Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 34 § 2 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 62 § 4, art. 62 § 4a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej podatku od nieruchomości prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza na rzecz skarżącego G. A. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] oddalające zarzuty zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec G.A. (dalej: "skarżący").

Z przedstawionego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. (dalej: "NUS") prowadzi wobec skarżącego administracyjne postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]2021 r. nr [...], wystawionego przez Prezydenta Miasta S., obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości (I i II rata) za 2021 r. w łącznej kwocie 621,00 zł. SKO w S. wskazało następnie, że w dniu 15 marca 2021 r. na konto Urzędu Miasta S. (na indywidulany rachunek podatnika) wpłynęła kwota 314,00 zł z opisem tytułu operacji: "podatek od nieruchomości, 1 rata G.A., nieruchomość [...], [...]". Ponieważ na dzień dokonania wpłaty, tj. 15 marca 2021 r. na koncie skarżącego figurowały zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata wcześniejsze, wpłata ta została zaksięgowana – zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 i 1a Ordynacji podatkowej – na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, tj. IV ratę podatku od nieruchomości za 2016 r. i I ratę tego podatku za 2019 r. z kosztami doręczonego upomnienia.

Po dokonaniu w dniu 12 lipca 2021 r. następnej wpłaty skarżącego, w kwocie 307,00 zł, Prezydent Miasta S. (jako wierzyciel) poinformował NUS o zmniejszeniu egzekwowanej kwoty zaległości objętej tytułem wykonawczym z dnia 25 czerwca 2021 r.

W piśmie z dnia 12 lipca 2021 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, podnosząc nieistnienie dochodzonego obowiązku pieniężnego.

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta S. oddalił zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej i to rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez SKO w S. postanowieniem z [...].

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") wskazując, że zarzut skarżącego należy zakwalifikować jako wygaśnięcie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), gdyż w jego ocenie nie jest on zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2021 r. ze względu na fakt uiszczenia na rachunek bankowy wierzyciela (w dniu 15 marca i 12 lipca 2021 r) powyższych rat podatku.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 62 § 1, 1a i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – dalej: "O.p.") uznając, że Prezydent Miasta S. zasadnie zaliczył wpłaty z dnia 15 marca i 12 lipca 2021 r. na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, gdyż w przypadku kiedy na podatniku ciążą zobowiązania, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. Skoro w tytułach przelewu skarżący wskazał podatek, którego dotyczy zapłata (podatek od nieruchomości), to organ zasadnie zaliczył wpłaty na poczet tego podatku o najwcześniejszym terminie płatności.

W konkluzji SKO w S. uznało rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. za prawidłowe.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G.A. wniósł o zmianę ww. postanowienia z dni [...] poprzez jego uchylenie w całości, zarzucając w sprawie naruszenie:

- normy wynikającej z treści art. 33 § 2 pkt 1, 5 i 6c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niedopuszczalne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że istnieje obowiązek dotyczący zapłaty podatku od nieruchomości w kwocie 621,00 złotych;

- normy wynikającej z treści art. 451 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez nierefleksyjne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że nie wchodzi w rachubę zaliczenie wpłat z tytułu podatku od nieruchomości za I i II kwartał 2021 roku przez skarżącego, z jego wyrażoną wolą i żądaniem na rzecz Urzędu Miasta S., tylko przyjęcie i zaksięgowanie ich według własnego uznania w sposób niedopuszczalny, niezgodny z zasadami rachunkowości w okolicznościach przedmiotowej sprawy;

- normy wynikającej z treści art. 7 w związku z art. 8 k.p.a., poprzez nierefleksyjne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że zajęte stanowisko treścią wydanego postanowienia z dnia [...] jest zgodne w zakresie z zasadami praworządności oraz zaufaniem i interesem społecznym skarżącego do organu administracji samorządowej w S.;

- normy wynikającej z treści art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez nierefleksyjne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że materiał dowodowy skarżącego w postaci dokonanych przelewów bankowych z tytułu podatku od nieruchomość na rzecz Miasta S. nie stanowi żadnego znaczenia dowodowego odnośnie nie istnienia zobowiązania skarżącego w przedmiotowej sprawie;

- normy wynikającej z treści art. 126 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.c. w związku z art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. związku z art. 217 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez żenujące, kompromitujące przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w szczególności że: (1) wydane postanowienie z dnia [...] w imieniu Prezydenta Miasta S. w sprawie o sygnaturze akt [...] roku nie wadliwie podpisane z jego upoważnienia przez Skarbnika Miasta J. K., ponieważ spełnia wymagania dotyczącego ważności i poprawności w zakresie złożonego podpisu pod jego merytoryczną treścią w przedmiotowej sprawie; (2) pierwotna decyzja o wymiarze podatku od nieruchomości oraz decyzja z dnia [...] roku dotycząca zmian w jego wymiarze spełnia wymogi właściwe w zakresie poprawności złożonych podpisów pod ich treścią merytoryczno-prawną dla jej obowiązywania wobec skarżącego; (3) wydane postanowienie z dnia [...] w sprawie o sygnaturze akt [...] spełnia wymogi prawne odnośnie właściwie złożonych przez skład orzekający pod treścią sentencji i uzasadnienie w zakresie ich poprawności i ważności dotyczącej jego obowiązywania wobec skarżącego w tej sprawie;

- normy wynikającej z treści art. 187 Ordynacji podatkowej, przez nierozważenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., niewłaściwe ocenienie materiału dowodowego w postaci dokonanych przelewów na podatek od nieruchomości przez skarżącego w okolicznościach przedmiotowej sprawy;

- normy wynikającej z treści art. 124 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. w związku z art. 217b par. 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 78 par. 1 k.c., poprzez przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że: (1) niepodpisanie sentencji wydanego postanowienia z dnia [...] przez Skarbnika Miasta w osobie J. K. oraz wadliwe podpisanie uzasadnienia nie ma znaczenia dla ważności i poprawności wydanego orzeczenia wobec podatnika i nie uchybia to w zakresie obowiązującego prawa; (2) niepodpisanie właściwe sentencji oraz uzasadnienia wydanego postanowienia z dnia [...] przez skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zgodnie z wymaganiami w tej materii obowiązującymi przepisami w postępowaniu administracyjnym i cywilnym powoduje sytuację, że nie wywołuje ono żadnych formalno-prawnych i merytorycznych skutków prawnych wobec skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy;

- normy wynikającej z treści art. 62 § 1 w związku z § 1a Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie wykładni i interpretacji powołanego przepisu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w interesie prawnym urzędującego Prezydenta Miasta S. w sposób urągający w odniesieniu do stanu rzeczywistości i faktów oraz jego merytorycznej interpretacji oraz dokonanej wykładni tego przepisu przez sądowe orzecznictwo administracyjne w sposób żenujący na niekorzyść wobec skarżącego w sposób niedopuszczalny;

- normy wynikającej z treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich nie zastosowanie i nie uchylenie spornego wadliwego tytułu wykonawczego z dnia 25 czerwca 2021 roku wystawionego bezprawnie przez Prezydenta Miasta S.;

- normy wynikającej z treści art 33 § 1 w związku z § 2 pkt 1, 5 i 6 a i b, poprzez zaakceptowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze strony Urzędu Skarbowego w Ł. zgodnie z żądaniem wierzyciela, w sytuacji kiedy tytuł wykonawczy o numerze [...] nie spełniał wymogów stawianych w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wobec skarżącego;

- normy wynikającej z art 124 § 1 k.p.a. w związku z art. 324 § 3 k.p.c. w związku z art. 330 § 1 k.p.c. oraz art. 244 k.p.c., poprzez przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że wydane przez nie postanowienie z dnia [...] w składzie trzyosobowym oraz postanowienie z dnia [...] Prezydenta Miasta S. wydane o numerze [...] są obowiązujące i istniejące w sensie prawno-procesowym wobec skarżącego;

- normy wynikającej z przepisu art. 21 w związku z art. 21 ust. 1 i 2 i art 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez niedopuszczalne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., że dokonana wpłata za pomocą środków pieniężnych na zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od nieruchomości nie jest własnością materialną skarżącego, który nie może nią dysponować dobrowolnie na co ma być należność zaliczona, co powodu naruszenie powołanych norm konstytucyjnych w sposób niedopuszczalny w okolicznościach przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż niniejszą sprawę rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż te wskazane przez skarżącego.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie przedstawiło wystarczających dowodów i nie przeanalizowało wszystkich okoliczności, które uzasadniały wydanie zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, co wynika z art. 34 § 1 u.p.e.a.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że o zasadności zarzutu egzekucyjnego rozstrzyga wierzyciel, a nie organ egzekucyjny. To wierzyciel wydaje postanowienie w przedmiocie zasadności wniesionego zarzutu, co oznacza, że powinien ocenić dowody i argumentację przedstawianą przez dłużnika.

W niniejszej sprawie SKO w S., jak i Prezydent Miasta S., powołują się na fakt istnienia na koncie skarżącego wcześniejszych innych zaległości w podatku od nieruchomości, niż te, które objęte były tytułem wykonawczym z dnia [...] 2021 r. nr [...]. Wobec tego za zasadne uznały zaliczenie – na podstawie art. 62 § 1 i § 1a O.p. - wpłaty skarżącego z dnia 15 marca 2021 r. na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata wcześniejsze, tj. IV ratę podatku od nieruchomości za 2016 r. i I ratę tego podatku za 2019 r. oraz koszty doręczonego upomnienia. W aktach administracyjnych przekazanych wraz ze skargą sąd nie doszukał się jednak postanowienia o zaliczenia wpłaty z dnia 15 marca 2021 r. w wysokości 314,00 zł na poczet ww. zaległości podatkowych, którego wydanie jest, z nielicznymi wyjątkami (art. 62 § 4a O.p.), obligatoryjne i na które służy zażalenie, a w dalszej kolejności także skarga do sądu administracyjnego. Również organ podatkowy (wierzyciel) nie wskazuje czy takie postanowienie było wydane na podstawie art. 62 § 1 O.p., a organ odwoławczy w ogóle nie podnosi tej kwestii. Tymczasem, co jest kluczowe w niniejszej sprawie, podstawą złożonych przez skarżącego zarzutów było uzasadnione przekonanie, że nie istnieje zaległość podatkowa objęta wystawionym tytułem wykonawczym. Taka postawa strony nie może dziwić, jeśli założy się, że podatnik nie był poinformowany, o odmiennym od wyraźnie przez niego wskazanego w tytule przelewu, sposobie zaliczenia wpłaty. Tej kwestii jednak, tak jak już wcześniej wskazano, organ odwoławczy nie poruszył.

Brak należytego udokumentowania w aktach administracyjnych istnienia oraz wysokości długu podlegającego egzekucji, a w szczególności niewydanie postanowienia w sprawie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, stanowi uchybienie, które uniemożliwia sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia wierzyciela.

W tym miejscu należy przypomnieć, że postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych zgodnie z art. 62 § 4a O.p. wydaje się wyłącznie na wniosek, w przypadku gdy: (1) wpłata w całości pokrywa kwotę główną zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub (2) zaliczenie wpłaty następuje w całości zgodnie z żądaniem podatnika, lub (3) kwota wpłaty podlegającej zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub kosztów upomnienia nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia, lub (4) od wpłat dokonanych po terminie płatności nie naliczono odsetek za zwłokę zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5. Żadna z wymienionych enumeratywnie sytuacji, jak wynika z przedstawionych przez SKO akt postępowania, nie zachodzi w omawianej sprawie, więc obowiązek wydania stosownego rozstrzygnięcia z pewnością leżał po stronie organu podatkowego.

Przepis art. 120 O.p. wskazuje, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei kontrolujące je organy wyższego stopnia powinny dążyć do pełnego wyjaśnienia istotny sprawy i z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, aby doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).

W ocenie sądu, niewystąpienie przez SKO w S. do Prezydenta Miasta S. o przedstawienie postanowienia o zaliczeniu wpłaty skarżącego na poczet innych niż wskazane w tytule przelewu zaległych należności podatkowych oraz brak odniesienia się przez organ odwoławczy do tej kwestii, a następnie oparcie swojego rozstrzygnięcia na materiale, który nie zawiera wszystkich potrzebnych do niego informacji stoi w sprzeczności z przepisami art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Rację oczywiście mają zarówno SKO w S., jak i wierzyciel, wskazując w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć, że w sytuacji istnienia po stronie podatnika zaległości podatkowych organ ma obowiązek zastosować art. 62 § 1 O.p. Przepis ten w zdaniu drugim stanowi, że "w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku". Z kolei z § 1a tego przepisu wynika, że w przypadku, gdy na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. Jednakże organ odwoławczy zdaje nie dostrzegać zasadniczej kwestii mającej wpływ na rezultat przeprowadzonego postępowania drugoinstancyjnego, a mianowicie, że przedstawiona w zarzutach strony argumentacja w swej istocie nie odnosi się do wymagalności obowiązku, lecz podważa zasadność zaliczenia wpłat skarżącego na poczet wcześniejszej zaległości podatkowej. Natomiast ta ostatnia kwestia może być, w określonych przepisami prawa sytuacjach, przedmiotem orzeczenia, co do którego przysługuje środek odwoławczy.

Przypomnieć należy, że celem zarzutów jest ochrona strony postępowania egzekucyjnego przed niezasadnym lub niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów i zajęcia stanowiska w ich przedmiocie służy merytorycznemu ich załatwieniu w tym postępowaniu. Organ egzekucyjny nie może natomiast merytorycznie badać zarzutu, który jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. W takich okolicznościach ustawodawca przewidział konieczność wydania rozstrzygnięcia o niedopuszczalności zarzutu, a nie oddalenia go (art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a). Jak wskazuje się w orzecznictwie ratio legis regulacji art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest wyeliminowanie konkurencji w zakresie rozpatrywania tych samych kwestii, w ramach dwóch postępowania, tj. zwykłego postępowania administracyjnego, w tym także podatkowego, bądź sądowego, a jednocześnie postępowania egzekucyjnego czy zabezpieczającego, których głównym i podstawowym celem jest doprowadzenie do wykonania konkretnego obowiązku (patrz: Wyrok WSA w Rzeszowie z 13.01.2022 r., I SA/Rz 841/21, LEX nr 3323238, podobnie: Wyrok WSA w Olsztynie z 3.02.2022 r., I SA/Ol 766/21, LEX nr 3323057.) Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24.03.2021 r. I SA/Łd 166/21, Legalis nr 2578928). Podkreślić należy również, że stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nie umniejsza zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia, odnoszącego się do zakresu jego obowiązków. Równocześnie jest chroniony interes ogólny, stanowiący uzasadnienie dopuszczenia możliwości prowadzenia egzekucji orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia" (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34).

Także w doktrynie prezentowany jest pogląd, że: "art. 34 § 1a u.p.e.a. (obecnie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.) hołduje założeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku. Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, celem uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. Stanowi to przejaw zasady pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy" (por.t. 3.15 w C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. LEX/el 2015).

Należy pamiętać, że celem postępowania egzekucyjnego nie jest weryfikacja ostatecznych decyzji lub postanowień, które stanowią podstawę tytułu wykonawczego, co do których istnieje odrębny tryb ich weryfikacji i zaskarżenia, takich jak np. wskazane już wcześniej postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty (art. 62 § 1 O.p.).

Zdaniem sądu, dokumenty przekazane przez organ odwoławczy wskazują, że skarżący przed wszczęciem czynności egzekucyjnych mógł nie mieć wiedzy o działaniach organu (Prezydenta Miasta S.) związanych z zaliczeniem jego wpłaty i tym samym zostać pozbawionym prawa do ich zakwestionowania w trybie zażalenia na postanowienie, a w dalszej kolejności także złożenia skargi do sądu administracyjnego.

Należy przypomnieć, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. np. wyrok NSA z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, LEX nr 26517; wyrok NSA z 8 stycznia 1999 r., IV SAB 198/98, LEX nr 47254; wyrok NSA z 28 kwietnia 1999 r., IV SA 693/97, LEX nr 48156; wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r., I SA 1551/98, LEX nr 48556; wyrok NSA z 30 września 1999 r., IV SA 1468/97, LEX nr 47791; wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1667/97, LEX nr 47918; wyrok NSA z 16 grudnia 1999 r., I SA 1003/99, LEX nr 48004; wyrok NSA z 27 stycznia 2000 r., I SA 269/99, LEX nr 57191; wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r., I SA/Kr 638/98, LEX nr 44386; wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964; wyrok NSA z 17 października 2001 r., I SA 1110/01, LEX nr 75516; P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 77.)

W ponownym prowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ stosując się do treści art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. i działając na ich podstawie wyda stosowne rozstrzygnięcie, poprzedziwszy je zwróceniem się do Prezydenta Miasta S. o uzupełnienie akt administracyjnych poprzez poinformowanie, czy w sprawie rozstrzyganej z uwzględnieniem art. 62 § 1 O.p. sporządzono postanowienie zgodnie z treścią art. 62 § 4 O.p., ewentualnie o wskazanie z jakich przyczyn go nie sporządzono (art. 62 § 4a O.p.) i przesłanie stosownych dokumentów.

Z uwagi na powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach postępowania, stanowiących zwrot wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ak