Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1232/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia WSA del. Marian Wolanin (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 624/13 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 624/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sprecyzowanym pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r., B. O. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z prośbą o przyznanie zasiłków celowych na potrzeby rodziny. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. przyznał B. O. zasiłek celowy na dofinansowanie: do zakupu lekarstw w kwocie 50 zł, do zakupu obuwia w kwocie 50 zł oraz do opłat mieszkaniowych w kwocie 100 zł. Od decyzji tej B. O. złożył odwołanie, kwestionując przede wszystkim ustalone przez MOPR w [...] kryterium dochodowe rodziny oraz dokumenty, na podstawie których został ustalony dochód jego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., N [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że kwestią sporną w sprawie jest podnoszony przez stronę zarzut błędnego ustalenia wysokości dochodu rodziny w oparciu o art. 8 ust 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182) poprzez przyjęcie, że nie pomniejsza się go o kwotę wypłacaną przez wnioskodawcę na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS. Kolegium przedstawiło rozbieżności interpretacyjne dotyczące zagadnienia, czy potrącane z przychodu skarżącego kwoty z tytułu jego zaległości dla likwidatora Funduszu Alimentacyjnego winny, w myśl powołanego wyżej przepisu, podlegać odliczeniu od przychodu skarżącego, czy też nie. SKO w [...] podzieliło stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 957/12, w którym Sąd wskazał, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania, przy czym chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu i które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym. Nie ma zatem, w ocenie Kolegium, podstaw do pomniejszenia dochodu o zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż odwołujący się spełnia warunki uprawniające go do otrzymania świadczenia w formie zasiłku celowego. W sprawie bowiem zostały spełnione warunki, od których zależy przyznanie zasiłku celowego tj. okoliczność wymieniona w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej oraz wymagane kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Kolegium stwierdziło, że według ustaleń organu pierwszej instancji B. O. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze studiującym synem, a na dochód rodziny składają się: alimenty na syna, dodatek mieszkaniowy, stypendium syna oraz zasiłek stały. Brak jest jednocześnie jakichkolwiek podstaw by odliczyć od dochodu którykolwiek z jego składników, w tym alimenty, czy stypendium, a zatem dochód rodziny wynoszący 899,28 zł ustalono prawidłowo. Wedle Kolegium, organ pomocy społecznej ocenia potrzebę przyznania świadczenia w tej formie w zależności od okoliczności występujących w indywidualnym przypadku. Przepisy prawa nie zawierają też żadnych konkretnych kryteriów ustalania wysokości zasiłku celowego. Pewne zaś ogólne wskazania, jakimi winien kierować się organ orzekający w tego typu sprawie, zawarte są w art. 3 ust 4 ustawy o pomocy społecznej, według którego potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien kierować się interesem wnioskodawcy, interesem społecznym oraz celem, na który świadczenie ma być przeznaczone. Niewątpliwie należy także mieć na uwadze własne możliwości finansowe oraz ilość osób oczekujących na zabezpieczenie swoich potrzeb. Środki finansowe, jakimi dysponuje organ, muszą zaś zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględnić potrzeby wszystkich potrzebujących. Kolegium miało także na uwadze fakt, że odwołujący się pozostaje pod opieką Ośrodka, bowiem w marcu 2013 r. przyznano mu pomoc w wysokości 290 zł, w kwietniu i maju po 450 zł. Niniejsze środki, choć niewielkie, przekraczają minimum socjalne, a zatem dają możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie organu należy mieć na uwadze, że pomoc przyznawana jest na dofinansowanie, a nie sfinansowanie kosztów potrzeb wnioskodawcy. Ograniczone fundusze MOPR w [...] powodują, iż zaskarżona decyzja nie stoi w sprzeczności z prawem, ani nie narusza granic uznania administracyjnego, w których działa organ pierwszej instancji.

Oddalając skargę B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Celem tym nie może się stać zapewnienie wnioskodawcy stałego źródła dochodów. Odmienna interpretacja przepisów ustawy jest niedopuszczalna i byłaby całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Ustawa ta w art. 3 ust. 4 stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie lub odmowa przyznania świadczenia może nastąpić jedynie po starannym i wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności danej sprawy, a wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona przez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Decyzja w sprawie zasiłku celowego zależy zatem od uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia warunków przez wnioskodawcę do otrzymania wnioskowanej pomocy, organ nie jest obligatoryjnie zobowiązany do jej przyznania. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Za nieprawidłowe należałoby więc uznać działania organu polegające na finansowaniu potrzeb tylko jednej lub kilku rodzin, z pominięciem pozostałych uprawnionych do świadczenia. Organ ma bowiem obowiązek dokonywać każdorazowo oceny nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy, analizować ilość i rodzaj skierowanych do niego form pomocy, ale także przestrzegać pewnej dyscypliny finansowej pozwalającej zabezpieczyć realizację potrzeb wszystkich osób uprawnionych w okresie rozliczeniowym.

Zdaniem Sądu, z jednej strony zostało stwierdzone, że rodzina Skarżącego spełnia wymagane ustawowo kryterium dochodowe, z drugiej jednak strony organy wykazały, że środki będące w ich dyspozycji są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych, w związku z czym musiały one uwzględnić ich wielkość oraz ilość podmiotów kwalifikujących się do przyznania pomocy i dokonać stosownego rozdziału tych środków w taki sposób, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych. Takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Rozstrzygając sprawę, organy dokonały wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji, które nie budzą zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organy szczegółowo wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje na akceptację.

W obu decyzjach organy zastosowały art. 8 ust. 3 pkt 3 i dokonały wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej posiłkując się dodatkowo interpretacją tego przepisu dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 957/12 i w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. I OSK 1433/11. Stanęły też na stanowisku, że z przepisu tego wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ale chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca i że nie ma podstaw do pomniejszenia dochodu o uiszczane zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Interpretacja art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej dokonana przez organy zasługuje na aprobatę. Z przepisu tego wynika, że dochód rodziny pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawodawca postanowił, zatem, że nie każdy wydatek świadczony na rzecz innych osób uprawniał będzie do jego odliczenia od uzyskiwanego dochodu, lecz tylko kwota świadczonych alimentów. W sprawie niniejszej nie jest zaś kwestionowane, że skarżący spłaca na rzecz Funduszu Alimentacyjnego zobowiązania powstałe w wyniku wyłożenia przez ten Fundusz alimentów na rzecz córki skarżącego w roku 2004. Dokonywane więc obecnie przez skarżącego świadczenia na rzecz tego Funduszu, z tytułu zobowiązań powstałych w 2004 r., nie posiadają przymiotu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu cytowanego przepisu.

Brak odliczenia od dochodu rodziny skarżącego kwot ponoszonych przez niego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcia organów, albowiem uzyskany dochód i tak kwalifikuje skarżącego do otrzymania świadczenia. Nie jest bowiem tak, że wysokość przyznanego zasiłku jest pochodną matematycznego wyliczenia różnicy pomiędzy kryterium dochodowym, które dla rodziny składającej się z dwóch osób wynosi 912 zł, a dochodem danej rodziny (w tym przypadku 899,28 zł). Decyzje wydawane na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy, co oznacza, że to od uznania organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznane świadczenie i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ kieruje się nie tylko oceną potrzeb uprawnionego, ale również oceną własnych możliwości, mając na względzie także potrzeby innych uprawnionych. Obowiązek organu polegający na zaspokajaniu (w ramach powyżej określonych zasad) niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych, nie może być sprowadzony do spełniania bezwzględnie wszystkich, nawet uzasadnionych w tej mierze, żądań. Zakres tej pomocy ograniczony jest bowiem możliwościami zobowiązanego i potrzebami innych uprawnionych. Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił, z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą oraz uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego i zasiłek taki przyznał, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa, bowiem kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co oznacza, że pomoc społeczna nie może zabezpieczać wszystkich potrzeb stron i nie powinna stanowić jedynego dochodu rodziny strony, a dystrybucja środków winna uwzględniać możliwości organu pomocy społecznej i potrzeby innych uprawnionych. Nie zachodzi przy tym potrzeba precyzyjnego wykazania w uzasadnieniu każdej decyzji, mającej za przedmiot zasiłki z pomocy społecznej, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Obowiązek taki nie wynika bowiem ani z norm art. 3 ust. 4 i art. 39 ust 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, ani też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. To samo odnosi się również do ilości środków finansowych pozostających w dyspozycji organu pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu, na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może bowiem sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż byłaby sprzeczna z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Organy szczegółowo wyjaśniły, że środki finansowe pozostające w ich dyspozycji są niewystarczające do realizacji wszystkich potrzeb uprawnionych. Wskazano ponadto, że miesięcznie składanych jest ok. 1800 wniosków o przyznanie zasiłków celowych, zaś budżet pozostający w dyspozycji organu na ten cel wynosi miesięcznie kwotę 223.000 zł. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że średnio miesięcznie na jeden wniosek przypada kwota 123,89 zł, a zatem przyznany w niniejszym postępowaniu zasiłek w łącznej kwocie 200 zł przewyższa niniejszą kwotę. Podkreślono ponadto, że skarżący objęty jest stałą pomocą w różnej formie, a zatem jego potrzeby są przez organy uwzględniane i nie są pomijane.

Organy w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie są warunki i zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego. Wyjaśniono też sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w świetle przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości, co do jego zgodności z art. 107 § 3 kpa. Stanowisko skarżącego w zakresie błędnego ustalenia dochodów jego rodziny jest całkowicie niezasadne, albowiem organy przy orzekaniu oparły się o wskazane przez wnioskodawcę dane. W tym kontekście stan faktyczny został należycie ustalony i wyjaśniony, a w grę mogłaby wchodzić jedynie kwestia prawidłowości oceny prawnej dokonanej przez organy. Zdaniem Sądu, ocena prawna przeprowadzona przez organy zasługuje na uwzględnienie.

Organy prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Powołane przez skarżącego Wytyczne MOPR "Zespół Pracowników Socjalnych 1-8, 11; Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne" wytyczne nie stanowiły dowodu w rozumieniu art. 75 kpa, w oparciu o który organy dokonałyby wydania przedmiotowych decyzji. Ani z sentencji decyzji, ani z ich uzasadnienia nie wynika bowiem, aby organy rozstrzygnęły sprawę i wydały decyzje powołując się na te wytyczne. Stąd też, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o żądanie tych wytycznych od organu i dopuszczenia ich jako dowodu w sprawie na mocy art. 106 § 3 ppsa. Wytyczne, co wynika ze skargi, zawierają wskazanie orzecznictwa sądowoadministarcyjnego. W ocenie skarżącego, organy w sposób nieuprawniony korzystają z tych orzeczeń, a poglądy w nich zawarte przyjmują za wykładnię norm prawnych (systematyzują je w normach prawnych) i następnie traktują jako dowody w sprawie. Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego można określić jako próbę zakazania powoływania się przez organy, w uzasadnieniach wydawanych decyzji, na poglądy wyrażane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Jest ono, w ocenie Sądu, nieprawidłowe i świadczy o niezrozumieniu roli, jaką pełnią sądy administracyjne przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości dokonywanej przez kontrolę działalności administracji publicznej w rozumieniu. Organy przy wydawaniu decyzji są bowiem nie tylko uprawnione, ale wręcz zobowiązane do uwzględniania wykładni i interpretacji przepisów dokonywanej przez orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Skarżący z jednej strony twierdzi, że stypendium i alimenty syna są dochodami uzyskiwanymi przez rodzinę (strona 8 skargi), z drugiej zaś strony, powołując się na szczególny charakter tych świadczeń, zmierza do wykazania, że w istocie organy tych świadczeń do dochodu rodziny nie powinny uwzględniać. Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego w powyższej kwestii jest całkowicie nieuzasadnione. Organy przy ustalaniu dochodu rodziny skarżącego kierowały się ustawowymi kryteriami określonymi w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Nie mogły zatem pominąć składników w postaci stypendium i alimentów syna, albowiem byłoby to sprzeczne z cytowanym przepisem. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia pozostawała kwestia charakteru tych świadczeń na gruncie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Działania organów nie można w żadnej mierze uznać za naruszające przepisy wskazanych ustaw, gdyż inne są przedmioty ich regulacji oraz art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Stanowisko skarżącego nie zasługuje zatem na akceptację, gdyż kryteria i sposób obliczania dochodu rodziny są precyzyjnie w ustawie określone i organy się do nich w pełni zastosowały.

W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 624/13, B. O. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ppsa, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasadnym w przedmiotowej sprawie było uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie prawa procesowego, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7 kpa poprzez pominięcie słusznego interesu obywatela przy podejmowaniu przez organ czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie podjął nie uwzględniając faktu, iż zapadłe w niniejszej sprawie decyzje administracyjne wydane zostały z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7 kpa. Decyzja organu administracji nie może być uzasadniona okolicznością, iż posiada on ograniczoną pulę środków na świadczenie pomocy społecznej. Stwierdzenie takie ma charakter dalece ogólny :i nie może stanowić usprawiedliwienia dla decyzji - nawet w świetle wydawania jej w trybie uznania administracyjnego. Decyzja taka budzi w skarżącym poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, gdyż koniecznym jest konkretne odniesienie się przez organ do sytuacji wnioskującego o przyznanie zasiłku. W sytuacji, gdy decyzja odmowna oparta jest tylko na argumencie, że organ administracji ma ograniczony budżet, niewątpliwie narusza słuszny interes obywatela. Pomijając zaś kwestię słusznego interesu obywateli, podkreślenia wymaga, iż nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, iż skarżący B. O. konsekwentnie składa wnioski o przyznanie mu zasiłku celowego, a decyzje odmowne konsekwentnie zaskarża. Każda decyzja odmowna skutkuje generowaniem kosztów przekraczających wartość wnioskowanego zasiłku, w konsekwencji czego koszty te są w ostateczności ponoszone przez Skarb Państwa. Nie sposób jest więc przyjąć, iż decyzja organu administracji godzi także w szeroko rozumiany interes społeczny, a przede wszystkim w interes Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny.

Wbrew ocenie zawartej w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonych decyzji stwierdzając, że decyzje te zawierają zarówno wnikliwe, jak i wystarczające uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Przepis art. 7 kpa stanowi bowiem, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co oznacza, że przy tak ustalonym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że organy administracji rozważyły zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. Cytowany przepis art. 7 kpa nakazuje bowiem z równą mocą uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes strony, zwłaszcza w wypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego. Ustalenie wysokości kwoty zasiłku celowego z pomocy społecznej, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, należało bowiem do oceny organów orzekających w ramach uznania administracyjnego. W tym znaczeniu organy te rozważyły zarówno sytuację życiową i materialną skarżącego, jak i możliwości finansowe organu w niesieniu pomocy, której celem nie jest zapewnienie źródła dochodu, lecz wsparcie jedynie w niezbędnym zakresie.

Prawidłowo Sąd pierwszej instancji podkreślił, że pomoc społeczna służy wsparciu wszystkich osób tego wymagających, dlatego wysokość tej pomocy jest determinowana ilością osób potrzebujących i wielkością posiadanych przez organ pomocy społecznej środków finansowych. Pomoc społeczna nie może być traktowana, jako forma uzyskiwania dochodów czy nawet zarobków, lecz jedynie, jako sposób wsparcia w takiej sytuacji życiowej, która mając najczęściej charakter przejściowy, uniemożliwia zapewnienie najbardziej elementarnych potrzeb życiowych, których niezapewnienie mogłoby być uznane za naruszające godność ludzkiego życia. W tak rozumianej roli pomocy społecznej, organy administracji orzekające w niniejszej sprawie zindywidualizowały swoje rozstrzygnięcia wobec sytuacji materialnej skarżącego prawidłowo uznając, iż posiadane środki finansowe muszą wystarczyć nie tylko na zaspokojenie potrzeb oczekiwanych przez skarżącego, ale także na potrzeby również innych osób, których sytuacja życiowa również wymaga wsparcia.

Z tego względu, obowiązek organu pomocy społecznej zapewnienia z posiadanych środków finansowych pomocy także innym osobom spełniającym ustawowe warunki do jej uzyskania, stanowi interes społeczny w rozumieniu art. 7 kpa, z którym organy orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były zrównoważyć słuszny interes skarżącego, co doprowadziło do przyznania skarżącemu świadczenia w wysokości wystarczająco uzasadnionej przez te organy. Nie może bowiem słuszny interes skarżącego zdominować interesu społecznego w sytuacji, gdy celem pomocy społecznej jest jej udzielenie jak największemu kręgowi osób, które tego wymagają w świetle reguł określonych w ustawie o pomocy społecznej.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.

Do orzekania zaś w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz adwokata wyznaczonego w ramach przyznania skarżącemu prawa pomocy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – art. 261 ppsa.