Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 977/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246  par. 1  pkt  2  w  zw. z  art. 258  par. 2  pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. i K.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania postanawia : odmówić A. i K. G. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 8 lipca 2008r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez A. i K. G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2008r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawcy się utrzymują, jakie wnioskodawcy ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, wysokości udzielonego przez bank kredytu, terminu jego spłaty oraz wysokości miesięcznych rat, czy wnioskodawcy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji. Ponadto, wezwano wnioskodawców do nadesłania wyciągu z ich konta/kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, zeznania podatkowego o dochodach uzyskanych przez wnioskodawców w 2007r., zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych przez wnioskodawców z trzech ostatnich miesięcy.

W dniu 13 sierpnia 2008r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia oraz niektóre dokumenty.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje dwoje dzieci. Wnioskodawcy oświadczyli, że prowadzą działalność gospodarczą z której nie uzyskują żadnych dochodów, tylko same straty.

Wnioskodawcy podali, że posiadają budynek mieszkalny o powierzchni 220 m ², który nie jest jeszcze ukończony i w którym posiadają mieszkanie o powierzchni około 65 m ². Wnioskodawcy wskazali, że posiadają także na zasadzie wspólności małżeńskiej działkę o powierzchni 1.560 m ² .

Wnioskodawcy zaznaczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro nie posiadają.

Z nadesłanych przy piśmie z dnia 11 sierpnia 2008r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni do 11 sierpnia 2008r. prowadziła działalność gospodarczą, którą zawiesiła ze względu na ponoszone straty. Od 1 czerwca 2008r. wnioskodawczyni została zatrudniona w Drukarni "A." z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 1.200,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawcy dodali, że korzystają z pomocy finansowej rodziny.

Wnioskodawcy oświadczyli, że miesięczne koszty utrzymania ich domu wynoszą : z tytułu opłat za energię elektryczną – około 100,00 złotych, telefon – 300,00 złotych, podatek od nieruchomości – 329,00 złotych, gaz do kuchni gazowej doprowadzany z butli gazowej w wysokości 44,00 złotych, co łącznie daje kwotę w wysokości 773,00 złotych.

Wnioskodawcy wskazali, że posiadają kredyt w Citibanku na kwotę w wysokości 30.000,00 złotych z miesięczną ratą spłaty kredytu w wysokości 800,00 złotych i terminem spłaty do 2010r. oraz kredyt w Lukas Banku w wysokości 12.000,00 złotych z miesięczną ratą spłaty kredytu w wysokości 400,00 złotych i terminem spłaty do 2013r. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają samochód osobowy marki BMW rok produkcji 1988r. o wartości rynkowej 5.000,00 złotych.

Wnioskodawcy do wniosku dołączyli kserokopię dokumentów : w tym pozew wnioskodawcy do Sądu Rejonowego w G. o przywrócenie mu utraconego w dniu 15 lipca 2007r. współposiadania dokumentacji spółki cywilnej pod firmą Drukarnia "A." [...] w G., obdukcję lekarską wnioskodawcy z dnia 11 czerwca 2008r., zawiadomienie wnioskodawcy do Prokuratury Rejonowej w G. o popełnieniu przestępstwa, tj, czynów przewidzianych w art. 190 i 191 Kodeksu karnego, wezwanie wnioskodawcy do Sądu celem przesłuchania w charakterze strony. Powyższe dokumenty, zdaniem wnioskodawcy potwierdzają brak możliwości dostarczenia brakujących dokumentów do nadesłania których został wezwany zarządzeniem z dnia 23 lipca 2008r. Wnioskodawca dodał, że z tego też powodu nie otrzymuje wynagrodzenia.

Ponadto, do pisma z dnia 11 sierpnia 2008r. dołączono następujące dokumenty : informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2007r. podatnika – A. G. (PIT – 11), informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanej przez A. G. w roku podatkowym 2007r., (PIT/B), zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez A. G. w roku podatkowym 2007r. (PIT – 36), VAT – 7 deklarację dla podatku od towaru i usług dla podatnika Agencji Reklamowo – Wydawniczej "A." A. G. za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2008r.

Biorąc pod uwagę powyższe dane przedstawione przez wnioskodawców oraz nadesłane dokumenty stwierdzono, że budzą one uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym. Za taką oceną przemawia zestawienie deklarowanych przez wnioskodawców miesięcznych dochodów w wysokości 1.200,00 złotych brutto miesięcznie z ponoszonymi miesięcznymi wydatkami związanymi z utrzymaniem domu w wysokości 773,00 złotych oraz spłatą dwóch kredytów bankowych o łącznej wysokości rat miesięcznych 1.200,00 złotych (800,00 złotych + 400,00 złotych), co w sumie daje kwotę w wysokości 1.973,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy nie wyjaśnili skąd czerpią środki na wskazane powyżej wydatki, które znacznie przewyższają uzyskiwane przez nich dochody. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że sytuacja, w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona inne jeszcze, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów (por. postanowienie NSA z dnia 4 marca 2005r. sygn. akt I OZ 6/05, niepubl).

Zaznaczyć należy, że wśród tych wydatków nie zostały uwzględnione inne niezbędne koszty utrzymania wnioskodawców i ich dzieci w tym zakup produktów żywnościowych, chemicznych, odzieży czy koszty związane z nauką dzieci.

Stwierdzono, że mało przekonywującym jest fakt, że zarówno wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do 11 sierpnia 2008r. tj. Agencji Reklamowo – Wydawniczej "A." A. G., jak i jej mąż będący wspólnikiem spółki cywilnej prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Drukarnia "A." [...] w G. nie uzyskują żadnego dochodu ponosząc jedynie same straty, mając przy tym na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. Zaznaczyć należy, że prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością posiadania środków finansowych. Wprawdzie wnioskodawcy wskazali, że zaciągnęli kredyt bankowy na prowadzenie działalności gospodarczej, jednak nie wskazali by w chwili obecnej mieli jakiekolwiek problemy ze spłatą rat kredytów z uzyskiwanych dochodów. Wskazać należy, że banki udzielając wnioskodawcom dwóch kredytów na łączną kwotę 42.000,00 złotych oceniły ich sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytów, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Powyższe wskazuje, że wnioskodawcy posiadają zarówno środki na spłatę rat udzielonego kredytu jak i na miesięczne wydatki stałe związane z utrzymaniem domu i niezbędnymi bieżącymi potrzebami swoimi i dzieci.

Podkreślić jednak należy, że na tle dotychczasowych uregulowań w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany został pogląd, iż zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy powinna być rozpatrywana zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnej sprawie, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. W odniesieniu do tego drugiego aspektu w grę wchodzić będą nie tylko okoliczności dotyczące bieżących dochodów strony, ale ocena realnych możliwości finansowych wnioskodawcy.

Uwzględniając powyższe zauważono, że w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawczyni oprócz stałego źródła dochodu uzyskiwanego od 1 czerwca 2008r. z tytułu zatrudnienia w Drukarni "A." prowadziła także działalność gospodarczą do dnia 11 sierpnia 2008r. tj. Agencję Reklamowo – Wydawniczą "A." A. G. Mąż wnioskodawczyni jest natomiast wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Drukarnia "A.", w której obecnie jest zatrudniona wnioskodawczyni uzyskując stały dochód w wysokości 1.200,00 złotych brutto miesięcznie, czego wnioskodawcy w nadesłanym w dniu 4 lipca 2008r. formularzu nie podali. Uznano zatem, że wnioskodawcy mają realną możliwość uzyskiwania dochodu z tytułu wykonywanej pracy i prowadzonej działalności gospodarczej.

Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawcy nie w pełni wykonali zarządzenie z dnia 23 lipca 2008r. wzywające ich do nadesłania dodatkowych dokumentów tj. : wyciągu z ich konta/kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, zeznania podatkowego o dochodach uzyskanych przez wnioskodawców w 2007r., zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych przez wnioskodawców z trzech ostatnich miesięcy.

Wnioskodawcy nie nadesłali bowiem żadnych wyciągów (wykazów) z konta/kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy. Z nadesłanych zaś dokumentów wynika, że spółka cywilna, której wspólnikiem jest wnioskodawca posiada konto bankowe, z którego podejmowane były znaczne kwoty pieniężne. W treści zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej o popełnieniu przestępstwa wnioskodawca wskazał, że "...A. G. nie posiadając pełnomocnictwa do dysponowania kontem bankowym spółki cywilnej, jak również nie będąc jej wspólnikiem podejmowała z tegoż konta znaczne kwoty pieniężne ...". Wnioskodawczyni również nie nadesłała wyciągów ze swojego konta/kont bankowych. Zaznaczyć także należy, że nadesłane zeznania podatkowe i zaświadczenia z Urzędu Skarbowego dotyczą tylko i wyłącznie dochodów osiągniętych przez wnioskodawczynię.

Z nadesłanych kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT – 7) za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec 2008r. wynika, że w tych miesiącach wnioskodawczyni miała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i tym samym kwoty do zwrotu lub przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokościach : 2.084,00 złotych, 1.150,00 złotych i 880,00 złotych. Z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) za rok 2007r. wynika, że wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości 314,37 złotych.

Podkreślić należy, że z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że wnioskodawcy są współwłaścicielami stacji dystrybucji gazu płynnego LPG dla samochodów osobowych wraz z budynkiem obsługi zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości O., czego nie podali zarówno w formularzu jak i w dodatkowych wyjaśnieniach.

Posiadanie stacji dystrybucji gazu płynnego LPG, działki o powierzchni 1.560 m ², budynku mieszkalnego o powierzchni 220 m ², samochodu osobowego marki BMW oraz prowadzenie działalności gospodarczej w dwóch firmach Drukarni "A." [...] w G. i Agencji Reklamowo – Wydawniczej "A." A. G., nie wskazuje na trudną sytuację materialną wnioskodawców.

Powyższe prowadzi do wniosku, iż wnioskodawcy nie należą do osób rzeczywiście ubogich o ograniczonych środkach do życia skoro ich możliwości finansowe pozwoliły im na zaciągnięcie w bankach dwóch kredytów, posiadanie ww. nieruchomości oraz ponoszenie kosztów związanych z ubezpieczeniem samochodu i jego utrzymaniem.

W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.