Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1505/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 76 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako organ/minister) z dnia [...] maja 2021 r. [...] utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2021 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...] Skawa, oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (kw nr [...]).

W uzasadnieniu organ przywołał art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1998 ze zm., dalej jako ugn), ugruntowane od lat orzecznictwo sądowoadministracyjne i podał, że powoływanie się przez [...] S.A. w [...] (dalej jako skarżący/spółka/ [...]) jedynie na decyzję z 1987r. o ustaleniu opłaty za zarząd – w sytuacji gdy nie zostało wykazane w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej poprzednik prawny skarżącej nabył ww. prawo, nie jest wystarczające do potwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu.

Spółka zaskarżyła ww. decyzję w całości nie podając w skardze przepisów, jakie w jej ocenie zostały naruszone przez organ, podała jednak, że decyzja ustalająca opłaty z tytułu zarządu, potwierdza przekazanie [...] przedmiotowego terenu w zarząd i na mocy § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120, dalej jako rozporządzenie) i stanowi wystarczający (samodzielny) dowód potwierdzający istnienie prawa zarządu. Skarżąca przywołała też treść art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...] (Dz. U. Nr 84, poz. 948) i podniosła, że przepis ten - przy spełnieniu określonych przesłanek - przyznaje z wejściem w życie ustawy, z mocy prawa, prawo wieczystego użytkowania tych gruntów przedsiębiorstwu [...] (przywołała wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt: I OSK 3515/15). Zarzuciła także, że działki objęte odwołaniem zostały zabudowane budynkiem kolejowym, co świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji, gdyż nieruchomość mogła i musiała pozostawać w zarządzie [...], nie zaś jakiegokolwiek innego podmiotu czy też innej jednostki organizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia własności Skarbu Państwa w istotnej z punktu widzenia ustawy dacie - nie budziła w tej sprawie wątpliwości. Jeśli chodzi o pozostałe przesłanki art. 200 ugn, skarżąca spółka jako dowód na istnienie wymaganego ustawą prawa zarządu przedłożyła decyzję z 1987r. ustalającą opłatę roczną za będący w zarządzie grunt państwowy, wzywana przez organ nie przedłożyła natomiast żadnych innych dokumentów na dowód istnienia prawa zarządu, a organy administracyjne takich dokumentów nie odnalazły.

Ocena czy decyzja z 1987r. o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nieruchomością jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia prawa zarządu jest ściśle związana z wykładnią art. 200 ust. 1 ugn w związku z § 4 rozporządzenia. Dokonane przez ministra ustalenia a także ich kwalifikacja prawna nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości. Z akt nie wynika aby [...] grudnia 1990 r. [...] przysługiwało prawo zarządu spornymi działkami choć nie jest kwestionowane, iż były one w posiadaniu [...].

Decyzja dotycząca opłaty nie nawiązuje w sposób wyraźny do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie stanowi w związku z tym dowodu na istnienie tego prawa. Istotne jest przy tym, że wg ugruntowanego orzecznictwa prawa zarządu nie można domniemywać, wykazywać go można środkami dowodowymi sprecyzowanymi w przepisach rozporządzenia, a przy tym decyzję w przedmiocie opłat z tytułu zarządu można skutecznie uwzględnić tylko wówczas, gdy istnieją jakiekolwiek dowody ustanowionego zarządu w prawem przepisany sposób, a decyzja o naliczeniu opłaty jest zaś tego konsekwencją. Zarząd powinien jasno wynikać z odpowiedniego dokumentu wyraźnie go kreującego (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r. I OSK 1926/11). W tym zakresie znamienna jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2018 r. I OPS 5/17, w której stwierdzono, że samo dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Ponadto Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 22 listopada 1999 r. sygn akt U 6/99 wyraził pogląd, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub o aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia prawa użytkowania (a odnieść to można także do zarządu, gdyż § 6 ust. 1 pkt 2 i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia mają tożsamą treść), gdy jest wydany w nawiązaniu do powołanej w jego treści decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Kwestia wiarygodności i mocy dowodowej decyzji dotyczącej opłaty za zarząd, jako dokumentu urzędowego, była już przedmiotem orzecznictwa. Stosownie do art. 76 § 1 kpa, dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone; istnieje zatem domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w dokumencie urzędowym, lecz nie wyklucza to możliwości obalenia tego domniemania (art. 76 § 3 kpa). Decyzja "opłatowa" z 1987 r., wbrew zarzutom skargi, nie stanowi dowodu na istnienie prawa zarządu. Wynika z niej jedynie, że poprzednik prawny skarżącej został zobowiązany do ponoszenia opłat rocznych za zarząd. Z decyzji nie wynika jednak kiedy i w stosunku do jakiej nieruchomości a także jakim aktem zarząd został ustanowiony. Taki pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny wywodząc w uzasadnieniu przytoczonego wyżej wyroku z 22 listopada 1999 r., że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia prawa użytkowania (zarządu), jeżeli jest wydany w nawiązaniu do powołanej w jego treści decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Skoro sporna decyzja nie zawiera stosownych danych to jako dokument wymieniony w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, nie może stanowić dowodu na istnienie zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2020 r. I OSK 2182/19, LEX nr 3045691).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że minister prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, który poddał następnie poprawnej ocenie i wyprowadził z niej trafne wnioski. Nie można wobec tego zarzucić ministrowi, że naruszył przywołane w skardze przepisy procedury a w szczególności, że nie wyczerpał inicjatywy dowodowej czy też że błędnie ocenił zebrany materiał. Jak wynika z akt organ zwracał się do spółki o udokumentowanie prawa zarządu, lecz pozostało to bezskuteczne. Organ I instancji zwracał się także do Archiwum Państwowego w [...] Ekspozytura w [...] oraz do Archiwum Akt Nowych. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie przytoczone i zinterpretowane, minister posiłkował się przy tym licznym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń, jest rzeczowe i obszerne, punkt po punkcie odnosi się do istoty sprawy.

W konsekwencji nie sposób też przyjąć, że w sprawie naruszono przywołany w uzasadnieniu skargi art. 200 ugn. Przepisy te organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przytoczył także związane z nimi orzecznictwo i odniósł je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy. Nie zaszły wobec tego przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie można też przyjąć, że w sprawie został naruszony powołany w uzasadnieniu skargi art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...] (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 146) gdyż przepis ten nie był stosowany w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontrolowanej sprawy było rozstrzygnięcie, czy skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990r. prawo użytkowania wieczystego gruntu, który miała w zarządzie (wg przesłanek z art. 200 ugn), a nie nabycie w innej dacie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będącej jedynie w posiadaniu spółki w dniu [...] grudnia 1990r. – tj. na podstawie art. 34 ww ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji [...]. Podstawy faktyczne i materialnoprawne nabycia prawa użytkowania wieczystego a także daty nabycia tego prawa w obu regulacjach pozostają odmienne, inny jest zatem zakres przedmiotowy każdej sprawy.

Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.