Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1481/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 215 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz P. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1257z późn. zm.), dalej "k.p.a"., oraz art. 9 a i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 121), dalej u.g.n., utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].11.2017r., orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], o pow. 791,80 m2, stanowiącą obecnie dz. ew. nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], dalej "nieruchomość".

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] oznaczona nr hip. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr [...], poz.[...]). Z dniem wejścia w życie dekretu ([...] listopada 1945 r.) grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunty przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r., na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa. Przedmiotowy grunt stał się następnie własnością [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r., zaś na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1994 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. nr [...], poz. [...]) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy [...].

Obecnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. nr [...], poz. [...]) grunt ten stanowi własność [...].

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 1947 r., nr [...] nieruchomość stanowiła własność J. G. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1931 r, którego następcą prawnym jest P. R..

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. P. R. wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie w trybie art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowania za ww nieruchomość. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydent [...] wydał decyzję odmowną.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 21014 r. Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ I instancji zgromadzi materiał dowodowy który pozwoli na określenie części nieruchomości, objętych niniejszym postępowaniem z uwzględnieniem i naniesieniem tychże ustaleń w zakresie części zajętej pod drogę, na mapę sytuacyjną lokalizacji gruntów nieruchomości, ustalając, czy sporna nieruchomość znajdowała się pod ulicą w dacie [...] listopada 1945 r. Pozyska dokumenty wskazujące na datę ogrodzenia terenu dla realizacji inwestycji oraz na postęp i zakres prac budowlanych w odniesieniu do całości terenu obecnych części działek nr [...] i [...]. Zgromadzi dokumentację wskazującą na publiczny lub inny charakter ulicy [...] w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1920 r. o budowie i utrzymaniu dróg publicznych w Rzeczypospolitej Polskiej i określi dokładnie datę utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich jej właścicieli.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Prezydent [...] ponownie odmówił [...] P. R. ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. P. R. wniósł odwołanie. Rozpoznając odwołanie organ ustalił następstwo prawnego po byłym właścicielu nieruchomości (postanowienia z dnia [...] stycznia 1991 r., sygn. [...], z dnia [...] maja 1988 r., sygn. [...], z dnia [...] czerwca 1986 r., sygn. [...].).

Organ ustalił, że obecnie, nieruchomość będąca przedmiotem wniosku odszkodowawczego stanowi części działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] z obrębu [...].

Powołując art. art. 215 ust. 2 u.g.n. wskazał, że Prezydent [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. uznał, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie dekretu z dnia [...] października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz że dawni właściciele przedmiotowej nieruchomości utracili faktyczną możliwość władania nieruchomością przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

Organ stwierdził, że zostało udowodnione że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Wynika to z zapisów Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zdaniem organu paramenty - zabudowa zwarta, 4 kondygnacje i 30 % powierzchni zabudowania, zawarte w Ogólnym Planie Zabudowania [...] z 1931 r. - dla przedmiotowej nieruchomości nie wykluczały, po dacie wejścia w życie dekretu z dnia [...] października 1945 r., możliwości przeznaczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] pod budownictwo jednorodzinne. W ocenie organu stopnia wojewódzkiego, zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. i przepisów postępowania administracyjnego przesłanka związana z możliwością przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne została spełniona.

W kwestii drugiej przesłanki, tj. ustalenia możliwości władania, przez dawnego właściciela, nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r. należało ustalić, czy byli właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r.

Jak wynika z orzecznictwa "faktyczna możliwość władania nieruchomością", o jakiej mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku, (zob. wyrok NSA z dnia 06.02.2013 r., sygn. akt: I OSK 1700/11).

Cytowany zwrot należy odnieść do stanu faktycznego działki. Chodzi zatem o taką sytuację, w której poprzedni właściciele zostają definitywnie pozbawieni możliwości jakiegokolwiek korzystania z działki, co następowało zazwyczaj w chwili jej rzeczywistego zajęcia w związku z realizacją inwestycji państwowych. Przesłanka wskazana w art. 215 może być ustalona jedynie na podstawie dowodów potwierdzających fakt i datę zajęcia gruntu pod inwestycję (zob. wyrok WSA z dnia 23 czerwca 2008 r. SA/Wa 269/08).

Na zlecenie organu I instancji, uprawniony geodeta mgr. inż. A. K. w dniu [...] stycznia 2015 r. sporządziła opinię geodezyjną, w której dokonano rozliczenia opiniowanej nieruchomości w działkach ewidencyjnych.

Jak wskazano w ww. opinii geodezyjnej nieruchomość hip. nr [...] została założona [...].01.1931 r. dla gruntu o pow. 791,80 m2 pochodzącego z nieruchomości hip. nr [...] przedstawionego na planie załączonym pod nr 5 i 6 do zbioru dowodów księgi hip. nr [...], a rozliczenia opiniowanej nieruchomości w działkach ewidencyjnych dokonano na podstawie powyższej mapy oraz operatu ewidencji gruntów obr. [...].

Na opiniowany teren odnaleziono zaświadczenie lokalizacyjne z dnia [...].02.1954 r. nr [...] na budowę ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] stycznia 1951 r. na mocy, którego na teren opiniowanej nieruchomości został wprowadzony Zakład [...] - dyrekcja [...] w [...]. Zgodnie ze szkicem załączonym do tego protokołu, inwestor objął w posiadanie całą opiniowana nieruchomość. Data [...] stycznia 1951 r. stanowi faktyczna datę rozpoczęcia robót budowlanych. Z uwagi na fakt, iż w/wym. opracowanie zostało sporządzone przez uprawnionego geodetę posiadającego specjalistyczną wiedzę, organ II instancji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał ten dokument za wiarygodny dowód na potwierdzenie faktu, iż byli właściciele przedmiotowego gruntu, utracili możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

Wykonanie robót na przedmiotowym gruncie potwierdza również informacja z rejestru budynków, zgodnie z którą budowę budynku na gruncie przedmiotowej nieruchomości zakończono w 1954 r.

Zagospodarowanie terenu części dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr hip. [...] stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 435 m obrazuje mapa ozn. jako: Plan Sytuacyjny cz. nier. hip. Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonej przy ul. [...] w [...] sporządzony jako wyrys z mapy miasta arkusz [...] wg stanu na miesiąc czerwiec 1956 r. przez [...] Przedsiębiorstwo [...]. Na niniejszej mapie wskazano tereny użytków obejmujących teren zabudowy oraz zieleńce.

Z uwagi na powyższe prawidłowo wskazał organ I instancji, że budynek mieszkalny przy ul. [...] wraz z podwórzem i zielenią stanowią integralną część infrastruktury osiedlowej.

Jak wynika z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...], według dokumentacji archiwalnej ul. [...] działka ew. Nr [...] z obrębu [...] obejmująca m. in. przedmiotową nieruchomość, już w latach 50- tych ubiegłego wieku była zajęta pod drogę. Zgodnie z ww. pismem Zarządu Dróg Miejskich remont kapitalny istniejącej ulicy przeprowadzony został po 1958 r. Protokół z Komisji w sprawie ustalenia zakresu robót przy remoncie kapitalnym m. in. ulicy [...] na odcinku [...] sporządzony został po [...].08.1958 r. Z uwagi na powyższe, organ I instancji prawidłowo ustalił, że dawny właściciel hipoteczny nie mógł władać częścią działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przed [...] kwietnia 1958r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że poprzednicy prawni skarżącego utracili przed dniem [...] kwietnia 1958 r. możność faktycznego władztwa nad nieruchomością, która obecnie stanowi podwórko-zieleniec w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji uchylającej wyraźnie wskazano, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w szczególności protokół zdawczo- odbiorczy z dnia [...] stycznia 1951 r. nie stanowią dowodów wystarczających do uznania, że doszło do pozbawienia dawnych właścicieli możności faktycznego władztwa nad nieruchomością przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

Jedynym dowodem, o który uzupełniono materiał dowodowy przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jest opinia biegłego geodety A. K. z dnia [...] stycznia 2015 r., w której zamieszczono arbitralne stwierdzenie, że "data [...] stycznia 1951 r. stanowi faktyczną datę rozpoczęcia robót budowlanych". Biegły dokonał w sposób całkowicie nieuprawniony oceny materiału dowodowego, która to czynność jest zastrzeżona do wyłącznej kompetencji organu wydającego zaskarżoną decyzję. Nadto, podkreślenia wymaga, iż ustalenie daty pozbawienia dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością nie może opierać się na datach wydania dokumentów, na co zwracano już uwagę w uzasadnieniu Decyzji Uchylającej. Wojewoda [...] prezentuje zatem całkowicie odmienną ocenę materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji uchylającej i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu wprost stwierdza się, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwalają na ustalenie daty utraty możności faktycznego władztwa nad nieruchomością, zaś daty wynikające z dokumentów zgromadzonych w aktach nie są miarodajne do poczynienia takich ustaleń. Biegły geodeta, oceniając materiał dowodowy pod kątem wystąpienia okoliczności faktycznych jakimi jest utrata faktycznego władztwa nad nieruchomością, wykroczył poza swoje kompetencje jako biegłego. Brak też dowodów na to w jakiej dacie doszło do utraty możności faktycznego władztwa nad rzeczą - dowodem takim z pewnością nie może być złożona w sprawie opinia biegłego geodety, bowiem do kompetencji tego biegłego nie należy ustalanie takich okoliczności. Są to czynności zarezerwowane wyłącznie dla organu wydającego decyzję w sprawie.

Część nieruchomości o powierzchni 435 m. kw. stanowiąca podwórko przed budynkiem nie została przed [...] kwietnia 1958 r. ogrodzona, czy też zajęta w taki sposób, który pozbawiałby dawnych właścicieli lub ich spadkobierców możności faktycznego władania tą częścią nieruchomości.

Znajdujące się w aktach dokumenty nie wskazują jaka powierzchnia była faktycznie zajęta przez inwestora pod budowę. Dlatego też data [...] stycznia 1951 r. (data sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego) nie jest datą pozbawienia dawnych właściciela możności faktycznego władania nieruchomością.

Sam fakt wykonania przed [...] kwietnia 1958 r. robót budowlanych na części nieruchomości przy ul. [...] (hip nr [...], obecnie działki nr [...] , [...], [...] z obrębu [...]) nie dowodzi jeszcze tego, że dawni właściciele zostali przed [...] kwietnia 1958 r. pozbawieni możności faktycznego władania całością nieruchomości. Na taką okoliczność organ wydający zaskarżoną decyzję nie przedstawił wystarczających i wiarygodnych dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że w części zapadła ona z naruszeniem art. 215 § 2 u.g.n. a w aspekcie procesowym z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.

Możliwość uzyskania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie przepisów dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] wprowadził art. 215 u.g.n. Norma art. 215 ust. 2 u.g.n. stanowi, że możliwe jest uzyskanie odszkodowania za utracony w wyniku działania dekretu grunt gdy zostaną spełnione dwa warunki:

1. Wywłaszczona dekretem działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu;

2. Właściciele lub jego następcy zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania tą nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r.

Organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona dekretem warszawskim i że przed wejściem w życie tego dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Sąd w tym zakresie w pełni podziela ustalania organu bez potrzeby ich powtarzania Tym samym została spełniona pierwsza z przesłanek o jakich mowa w art. 215 § 2 u.g.n.

Kwestią sporną natomiast było to, czy została spełniona druga z ww przesłanek.

Oceniając zebrane przez organ dowody w postaci dokumentacji dotyczącej budowy budynku na działce stanowiącej własność poprzedników prawnych skarżącego raz budowy i remontu drogi, organ doszedł do prawidłowych wniosków, że zarówno budynek jak i część ulicy została wybudowana przed [...] kwietnia 1958 r. Ostatecznie zresztą pełnomocnik skarżącego na rozprawie przyznał, że ustalenia w zakresie odmowy przyznania odszkodowania za część zajętą pod ulicę oraz zajętą pod drogę są prawidłowe. W związku z tym Sąd w tym zakresie ogranicza sią do stwierdzenia o prawidłowości ustaleń faktycznych i rozważań prawnych co do braku podstaw do żądania odszkodowania za część nieruchomości zajętej pod drogę i budynek.

W istocie zatem Skarżący kwestionuje odmowę przyznania odszkodowania za część nieruchomości stanowiącej podwórko.

Zdaniem Sądu w tym zakresie organ nie poczynił przekonujących ustaleń dających podstawę do odmowy przyznania odszkodowania. Nie zbadał w sposób prawidłowy spełnienia w tym zakresie przesłanki związanej z utratą faktycznej możliwości władania nieruchomością. Brak właściwych ustaleń w tym zakresie jest niezrozumiałe skoro Wojewoda [...] sam w decyzji nr [...] z [...] lipca 2014 r. nakazał, uchylając decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2014 r. kwestie te zbadać (w tym kwestie związane z ogrodzeniem nieruchomości).

Ma rację skarżący, że organ w sposób wadliwy na podstawie opinii geodety uznał kiedy doszło do faktycznego pozbawienia właściciela nieruchomości władania tą częścią gruntu. Ocena geodety w tym zakresie była nieuprawniona. Dowód ten został bowiem dopuszczony przez organ na okoliczność ustalenia części nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem z uwzględnieniem naniesień (budynek, droga). Opinia geodety nie mogła, ze względu na jego kompetencję do sporządzania dokumentów geodezyjnych i prac geodezyjnych, stanowić dowodu na okoliczność czy i kiedy doszło do faktycznego pozbawienia możliwości władania. W tym zakresie organ powinien poczynić samodzielne ustalenia potwierdzone dowodami czy to z dokumentów czy to świadków.

Zwrócić należy uwagę, że skarżący zaprzecza aby doszło do utraty możliwości faktycznego władania podwórkiem przed [...] kwietnia 1985 r. Twierdzi, że nieruchomość nie została wcześniej ogrodzona, co także, w przypadku potwierdzenia tych okoliczności, może pośrednio o tym świadczyć. O ile nie budzi wątpliwości fakt zajęcia części nieruchomości na budowę i ulicę, to z dokumentów tych nie wynika jaka część nieruchomości była faktycznie wykorzystywana przez inwestora w związku z budową. Protokoły odbioru budynku do użytkowania, protokoły z kontroli robót czy inne pisma znajdujące się w aktach sprawy dotyczą budowy budynku natomiast nie wspomina się w nich na temat terenu przyległego do budynku tj. podwórka. Tylko z wniosku Zakładu [...] z [...] września 1950 r. o przekazanie do użytkowania i zarządu nieruchomości niezbędnych do realizacji dla narodowych planów gospodarczych mowa jest o całej działce o nr hipotecznym [...]. Pozostałe dokumenty odnoszą się tylko do stanu budowy budynku i jego utrzymania.

Pojęcie "utraty faktycznej możliwości władania" należy rozumieć literalnie i dosłownie co oznacza że dla spełnienia tej przesłanki wystarczy sama możliwość korzystania z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela. Niekonieczne jest przy tym spełnienie przesłanki czynienia z tej nieruchomości użytku poprzez pobieranie pożytków czy poprzez faktyczne (rzeczywiste) korzystanie z rzeczy.

Sąd przy tym nie podziela tych poglądów orzeczniczych z których wynika, że skoro przepis art. 215 § 2 odnosi się do pojęcia działki to odszkodowanie należy się tylko wtedy gdy możliwość korzystania dotyczy całej działki (por. wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 969/06, LEX nr 276591).

Pojęcie "działki" nie zostało na gruncie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami zdefiniowane. Pojęcie to nie jest zdefiniowane na gruncie ustawy kodeks cywilny, w którym mowa jest w art. 46 § 1, o nieruchomości jako części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty). Pojęcie podobne "działka ewidencyjna" zawiera - § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j.Dz.U.2016.0.1034 ) Zgodnie z tą definicją "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych".

W dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 17 grudnia 1996 r. (Dz.U.1996.158.813) w którym w § 4 ust. 2 zdefiniowana została działka jako "ciągły obszar gruntu jednorodny ze względu na stan prawny" Ograniczenie do działki wydzielonej za pomocą linii ewidencyjnych pojawiło się dopiero w wyżej przywołanym rozporządzeniu z 2001 r.

W związku z tym uzasadniona jest w takim razie taka wykładnia pojęcia "działka", która obowiązywała w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wtedy brak było w tej definicji odniesienia do działki jako gruntu wytyczonego liniami granicznymi. W związku z tym, zdaniem Sądu, dopuszczalna jest taka wykładnia tego pojęcia na gruncie art. 215 § 2 u.g.n. która pozwala na przyjęcie, że przepisy te stosuje się do działki w rozumieniu definicji zawartej w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 1996 r. tj do ciągłego obszaru jednorodnego pod względem prawnym. Wykładnia ta prowadzi do wniosku, że także część działki hipotecznej, o ile ma charakter jednorodny i ciągły pod względem prawnym i w stosunku do której następcy prawni właściciela zostali pozbawieniu faktycznej możliwości władania nią po [...] kwietnia 1958 r., może być przedmiotem odszkodowania.

Skoro z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika w sposób wyraźny ograniczenie zakresu odszkodowania do jednej tylko działki albo do jej części to przy spełnieniu określonych w nim przesłanek zastosowanie przepisów o odszkodowaniach musi uwzględniać zasadę odszkodowania słusznego, a więc ekwiwalentności odszkodowania w stosunku do zakresu mienia przejętego przez państwo.

Organ musi zatem ustalić na podstawie zebranych prawidłowo dowodów kiedy doszło do utraty możliwości korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela lub jego następcy, w tym kiedy doszło do ogrodzenia nieruchomości i w jakim zakresie. Dowodami takimi mogą być nie tylko dowody z dokumentów ale i dowody osobowe a inicjatywa dowodowa nie powinna w tym zakresie ograniczać się wyłącznie do działania organu. Także strona powinna chcąc uzyskać słuszne odszkodowanie dążyć do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie wyżej zaprezentowaną wykładnię prawa i wytyczne co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2017, poz. 1369) Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach (pkt 2) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U.2015.1800.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 13 477 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na koszty te składa się wpis w kwocie 200 zł i wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 480 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.