Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 97/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 6 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Polskich Kolei Państwowych SA w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...]11.2012 r. (znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...].05.2012 r. (znak:[...] ), którą orzeczono o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez PKP SA prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Z. , stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,0613 ha, objętą księgą wieczystą nr [...] oraz własności budynku garażowego usytuowanego na tej działce.

Decyzje te zapadły w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia 30.11.2010 r. PKP SA - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K . wystąpiła o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego działki o nr [...] obr. [...] "braz własności budynku garażowego usytuowanego na tej działce. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 37 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa, państwowego PKP. Wymieniona spółka twierdziła, że prawo zarządu przedmiotowej działki potwierdzone jest w decyzji Naczelnika Miasta Z, i Gminy T. (nr [...]) z dnia 15.02.1969 r. o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu prawa zarządu m. in. dla działki ewid. nr [...] Wniosek zawierał informację, iż zgodnie / art. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, spółka PKP SA wstąpiła we wszystkie stosunki prawne dawnego PKP.

W piśmie z dnia 18 stycznia'2011 roku (znak [...] Burmistrz Miasta Z. wskazał, iż przesłane przez PKP SA dokumenty nie potwierdzają tytułu prawnego (prawa zarządu) do przedmiotowej nieruchomości, zaś z zawiadomienia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 15.02.1969 (znak [...]) o wysokości opłaty z tytułu użytkowania terenu w Z. przy ulicy [...] nie można ustalić jakiej działki opłata ta dotyczy, co potwierdzają załączone wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. I SA/Wa / 156/08 z dnia 3 lutego 2009 roku oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I.OSK 719/09 z dnia l marca 2010. Burmistrz Miasta Z, zaproponował zawarcie umowy dzierżawy działki ewid. nr [...] obr.[...].

.

Ustosunkowując się do pisma Burmistrza Miasta PKP SA przesłała orzeczenie z 19 czerwca 1961 roku Nr [...] o wywłaszczeniu parceli gr. bud [...] wpisanej w Lwh [...] na własność I.N. i R.VR.N. po V2 części, która to nieruchomość niezbędna jest do wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod budowę hotelu turystycznego PKP w Z. przy ul. [...] Na załączonym wyrysie mapy ewidencji gruntów w skali 1: 1000 potwierdzonym przez Starostwo Powiatowe w Z. 7 marca 2011 roku, obrysowany jest teren użytkowany przez D.W. Kolejarz w Z. . Teren ten obejmuje część działki ewidencyjnej nr [...] obr [...] o pow. 4180 m2 oraz działkę ewid nr [...] o pow 145 m 2,co daje łączną pow. 4325 m2. Działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] nie była objęta zakresem użytkowania przez PKP SA, która przy tym wskazała, że na mapie istnieje błędne oznaczenie: zamiast działki nr [...] wpisano działkę ewid. nr [...] Obr [...].

Burmistrz Miasta Z. pismem z dnia 16 maja 2012 r. poinformował PKP SA, że sama decyzja o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa parceli [...] odpowiadającej działce ewid. nr [...] obr. [...] nie oznacza, że działka ta automatycznie przekazana została w użytkowanie, a następnie w zarząd na rzecz PKP, bowiem przekazywanie nieruchomości w użytkowanie osobom prawnym następowało na podstawie decyzji administracyjnej, ustalającej również opłaty roczne. Ponownie zaproponowano wnioskodawcy zawarcie urnowy dzierżawy spornej działki.

PKP SA nie wyraziła zgody na proponowaną umowę dzierżawy działki nr [...] Obr [...], wnosząc o przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie przez Burmistrza Miasta Z. decyzji w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 11 lipca 2011 roku (znak [...]) Burmistrz Miasta zawiadomił o wszczęciu na wniosek PKP SA w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, żądając równocześnie wyjaśnienia formy władania działką [...] obr [...] przez PKP a następnie PKP SA w okresie od 27 maja 1990 roku do dnia 2 grudnia 2010 r. tj. do dnia złożenia wniosku o uwłaszczenie, udokumentowanie poniesionych opłat z tytułu użytkowania (zarządu) działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...]jak również udokumentowania, że PKP SA z siedzibą w W. jest tożsamą z poprzednikiem prawnym PP PKP - państwową osobą prawną istniejącą na dzień 5 grudnia 1990 roku. Z przesłanego przez PKP SA aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) sporządzonego w dniu l grudnia 2000 roku przez notariusza K.M.S.-D. z Kancelarii Notarialnej w W. wynika, iż Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje Państwowe przekształcone zostało w spółkę akcyjną, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Z treści pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...] ) wg stanu na dzień 28.04.2011 wynika, że całość akcji PKP SA należy do Skarbu Państwa, który jest jedynym akcjonariuszem.

Ponadto przesłano:

- uwierzytelnioną kserokopię zaświadczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wojewódzki Zarząd Architektoniczne Budowlany w K. z dnia 22 listopada 1957 roku o lokalizacji szczegółowej nr [...] zatwierdzającego lokalizację szczegółową hotelu turystycznego PKP na terenie stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym w Z. przy ul. [...] i oznaczonym na planie sytuacyjnym.,

- uwierzytelnioną kserokopię wniosku PKP Biuro Inwestycji z dnia 7.04.1961 nr [...] skierowanego do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych • w K. , stwierdzającego, iż zachodzi potrzeba zajęcia działki l kat [...] o pow. 615 m2 Lwh [...] pod stację trafo,

-kserokopię uwierzytelnionego Postanowienia Sądu Powiatowego w N. Wydział Zamiejscowy w Z. o wpisie prawa własności Iwh [...] gm, kat. Z. na rzecz Państwa "[...].

PKP SA wniosło o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a także o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Pismem z dnia 23 listopada 2011 Burmistrz Miasta Z. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. z zapytaniem czy Starosta T. działający w imieniu Skarbu Państwa wydał:

-decyzję o przekazaniu działki ewid nr [...] obr [...] w zarząd lub - decyzję o przekazaniu tej nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.;

- decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością

-decyzję o naliczaniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 roku.

Starosta T. pismem z dnia 30 listopada 2011 znak [...] odpowiedział, iż nie wydawał ani nie posiada w aktach żądanych decyzji dotyczącej spornej działki.

Spółka PKP SA pismem z dnia 12 grudnia 2011 sprecyzowała wniosek dotyczący powołania biegłego geodety wskazując, że winien być on powołany na okoliczność ustalenia jakie parcele lub działki są objęte zawiadomieniem o opłatach [...] z dnia 15 02.1969 r. Ponadto spółka zwróciła się o wystąpienie do następcy prawnego Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Z. z zapytaniem czy nieruchomość wywłaszczona tj. parcela [...] została przekazana w użytkowanie Dyrekcji Kolei Państwowych.

Organ I instancji wskazał, że Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej przekształcone zostało z dniem l stycznia 1992 roku Uchwałą Rady Miasta Z. nr [...] z dnia 4 października 1991 roku w dwie spółki prawa handlowego: Usługi komunalne spółka z o. o., Oczyszczanie Miasta spółka z o.o i zakład budżetowy Administracja budynków komunalnych. Żadna z tych osób prawnych, następców prawnych MPGK, nie posiadała uprawnień do przekazywania nieruchomości w trwały zarząd lub użytkowanie. Takie uprawnienie przysługuje wyłącznie organom działającym w imieniu Skarbu Państwa lub organom działającym w imieniu terenowych jednostek administracji samorządowej.

W dniu 16 grudnia 2011 roku odbyła się z udziałem pełnomocników PKP SA wizja na działce ewid. nr [...]. Z oględzin tych sporządzono protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Ustalono, że na działce znajduje się 6 garaży w zabudowie szeregowej. Działka jest wydzierżawiona dla [...], którego dyrektor posiada klucze od garaży. Przed garażami znajduje się wyasfaltowany plac manewrowy. Ustalono również, że na części działki ewid nr [...] obr [...] urządzony jest plac manewrowy dworca autobusowego oddzielony od pozostałej części murem oporowym. Ta cześć działki ewid nr [...] obr [...] nie była od kilkudziesięciu lat i nie jest również obecnie użytkowana przez PKP.

PKP SA pismami z dnia 7 grudnia 2011 wystąpiła do Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. , do Archiwum Państwowego w K. [...] oraz Archiwum Państwowego Ekspozytura w N. o odszukanie dokumentów potwierdzających okoliczność:

-że działka ewid nr [...] obr [...]przekazana została w zarząd i użytkowanie Polskim Kolejom Państwowym,

- ponoszenia opłat przez PKP z tego tytułu,

Zwrócono się także o odszukanie decyzji właściwego organu dotyczącej pozwolenia na budowę garażu na przedmiotowej działce.

Do dnia zakończenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, PKP SA nie przedłożyła dokumentów potwierdzających fakt przekazania działki nr [...] obr. [...] w

użytkowanie /zarząd / na rzecz PKP oraz dokumentów potwierdzających ponoszenie opłat z tego tytułu.

Pismem z dnia 14 grudnia 2011 roku PKP SA Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. wystąpił do Urzędu Miasta Z. z wnioskiem o wystąpienie do następcy prawnego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z zapytaniem na jakiej podstawie ustalone zostały opłaty z tytułu użytkowania terenu położonego w Z. przy ul. [...] objęte zawiadomieniem o opłatach nr [...] z dnia 15.02.1969 r.

Równocześnie pełnomocnicy wnioskodawcy w piśmie z dnia 24.01.2012 ([...] ) zgodnie z art 75 § 2 KPA złożyli oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności .za fałszywe zeznania określonym w art. 233 § l Kodeksu karnego, że spółka PKP SA powstała w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe aktem notarialnym rep. A.nr [...] z dnia 01.12.2000 r. oraz że Skarb Państwa jest nadal jedynym właścicielem i akcjonariuszem spółki zgodnie z zapisem § 9 wymienionego aktu notarialnego.

W piśmie z dnia 25 stycznia 2012 roku (znak [...] PKP SA wyjaśniono, że "przez władanie przedmiotową nieruchomością należy rozumieć zjawisko polegające na tym, że PKP znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z nieruchomości w taki sposób, jak czynią to osoby którym przysługuje do gruntu określone prawo. Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na fizycznym opanowaniu działki [...] co oznacza, że PKP nie zawładnęło nieruchomością jednorazowo lub sporadycznie, lecz korzysta z niej przez czas nieokreślony. Nie ma przy tym znaczenia, czy włada nieruchomością na podstawie tytułu prawnego, czy też bez tytułu prawnego. Spółka podała, że w okresie od dnia 27 maja 1990 roku do dnia złożenia wniosku o uwłaszczenie PKP a następnie PKP SA władało działką ewid. nr [...] obr [...] . Do 2007 roku przedmiotowa nieruchomość zabudowana budynkiem garażowym służyła jako zaplecze socjalne dla hotelu [...], natomiast od 2007 roku była dzierżawiona na cele komercyjne. Od sierpnia 2011 roku dzierżawcą tego terenu jest spółka Grupy PKP "[...] sp z o.o i wykorzystuje nieruchomość jako wspomaganie działalności Ośrodka Wypoczynkowego "[...]"."

Pismem z dnia l lutego 2012 Burmistrz Miasta ponownie wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. o wyjaśnienie:

1. czy parcela nr [...] wpisana w [...] na własność I.N. , i R.R.N. (odpowiadająca działce ewid. nr [...] obr [...] wywłaszczona w roku 1961 na rzecz Skarbu Państwa pod budowę hotelu turystycznego PKP, przekazana została w użytkowanie Dyrekcji Kolei Państwowych,

2. na jakiej podstawie ustalone zostały opłaty z tytułu użytkowania terenu położonego w Z. przy ulicy [...] objęte zawiadomieniem [...] a w szczególności jakie parcele lub działki obejmuje w/wym. powierzchnia 4940 m2 od której naliczono dla [...] opłatę roczną;

3. jakie działki oraz jaką powierzchnię ustalono dla [...] w roku 1982. Z pisma Zarządu Gospodarki Terenami /znak [...] z • dnia 13 sierpnia 1982 roku/ skierowanego do Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych Zarząd Urządzeń Socjalno-Bytowych w K. wynika, że przystępuje się do porządkowania spraw związanych z użytkowaniem terenu, podziałem działki ewid nr [...]

4. kto był wpisany jako właściciel działki ewid nr [...] obr [...]w starych rejestrach w roku 1969 i w latach następnych.

Starostwo Powiatowe w Z. w pismem dnia 20 lutego 2012 odpowiedziało, iż nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi przekazanie w użytkowanie działek [...] na rzecz PKP oraz że z posiadanej dokumentacji nie można jednoznacznie wywieść jakie działki ewidencyjne lub parcele katastralne obejmuje naliczenie opłat z lutego 1969 roku oraz że dopiero z chwilą wydania decyzji Wojewody z dnia 26 listopada 1998 roku znak [...] ustalono zakres nieruchomości w odniesieniu do których Polskim Kolejom Państwowym przysługiwało prawo użytkowania wieczystego.

Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 odmówił przeprowadzenia dowodu w postaci powołania na wniosek PKP SA biegłego geodety na okoliczność ustalenia jakie parcele lub działki objęte są zawiadomienie [...] z dnia 15.02.1969 r.

W dniu 19 kwietnia 2012 odbyła się rozprawa administracyjna.

W tych okolicznościach faktycznych, organ l instancji wskazał, że par. 4 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, wskazuje rodzaje dokumentów, na których podstawie właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu. Tymi dokumentami są:

1. decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2. decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1.08.1985 r.

3. decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

4. decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem l .08.1985 r.

Burmistrz Miasta Z. podał, że PKP SA nie przedłożyła dokumentów wymienionych w powołanym wyżej Rozporządzeniu Rady Ministrów. Tym samym nie udowodniła, że posiadała działkę ewidencyjną nr [...] Obr [...] w użytkowaniu lub zarządzie.

Spółka nie przedłożyła także dokumentów potwierdzających ponoszenie z tego tytułu opłat rocznych, jak również nie przedłożyła decyzji właściwego organu o pozwoleniu na budowę garażu na działce nr [...] obr. [...] oraz nie wykazała rodzaju środków finansowych na jego budowę.

Organ I instancji podkreślił, że z przesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż działka nr [...] obr [...] wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby PKP, pod- stację trafo, jednak znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie potwierdzają przekazania nieruchomości w użytkowanie lub zarząd. Prawo użytkowania, a następnie zarządu nieruchomością przez państwowe osoby prawne, przedsiębiorstwa państwowe winno być potwierdzone decyzją właściwego organu państwa, zgodnie ustawą z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce ternami w miastach i osiedlach. Ponadto organ wskazał, że część działki nr [...] obr [...] od strony wschodniej poza murem oporowym stanowi plac manewrowy dworca PKS, a wiec nie była i nie jest przedmiotem użytkowania przez PKP.

Odwołanie od tej decyzji wniosła PKP SA. W odwołaniu wskazano, że Burmistrz Miasta Z. wadliwie przyjął, że odwołująca się spółka nie wykazała, że jego poprzednik prawny tj. Przedsiębiorstwo Państwowe PKP posiadało działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...] w użytkowaniu lub zarządzie.

Odwołujący się podkreślił, że prawo zarządu działki na rzecz PKP potwierdzone zostało decyzją Naczelnika Miasta Z. i Gminy T. nr [...] z dnia 15 lutego 1969 r. o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu prawa zarządu. Zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów / dnia 10 lutego 1998 r. (Dz. U. Nr 23, póz. 120) decyzja o ustaleniu opłat z tytułu zarządu terenu stanowi dokument na potwierdzenie prawa zarządu nieruchomością Przedsiębiorstwa Państwowego PKP na dzień 5 grudnia 1990 r. Wraz z pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. PKP S.A, Oddział Gospodarowania Nieruchomościami przekazał dodatkowo organowi l instancji dokumenty pozyskane ze Starostwa Powiatowego w Z. dotyczące ustalenia opłaty za użytkowanie dla terenu pod DW "[...]" w Z. Organ l instancji /ostał więc poinformowany, że powierzchnia terenu zaznaczonego na załączonej do pisma mapie wynosi łącznie 43a 25m2, natomiast powierzchnia dla której ustalono opłaty za użytkowanie, podana w zawiadomieniu z dnia 15 lutego 1969 r. wynosi 49a 40m2. Brakującą powierzchnią - 6a 15m2, której nie zaznaczono na mapie jest właśnie powierzchnia działki nr [...] powstałej z parceli [...] wywłaszczonej orzeczeniem nr [...] z dnia 19 czerwca 1961 r. na cele budowy hotelu turystycznego PKP. Na podstawie tego orzeczenia ujawniono prawo własności parceli na rzecz Skarbu Państwa - Polskie Koleje Państwowe w LWH [...] gm. kat. Z. . Następnie wpis ten przeniesiono do księgi wieczystej nr [...], która została założona dla działki nr [...] Powyższe okoliczności i dokumenty, z których te okoliczności wynikają, zdaniem PKP SA potwierdzają prawo zarządu przedmiotowej działki przysługujące PKP.

Odwołująca się spółka wskazała także, że prawo zarządu dodatkowo potwierdzają przedłożone przez PKP S.A. takie dokumenty, jak:

- zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 22 listopada 1957 r. zatwierdzające lokalizację hotelu turystycznego PKP na terenie położonym w Z. przy ul. [...]

- wniosek Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. z dnia 7 kwietnia 1961 r. o wywłaszczenie parceli [...] o powierzchni 615 m2,

- orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia 19 czerwca 1961 r. o wywłaszczeniu parceli [...] na rzecz Państwa na cele budowy hotelu turystycznego PKP w Z,

- postanowienie Sądu Powiatowego w N. Wydział Zamiejscowy w Z. z dnia 7 września 1962 r. o wpis [...]prawa własności na rzecz Państwa "Polskie Koleje Państwowe".

Zdaniem strony składającej odwołanie, organ I instancji wadliwie także przyjął, że PKP S.A. nie włada działką nr [...]. Władanie nieruchomością należy rozumieć jako zjawisko polegające na tym, że władający znajduje się w sytuacji, która pozwala jej na korzystanie z nieruchomości w taki sposób, jak czynią to osoby, którym przysługuje do gruntu określone prawo. Czynnik faktyczny władztwa polega zatem na fizycznym władaniu działką. Władztwo faktyczne jest stanem trwałym, co oznacza, że PKP S.A. nie zawładnęło nieruchomością jednorazowo lub sporadycznie, lecz korzysta z niej ciągle. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy władania odbywa się na podstawie tytułu prawnego, czy też bez niego. Zatem Przedsiębiorstwo Państwowe PKP a następnie PKP S.A. władało działką nr [...] i do 2007 r. była ona zabudowana budynkiem garażowym służąc jako zaplecze socjalne hotelu PKP "[...]". Z kolei od 2007 r. działka jest dzierżawiona na cele komercyjne. Od sierpnia 2011 r. dzierżawcą teren jest spółka Grupy PKP - "[...]" Sp. z o. o. i wykorzystuje nieruchomość jako wspomaganie działalności Ośrodka Wypoczynkowego "[...]"

Nadto wskazano, iż w razie założenia, że PKP S. A. nie przedstawiła dokumentów, o których mowa w § 4 ust. l Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. (Dz. U. Nr 23, póz. 1207) to należy podnieść, że z akt sprawy wynika, że zostało zrobione wszystko, aby do dokumentów dotrzeć. Zgodnie zaś z § 4 ust. 3 Rozporządzenia jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. l, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Organ I instancji ograniczając się do § 4 ust. l Rozporządzenia dopuścił się naruszenie § 4 ust. 3 tego aktu prawnego nie przeprowadzając postępowania w niezbędnym zakresie, czego wymaga zasada wyjaśniania prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz wynikający z niej obowiązek wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 § l k.p.a.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , decyzją z dnia [...].11.2012 r. (znak: [...] - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 7 i art. 77 kpa. Kolegium stwierdziło, że organ l instancji przeprowadził postępowanie wnikliwie oraz dokonał prawidłowej oceny zebranych dowodów.

Jak wynika z treści art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawową przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych jest legitymowanie się przez te osoby w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo państwowe, a następnie spółkę, / nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 5 grudnia 1990 r. oraz istnienie dokumentów, na podstawie których można stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Z art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z wydanego na jego podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu wynika, że istotą postępowania wyjaśniającego w postępowaniu uwłaszczeniowym jest "stwierdzanie" prawa zarządu, co zakłada czynną rolę organu, który może wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, jeśli uzna za niedostateczny materiał przedstawiony przez stronę, może także przeprowadzić dowód z urzędu. Wymaga tego przede wszystkim zasada wyjaśniania prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz wynikający z niej obowiązek wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 § l k.p.a.). Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do § 4 ww. rozporządzenia właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem l lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9)protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem l sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Przytoczone przepisy wskazują, zdaniem SKO w N. , że zarządu nie można było uzyskać w sposób dorozumiany, a zatem zdarzenie prawne będące podstawą powstania prawa zarządu powinno mieć określoną formę, np. decyzji administracyjnej, umowy itp. Z materiału dowodowego sprawy wynika natomiast, że wnioskodawca nie posiada żadnego z wyżej wymienionych dokumentów, na podstawie których można stwierdzić, że dniu 5 grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu gruntami oraz budynkami, lokalami i urządzeniami położonymi na tym gruncie. Faktu tego nie potwierdzają przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty takie jak: zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej z dnia 22.11.1957 r., nr [...] zatwierdzające lokalizację hotelu turystycznego PKP, wniosek z dnia 22.11.1957r. o wywłaszczenie parceli nr [...] o pow. 61 m2, orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 19.06.1961 o wywłaszczeniu parceli nr [...] na rzecz Państwa na cele budowy hotelu turystycznego PKP, postanowienie Sądu Rejonowego w N. Oddział Zamiejscowy w Z. z dnia 07.09.1962r. o wpisie w Lwh nr [...] prawa własności na rzecz Państwa PKP.

SKO podkreśliło, że żaden ze wskazanych dokumentów w swej treści nie odnosi się do dokumentu na podstawie którego zostałoby ustanowione prawo zarządu na rzecz wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego. Powołane wyżej dokumenty nie zostały ponadto wymienione w cytowanym wyżej § 4 rozporządzenia.

Organ odwoławczy stwierdził także, że legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa *zarządu na rzecz danego podmiotu. - Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/9*5 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, póz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 20*01 r., nr 3, póz. 55) wyraził pogląd, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt l OSK 570/07 wskazał, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych.

Skoro zatem dołączona do akt sprawy decyzja Naczelnika Miasta Z. i Gminy T. Nr [...]z dnia 15.02.1969r., której adresatem jest DWP " [...]" o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu zarządu terenu nie powołuje się, ani nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może decyzja o naliczeniu (wymierzeniu) opłaty stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia tego prawa. Dodatkową istotną okolicznością w sprawie jest, że decyzja ta nie wymienia również żadnych działek, a zatem nie można stwierdzić, czy dotyczy nieruchomości objętych rozpoznawanym wnioskiem.

Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji, iż nie było konieczności powoływania biegłego geodety na okoliczność ustalenia, jakie parcele lub działki objęte są ww. decyzją o naliczeniu opłat rocznych, gdyż z decyzji tej, ani też z żadnego innego dokumentu nie wynikało, że wnioskodawcy przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości objętych wnioskiem. Jeżeli więc ani zainteresowana osoba prawna, ani właściwy organ nie dysponują żadnym ze wskazanych wyżej dokumentów, np. z tego powodu, że dokumenty nie zachowały się, to - zgodnie z § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia - stwierdzenia prawa zarządu można jeszcze dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości w zarząd państwowej osobie prawnej. Zeznania świadków lub oświadczenia stron mogą tym samym "dotyczyć tylko potwierdzenia, że były wydane określone dokumenty przekazujące określone nieruchomości w zarząd. Kolegium Odwoławcze argumentowało, że w rozpatrywanej sprawie wskazana * okoliczność nie zachodzi, gdyż nie stwierdzono, że faktycznie nastąpiło przekazanie nieruchomości w zarząd, a jedynie nie zachowały się dokumenty fakt ten potwierdzające.

Nie jest również zasadny, zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie SKO w N. , organ I instancji sam prowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu i kilkakrotnie zwracał się o to do strony skarżącej. Organ ustalił także w pozostałym zakresie stan faktyczny sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości takiego ustalenia.

Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...].11.2012 r. wniosła PKP SA w W Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami polegające na błędnym przyjęciu, że nie doszło do nabycia przez skarżącą z mocy prawa użytkowania wieczystego działki położonej w Z. o nr [...] ;

2. naruszenie § 4 ust. l pkt. 6 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób •prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez stwierdzenie, iż decyzja z dnia 15.02.1969 r., znak: [...] nie spełnia wymogów zawartych w powołanym przepisie rozporządzenia.

Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza również przepisy postępowania, a to art. 7, 77, 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO w N. w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Z. , a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ dokonał błędnej oceny przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego. W sposób całkowicie nieuprawniony, uznał za niewystarczający dla stwierdzenia istnienia zarządu, dowód w postaci decyzji o opłatach oraz oświadczenie złożone zgodnie z art. 75 kpa. Skarżąca podkreśla, iż w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5 na podstawie co najmniej jednego następujących dowodów: (...)" dalej rozporządzenie wymienia jako jeden z dopuszczalnych dowodów na tę okoliczność - decyzję o ustaleniu opłaty. W ocenie skarżącej, już z literalnego brzmienia powołanego przepisu bezsprzecznie wynika, że każdy jeden z dowodów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie wystarczy dla potwierdzenia prawa zarządu, przysługującego państwowej osobie prawnej na dzień 5 grudnia 1990 r. Kolejną istotną kwestią jest przywołanie przez organ, w treści uzasadnienia orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie możliwości uznania dowodu w postaci decyzji o opłatach za wystarczający dla wykazania ustanowienia prawa zarządu nieruchomością. Zdaniem skarżącej, przywołane przez organ orzecznictwo ukształtowane zostało na gruncie art. 5 ust. l, art 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990r. nr 32 póz. 191 ze zm.) W dacie wejścia w życie tej ustawy, tj. 10 maja 1990 r., nie obowiązywało rozporządzenie z dnia 10 lutego 1998 r. i dlatego też judykatura uznaje, że decyzja o opłatach nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność ustanowienia zarządu.

Skarżąca podkreśliła, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem wobec obowiązującego rozporządzenia wykonawczego, organ zobowiązany był uwzględnić dowód w postaci decyzji o opłatach, a powołane przez organ orzecznictwo nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie sposób bowiem uznać za prawidłowe przytoczenie przez organ treści wymienionych w uzasadnieniu orzeczeń, wobec okoliczności, iż przedmiotowa sprawa toczy się w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca podniosła, że brak jest podstawy prawnej dla twierdzeń organu, iż PKP nie legitymuje się dokumentem stanowiącym podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu, skoro prawo, tj. rozporządzenie wykonawcze w sposób jednoznaczny wskazuje, iż decyzja o opłatach jest wystarczającym dowodem na okoliczność ustanowionego zarządu.

Skarżąca zwróciła uwagę na pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt: I OSK 1401/09, w którym podano, że: "Z omówionej wyżej regulacji prawnej wynika zdaniem Sądu, że grunty związane z funkcjonowaniem kolei zostały z mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa PKP oddane w jego użytkowanie i zarząd. Bez względu więc na to, czy wymienione przedsiębiorstwo legitymuje się obecnie dokumentem wykazującym przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem kolei i wobec tego była w zarządzie PKP. Fakt taki stanowi przeszkodę do komunalizacji tego mienia".

Nadto podano, iż pomimo złożonych wyjaśnień organ II instancji wadliwie przyjął, że PKP S.A. nie włada sporną działką nr [...]. Podkreślono, iż Przedsiębiorstwo Państwowe PKP, a następnie PKP S. A. władało działką nr [...] i do 2007 r. była ona zabudowana budynkiem garażowym, służąc jako zaplecze socjalne hotelu PKP "[...]". Następnie od 2007 roku działka ta jest dzierżawiona na cele komercyjne, przy czym od sierpnia 2011 r., dzierżawcą tej nieruchomości jest spółka Grupy PKP – [...]" sp. z o.o. Podkreślono więc okoliczność, iż PKP faktycznie władało przedmiotową nieruchomością, nie zawładnęło nią jednorazowo, lecz korzysta z niej w sposób ciągły.

Skarżąca wskazała nadto, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. PKP było przedsiębiorstwem państwowym, utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego (art. l ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe; Dz. U. z Nr 26 póz. 138 ze zm.), które gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę. Jak stanowi art. 50 powołanej ustawy -"Mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" działającego dotychczas na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960r. o kolejach, stają się mieniem oraz prawami i zobowiązaniami PKP, działającego na podstawie niniejszej ustawy"

Dla przedsiębiorstwa państwowego PKP funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 » ust. 2 tej ustawy wykonywał Minister Żeglugi i Łączności, na podstawie art. 16 ust. l i 2 ustawy mienie PKP stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w skład tego mienia wchodziły środki nabyte przez PKP w toku jego dalszej działalności, jego nieruchomości należały do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji. W związku z powyższym w ocenie skarżącej, brak było podstaw do przekazania mienia Przedsiębiorstwu Państwowemu PKP przez organy terenowe, skoro z mocy wyżej wymienionej ustawy mienie to należało do administracji centralnej. Natomiast Przedsiębiorstwo Państwowe PKP nabywało prawo do nieruchomości z mocy samego prawa.

Podkreślono także, iż dla ustalenia prawa w oparciu o art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest nawet istotne czy opłaty za zarząd były uiszczane czy też nie. Zdaniem skarżącej, na gruncie przywołanego powyżej rozporządzania z dnia 10 lutego 1998 r. istotne jest jedynie, czy wydana została decyzja o opłatach.

Ponadto, skarżąca wskazała, że wadliwa była odmowa powołania biegłego, jak również ocena dowodu w postaci oświadczenia strony. Podkreślono, iż organ nie dokonał jakichkolwiek wyjaśnień w tej materii, nie wskazał przyczyny, która w jego ocenie wpływałaby na to, iż złożone oświadczenie nie spełnia wymogów art. 75 kpa. Z uwagi na powyższe, w ocenie skarżącej organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, a w rezultacie dokonał błędnych ustaleń faktycznych, czym naruszył także w rażący sposób przepisy postępowania, a to: art. 7, 77,107 § l k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn.: Dz. U. 2010 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.; dalej ustawa zwana jako ugn). Z kolei art. 206 ugn zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, póz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. l powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem l lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem l sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca - PKP SA domagała się ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] Obr [...] stanowiącej własność Miasta Z. , zatem-rozważenia wymagało, czy przedłożone przez PKP SA dokumenty, potwierdzają okoliczność posiadania przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje Państwowe - prawa zarządu (użytkowania) nieruchomości położonej w Z. , stanowiącej działkę nr [...] obr.[...].

Podstawowym dowodem, z którego strona skarżąca wywodziła tytuł do dysponowania prawem zarządu (użytkowania) sporną działką przez jej poprzednika prawnego, a przez to i do żądania ustanowienia na rzecz PKP SA prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w Z. , było Zawiadomienie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 15.02.1969 r. (znak: [...] o ustaleniu opłat z tytułu użytkowania terenu o powierzchni 0,4940 ha. Zdaniem sądu, trafnie orzekające w sprawie organu przyjęły, że wskazane Zawiadomienie nie świadczy o oddaniu działki nr [...] w Z. w użytkowanie. Podkreślenia bowiem wymaga, że z treści powyższego dokumentu nie wynika fakt, odnośnie jakiego terenu (tj. jakich konkretnie działek) naliczona została opłata za użytkowanie. Dokument ten jedynie wskazuje, iż jest kierowany do [...]" i dotyczy opłat z tytułu użytkowania terenu o powierzchni 4940 m2 położonego w Z. Wskazać przy tym należy, że sporna działka nr [...] ma powierzchnię 613 m2. Skoro zatem dokument ten nie podaje, ani nie wskazuje działek w stosunku do których naliczona została opłata za użytkowanie, to nie można, zdaniem sądu, domniemywać, że dotyczy on działki nr [...]. Jako trafną więc, ocenił sąd argumentację przyjętą przez orzekające w sprawie organy, opierającą się na poglądzie prawnym wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, póz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akMJ 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr

3, póz. 55), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów powołanego rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro zatem Zawiadomienie z dnia 15.02.1969 r. o wymierzeniu opłaty za użytkowanie nieruchomością, nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, to nie może decyzja o naliczeniu (wymierzeniu) opłaty stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu, tym bardziej w sytuacji gdy z decyzji tej nie wynika w żaden sposób okoliczność, w stosunku do jakich działek opłata została naliczona.

Nawet jednak hipotetycznie zakładając, że Zawiadomienie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia 15.02.1969 r. o naliczeniu opłaty z tytułu użytkowania terenu o pow. 0,4940 ha przy ul. [...] w Z. dotyczy (potwierdza) ustanowienie prawa użytkowania działki nr [...] na rzecz PP PKP, to zauważyć należy, że Zawiadomienie to odnosi się do opłat naliczonych w roku 1969. Tymczasem podstawa prawna decyzji tj. art 200 ugn - nakazuje, by prawo zarządu (użytkowania) nieruchomości, wykazane zostało na dzień 5 grudnia 1990 r. Analizowane zatem Zawiadomienie z dnia 15.02.1969 r. nie potwierdza okoliczności, że prawo użytkowania, z tytułu którego naliczone zostały opłaty w latach sześćdziesiątych XX wieku - trwało do 5 grudnia 1990 r. Tylko bowiem wykazanie tej okoliczności jest warunkiem ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego spornej działki. Nadto wskazać należy, że z art. 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. 1969 Nr 22, póz. 159 ze zm.) wynika, że decyzja o przekazanie nieruchomości w użytkowanie jednostkom państwowym, powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Skoro więc prawo użytkowania nieruchomości było prawem czasowym (terminowym), to nawet wykazanie przez skarżącą faktu, że prawo takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w latach sześćdziesiątych XX wieku, nie prowadzi do wniosku, że prawo to utrzymywało się do grudnia 1990 r. Mówiąc inaczej, do zrealizowania przesłanek z art. 200 ugn w zw. z par. 5 ust. l powołanego rozporządzenia z dnia 10.02.1998 r. nie wystarczy, by prawo zarządu (użytkowania) przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest aby prawo to istniało w dniu 5 grudnia 1990 r.

Wskazanej okoliczności skarżąca nie udowodniła. Nie wynika okoliczność ta bowiem z * żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, w tym z Zawiadomienia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 15.02.1969 r.

Odnośnie twierdzeń skargi, iż PKP faktycznie władało sporną nieruchomością i korzysta z niej w sposób ciągły, wskazać należy, że podnoszona okoliczność nie była przedmiotem kontrowersji w sprawie. Rzecz jednak w tym, że jedynie prawne władanie nieruchomością tj. oparte na stosownym tytule prawnym (tj. ustanowionym prawie zarządu lub użytkowania) uprawniałoby PKP SA do skutecznego żądania ustanowienia na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w Z. Jak już wyżej wskazano, faktu dysponowania wskazanym tytułem, w kontrolowanym postępowaniu, strona skarżąca nie wykazała i nie udowodniła.

Także jako nietrafne ocenić należało te zarzuty skargi, które wskazują, że Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje Państwowe nabyło prawo do nieruchomości z mocy samego prawa tj. z mocy przepisów regulujących funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa i brak było podstaw do przekazywania tego mienia przez organy terenowe. Wskazać należy, że normy prawne regulujące funkcjonowanie kolei (w tym wskazywana w skardze ustawa z dnia 27.04.1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe oraz ustawa z dnia 2.12.1960 r. o kolejach) miały charakter ogólny i generalny i nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości. Te regulacje normatywne mogły stanowić jedynie podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego, w tym do ustanowienia prawa zarządu (użytkowania) nieruchomości. Same zaś nie mogły być podstawą do powstania prawa rzeczowego do konkretnej nieruchomości (por. na gruncie spraw komunalizacji mienia: wyrok NSA z dnia z dnia l września 2006 r. sygn. akt: I OSK 1947/06; wyrok NSA z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt: I OSK 1456/06, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt: I OSK 240/09, wyrok NSA z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 741/09).

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie sądu organy administracji prowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające celenj ustalenia, czy zachowała się decyzja ustanawiająca prawo zarządu i kilkakrotnie zwracały się o to do strony skarżącej. Nie ma więc w kontrolowanej sprawie podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Szczegółowo uzasadniona "przez organ, i nie budząca zastrzeżeń sądu, była okoliczność dotycząca odmowy powołania biegłego geodety w sprawie. Także trafna była dokonana przez organ ocena dopuszczalności wykorzystania w sprawie zeznań świadków lub oświadczeń stron, na okoliczność stwierdzenia prawa zarządu. Zgodnie z par. 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - jeżeli nie zachowały się dokumenty, potwierdzające dotychczasowe prawo zarządu, stwierdzenia tego prawa można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zdaniem sądu, w trybie tego przepisu można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. W sytuacji zaś ustalenia przez organ, iż prawo zarządu względem działki nr [...] w Z. , ustanowione nie było, dowodzenie istnienia tego prawa poprzez przesłuchanie świadków i stron, byłoby formą obchodzenia przepisu par. 4 ust. l cytowanego rozporządzenia, wymagającego przedłożenia enumeratywnie wymienionych w tym przepisie dokumentów.

Prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, jest przy tym - w zakresie dotyczącym istotnego w sprawie faktu - zbieżny ze stanem faktycznym przyjętym za podstawę rozstrzygnięcia w sprawa o sygn. akt: I SA/Wa 1563/08 oraz I OSK 719/09. W sprawach tych również ustalono, że PKP SA nie dysponowało prawem zarządu, ani innym tytułem prawnym do działki nr [...] obr. [...]

W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012, póz. 270 ze zm.), jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu.