Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1454/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski(spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Elżbieta Cymanowska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 2 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 6.600,00 (słownie: sześć tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1454/01

UZASADNIENIE

Izba Skarbowa decyzją z dnia 2 lipca 2001 roku utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 31 stycznia 2001 roku w sprawie Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w G. w przedmiocie określenia wysokości różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 227887,00zł. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 149035,50zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był ustalony przez organy podatkowe następujący stan faktyczny sprawy:

W deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2000 roku "A" S.A. z siedzibą w G. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek podatnika w wysokości 724 672zł. Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym powstała między innymi w wyniku zaewidencjonowania w rejestrze sprzedaży eksportowej i ujęcia w deklaracji faktur związanych ze sprzedażą ładowarki, spycharki oraz koparki.

Jak wspomniano powyżej, Urząd Skarbowy dokonał skorygowania w drodze decyzji, wysokości przysługującego stronie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 1999 roku. W uzasadnieniu decyzji, organ pierwszej instancji wskazał, że kontrolowana jednostka w grudniu 1999 roku nieprawidłowo rozliczyła podatek od towarów i usług poprzez zaniżenie podatku należnego o kwotę 496785zł. Powyższe spowodowało zawyżenie o tę kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu bezpośredniego. Jak ustalono w trakcie kontroli strona w grudniu 1999 roku wysłała do Libii w związku z prowadzonymi tam robotami budowlanymi dwie maszyny budowlane: ładowarkę i spycharkę. Zgodnie z danymi zawartymi w dokumentach celnych SAD jako nadawca figuruje w nich spółka "A" a odbiorcą w Libii był występujący w imieniu nadawcy ,,B" LTD. Zgodnie z ustaleniami organu podatkowego nastąpił więc wywóz rzeczy bez przeniesienia własności.

W dniu 30 grudnia 1999 roku strona sprzedała ładowarkę i spycharkę "C" S.A. z siedzibą w G. Zdaniem Urzędu Skarbowego pomimo, że nastąpił wywóz maszyn z polskiego obszaru celnego, to wywóz ten nie wystąpił w związku z czynnością sprzedaży. Faktyczna sprzedaż maszyn udokumentowana fakturami wystawionymi na rzecz C S.A., stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu gdyż stanowi sprzedaż rzeczy oznaczonej co do tożsamości w rozumieniu art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego. Organ podatkowy stwierdził ponadto, że z dokumentu celnego SAD z 28 grudnia 1999 roku wynika, że spycharka została wywieziona za granicę w dniu 2 stycznia 2000 roku, a zatem po zawarciu transakcji sprzedaży i po wystawieniu w dniu 30 grudnia 1999 roku faktury dokumentującej sprzedaż.

Od decyzji organu pierwszej instancji strona złożyła odwołanie z dnia 9 lutego 2001 roku, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania względnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, że chociaż strona błędnie potraktowała sprzedaż maszyn jako sprzedaż eksportową ze stawką 0%, to nie ma podstaw do naliczenia z tego tytułu podatku należnego w wysokości 22%. Przeniesienie własności rzeczy nastąpiło poza granicami kraju, zatem nie była to czynność objęta przepisami ustawy o podatku od towarów i usług i tym samym nie było podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 2 lipca 2001 roku utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzieliła stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji.

Pełnomocnik strony w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2001 roku wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie: przepisów postępowania, w tym art. 200 w związku z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1, art. 18 ust. 1. art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.).

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że sprzedaż ładowarki znajdującej się w Libii nie została dokonana na terytorium Polski w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a popełniony przez skarżącą błąd polegający na potraktowaniu sprzedaży jako eksportowej, nie daje podstawy do naliczania podatku od towarów i usług w wysokości 22%. Zdaniem skarżącej wydanie towaru nastąpiło w trybie art. 349 k.c. czyli dotychczasowy posiadacz samoistny (strona skarżąca) zachował rzecz w swoim władaniu jako posiadacz zależny. Strona powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1998 roku, sygn. akt III SA 785/97.

Powyższe argumenty strona odnosi także do transakcji sprzedaży spycharki, której wywóz z polskiego obszaru celnego, zdaniem strony, nastąpił 28 grudnia 1999 roku, a sprzedaż na rzecz "C" S.A. w dniu 30 grudnia 1999 roku. Skarżąca podniosła, że przeniesienie własności spycharki nastąpiło poza granicami kraju i nie było objęta przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Ponadto wskazała, iż w dniu 2 stycznia 2000 roku spycharka znajdowała się już na statku stojącym najprawdopodobniej na redzie, wobec czego nie jest to data jej wywozu poza polski obszar celny. Strona zauważa, że organ odwoławczy uzależnił opodatkowanie sprzedaży od miejsca zawarcia umowy co jest stanowiskiem błędnym.

Ponadto skarżąca zarzuciła Izbie Skarbowej naruszenie zasady zapewnienia stronie udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów- w sprawie. Stanowi to naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej. Na poparcie powyższego powołuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 1999 roku I SA/Łd 2137/98.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył co następuje:

Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.

Z uzasadnień decyzji organów podatkowych wynika, że za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęły ustalenie, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podlega sprzedaż w sytuacji gdy umowa sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości zawarta została w Polsce nawet w sytuacji gdy przedmiot sprzedaży znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powołany przepis stanowi, że opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów podatkowych, decydującym kryterium opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży oraz świadczenia usług jest miejsce położenia towaru lub świadczenia usługi, a nie miejsce zawarcia umowy sprzedaży lub zawarcia umowy o świadczenie usługi. Podatkiem od towarów i usług objęta jest zatem sprzedaż towarów-znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym kontekście bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest to czy rzecz będąca przedmiotem transakcji była rzeczą oznaczoną co do tożsamości czy co do gatunku.

Natomiast podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie: co należy rozumieć pod pojęciem "terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" użytym w treści wskazanego przepisu. Ustawa o podatku od towarów i usług, a także wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie definiują tego pojęcia.

W przywołanym przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 1998 roku, sygn. akt III SA 785/97, Sąd stanął na stanowisku, że pojęcie terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług rozumieć należy w sposób określony w Prawie celnym. Nie ulega wątpliwości, że ustalenia znaczenia pojęcia "terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy poszukiwać w innych aktach prawnych. Jednym z nich może być obowiązujący w 2001 roku akt — Prawo celne.

Należy zauważyć, że wobec odmiennej interpretacji art. 2 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, organy podatkowe nie podjęły próby wyjaśnienia pojęcia "terytorium Rzeczypospolitej Polskiej".

Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy koniecznym będzie w pierwszej kolejności ustalenie znaczenia tego pojęcia, a następnie wskazanie czy ładowarka i spycharka opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed zawarciem umowy sprzedaży tych rzeczy. Jak wynika z treści decyzji oraz złożonej skargi między stronami istnieje spór co do daty wywozu spycharki. Jednak bez uprzedniego określenia pojęcia "terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" niemożliwym jest ustalenie momentu opuszczenia terytorium RP. Organy podatkowe powinny także rozważyć czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Sąd nie może odnieść się do powyższej kwestii, gdyż problem ten pozostaje poza przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie.

Ponadto, Sąd zwraca uwagę na występujące w sprawie naruszenie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy nie wyznaczył stronie przed wydaniem decyzji trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany należy uznać pogląd, zgodnie z którym obowiązek wynikający z art. 200 Ordynacji podatkowej ciąży także na organie odwoławczym. Takie stanowisko zawarł m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w swojej uchwale z 24 listopada 2003 roku, sygn. akt FPK 5/03 (publ. ONSA 2004/2/46). Stwierdził w niej ponadto, że do istotnych wad postępowania należy zaliczyć niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej, co narusza podstawową zasadę procedury podatkowej zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 sierpnia 2004 roku, sygn. akt FSK 156/04 (publ. M. Podatkowy 2004/9/2), który wskazał w nim, że wynikający z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ciąży także na organie odwoławczym, bez względu na to, czy w toku postępowania odwoławczego zebrano dodatkowe dowody. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowane powyżej poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy brak zastosowania art. 200 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, zdaniem Sądu, należy zakwalifikować jako naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów- administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, stwierdzając naruszenie przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02. poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję, o wykonalności decyzji Sąd orzekł w trybie art. 152, a o kosztach postępowania w trybie art. 200 wyżej cytowanej ustawy.