Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 453/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-07-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7 w zw. z  art. 258  par. 3,  art. 245  par. 1,  par. 3,  par. 4 w zw. z  art. 246  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. (N.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 50,00 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala.


UZASADNIENIE

W treści wniesionej do tut. Sądu skargi pełnomocnik strony zamieścił dodatkowy wniosek o zwolnienie jego mandanta od kosztów sądowych.

Powyższy powtórzył następnie na urzędowym formularzu, czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...] 2010 r.

W jego uzasadnieniu podał, iż w wyniku pobytu w Areszcie Śledczym

w K. stracił wszystkie oszczędności. Następnie w związku z niemożnością podjęcia zatrudnienia zarejestrowany był w Urzędzie Pracy. Prawo do emerytury

w wysokości [...] zł brutto uzyskał dopiero od [...] 2009 r. (vide: decyzja ZUS). Ta stanowi obecnie jedyne źródło jego utrzymania, albowiem z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy fizycznej.

Poza tym w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wyjaśnił,

iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Jej miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą ok. [...] zł brutto. Ponieważ oboje zamieszkują

w domu należącym do ich córki z tego tytułu ponoszą część opłat za media. Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku skarżący wymienił udziały w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz przy ul. [...]

w C.. Te jednak obciążone są hipoteką przymusową na rzecz Urzędu Skarbowego. Podobnie posiadany samochód osobowy marki [...] rocznik 1991, który zajęty był w postępowaniu egzekucyjnym został zezłomowany w [...] 2010 r.

Powyższe dane potwierdzone zostały stosowną dokumentacją źródłową,

z której ponadto ustalono, iż od dnia [...] 2003 r. w małżeństwie skarżącego obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Tym samym z osiąganych dochodów małżonkowie rozliczają się oddzielnie. I tak w 2008 r. żona skarżącego w zeznaniu podatkowym PIT-37 wykazała dochód do opodatkowania w kwocie [...] zł, natomiast w roku 2009 jej dochód ze stosunku pracy wynosił już [...] zł (vide:

PIT-40). Z kolei skarżący za ostatni rok kalendarzowy uzyskał jedynie świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł. Oboje nie posiadają żadnych rachunków bankowych (vide: oświadczenie z dnia [...] 2010 r.). Jedyne wydatki, które ponoszą to opłaty za media, w których partycypują wspólnie z córką oraz koszty zakupu leków. Na tę okoliczność do akt sprawy przedłożono paragony realizowanych recept na kwotę ok. [...] zł, a także rachunki za wodę i odprowadzanie ścieków

[...] zł (opłata kwartalna), energię elektryczną [...] zł (opłata za dwa miesiące) oraz gaz [...] zł.

Dodatkowo córka skarżącego w piśmie z dnia [...] 2010 r. oświadczyła, iż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Na jej utrzymaniu pozostaje 10-letni syn, którego sama wychowuje z pensji nauczycielki. Poza domem o pow. [...] m2, który na podstawie umowy darowizny z dnia [...] 2003 r. otrzymała od rodziców oraz 10-letnim samochodem, który zakupiła na raty zaciągając kredyt w banku innych składników majątku nie posiada.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje,

gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2009 r.

sygn. akt I OZ 1146/09 niepubl.). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego

z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody

do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.

Z analizy podniesionych w sprawie okoliczności oraz z załączonych do akt kserokopii dokumentów źródłowych nie wynika w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie określonej części należnych w sprawie opłat sądowych leżało poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącego lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

W judykaturze ugruntowany bowiem został pogląd, iż w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji materialnej współmałżonka, niezależnie od tego jaki ustrój majątkowy istnieje pomiędzy małżonkami. Małżonkowie mają bowiem względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 r. nr 1, poz. 8).

Biorąc zatem pod uwagę osiągnięty przez skarżącego i jego żonę dochód

w wysokości [...] zł netto oraz ponoszone z tytułu koniecznego utrzymania

i leczenia wydatki, które wynoszą ok. [...] zł na miesiąc (vide: paragony zakupionych leków oraz 2/3 wszystkich rachunków za media), uznać należało,

iż pozostała kwota jest wystarczająca na poniesienie części występujących

w sprawie opłat sądowych i wydatków do kwoty wskazanej, tj. [...] zł.

Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną zawisłą

w tut. Sądzie.

Za powyższym przemawia ponadto fakt, iż skarżący posiada jeszcze udziały

w nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w C.. Wprawdzie te obciążone są hipoteką, niemniej jednak okoliczność jej ustanowienia

nie wyklucza możliwości czerpania z tego tytułu dodatkowych pożytków (vide: art. 65 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.).

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak

w sentencji.