Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2087/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 i  art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania I. P. od decyzji inspektora pracy z dnia [...] czerwca 2011 r. nr rej. [...] w sprawie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Okręgowy Inspektor Pracy w [...] podniósł, iż inspektor pracy tego Inspektoratu Pracy w wyniku przeprowadzonej kontroli w P. wydał w trybie art. 11 a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającą nakazania umieszczenia I. P. (pracownika) w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Od początku prowadzonych postępowań kontrolnych pracownik uznany został przez organ I instancji za stronę postępowania, w związku z czym korzystał z pełni praw i obowiązków przysługujących stronie. Przedmiotowa decyzja została doręczona pracodawcy i I. P., którego pouczono, iż pracownikowi przysługuje prawo wniesienia odwołania do Okręgowego Inspektora Pracy w [...].

Zgodnie z zawartym w decyzji pouczeniem I. P. wniósł odwołanie, w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem inspektora pracy i wniósł o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Okręgowy Inspektor Pracy w [...] stwierdził, iż w myśl obowiązujących przepisów prawa I. P. nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od niniejszej decyzji albowiem nie przysługuje mu przymiot strony. Przemawiają za tym wszelkie okoliczności prawne oraz orzecznictwo sądowe dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy. W rozumieniu art. 28 k.p.a. oparcie legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej na kryterium interesu prawnego musi dotyczyć interesu prawnego konkretnego podmiotu. Interes pracownika choć indywidualny nie jest jednak konkretny i obiektywnie sprawdzalny. Zatem po jego stronie można mówić jedynie o występowaniu interesu faktycznego, który nie wystarcza do legitymowania się statusem strony w postępowaniu przed organami PIP. Ugruntowany jest pogląd zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być interes danego podmiotu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne inspektora pracy (w tym kontrolne) prowadzone jest z udziałem pracodawcy, któremu przysługuje przymiot strony. Pracodawca uprawniony jest do udziału w czynnościach kontrolnych oraz do uczestniczenia w każdym stadium postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji czyli nakazu, o którym mowa w art. 11 pkt 1-7 oraz 11 a ustawy o PIP. Pracownik zaś nie posiada uprawnień do udziału w kontroli. Pracodawca jako jedyny uprawiony podpisuje wraz z inspektorem pracy protokół z kontroli, jako jedyny może wnosić zastrzeżenia do ustaleń z kontroli (art. 31 ust. 3 i 4 ustawy o PIP). Adresatem decyzji nakazowych jest wyłącznie pracodawca, na którego nakładany jest określony obowiązek. Pracownik nie jest stroną postępowania w przedmiocie nakazu kierowanego do pracodawcy. Stronami postępowania kontrolnego są inspektor pracy i pracodawca. Adresatem obowiązków ujętych w nakazie jest wyłącznie pracodawca. Pomimo wymienienia pracownika w treści nakazu z imienia i nazwiska w żadnym przypadku nie można uznać go za stronę postępowania administracyjnego (kontrolnego). Niewątpliwie pracownik jest osobą zainteresowaną wynikiem postępowania kontrolnego, zmierzającego do wydania nakazu, jednakże nie jest on stroną postępowania, której organ administracji ma obowiązek zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania.

Okręgowy Inspektor Pracy w [...] zwrócił uwagę, iż z art. 41 ust 6 ustawy o emeryturach pomostowych, jednoznacznie wynika, że stronami postępowania zapoczątkowanego skargą wniesioną na podstawie tego przepisu jest organ kontroli i pracodawca zatrudniający pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracownikowi przysługuje jedynie uprawnienie do wniesienia skargi do PIP według przepisów działu VIII k.p.a. w przypadku nieumieszczenia go przez pracodawcę w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2127/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż przepis art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych "nie wymaga dodatkowej interpretacji, pracownik po złożeniu skargi do PIP powinien oczekiwać na odpowiedź o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 23 kpa), przy czym zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać dodatkowo uzasadnienie faktyczne i prawne. Skoro stroną nie jest pracownik - to sprawy zgłaszane do PIP przez pracowników i byłych pracowników w zakresie dotyczącym ewentualnych nieprawidłowości u pracodawcy, w tym, prowadzonej przez pracodawcę ewidencji prac o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach powinny być rozpatrywane w trybie skargowym - dział VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski".

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przepisów prawa materialnego pracownikowi nie przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji inspektora pracy, albowiem nie jest on stroną postępowania kontrolnego. Ustawodawca w ustawie o emeryturach pomostowych przewidział jedynie dla pracowników uprawnienie do wniesienia skargi do organów PIP w przypadku nie wpisania ich do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W sytuacji, gdy po przeprowadzonej kontroli zainicjowanej skargą pracownika inspektor pracy odmówi nakazania wpisania pracownika do niniejszej ewidencji, obowiązkiem organu w stosunku do pracownika jest udzielenie mu pisemnej odpowiedzi o sposobie załatwienia skargi. Z przymiotu strony pracownik może korzystać dopiero na etapie postępowania przed ZUS.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce w sytuacji kiedy organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Indywidualny charakter spraw administracyjnych wymaga każdorazowego zbadania, komu w postępowaniu obejmującym określoną sprawę administracyjną służy status strony. Stwierdzenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., pociąga za sobą konsekwencję w postaci wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez I. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych skarżący podniósł, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisu art. 41 ustawy o emeryturach pomostowych. Zdaniem skarżącego, pracownik jest uprawiony do wniesienia odwołania od decyzji na podstawie art. 41 ust. 6 tej ustawy, a zatem postępowanie odwoławcze nie stało się bezprzedmiotowe w rozminie art. 105 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wadliwość mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony został pogląd, iż postępowanie odwoławcze może być umorzone jako bezprzedmiotowe, gdy strona cofnie odwołanie lub, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W pierwszym przypadku odwołujący jest dysponentem wniesionego środka zaskarżenia i oczywistym jest, iż cofnięcie odwołania uniemożliwia organowi II instancji wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do drugiej sytuacji należy przywołać uchwałę NSA w składzie 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98 (publik. ONSA 1999, nr 4, poz. 119), w której zawarty został pogląd, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że treść pojęcia "interes prawny" wypełnia najczęściej "publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego" (J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 187). Przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi zatem normy samoistnej. Podstawą do wyprowadzenia interesu prawnego są głównie przepisy prawa administracyjnego materialnego. W regulacji materialnoprawnej określenie interesu prawnego nie zawsze wyrażone jest wprost, a często wymaga złożonego procesu wykładni. Brak interesu prawnego jednostki oznacza brak podmiotu, o którego obowiązkach i uprawnieniach organ administracji orzeka w drodze decyzji administracyjnej (patrz uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie 7 sędziów z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 1/11, publik LEX nr 1052733).

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] błędnie odmówił skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu zainicjowanym skargą (wnioskiem) wymienionego o nakazanie przez inspektora pracy umieszczenia I. P. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656). Żądanie skarżącego zostało bowiem oparte o przepis art. 41 ust. 6 tej ustawy.

Organizacja i zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy określa ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Zgodnie z art. 1 powołanej ustawy, Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie, a rozdział 4 tej ustawy reguluje postępowanie kontrolne organów Państwowej Inspekcji Pracy, zaś art. 21 ustawy stwierdza, że postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń. W art. 11 pkt 1 – 7 tej ustawy ustawodawca określił, iż w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Utrwalone już orzecznictwo sądowoadministracyjne (przykładowo wyrok NSA z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1107/05, publik. LEX nr 236485) jednoznacznie wskazuje, iż przestrzeganie przez organy Państwowej Inspekcji Pracy prawa pracy i uprawnień pracowniczych jest wyrazem ochrony obiektywnego porządku prawnego i związanego z nim interesu publicznego, jest wyrazem konstytucyjnie określonego nadzoru państwa nad warunkami pracy, a postępowania prowadzone przez PIP są uruchamiane z urzędu. Osoby, których informacje mogą prowadzić do uruchomienia takich postępowań, nie muszą wykazywać swojego interesu prawnego. Chociaż niewątpliwie pracownik jest podmiotem zainteresowanym wynikiem postępowania prowadzonego przez inspektora pracy, to brak podstaw do przyznawania mu statusu strony w postępowaniu prowadzonym w związku z naruszeniem przepisów prawa pracy przez pracodawcę, w oparciu o przepis pozwalający na podejmowanie władczych rozstrzygnięć wobec tegoż pracodawcy. Indywidualne roszczenia pracownicze, związane z naruszeniem prawa przez pracodawcę, nie dają prawa podmiotowego do domagania się podjęcia działań władczych i wydania rozstrzygnięcia na rzecz pracownika. Pogląd ten pozostaje nadal aktualny w odniesieniu do regulacji art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Jednakże wprowadzony ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2010 r. przepis art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy uprawnia natomiast organy inspekcji do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. W obowiązującym porządku prawnym pojawiła się szczególnego rodzaju norma prawna, która przyznanie pracownikowi szersze niż dotychczas uprawnienia w zakresie działania Państwowej Inspekcji Pracy na rzecz pracownika. Takim przepisem jest art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, który przyznaje pracownikowi nieumieszczonemu w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 1 pkt 2) możliwość inicjowania działań nadzorczych organów inspekcji pracy w instytucjonalizowanej formie, nazwanej skargą. Jest oczywiste, iż przyznane uprawnienie nie jest równoznaczne z uruchamianiem trybu skargowego, o którym mowa w art. 221 i nast. k.p.a., stanowiących realizację konstytucyjnego prawa wynikającego z art. 63 Konstytucji RP, w myśl którego "Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym i innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej". Pracodawca nieumieszczający danego pracownika w ewidencji nie należy przede wszystkim do podmiotów, które objęte są postępowaniem skargowym inicjowanym w trybie art. 221 i nast. k.p.a. Nadto wprowadzenie takiej skargi do lex specialis, jaką jest ustawa o emeryturach pomostowych mijałoby się z celem, wobec istnienia normy generalnej w k.p.a.

Z powyższych rozważań płynie wniosek, iż racjonalny ustawodawca dał pracownikowi szczególne uprawnienie do zainicjowania postępowania, które kończy się decyzją inspektora pracy zgodną z wnioskiem strony lub decyzją odmowną. Zatem pracownik ma wybór, w jakim trybie organ Państwowej Inspekcji Pracy rozparzy jego wniosek. Pracownik ma możliwość zwrócenia się do inspektora pracy ze skargą tzw. obywatelską o przeprowadzenie kontroli i uregulowanie decyzją administracyjną umieszczenia wnioskującego pracownika w przedmiotowej ewidencji. Wówczas inspektor pracy wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu i na życzenie pracownika zachowuje anonimowość jego danych osobowych. Stroną tego postępowania jest pracodawca, a pracownika informuję się jedynie o wynikach kontroli i wydanych po kontroli środkach prawnych. Pracownik ma też możliwość zainicjowania postępowania skargą z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, w którym chce się ujawnić jako podmiot czynnie biorący udział w postępowaniu inspektora pracy. Innymi słowy, jako strona tego postępowania ze wszystkimi skutkami procesowymi przewidzianymi przepisami k.p.a. Pojęcie "skarga" przytoczone w powyższym przepisie, jest w istocie wnioskiem, które wszczyna postępowanie administracyjne i czyni wnioskującego pracownika, obok pracodawcy, stroną postępowania inspektora pracy.

W tym miejscu należy wskazać, iż realizacja uprawnienia do nabycia prawa do emerytury pomostowej związana jest ściśle ze spełnieniem określonych w ustawie o emeryturach pomostowych przesłanek, do których należy okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustawodawca zdefiniował w przepisach art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych pojęcie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nakazując jednocześnie, by pracodawca ewidencjonując danego pracownika spełniającego tę przesłankę opłacał za niego składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych, z którego następuje realizacja uprawnienia do emerytury pomostowej. Pracownik ma zatem interes prawny w domaganiu się umieszczenia go w ewidencji pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jest to jeden z elementów niezbędnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej, a jedynym środkiem prawnym przyznanym mu w celu osiągnięcia tego skutku jest wyżej wskazana skarga (z art. 41 ust. 6) do organów inspekcji pracy. Załatwieniem sprawy w przedmiocie wpisu do ewidencji wszczętej ze skargi pracownika jest, albo rozstrzygnięcie dla niego pozytywne (nakazanie umieszczenia go w ewidencji) albo też negatywne dla strony, a więc odmowa nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji. Jeżeli w postępowaniu toczącym się ze skargi pracownika na nieumieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przyznaje się pracodawcy uprawnienie do złożenie środka odwoławczego prowadzącego do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy (art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy), to odebranie takiego uprawnienia pracownikowi byłoby niesłusznym jego dyskryminowaniem.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż pracownik jest stroną postępowania administracyjnego przed państwowym inspektorem pracy, jeżeli przedmiotem postępowania wszczętego z jego inicjatywy stało się nakazanie pracodawcy umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w ramach figurującego tam stanowiska pracy (art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych).

W związku z tym, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] błędnie pozbawił skarżącego przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, a następnie umarzając postępowanie odwoławcze naruszył art. 138 ust. 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi należy dostrzec swoistego rodzaju niekonsekwencję organu odwoławczego. Skoro bowiem organ II instancji twierdzi, iż w postępowaniu o nakazanie pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, postępowanie administracyjne inspektora pracy prowadzone jest bez udziału pracownika jako strony, to nie może być mowy o wszczęciu postępowania na wniosek strony (chyba, że o przeprowadzenie kontroli i wydanie nakazu wystąpi sam pracodawca), lecz urzędu. Jeżeli zatem pracownik informuje organ inspekcji pracy o nieprawidłowościach w zakresie braku stosownych wpisów w ww. ewidencji, wnosząc skargę w trybie Działu VIII k.p.a., to organ wszczyna z urzędu postępowanie kontrolne. W zależności od wyniku kontroli, wydaje z urzędu nakaz, o którym mowa w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i informuje o tym pracownika, bądź jedynie informuje pracownika o niezasadności jego żądań. Taki tryb postępowania byłby potencjalnie prawidłowy przy założeniu, że skarga pracownika nie wszczyna postępowania administracyjnego. Inspektor pracy nakłada na pracodawcę określony obowiązek prawny w formie nakazu. Skoro czyni to z urzędu, to może jedynie wydać nakaz zobowiązujący pracodawcę do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w przypadku braku podstaw do nakazania pracodawcy określonego obowiązku, błędem jest wydanie decyzji odmawiającej zobowiązania do określonego zachowania pracodawcy. Organ wydawałby wówczas decyzję samemu sobie. Takie rozstrzygniecie byłoby bezprzedmiotowe, albowiem nie zostałoby skierowane na zewnątrz do podmiotu praw i obowiązków. Bezprzedmiotowość jednak nie występuje, gdy skarga pracownika wszczyna postępowanie, a organ decyzją odmawia uwzględnienia wniosku.

Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa procesowego (art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), które miało wpływ na końcowy wynik załatwienia sprawy. To z kolei obliguje Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zatem Okręgowy Inspektor Pracy będzie obowiązany rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji inspektora pracy z dnia [...] czerwca 2011 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.