponadto lokalizacja ta została pozytywnie oceniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia 22.05.2012r./K-315/. Natomiast konkretna lokalizacja otworów odprężających będzie analizowana na etapie pozwolenia wodno prawnego, jakie będzie musiało być wydane w związku z naruszeniem stosunków wodnych wywołanych przełożeniem cieku.

Ad. 9.

We wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor

wskazał szczegółowo teren inwestycji, wymieniając poszczególne numery ewidencyjne

gruntu oraz podał opis planowanej inwestycji. Tego właśnie terenu dotyczy rozstrzygnięcie, jakie wydał Burmistrz Miasta i Gminy Osiek. Jeśli realizacja planowanego przedsięwzięcia będzie powodowała konieczność zajęcia innych niż we wniosku wskazanych nieruchomości (działek) to inwestor będzie musiał wystąpić z nowym wnioskiem o uzyskanie środowiskowych uwarunkowań dla kolejnego terenu inwestycji. Zaskarżona obecnie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana dokładnie dla terenu wskazanego przez inwestora we wniosku. Zatem zarzut braku wskazania działek przeznaczonych pod lokalizację przełożenia cieku jest chybiony.

Ad. 10.

Stosownie do art. 80 ust. 2 ww. ustawy, organ wydaje decyzję o środowiskowych

uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami

miejscowego planu jaki został dla tego terenu uchwalony. Z akt sprawy jednoznacznie

wynika, że dla wnioskowanego terenu nie ma opracowanego planu miejscowego. Przepisy ww. ustawy nie zobowiązują natomiast do badania zgodności planowanego przedsięwzięcia z warunkami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Studium nie stanowi bowiem aktu prawa miejscowego, wiążącego organ do jego powszechnego stosowania.

Ad. 11.

Odnośnie zarzutu niewyjaśnienia w Raporcie różnic pomiędzy wariantem I a wariantem III

przedsięwzięcia Kolegium wyjaśniło, że w ujednoliconym Raporcie przedstawiono bardzo

dokładnie analizę wyżej wskazanych wariantów. Z analizy porównawczej wynika, że w

Wariancie I wydobycie siarki rozpoczęte zostanie od wschodniego brzegu jeziora od miejsca o największej zasobności siarki w kierunku wschodnim. Z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych przez cały okres wydobycia należałoby w sposób ciągły prowadzić odwodnienie pola górniczego. Koncepcja ta została odrzucona z powodu całkowitego wyłączenia przepływu wody w południowej części jeziora objętej eksploatacją, co w konsekwencji wpłynęłoby niekorzystnie na życie biologiczne w tej części jeziora. Kierunek eksploatacji od wschodniej część jeziora w kierunku wschodnim umożliwiałby wcześniejsze rozpoczęcie wydobycia (najniżej położonej w stosunku do istniejącej infrastruktury) ale wymagałoby to długotrwałego (aż do zakończenia eksploatacji) utrzymania odwodnienia terenu o największym stopniu osiadania.

Utrudniłoby to lub wręcz uniemożliwiło demontaż urządzeń oraz rekultywację po

zakończonym wydobyciu. Natomiast Wariant III przedsięwzięcia zakłada wydobycie siarki

od wschodniej granicy złoża w kierunku zachodnim do jeziora. Ten kierunek wydobycia

zapewni, że po zakończeniu wydobycia siarki będzie czas na likwidację urządzeń służących do jej wydobycia oraz wykonanie odpowiedniej rekultywacji terenu. Zarówno w raporcie jak w samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bardzo dokładnie przedstawiono opis wszystkich wariantów wraz z uzasadnieniem wyboru Wariantu III.

Ad. 12.

Całkowicie niezasadnym jest zarzut, że Raport nie wyjaśnia, czy zakres niecki osiadania

powierzchni terenu nie wpłynie na stabilność kanału ulgi i na wały przeciwpowodziowe.

Powyższa kwestia była przedmiotem analizy zawartej w Raporcie jak również w

postanowieniu z dnia [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska/K315/.

Również Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych pismem z dnia

26.04.2012r. zajął jednoznaczne stanowisko w sprawie. Stwierdził w szczególności, że " w odniesieniu do ewentualnego ujemnego wpływu na stabilność wałów przeciwpowodziowych nie stwierdzono aby przedmiotowa inwestycja naruszała zakazy ustanowione w art. 88 n ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 145). Nadto, na przełożenie cieku od Pliskowoli niezbędne będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 122 ustawy Prawo wodne. Niezasadnie skarżący kwestionują przyjęte w Raporcie parametry techniczne podłoża, ponieważ te ustalone zostały przez specjalistów· i nie zostały zakwestionowane w postanowieniu uzgadniającym warunki realizacyjne planowanego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Ad 13. i Ad 14.

Lokalizacja planowanej inwestycji była przedmiotem uzgodnienia w zakresie obszarów

objętych ochroną przyrody przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który jest

właściwym organem do oceny tej kwestii.

Ad.16.

W ujednoliconym Raporcie wskazano, że roczne wydobycie siarki w kopalni waha się od 600-760 tys. Mg w zależności od popytu, ceny, aktualnych możliwości technologicznych i

determinowane jest przepustowością instalacji do przesyłu ciepła z Elektrowni Połaniec oraz urządzeń do jego odbioru na terenie kopalni.

Ad. 17.

Odnośnie zarzutu braku w Raporcie przedstawienia analizy oddziaływania przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi inwestycjami realizacyjnymi lub planowanymi, Kolegium wyjaśniło że w postanowieniu z dnia [...] RDOŚ wskazał, że w celu określenia

oddziaływania funkcjonującej eksploatacji złoża siarki prowadzone są obecnie i nadal będą badania. Wyniki monitoringu we wskazanym w decyzji zakresie pozwolą na odpowiedzenie na pytanie o oddziaływanie kompleksowe kopalni w wynikach analizy porealizacyjnej jaka zostanie opracowana.

SKO wskazało również, że należy - za organem ochrony środowiska - liczyć się ze zmianami stanu wody w rozumieniu Prawa wodnego. Będą one miały charakter lokalny i nie powinny powodować szkodliwych zmian stanu wody na gruntach osób trzecich. Kolegium wyjaśnia, że dogłębna analiza w tym zakresie będzie sporządzona w postępowaniu wodno prawnym, w której strony będą brały udział.

Na koniec Kolegium wyjaśniło, że przed rozpoczęciem inwestycji inwestor jest zobowiązany uzyskać w drodze odrębnego postępowania pozwolenie wodno-prawne, które może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek inwestora i będzie prowadzone z udziałem wszystkich stron postępowania. Z akt sprawy wynika, że obecnie inwestor nie jest w posiadaniu terenu planowanej inwestycji, w pełnym zakresie. Nie będzie mógł zatem realizować wskazanej inwestycji bez posiadania prawa do nieruchomości. Zatem jeśli strony nie wyrażają zgody na realizację przedsięwzięcia to oznacza, że ta nie zostanie zrealizowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przez [...] SA przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na wykonaniu przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz przełożeniu cieku od Pliskowoli w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki, w wariancie III, w miejscowości Osiek i Mikołajów, gm. Osiek. Regulacja prawna dotycząca tego zagadnienia znajduje się w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, która ma w sprawie zastosowanie ze względu na złożenie wniosku w dniu 29 maja 2009 r., a więc już po wejściu w życie w/w ustawy. Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a to: planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Jeśli planowane przedsięwzięcie można zaliczyć do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wówczas na zasadzie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (czyli wójt, burmistrz, prezydent miasta – w przypadku przedsięwzięć innych niż wymienione w art. 75 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy środowiskowej, które to przypadki bezspornie nie mają w sprawie zastosowania) stwierdza w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko albo brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.

Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 2010.213.1397), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się między innymi wydobywanie kopalin ze złoża metodą podziemną, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b, lub metodą otworów wiertniczych, w zakresie niewymienionym w § 2 ust. 1 pkt 24. Ostatnio wymienione przepisy dotyczą wydobywanie kopalin ze złoża metodą podziemną lub związane z nim instalacje do przerobu kopalin, o wydobyciu lub przerobie nie mniejszym niż 100.000 m3 ilości kopaliny rocznie, a także wydobywanie ropy naftowej lub gazu ziemnego ze złoża, jeżeli wydobyta ilość kopaliny wynosi nie mniej niż 18.000 ton rocznie w przypadku ropy lub nie mniej niż 70.000.000 m3 rocznie w przypadku gazu ziemnego, oraz wydobywanie ropy naftowej lub gazu z obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, które to sytuacje nie mają w sprawie miejsca.

Postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, tj. postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lub postanowienie nie stwierdzające takiego obowiązku, wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78 (tj. w okolicznościach sprawy państwowego powiatowego inspektora sanitarnego), w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17, tj. między innymi decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).

2. Organ zasięgający opinii przedkłada:

1) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

2) kartę informacyjną przedsięwzięcia.

Organy, o których mowa w ust. 1, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 64 ust. 3 ustawy środowiskowej).

W razie wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określającego zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4 ustawy środowiskowej), konieczne jest przedłożenie przez inwestora raportu, którego treść określa art. 66 tej ustawy. Wskazaną wyżej ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się między innymi w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej). Decyzję taką wydaje się na podstawie wniosku, którego treść, warunki formalne i konieczne załączniki określa art. 74 ustawy środowiskowej. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:

1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska;

2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19, o czym stanowi art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej.

Uzgodnienie to następuje w drodze postanowienia.

Wszystkie wskazane etapy postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia została w sprawie zrealizowane, co w istocie nie było kwestionowane.

Zasadniczy zarzut skarg dotyczył natomiast nieuwzględnienia przez SKO, i to wbrew jednoznacznym wskazaniom zawartym w pismach RDOŚ z dnia 18 marca 2011 r. i z dnia 21 lipca 2011 r., wpływu działalności kopalni na stan wód na gruntach sąsiednich, możliwość podtapiania tych terenów, w tym również zanieczyszczonymi wodami z terenu pola górniczego. Zagrożenie to miało zdaniem skarżących wynikać z faktu, że planowane wybudowanie obwałowań wokół południowej i środkowej części jeziora Osieckiego oraz zastosowanie urządzeń pozwalających na izolowanie tych części jeziora w razie podwyższenia stanu wody na skutek zamknięcia śluzy w wale Wiślanym w miejscowości Lipnik, obniży znacznie zdolność retencyjną tego starorzecza. Remedium na to zagrożenie miałoby być wybudowanie przepompowni zlewni wód w wale rzeki Wisły, która umożliwiłaby przepompowywanie nadmiaru wód do Wisły.

Z takimi zarzutami nie można się zgodzić z następujących powodów.

Należy podzielić pogląd SKO, że żaden z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym zwłaszcza Raport o oddziaływaniu na środowisko, nie nakazywał zabezpieczenia terenów wokół planowanego przedsięwzięcia przed zagrożeniem powodziowym, w tym zwłaszcza poprzez wybudowanie przepompowni.

W prawomocnym postanowieniu Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], które wiążąco ustaliło m. in. zakres raportu, nie znalazło się jednoznaczne stwierdzenie nakładające obowiązek uwzględnienia zagrożenia powodziowego. Pośrednio jedynie można taki obowiązek wywieść z treści punktu II 11. tego postanowienia, gdzie określono, że raport ma w szczególności uwzględniać między innymi bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi.

Taki wymóg został jednak zrealizowany w sporządzonym w sprawie Raporcie, gdyż odniesiono się w nim do kwestii zagrożenia powodziowego. W tomie I Raportu wersja jednolita tekstu, w nawiązaniu do pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 21 marca 2011 r. skierowanego do RDOŚ, a także w nawiązaniu do pisma mieszkańców miejscowości Lipnik z dnia 14 września 2010 r. dotyczącego m. in. zagrożenia powodziowego związanego z eksploatacją siarki w tym rejonie mającego wynikać ze zrzutu wody z kopalni do Jeziora Osieckiego lub z zamykania śluzy na ujściu cieku z tego jeziora do Wisły w okresach podwyższonego poziomu wody powierzchniowej - autorzy raportu stwierdzili, że w rzeczywistości eksploatacja siarki nie przyczynia się do zagrożenia powodziowego w żaden sposób. Zamykanie śluzy zabezpiecza bowiem przed wystąpieniem tzw. cofki wody z rzeki Wisły, a kopalnia nie prowadzi żadnych zrzutów wody do cieku od Pliskowoli, ani do jeziora Osieckiego. Wody powierzchniowe z terenu kopalni będą bowiem odprowadzane poprzez system rząpi i rowów do wykorzystania jako uzupełnienie wód technologicznych. Również zmniejszenie się pojemności retencyjnej jeziora Osieckiego, którego obawiają się mieszkańcy Lipnika, nie będzie miało miejsca. Wody cieku od Pliskowoli będą bowiem, tak jak dotychczas, w sposób ciągły trafiały do jeziora Osieckiego i dalej kanałem do Wisły. Zamknięcie śluz w projektowanych groblach mogłoby wystąpić jedynie w sytuacji awaryjnej, tj. zanieczyszczenia wody w zbiorniku (str. 135 Raportu – tom I). Jak z tego widać, w Raporcie nie tylko nie znalazło się żadne zalecenie dotyczące konieczności uwzględnienia przy realizacji planowanego przedsięwzięcia domniemanego zagrożenia powodziowego mającego wynikać z tego przedsięwzięcia, ale wręcz stwierdzono, że żadne takie zagrożenie nie będzie mieć miejsca. Nie można więc twierdzić, że warunkiem realizacji tego przedsięwzięcia powinno być uwzględnienie w zaskarżonej decyzji tego zagrożenia, czy tym bardziej budowa wnioskowanej przez skarżących przepompowni.

W toku sprawy na skutek zalecenia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zawartego w piśmie z dnia 23 marca 2012 r. (k. 289), została również sporządzona analiza wpływu na stan wód powierzchniowych cieku od Pliskowoli i rzeki Strzegomki, działań związanych z przegrodzeniem jeziora Osieckiego zgodnie z art. 4.1 Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz z art. 38d pkt 2 Prawa wodnego. W analizie tej dotyczącej przede wszystkim wpływu planowanego przedsięwzięcia na wskaźniki jakości wód i potencjał ekologiczny JCWP (jednolitych części wód powierzchniowych) oraz zagrożenie nieosiągnięcia celu środowiskowego dla objętych oceną cieków, zauważono dodatkowo, że planowane przedsięwzięcie polegające między innymi na obwałowaniu brzegów jeziora Osieckiego będzie miało podwójne działanie; po pierwsze nie dopuści do zalania kopalni w przypadku wzrostu poziomu wody w jeziorze, a po drugie w sytuacji zwiększonych opadów zabezpieczy napływ wód powierzchniowych z pola górniczego do jeziora. Na polu górniczym stworzony zostanie powierzchniowy system odwodnienia ze spływem w kierunku rząpi, ujmujący wszystkie wody opadowe i inne. Wody z rząpi natomiast, będą odpompowywane do układu technologicznego kopalni i nie będą się przedostawać do wód jeziora Osieckiego (k. 18 Analizy z 2012 r.).

Z takich zapisów przytoczonej analizy, pośrednio w ocenie Sądu wynika, że wspomniany powierzchniowy system odwodnienia, który ma powstać w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, zabezpieczy wody opadowe i inne z terenu pola górniczego nie tylko przed ich przedostawaniem się do jeziora Osieckiego, ale również przed ich spływem na grunty sąsiednie, a przez to przed możliwością ich podtapiania. Z przytoczonych zapisów wynika również, że – wbrew obawom skarżących, zdolności retencyjne jeziora Osieckiego po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia nie zmaleją, ale wzrosną. Wynika to bowiem z planowego wybudowania obwałowania znacznej części tego jeziora o rzędnej wysokości 155 m.n.p.m., a więc o 3,61 metra wyższej, niż aktualna rzędna wysokości brzegów tego jeziora, która wynosi 151,39 m.n.p.m. (k. 34 Raportu – tom I – wersja jednolita tekstu). Ten efekt zwiększenia zdolności retencyjnej jeziora Osieckiego nie nastąpi przy tym dopiero po zakończeniu planowanej eksploatacji siarki w rejonie tego jeziora, ale jeszcze przed jej rozpoczęciem, na etapie realizacji planowanych obiektów hydrotechnicznych. Dodatkowym elementem znacznie zwiększającym pojemność retencyjną tego jeziora, będzie opisane szczegółowo w Raporcie osiadanie jeziora Osieckiego, którego wielkość ma wynieść 3 metry i być największą właśnie w rejonie samego jeziora.

Uwzględniając powyższe uwagi nie sposób nie zauważyć, że zdolność retencyjna jeziora Osieckiego, a także stopień zabezpieczenia tegoż jeziora i gruntów sąsiednich przed zalewaniem wodami opadowymi i innymi z terenu pola górniczego po wykonaniu planowanych inwestycji, będzie znacznie większy niż obecnie, i to nawet w razie zamknięcia się śluzy w wale wiślanym w miejscowości Lipnik, przy podwyższonym stanie wody w rzece Wiśle. Zamknięcie to i gromadzenie się wód opadowych i innych po zewnętrznej stronie wału wiślanego następuje bowiem również obecnie przy braku jakichkolwiek ingerencji w rejonie jeziora Osieckiego. Nie kwestionując więc obaw mieszkańców wsi Lipnik, Długołęka, Kąty, czy też miejscowości Osiek przed zagrożeniem powodziowym, jakie może powstać za sprawą wód opadowych gromadzących się w rejonie jeziora Osieckiego, nie można zaakceptować żądań tych mieszkańców i skarżących, aby przed powodzią, na której powstawanie, czy eskalację [...] SA nie ma przecież wpływu, spółka ta ich zabezpieczyła na własny koszt, niejako przy okazji realizacji planowanego przedsięwzięcia. Do zadań tego przedsiębiorstwa nie należy bowiem zabezpieczenia przed powodzią terenów przez powódź zagrożonych. Jak to bowiem zasadnie wyjaśnił organ II instancji, kwestie zagrożenia powodziowego i zabezpieczeń przed nią nie są uregulowane przepisami ustawy środowiskowej w trybie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale przepisami odrębnej ustawy Prawo wodne.

Dodatkowy argument przekonujący o niezasadności omawianego zarzutu skarg, a także wszystkich zarzutów skarg dotyczących Raportu, wynika z charakteru tego dokumentu.

Jak to wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13. Lex nr 1369033), raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Konsekwencja takiego charakteru Raportu jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym, a nie dopiero w postępowaniu sądowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577). Należy bowiem przypomnieć, że sąd administracyjny nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego, za wyjątkiem przypadku z art. 106 § 3 p.p.s.a., który w tej sprawie nie wystąpił, jak i to, że raport ten ma charakter dokumentu prywatnego inwestora, będącego dowodem w tym postępowaniu administracyjnym. Ponadto Sąd I instancji dokonując kontroli legalności decyzji środowiskowej nie może pominąć wynikającej z ustawy środowiskowej właściwości rzeczowej organu, który wydaje decyzję środowiskową. Sąd administracyjny nie może ponadto dokonywać własnych ustaleń stanu faktycznego, a więc również ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej, ponieważ kontroluje tylko, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez właściwe organy I i II instancji.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy trzeba zauważyć, że w toku postępowania przed organem I instancji nie został przedstawiony żaden kontrraport, czy ekspertyza, które uwiarygodniałyby zarzuty skarżących pod adresem Raportu. Takie dokumenty nie zostały również złożone na etapie odwołania, gdyż nie zostało ono złożone przez skarżących, którzy w ten sposób dali do zrozumienia, że Raportu nie kwestionują. Oznacza to, że skoro Raport nie był przez skarżących zakwestionowany na etapie postępowania administracyjnego, to nie może być kwestionowany w skardze, zwłaszcza, że również do niej nie zostały dołączone żadne wspomniane wyżej dokumenty, które są konieczne do skutecznego podważenia wniosków wynikających z Raportu. Dlatego wszystkie zarzuty skargi dotyczące treści tego Raportu nie mogły wpłynąć na wynik sprawy. Należy również dodać, że aby organ I instancji mógł nałożyć obowiązek wybudowania przepompowni zlewni wód w miejscowości Lipnik przed rozpoczęciem realizacji planowanego przedsięwzięcia, musiał mieć ku temu podstawę prawną w postaci raportu oddziaływania na środowisko, jego uzupełnienia, czy też osobnej ekspertyzy. Ponieważ żaden taki dokument nie został w sprawie przedłożony, organ II instancji zasadnie uchylił ten obowiązek.

Istotne dla oceny zasadności skarg, a także legalności zaskarżonej decyzji było określenie kręgu stron przeprowadzonego postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, który podziela Sąd w niniejszym składzie, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r., II SA/Kr 1932/11, LEX nr 1138582). W sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r., II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa.

Jak wynika z akt sprawy, za strony postępowania administracyjnego zostali uznani oprócz wnioskodawcy, czyli [...] u SA, również wszyscy właściciele nieruchomości położonych na obszarze planowanej inwestycji i obszarze jej oddziaływania. W związku z tym, że liczba tak ustalonych stron przekroczyła 20, stosownie do treści art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej stosowano w sprawie możliwość wynikającą z art. 49 kpa zawiadamiając strony o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Zawiadomienia takie były przy tym uważane za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Akceptując ustalenie organów obu instancji dotyczące kręgu stron postępowania ustalonego na podstawie analizy Raportu oddziaływania na środowisko, który określił między innymi zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmując nim nieruchomości położonych na obszarze wsi sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, należy dojść do wniosku, że interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji SKO z dnia 10 grudnia 2012 r. nie wykazał A. M. . Jak wynika bowiem z wypisu z rejestru gruntów i mapy planowanego przedsięwzięcia, nie jest on właścicielem którejkolwiek z nieruchomości położonych na obszarze planowanej inwestycji, ani też na obszarze, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Jak bowiem skarżący ten sam wyjaśnił na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r., mieszka on we wsi Długołęka oddalonej od jeziora Osieckiego o około 3 kilometry, a na obszarze planowanej inwestycji nie posiada żadnych nieruchomości. O istnieniu jego interesu nie może również świadczyć twierdzenie skarżącego na temat znajdowania się wsi Długołęka na obszarze objętym zagrożeniem zalewania wodami powodziowymi z obszaru górniczego planowanej kopalni siarki. Jak to zostało bowiem wyjaśnione powyżej, realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje ani powstania, ani zwiększenia jakiegokolwiek zagrożenia powodziowego dla okolicznych miejscowości, w tym również dla wsi Długołęka. Wynikły z tego brak przymiotu strony powoduje, że skarga A. M., już tylko z racji braku jego legitymacji do zaskarżenia decyzji SKO z dnia [...] podlegała oddaleniu.

Odnosząc się do pozostałych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zagadnień, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie.

Mimo nieprecyzyjnego, czy nawet wręcz wprowadzającego w błąd określenia we wniosku, a także w decyzjach organów obu instancji przedmiotu planowanego przedsięwzięcia, nie mogło w ocenie Sądu być wątpliwości co do tego, że dotyczyło ono nie tylko wykonania przegrody ziemnej Jeziora Osieckiego oraz przełożenia cieku od Pliskowoli, w związku z planowaną eksploatacją złoża siarki w miejscowości Osiek i Mikołajów, gm. Osiek, ale również samej eksploatacji tego złoża. Wynikało to bowiem z zakresu przeprowadzonego postępowania i wydanej decyzji. W toku postępowania bowiem, Burmistrz Miasta i Gminy postanowieniem z dniu [...], na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu, obejmując nim nie tylko przegrodzenie jeziora i przełożenie cieku, ale również wydobycie siarki. W konsekwencji również sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmował fazę eksploatacji złoża siarki. Podobnie decyzja organu I instancji obejmowała również etap eksploatacji siarki, o czym mowa w jej punkcie II 23 oraz II 3 i 4. Takie kompleksowe określenie planowanego przedsięwzięcia odpowiadało również ustawowej definicji przedsięwzięcia zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej. Zgodnie z tym przepisem bowiem, ilekroć w tej ustawie jest mowa o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. W przepisie tym chodzi o takie kompleksowe powiązanie, które łącznie oddziałuje na środowisko (por. Marek Górski Prawo ochrony środowiska. Komentarz. str. 105). Nie może w ocenie Sądu być wątpliwości, że oba wskazane wyżej etapy planowanego przez [...] SA przedsięwzięcia będą łącznie i kompleksowo oddziaływać na środowisko w rozumieniu przytoczonego przepisu. Są one bowiem ze sobą powiązane w taki sposób, że realizacja pierwszego etapu, tj. przegrodzenie jeziora i przełożenie cieku nie ma gospodarczego sensu bez realizacji etapu drugiego dotyczącego eksploatacji złoża siarki zalegającego między innymi pod dnem tego jeziora.

Należy również wyrazić pogląd, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie mogła być cała decyzja SKO, a nie tylko ta jej część, która został zreformowana decyzją organu odwoławczego. Wątpliwości w tej kwestii mogły wyniknąć z faktu, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przez [...] SA przedsięwzięcia, została zaskarżona tylko przez wnioskodawcę, tj. [...] SA i tylko w części obejmującej trzy szczegółowe rozstrzygnięcia zawarte w: punkcie II podpunkt 1, punkcie II podpunkt 27 i punkcie VII. W pozostałej części decyzja organu I instancji nie została natomiast zaskarżona. Zreformowanie tej decyzji przez organ odwoławczy tylko w tych trzech punktach z utrzymaniem w mocy decyzji pierwszo instancyjnej w pozostałej części, mogło więc wywoływać wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia do Sądu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w niezaskarżonej do organu II instancji części, które to częściowe zaskarżenie może mieć co do zasady miejsce (por. teza 2 wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r., II OSK 286/12, Lex nr 1252001). Ze względu jednak na charakter przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz ze względu na powiązanie pomiędzy tymi jej elementami, które zostały zreformowane w zaskarżonej decyzji, a pozostałymi jej elementami, nie mogło być w sprawie mowy o uostatecznieniu się części tej decyzji nie objętej zaskarżeniem do organu II instancji. Chodzi tu w szczególności o najbardziej sporną w sprawie kwestię obowiązku wybudowania przepompowni zlewni wód w miejscowości Lipnik. Zasadność nałożenia takiego obowiązku jest w sprawie ściśle związana z zagadnieniem gospodarki wodami opadowymi i roztopowymi z terenu pola górniczego oraz związanego z tym domniemanego zagrożenia powodziowego na terenie planowanego przedsięwzięcia i jego otoczenia. Ocena celowości wybudowania takiej przepompowni nie może być oderwana od oceny całokształtu zagadnień związanych z wpływem planowanej inwestycji na gospodarkę wodną na tym obszarze. Dlatego należało uznać, że mimo niezaskarżenie decyzji organu I instancji określającej środowiskowe uwarunkowania dla opisanej wyżej inwestycji przez skarżących M. S.i A. M. oraz mimo zaskarżenia tej decyzji przez inwestora [...] SA tylko w części ograniczonej do trzech szczegółowych punktów – dopuszczalne jest zaskarżenie w całości decyzji organu II instancji przez M. S. i A. M.

Odnosząc się na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. z urzędu do niezaskarżonych dwóch pozostałych reformatoryjnych rozstrzygnięć organu II instancji, Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania. Mimo bowiem błędnego odczytania w pismach z dnia 12 września i 5 listopada 2012 r., przez działającego z upoważnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, zakresu planowanego przedsięwzięcia (obejmującego nie tylko przegrodzenie jeziora Osieckiego i przełożenie cieku od Pliskowoli w celu eksploatacji złoża siarki, ale również samo wydobycie tej siarki, o czym była już mowa wyżej), można przyjąć, że skoro eksploatacja złóż siarki odbywać się będzie poza stanowiskiem archeologicznym Łęg 2, na terenie tego stanowiska nie jest planowane wykonanie jakichkolwiek urządzeń kolidujących z jego ochroną, a innych stanowisk archeologicznych na terenie planowanej eksploatacji nie stwierdzono, to organ II instancji rzeczywiście miał podstawy, aby uchylić oba obowiązki nałożone w punktach II podpunkt 1 i podpunkt 27 decyzji organu I instancji.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że ponieważ zarzuty skarg okazały się bezzasadne, a kontrolując z urzędu zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie, skargi podlegały oddaleniu, o czym WSA w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.