Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 632/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 177 § 1, art. 178
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 867/18 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną od wyroku tego sądu z 3 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 867/18 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w D. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 14 czerwca 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu ww. orzeczenia stan faktyczny sąd pierwszej instancji wskazał, iż odpis zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony 1 kwietnia 2019 r. Wobec niemożności doręczenia przesyłki sądowej była ona dwukrotnie awizowana - odpowiednio w dniach 15 marca 2019 r. oraz 25 marca 2019 r. Odbioru korespondencji dokonał upoważniony pracownik kancelarii pełnomocnika w placówce pocztowej. Skarga kasacyjna została wniesiona 30 kwietnia 2019 r.

Zdaniem sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna została złożona po upływie 30 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), albowiem ostatnim dniem terminu do dokonania rzeczonej czynności winno się przyjąć 29 marca 2019 r., tj. ostatni dzień 14-dniowego terminu liczonego od pierwszej awizacji, która miała miejsce 15 marca 2019 r. W ocenie sądu okoliczność odebrania przez pełnomocnika przesyłki 1 kwietnia 2019 r., tj. po upływie okresu, w trakcie którego możliwym było podjęcie korespondencji, nie zmienia faktu, iż za prawidłowy należało w myśl art. 73 p.p.s.a. uznać 29 marca 2019 r. jako dzień odbioru korespondencji, bowiem zastosowania konstrukcji doręczenia zastępczego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 3 lipca 2019 r. skarżąca zaskarżyła rzeczone postanowienie sądu pierwszej instancji, w treści pisma wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżąca zakwestionowała skuteczność doręczenia odpisu zapadłego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem z uwagi na fakt występowania w sprawie błędów operatora pocztowego przy doręczaniu spornej korespondencji sądowej. W ocenie skarżącej nieprawidłowe wypełnienie awiza przez listonosza, wysyłanie korespondencji dotyczącej więcej niż jednej sprawy w jednej kopercie oraz powtarzające się problemy w doręczeniach innych korespondencji, a także rozbieżność w dacie odbioru przesyłki przez pracownika kancelarii widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz systemie monitorowania przesyłek Poczty Polskiej uzasadniają przyjęcie, iż wobec skarżącej nieprawidłowo w trybie zastępczym doręczono korespondencję sądową, co winno uzasadniać nieskuteczność doręczenia, wpływającą na nieprawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne należało je oddalić.

Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest jedynie zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, nie zaś kwestie związane z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej, co będzie przedmiotem osobnego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W myśl art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Wskazując na motywy, dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji należy wskazać, iż w ocenie tutejszego Sądu skarżąca nie sprostała ciążącemu nań obowiązkowi wykazania uchybień w doręczeniu tejże korespondencji sądowej, które mogłyby i powinny rzutować na zasadność orzeczenia pierwszoinstancyjnego w zakresie odrzucenia spóźnionego środka zaskarżenia. Zasady doręczeń w postępowaniach sądowych i sądowoadministracyjnych cechują się wysokim poziomem sformalizowania, stanowiącym gwarancję rzetelnie prowadzonego postępowania, co jest jednocześnie skorelowane z wysokimi wymogami stawianymi przy ocenie sprostania ciężarowi dowodu i prawidłowości dowodzenia określonych okoliczności faktycznych przez stronę.

Niewątpliwie należy podzielić argumentację skarżącej, iż miarodajnym i jedynym słusznym dokumentem, wykazującym datę odbioru korespondencji sądowej, od której winien być liczony 30-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, jest zwrotne potwierdzenie odbioru stanowiące dokument urzędowy, na którym widnieje data 1 kwietnia 2019 r. jako data odbioru przesyłki przez upoważnionego pracownika pełnomocnika skarżącej. Z tej przyczyny należy odmówić wiarygodności i mocy dowodowej wydrukom zawierającym dane z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej w rzeczonym zakresie, albowiem w razie sprzeczności tychże informacji decydujące znaczenie należy przypisać ZPO.

Powyższe jednak pozostaje nieistotne z punktu widzenia sprawy i nie zmienia faktu, iż wobec niepewności zapisu na wspomnianym ZPO co do daty pierwszej awizacji, jedynym dowodem znajdującym się w aktach sprawy mogącym świadczyć o ww. okoliczności jest przytaczany przez skarżącą wydruk z systemu Poczty Polskiej oraz dane wskazywane przez Pocztę Polską w toku ogółu korespondencji prowadzonej w sprawie, zarówno z sądem, jak i skarżącą, z których jednoznacznie wynika, iż pierwsza awizacja w sprawie nastąpiła 15 marca 2019 r.

Skarżąca bowiem nie przedłożyła do akt sprawy żadnego dokumentu mogącego stanowić kontrdowód dla ustaleń, iż data pierwszej awizacji była inna aniżeli 15 marca 2019 r. Zawarta w zażaleniu teza jakoby skarżącej pozostawiono pierwsze awizo pocztowe w dacie 19 marca 2019 r. nie została poparta żadnymi konkretnymi dowodami. Z pewnością takim dowodem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być oświadczenie pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej, które z uwagi na specyfikę sprawy cechuje się w ocenie sądu niskim stopniem wiarygodności. Zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego nakazują uznać, iż w sytuacji wątpliwości skarżącej co do danych zawartych na ZPO oraz informacji przekazywanych przez pracowników Poczty Polskiej dowodem mogącym wykazać tejże racje winna być koperta pocztowa zawierająca pieczęcie Poczty Polskiej, a nawet dokument awiza, na którym - jak podkreśla skarżąca - widniałaby data 19 marca 2019 r. jako dzień pierwszej awizacji.

Tymczasem skarżąca przedkładając do akt sprawy obszerne zażalenie wraz z dowodami niezwiązanymi bezpośrednio z niniejszą sprawą, co prawda wykazywała różne przypadki nieprawidłowości w działaniu operatora pocztowego, niemniej nie w odniesieniu do tego konkretnego przypadku. Powyższe mogłoby służyć pewnemu uprawdopodobnieniu określonych nieścisłości w działalności Poczty Polskiej, jednak w żadnej mierze nie może służyć mocnemu dowodzeniu błędów w doręczeniu korespondencji w niniejszej sprawie. Innymi słowy, dowody przytoczone przez skarżącą nie mają mocy dowodowej na wykazanie okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Należy podnieść zaopatrywanie, iż niewykluczonym jest twierdzenie, zgodnie z którym gdyby w istocie data na zawiadomieniu o awizie była inna aniżeli 15 marca 2019 r., niewątpliwie skarżąca przedłożyłaby jego kopię, tak jak uczyniła to w odniesieniu do innych korespondencji w innych sprawach. Niezrozumiałym jest z jakiej przyczyny, akurat tego konkretnego awiza skarżąca nie złożyła do akt sprawy, skoro bowiem ten konkretny dokument jednoznacznie mógłby przesądzić, czy faktycznie skarżąca była wprowadzona w błąd przez doręczyciela albo czy błędne są daty na innych dokumentach występujących w sprawie.

W orzecznictwie tutejszego Sądu funkcjonuje trafny w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd, przytaczany przez sąd pierwszej instancji, zgodnie z którym gołosłowne powoływanie się przez stronę na okoliczności niepoparte jakimikolwiek dowodami, czyni jej twierdzenia mało wiarygodnymi, niepozwalającymi uznać za spełniony wymóg wykazania okoliczności istotnych w sprawie. Gołosłowne powoływanie się przez skarżącą na określone okoliczności, niepoparte wiarygodnymi dowodami, czyni w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia tejże mało wiarygodne wszak w przypadku odmiennego stanowiska Sądu strony dowolnego postępowania każdorazowo przy uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej powoływałyby się na okoliczność braku uzyskania awiza bądź jego błędnego wypełnienia, bez konieczności powoływania się na jakiekolwiek inne okoliczności i powoływania konkretnych dowodów na poparcie tychże twierdzeń. Powyższe stanowiłoby zbyt daleko idące rozluźnienie dyscypliny procesowej, która gwarantuje rzetelność prowadzonych postępowań sądowych.

Konsekwencją wniesienia skargi kasacyjnej po upływie ustawowo zakreślonego terminu stosownie do art. 178 p.p.s.a. jest jej odrzucenie. W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż sąd pierwszej instancji słusznie zastosował sankcję odrzucenia skargi kasacyjnej jako wniesionej po upływie terminu przewidzianego do dokonania tejże czynności.

Jednocześnie należy zauważyć i poddać wyraźnej emfazie, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie bynajmniej nie przesądza, czy w toku doręczania korespondencji sądowej skarżąca dopuściła się zawinionego działania polegającego na nieterminowym wniesienia środka zaskarżenia oraz jakie były rzeczywiste przyczyny takiego stanu rzeczy. Powyższe wszak istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 p.p.s.a. będzie przedmiotem oceny w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż mimo braku wykazania przez skarżącą uchybień w trybie doręczenia odpisu wyroku sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem, ogół argumentów przytoczonych przez skarżącą może mieć znaczenie w odniesieniu do instytucji przywrócenia terminu, w którym panuje złagodzony reżim procedowania dowodowego.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on zostać uwzględniony, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a. regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.