Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 109/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z 21 grudnia 2015 r. znak [....] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [....] , obr. l, jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. B. na rzecz wnioskodawców D.T. , i innych ....

Odwołanie od ww. decyzji złożyli wnioskodawcy, zarzucając naruszenie w sposób rażący przepisów postępowania administracyjnego oraz interpretowanie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niezgodny z faktami, a co za tym idzie naruszenie art. 7, art. 12, art. 35, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżących dokumentacja dotycząca ww. decyzji wskazuje, że organ tylko częściowo wybrał fakty, które następnie w sposób niewłaściwy zinterpretował. Zebrany materiał wskazuje na zwrot nieruchomości:

1. Najstarsza mapa tego terenu pokazuje w tym terenie ulokowanie pętli tramwajowej lub autobusowej. Na następnej widać, iż ulokowany na wywłaszczonej parceli budynek [....] oznaczony [....] oznaczenie na osiedlu [....] zostało zrealizowane i funkcjonuje do dzisiaj. Następnie na mapie z 1973 r. pojawia się budynek nr [....] oznaczony jako [....] o gabarytach pięciokrotnie mniejszych niż dzisiejszy pawilon handlowy, a obok ZP zbiornik p. poż. Na mapie z 1974 r. na miejsce [....] pojawia się budynek handlowy o oznaczeniu nr [....] , a [....] przeniesiono w kierunku północnym zostawiając oznaczenie nr [....] . Natomiast faktycznie budynek [....] dzisiaj znajduje się ok. 200 m na wschód, obok fortu przy [....] [....] . Z ww. wynika, iż na wywłaszczonej parceli miała powstać [....].

2. od 1965 r. przez 7 lat nie rozpoczęto budowy, co wynika wprost z dokumentacji. Także nie zrealizowano [....] do 1975 r. czyli do 10 lat. W tej lokalizacji nie powstała nigdy [....] , ponieważ jest w innym miejscu. Wtórnik mapy powstałej w 1974 r. w stosunku do mapy [....] z dnia 15.12.1964 r., na którym pojawia się pawilon handlowy o nowym nr [....] pięciokrotnie większym od wcześniejszej [....] , z przeniesioną [....] [....] i zbiornikiem p. poż nr [....] pokazuje, iż pawilon jest niezgodny z decyzją wywłaszczeniową. Ponadto od strony południowej dobudowano dwa obiekty handlowe na wywłaszczonej parceli nieistniejące w żadnej dokumentacji wywłaszczeniowej.

3. Wspomniany przez organ plan ogólny z 1967 r. określa ten teren jako uprawy rolne pod zalesienie z zakresem zabudowy co wyraźnie wskazuje, że były to pola i nieużytki i nie miano zamiaru ich zabudowywać, czyli zaniechano celu wywłaszczenia. Organ podnosi, że były tam ogródki działkowe w ramach realizacji budowy [....] . Brak umów, użyczeń itp. związane z prowadzeniem tam ogródków. Ponadto Starosta bezzasadnie wskazuje, że na mapach lotniczych widać uzbrojenie techniczne z 1974 r.

4. z dokumentów wynika, że kanalizacja do pawilonu została odebrana 28.08.1976 r., zasilanie podpięto w 1978 r. czyli nawet tutaj nie zostały dotrzymane terminy realizacji co sugeruje Starosta. Biorąc powyższe pod uwagę należy stanowczo odrzucić stwierdzenia Starosty o odstępstwach, modyfikacjach oraz zmianach jakościowych. Nie można uznać także, iż ma zastosowanie wyrok TK z 13.03.2014 r. ponieważ nigdy cel nie został zrealizowany na tej parceli

Wojewoda [....] decyzją z dnia 29 listopada 2016r. znak: [....] , na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 1774 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty K.

W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. znak [....] z dnia 15 września 1965 r., które stało się ostateczne z dniem 21 października 1965 r. Podstawą wywłaszczenia było zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 21 kwietnia 1964 r. znak [....] wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K. Dokument ten ustalił lokalizację szczegółową "[....]" usytuowanego na terenie położonym w K. w dzielnicy [....] . Jak wynika z ww. decyzji wywłaszczeniowej przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę [....] . Oba ww. dokumenty zostały przez organ I instancji pozyskane do akt przedmiotowej sprawy.

Wywłaszczona parcela l. kat. [....] b. gm. kat. [....] o pow. 0,4482 ha wraz z innymi zniosła się do parceli l. kat. [....] o pow. 5,3552 ha, która następnie podzieliła się na parcele: l. kat. [....] o pow. 0,2573 ha, l. kat. [....] o pow. 0,0065 ha, l. kat. [....] o pow. 0,0125 ha, l. kat. [....] o pow. 0,0126 ha, l. kat [....] o pow. 1,0633 ha, l. kat. [....] o pow. 2,6686 ha i l. kat. [....] o pow. 1,3344 ha. Następnie parcele: l. kat. [....] o pow. 1,0633 ha, l. kat. [....] o pow. 0,0934 ha i l. kat. , [....] o pow. 0,1703 ha b. gm. kat. [....] utworzyły działkę ewidencyjną nr [....] o pow. 1,4254 ha, poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K.

W momencie wywłaszczenia ww. parcela stanowiła własność S.Z.

Organ wskazał też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, orzekający iż przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Konsekwencją powyższej wykładni art. 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu jest uznanie, że skoro w chwili złożenia przez byłych właścicieli wniosku o zwrot nieruchomości cel został już na niej zrealizowany, wówczas nie ma podstaw do jej zwrotu, nawet jeśli realizacja celu nastąpiła zdecydowanie później niż przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia, w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot wywłaszczonej nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła. Skoro nieruchomość wywłaszczona przed 27 maja 1990 r. została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a zanim to się stało byli właściciele nieruchomości nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości, to prawo byłego właściciela lub jego spadkobierców do żądania zwrotu wygasło z chwilą skutecznej realizacji inwestycji.

Organ podkreślił, iż z Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego uchwałą nr 117/YII/67 Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 31 marca 1967 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w części pomocnej w obszarze oznaczonym symbolem E’ 19 ZL - "Teren upraw rolnych przeznaczony pod zalesienia. Realizacja etapowa. Obowiązuje zakaz zabudowy i podziałów", a w części południowej w obszarze oznaczonym symbolem E’20 MW dla którego obowiązywały ustalenia jak przy E’10 MW — "Teren upraw rolnych przeznaczony pod zabudowę wielorodzinną. Realizacja do r. 1970". Powyższy plan jest zbyt ogólny i nie pozwala na doprecyzowanie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z ogólnego planu zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. [....] w M. sporządzonego listopadzie 1972 r. przez pracownicę [....] oraz projektu zieleni fortu [....] z 1973 r. sporządzonego przez architektów: [....] [....] [....] [....] [....] . W przypadku obu ww. planów przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie, na którym planowano budowę (rozpoczynając od części południowej): fragmentu drogi osiedlowej, chodnika przy pawilonie handlowym, pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, placu między ww. pawilonem i garażem zbiorowym, niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz budynku garażu zbiorowego. Z powyższych planów wynika, że ww. pawilon handlowy o kształcie prostokąta o nr [....] , budynek oznaczony symbolem Z.P. o nr [....] i garaż zbiorowy o nr [....] miały powstać w ramach budowy [....] , co jest zgodne z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej.

W dniu [....] listopada 2014 r. pełnomocnik wnioskodawców przedłożył pozyskaną z Wydziału Archiwum Urzędu Miasta K. decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 4 października 1974 r. znak [....] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pawilonu [....] oznaczonego nr [....] , położonego na os. [....] w M. przy ul. [....] w K. oraz fragment ww. planu. Według ww. planu pawilon handlowy znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości ma większe wymiary niż pawilon znajdujący się w planach z 1972 r. i 1973 r., zaś teren placu między pawilonem a garażem zbiorowym został przesunięty w kierunku północnym, w wyniku czego garaż zbiorczy znalazł się poza granicami przedmiotowej nieruchomości. Ponadto niewielki budynek oznaczony symbolem Z.P. został przeniesiony na tereny położone na północ od przedmiotowej nieruchomości. Również układ dróg, chodników i pasów zielenie widoczny na planie z 1974 r. uległ niewielkim zmianom w porównaniu z wcześniejszymi planami.

Na podstawie powyższego organ I instancji doprecyzował cel wywłaszczenia określony jako budowa [....] w B. uznając, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była konkretnie pod budowę fragmentu drogi osiedlowej, chodnika przy pawilonie handlowym, pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, plac między pawilonem a garażem zbiorowym, budowę niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz garażu [....] .

W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu organ I instancji pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. odbitki zdjęć lotniczych obejmujących teren wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. B. w 1970 r., 1974 r., 1982 r. oraz 1993 r. Jak wynika ze zdjęcia lotniczego wykonanego w 1970 r. przedmiotowy teren stanowiły pola uprawne. Natomiast na zdjęciu z 1974 r. widoczne są przebiegające przez południowy fragment przedmiotowej nieruchomości oraz tereny położone na południowy-wschód od niej wykopy wykonane pod obiekty liniowe, a także biegnąca na osi północ-południe droga zakończona pętlą położoną na zachód od przedmiotowej nieruchomości. Natomiast na zdjęciu z 1982 r. zawnioskowany do zwrotu teren zajęty był od strony południowej pod pas zieleni, fragment drogi osiedlowej, pas niewyrównanego terenu porośniętego częściowo zielenią na którym stał ponadto niewielki budynek oraz teren placu przy budynku pawilonu [....] i samego budynku pawilonu na planie kwadratu. Ponadto na ww. zdjęciu widoczne są w pewnej odległości od przedmiotowego terenu na południe oraz na wschód budynki, place i drogi powstałe w ramach [....] , których układ w terenie jest zgodny z treścią powyżej przytoczonych planów z 1972 r. i 1973 r. Natomiast na zdjęciu z 1993 r. stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości zmienił się tylko w zakresie, w jakim widoczny na zdjęciu z 1982 r. pas niewyrównanego terenu pomiędzy drogą osiedlową a placem przy pawilonie handlowym w 1993 r. został wyrównany i porośnięty był trawą przeciętą w jednym miejscu ścieżką. Ponadto teren zasłonięty cieniem na zdjęciu z 1982 r. na zdjęciu z 1993 r. jest wyraźnie widoczny i stanowi teren chodnika przy pawilonie oraz pasa zieleni między chodnikiem a położonym na sąsiedniej nieruchomości, przydrożnym parkingiem.

Jak wynika z pisma [....] Oddział w K. na przedmiotowej nieruchomości w latach 70-tych została wybudowana sieć elektroenergetyczna, której realizacja związana była z budową [....] , natomiast w 1975 r. wybudowana została sieć elektroenergetyczna służąca zasilaniu pawilonu [....] zrealizowanego na przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika natomiast z pism Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] S.A. i Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] S.A. w K. na przedmiotowej nieruchomości w 1976 r. powstała sieć wodociągowa, a także istniała już sieć ciepłownicza - obie podłączone do przedmiotowego pawilonu [....] .

W dniu 26 lutego 2015 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu, w trakcie której stwierdzono na podstawie aktualnej kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej, że przedmiotowy teren stanowi w części północnej parking z płyt betonowych, następnie zajęty jest pod pawilon handlowy [....] , pasy zieleni porośnięte trawą, chodnik i plac z płytek betonowych, budynek [....] oraz fragment ul. [....] . W ocenie organu I instancji przedmiotowy pawilon [....] ze względu na jego usytuowanie w przestrzeni [....] stanowi jeden z elementów tego osiedla.

Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji, iż w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenia, iż przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, określony jako budowa [....] w B. Wykonanie na przedmiotowej nieruchomości fragmentu drogi osiedlowej, chodnika przy pawilonie handlowym, pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, placu między ww. pawilonem i garażem zbiorowym, niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz budynku garażu zbiorowego (zmodyfikowanego następnie zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu pawilonu [....] , oznaczonego nr [....] położonego na [....] w M. "), stanowiło realizację typowej infrastruktury [....] , które jak wynika z materiału dowodowego powstało do 1993 r.

Odnosząc się do powołanego w odwołaniu planu z 1974 r., sporządzonego niespełna 10 lat po wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, organ wskazał, iż ma w niniejszej sprawie tylko takie znaczenie, iż potwierdza, że przedmiotowa nieruchomość była w dacie wywłaszczenia niezbędna pod budowę [....] . Natomiast wszelkie, wynikające z tego projektu modyfikacje/korekty względem wcześniejszych założeń nie mogą mieć przesądzającego znaczenia w kwestii konkretyzacji celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości czy też jej zbędności na ten cel. Realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła już po terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., to zgodnie z przytoczonym powyżej w niniejszej decyzji wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r. i przed dniem złożenia wniosku o zwrot, wtedy nieruchomość nie podlega zwrotowi, bez konieczności badania, czy realizacja tego celu nastąpiła przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie realizacja celu nastąpiła przed 1993 r., a wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości został złożony w dniu 14 lipca 2008 r. Skutkiem bowiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - jak wskazuje się w orzecznictwie - est to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. l pkt 2) (por. np. wyroki: NSA w Warszawie - z 8 maja 2013 r., sygn.: I OSK 2205/11, z 12 lutego 2014 r., sygn.: I OSK 1663/12; z 10 kwietnia 2014 r., sygn.: I OSK 2391/121 z 24 czerwca 2014 r., sygn.: I OSK 2876/12 - oraz wyroki WSA w Krakowie - z 11 września 2014 r., sygn.: II SA/Kr 923/14, z 9 października 2014 r., sygn.: II SA/Kr 1048/14, z 12 listopada 2014 r., sygn.: II SA/Kr 1066/14 i z 16 stycznia 2015 r., sygn.: II SA/Kr 1067/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła D.T. zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 kpa, w szczególności poprzez brak zwrócenia się w toku postępowania do MPWiK w K. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [....] celem ustalenia przeznaczenia terenu wywłaszczonej nieruchomości, a także poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie, iż teren ten był wywłaszczony m.in. na cele budowy pawilonu [....] , podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż planowano budowę w tym miejscu hydroforni, zaś zmiana planów obejmująca budowę pawilonu [....] nastąpiła ponad 7 lat od wywłaszczenia

- niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie przez Wojewodę [....] decyzji Starosty K. w mocy pomimo zaistnienia przesłanek do jej zmiany i orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości;

W uzasadnieniu podkreślono, iż najstarsza mapa- która została przedłożona do akt przez wnioskodawców wskazuje, że na terenie nieruchomości miała zostać ulokowana [....] lub [....] , następnie- [....] oznaczona symbolem [....] Czyli należy uznać, że na wywłaszczonej nieruchomości miał zostać ulokowany element infrastruktury [....] jakim niewątpliwie jest [....] . Tymczasem w kolejnych latach (ale po upływie 7 lat od wywłaszczenia) zmieniano przeznaczenie nieruchomości, w 1973 r. pojawia się budynek opisany jako [....] , [....] i [....] . W następnych latach na kolejnych planach zmieniano lokalizację hydroforni, w 1974 r. przeznaczono ten teren pod budowę pawilonu [....] . Skarżąca w postępowaniu przedłożyła dokumenty potwierdzające, ze w momencie wywłaszczenia nieruchomość nie była przeznaczona pod budową [....] a pod budowę budynku [....] . Wszelkie dalsze zmiany przeznaczenia terenu (budowa [....] ) nastąpiło po upływie co najmniej 7 lat od momentu wywłaszczenia. Tym samym ustalenie, iż na nieruchomości miały znajdować się: fragment drogi [....] , chodnik przy pawilonie [....] , pasy zieleni, pawilon [....] oraz teren dojazdu, plac między pawilonem a garażem [....] , budynek oznaczony nr [....] i symbolem Z.P. oraz garaż zbiorczy sprzeczne jest ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Pierwotnie teren ten (jak wynika z map powstałych w latach 64-66) przeznaczony był pod [....] , przeznaczenie go pod budowę pawilonu [....] miało miejsce dopiero w 1974 r., w 1975 r. oddano sieć kanalizacyjną dla budynku, zaś jego oddanie nastąpiło w 1976 r. Dalsze ustalenia, co do dokładnego przeznaczenia budynków oraz ich lokalizacji i powstania można było poczynić zasięgając informacji w Spółdzielni Mieszkaniowej i Miejskim Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji w K. (co do budowy [....] )- czego organy zaniechały. Dlatego należy przyjąć, iż organ I i II instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowania dowodowe, nie zgromadziły dowodów w sposób wyczerpujący (nie zasięgnęły m.in. informacji w Spółdzielni Mieszkaniowej [....] oraz w MPWiK w K. odnośnie przeznaczenia terenu), ponadto - w błędny sposób ustalono, iż teren wywłaszczonej nieruchomości przeznaczony był m.in. pod budowę pawilonu [....] , podczas gdy — ze zgromadzonego materiału wynika, iż planowano budowę w tym miejscu [....] , zaś projekt budowy pawilonu [....] pojawił się dopiero w 1973 lub 1974 r. Nie można zatem- tak jak przyjął organ II instancji uznawać, że dokumentacja w postaci planów [....] z 1972 r. oraz z lat 1973-1974 pozwala na przyjęcie, pod jaką infrastrukturę przeznaczony był teren wywłaszczonej nieruchomości. W istocie takie uznanie jest sprzeczne z wyrażonym na stronie 5 zaskarżonej decyzji podglądem orzecznictwa sądów administracyjnych, iż dokumentacja projektowa sporządzona po dniu wywłaszczenia nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. W tej sytuacji organ winien oprzeć się nie na dokumentacji projektowej z lat 1972 (projekt ....) a na wcześniejszych mapach przedłożonych przez wnioskodawców, które pokazują, że lokalizowano na tej nieruchomości [....] zbiorczej i budynek [....] . Mapy te pochodzą z okresu, w którym nastąpiło wywłaszczenie i potwierdzają, że w innych częściach planowanej inwestycji ( ....)- planowana [....] rzeczywiście została zrealizowana w miejscu, w którym była pierwotnie ulokowana. Tymczasem w przypadku nieruchomości, o której zwrot ubiega się skarżąca, nastąpiła (po ok. 8-9 latach od wywłaszczenia) zmiana przeznaczenia terenu. Obecnie pawilon [....] użytkowany jest przez podmiot prywatny, co de facto-wobec odmowy zwrotu nieruchomości prowadzi do tego, że podmiot prywatny jest niejako "uwłaszczany" na nieruchomości, która została uzyskana na drodze wywłaszczenia osób fizycznych. Gdyby na terenie tym zbudowana została faktycznie [....] - byłby to element infrastruktury [....] . Natomiast w obecnym stanie faktycznym należy uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępnie wskazać należy, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwrot nieruchomości jest możliwy, gdy spełnione są równocześnie dwie przesłanki: 1. nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej 2. aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Nadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunału Konstytucyjny uznał, iż konsekwencją powyższej wykładni art. 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n. jest uznanie, że skoro w chwili złożenia przez byłych właścicieli wniosku o zwrot nieruchomości cel został już na niej zrealizowany, wówczas nie ma podstaw do jej zwrotu, nawet jeśli realizacja celu nastąpiła zdecydowanie później niż przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia, w przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot wywłaszczonej nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła. Skoro nieruchomość wywłaszczona przed 27 maja 1990 r. została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a zanim to się stało byli właściciele nieruchomości nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości, to prawo byłego właściciela lub jego spadkobierców do żądania zwrotu wygasło z chwilą skutecznej realizacji inwestycji.

W niniejszej sprawie sporne było czy zachodzą podstawy do zwrotu nieruchomości z powodu jej zbędności na cel wywłaszczenia. Podstawowym zarzutem skargi było zakwestionowanie ustalonego przez organy celu wywłaszczenia, w tym braku wyczerpującego materiału dowodowego, szczególnie z uwagi na kilkakrotne zmiany projektowe w zakresie terenu spornej nieruchomości.

W ocenie Sądu, skarżone organy w świetle prawidłowo i wyczerpującego zgromadzenia dowodów, zasadnie przyjęły, iż cel wywłaszczenia określony jako budowa [....] w B. został zrealizowany wobec przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości konkretnie pod budowę fragmentu drogi [....] , chodnika przy pawilonie [....] , pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, plac między pawilonem a garażem [....] , budowę niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz garażu [....] . Sporna nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. znak [....] z dnia 15 września 1965 r., które stało się ostateczne z dniem 21 października 1965 r. Podstawą wywłaszczenia było zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 21 kwietnia 1964 r. znak [....] wydane przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K. Dokument ten ustalił lokalizację szczegółową

"[....] " usytuowanego na terenie położonym w K. w dzielnicy [....] . Jak wynika z ww. decyzji wywłaszczeniowej przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę [....] .

Skarżone organy zasadnie oparły się o ogólny plan zagospodarowania i uzbrojenia terenu os. [....] w M. sporządzonego listopadzie 1972 r. [....] oraz projektu zieleni fortu [....] z 1973 r. W przypadku obu ww. planów przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie, na którym planowano budowę (rozpoczynając od części południowej): fragmentu drogi [....] , chodnika przy pawilonie [....] , pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, placu między ww. pawilonem i garażem [....] , niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz budynku garażu zbiorowego. Z powyższych planów wynika, że ww. pawilon handlowy o kształcie prostokąta o nr [....] , budynek oznaczony symbolem Z.P. o nr [....] i garaż zbiorowy o nr [....] miały powstać w ramach budowy [....] , co jest zgodne z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej. Przeznaczenia na infrastrukturę w ramach budowy [....] nie zmieniło zasadniczo przedłożenie przez wnioskodawców pozyskanej z Wydziału Archiwum Urzędu Miasta K. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4 października 1974 r. znak [....] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pawilonu [....] oznaczonego nr [....] , położonego na [....] w M. przy ul. [....] w K. oraz fragment ww. planu. Według ww. planu pawilon [....] znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości ma większe wymiary niż pawilon znajdujący się w planach z 1972 r. i 1973 r., zaś teren placu między pawilonem a garażem [....] został przesunięty w kierunku północnym, w wyniku czego garaż zbiorczy znalazł się poza granicami przedmiotowej nieruchomości. Ponadto niewielki budynek oznaczony symbolem Z.P. został przeniesiony na tereny położone na północ od przedmiotowej nieruchomości. Również układ dróg, chodników i pasów zieleni widoczny na planie z 1974 r. uległ niewielkim zmianom w porównaniu z wcześniejszymi planami. Organy doprecyzowały więc cel wywłaszczenia określony jako budowa [....] w B. uznając, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była konkretnie pod budowę fragmentu drogi [....] , chodnika przy pawilonie [....] , pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, plac między pawilonem a garażem [....] , budowę niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz garażu [....] . W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu pozyskano nadto z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. odbitki zdjęć lotniczych obejmujących teren wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] w 1970 r., 1974 r., 1982 r. oraz 1993 r. O ile w 1970 r. przedmiotowy teren stanowiły pola uprawne, to w 1974 r. widoczne są przebiegające przez południowy fragment przedmiotowej nieruchomości oraz tereny położone na południowy-wschód od niej wykopy wykonane pod obiekty liniowe, a także biegnąca na osi północ-południe droga zakończona pętlą położoną na zachód od przedmiotowej nieruchomości. Natomiast na zdjęciu z 1982 r. zawnioskowany do zwrotu teren zajęty był od strony południowej pod pas zieleni, fragment drogi [....] , pas niewyrównanego terenu porośniętego częściowo zielenią na którym stał ponadto niewielki budynek oraz teren placu przy budynku [....] i samego budynku [....] na planie kwadratu. Ponadto na ww. zdjęciu widoczne są w pewnej odległości od przedmiotowego terenu na południe oraz na wschód budynki, place i drogi powstałe w ramach [....] , których układ w terenie jest zgodny z treścią powyżej przytoczonych planów z 1972 r. i 1973 r. Natomiast na zdjęciu z 1993 r. stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości zmienił się tylko w zakresie, w jakim widoczny na zdjęciu z 1982 r. pas niewyrównanego terenu pomiędzy drogą [....] a placem przy [....] w 1993 r. został wyrównany i porośnięty był trawą przeciętą w jednym miejscu ścieżką. Ponadto teren zasłonięty cieniem na zdjęciu z 1982 r. na zdjęciu z 1993 r. jest wyraźnie widoczny i stanowi teren chodnika przy pawilonie oraz pasa zieleni między chodnikiem a położonym na sąsiedniej nieruchomości, przydrożnym parkingiem. Dodatkowo z pisma [....] Oddział w K. wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości w latach 70-tych została wybudowana sieć elektroenergetyczna, której realizacja związana była z budową [....] , natomiast w 1975 r. wybudowana została sieć elektroenergetyczna służąca zasilaniu [....] zrealizowanego na przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika natomiast z pism Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. i Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. w K. na przedmiotowej nieruchomości w 1976 r. powstała sieć wodociągowa, a także istniała już sieć ciepłownicza - obie podłączone do przedmiotowego [....] . Przeprowadzono także w dniu [....] lutego 2015 r. rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami spornej nieruchomości, w trakcie której porównano stan z aktualną kopią mapy sytuacyjno - wysokościowej, stwierdzając pawilon [....] , pasy zieleni porośnięte trawą, chodnik i plac z płytek betonowych, budynek [....] oraz fragment ul. [....] . Wobec tego zasadne było stwierdzenie przez skarżone organy, iż przedmiotowy pawilon handlowy ze względu na jego usytuowanie w przestrzeni [....] stanowi jeden z elementów [....] . Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowej nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, określony jako budowa [....] w B. Wykonanie na przedmiotowej nieruchomości fragmentu drogi [....] , chodnika przy pawilonie [....] , pasów zieleni, pawilonu [....] wraz z terenem dojazdu, placu między ww. pawilonem i garażem [....] , niewielkiego budynku oznaczonego nr [....] i symbolem Z.P. oraz budynku garażu [....] (zmodyfikowanego następnie zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu pawilonu [....] , oznaczonego nr [....] położonego na [....] w M. ), stanowiło realizację typowej infrastruktury [....] , które jak wynika z materiału dowodowego powstało do 1993 r. Podnoszone w skardze kwestie dowodowe co do zwrócenie się do MPWiK w K. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej [....] , były zatem nieuzasadnione, bo materiał dowodowy prowadzący do przyjęcia realizacji typowej infrastruktury [....] , nie budzi wątpliwości. Zaś okoliczności posadowienia pawilonu [....] , trafo czy [....] (zmiany planów, przesunięć) nie miały znaczenia dla skutecznego zakwestionowania realizacji infrastruktury [....] . Również w świetle w/w wyroku TK z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, podnoszona w skardze kwestia zmiany przeznaczenia spornej nieruchomości po upływie 7 lat od momentu wywłaszczenia nie może prowadzić do uwzględnienia zarzutów skargi. Niezasadne są zatem zarzuty odnoszące się do błędnej wykładni przyjętego celu wywłaszczenia.

Zebrany materiał dowodowy był w ocenie Sądu wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a zatem nie stanowiło wskazanego w skardze naruszenia przepisów postępowania nie uwzględnienie przez organy żądania skarżącej dotyczącego przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Brak jest więc podstaw do przyjęcia zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, co prowadzi do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.