Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 618/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 § 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. P., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. w L. przy ul. [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] Kontrolowanym pojazdem kierował M. P., który we własnym imieniu wykonywał zarobkowy przewóz dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła 9,00 zł i została pobrana z konta pasażera. Zatrzymany pojazd, dopuszczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek. Pojazd nie był także wyposażony w taksometr ani kasę fiskalną. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy oraz umowę najmu pojazdu. Natomiast nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. Stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewóz był M. P.. W toku kontroli przesłuchano jednego z pasażerów oraz kierującego pojazdem M. P.. Wykonano także dokumentację fotograficzną. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...]

L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i jednocześnie wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień i wszelkich będących w posiadaniu strony dokumentów dotyczących sprawy. W toku postępowania strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej powoływanej także jako u.t.d.) nałożył na M. P. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenia określone w:

- lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

- lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

M. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Główny Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. M. P. wykonywał we własnym imieniu przewóz osób, przewożąc pojazdem marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] dwóch pasażerów na trasie z ul. [...] na ul. [...] w L.. Pasażer A. K. zamówił przejazd za pomocą aplikacji [...]. Pasażer nie zawierał z kierowcą ani żadnym innym podmiotem umowy dotyczącej przewozu. Według aplikacji [...] szacowana kwota za usługę miała wynieść 9 zł i tyle zostało pobrane z konta pasażera. Świadek nie przekazywał kierowcy żadnych pieniędzy i nie wnosił opłaty przed rozpoczęciem usługi. Z zeznań strony wynika, że usługa została zlecona za pośrednictwem aplikacji [...]. Skarżący podał, że ma otrzymać wynagrodzenie od P. E..

W ocenie organu odwoławczego w świetle zgromadzonych dowodów bezspornym jest, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji [...], co wynika z treści zeznań pasażera. Usługę przewozu osób zamówioną przez A. K. za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący. Przewóz był wykonywany osobiście przez M. P., o czym niezbicie świadczą potwierdzone protokołem wyniki kontroli. To M. P. prowadził kontrolowany pojazd i na żadnym etapie postępowania nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu. Jednocześnie M. P. podpisał protokół kontroli bez wniesienia do niego zastrzeżeń i złożył obszerne zeznania w charakterze strony. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu, co powoduje przypisanie skarżącemu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Organ zauważył przy tym, że [...] to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Kierowcy korzystający z tej aplikacji, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu.

Powołując się na treść przepisów art. 4 pkt 1 i 11 ustawy o transporcie drogowym organ stwierdził, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy. Natomiast w toku postępowania strona nie przedstawiła dowodu posiadania uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób samochodem osobowym. Jednocześnie kontrolowany pojazd nie spełniał także kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast, co potwierdza protokół kontroli i materiał zdjęciowy, kontrolowany pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d., które muszą być spełnione łącznie. Wynika to z faktu zamówienia usługi przewozu za pośrednictwem aplikacji [...], która wyłącza możliwość zawarcia przed realizacją przewozu umowy z pasażerem w siedzibie przedsiębiorstwa, co zostało potwierdzone zeznaniem pasażera.

Zdaniem organu odwoławczego w ustalonych okolicznościach faktycznych organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli i nałożył na stronę kary z lp. 1.1 oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że zgodnie z poczynionymi w sprawie ustaleniami skarżący według stanu na dzień kontroli nie prowadził działalności gospodarczej, co wynika ze złożonych przez skarżącego zeznań. Jednakże nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Organ wskazał również, że częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, iż przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne czynności w sprawie oraz zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ pierwszej instancji instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w zgodzie z art. 80 k.p.a..

Organ odwoławczy podkreślił, że strona została pouczona o prawie złożenia wyjaśnień oraz dowodów. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wyłączających jego odpowiedzialność. Wprawdzie zaś inicjatywa dowodowa spoczywa na organie, jednakże strona postępowania nie jest zwolniona z uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności ze składania wniosków dowodowych na okoliczność wyłączającą jej odpowiedzialność za popełnione uchybienia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

9) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszego stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...];

10) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51).

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Jeśli chodzi o przewóz okazjonalny w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przepis art. 4 pkt 11 u.t.d. definiuje przewóz okazjonalny jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Stosownie do lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.

Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący M. P. w dniu [...] kwietnia 2019 r. przewoził pojazdem marki Fiat o numerze rejestracyjnym [...] dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Pasażer A. K. dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości 9 zł za pośrednictwem aplikacji [...]. W wyniku kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. Jednocześnie w toku kontroli stwierdzono, że pojazd, którym M. P. wykonywał przewóz w dniu kontroli, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Spór w sprawie dotyczy zaistnienia podstaw do nałożenia na skarżącego kary za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania licencji wymaganej przepisami ustawy o transporcie drogowym na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Jednocześnie skarżący kwestionuje przypisanie mu wykonywania transportu okazjonalnego.

W ocenie Sądu organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w okolicznościach stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r. naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Skarżący wykonywał bowiem odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem dopuszczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pasażer A. K. przedmiotowy kurs zamówił za pomocą zainstalowanej na telefonie aplikacji [...], która wskazała przewidywaną kwotę za kurs w wysokości 9 zł. Po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd w wysokości 9 zł, także za pośrednictwem wskazanej aplikacji.

Stwierdzić zatem należy, że działalność M. P. nie była przypadkowa, ale stanowiła zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności skarżącego, podejmującego czynności właściwe dla przewoźnika, z zamiarem uzyskania zysku. Za takim charakterem usług świadczonych przez skarżącego przemawia korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji [...], co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jednocześnie jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Korzystanie z tego rodzaju aplikacji sprzeciwia się zakwalifikowaniu działań skarżącego jako wyłącznie przypadkowych, incydentalnych. Trafnie zwrócono na to uwagę w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych argumentów i dowodów, które podważałyby okoliczności stanu faktycznego sprawy przyjęte przez organ za podstawę zaskarżonej decyzji. Okoliczności te wskazują zaś, że skarżący wykonywał faktycznie transport drogowy, wykonując zarobkowo przewóz osób.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 6a u.t.d. przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 561/2006".

Przy tym według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom wskutek naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17). Przemawia to za bezzasadnością przeciwnej argumentacji skarżącego. To, czy skarżący w dacie kontroli posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji pozostaje bowiem bez znaczenia w kontekście możliwości nałożenia na niego kary administracyjnej za naruszenia warunków wykonywania transportu drogowego. Do takich warunków należy wynikający z art. 5b ust. 1 u.t.d. wymóg uzyskania odpowiedniej licencji dla podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Z przepisem tym pozostaje w związku art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., który nakłada na kierowcę pojazdu samochodowego podczas wykonywania przewozu drogowego obowiązek posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypisu z licencji.

Nie zasługuje na podzielenie zawarta w skardze argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia ustalenia o odpłatnym charakterze przewozu. Fakt uiszczenia zapłaty za przewóz przez pasażera jest bowiem niewątpliwy. Sposób dokonania zapłaty za przewóz – za pomocą aplikacji [...] poprzez pobranie z karty płatniczej pasażera – wynikają jednoznacznie nie tylko z samego protokołu kontroli, ale zostały szczegółowo opisane w zeznaniach przesłuchanego w charakterze świadka pasażera A. K.. Jednocześnie akcentowany przez skarżącego fakt dokonania przez pasażera zapłaty za przewóz za pośrednictwem platformy internetowej [...] nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez skarżącego. Należy zauważyć, że w toku przesłuchania skarżący przyznał fakt otrzymywania raz w tygodniu wynagrodzenia za wykonywane przejazdy, z zaznaczeniem jedynie, że zapłatę od firmy [...]. otrzymuje za pośrednictwem jeszcze innego podmiotu. Tym samym skarżący przyznał, że wykonywał usługę w sposób odpłatny.

W zaskarżonej decyzji ustalono także, w oparciu o wskazany wyżej dowód z zeznań świadka A. K., w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, co także nastąpiło za pośrednictwem aplikacji [...]. Zasady działania tej aplikacji, z zaznaczeniem obowiązków w zakresie posiadania przez kierowców wymaganych w danym kraju licencji, zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, zaakceptowanej przez organ odwoławczy i utrzymanej zaskarżoną decyzją w mocy.

Stanowisko organów w opisanych kwestiach znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...]. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...).

Skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji [...] skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego.

Jednocześnie zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania administracyjnego M. P. nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które zmierzałyby do wykazania, iż kontrolowany przewóz nie był przez skarżącego wykonywany w imieniu własnym. Przeciwnie, przedstawiona przez skarżącego umowa najmu samochodu, którym wykonywany był przewóz, wskazuje, że umowę tę skarżący zawarł we własnym imieniu i na swoją rzecz oraz, że umowa dotyczyła wyłącznie najmu pojazdu, a nie wykonywania na rzecz innego podmiotu także czynności składających się na odpłatny przewóz pasażerów.

Jak podniesiono już wyżej, wbrew stanowisku skarżącego nieprowadzenie zarejestrowanej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności za popełnione naruszenia podmiotu faktycznie wykonującego przewóz. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, LEX nr 478526 i z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09, LEX nr 589006).

Skarżący wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób. Korzystanie przez skarżącego z aplikacji internetowej, jak również wskazana w zeznaniach strony okoliczność otrzymywania zapłaty raz w tygodniu, a zatem w sposób cykliczny, świadczą ponadto o faktycznym wykonywaniu działalności w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i niemający, jak twierdzi skarżący, charakteru jednorazowego. Zatem faktyczne działanie skarżącego odpowiadało pojęciu krajowego transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji aktualizował się zaś obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdyby taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., III SA/Kr 146/19).

W konsekwencji bezsporny w sprawie fakt nieposiadania przez skarżącego stosownej licencji skutkować musiał nałożeniem kary przewidzianej w lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy.

W ocenie Sądu organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 LEX nr 384423).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Jak wynika z treści skargi, skarżący także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego nie wykonywał on przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez zleceniodawcę – pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji.

Bezsprzecznie przedmiotowy przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku argument powołujący się na spełnienie wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., to jest ustalenia opłaty za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, a także faktu uregulowania zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków określonych pod. lit a, b, c. W sprawie nie budzi zaś wątpliwości już choćby ta okoliczność, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego także kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy.

Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. (12.000 zł) oraz lp. 2.11 (8.000 zł) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, ostatecznie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12.000 zł.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam – osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym licencji wymaganej przez przepisy ustawy o transporcie drogowym i nie spełniając także niezbędnych wymogów przy realizowaniu przewozu okazjonalnego.

W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 12.000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.