Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 885/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6  ust. 12,14  pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 885/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007r., sprawy ze skargi [...] Izby O. w K., na uchwałę Rady Miejskiej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zarządzenia poboru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości oraz podatku od posiadania psów w drodze inkasa oraz, określenia inkasentów i wynagrodzenia za inkaso na 2007r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2006 r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...]w sprawie zarządzenia poboru podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości oraz podatku od posiadania psów w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i wynagrodzenia za inkaso na 2007 r.

W dniu [...] grudnia 2006 r. powyższa uchwała wpłynęła do Izby O. w K. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [..]K. Izby O. w K. postanowiło wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności wspomnianej uchwały nr [...]Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2006 r. - w zakresie obejmującym część postanowienia § 2 uchwały, którym jako inkasentów podatków wyznaczono "na terenie sołectw - sołtysów danej wsi". W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie uchwały obejmujące zapis o wyznaczeniu na inkasentów sołtysów wsi narusza przepis art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. - Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.) poprzez zaniechanie wskazania inkasentów w sposób zindywidualizowany, z uwzględnieniem art. 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.).

Na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2007 r. K. Izby O. w K. umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej z dnia [...]grudnia 2006 r. nr[...], a to z uwagi na błędną podstawę prawną dotyczącą stwierdzenia nieważności.

W związku z upływem terminu badania uchwały w trybie nadzoru w dniu [...]marca 2007 r. K. Izby O. w K. podjęło uchwałę w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2006 r.[...].

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]K. Izby O. w K. zażądało stwierdzenia nieważności tej uchwały w części § 2 dotyczącej określenia jako inkasentów sołtysów danej wsi i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, iż żądanie delegalizacji zapisów uchwały w drodze orzeczenia wydanego przez sąd administracyjny wynika z upływu terminu, w którym mogło to nastąpić w drodze orzeczenia nadzorczego podjętego przez K. Izby O. w K. Zdaniem Kolegium sposób określenia inkasentów podatków w przedmiotowej uchwale narusza przepisy art. 6 ust. 12 i art. 14 pkt 3 ustawy podatkach i opłatach lokalnych, art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t. j. - Dz. U. z 2002, nr 200, poz. 1682 ze zm.) oraz art. 6b ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. - Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.) w związku z art. 9 Ordynacji podatkowej, w którym zawarto definicję inkasenta. W ocenie Kolegium Izby prawidłowe wypełnienie powołanych wyżej przepisów powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnej osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Określenie cech indywidualizujących inkasentów powinno nastąpić w sposób na tyle precyzyjny aby nie budziło wątpliwości na kogo obowiązek ten został nałożony. Wskazanie zaś jako inkasentów sołtysów wsi uchybia wymienionym przepisom.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu podniesiono, iż intencją Rady Miejskiej było powierzenie wykonywania funkcji inkasentów do poboru podatków osobom, które pełniły funkcję sołtysów w dniu podejmowania uchwały i pełnić ją będą następnie w 2007 roku. Chcąc powiązać pełnienie obowiązków inkasenta z wykonywaniem funkcji sołtysa Rada Miejska nie indywidualizowała inkasentów poprzez wskazywanie ich imion i nazwisk. Z uwagi na rychły termin wyboru sołtysów mogłoby się bowiem okazać, iż osoba wskazana z imienia i nazwiska w treści uchwały i nie wybrana przez mieszkańców sołectwa do pełnienia funkcji sołtysa na nową kadencję byłby inkasentem nie będąc sołtysem. Wskazano również, iż wyrażony w skardze pogląd Izby O. jakoby "wskazanie jako inkasentów sołtysów wsi uchybiało przepisom" stoi w wyraźnej sprzeczności z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 20 czerwca 1997 r. (sygn. akt I SA/Ka 560/97), z którego wynika, iż "uchwała rady gminy określająca inkasentów powinna na tyle precyzyjnie ich wskazywać aby nie budziło wątpliwości na kogo obowiązek inkasenta został nałożony np. przez podanie, iż inkasentami są sołtysi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. - Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, zaś o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie terminu wskazanego w art.. 91 ust. 1 ustawy organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, lecz może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 ustawy). Zaznaczyć należy, iż przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi lex specialis w stosunku do unormowania art. 53 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), gdyż nie zawiera żadnego ograniczenia czasowego dla skargi organu nadzoru.

W niniejszej sprawie upłynął termin w którym organ nadzoru - K. Izby O. w K. - mógł we własnym zakresie stwierdzić nieważność uchwały Rady Miejskiej.

Odnosząc się do meritum sprawy stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 14 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy może zarządzić pobór podatku od posiadania psów w drodze inkasa lub określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Odpowiednio art. 6 ust. 12 tej samej ustawy stanowi, iż rada gminy może zarządzać pobór podatku od nieruchomości od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczać inkasentów i określać wysokość wynagrodzenia za inkaso. Podobne rozwiązania przewidują również art. 6 ust. 8 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku leśnym, w myśl którego rada gminy, w drodze uchwały, może zarządzić pobór podatku leśnego od osób fizycznych w drodze inkasa oraz wyznaczyć inkasentów i określić wysokość wynagrodzenia za inkaso, a także art. 6b ustawy o podatku rolnym stanowiącego, iż rada gminy może zarządzać pobór podatku rolnego od osób fizycznych w drodze inkasa oraz określać inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso.

Dla określenia statusu inkasenta odwołać należy się do regulacji art. 9 Ordynacji podatkowej, w myśl którego inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Wyznaczenie inkasentów, o których mowa w powołanych powyżej przepisach ustaw podatkowych musi niewątpliwie polegać na takim ich wskazaniu, aby już w treści uchwały można było ustalić, na kim spoczywa obowiązek poboru i wpłacenia pobranego podatku. Wymóg ten wynika z samej treści odpowiednich przepisów wskazanych ustaw, gdzie mowa jest o "określeniu" inkasentów, a więc ich wymienieniu bądź nazwaniu, pozwalającym na identyfikację. Pozostaje to w logicznym związku z przepisami Ordynacji podatkowej. Artykuł 9 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, że inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Konkretyzacja osoby inkasenta ma zasadnicze znaczenie z uwagi na jego odpowiedzialności za pobór podatku i jego przekazanie do właściwego rzeczowo i miejscowo organu podatkowego w wyznaczonym ustawowo terminie. Inkasent, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 9 Ordynacji podatkowej, odpowiada za podatek pobrany a niewpłacony całym swoim majątkiem.

Poprzez wyznaczenie inkasenta pomiędzy nim a organem podatkowym powstaje stosunek publicznoprawny, którego treść określają powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej. Uchwała rady gminy, określająca tychże inkasentów powinna na tyle precyzyjnie ich wskazywać, aby nie budziło wątpliwości, na kogo obowiązek inkasenta został nałożony Oczywiście najbardziej precyzyjnym sposobem określenia inkasentów jest ich imienne oznaczenie w odpowiedniej uchwale. Nie można jednakże w żaden sposób odmówić zgodności z określonymi wyżej wymogami ustawowymi praktyce podawania w uchwale, iż inkasentami są sołtysi - na terenie ich sołectw. Skoro jak stwierdzono na inkasenta włożono szczególne obowiązki w zakresie jego aktywności w przestrzeni publicznoprawnej, to celowe i słuszne jest powierzenie pełnienia tej funkcji, a jednocześnie ścisłe jej powiązanie z osobami, które zdecydowały się pełnić pewne funkcje publiczne w jednostkach pomocniczych - a więc występować w roli reprezentanta społeczności lokalnej. Nie bez znaczenia pozostają tu przecież pewne atrybuty przydane do dyspozycji sołtysów, a w szczególności fakt, iż korzystają oni z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Postanowienie uchwały Rady Miejskiej należycie odzwierciedla mający tu zasadnicze znaczenie interes publiczny. Niewątpliwie może ono mieć szczególnie pozytywny wpływ na kształtowanie się zaufania społeczeństwa do organów władzy publicznej, które opiera się wprawdzie na przymiotach konkretnych osób występujących w roli organu, jednakże nie jest przecież w zupełności oderwany od ukształtowanego trwale wizerunku samego organu, w charakterze którego - z uwagi na kadencyjność - działają na przestrzeni czasu coraz to inne osoby.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.