Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 16/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
article: art. 153,151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P. decyzją z [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 oraz art. 10 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195) odmówił przyznania B. B. (dalej strona lub skarżąca) świadczenia wychowawczego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. na rzecz syna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że syn jest pierwszym dzieckiem w rodzinie, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę 1200,00 zł, o której mowa w art. 5 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy. Organ wymienił składniki dochodu rodziny skarżącej osiągniętego w 2014 r. i zauważył, że składał się na niego: dochód z renty skarżącej, dochód z tytułu odprawy rentowej, dochód ze stypendium córki oraz dochód ze stosunku pracy męża skarżącej, który jest dochodem utraconym zgodnie z art. 2 pkt. 19 ustawy. W następstwie przeprowadzonej analizy dokumentów organ stwierdził, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 1237,38 zł. Dodatkowo wskazał, że od lipca 2016 r. został doliczony do dochodu rodziny dochód męża skarżącej w wysokości 851,63 zł, wynikający z wypłaconego mu zasiłku dla bezrobotnego, a w konsekwencji w okresie od 1 lipca 2016 r. dochód na członka rodziny wyniósł 1450,28 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie wykazał konkretnych wartości kwotowych przyjętych do wyliczenia dochodu jej rodziny i wniosła o ponowną analizę dokumentów, przeliczenie dochodu rodziny za 2014 r. z uwzględnieniem jej odprawy rentowej oraz zapomogi z uczelni dla córki, jako dochodów utraconych. Skarżąca podkreśliła, że odprawa rentowa została jej wypłacona po dwóch latach od rozwiązania stosunku pracy i było to jednorazowe świadczenie należne od pracodawcy, wynikające ze stosunku pracy. Również zapomoga losowa była świadczeniem wyjątkowym i jednorazowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z [...]r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że skarżąca w 2014 r. otrzymała rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz odprawę rentową w łącznej wysokości 51695,76 zł. Dochód ten został wliczony do dochodu rodziny i obliczony w sposób wskazany w treści art. 7 ust. 2 ustawy. Do dochodu rodziny, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, dodano również stypendium studenckie wraz z zapomogą w kwocie 7690,00 zł otrzymane w 2014 r. przez córkę skarżącej. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że dochód męża skarżącej za 2014 r. jest dochodem utraconym zgodnie z art. 2 pkt 19 oraz art. 7 ust.1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że dochód skarżącej z tytułu odprawy rentowej został zasadnie wliczony do dochodu rodziny, gdyż stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponadto nie został zawarty w katalogu dochodów podlegających utracie, wymienionych w art. 2 pkt 19 wskazanej ustawy. Otrzymane przez córkę skarżącej stypendium studenckie wraz z zapomogą słusznie wliczono do dochodu rodziny, ponieważ dochód ten jest pomocą materialną przyznaną na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a w związku z tym stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych i również nie został zawarty w katalogu dochodów podlegających utracie wymienionych w treści art. 2 pkt 19 ustawy. W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że kryterium dochodowe na członka rodziny skarżącej nie może przekroczyć kwoty 1200 zł na osobę w rodzinie, gdyż syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Zgodnie zaś z wyliczeniem organu miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 1237,20 zł, zatem przekracza kwotę 1200 zł kryterium dochodowego. Podniesiono także, że po otrzymaniu przez męża strony prawa do zasiłku dla bezrobotnych wysokość dochodu rodziny jest jeszcze wyższa. W konsekwencji stwierdzono, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem.

Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu i wniosła o uznanie odprawy rentowej, jednorazowego świadczenia wyegzekwowanego od pracodawcy dopiero w 2014 r. jako dochodu utraconego. Pismami z 26 października 2016 r. i 13 marca 2019 r. skarżąca podtrzymała wniesioną skargę i przedstawiła dodatkowe argumenty przemawiające za jej uwzględnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 21 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/GI 802/16 oddalił wniesioną skargę. Uzasadniając zajęte stanowisko. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Przywołał treść art. 5 ust. 3 tej ustawy stanowiący, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Natomiast, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200,00 zł. W uzasadnieniu wyroku przybliżono zasady ustalania dochodu rodziny w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie z odwołaniem się do treści stosownych regulacji prawnych. Zamieszczono w nim rozważania dotyczące utraty i uzyskania dochodu i w konkluzji uznano, że organy obu instancji zasadnie przyjęły elementy składające się na dochód rodziny i prawidłowo go ustaliły. W konsekwencji Sąd ocenił, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego są zgodne z prawem. Przy wydaniu kontrolowanych decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego, w tym wskazanych przez skarżącą przepisów.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że: pobranie odprawy rentowej nie stanowi utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ ma ona charakter świadczenia socjalnego związanego z przejściem pracownika na rentę, oraz że w przypadku skarżącej odprawa została wypłacona w 2014 r., a stosunek pracy uległ rozwiązaniu w 2012 r., chociaż prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że pobranie odprawy rentowej jako świadczenia jednorazowego prowadzi jednocześnie do utraty dochodu w postaci tej odprawy, ponieważ nie jest on już nigdy więcej osiągany; oraz sprowadzającą się do uznania, że utrata ta jest związana z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ odprawa jest świadczeniem należnym pracownikowi od pracodawcy, wypłacanym na podstawie przepisów prawa pracy, a prawo do niej nabywa się w momencie ustania stosunku pracy, że nie ma znaczenia upływ czasu od momentu utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej do faktycznego utracenia dochodu; oraz poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do tego, że Sąd wyłożył naruszony przepis w sposób dowolny, na podstawie własnego przekonania, chociaż w prawidłowy sposób powinien się oprzeć na swoistych normach prawa pracy, dotyczących odprawy rentowej; oraz poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do tego, że Sąd wyłożył naruszony przepis w sposób prowadzący do rezultatów sprzecznych z postulatami celowości prawa i z założonymi przez ustawodawcę celami ustawy, choć w prawidłowy sposób powinien biorąc pod uwagę względy celowościowe i systemowe uznać, że przypadek faktycznej utraty dochodu, znacznie zmieniającej ogólny dochód rodziny powinien stanowić utratę dochodu również w znaczeniu tego przepisu, i że dochód nieosiągany przez skarżącą w momencie składania wniosku nie powinien być brany pod uwagę, jako składnik dochodu rodziny w rozumieniu ustawy. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 921 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy w zw. z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że odprawa rentowa przysługuje dopiero z uwagi na fakt przejścia na świadczenie rentowe i w związku z tym utrata dochodu w postaci odprawy nie następuje w wyniku utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociaż prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że odprawa rentowa jest świadczeniem silnie związanym z zatrudnieniem, należnym na podstawie przepisów prawa pracy pracownikowi od pracodawcy, że jest świadczeniem jednorazowym i roszczenie o nią gaśnie w momencie pobrania, że przysługuje jej taka sama ochrona jak wynagrodzeniu za pracę oraz przede wszystkim, że prawo do niej powstaje w momencie ustania zatrudnienia i ze względu na ustanie zatrudnienia, a zatem niewątpliwie pobranie odprawy powoduje jednocześnie utratę dochodu z tytułu odprawy spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w związku z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że możliwe i zgodne z Konstytucją RP jest, aby faktycznie utracony, nieosiągany w momencie składania wniosku dochód wchodził w skład dochodu rodziny i nie stanowił dochodu utraconego w rozumieniu ustawy, chociaż wykładnia taka jest sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej, które urzeczywistnia RP jako demokratyczne państwo prawne. Ponadto wskazano na naruszenie art. 2 pkt 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że przepis ten jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu ustawy definiuje wyłącznie faktyczne czynności polegające na wykonywaniu pracy i w związku z tym wyłącza z tego pojęcia okresy zatrudnienia, w których praca w ogóle nie jest świadczona. W przywoływanej skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 2 pkt 19 lit. c w zw. z art. 2 pkt 21 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa to w rozumieniu ustawy wyłącznie faktyczne czynności polegające na wykonywaniu pracy i w związku z tym odstęp czasowy pomiędzy utratą zatrudnienia, a faktycznym otrzymaniem dochodu i jego utratą wyłącza uznanie że utrata ta jest spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz wskazano na naruszenie art. 2 pkt 19 lit. b ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że przepis ten nie daje podstaw do traktowania jako utraty dochodu utracenia przez córkę skarżącej stypendium socjalnego wraz z zapomogą z uczelni, chociaż prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że brak szczegółowego odesłania w art. 2 pkt 19 lit. b ustawy pozwala uznać stypendium socjalne pobierane przez niepracującego ucznia lub studenta za utracony dochód przy zastosowaniu celowościowej wykładni tego przepisu. Obok zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podniesiono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci nie uchylenia decyzji naruszającej przepisy prawa materialnego. Nadto podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zasady przekonywania jak również wadliwości sporządzenia uzasadnienia wydanego orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1742/19 uwzględnił wniesioną skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącą są zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty skarżącej, dotyczące kwalifikacji odprawy rentowej jako dochodu utraconego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że na dochód rodziny skarżącej w 2014 r. składał się między innymi dochód uzyskany przez nią z tytułu odprawy rentowej. Nie ulega przy tym wątpliwości i nie było to kwestionowane w skardze kasacyjnej, że jest to dochód w rozumieniu art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, brak było podstaw do uznania tego dochodu za dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Odprawa emerytalno-rentowa jest świadczeniem pracodawcy na rzecz pracownika. Zgodnie z treścią art. 921 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Odprawa ta stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy. Zatem, podlega opodatkowaniu zarówno gdy zostanie wypłacona przez pracodawcę dobrowolnie, jak i gdy zasądzi ją sąd. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że w momencie wypłaty odprawy stron nie łączy już stosunek pracy.

Utrata dochodu uwzględniana przy ustalaniu dochodu musi wynikać z konkretnych wskazanych przez ustawodawcę zdarzeń prawnych, a nie tylko faktycznych. W szczególności zaś, zgodnie z treścią art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawodawca uznał za utratę dochodu jego utratę spowodowaną wyłącznie utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednorazowa wypłata świadczeń, w tym także zaległych, która nastąpi w roku stanowiącym podstawę do obliczenia dochodu, podlega zatem uwzględnieniu w całości przy obliczaniu dochodu dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego i nie może być uznana za dochód utracony. Utrata dochodu oznacza bowiem utratę źródła stałego, regularnego dochodu, a nie jednorazowego, okazjonalnego, gdyż ten zawsze byłby dochodem utraconym, w potocznym rozumieniu, z powodu jego nieuzyskania w roku następnym. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uznać za dochód utracony kwot okazjonalnie uzyskanych w roku stanowiącym podstawę do ustalania świadczenia wychowawczego, jeżeli nie wynikają ze zdarzeń opisanych w art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Na gruncie omawianej ustawy jedyną możliwością nieuwzględnienia w dochodzie kwot, które w późniejszym okresie faktycznie nie są wypłacane, jest uznanie konkretnego typu dochodu za "dochód utracony". Jednakże w tym zakresie ustawa wymienia ściśle co należy uznawać za "dochód utracony". W art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca zawarł zamknięty katalog różnego typu dochodów, których utratę traktuje się jako dochód utracony. Jak wynika z zawartego w tym przepisie wyliczenia - ustawodawca nie przewidział przy obliczaniu dochodu za dany rok, możliwości pominięcia dochodów wypłaconych jednorazowo, ale dotyczących innych (poprzednich) lat (tak NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2019 r., I OSK 964/17). W związku z tym niezasadne okazały się wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, wskazujące na naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, a dotyczące odprawy rentowej. Powyższa kwestia została prawidłowo wyjaśniona, rozstrzygnięta i uzasadniona przez orzekające w sprawie organy, co właściwie ocenił Sąd I instancji, dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, spełniającym wymogi wynikające z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odmiennie Sąd ten ocenił sytuację związaną ze stypendium socjalnym otrzymywanym przez studenta, którym była córka skarżącej. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że stypendium studenckie o charakterze socjalnym z zapomogą stanowi dochód podlegający uwzględnieniu przy obliczaniu spełnienia kryterium dochodowego dla przyznania świadczenia wychowawczego. Spór w sprawie związany z tym dochodem dotyczy możliwości uwzględnienia utraty tego dochodu, jako że orzekające w sprawie organy stwierdziły, wbrew wnioskom skarżącej, że nie jest możliwe odliczenie tego rodzaju dochodu jako dochodu utraconego, co zaakceptował Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, nie wypowiadając się jednakże szczegółowo w tej kwestii. Stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest prawidłowe, gdyż właściwa wykładnia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodna z celem tejże ustawy, powinna doprowadzić do stwierdzenia możliwości uznania za utracony dochód również socjalnego stypendium studenckiego. W wyroku tym zamieszczono argumentację przemawiającą za takim stanowiskiem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, w tym treść orzeczeń obu wypowiadających się w sprawie Sądów. W dalszej kolejności organ ten przywołał treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, a następnie odniósł się do sytuacji faktycznej, która w niej występuje. Przy ustalaniu wysokości dochodu skarżącej organ ten odwołał się do wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych, z których wynika, że odprawa rentowa jest dochodem rodziny skarżącej przy ubieganiu się o przedmiotowe świadczenie. Nadto organ ten, kierując się wskazaniem zamieszczonym w przywoływanych wyrokach dokonał analizy stypendium socjalnego córki skarżącej i doszedł do przekonania, że jest to dochód utracony, a tym samym pominął go przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny. Przeprowadzona przez ten organ analiza wysokości dochodu rodziny skarżącej wykazała, że wynosi on 1289,90 zł. Na osobę, a tym samym przekracza kryterium dochodowe przewidziane dla tego typu rodziny wynoszące 1200 zł. Wskazane ustalenie skutkowało w ocenie organu administracji publicznej niezbędnością wydania decyzji odmownej. W końcowej części uzasadnienia organ ten odniósł się do dokumentacji przedstawionej przez skarżącą i stanowisk prezentowanych przez organy administracji centralnej i rządowej administracji terenowej. Zdaniem wypowiadającego się organu powyższe organy administracji rządowej nie dysponują możliwością ustalania wiążącej wykładni przepisów prawa, natomiast podkreślono, że w sprawie tej organ związany był stanowiskiem wyrażonym przez sądy administracyjne w swoich wyrokach.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powyższej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że odprawa rentowa nie stanowi utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej: art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 2 pkt 19 wyżej wymienionej ustawy poprzez błędną ich wykładnię: art. 5 ust. 4 powyższej ustawy poprzez jego nie zastosowanie i odmowę ustalenia skarżącej prawa do przedmiotowego świadczenia w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego; art. 7 ust. 1 przywoływanej ustawy poprzez jego niezastosowanie i odmowę uznania odprawy rentowej za dochód utracony. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością wniesionej skargi. W tej jej części odniesiono się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i uznano, że wykładnia ta jest nieprawidłowa i jako taka nie powinna leżeć u podstaw wydawania decyzji administracyjnej. W skardze tej zaprezentowano własną wykładnię spornej regulacji i przedstawiono argumenty przemawiające za prezentowanym stanowiskiem, odwołując się przy tym do orzecznictwa sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia.

Pismem z 3 stycznia 2021 r. skarżąca zgłosiła sprzeciw wobec rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym domagając się rozprawy sądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu

o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Podniesione w skardze zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tym miejscu przychodzi podkreślić, że w kontekście rozpoznawanej sprawy stan prawny nie uległ zmianie, a tym samym stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wiążące dla organów administracji jak również dla składu orzekającego wypowiadającego się w tej sprawie. Przywołanie powyższego przepisu w rozpoznawanej sprawie jest niezbędne, ponieważ skarżąca w skardze do tutejszego sądu podnosi, zarzut związany z wadliwą interpretacją przez organ administracji publicznej art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, sprowadzającą się do uznania, że odprawa rentowa nie jest dochodem utracony. W kontekście podnoszonego zarzutu przyjdzie dostrzec, że w omawianym zakresie wypowiedział się w ramach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim wyroku uwzględniającym wniesioną przez skarżącą skargę kasacyjną przesądził zarazem, że odprawa rentowa nie jest dochodem utraconym, o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie. Skoro wskazany sąd administracyjny wypowiedział swoje stanowisko w sprawie, tym samym stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, związał nim zarówno organy administracji publicznej wydające w sprawie stosowne rozstrzygnięcia, jak również skład sądu pierwszej instancji przeprowadzający kontrolę wydanej w takich okolicznościach decyzji. W zasadzie skład orzekający w tej sprawie obowiązany był do ustalenia, czy wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej, w sposób prawidłowy odniósł się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1742/19. Przeprowadzona przez tutejszy Sąd analiza pozwala stwierdzić, że wskazany organ administracji publicznej przy ustalaniu wysokości dochodów rodziny skarżącej ubiegającej się o przyznanie wnioskowanego świadczenia kierował się wskazaniami zamieszczonymi w powyższym wyroku. W swoich rozważaniach organ ten w sposób precyzyjny i jednoznaczny stwierdził, że stypendium socjalne przyznane córce skarżącej jest dochodem utraconym i z tego powodu przy ustalaniu kryterium dochodowego rodziny pominął ten dochód, natomiast uwzględnił między innymi odprawę rentową otrzymaną przez skarżącą i w tym zakresie kierował się wskazaniami zawartymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego zarzuty formułowane w skardze uznać należy za bezzasadne, ponieważ wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej nie dopuścił się naruszenia wskazań zawartych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego mające w tej sprawie zastosowanie. Skoro wskazany organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego, zatem brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi.

W skardze do tutejszego Sądu skarżąca wystąpiła z wnioskiem o skierowanie wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały w sprawie z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia budzącego istotne wątpliwości w konkretnej sprawie administracyjnej. Wniosek ten nie mógł być uwzględniony z przyczyn formalnych, a mianowicie tutejszy Sąd nie jest uprawniony do składania takich wniosków. Skład orzekający wojewódzkiego sądu administracyjnego dysponuje taką możliwością tylko w jednym przypadku, a mianowicie określonym w treści art. 269 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z nim taka możliwość występuje wówczas, gdy jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania taka uchwała nie była podjęta, a tym samym skład orzekający nie dysponuje możliwością przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

ec