Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 3/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 162, art. 163
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędzia WSA Paweł Kowalski, , po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., podstawie art. 162 § 1, § 2, § 3 i art. 163 § 2, oraz art. 216 § 1 i § 2 O.p. w związku z wnioskiem J. J. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] 2015r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.

Organ przypomniał, iż w dniu 29 października 2019r. do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] 2015 r. Wniosek nie został uzasadniony, przy czym w załączonym do wniosku odwołaniu strona wyjaśniła, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu i twierdzi, że nie "dochodziła (...) żadna korespondencja związana z tą sprawą".

Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] 2015 r. została wysłana na adres strony. Na potwierdzeniu odbioru ww. decyzji znajdują się dwie daty awizowania przesyłki: 06.08.2015r. oraz 14.08.2015r. W dniu 24.08.2015r. Poczta Polska dokonała zwrotu pisma z adnotacją: "nie podjęto w terminie". Pismo wpłynęło do Izby Celnej w Ł. w dniu 27 sierpnia 2015r. W konsekwencji pismo zostało uznane za doręczone zastępczo z dniem 20 sierpnia 2015r.

W dniu 25 października 2019r. strona złożyła w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w Ł. odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 października 2019r. strona zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopie, co potwierdziła składając podpis na przedmiotowej decyzji.

Wyjaśniając przesłanki odmowy przywrócenia terminu organ wskazał na zapis art. 162 i art. 163 O.p. oraz podkreślił, iż aby mogło dojść do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej muszą zaistnieć następujące przesłanki: 1/ wniesienie przez zainteresowanego wniosku w tym zakresie, 2/ brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, 3/ zachowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4/ dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Jak wynika z akt sprawy przesłanki - pierwsza i trzecia nie zostały spełnione, gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Bowiem, jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 października 2019r. strona zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopie, co potwierdziła składając podpis na przedmiotowej decyzji, natomiast dopiero w dniu 25 października 2019r. złożyła osobiście wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Z opisanego stanu faktycznego wynika, iż strona o tym, że nałożono na nią kary pieniężne wiedziała już 15 października 2019r. - czyli miała wiedzę, że decyzja została wydana. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Jedynie w piśmie zatytułowanym jako "odwołanie" wskazała, że nie wiedziała o toczącym się postępowaniu i twierdzi, że do Niej "nie dochodziła (...) żadna korespondencja związana z tą sprawą". Zdaniem organu argumentacja ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z kart od 21A akt do 24A strona powinna wiedzieć o toczącym się postępowaniu, gdyż w dniach 10 kwietnia 2015r. i 20 maja 2015r. otrzymała korespondencję związaną z niniejszą sprawą, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Zdaniem organu strona wiedziała o toczącym się postępowaniu i osobiście odbierała korespondencję. Organ nie dał wiary argumentacji strony, jako nie znajdującej potwierdzenia w aktach sprawy. Podsumowując stwierdził, iż strona nie spełniła przesłanek określonych jako: wniesienie wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego wniesienia oraz brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł twierdzenie strony, że uchybiła terminowi bez swojej wiedzy nie jest przesłanką do uznania wniosku za zasadny.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. J. oświadczyła, iż nie otrzymała żadnego awiza. Natomiast pisma odebrane w dniu 10 kwietnia 2015 r. i 20 maja 2015 r. przekazała przedstawicielowi firmy A, który miał zająć się sprawą i zadbać o interes prawny strony. Skarżąca sprzeciwiła się twierdzeniu, iż wiedziała o toczącym się postępowaniu, oświadczyła, iż wiedzę te posiadła dopiero w dniu 25 października 2019 r. kiedy przejrzała akta sprawy, zaś cała sprawa wyszła na jaw w dniu 2 października 2019 r., kiedy otrzymała wezwanie do zapłaty kary. Wyjaśniła, iż automaty do gry stały u niej tylko 3 dni i zostały zabrane przez US.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wskazania także wymaga, że sąd administracyjny orzeka na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie. Tak więc, skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym.

W niniejszej sprawie skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Kwestia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana w art. 162 O.p., zgodnie z którym - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Przywołane przepisy kreują cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Ustanowiona w powołanym przepisie instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania.

Podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu ma, zawarta w art. 162 § 1 O.p., sporna między stronami w tej sprawie przesłanka braku winy oraz zawarta w § 2 tego przepisu przesłanka zachowania terminu do złożenia wniosku.

Przy ocenie pierwszej z ww. spornych przesłanek należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415).

Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. stosowną argumentacją powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, iż od uznania organu administracji publicznej zależy ocena w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1999 r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 O.p. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r., V SA 2320/01, LEX nr 109300).

W przedmiotowej sprawie spór koncentruje się wokół przesłanki braku winy skarżącej, a jej zaistnienie skarżąca uzasadnia w odwołaniu brakiem awiza, które w dniach 6 i 14 sierpnia 2015 r. miałby doręczyć listonosz z przesyłką poleconą zawierającą decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] 2015 r. oraz brakiem wiedzy o toczącym się postępowaniu zakończonym tą decyzją.

Argumentacja skarżącej jest, po pierwsze nieadekwatna do przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżąca kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji. Tym samym próbuje wykazać, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął swojego biegu w dniu 20 sierpnia 2015 r. Ponadto, wersji skarżącej nie potwierdzają żadne argumenty, które można uznać za przekonujące. Twierdzenie skarżącej, iż listonosz nie przekazał przesyłki przeznaczonej do doręczenia w sierpniu 2015 r. i nie pozostawił awiza należy uznać za gołosłowne.

W tym miejscu zauważyć należy, że wprawdzie uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 162 O.p. jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, a tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie, nie powinno jednak sprowadzać się wyłącznie do zapewnienia złożonego przez stronę, że jakaś okoliczność miała lub nie miała miejsca.

Zdaniem Sądu, obalenie domniemania doręczenia decyzji nie jest możliwe poprzez zwykłe oświadczenie strony, że nie doszło do doręczenia przesyłki we wskazanym terminie.

Również argumentacja o braku wiedzy o toczącym się postępowaniu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z kart od 21A akt do 24A skarżąca powinna wiedzieć o toczącym się postępowaniu, gdyż w dniach 10.04.2015r. i 20.05.2015 otrzymała korespondencję związaną z niniejszą sprawą, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wyjaśnić należy, że pismo, które strona otrzymała w dniu 10.04.2015r. to postanowienie z dnia 08.04.2015r. o wszczęciu z urzędu postępowania zmierzającego do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Natomiast w dniu 20.05.2015r. strona otrzymała postanowienie informujące o dowodach dopuszczonych w postępowaniu oraz postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Pisma te strona odebrała osobiście, a fakt, iż przekazała je podmiotowi, któremu wynajmowała powierzchnię, na której udostępniała automaty, nie ma wpływu na ocenę sytuacji, gdyż niewątpliwie miała wiedzę o postępowaniu. Zatem stanowisko organu, że strona wiedziała o toczącym się postępowaniu, gdyż osobiście odbierała korespondencję, znajduje oparcie w aktach sprawy i zasługuje na aprobatę.

Poza tym, zgodzić się należy z organem co do tego, że strona skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w cytowanym art. 162 § 2 O.p. Rację ma organ podatkowy podnosząc, że termin do złożenia tego wniosku należało liczyć od chwili powzięcia przez skarżącą informacji o wydanej w sprawie decyzji i zapoznania się przez nią z aktami sprawy oraz wykonania fotokopii, co nastąpiło w dniu 15 października 2019 r. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., przypada na moment powzięcia informacji o wydaniu aktu. Termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wystarcza do zapoznania się z treścią uzasadnienia decyzji. Organ podatkowy nie ma obowiązku wielokrotnego doręczania rozstrzygnięć (decyzji organu pierwszej instancji), względnie powstrzymywania się od działań do czasu wyrażenia przez stronę woli zapoznania się z treścią rozstrzygnięć doręczonych w sposób zastępczy (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., II FSK 1674/10, CBOSA).

W niniejszej sprawie kwestia momentu uzyskania przez skarżącą informacji o wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, pozostaje poza sporem, mimo że skarżąca nie wiadomo z jakiej przyczyny podaje inną datę niż wynika z akt sprawy. Sama skarżąca na decyzji z dnia [...] 2015 r. znajdującej się w aktach administracyjnych potwierdziła zapoznanie się w dniu 15 października 2019 r. z aktami sprawy i wykonanie fotokopii własnoręcznym oświadczeniem i złożeniem podpisu (k. 35 akt adm.). Zatem w tej dacie, tj. 15.10.2019 r., skarżąca dowiedziała się, że decyzja została wysłana na jej adres i zwrócona z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". Z uzyskaniem tej informacji łączyć należy początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. i który to termin upłynął z dniem 22 października 2019 r. Rozpatrywany przez organ odwoławczy wniosek z dnia 25 października 2019 r., który wpłynął do organu odwoławczego w dniu 29 października 2019 r., był zatem spóźniony.

Zdaniem Sądu organ należycie wykazał, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu przekroczyła termin siedmiu dni, licząc od dnia ustania przeszkody. W świetle powyższego, wniosek o przywrócenie terminu już z tego względu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż strona przekroczyła termin do jego wniesienia. W tej sytuacji organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu.

Reasumując Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy odmówił przywrócenia terminu, jako że skarżąca przekroczyła siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, nadto nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Podjęte rozstrzygnięcie organ uzasadnił w sposób prawidłowy, zaś postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie i rzetelnie oraz nie naruszyło zasad określonych w art. 120, 121 i 122 O.p.

Na marginesie wypada zauważyć, że skarga wniesiona przez skarżącą na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania została również oddalona wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 2/20.

W tym stanie sprawy skarga jako bezzasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Z uwagi na brak wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie orzeczono o kosztach.

mko