Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 857/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 oraz art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] września 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], po rozpatrzeniu wniosku T. K. z [...] czerwca 2019 r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2, ust. 3, ust. 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300), dalej: "u.s.u.s.", oraz w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia 2000 r. do października 2000 r. i od grudnia 2005 r. do listopada 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek - [...] zł,

- odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. - [...] zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2000 r. do października 2000 r. i od listopada 2005 r. do listopada 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł w tym z tytułu:

- składek - [...] zł,

- odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia - [...] zł,

c) Fundusz Pracy okres od września 2000 r. do października 2000 r. i od listopada 2005 r. do listopada 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

- składek - [...] zł,

- odsetek liczonych na [...] czerwca 2019 r. - [...] zł,

- kosztów upomnienia - [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, co następuje.

W dniu [...] czerwca 2019 r. wpłynął do organu wniosek strony o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Pismem z [...] lipca 2019 r. strona wniosła o umorzenie również odsetek od należności z powyższego tytułu, które powstaną do wydania decyzji.

We wniosku z [...] czerwca 2019 r. i oświadczeniu o stanie majątkowym z [...] lipca 2019 r. podniesiono, że wnioskodawca:

- prowadził działalność gospodarczą do [...] listopada 2017 r.,

- obecnie ma 53 lata i ma problemy zdrowotne (konieczność wszczepienia rozrusznika serca),

- prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskując jedynie zasiłek z pomocy społecznej w wysokości [...] zł, natomiast miesięczne wydatki wynoszą [...] zł; utrzymuje się z resztek oszczędności (por.: pismo z [...] maja 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], gdzie jest zarejestrowany),

- jest bezrobotny, a urząd pracy odmówił zarejestrowania go w tym charakterze z uwagi na brak dokumentu stwierdzającego opłacanie należności na rzecz organu rentowego,

- nie posiada żadnego majątku ani wierzytelności, natomiast ma szereg długów cywilnoprawnych, m. in. na rzecz:

- [...] S. A. w wysokości należności głównej [...] zł; postępowanie egzekucyjne w tym przedmiocie prowadził komornik sądowy B. B., ale umorzył je z powodu bezskuteczności egzekucji postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1460), dalej: "K.p.c.";

- P. C. w wysokości należności głównej [...] zł; postępowanie egzekucyjne w tym przedmiocie prowadził komornik sądowy P. Ś., ale umorzył je z powodu bezskuteczności egzekucji postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c.;

- [...] Fundusz Inwestycyjny Zamknięty; postępowanie egzekucyjne w tym przedmiocie prowadził komornik sądowy M. P., ale umorzył je z powodu bezskuteczności egzekucji postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c.

Wnioskodawca ma również inne należności cywilnoprawne.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.).

Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w jej art. 28 ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.

W stosunku do strony nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego, stąd nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s.

Wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, nie figuruje w rejestrach jako właściciel nieruchomości czy ruchomości, ale jest wspólnikiem [...] sp. k. w [...].

Prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS, które nie zostało zakończone. Obowiązkiem ZUS jako wierzyciela jest badanie na bieżąco, czy sytuacja finansowa dłużnika uległa zmianie, a w przypadku nabycia praw majątkowych ZUS jako wierzyciel, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), ma nie tylko prawo, ale i obowiązek ponownego zastosowania środków egzekucyjnych. W przypadku zatem podjęcia zatrudnienia bądź nabycia prawa do świadczeń ZUS poczyni kroki zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia z nowego prawa majątkowego. Nie można zatem już teraz jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek przewyższa koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, stąd przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie ma zastosowania.

Strona zatem nie uzasadniła, aby zaszła choć jedna z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Umorzenie należności z tytułu składek w innych sytuacjach niż całkowita ich nieściągalność możliwe jest w sytuacji, którą reguluje art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnośnie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazano, że uzyskiwany zasiłek w wysokości [...] zł jest co prawda nieznacznie niższy od minimum socjalnego wynoszącego [...] zł, ale znacznie wyższy od minimum egzystencji wynoszącego [...] zł. Strona wskazała także, że utrzymuje się z resztek oszczędności z działalności gospodarczej, a ponadto jest wspólnikiem [...] sp. k. w [...], ale nie wykazała dochodów z tego tytułu. Z kolei posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli nie przemawia za umorzeniem należności z tytułu składek.

Analizując możliwość umorzenia należności należy zbadać, czy trudności finansowe i sytuacja życiowa zobowiązanego mają charakter okresowy czy stały lub pogłębiający się. Sytuacja strony nie świadczy o tym, że obecne trudności płatnicze mają stały charakter, gdyż sytuacja życiowa może poprawić się w związku z tym, że strona jest zdolna do pracy i może uzyskiwać dochód z tytułu zatrudnienia.

Zaległości powstały w okresie prowadzenia przez dłużnika działalności gospodarczej, której ryzyko ciąży na płatniku ponoszącym odpowiedzialność za regulowanie należności z tytułu składek niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganie dochodów czy ponoszenie strat. Umorzenie należności z tytułu składek w sytuacji braku reakcji zobowiązanego na problemy w prowadzonej działalności gospodarczej (choćby jej zaprzestanie w takim momencie, aby nie doprowadzić do tak znacznego zadłużenia) oznaczałoby przerzucenie ryzyka jej prowadzenia na społeczeństwo.

Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie zachodzi, gdyż wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie zachodzą, ponieważ strona nie udowodniła, że nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Występujące u strony schorzenia nie eliminują jej z rynku pracy, gdyż nie ma żadnego dokumentu (np. orzeczenia o niepełnosprawności) stwierdzającego, że strona jest całkowicie i trwale niezdolna do pracy. Strona jest gotowa do podjęcia pracy, o czym świadczy próba zarejestrowania się w urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego, a zatem stan zdrowia nie pozbawia jej możliwości uzyskiwania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia.

W skardze na decyzję z [...] września 2019 r. strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 77 § 1 K.p.a. przez mające wpływ na wynik sprawy błędne przyjęcie, że skarżący przedłożył tylko jedno postanowienie o umorzeniu egzekucji, wydane [...] grudnia 2008 r. przez komornika sądowego B. B., podczas gdy przy wniosku z [...] lipca 2019 r. przedłożył również postanowienie z [...] grudnia 2011 r. wydane przez komornika sądowego P. Ś., zaś okoliczność wydania postanowienia z [...] grudnia 2015 r. przez komornika sądowego M. P. wynika z załączonych do wniosku o umorzenie składek (-) postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] listopada 2016 r. o umorzeniu postępowania z przedłożenia Dyrektora II Oddziału ZUS w [...] o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, jak i (-) pisma komornika sądowego M. P. z [...] listopada 2016 r.;

2. art. 76 § 1 K.p.a. przez niezastosowanie domniemania zgodności z prawdą, z jakiego korzystają powyższe trzy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane przez komorników sądowych, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący nie wykazał całkowitej nieściągalności składek;

3. art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. przez przekroczenie granic uznania administracyjnego przy rozpatrzeniu wniosku opartego na stwierdzeniu przez komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji;

2. przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi:

a) wniosku dowodowego z [...] lipca 2019 r. z potwierdzeniem nadania - na okoliczność złożenia przez skarżącego do akt administracyjnych postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydanego przez komornika sądowego P. Ś.,

b) informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z KRS dotyczącej [...] sp. k. w [...] według stanu na [...] kwietnia 2019 r., postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] czerwca 2019 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozwiązania powyższej spółki oraz ogłoszenia z Monitora Sądowego i Gospodarczego z [...] lipca 2019 r. o wszczęciu powyższego postępowania - na okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez [...] sp. k. w [...] i bezskuteczności egzekucji przeciwko niej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, co następuje.

We wniosku o umorzenie składek powołano dwie z przesłanek całkowitej nieściągalności składek:

- stwierdzenie przez komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust 3 pkt 5 u.s.u.s.) oraz

- sytuację, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Powyższe przesłanki wynikają z wyżej wskazanych postanowień komorników sądowych. Dla rozstrzygnięcia nie powinno mieć znaczenia, że zapadły one w postępowaniach prowadzonych z innych niż ZUS podmiotów.

Pośrednie potwierdzenie ustalenia komorników sądowych stanowi okoliczność, że organ:

- przyznał, że skarżący nie figuruje jako właściciel nieruchomości i ruchomości,

- podniósł, że nie zakończyło się prowadzone przez niego postępowanie egzekucyjne za okresy objęte wnioskiem o umorzenie składek, ale wszczęto je już w 2007 r., stąd przez kilkanaście lat nie wyegzekwowano żadnej kwoty.

Spłatę zadłużenia uniemożliwia wiek i stan zdrowia skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z [...] marca 2020 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do tego pisma postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2020 r. o rozwiązaniu [...] sp. k. w [...] bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i wykreśleniu jej z Krajowego Rejestru Sądowego, na okoliczność rozwiązania tej spółki i nieuzyskiwania przez skarżącego dochodu z tytułu uczestnictwa w tej spółce w charakterze komplementariusza.

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie podniósł, że nie jest mu wiadome, czy skarżący otrzymał jakąkolwiek decyzję o przyznaniu mu pomocy z opieki społecznej.

Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze i powyższym piśmie procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem ich powtarzanie byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Organ ma w tym zakresie swobodę decyzji, przejawiającą się w możliwości, a nie konieczności, umorzenia tych należności. Rozstrzygnięcie organu nie może być jednak dowolne, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4 (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.).

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.).

Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w kontekście art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. stanowiących, że całkowita nieściągalność, o której mowa w jej art. 28 ust. 2, zachodzi, gdy:

- naczelnik komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.),

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.).

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że powoływane przez niego postanowienia komorników sądowych same w sobie świadczą o spełnieniu powyższych przesłanek.

Przedmiotem tych postanowień wydanych w trybie art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c. jest umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Niemniej jednak, oczywistość ta jest stwierdzona przez komornika sądowego, a nie - jak wymaga art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - przez organ wydający decyzję w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

W postanowieniach tych komornicy sądowi nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.). Nie jest zaś przesłanką do umorzenia należności stwierdzenie przez organ, że skarżący nie figuruje w stosownych rejestrach jako właściciel nieruchomości lub ruchomości.

Nie ma w tym kontekście znaczenia, czy organ powołał się w zaskarżonej decyzji na jedno czy więcej wskazanych przez skarżącego postanowień komorników sądowych o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z zaskarżonej decyzji wynika zresztą, że wziął pod uwagę wszystkie trzy postanowienia. W tym kontekście Sąd oddalił wniosek dowodowy z [...] lipca 2019 r. na okoliczność złożenia przez skarżącego do akt administracyjnych postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydanego przez komornika sądowego P. Ś..

Organ zasadnie stwierdził, że nie występują też pozostałe przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Nie naruszono także art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Umorzenie należności z tytułu składek w innych sytuacjach niż całkowita ich nieściągalność możliwe jest w sytuacji, którą reguluje art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia. Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Pojęcie w uzasadnionych przypadkach jest niedookreślone, tak więc na podstawie art. 28 ust. 3b minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 3b Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał wspomniane wyżej rozporządzenie.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ był zatem zobowiązany zbadać możliwość umorzenia należności w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia, a więc ustalić, czy zachodzi któraś z wymienionych w § 3 rozporządzenia przesłanek, a jeśli tak - rozważyć zasadność umorzenia należności.

Odnośnie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia należy wskazać, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji organ dysponował informacją, że skarżący:

- prowadził działalność gospodarczą do [...] listopada 2017 r.,

- ma 53 lata i problemy zdrowotne z układem krążenia,

- prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskując jedynie zasiłek z pomocy społecznej w wysokości [...] zł, podczas gdy miesięczne wydatki wynoszą [...] zł;

- jest bezrobotny, a urząd pracy odmówił zarejestrowania go w tym charakterze z uwagi na brak dokumentu stwierdzającego opłacanie należności na rzecz organu rentowego,

- nie posiada żadnego majątku ani wierzytelności, natomiast ma szereg długów cywilnoprawnych.

Zasadnie organ podniósł, że skarżący pozostaje na rynku pracy, gdyż nie przedstawił żadnego dokumentu wskazującego na niezdolność do pracy czy orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżący jest w sile wieku ([...] lata), przy czym dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia powód, z jakiego odmówiono zarejestrowania go w urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o wysokości wydatków, natomiast w oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że uzyskuje zasiłek z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Nie miało wpływu na rozstrzygnięcie przyjęcie przez organ, że skarżący jest wspólnikiem [...] sp. k. w [...], którą rozwiązano po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z tego względu Sąd oddalił wnioski dowodowe na okoliczność rozwiązania tej spółki.

Prawidłowo w powyższym kontekście organ wskazał, że istnieje potencjalna szansa na spłatę zadłużenia z tytułu składek. Sytuacja skarżącego może ulec poprawie, stąd zasadnie organ wskazał, że obecnie przedwczesne byłoby umorzenie należności. Jednocześnie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja dotyczy zadłużenia wobec ZUS, a należności publicznoprawne powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności. Organ zatem zasadnie uznał, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Nie spełniono przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Nie wykazano też okoliczności z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, gdyż skarżący nie wykazał, aby jego choroba była przewlekła i skutkowała pozbawieniem go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego spłacenie należności.

Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Stan faktyczny ustalono prawidłowo, a rozstrzygnięcie wystarczająco uzasadniono.

Skoro nie spełniono przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ani z art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 rozporządzenia organ zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek.

Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.