Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 478/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Krawczyk Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego – wymeldowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o numerze [...] w części dotyczącej wymeldowania małoletniego M. S. i orzeka, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.), Prezydenta Miasta C. wymeldował z miejsca pobytu stałego A. S. oraz jej nieletnich synów M. S. i J. S. z adresu: C. ul. A. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na faktyczne opuszczenie lokalu przez A. S. wraz z synem J. w [...] 2004r. kiedy to zamieszkałą w miejscowości B. przy ul. B. Wskazano także, że z oświadczenia strony wynika, że tam skoncentrowała swoje sprawy życiowe, podjęła pracę, a dziecko uczęszcza do przedszkola. Natomiast starszy syn M., za zgodą obojga rodziców od [...] 2003r. przebywa w N. ze swoją babką i tam uczęszcza do szkoły.

Odwołanie od tej decyzji złożyła A. S. wskazując, iż mąż uniemożliwiał jej zamieszkiwanie w budynku przy ul. A w c. dlatego była zmuszona wyprowadzić się. Pobyt w miejscowości N. ma charakter tymczasowy i w okresie wiosennym zamierza wrócić. Nadto podkreśliła, że w Sądzie prowadzona jest sprawa o podział majątku dorobkowego.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o nr [...], na podstawie art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że spełniona została przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu przez A. S. i jej synów oraz przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce, w którym następuje zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Na potwierdzenie zaistniałych okoliczności organ powołał wyjaśnienia stron oraz siostry wnioskodawcy J. S..

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się A. S. kwestionując zasadność wydanej decyzji. Podkreśliła, że obecnie jest po rozwodzie. Mąż uniemożliwiał jej zamieszkiwanie, brak było ogrzewania, prądu. Obecnie skarżąca pracuje w systemie 4-brygadowym i dlatego korzysta z pomocy brata oraz rodziców, którzy podczas jej nieobecności opiekują się dzieckiem. Jednak z na to że zrobiło się ciepło skarżąca zamierzała wrócić do domu, ale mąż pozakładał kłódki na bramę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że zarówno ona jak i poprzedzająca ją decyzja dotknięte są uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie w części dotyczącej wymeldowania małoletniego M. S..

Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.

Organ administracji podejmując decyzję o wymeldowaniu w uzasadnieniu wskazał na faktyczne przesłanki pozwalające stwierdzić fakt niezamieszkania skarżącej i jej synów M. i J. w budynku przy ul. A w C.. Zgromadzone w tej sprawie dowody są przekonywające ale jedynie w części dotyczącej skarżącej i jej syna J.. Z treści oświadczeń stron istotnie wynika, że skarżąca opuściła mieszkanie wraz z synem J. i od [...] 2004r. przebywa w B., co sama przyznała. Tymczasowy charakter tego pobytu, na który powołuje się A. S., nie został żaden sposób udowodniony przez skarżącą. Brak jest meldunku w tym zakresie. Poza tym z twierdzeń skarżącej wynika, że podjęła tam pracę, a syn, który z nią zamieszkuje uczęszcza do przedszkola lub pozostaje pod opieką babci. Poza tym nie znajduje również uzasadnienia twierdzenie skarżącej, że do opuszczenia budynku została zmuszona nagannym zachowaniem się męża. Na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, zaświadczeń, z których wynikałoby, że podejmowała jakieś działania w ochronie swoich praw.

Natomiast faktyczne zamieszkanie z synem w innej miejscowości, założenie w niej ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, a także zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu i zerwanie z nim związków pozwala na ocenę, że nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Poza tym w swoich oświadczeniach skarżąca sama podkreśliła, że obecnie chodzi o rozliczenie nakładów poniesionych na budowę i wyposażenie domu.

Natomiast w ocenie Sądu niewyjaśniona została okoliczność opuszczenia przedmiotowego lokalu przez M. S., co uzasadniałoby jego wymeldowanie. Informacja o wyjeździe dziecka skarżącej do N. i zamieszkiwanie tam z babką (teściową skarżącej) powinno zobligować organy do przeprowadzenia szeregu dowodów w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 26 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.) miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Natomiast jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.

Z powyższych regulacji zatem jednoznacznie wynika, że w wypadku gdy rodzice, którym przysługuje władza rodzicielska, mają osobne miejsce zamieszkania w sensie art. 25 kc, decydujące znaczenie ma stały pobyt u któregoś z rodziców. W razie zaś przebywania dziecka stosownie do okoliczności u jednego lub u drugiego z rodziców, mających osobne miejsce zamieszkania, niezbędna jest ingerencja sądu opiekuńczego. Natomiast w świetle art. 27 kc miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W tym jednak zakresie także wymagane jest uprzednie orzeczenie sądu przesądzające tę kwestię.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie poczyniły w powyższym przedmiocie żadnych ustaleń. Oparto się wyłącznie na oświadczeniach stron postępowania co do pobytu M. S. w N. oraz przedstawionych tłumaczeniach z języka [...]. Nie wyjaśniono charakteru sprawowanej nad małoletnim opieki bądź kurateli przez dziadków, ani ewentualnego procesu adopcyjnego.

Wskazane uchybienia wyczerpują przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uchylenie zaś zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. w części dotyczącej wymeldowania M. S. nakłada na organ obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wyżej omówionych uwarunkowań.

Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części.