Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 504/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 pkt 8 i 9, art. 26b
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędziowie Kazimierz Brzeziński (spr.) NSA Stanisław Gronowski Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2060/07 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany koncesji na wydobywanie kopalin 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę, 3. zasądza od A. M. na rzecz Ministra Środowiska kwotę 680,- zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia, nieważności decyzji w zakresie zmiany koncesji na wydobywanie marmuru – uchylił zaskarżoną decyzję w stosunku do A. M. i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. w stosunku do A. M..

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w dniu [...] maja 2005 r. A. M. i K. M. wystąpili do Ministra Środowiska z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 1999 r. wskazując, że mają interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej decyzji, ponieważ są właścicielami działek gruntu położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "Ż. II", objętych szkodliwymi wpływami robot górniczych.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Ochrony Środowiska odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] marca 1999 r. uznając, iż żądający wszczęcia postępowania nie wykazali się interesem prawnym, lecz wyłącznie interesem faktycznym.

Taki sam pogląd prawny został wyrażony również w decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. utrzymującej w mocy decyzje z dnia [...] stycznia 2006 r.

Skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. wnieśli A. M. i K. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r., skargę K. M. z powodu nieuzupełnienia przez skarżąca braków formalnych skargi.

Po rozpoznaniu skargi A. M., Sąd I instancji uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Sąd przyjął jako niesporne, że wnioskodawcom – A. M. i K. M. przysługiwało prawo własności do działek gruntu położonych w granicach obszaru i terenu górniczego "Ż. II", które nabyli oni na przełomie lat 2000 - 2003, po wydaniu kwestionowanej decyzji koncesyjnej. K. M. była przy tym właścicielką działek gruntu położonych zarówno w obszarze górniczym, jak i w terenie górniczym, natomiast A. M. był właścicielem działek położonych w granicach terenu górniczego "Ż. II".

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zaaprobował prezentowany w nim pogląd, że źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, w szczególności prawo rzeczowe. W ocenie Sądu I instancji przymiot, strony w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin uzasadnia fakt posiadania przez skarżącego tytułu własności do części nieruchomości, której dotyczył koncesja. Koncesja udzielona innej osobie nie ogranicza wprawdzie uprawnień właściciela do rozporządzania nieruchomością, ale ogranicza inne uprawnienia związane z prawem własności, jak korzystanie z nieruchomości. Właściciel nie może bowiem w pełni realizować swoich uprawnień, w tym chociażby ubiegać się o koncesję na wydobywanie kopalin, z uwagi na istnienie innej koncesji na jego gruncie.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że A. M. i K. M. mają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 1999 r., ustanawiającej obszar górniczy i teren górniczy "Ż. II", a więc mogli skutecznie wszcząć to postępowanie i dlatego wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1099/06 uchylił decyzje organów obydwu instancji.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Środowiska Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt 204/07 uchylił powyższy wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji w sposób błędny zastosował w sprawie przepis art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947), dalej: p.g.g. nie uwzględniając, że A. M. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie górniczym, co skutkowało zaniechaniem odniesienia się przez Sąd I instancji do art. 6 pkt 9 p.g.g. w związku z art. 28 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oceniając legalność decyzji Sąd I instancji winien był rozstrzygnąć zagadnienie prawne, czy właściciel nieruchomości położonej na terenie górniczym, której własność nabył już po ustaleniu prawomocną decyzją terenu górniczego, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej, mocą której utworzono teren górniczy, czego Sąd ten nie uczynił, ponieważ wywód zawarty w kontrolowanym wyroku dotyczył sytuacji faktycznej i prawnej K. M., a pomijał zupełnie kwestie związane z oceną legalności decyzji w zakresie, w jakim odmówiono przymiotu strony A. M..

Naczelny Sąd Administracyjny uznał w związku z tym usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. stwierdzając, że brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia dokonanie kontroli poprawności rozumowania Sądu I instancji. Z tego powodu NSA uznał zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. za przedwczesny.

We wskazaniach co do dalszego postępowania NSA zobligował Sąd I instancji do rozstrzygnięcia pominiętej w zaskarżonym wyroku kwestii, przy uwzględnieniu, że wskutek odrzucenia skargi K. M. nie można ani oceniać prawomocnej w tej części decyzji, ani też formułować ocen prawnych odnoszących się do rozstrzygnięcia, które wobec braku skutecznej skargi nie podlega kontroli Sądu.

Po ponownym rozpoznaniu skargi A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mającym wpływ na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 k.p.a.) następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych.

Skuteczność wniosku A. M. o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej uzależniona jest zatem od przesądzenia kwestii, co do posiadania przez skarżącego przymiotu strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. przy uwzględnieniu, że działki stanowiące własność A. M. położone są na terenie górniczym .

Orzekając w tej kwestii Sąd I instancji podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r. II GSK 100/06, że interes prawny, decydujący w świetle art. 28 k.p.a. o statusie strony w postępowaniu administracyjnym, powinien wynikać z norm prawa materialnego. Mogą to być przy tym nie tylko normy prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego. Właściciele nieruchomości są traktowani jako strony w postępowaniu administracyjnym, np. z zakresu prawa budowlanego, planowania przestrzennego lub ochrony środowiska.

Sąd stwierdził, że z art. 7 p.g.g. wynika, że złoża kopalin znajdujące się w granicach przestrzennych nieruchomości gruntowych są częściami składowymi tych nieruchomości. Uprawnienia do działalności regulowanej przepisami prawa geologicznego i górniczego wywodzą się z prawa własności nieruchomości. W szczególności dotyczy to kopalin, które mogą być wydobywane metodą odkrywkową. Taka sytuacja występuje właśnie w rozpoznawanej sprawie. Koncesja na wydobywanie kopalin ze złóż może być wydana na rzecz innej osoby niż właściciel, która legitymuje się prawem do danego terenu (art. 18 ust. 1 pkt 3 p.g.g.) Sąd przyjął, że ze względu na powiązania uprawnień do prowadzenia działalności normowanej w prawie geologicznym i górniczym z prawami właściciela, właściciel ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin. Dotyczy to zarówno postępowania w sprawie przyznania koncesji, jak i innych postępowań, np. o zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności koncesji, czy wznowienie postępowania. Obejmuje to także postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia koncesji. Interes właściciela ma przy tym charakter prawny, a nie tylko faktyczny.

Sąd powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r. II GSK 59/06, że "osobom prowadzącym działalność gospodarczą na terenie górniczym, jako przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem i robót górniczych (art. 6 pkt 9 p.g.g.) przysługują uprawnienia strony postępowania w sprawach dotyczących legalności koncesji na wydobywanie kopalin w części określającej granice terenu górniczego".

Zdaniem Sądu powyższy pogląd jest za "wąski", gdyż nie można być stroną w odniesieniu do części sprawy administracyjnej. Interes prawny odnosi się do sprawy jako całości i jest określony w odniesieniu do normy prawa materialnego, w tym wypadku do prawa własności - art. 140 k.c. pozwalającej na konkretyzację uprawnień i obowiązków w konkretnym postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu wskazane wyżej przepisy prawa geologicznego i górniczego kształtują sytuację prawną objętych nimi podmiotów w tym właścicieli działek na terenie górniczym, którzy mogą domagać się konkretyzacji swoich uprawnień i obowiązków w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności koncesji. Postępowanie to ma na celu wykazanie legalności danej koncesji, między innymi czy zakres uprawnień przedsiębiorcy prowadzącemu zakład górniczy został udzielony z uwzględnieniem interesów osób narażonych na szkodliwy wpływ robót [górniczych posiadających nieruchomości w obszarze terenu górniczego.

W ocenie Sądu, Minister Środowiska wydając zaskarżone decyzje dopuścił się naruszenia art. 28 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie dlaczego odmówił skarżącemu przymiotu strony.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sad zobowiązał Ministra Środowiska by ocenił, czy skarżący ma interes prawny, a tym samym jest stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej.

Minister Środowiska zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną zarzucając, że został on wydany z naruszeniem:

- przepisów prawa procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy przez niezastosowanie się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2007 r., II GSK 204/07 (art. 145 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 190 oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)

- przepisów art. 28 k.p.a. zw. z art. 6 pkt 8 i 9 p.g.g. oraz art. 141 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że A. M., jako właściciel nieruchomości położonej wyłącznie w terenie górniczym, zakupionej po uzyskaniu przez Spółkę A. koncesji na wydobywanie kopaliny, jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej koncesji,

- art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez oparcie wyroku na argumentach, które nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy co w ewidentny sposób oznacza naruszenie prawa,

- art. 26b p.g.g. w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że koncesja na rzecz Spółki A. uniemożliwia korzystanie przez skarżącego-A. M. z należącej do niego nieruchomości,

- art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przez brak należytego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, jego wewnętrzną sprzeczność, a zwłaszcza niejednoznaczne wskazówki co do dalszego postępowania organu administracji,

- art. 7 Konstytucji formułującego nakaz adresowany do wszystkich organów państwa, w tym tworzących władzę sądowniczą, do działania na podstawie prawa, poprzez oparcie wyroku na przesłankach nie mających podstaw w prawie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., lub

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi złożonej przez A. M., a nadto

- zwrot kosztów wedle przepisanych norm.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na uzasadnienie zarzutów sformułowanych w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. M. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów uzasadnia zauważenie na wstępie, że problematyka posiadania przez właścicieli nieruchomości w obszarze i terenie górniczym interesu prawnego i statusu strony w postępowaniu o wydanie koncesji oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, w tym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności koncesji, budzi w orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości. Podkreślić jednak należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie dominuje pogląd, że interes prawny powinien znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć.

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może wskazać przepisu prawa, który stanowi podstawę zgłoszonego przez nią roszczenia.

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów z uwzględnieniem powyższych uwag ogólnych dotyczących rozumienia pojęcia interesu prawnego, należy w pierwszej kolejności rozpoznać jako najdalej idący zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 28 k.p.a. w związku z art. 6 pkt 8 i 9, art. 26b p.g.g. oraz art. 141 § 1 pkt 1 lit. b/ w związku z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że właściciel nieruchomości położonej w terenie górniczym jest legitymowany do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności koncesji na wydobywanie kopaliny.

Stosownie do treści art. 6 pkt 8 p.g.g. obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Z Kolei zgodnie z art. 6 pkt 9 p.g.g. terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Treść obydwu tych przepisów definiuje, dla celów ustawy − Prawo geologiczne i górnicze pojęcie "obszaru górniczego" i "terenu górniczego" i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie daje podstawy do przyjęcia, że właścicielowi nieruchomości przysługuje status strony i legitymacja do żądania stwierdzenia nieważności koncesji.

Statusu takiego nie można również przyznać właścicielowi nieruchomości w terenie górniczym na podstawie art. 26b p.g.g. Zgodnie z tym przepisem odmowa udzielenia koncesji może nastąpić, jeżeli zamierzona działalność narusza wymagania ochrony środowiska, w tym związane z racjonalną gospodarką złożami kopalin, również w zakresie wydobycia kopalin towarzyszących bądź uniemożliwienia wykorzystania nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem.

Poglądu, iż właścicielowi nieruchomości w terenie górniczym przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym koncesji nie uzasadnia ten fragment art. 26b p.g.g., który stwarza możliwość odmowy udzielenia koncesji w przypadku, gdyby zamierzona działalność uniemożliwiała "wykorzystanie nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem". Pogląd ten aprobowany jest w piśmiennictwie (por. R. Mikosz, Strona w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin, Ratio est anima legis, Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, W-wa 2007, s. 275-290).

W treści fragmentu art. 26b p.g.g. w brzmieniu "wykorzystanie nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem" trudno jest znaleźć argumenty, że każdy podmiot wykorzystujący nieruchomość w terenie górniczym ma interes prawny, a tym samym status strony w postępowaniu koncesyjnym, w tym także w postępowaniu o stwierdzenie nieważności koncesji. Treść art. 26b p.g.g. wskazuje, że nie chodzi w nim o "wykorzystanie" nieruchomości przez indywidualne podmioty, lecz o "przeznaczenie" nieruchomości wynikające z aktu o charakterze generalnym. Przepis ten wyraźnie nawiązuje do treści art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), który to przepis określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenu na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy. Na rzecz takiego poglądu przemawia w szczególności argument, że tak rozumiane "przeznaczenie terenu" musi być brane pod uwagę w toku postępowania koncesyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 16 ust. 5 p.g.g. udzielenie koncesji na działalność polegającą na wydobywaniu kopalin ze złóż wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie to następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

W świetle przytoczonych wyżej okoliczności uprawniony jest wniosek, że przepis art. 26b p.g.g. określa przesłanki, które powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu odmowy udzielenia koncesji, nie stanowi natomiast materialnoprawnej podstawy do ustalenia stron postępowania koncesyjnego. Z treści omawianego przepisu nie można, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, wyprowadzić prawa właściciela nieruchomości w terenie górniczym do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności koncesji.

Odmiennego stanowiska Sądu I instancji w tej kwestii nie uzasadnia powołany przez Sąd I instancji, pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 59/06, uznający za stronę postępowania koncesyjnego osoby prowadzące działalność na terenie górniczym. W sprawie tej wnioskodawca wywodził swój interes prawny z faktu, że na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę wybudował składowisko odpadów komunalnych na terenie górniczym. Omawiany wyrok zapadł zatem w odmiennym stanie faktycznym, ponieważ A. M. nie jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095) i jak wyjaśnił na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wpływ robót górniczych (spadanie kamieni przy wykonywaniu robót strzałowych w kopalni) dotyczy działek położonych bliżej kopalni należących do innych właścicieli.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również poglądu Sądu I instancji wskazującego na możliwość wywiedzenia statusu strony postępowania o stwierdzenie nieważności koncesji z uprawnień właściciela nieruchomości w terenie górniczym. Powołany przez Sąd I instancji na uzasadnienie tego poglądu wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt II GSK 100/06 dotyczył kwestii interesu prawnego właściciela nieruchomości do prowadzenia działalności normowanej prawem geologicznym i górniczym z prawami właściciela, a więc w istocie innego stanu faktycznego niż w rozpoznawanej sprawie. Możliwość wywiedzenia interesu prawnego z prawa własności do gruntów objętych terenem górniczym budzi uzasadnione wątpliwości prawne, ponieważ uprawnienia właścicielskie są w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 970/04).

Wątpliwości budzi także możliwość wywiedzenia tego interesu prawnego z tzw. "prawa refleksowego", które jak wskazuje się w literaturze przedmiotu polega na tym, że prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawnych, uzasadniającego interes tej osoby w udzieleniu ochrony prawnej (por. W. Jakimowicz: Publiczne prawo podmiotowe, Kraków 2002, s. 138).

W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że zachodził w niej stan rzeczy, z którego można by wywieść status strony z "prawa refleksowego", bowiem trudno dostrzec możliwość naruszenia norm prawnych charakteryzujących ochronę wynikającą z "prawa refleksowego". Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że zgodnie z art. 26b p.g.g. organ koncesyjny nawet jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie nie jest zobowiązany, a jedynie uprawniony do odmowy udzielenia koncesji.

Z przedstawionych wyżej wywodów wynika, że przepisy art. 28 k.p.a. w związku z art. 6 pkt 8 i 9 i art. 26b p.g.g. nie stanowią podstawy prawnej do przyjęcia tezy, że właściciel nieruchomości w terenie górniczym ma status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności koncesji.

Przesądzenie tej istotnej dla wyniku sprawy kwestii czyni zbędnym potrzebę rozpatrywania pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej kwestionujących stanowisko Sądu I instancji w zakresie potrzeby dokonania oceny czy A. M. ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności koncesji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i w oparciu o art. 188 p.p.s.a. oddalił jako nieuzasadnioną skargę A. M. od decyzji Ministra Środowiska.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).