Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 484/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 61 § 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. K. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 409/13 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 stycznia 2013 r. ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 409/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.

Od powyższego wyroku strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. D. K. wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 października 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego L. mimo rażących przekroczeń swoich uprawnień i z zaniechaniem stosowania prawa prowadzi wobec niej od 9 lat postępowanie egzekucyjne. Do tej pory organ egzekucyjny zajął około 40.000 zł, w tym: ze świadczenia emerytalnego (ponad 700 zł co miesiąc),

ze zwrotu kosztów sądowych, o których na jej rzecz orzekły sądy administracyjne,

ze zwrotu podatku, z pożyczki bankowej zaciągniętej na zaspokojenie podstawowych

i koniecznych wydatków na życie (bieżące opłaty za mieszkanie, energię, gaz, lekarstwa, których nie była w stanie wykupić).

D. K. podała, że przez ponad 40 lat była szeregowym urzędnikiem bankowym i zawsze sumiennie wywiązywała się z obowiązku podatkowego. Nigdy nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Podała, że ma 76 lat, od 17 lat jest na emeryturze, która stanowi jej jedyne, skromne źródło utrzymania. Nie ma pieniędzy na wykupienie leków, okularów i na naprawę uzębienia.

Wnioskodawczyni wskazała, że jej złą sytuację materialną i pogarszający się stan zdrowia uwzględniły wszystkie instancje sądowe, które w toczących się postępowaniach zwolniły ją z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Końcowo D. K. podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji przez organ do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd jej skargi o wznowienie postępowania z pewnością zapobiegnie pogłębianiu się szkody poniesionej przez nią w wyniku toczącego się od 9 lat postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, przede wszystkim jednak

za wstrzymaniem jej wykonania przemawiają zarówno okoliczności faktyczne w sprawie, jak i materiał dowodowy, który wskazuje z dużą dozą prawdopodobieństwa na uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a następnie na umorzenie postępowania podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.",

po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie

o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności,

o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...) Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.).

Jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 193 P.p.s.a.).

W związku z tym, że w rozpoznawanej sprawie istnieje rozbieżność pomiędzy przedmiotem rozpoznawanej skargi (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia

24 stycznia 2013 r. odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej), a przedmiotem wniosku

o wstrzymanie wykonania decyzji (decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia

15 października 2009 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.) należy ustalić, czy decyzja będąca przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania może być zakwalifikowana jako wydana "w granicach tej samej sprawy". Dopiero bowiem pozytywne przesądzenie tej kwestii pozwoli na rozważenie możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa

w art. 61 § 3 P.p.s.a. i udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej.

W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wskazywano, że sformułowanie

"w granicach tej samej sprawy" należy rozumieć w ten sposób, iż dotyczy ono sprawy

w ujęciu materialnym. W związku z tym, o postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy tożsame przedmiotowo i podmiotowo. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, takiego samego przedmiotu i stanu faktycznego (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; oraz postanowienia NSA: z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt

II OZ 751/10, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GZ 246/10, czy z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1368/10, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Również w piśmiennictwie podkreśla się, że kluczowe dla zakresu stosowania przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. ma znaczenie, jakie przyjmuje się dla pojęcia "sprawy",

w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Przyjmuje się, że ustawodawca odsyła do pojęcia "sprawy administracyjnej" w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość (granice) wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (tak: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,

M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 300).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia jednak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego

w postępowaniu zwykłym, w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, w tym przypadku na podstawie art. 240 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa" (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 3075/13, LEX nr 1420324).

Przede wszystkim, kwestia określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz kwestia uchylenia decyzji ostatecznej nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonej

w niniejszym postępowaniu decyzji organ nie odnosił się do kwestii zasadności określenia zobowiązania podatkowego. Możliwość uchylenia decyzji w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej nie jest uzależniona od badania zasadności decyzji wydanej w trybie zwykłym, stąd też organ nie przeprowadzał ponownej, odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę określenia zobowiązania podatkowego. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 października 2009 r. nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak

w sentencji.