Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 554/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 3, art. 25 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 10 marca 2022 r. nr SKO.405.ŚR.507.247.2022 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 marca 2022 r. nr SKO.405.ŚR.507.247.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Tarnobrzegu, po rozpoznaniu odwołania B. S. (dalej także "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 26 stycznia 2022r. nr OPS.526.2.2022 w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.

We wskazanej decyzji z dnia 26 stycznia 2022 r. Wójt Gminy [...] uznał, że świadczenie wychowawcze wypłacone w okresie: od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. w łącznej wysokości: 5 000 zł na dziecko: K. S. było nienależnie pobranym świadczeniem (pkt 1). W pkt 2 decyzji Organ wskazał, że nienależnie pobrane świadczenie w łącznej kwocie 5 000 zł podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty. Organ ustalił, że informacją Wójta Gminy [...] z dnia 4 listopada 2019 r. nr OPS.526.1292.2019 ustalono Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko K. S. w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od października 2019 r. do 31 maja 2021 r. Następnie, w dniu 28 lipca 2020 r. do Organu wpłynęło oświadczenie z informacją o zmianie miejsca zamieszkania Skarżącej oraz jej syna K. S., spowodowane wyjazdem za granicę. Z kolejnego pisma tj. z dnia 13 sierpnia 2020 r. wynikało, że Skarżąca wraz z synem K. przebywa czasowo od 22 czerwca 2019 r. w Stanach Zjednoczonych Ameryki, dlatego Organ od sierpnia 2020 r. wstrzymał wypłatę świadczenia wychowawczego, a w dniu 14 września 2020 r. została wydana decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego na podstawie informacji z 4 listopada 2019 r. SKO w Tarnobrzegu, decyzją z dnia 22 października 2020 r. nr SK0.405.ŚR.1788.949.2020 uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z kolei, w dniu 5 stycznia 2021 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zasadności pobierania świadczenia wychowawczego przez Skarżącą. W dniu 1 marca 2021 r. wydana została decyzja nr OPS.526.1.2.2021 uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego od marca 2021 r. Decyzją z 16 kwietnia 2021 r. nr SK0.405.ŚR.844.460.2021 SKO w Tarnobrzegu utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie. Skargę na decyzję Organu odwoławczego oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1029/21. W uzasadnieniu wydanej dnia 26 stycznia 2022 r. decyzji Wójt stwierdził, że skoro zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407), zwanej dalej "u.p.p.w.d.", prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom uprawnionym, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, a w okresie od 22 czerwca 2019 r. miejscem zamieszkania Skarżącej i Jej syna nie było terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to nie została spełniona wskazana przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia wychowawczego. Tym samym, świadczenie wychowawcze zostało przez Skarżącą nienależnie pobrane.

Od decyzji tej Skarżąca odwołała się. Wskazała, że okoliczność tego rodzaju, że małoletni czasowo przebywa poza granicami kraju nie stanowi przesłanki negatywnej do skorzystania ze świadczenia wychowawczego. Ponadto, nie występują przeszkody, które mogłyby mieć istotny wpływ na przysługujące prawo do pobieranego świadczenia wychowawczego; nie wystąpiła sytuacja rodzinna, która warunkowałaby zmianę dotychczas wydanej decyzji przez Wójta Gminy [...], w tym nie nabyto prawa do świadczeń w innym państwie. Skarżąca zarzuciła też błędną interpretację przez Organ Jej miejsca zamieszkania wraz z synem, w sytuacji gdy za miejsce zamieszkania należy uznać miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie można natomiast potraktować czasowego pobytu K. S. w Stanach Zjednoczonych Ameryki za równoznaczny z zamiarem stałego przebywania tam.

SKO w Tarnobrzegu, wskazaną wyżej decyzją z dnia 10 marca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [....]. Kolegium zauważyło, że Skarżąca o warunkach przyznawania świadczenia wychowawczego oraz o konieczności informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na Jej sytuację (m.in. o warunku i konieczności zamieszkiwania na terytorium Rzeczpospolitej Polski) była informowana już na druku wniosku, którym starała się o przyznanie świadczenia wychowawczego - świadczy o tym Jej podpis pod treścią stosownego pouczenia znajdującego się w aktach sprawy. Nadto, o konieczności niezwłocznego informowania o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego oraz o tym, że nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze podlegają zwrotowi Skarżąca została też pouczona w informacji przyznającej świadczenia wychowawcze. Organ II instancji wskazał, że nawet jeśli przyjąć, że wyjazd do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej w czerwcu 2019 r. miał mieć charakter tymczasowy, to jednak w trakcie pobytu przybrał charakter trwały, o czym Skarżąca powinna była powiadomić organy wypłacające świadczenie. Kolegium stwierdziło, że Skarżąca przeniosła się wraz z synem do USA nie tylko w celach edukacji własnego dziecka. Przeniosła tam centrum życia. Wbrew jej twierdzeniom, to nie edukacja syna stanowiła powód wyjazdu, ale zmiana miejsca zamieszkania, a podjęcie przez syna edukacji w USA było oczywistym skutkiem tej zmiany.

B. S. złożyła na decyzję SKO w Tarnobrzegu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie:

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.w.d. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, pomimo zaistnienia okoliczności jej uchylenia, gdyż występuje w niej błędna ocena stanu faktycznego i potraktowanie zgromadzonego materiału w sposób niecałościowy - co wskazuje jednoznacznie pokrzywdzenie małoletniego K. S. w zakresie częściowego pokrycia wydatków związanych z jego wychowaniem, opieką i zaspokojeniem potrzeb życiowych,

prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 i 3 oraz art. 27 u.p.w.p. poprzez błędną wykładnię oraz nieadekwatne zastosowanie przepisów, które przyczyniły się do wydania błędnej decyzji administracyjnej - podczas gdy w niniejszej sprawie nie stwierdza się zaistnienia negatywnych przesłanek odnoszących się do prawa do świadczenia wychowawczego tj. Jej sytuacja rodzinna nie uległa istotnej zmianie, a członek rodziny nie nabył prawa do świadczenia w innym państwie,

prawa materialnego tj. art. 1 ust 2 i 3 u.p.w.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania przepisów, które przyczyniły się do wydania błędnej decyzji administracyjnej - nie ukrywała bowiem faktu czasowego wyjazdu za granicę i poinformowała o nim właściwy organ, a odmowa prawa do świadczenia wychowawczego stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym i decyzjami podjętymi przez inne organy rozpatrujące analogiczne sprawy,

art. 7 w zw. z 77 K.p.a. w zw. z art. 1 w zw. z art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez pozbawienie K. S. prawa do świadczenia wychowawczego - podczas, gdy jest On obywatelem polskim, Jego centrum życia jest Rzeczpospolita Polska, a fakt czasowego przebywania poza granicami kraju w celach edukacyjnych nie stanowi przeszkody prawnej do pobierania świadczenia, tym samym świadczenie to nie jest nienależnie pobranym, a doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady pomocniczości ze strony władz państwa,

art. 1 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego poprzez błędne określenie miejsca zamieszkania Jej i małoletniego - podczas, gdy ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje "miejsca zamieszkania"- bowiem nie można utożsamiać wyjazdu do USA w celach edukacyjnych z art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d., a należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu Cywilnego - zgodnie, z którą miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu, a składała w niniejszej sprawie wyjaśnienia, z których wynika, że Jej pobyt w USA jest krótkotrwały i nie jest równoznaczny z zamiarem stałego przebywania tam.

SKO w Tarnobrzegu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Formą takiej działalności podlegającą kontroli jest m. in. decyzja administracyjna, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Sąd analizuje czy wydano ją prawidłowo stosując odpowiednie przepisy prawa materialnego, jak też, czy prowadząc postępowanie kończące się tym aktem zachowano rządzące tym postępowaniem reguły. Kryterium kontroli stanowi więc zgodność z prawem, o czym przesądza treść art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Przesłanką uchylenia decyzji w całości lub w części jest według art. 145 § 1 pkt 1: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei, stwierdzenie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. bądź w innych przepisach stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Brak wskazanych naruszeń skutkuje zaś oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Badaną w niniejszym postępowaniu decyzją SKO w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] uznającą, że świadczenie wychowawcze wypłacone w okresie: od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. w łącznej wysokości 5 000 zł na dziecko K. S. było nienależnie pobranym świadczeniem oraz wskazującą, że świadczenie to podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Organ I instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d., który prawo do świadczenia wychowawczego przyznaje osobom zamieszkującym na terytorium RP przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze. Ustalając zaś, że Skarżąca od 22 czerwca 2019 r. wraz z synem przebywała w USA uznał, że Strona nie miała prawa do przedmiotowego świadczenia, co wyczerpywało przesłankę uznania wypłaconego Jej świadczenia za nienależnie pobrane w myśl art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. Z kolei, SKO w Tarnobrzegu, skoncentrowało uwagę na tym, że Skarżąca została prawidłowo pouczona o warunkach przyznania świadczenia wychowawczego oraz o konieczności informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na przyznane prawo do tego świadczenia. Tym samym, spełniona została przesłanka przyjęcia, że przedmiotowe świadczenie jest nienależnie pobrane, określona w art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Kolegium podniosło, że Skarżąca przeniosła do USA centrum życia swojego i syna, a podjęcie tam przez syna edukacji stanowiło naturalną konsekwencję tej zmiany.

Odnosząc się do powyższego należało, zdaniem Sądu, uznać, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, choć uzasadnienie rozstrzygnięcia Kolegium jest częściowo nieprawidłowe.

Wedle art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje obywatelom polskim. Dodatkowy wymóg w tym zakresie ustanawia art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d., który przewiduje, że uprawnienie to przysługuje takim osobom, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W sprawie nie jest sporne to, że podpisana w Warszawie dnia 2 kwietnia 2008r. umowa o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolita Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki nie normuje kwestii związanych ze świadczeniem wychowawczym i nie ma innej umowy między wskazanymi państwami w tym przedmiocie. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązujące w ramach Unii Europejskiej nie mają zaś zastosowania do kraju takiego jako USA. Skoro więc przewidziane w powołanym art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d. odstępstwa nie zachodzą w warunkach niniejszej sprawy, to kluczowe znaczenie miała ocena, czy Skarżąca składając dnia 12 września 2019 r. (data wpływu do organu to 13 września 2019 r.) wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad dzieckiem K. S., jak też w okresie jego pobierania tj. od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. była do niego uprawniona. W ocenie Sądu, prawidłowo rozpoznające sprawę Organy przyjęły, że prawo to Stronie nie przysługiwało. Przepis ten jest w swoim brzmieniu jednoznaczny, wymagając, by osoba mieszcząca się w katalogu podmiotów mogących się ubiegać o przedmiotowe świadczenie (warunki w tym zakresie określa wskazany wyżej art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d.) zamieszkiwała na terytorium Polski przez czas, jaki otrzymuje to świadczenie. Nie ulega wątpliwości, bowiem wynika to z samego oświadczenia Skarżącej, złożonego za pośrednictwem pełnomocnika dnia 11 sierpnia 2020 r. (data wpływu do Organu I instancji to 13 sierpnia 2020 r.), że wraz z synem K. S. przebywała Ona w USA od 22 czerwca 2019 r. W takiej zaś sytuacji, wskazany wyżej warunek w sposób oczywisty nie został spełniony. Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się Skarżąca, która podkreśliła, że Jej i syna wyjazd za granicę miał charakter wyłącznie czasowy, a zatem nie stanowił przeszkody w przyznaniu świadczenia wychowawczego.

Jak już Sąd zaznaczył, treść art. 1 ust. 3 u.p.w.d. jest jednoznaczna. W jego świetle, uprawniony do świadczenia musi przebywać na terytorium RP w czasie jego pobierania. Tego rodzaju stanowisko zajął np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 31 października 2019 r. (sygn. akt III SA/Kr 856/19). Sąd ten odwołał się do poglądów przedstawionych w nauce prawa, w świetle których, przyjęte w art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d. rozwiązanie ma na celu eliminację potencjalnych przypadków, w których ośrodek interesów życiowych danej osoby znajdowałby się w innym państwie, zaś osoba ta byłaby nadal nienależnie uprawniona do pobierania świadczenia wychowawczego w Polsce. Intencją ustawodawcy było też, aby dzieci, którym ma być przyznane świadczenie wychowawcze, nie miały ośrodka interesów życiowych w innym państwie, lecz w Polsce [Blicharz Jolanta (red.), Glumińska-Pawlic Jadwiga (red.), Zacharko Lidia (red.), Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Komentarz, wyd. II, opubl.: LEX/el. 2019kom. do art. 1 u.p.p.w.d.].

Niemniej jednak, liczne orzecznictwo sądowe wskazuje, że zamieszkiwanie, o którym mowa w powołanym przepisie interpretowane jest jako przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a więc jako posiadanie miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020r. poz. 1740 ze zm.), dalej zwanej "K.c." Określenie "miejsce zamieszkania" jest konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy - fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Powszechnie przyjmuje się, że oba te elementy muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O miejscu zamieszkania rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania. Zamiar stałego pobytu to więc element subiektywny i zmienny w czasie, a jego istnienie lub nieistnienie organy administracyjne mogą ustalać wyłącznie poprzez dostrzeżenie cech typowych dla stanu zogniskowania spraw życiowych osoby fizycznej w danej miejscowości. W stosunku do osób mających miejsce zamieszkania w kraju, a wyjeżdżających za granicę, istotne znaczenie ma okoliczność, czy dana osoba wyjechała za granicę na pobyt czasowy, który to zamiar należy oceniać na podstawie całokształtu okoliczności (tak np. wyrok WSA w Białymstoku z 7.12.2021 r. II SA/Bk 763/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21.09.2021 r. I OSK 4310/18).

Przyjmując ten sposób interpretacji art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d. należy, w ocenie Sądu, również dojść do przekonania, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego. W aktach sprawy, co już opisano wyżej, znajduje się oświadczenie o przebywaniu wraz z synem K. w USA od 22 czerwca 2019 r. oraz pismo z daty 1 września 2020 r. podpisane przez Dyrektora Zespołu Szkół w [...] informujące, że K. S. został wykreślony z listy uczniów Szkoły Podstawowej w Zespole Szkół w [....] w dniu 30 września 2019 r. Skarżąca – co należy podkreślić reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na to, że Jej i syna pobyt w USA ma rzeczywiście tymczasowy charakter. To zaś Jej rzeczą było wskazanie argumentów przemawiających za prezentowaną tezą w sytuacji, gdy chciała podważyć stanowisko Organów w tym przedmiocie. Brak aktywności Strony doprowadził Organy do prawidłowej oceny, że celem wyjazdu Skarżącej i Jej syna do USA była zmiana miejsca zamieszkania, a podjęcie tam przez K. S. edukacji było skutkiem tej zmiany.

Należy jeszcze ustosunkować się do podstawy materialnoprawnej wydanych rozstrzygnięć. Właściwy przepis w tym zakresie powołał Wójt Gminy [...], a jest nim art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. Natomiast, SKO w Tarnobrzegu wskazało art. 25 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., zgodnie z którym, za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

W tym miejscu należy zauważyć, że regulacja ta została uchylona przez art. 1 pkt 23 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 26 kwietnia 2019r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 924), zmieniającej ten akt z dniem 1 lipca 2019 r. Powołana nowelizacja wprowadziła jednocześnie do katalogu przesłanek nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego okoliczność z pkt 6 w brzmieniu: "świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia" i to właśnie unormowanie jest adekwatne do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego. Podkreślić przy tym trzeba, że w doktrynie zauważa się, że nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. jest pojęciem o charakterze obiektywnym. Na definicję świadczeń nienależnie pobranych w oparciu o ten przepis składa się wyłącznie element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku prawa do jego pobierania. Nie ma tutaj znaczenia element subiektywny, czyli stan świadomości (woli) osoby pobierającej świadczenia wychowawcze, że świadczenie nie powinno zostać przyznane albo, że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do tego świadczenia. Zatem dla uznania na podstawie tej przesłanki, że świadczenie zostało nienależnie pobrane nie jest istotne, że osoba uprawniona nie miała świadomości, że jej się ono nie należy. Ustawa nie przewiduje wymogu uznania świadczenia za nienależnie pobrane w postaci konieczności pouczenia osoby pobierającej świadczenia o braku podstaw do jego pobierania. W przypadku regulacji zamieszczonej w art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. nie bierze się zatem pod uwagę świadomości strony co do spełniania przesłanek ustawowych, ani nie ocenia się skutków braku pouczenia o prawie do świadczenia wychowawczego. Przy czym, wskazany przepis odnosi się zarówno do okoliczności wyłączających nabycie prawa do świadczenia wychowawczego, które istniały już w chwili przyznania tego świadczenia, ale i do okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego, które zaistniały dopiero w trakcie jego pobierania [Blicharz Jolanta (red.), Glumińska-Pawlic Jadwiga (red.), Zacharko Lidia (red.), Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Komentarz, wyd. II, opubl.: LEX/el. 2019, kom. do art. 25 u.p.p.w.d.].

Ustosunkowując się jeszcze do argumentów skargi należy podnieść, że powołany zarzut naruszenia art. 27 u.p.p.w.d. nie mógł odnieś zamierzonego skutku, bowiem przepis ten nie stanowił podstawy kwestionowanych rozstrzygnięć. Jeśli zaś chodzi o to, czy Skarżąca ukrywała fakt wyjazdu za granicę, to podniesienia wymaga, że ujawniła go nie poprzez samodzielne zgłoszenie Organowi, a będąc do tego wezwana przez Organ. Trudno także uznać za zasadny zarzut pokrzywdzenia dziecka K. S. w sytuacji, kiedy przepisy prawa przewidują określone warunki przyznania świadczenia wychowawczego, a Skarżąca nie spełniła jednego z nich.

Mając to wszystko na względzie orzeczono o oddaleniu złożonej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skoro w okresie od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. nie została spełniona wyrażona w art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d., przesłanka przyznania świadczenia wychowawczego w postaci zamieszkiwania na terytorium RP, to prawo do tego świadczenia w powołanym okresie nie przysługiwało, co z kolei musiało skutkować uznaniem, że świadczenie wychowawcze zostało nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.