Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 379/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1,2,3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018r., skarżący wniósł o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek.

2. Decyzją z dnia [...] marca 2018r. Inne Oddział w T. Inspektorat w G. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej ulgi.

W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisu art. 28 ust 3 ustawy dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 - dalej zwana "u.s.u.s.").

Dalej organ wskazał, że w sprawie skarżącego nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Ponadto przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. w stosunku do zadłużenia skarżącego również nie zachodzą, gdyż nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego. Również zdaniem organu w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził bowiem braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości położonych w białych Błotach.

Następnie organ wyjaśnił, że gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć wyłącznie należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - zwane dalej "rozporządzeniem"). Organ przytoczył treść przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazując jednocześnie, że przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia nie mają w stosunku do skarżącego zastosowania. W tym zakresie organ wyjaśnił, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdziłyby sytuację przewidzianą w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia, zatem Zakład rozważył możliwość umorzenia odsetek od należności, w oparciu o dane pozyskane z Centralnej Bazy Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Organ ustalił, że skarżący jest rozwiedziony. Posiada nieruchomości położone w miejscowości [...] nr [...]. Organ podniósł, że skarżący nie udokumentował żadnych wydatków, które wskazywałyby, że nie ma środków na

uregulowanie zaległości wobec ZUS. Wykazuje chęć uregulowania należności w układzie ratalnym. Zdaniem organu przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do skarżącego zastosowania, ponieważ nie prowadzi już działalności gospodarczej. Również okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczące stanu zdrowia oraz konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny nie występują, gdyż skarżący nie podniósł argumentów dotyczących sytuacji zdrowotnej oraz nie przedłożył żadnej dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia.

Końcowo odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji o niedochodzenie odsetek z uwagi na znaczną i nieuzasadnioną przewlekłość organ przywołał wydane decyzje oraz zapadłe orzeczenia przed sądami powszechnym wyjaśniając, że po zakończonym postępowaniu sądowym [...] 2017r. wysłano do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto poinformowano stronę, że odsetki za zwłokę będą naliczane nadal do dnia zapłaty włącznie.

3. W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 ust. 2 i 3 us.u.s. poprzez błędną wykładnię tego przepisu wyrażającą się w przyjęciu przez organ rentowy, że nie zachodzą w przypadku skarżącego przesłanki całkowitej nieściągalności składek (a zatem także odsetek od tych składek);

- § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji;

- art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w związku z tym nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności polegające na nieprzesłuchaniu skarżącego odnośnie

okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

5. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ZUS nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

6. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przy czym pod pojęciem składek należy rozumieć składki na ubezpieczenie społeczne, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) jak również składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Pojęcie "nieściągalności" zostało sprecyzowane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wedle jego zapisów zachodzi ona, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest enumeratywne, tzn. stanowi zamknięty katalog okoliczności stanowiących o całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z nich, daje możliwość umorzenia należności. Decyzja w tej sytuacji nie jest tzw. decyzją związaną. Rozstrzygnięcie zapada także wówczas w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. II GSK 1694/14).

Organ dokonując analizy sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s. i prawidłowo ustaliły, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi sytuacja całkowitej nieściągalności, która pozwalałby rozważać możliwość umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Istotnie bowiem wobec skarżącego nie prowadzono postępowania upadłościowego, czyli brak było przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Skarżący nie wykazał jednocześnie, by prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (brak przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s). Jednocześnie jak zasadnie ustalił ZUS nie wykazano, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyskano by kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne (brak przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.). ZUS zasadnie ustalił również, że skarżący zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, lecz pozostaje właścicielem dwóch nieruchomości połozonych w B. [...] i dlatego nie zachodzi w jego przypadku również przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Brak było również okoliczności stanowiących przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 1 i pkt 4 - 4b u.s.u.s.

ZUS dokonał oceny wniosku skarżącego również z punktu widzenia dodatkowej możliwości umorzenia należności przewidzianej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z którym zaległe należności składkowe mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach mimo braku całkowitej nieściągalności w sytuacjach określonych w powołanym rozporządzeniu.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, ZUS może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Prawodawca wymienia przy tym przykładowo sytuacje, które mogą uzasadniać umorzenie należności tej grupy płatników. Wśród nich jest:

- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślić przy tym również należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w tym także ubezpieczenie zdrowotne, ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy ocenia, czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. lub art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Stwierdzenie, że okoliczności ustalone w sprawie nie odpowiadają żadnej z przesłanek umorzenia zaległości wyklucza możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. Jednak, nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek, nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Odmawiając w takiej sytuacji umorzenia zaległości organ działa w zakresie przyznanego mu uznania administracyjnego.

7. W kontekście przesłanek określonych w powołanym powyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem to strona w treści wniesionego wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. ZUS w toku postępowania, powinien natomiast wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 k.p.a. Oczywistym jest jednak fakt, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o zaistniałych przeszkodach w spłacie zadłużenia.

Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie bowiem do treści art. 80 k.p.a., organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki.

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie ZUS nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany wskazanymi powyżej zasadami określonymi w k.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

8. Zdaniem Sądu organ orzekający w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przedłożonego przez stronę. Na tej podstawie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, czym wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. polegające na podejmowaniu z urzędu lub na wniosek strony wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz z art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje organowi administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ponadto przed wydaniem decyzji zapewnił skarżącemu, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, że skarżący w ramach prowadzonego postępowania, które sam zainicjował wykazywał całkowicie bierną postawę. Nie przedłożył oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym czy tez zeznań podatkowych pomimo, że organ przesłał skarżącemu stosowny formularz. Skarżący nie przejawił jakiejkolwiek inicjatywy w celu wykazania zasadności swojego wniosku. Organ z urzędu natomiast ustalił, że skarżący jest rozwiedziony. Posiada nieruchomości położone w miejscowości [...].

W ocenie Sądu, odnosząc powyższe okoliczności do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. należało uznać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób uprawniony przyjął, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w pkt 1-6 powołanego przepisu przesłanek całkowitej nieściągalności należności.

8. Za prawidłową, w ocenie Sądu, uznać należało również odmowę umorzenia zaległości skarżącego na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia.

Podkreślenia bowiem wymaga, że przy badaniu wystąpienia przesłanek z art. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia istotnym jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a więc to po stronie wnioskodawcy spoczywa inicjatywa dowodowa w tym zakresie. Analizując treść tego przepisu należy również zwrócić uwagę na użycie przez ustawodawcę sformułowania "Zakład może umorzyć", przez co decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Wyjaśnienia wymaga więc, że uznanie administracyjne oznacza co do zasady możliwość wyboru przez organ konsekwencji prawnej w określonym stanie prawnym i faktycznym. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego. (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2048/12).

Ustalenie, czy strona wypełnia powyższe przesłanki wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego. Rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest bowiem swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego "widzimisię", zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon [w:] E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 - 51).

Należy jednak zauważyć, że w zależności od przedmiotu postępowania i całokształtu okoliczności sprawy administracyjnej różnie przedstawia się obowiązek organu w zakresie gromadzenia dowodów i pomimo, że co do zasady obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebranie niezbędnych dla rozstrzygnięcia dowodów spoczywa na organie, to w pojedynczych sprawach inicjatywa dowodowa obciążać będzie przede wszystkim stronę postępowania. Tak ma się rzecz w przypadku spraw z wniosku o umorzenie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że to zobowiązany musi wykazać, że nie jest w stanie opłacić tych należności z podanych tam powodów.

Skoro skarżący w przedmiotowej sprawie ograniczył się tylko do złożenia wniosku o umorzenie odsetek od zaległych składek i nie współpracował z organem w zakresie ustalenia jego aktualnej sytuacji majątkowej to zasadnie organ odmówił przyznania wnioskowanej ulgi.

9. Tym samym w ocenie Sądu, nie można, zatem przypisać organowi naruszenia prawa w zakresie, w jakim odmówił umorzenia odsetek od zaległych należności z tytułu ubezpieczeń społecznych w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., pozwalający w uzasadnionych przypadkach na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sformułowany w przepisie § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2013 r. katalog sytuacji pozwalających na umorzenie należności w "uzasadnionych przypadkach" wskazuje, że powinno mieć ono zastosowanie w sytuacjach naprawdę skrajnych. Wskazać przy tym należy, że nadanie treści pojęciu "uzasadnionego przypadku" w odniesieniu do konkretnej, indywidualnej sytuacji musi uwzględniać nie tylko interes zobowiązanego z tytułu składek, ale również interes publiczny.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Wskazać należy, że zasady ogólne K.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. Przypomnienia bowiem wymaga, że to na wnioskodawcy, który domaga się umorzenia zaległych składek, ciąży obowiązek przedstawienia wszelkich okoliczności uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z jego żądaniem. ZUS rozpatrując wniosek o umorzenie zaległych należności nie jest bowiem zobowiązany do wyręczania strony i poszukiwania z urzędu dowodów wskazujących na zasadność jej twierdzeń. Rozpatrując przedmiotowy wniosek organ w sposób prawidłowy ocenił kwestię wystąpienia przesłanek przemawiających za umorzeniem należności skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

[...]