Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 521/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.39 ust.1, art.3 ust.4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 521/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., na podstawie art. 3 ust.3 i 4, art. 4, art. 7, art. 8 ust.1,art. 17 ust. 1 pkt 5 oraz art. 39, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przyznał A.K. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, w łącznej wysokości 201,52 zł, w tym 100 zł na zakup żywności i poszukiwanie pracy oraz 101,52 zł na uregulowanie rachunku za energię elektryczną.

W uzasadnieniu organ podał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego

i zgromadzonych dokumentów wynika, że A.K. znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej z powodu bezrobocia i ubóstwa. Spełnia również przesłankę kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż dochód w rodzinie wynoszący 161,40 zł kwalifikuje wnioskodawcę do udzielenia świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Biorąc to pod uwagę organ przyznał pomoc we wskazanej wyżej wysokości nadmieniając, że uwzględnienie wniosku A. K. o przyznanie mu zasiłku w kwocie 5200 zł. jest niemożliwe do zrealizowania z uwagi na ograniczoną wielkość środków, jakimi dysponuje Ośrodek.

Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniesione przez A.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało je w mocy.

Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby

i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, zaś rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Stosownie do treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, m.in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego. Zgodnie zaś z treścią art. 8 cyt. ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art.40, 41,78,79, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Przepisy ustawy nie wskazują natomiast wysokości zasiłku celowego, pozostawiając ocenę

w tym zakresie organowi prowadzącemu postępowanie.

Organ odwoławczy ustalił, że sytuacja materialna A.K. jest ciężka, jednakże możliwości finansowe Ośrodka nie pozwalają na udzielenie pomocy w kwocie, jakiej oczekuje wnioskodawca. Obowiązkiem organu jest bowiem zapewnienie pomocy możliwie największej liczbie potrzebujących, przy wykorzystaniu środków jakimi dysponuje na dany cel.

Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że zgodnie z treścią art. 4 ustawy

o pomocy społecznej, osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z pisma skarżącego

z dnia 28 lutego 2006 r. wynika natomiast, że A.K. nie wyraził zgody na pomoc w formie bezpłatnych obiadów, w pismach z dnia 16 maja 2006 r. oraz 12 czerwca 2006 r. wniósł o przyznanie zasiłku w kwocie 5.200 zł brutto i "nie wyraził zgody na żadną formę pomocy socjalnej".

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wydając decyzję o charakterze uznaniowym prawidłowo przeprowadził postępowanie,

a zatem nie ma podstaw do jej uchylenia.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A.K., wnosząc o zmianę kwot przyznawanych zasiłków, tak aby umożliwiły "właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie i poszukiwanie pracy na terenie kraju".

Skarżący podkreślił, że w jego przypadku "kwotą spełniającą warunki" jest równowartość dwóch średnich pensji krajowych brutto, tj. 5.200 zł płatnych regularnie raz w miesiącu do chwili znalezienia pracy i otrzymania pierwszej wypłaty, przy czym podniósł, że nie domaga się pieniędzy "za to, że nic nie robi," lecz dlatego, że od 2001 r. nie zapłacono mu za pracę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając

o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji nie był kwestionowany

i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że A.K. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004r. nr 64 poz.593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, uprawniające go do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Kwestią budząca sprzeciw i protest skarżącego jest natomiast wysokość udzielonej mu pomocy, nie odpowiadająca jego oczekiwaniom i treści wniosku, w którym zażądał na zaspokojenie swoich potrzeb kwoty 5.200 zł brutto.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Z brzmienia tego przepisu wynika, co trafnie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przedmiotem kontroli sądowej będzie zatem w głównej mierze zbadanie, czy zakres tego uznania nie został przez organy przekroczony,

a także, czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadnione zostało orzeczenie o przyznaniu A.K. zasiłku w takiej, a nie innej wysokości.

Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - jak wynika

z art. 7 kpa - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela,

o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu

w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela ( por. wyrok NSA z 26 września 200 r., I SA 945/00, LEX 79608 ).

Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 3 ust.4 ustawy, zgodnie z którym potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy (co w sprawie nie jest kwestionowane ), organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka.

Dowody zgromadzone w sprawie przemawiają za przyjęciem poglądu, że

w sprawie niniejszej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 201,52 zł. W szczególności,

z pisma znajdującego się na k.25 akt administracyjnych, stanowiącego informację

o sytuacji finansowej Ośrodka w dacie wydawania decyzji, wynika, że wysokość udzielonej skarżącemu pomocy nie odbiega od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych w tym okresie przez organ I-szej instancji ( wynoszącej 203,56 zł.). W tej sytuacji uwzględnienie wniosku A.K. w całości pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej.

Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że przyznając skarżącemu zasiłek celowy w zakresie, jaki nie odpowiadał jego oczekiwaniom, organy postąpiły w sposób dowolny i bez logicznego uzasadnienia swojego stanowiska. Niemożność uwzględnienia wniosku w całości podyktowana była bowiem możliwościami finansowymi jakimi dysponował Miejsko -Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w B.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie § 2 ust. 3, § 18 ust.1 pkt 1 c oraz § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.