Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 31/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wągrowcu na uchwałę Rady Miejskiej w Wągrowcu z dnia 28 lutego 2022 r., Nr XLVIIV318/2022 w przedmiocie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Wągrowca w 2022 roku 1. stwierdza nieważność § 10 ust. 6 zaskarżonej uchwały; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 grudnia 2022 r. Prokurator Rejonowy w Wągrowcu wniósł skargę na uchwałę Nr XLVIIV 318/2022 Rady Miejskiej w Wągrowcu z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Wągrowca w 2022 roku (dalej również jako: zaskarżona uchwała, Dziennik Urz. Woj. Wlkp. z dnia 11 marca 2022 r., Poz. 1959).

Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 50 § 1, art. 53 § 3 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oraz art. 70 Ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1247) Prokurator zaskarżył § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 i 6 Uchwały.

Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. art. 11 a Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 572) poprzez:

- nieprecyzyjne wskazanie w treści § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 wymienionej uchwały danych podmiotów wykonujących zadania wymienione w ustawie o ochronie zwierząt i realizację ich przez Gminę,

- nałożenie w treści § 10 ust. 6 uchwały na pracownika Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu obowiązku przyjęcia powiadomienia od lekarza weterynarii, z którym Gmina posiada podpisaną umowę, w razie braku dyspozycyjności znalezienia zastępstwa na czas trwania takiego stanu podczas gdy kompetencje w zakresie wykonywania zadań wynikających z tej ustawy posiada wyłącznie Burmistrz.

W oparciu o w/w zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 i 6 zaskarżonej uchwały oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego. Podjęta bowiem przez radę gminy uchwała będzie aktem prawa miejscowego, jeżeli będzie to akt normatywny, zawierający normy abstrakcyjne i generalne. Charakter normatywny aktu oznacza, że akt taki musi wyznaczać adresatom pewien sposób zachowania się. Natomiast generalny charakter mają te normy, które określają adresata poprzez wskazanie cech, a nie poprzez wymienienie z imienia (nazwy). Generalny charakter może też dotyczyć odniesienia do nazw instytucji, władz publicznych czyli do nazw generalnych szczególnego rodzaju. Abstrakcyjność normy wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane czy też dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Poza tym akty prawa miejscowego mają charakter powszechny, a adresatami tych aktów mogą być nie tylko wszystkie podmioty, ale niektóre ich kategorie.

Prokurator wskazał, że Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt przede wszystkim konkretyzuje sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt. Treść programu stanowią plany, prognozy i zasady postępowania w określonych sytuacjach, których realizacja stanowi zadania własne gminy. Zgodnie z treścią art. 11 a ust. 1 Ustawy o ochronie zwierząt Rada gminy poprzez realizację zadania własnego, jakim jest zapobieganie bezdomności zwierząt, zapewnienie im opieki oraz ich wyłapywanie określa corocznie do dnia 31 marca program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Stosownie do treści art. 11 a ust. 2 tejże ustawy program obejmuje w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

Prokurator podkreślił, że z treści ust. 5 art. 11 a wymienionej ustawy wynika, że program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków i koszty realizacji programu ponosi gmina.

Prokurator wskazał, że w § 3 zapisano, że Gmina: zapewnia opiekę bezdomnym zwierzętom odłowionym na terenie miasta, w § 4, że zapewnia opiekę wolno żyjącym kotom, w § 6, że realizuje obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schronisku dla zwierząt, w § 8 ust. 1, że realizuje obowiązek usypiania ślepych miotów, w § 9 ust. 2, że podejmie starania w zakresie znalezienia nowego właściciela dla zwierząt i w § 10 ust. 1, że zapewnia całodobową opiekę weterynaryjną dla zwierząt biorących udział w zdarzeniach drogowych. Wymienione przepisy istotnie naruszają prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na potrzebę zamieszczenia w gminnych programach opieki nad zwierzętami konkretnych, precyzyjnych zapisów, także w zakresie określenia podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania bezdomności zwierząt. Z treści wyroku NSA z dnia 13.03.2013 r. w sprawie II OSK 37/13 wynika, że zamieszczanie w programie postanowień o konkretnym charakterze nie oznacza wkraczanie przez Radę Gminy w zakres kompetencji organu wykonawczego, a wójt na etapie opracowania projektu programu może np. zawrzeć umowy wstępne z konkretnymi podmiotami, które będą realizowały przypisane im zadania.

Prokurator wskazał, że w treści § 10 ust. 6 zaskarżonej uchwały zapisano, że " Lekarz weterynarii, z którym Gmina posiada podpisaną umowę, w razie braku dyspozycyjności, znajduje zastępstwo na czas trwania takiego stanu, o czym powiadamia pracownika Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu. Wedle Prokuratora kompetencje do wykonania uchwały w przedmiocie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt wykonuje wyłącznie Burmistrz, który wykonuje swoje zadania przy pomocy urzędu gminy, którego organizację i zasady funkcjonowania określa regulamin organizacyjny nadany przez Burmistrza w drodze zarządzenia. Takie stanowisko jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem (np. wyrok WSA w Łodzi z 29.06.2021 r. w sprawie sygn. II SA/Łd 494/21, wyrok WSA we Wrocławiu z 12.08.2015 r. w sprawie sygn. II SA/Wr 447/15). Zdaniem Prokuratora Rada Gminy nie ma kompetencji do stanowienia przepisów w tym przedmiocie w uchwale podjętej na podstawie art. 11a ustawy o ochronie zwierząt.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Wągrowcu pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że zaskarżona uchwała z dniem 1 stycznia 2023 r. nie pozostaje już w obrocie prawnym. Miała ona charakter terminowy obowiązujący do dnia 31 grudnia 2022 r. Przedmiotowa uchwała określała program obowiązujący w 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 11 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U z 2022 r. poz. 572 z późn. zm.) gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt określa się, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna, jednakże tylko w części.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; w skrócie "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA") – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Uchwała rady gminy - gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt - jest aktem prawa miejscowego (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1754/18. CBOiS).

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2022.559 t.j. ze zm.) wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie wskazuje się rodzaje naruszeń przepisów, które należy zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Należy do nich naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA oz. we Wrocławiu z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 821/05; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej: "CBOSA").

Przedmiotem sądowej kontroli jest uchwała Nr XLVIIV 318/2022 Rady Miejskiej w Wągrowcu z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Wągrowca w 2022 roku (Dziennik Urz. Woj. Wlkp. z dnia 11 marca 2022 r., Poz. 1959).

Niezasadne jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że uchwała obowiązywała tylko w 2022 r. i okres jej obowiązywania zakończył się, i z tego względu nie mogłaby ona stanowić przedmiotu kontroli sądowej, w tym zakresie należy podzielić stanowisko, że uchylenie uchwały, a więc podobnie: zakończenie okresu obowiązywania Programu opieki nad zwierzętami, który jest przyjmowany na dany rok, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę, bowiem sąd administracyjny posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc) - wyrok z 6.08.2015 r., II FSK 1710/13, LEX nr 1800249. Wówczas uchwałę tę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu (wyrok NSA z 6.08.2015 r., II FSK 1710/13, LEX nr 1800249). Według stanowiska wyrażonego w Komentarzu do p.p.s.a. pod red. B. Dautera i.in. (Komentarz do art. 161 p.p.s.a., dostępny w LEX el.), wskazano tam, że pogląd ten zdaje się bardziej przekonujący, zwłaszcza w kontekście wykładni systemowej. Skoro bowiem nie można skutecznie cofnąć skargi, jeżeli to spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, to tak samo nie można mówić o bezprzedmiotowości, jeżeli sąd dysponuje możliwością orzeczenia o wadliwości aktu (uchwały) od chwili jego podjęcia".

Skarga podlegała więc rozpatrzeniu przez Sąd.

Prokurator wskazał, iż zaskarża uchwałę we wskazanym w skardze zakresie, przedmiotem zaskarżenia zostały objęte § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 i 6 Uchwały, w tym zakresie uchwała podlegała kontroli sądowej.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 u.o.z., corocznie do dnia 31 marca, rada gminy ma obowiązek uchwalenia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Stosownie do art. 11a ust. 2 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

Program może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie, jak również plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają (art. 11a ust. 3 i ust. 3a u.o.z.).

Natomiast zgodnie z treścią art. 11a ust. 5 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków.

W treści zaskarżonej uchwały wskazano:

§ 3. Gmina zapewnia opiekę bezdomnym zwierzętom odłowionym na terenie miasta, głównie poprzez:

1) zapewnienie miejsca i opieki weterynaryjnej w schronisku zlokalizowanym w miejscowości Rybowo, administrowanego przez FHU ZIBI - Schronisko [...] z R. ;

2) zapewnienie wody i pokarmu zwierzętom przetrzymywanym do czasu przyjazdu pojazdu interwencyjnego ze schroniska;

3) ponowne przyjęcie do schroniska zwierzęcia adoptowanego, z uzasadnionych przyczyn.

§ 4. Gmina zapewnia opiekę wolno żyjącym kotom poprzez:

1) ustalenie miejsc, w których przebywają ich stałe populacje;

2) zakup i wydawanie karmy społecznym opiekunom (karmicielom) kotów wolno żyjących, którzy są zarejestrowani w Wydziale Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu;

3) w razie potrzeby zapewnienie wody pitnej w miejscach ich przebywania;

4) doraźną opiekę weterynaryjną;

5) sterylizację odłowionych osobników.

§ 6. 1. Gmina realizuje obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schronisku dla zwierząt.

2. Zabiegi sterylizacji i kastracji mogą być wykonane wyłącznie przez lekarza weterynarii.

3. Zabiegom, o których mowa w ust. 1, nie podlegają zwierzęta w okresie 14 dni od umieszczenia w schronisku, z uwagi na możliwość zgłoszenia się ich właściciela lub opiekuna.

§ 8. 1. Gmina realizuje obowiązek usypiania ślepych miotów.

2. Usypianie ślepych miotów wykonywane jest wyłącznie przez lekarza weterynarii wskazanego w § 2 ust. 1 pkt. 3.

3. Zwłoki uśpionych zwierząt zostają przekazane do utylizacji.

§ 9. 1. Gmina zapewni miejsce zwierzętom gospodarskim, zarówno bezdomnym, jak i odebranym tymczasowo właścicielom, na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości Potrzanowo, przy ul. Szkolna 5, gmina Skoki.

2. Gmina podejmie starania w zakresie znalezienia nowego właściciela dla zwierząt, o których mowa w ust. 1.

§ 10. 1. Gmina zapewnia całodobową opiekę weterynaryjną dla zwierząt biorących udział w zdarzeniach drogowych.

2. W przypadku zdarzenia drogowego, interwencję podejmuje lekarz weterynarii współpracujący z Gminą.

3. Lekarz weterynarii zapewnia pierwszą pomoc rannemu zwierzęciu do czasu przyjazdu służby interwencyjnej ze schroniska, z którym gmina ma zawartą umowę na kompleksową opiekę nad zwierzętami bezdomnymi. Dziennik Urzedowy Województwa Wielkopolskiego – 2 – Poz. 1959

4. Jeśli stan zwierzęcia uniemożliwia jego transport, lekarz weterynarii sprawuje opiekę nad rannym zwierzęciem do momentu polepszenia się jego kondycji.

5. Lekarz weterynarii podejmuje decyzję o bezzwłocznym uśpieniu zwierzęcia biorącego udział w zdarzeniu drogowym, gdy leczenie nie jest możliwe i konieczne jest zakończenie jego cierpień.

6. Lekarz weterynarii, z którym Gmina posiada podpisaną umowę, w razie braku dyspozycyjności, znajduje zastępstwo na czas trwania takiego stanu, o czym powiadamia pracownika Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu.

Dodatkowo, dokonując oceny postawionych zarzutów należy mieć na względzie następujące postanowienie uchwały:

§ 2. 1. Program będzie realizowany przez:

1) Gminę Miejską Wągrowiec, zwaną dalej Gminą;

2) FHU ZIBI - Schronisko [...] z R. , na podstawie umowy zawartej z Gminą;

3) lekarza weterynarii Pana W. P., na podstawie umowy zawartej z Gminą;

4) Komendę Powiatową Policji w Wągrowcu;

5) organizacje społeczne i fundacje, których jednym ze statutowych celów jest przeciwdziałanie bezdomności zwierząt; .

2. Koordynatorem działań podejmowanych w ramach Programu jest Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu.

Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego paragrafu 10 ust. 6 zaskarżonej uchwały, Prokurator wskazał, na nałożenie w treści § 10 ust. 6 uchwały na pracownika Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu obowiązku przyjęcia powiadomienia od lekarza weterynarii, z którym Gmina posiada podpisaną umowę, w razie braku dyspozycyjności znalezienia zastępstwa na czas trwania takiego stanu podczas gdy kompetencje w zakresie wykonywania zadań wynikających z tej ustawy posiada wyłącznie Burmistrz.

Zarzut ten jako jedyny okazał się zasadny z następującego względu: Cytowane powyżej postanowienie Programu jeżeli chodzi o przyznanie kompetencji do wskazywania podmiotu, który ma wykonywać zadanie całodobowej opieki weterynaryjnej dla zwierząt biorących udział w zdarzeniach drogowych to w ust. 6 dokonano przeniesienia kompetencji do decydowania o zastępstwie na lekarza weterynarii. Zatem w jego aktualnym kształcie podmiotem decydującym o osobie zastępy (kompetencja do wskazywania zastępcy) byłby lekarz weterynarii (a nie organ). Zatem takie ukształtowanie postanowienia Programu, w którym kompetencja do decydowania o zastępstwie i osobie zastępcy należy do lekarza weterynarii, który miałby znajdować i wskazywać zastępstwo na czas swej niedyspozycyjności wkracza w kompetencje organu. Omawiane postanowienie Programu jest również nieprecyzyjne, gdyż nie wiadomo jakimi kryteriami miałby się kierować lekarz weterynarii w poszukiwaniu swojego zastępcy, a zatem paragraf 10 ustęp 6 zaskarżonej uchwały jest niezgodny z art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, gdyż wkracza (przenosi) kompetencje, które są przyznane organowi – kompetencje do wskazywania podmiotów, które mają wykonywać zadania programu na lekarza weterynarii (który miałby mieć przyznana kompetencję do wyznaczania swego zastępcy).

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, które zarzucają nieprecyzyjne wskazanie w treści § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 uchwały danych podmiotów wykonujących zadania wymienione w ustawie o ochronie zwierząt i realizację ich przez Gminę, to te zarzuty okazały się niezasadne.

Przede wszystkim, o czym była mowa powyżej, należy zwrócić uwagę na treść § 2. ust. 1 zaskarżonej uchwały, gdzie z nazwy zostały wymienione podmioty realizujące zadania: FHU ZIBI - Schronisko [...] z Rybowa, na podstawie umowy zawartej z Gminą; lekarz weterynarii W. P., na podstawie umowy zawartej z Gminą; Komendę Powiatową Policji w Wągrowcu; Gminę Miejską Wągrowiec.

Odnośnie zarzutu dotyczącego paragrafu 3 zaskarżonej uchwały, należy podkreślić, że w § 3. wyraźnie wskazano, że Gmina zapewnia opiekę bezdomnym zwierzętom odłowionym na terenie miasta, głównie poprzez: 1) zapewnienie miejsca i opieki weterynaryjnej w schronisku zlokalizowanym w miejscowości R., administrowanym przez FHU ZIBI - Schronisko [...] z R. , zatem w uchwale został wskazane precyzyjne dane schroniska (odnośnie powierzenia zadań objętych programem opieki nad zwierzętami schronisku dla zwierząt w tym opieki weterynaryjnej por.: także: wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, Lex nr 2442185; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2022 r. I OSK 215/22; Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 12 stycznia 2023 r., IV SA/Po 797/22 nieprawomocne).

Odnośnie zarzutu dotyczącego paragrafu 4 zaskarżonej uchwały dotyczącego opieki nad wolno żyjącymi kotami, podobnie wskazano w tym paragrafie uchwały podmioty, które mają wykonywać zadanie: społeczni opiekunowie (karmiciele) kotów wolno żyjących, którzy są zarejestrowani w Wydziale Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Urzędu Miejskiego w Wągrowcu. W zakresie zapewnienie doraźnej opieki weterynaryjnej, oraz sterylizacji paragraf 4 zaskarżonej uchwały należy powiązać ze wspomnianym już paragrafem 2, wymieniającym dane lekarza weterynarii oraz dane schroniska, a także § 6, o którym mowa poniżej.

Odnośnie zarzutu dotyczącego paragrafu 6 zaskarżonej uchwały, który dotyczy obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schronisku dla zwierząt ponownie zawiera on wystarczające dookreślenie podmiotów, bowiem zgodnie z jego ustępem 1. Gmina realizuje obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schronisku dla zwierząt (nazwa schroniska wymieniona jest we wskazywanym już paragrafie 2 zaskarżonej uchwały); zaś zgodnie z ustępem 2 tego paragrafu zabiegi sterylizacji i kastracji mogą być wykonane wyłącznie przez lekarza weterynarii (ponownie konkretne dane schroniska w przypadku zaskarżonej uchwały zawiera wspomniany paragraf 2 zaskarżonej uchwały). Sąd podziela w powyższym zakresie stanowisko zgodnie z którym nie ulega wątpliwości, że w schronisku zatrudniony jest lekarz weterynarii, który posiada stosowne umiejętności i uprawnienia do przeprowadzania tego typu zabiegów (por., wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Kr 1403/17, Lex nr 2442185). Skoro organ stanowiący powierzył tego rodzaju zadanie schronisku, z którym współpracuje gmina, nakazując obligatoryjne przeprowadzanie zabiegów sterylizacji i kastracji zwierząt przyjętych do tego schroniska, z zastrzeżeniem, że mają one być wykonywane przez lekarza weterynarii, to nie ma zatem wątpliwości jaki podmiot wykonuje zadania programu w tym zakresie, które zwierzęta podlegają obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji, zapewnione jest również przeprowadzanie zabiegów przez specjalistę. Natomiast sposób zrealizowania tego obowiązku czy to przez zatrudnienie lekarza weterynarii pracującego w ramach prowadzonego schroniska, czy też zawarcie umowy z podmiotem zewnętrznym o świadczenie usług weterynaryjnych jest irrelewantne z punktu widzenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2022 r. I OSK 215/22; Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 12 stycznia 2023 r., IV SA/Po 797/22 nieprawomocne).

Odnośnie zarzutu dotyczącego paragrafu 8 ust. 1 zaskarżonej uchwały: tj. zadania dotyczącego usypiania ślepych miotów, to w § 8. 1. Wskazano, że Gmina realizuje obowiązek usypiania ślepych miotów; ustęp 1 należy interpretować łącznie z ustępem 2 w którym ponownie dokładnie wskazano, że 2. Usypianie ślepych miotów wykonywane jest wyłącznie przez lekarza weterynarii wskazanego w § 2 ust. 1 pkt. 3. (tj. lekarza weterynarii W. P., na podstawie umowy zawartej z Gminą).

Odnośnie zarzutu dotyczącego § 9 ust. 2 zaskarżonej uchwały związanego z opieką nad zwierzętami gospodarskimi, to w ustępie 2. wskazano, że Gmina podejmie starania w zakresie znalezienia nowego właściciela dla zwierząt, o których mowa w ust. 1., znaczenie jego należy odczytywać w kontekście ustępu 1, w którym w zaskarżonej uchwale wskazano, że, Gmina zapewni miejsce zwierzętom gospodarskim, zarówno bezdomnym, jak i odebranym tymczasowo właścicielom, na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości P., przy ul. [...], gmina S.. Zatem zwierzęta gospodarskie mają zapewnione miejsce w wymienionym w zaskarżonej uchwale z nazwy gospodarstwie rolnym. Objęty skargą ustęp drugi paragrafu 9 dotyczy jedynie podjęcia przez gminę starań w celu znalezienia nowego właściciela dla zwierząt gospodarskich, schronienie zapewniono w wymienionym z nazwy gospodarstwie rolnym – tym niemniej w zaskarżonej uchwale wskazano, że te starania dotyczące znalezienia nowych właścicieli podejmie określony podmiot, tj. Gmina.

Paragraf 10 ust. 1 zaskarżonej uchwały dotyczy zapewnienia przez Gminę całodobowej opieki weterynaryjnej dla zwierząt biorących udział w zdarzeniach drogowych. Podmiot podejmujący interwencję i sprawujący opiekę nad zwierzęciem został określony w ustępie 2, 3, 4, 5 paragrafu 10 jako lekarz weterynarii współpracujący z Gminą (dokładne określenie danych zawiera wskazywany już § 2. 1. Pkt 3 - lekarz weterynarii W. P., na podstawie umowy zawartej z Gminą).

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej jej § 10 ust. 6. W pozostałej części (co do § 3, § 4, § 6, § 8 ust. 1, § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 zaskarżonej uchwały) Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił (pkt 2 sentencji wyroku).