Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1383/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie zwolnienia M. M. z dniem [...] maja 2016 r. ze służby w Policji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2015 roku do Komendanta Powiatowego Policji w [...] wpłynął wniosek Komendanta Komisariatu Policji w [...] wnoszący o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu zwolnienie ze służby [...] M. M. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.).

Uzasadnienie wniosku wynikało z faktu, iż w dniu [...] października 2015 r. Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła śledztwo sygn. akt [...] w sprawie kierowania przez będącą w stanie nietrzeźwości (2,32 promila i 2,22 promila alkoholu) w dniu [...] października 2015 r. na ul. [...] w K. [...] M. M. samochodem m-ki [...] nr rej. [...]. W toku prowadzonego śledztwa prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przedstawił i ogłosił [...] M. M. zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k.

Pismem z dnia [...] października 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz poinformował o tym Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji z prośbą wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie. Opinia taka nie wpłynęła do organu.

Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwolnił M. M. z dniem [...] maja 2016 r. ze służby w Policji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rozkazowi temu organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości – w toku postępowania administracyjnego zgromadzono bowiem obszerny materiał dowodowy.

W szczególności prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zarządzeniem sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku wyraził zgodę na udostępnienie akt sprawy prowadzonej przeciwko [...] M. M., poprzez przesłanie kserokopii poświadczonych za zgodność z oryginałem całości akt sprawy postępowania karnego celem załączenia do akt postępowania administracyjnego. Reasumując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy obejmował między innymi zeznania świadków, oględziny pojazdów wraz z dokumentacją fotograficzną, szkic miejsca zdarzenia, protokoły zatrzymania osoby, pobrania materiału porównawczego, postanowienia o zasięgnięciu opinii biegłych, postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, protokół pobrania krwi, wyniki badania krwi, postanowienie o przedstawieniu zarzutów, wyjaśnienia podejrzanego, postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, akt oskarżenia.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego wykorzystano również materiały postępowania dyscyplinarnego [...] wszczętego przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] przeciwko [...] M. M..

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jednoznacznie wynika, że w nocy [...] na [...] października 2015 r. M. M. kierowała samochodem m-ki [...] nr rej. [...] jadąc m.in. ul. [...] w K. w kierunku miejsca zamieszkania, tj. miejscowości B.. Będąc na wysokości przedsiębiorstwa wyroby tworzyw sztucznych uderzyła w barierkę energochłonną. W wyniku zderzenia w pojeździe załączył się alarm. Następnie M. M. wysiadła z samochodu i obeszła go dookoła. Dźwięk alarmu usłyszał pracownik ochrony K. S., pracujący w w/w. obiekcie, który podszedł do ogrodzenia i zobaczywszy rozbity pojazd oraz jedną osobę w pojeździe wezwał Policję. Ok. godz. [...] na miejsce zdarzenia przyjechała załoga Komisariatu Policji w [...][...] L. G. i [...] D. K.. Policjanci wylegitymowali M. M. .wyczuwając od niej wyraźną woń alkoholu. Na miejscu zdarzenia policjanci usiłowali ustalić okoliczności zdarzenia rozpytując kierującą, która nie odpowiadała na zadawane pytania. Na miejscu zdarzenia dokonano czynności procesowych w postaci oględzin samochodu. Wymontowano również z samochodu m-ki [...] nr rej. [...] i zabezpieczono do dalszych badań genetycznych poduszki powietrzne kierowcy i pasażera. Z uwagi na to, iż M. M. odmówiła poddania się badaniu alkomatem na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu została dowieziona do Powiatowego Centrum Zdrowia w O. gdzie dwukrotnie pobrano jej krew do badań na zawartość alkoholu. Wyniki badań krwi wykazały, iż w/w. posiadała 2.32 promila (I badanie) i 2,22 promila (II badanie) alkoholu etylowego we krwi. W toku prowadzonego postępowania powołano biegłego z zakresu badań genetycznych celem ustalenia, czy na zabezpieczonych z pojazdu [...] poduszkach powietrznych znajdują się ślady biologiczne pozostawione przez M. M.. W wyniku przeprowadzonych badań na zabezpieczonej poduszce kierowcy ujawniono kilka plan krwi pochodzących od M. M.. Na poduszce powietrznej pasażera śladów krwi nie ujawniono. Przesłuchana w charakterze podejrzanej M. M. nie przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu i skorzystała z prawa odmowy złożenia wyjaśnień.

W ocenie organu charakter zarzucanego skarżącej czynu uniemożliwia pozostawienie jej w służbie. Zdaniem organu nie do pogodzenia z funkcją i rolą Policji, jest dalsze pełnienie służby przez policjanta, który dopuścił się popełnienia przestępstwa o takim charakterze, albowiem pozostawałoby to w kolizji z wynikającą z art. 25 ustawy o Policji, koniecznością posiadania przez policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii. Pozostawienie w służbie policjanta, który popełnił czyn o charakterze wysoce nieakceptowanym przez społeczeństwo, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do utraty zaufania społecznego.

Policja tworzy bowiem formację uzbrojoną, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań Policji należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2. ustawy u Policji). Działania Policji kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do policjantów muszą być wysokie. Prawidłowe wykonywanie zadań przez Policję ma podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Służbę w Policji może pełnić "obywatel polski o nieposzlakowanej opinii (...)" (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), przy czym wymóg ten odnosi się do całego okresu pełnienia służby. Każdy funkcjonariusz, składając ślubowanie, zobowiązuje się między innymi do pilnego przestrzegania prawa, godnego zachowania zarówno podczas służby jak i w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz do należytej dbałości o dobry wizerunek formacji, do której przystępuje.

Od wskazanego wyżej rozkazu personalnego skarżąca wniosła odwołanie do Komendanta [...] Policji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu oczywistości popełnienia przez nią zarzucanego jej w toku postępowania karnego czynu, podczas gdy nigdy nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo i nie popełniła zarzucanego jej czynu z art. 178a § 1 k.k. Podniosła również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a oraz art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło w konsekwencji, do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie. Ponadto wskazała na naruszenie art 108 § 1 k.p.a poprzez nieuzasadnione, jej zdaniem, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym wniosła o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz jego uchylanie w całości.

Powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant [...] Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgromadzone w toku postępowania materiały jednoznacznie potwierdzają, że skarżąca popełniła czyn o znamionach przestępstwa określony w art. 178a § 1 k.k.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że powołany do ścigania przestępstw organ - prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] działając w sprawie karnej sygn. akt [...], a więc w zakresie swojego działania, wydał w dniu [...] października 2015 r. postanowienie o przedstawieniu [...] M. M. zarzutu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178a § 1 k.k. Jak wynika z treści wskazanego wyżej postanowienia wymieniona podejrzana jest o to, że w dnu [...] października 2015 r. w K., kierowała w ruchu lądowym samochodem osobowym marki [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. 2,32 promila i 2.22 promila alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Po ogłoszeniu postanowienia wymieniona została przesłuchana w charakterze podejrzanego. Podczas przesłuchania wymieniona nie przyznała się do winy i odmówiła składania wyjaśnień, które następnie złożyła w formie pisemnej w dniu [...] października 2015 roku. W swoich wyjaśnieniach wskazała, że w dniu [...] października 2015 r. przebywała u znajomych, gdzie piła alkohol. Około godz. [...] wyszła wraz ze swoim znajomym i pojechali do baru w O.. Samochód prowadził znajomy wymienionej, który był trzeźwy, a którego personaliów wymieniona nie podała ze względu na sytuację osobistą. W miejscowości K. miało dojść do kolizji, w wyniku której pojazd został uszkodzony, zaś znajomy miał udać się po pomoc do swojego znajomego, mieszkającego nieopodal. Z wyjaśnień wymienionej wynika, że podczas gdy oczekiwała na pomoc, nadjechali funkcjonariusze Policji. Natomiast z materiałów postępowania wynika, że w nocy z [...] na [...] października 2015 r. kierujący samochodem [...] w K. uderzył w barierkę energochłonną, w wyniku czego w aucie załączył się alarm. Dźwięk alarmu usłyszał świadek - pracownik ochrony znajdującego się obok przedsiębiorstwa, który podszedł do ogrodzenia i zobaczył uszkodzony samochód oraz jedną osobę obok pojazdu. Niezwłocznie wezwał Policję, której funkcjonariusze przybyli na miejsce zdarzenia ok. godz. [...]. Policjanci wylegitymowali osobę znajdującą się przy samochodzie, którą okazała się M. M.. Od wymienionej czuć było wyraźną woń alkoholu, na zadane przez funkcjonariuszy pytania wymieniona nie odpowiadała, odmówiła również poddaniu się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Wobec powyższego, zgodnie z protokołem z dnia [...] października 2015 r., o godz. [...] i [...] pobrano od wymienionej krew. Zgodnie ze sprawozdaniem z przeprowadzonych badań zawartości alkoholu etylowego w płynach

ustrojowych z dnia [...] października 2015 roku, w nadesłanych do badań próbek, pobranych od M. M. stwierdzono odpowiednio 2,32 promila oraz 2,22 promila alkoholu etylowego. Jednocześnie podczas oględzin samochodu [...] w dniu [...] października 2015 r. zabezpieczono poduszkę powietrzną kierowcy, z której następnie do dalszych badań pobrano i zabezpieczono próbki dowodowe, oznaczając je odpowiednio numerami 1 (z poduszki powietrznej pasażera); a także 2,1 ; 2,2 ; 2,3 ; 2,4 ; 2,5 ; 2,6 (z poduszki powietrznej kierowcy). Natomiast podczas oględzin pojazdu w dniu [...] listopada 2015 r., w obecności podejrzanej, z samochodu [...] zabezpieczono również poduszkę powietrzną pasażera. W dniu [...] października 2015 roku pobrano od M. M. materiał porównawczy z wewnętrznej części policzka w miejscu połączenia z dnem dziąsła. Zgodnie z opinią Zakładu Genetyki Sądowej z dnia [...] grudnia 2015 r., materiale genetycznym uzyskanym z próbki dowodowej oznaczonej nr 1 (z poduszki powietrznej pasażera) nie ujawniono obecności śladów krwi. Natomiast materiał genetyczny uzyskany z próbek dowodowych oznaczonych w opinii numerami 2,1 i 2,2 oraz 2,4 (z poduszki powietrznej kierowcy), z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością pochodzi od M. M.. Ponadto z pisma [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., wynika, że jeżeli w samochodzie [...] nie została wyłączona poduszka powietrzna

pasażera, mogła ona zadziałać w przypadku, gdy w samochodzie znajdował się tylko kierowca. Uwzględniając stan faktyczny sprawy, prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] sporządził w dniu [...] maja 2016 r., akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie.

Uwzględniając powyższe za oczywiste uznać należy popełnienie przez [...] M. M. wskazanego wyżej czynu o znamionach przestępstwa, pomimo że wymieniona nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu w swoich pisemnych wyjaśnieniach, złożonych w dniu [...] października 2015 r. Wymieniona w swoich wyjaśnieniach potwierdziła, że w nocy z [...] na [...] października 2015 r., spożywała alkohol. Niezwłocznie po usłyszeniu alarmu, który włączył się po kolizji samochodu [...], należącego do wymienionej w miejscowości K., świadek zdarzenia - pracownik ochrony widział w samochodzie tylko jedną osobę. Natomiast wezwani przez tego świadka policjanci zidentyfikowali tę osobę jako M. M., od której czuć było wyraźną weń alkoholu, a która odmówiła poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W wyniku badania krwi, pobranej od wymienionej ustalono, że zawierała ona stężenie odpowiednio 2,32 promila oraz 2,22 promila alkoholu. Przy czym podczas kolizji w samochodzie zadziałały poduszki powietrzne zarówno kierowcy, jak i pasażera. Na poduszce pasażera nie ujawniono śladów genetycznych, natomiast z poduszki kierowcy zabezpieczono materiał genetyczny, który z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością pochodzi od M. M..

Powyższego nie zmienia fakt załączenia w dniu [...] czerwca 2016 r. do akt niniejszego postępowania protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] czerwca 2016 r. Świadek wskazany przez [...] M. M. potwierdza, że wymieniona była u niego w domu przed zdarzeniem w sprawie stłuczki. Wspólnie pili alkohol. Podczas zdarzenia obecny był jakiś znajomy wymienionej, z którym następnie ona wyszła. Jednakże świadek ma wątpliwości co do imienia znajomego wymienionej, nie zna jego nazwiska, nie wie gdzie mieszka, nie pamięta, czy wymieniona opowiadała skąd zna tego mężczyznę, nie wie czy była trzeźwa gdy przyjechała do niego do domu, nie wie czy trzeźwy był ten znajomy, nie wie kiedy wyszli od niego z domu, nie wie gdzie się udali, czy wrócili do domu, czy gdzieś jeszcze mieli jechać i czym mieli wrócić. Świadek nie jest w stanie powiedzieć kto kierował samochodem, a nawet kiedy to zdarzenie miało miejsce. Zebrany zatem w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadków, wyniki badań na zawartość alkoholu we krwi oraz wyniki badań genetycznych, potwierdzają ponad wszelką wątpliwość, że [...] M. M. prowadziła w dniu [...] października 2015 roku pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Stąd przyjąć należy za oczywiste popełnienie przez wymienioną czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178a § 1 k.k.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odniósł się do drugiej z przesłanek zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji, tj. przesłanki braku możliwości pozostawienia w służbie w związku z popełnionym czynem. Komendant [...] Policji podniósł, że fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na wskazanej wyżej podstawie związana jest z utratą przez funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Zdaniem organu celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. Organ wskazał, że w interesie tak państwa, jak i jego obywateli, leży jak najszybsze usunięcie z Policji takich funkcjonariuszy, a zatem działanie właściwych organów Policji na tej podstawie służy, ochronie interesu publicznego.

Organ zwrócił uwagę, że szczególny charakter służby publicznej, służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty. Komendant [...] Policji podniósł, że istotne znaczenie ma w praworządnym państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar służby w Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działań kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Z tego względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie, by umacniały podstawy ich autorytetu.

W ocenie Komendanta [...] Policji za "uniemożliwiające pozostanie w służbie" uznać należy takie okoliczności sprawy, które powodują, iż zachodzi konieczność ochrony interesu społecznego poprzez wykluczenie funkcjonariusza z pełnienia zadań i czynności służbowych wykonywanych w imieniu organu państwowego, w związku z zarzucanym temu policjantowi popełnieniem czynu o znamionach przestępstwa, który jest oczywisty. Pojęcie interesu społecznego, zdaniem organu, uznać należy za tożsame z interesem służby w Policji, przejawiającym się dbałością o dobro tej służby. Organ wskazał, że "dobro służby" należy do zwrotów niedookreślonych. Na pojęcie to składają się dobra szczegółowe, takie jak dobre imię Policji, zaufanie obywateli do jej organów, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Popełnienie przez policjanta przestępstwa, które jest oczywiste, rażąco godzi w wymienione dobra, stanowiące wartość społeczną. Policjant, który w sposób świadomy popełnił czyn stanowiący przestępstwo umyślne, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, a równocześnie naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu rażącego naruszenia wysokich wymagań stawianych funkcjonariuszom publicznym. Zdaniem organu zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji następuje, gdy policjant przestał spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie z ram organizacyjnych służby publicznej.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia skarżącego w służbie, po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa, należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Przy czym popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu Komendant [...] Policji wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie kwestie uwzględnienia przez właściwy Sąd zażaleń na zatrzymanie w zakresie jego bezzasadności, czy też zawieszenie w czynnościach służbowych pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Podobnie rzecz ma się z załączonym do odwołania postanowieniem właściwego Sądu o uchyleniu postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazać bowiem należy, że w dniu [...] marca 2016 r., tj. w dniu wydania przez sąd wskazanego postanowienia, w postępowaniu karnym nadal trwały czynności dowodowe w sprawie. I właśnie trwające nadal czynności dowodowe, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu, jednoznacznie stały się przyczyną uchylenie skarżonego postanowienia. Jednakże postępowanie karne zostało zakończone sporządzeniem aktu oskarżenia przed dniem wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do twierdzenia strony, iż nie była skazana prawomocnym wyrokiem karnym organ wyjaśnił, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia wydania decyzji w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji na wskazanej podstawie od wyniku prowadzonego przeciwko temu funkcjonariuszowi postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądowego, ale od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie. Stąd rozpoznanie sprawy o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie powołanego przepisu prawa jest możliwe bez konieczności wydania rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej, bowiem brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a prowadzonym postępowaniem karnym.

Od powyższej decyzji M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez uznanie, że zwolnienie jej ze służby w Policji uzasadnionej jest oczywistością popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, podczas gdy jest ona osobą niewinną, nigdy nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo. Wskazała, iż nie kierowała samochodem [...] w dniu [...] października 2015 r. i nie popełniła zarzucanego jej czynu z art. 178 § 1 k.k. Zarzuciła również naruszenie przez organ art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 7 k.p.a poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzącego w konsekwencji do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie.

Zarzuciła również naruszenie art. 108 § 1 k.p.a poprzez nadanie rozkazowi procesowemu rygoru natychmiastowej wykonalności bez wskazania jakiejkolwiek rzeczywistej okoliczności uzasadniającej występowanie w sprawie interesu społecznego, który powodowałby konieczność nadania rygoru a jednocześnie błędne utożsamienie pojęcia ważnego interesu służby z interesem społecznym.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Zwolnienie policjanta ze służby na tej podstawie .prawnej uwarunkowane jest łącznym spełnieniem trzech przesłanek: 1) popełnieniem czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa (przestępstwa skarbowego), 2) oczywistością popełnienia czynu, 3) charakterem czynu powodującym, że dalsze pozostanie policjanta w służbie jest niemożliwe. W toku postępowania prowadzonego w przedmiocie zwolnienia ze służby na tej podstawie organ winien zatem wykazać, że funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją jego zachowania.

Należy również zwrócić uwagę, że decyzja administracyjna podejmowana na omawianej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. To z kolei oznacza, że sądowoadministracyjna kontrola takich rozstrzygnięć jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Nie jest on natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Nie może ona natomiast analizować celowości i słuszności zwolnienia danego funkcjonariusza, a także czy ze względów słusznościowych mógłby ona nadal pozostać w gronie funkcjonariuszy.

Powołany przepis, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". W judykaturze zgodnie jednak przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2089/13 oraz I OSK 2756/13, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto przy tym zauważyć, że wydanie takiego orzeczenia stanowiłoby przesłankę bądź do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, bądź też fakultatywnego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. W myśl natomiast art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Należy zatem odróżnić sytuacje, w których popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest "oczywiste", od sytuacji, w których popełnienie przestępstwa stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem. Są to stany faktyczne od siebie niezależne i każdy z nich umożliwia rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w innym trybie. Dlatego też organ Policji, zamierzając zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie jest zobligowany do oczekiwania na prawomocne zakończenie sprawy karnej. "Oczywistość popełnienia czynu" organ może bowiem ustalić samodzielnie, na podstawie analizy okoliczności konkretnego zdarzenia.

Oczywistości popełnienia czynu zabronionego nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku oraz przyznał się do winy. O oczywistości popełnienia przestępstwa można również mówić wówczas, gdy stan fatyczny danej sprawy pozwala na stwierdzenie, kto dopuścił się czynu przestępczego, a tym samym, gdy ocena konkretnego zdarzenia nie pozostawia wątpliwości co do ewentualnego wyniku postępowania karnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2726/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powszechnie przyjmuje się, że organ zamierzający zwolnić policjanta za służby - co do zasady - powinien sam przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, które pozwoliłoby przyjąć, że popełnienie przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym także materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Nie ma zatem istotnego znaczenia, w jaki sposób i kiedy zostanie ustalona oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa. Funkcjonariusza, w stosunku do którego nie zapadł prawomocny wyrok skazujący go za popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, można zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Celem powołanego przepisu było bowiem stworzenie możliwości wyeliminowania z grona funkcjonariuszy Policji policjantów, w stosunku do których nie zapadł wprawdzie prawomocny wyrok skazujący ich za popełnienie przestępstwa, ale których bezprawność działania w świetle przepisów prawa karnego nie budzi wątpliwości i jest oczywista (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2921/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby zasadnie przyjęły, że popełnienie przez skarżącą czynu wskazanego w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] października 2015 r. o przedstawieniu zarzutów tj. tego, iż w dniu [...] października 2015 r., w K., pow. [...], woj. [...], kierowała w ruchu lądowym samochodem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. 2,32 promila i 2,22 promila alkoholu etylowego we krwi, tj. O czyn z art. 178a § 1 k.k. jest oczywiste. Wskazać należy również, iż Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] sporządził w dniu [...] maja 2016 r. przeciwko skarżącej akt oskarżenia. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżąca nie wskazała danych personalnych znajomego, który miał prowadzić pojazd. Biegły z zakresu genetyki w swojej opinii ustalił, że na poduszce powietrznej są ślady krwi, które należą do skarżącej, natomiast na poduszce powietrznej pasażera śladów krwi nie ujawniono. Przywołane w skardze zeznania świadka K. S. – pracownika ochrony potwierdzają, że w momencie uruchomienia alarmu w wyniku uderzenia samochodu z barierką, przy samochodzie była tylko jedna osoba. Funkcjonariusze policji, którzy przyjechali na miejsce zdarzenia zastali tam skarżącą. Fakty te zadaniem organu jednoznacznie wskazują, iż to skarżąca prowadziła samochód marki [...] nr rej. [...]. Twierdzenia skarżącej dotyczące domniemanego znajomego, którego danych personalnych nie ujawniła, który miał prowadzić samochód stanowią przyjętą przez nią linię obrony.

Uwzględnienie przez sąd zażaleń skarżącej zatrzymanie, czy też zawieszenie w czynnościach służbowych oraz zatrzymanie prawa jazdy pozostaje bez wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Wskazać bowiem należy, że w dniu wydania przedmiotowych postanowień nadal trwały czynności dowodowe w sprawie, a postępowanie karne zakończyło się sporządzeniem aktu oskarżenia. W żadnych z tych postanowień Sąd nie oceniał, czy popełnienie przez skarżącą czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste, czy też nie.

Należy również zauważyć, że organy Policji wydając decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby szczegółowo wykazały, z jakich przyczyn nie jest możliwe dalsze jej pozostawanie w służbie.

Trafnie przede wszystkim zwrócono uwagę na specyficzny status Policji, podkreślając, że jest ona formacją, która ma służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do ustawowych zadań Policji należy bowiem m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania; inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi oraz wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Rodzaj i zakres zadań powierzonych tej formacji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń o łamanie prawa (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. strzec godności i dobrego imienia służby. Oczywistym jest, że właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy.

Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ I instancji dopełnił tego wymogu formalnego. Pismem z dnia [...] października 2015 r. wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie, jednak opinia ta do daty wydania decyzji nie wpłynęła. Tym samym organ wywiązał się z ustawowego obowiązku, jednak wskazać należy, iż ani sama opinia, ani jej brak nie mają wpływu na wydaną w sprawie decyzję.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.