Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 330/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 1 pkt 1,  art. 36 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 2 i 4
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Bank S.A. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Bank S.A. z siedzibą w W. [...] oraz A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] od decyzji [...] Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] nakazującej [...] Bank S.A przywrócenie zabytku - budynek przy ul. [...] w W. - do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie trzech klimatyzatorów znajdujących się we wnęce drzwiowej elewacji podwórzowa, usunięcie konstrukcji mocującej pozostałej po ww. klimatyzatorach oraz usunięcie śladów pozostałych na elewacji po mocowaniach ww. elementów, w terminie dwóch miesięcy od kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

[...] Konserwator Zabytków, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] nakazał [...] Bank S.A. z siedzibą w W. przy [...], przywrócenie zabytku - budynku przy ul. [...] w W. - do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie trzech klimatyzatorów znajdujących się we wnęce drzwiowej elewacji podwórzowej, usunięcie konstrukcji mocującej pozostałej po ww. klimatyzatorach oraz usunięcie śladów pozostałych na elewacji po mocowaniach ww. elementów, w terminie dwóch miesięcy od kiedy decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. stanie się ostateczna.

Odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji złożyły: [...] Bank S.A. oraz A. [...] Sp. z o. o.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Minister wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 45 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru roboty budowlane (...) lub podjęto inne działania, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności. Z akt sprawy wynika, iż taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Budynek położony przy ul. [...] w W. został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 1995 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli ww. budynku w dniu 30 lipca 2009 r., przez upoważnionego pracownika [...] Konserwatora Zabytków, w obecności administratora budynku, przedstawiciela właściciela zabytku – A. [...] Sp. z o. o. oraz przedstawiciela wspólnoty mieszkaniowej [...], stwierdzono, że na elewacji podwórzowej zabytkowej kamienicy, we wnęce drzwiowej - wejściu prowadzącym na zaplecze lokalu nr [...], użytkowanego przez [...] Bank S.A., zostały zamontowane trzy klimatyzatory, bez wymaganego prawem pozwolenia organu ochrony zabytków. Konstrukcja nośna klimatyzatorów we wnęce drzwiowej przytwierdzona jest do muru wnęki, ościeży drzwi i schodów prowadzących do ww. lokalu. Na ścianie ww. wnęki poprowadzono przewody do tych klimatyzatorów. W konsekwencji ww. ustaleń, organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] lutego 2010 r.

Zdaniem Ministra, argumenty skarżących przedstawione w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie dopuszczono się samowoli, z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów. Właściciel obiektu lub podmiot, mający ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości zabytkowej, jest zatem bezwzględnie obowiązany do uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na zamieszczenie urządzeń technicznych, w zakresie swoich uprawnień, niezależnie od okoliczności podnoszonej przez skarżących, że urządzenia te umieszczono we wnęce drzwiowej elewacji podwórzowej, będącej częścią lokalu użytkowego. Minister podkreślił, iż wpisanie budynku do rejestru zabytków oznacza, że ochronie konserwatorskiej podlegają wszystkie jego elementy.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa z dnia [...] grudnia 2010 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Spółka Akcyjna [...] Bank reprezentowana przez radcę prawnego A.K.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a. Spółka wniosła o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania które wiązać będą organ. W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała za bezsporną okoliczność, iż to na jej zlecenie dokonany został montaż klimatyzatorów, jednakże w jej ocenie posadowione klimatyzatory nie są na zabytku, lecz w lokalu, będącym w posiadaniu strony (zgodnie z definicją wskazaną w art. 2 ustawy o własności lokali). W związku więc z faktem, iż wnęka drzwiowa elewacji podwórzowej jest częścią lokalu, żądanie organu administracji, zdaniem skarżącej, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa. W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.

Zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, (...), kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków, a także uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.

Z kolei w myśl art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 powołanej ustawy umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Dodatkowo, postępowanie wbrew powyższemu nakazowi, ustawodawca zakwalifikował jako wykroczenie, sankcjonując je w przepisie art. 18 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z ww. przepisem art. 18 kto umieszcza bez pozwolenia na zabytku wpisanym do rejestru urządzenie techniczne, tablice, reklamy oraz napisy - podlega karze grzywny.

W sprawie niniejszej bezsporny jest fakt montażu, przez Spółkę [...] Bank S.A., trzech klimatyzatorów znajdujących się we wnęce drzwiowej elewacji podwórzowej budynku przy ul. [...], wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...]- decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 1995 r.

Za bezzasadne należy uznać stanowisko strony skarżącej, iż klimatyzatory nie są umieszczone na zabytku, lecz w lokalu, będącym w posiadaniu strony (zgodnie z definicją wskazaną w art. 2 ustawy o własności lokali), gdyż wnęka drzwiowa jest częścią lokalu. Sąd zauważa, że przepis art. 2 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2000, Nr 80, poz.903 z późn. zm.) zawiera definicję samodzielnego lokalu i określenie niektórych jego składników. Zgodnie z definicją zawartą w ust. 2, samodzielny lokal może się składać z jednej lub z kilku izb, byleby tylko zostały one wydzielone w obrębie budynku trwałymi ścianami, przy czym dla lokalu mieszkalnego przewidziano dodatkowe warunki. Natomiast art. 2 ust. 4 zawiera dodatkowe informacje dotyczące składników samodzielnego lokalu, jakim są pomieszczenia przynależne do lokalu. Zgodnie z tym przepisem, w skład lokalu mogą wchodzić, oprócz pomieszczeń głównych, także pomieszczenia przynależne. Pomieszczenia te są częściami składowymi lokalu (co oznacza, że będą własnością tej samej osoby, do której należy lokal, a ich powierzchnia wliczana będzie do powierzchni lokalu), przy czym owe pomieszczenia przynależne nie muszą przylegać bezpośrednio do lokalu (do pomieszczeń głównych), a nawet mogą być położone poza budynkiem, w którym znajduje się dany lokal (jego pomieszczenia główne). Muszą jednak być położone w granicach tej samej nieruchomości gruntowej .Do pomieszczeń przynależnych, zgodnie z art. 2 ust. 4, zalicza się w szczególności piwnicę, strych, komórkę i garaż. Argumenty strony skarżącej, iż wnęka drzwiowa stanowi część lokalu - nie mają więc oparcia w przepisie art. 2 ustawy o własności lokali.

Z uwagi na okoliczność, iż Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi - Sąd nie dokonuje oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W sprawie niniejszej działanie organów administracji zyskało aprobatę Sądu a argumenty zaprezentowane - oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

5