Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 761/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 216 ust. 2 pkt 3, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Skoczylas Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi S. B., J. J., U. B., G. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2014 roku Nr ... w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 958/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Wojewódzkiego z dnia ... 2012 r. Nr ..., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty G. z dnia ...2011 r., nr ..., w przedmiocie odmowy J. J., U. B., S. B. i G. B. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr ... o pow. 0,1032 ha, położonej w J., gm. G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW nr ..., stanowiącej własność Skarbu Państwa. Sprawa ta była po raz drugi rozpatrywana przez sąd administracyjny, bowiem wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 26 lutego 2010, sygn. akt II SA/Po 713/09 uchylono wcześniejsze decyzje organów obu instancji – decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2009 r., Nr ...oraz poprzedzającą decyzję Starosty G. z dnia ...2009 r., Nr ....

Sąd w wyroku z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Po 713/09 uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, czy działka nr ... w rzeczywistości została objęta inwestycją piętrzenia Jeziora S.. Sąd stwierdził, iż nie kwestionuje oczywistego faktu, iż inwestycja piętrzenia Jeziora S. została zrealizowana, jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, czy na działce będącej przedmiotem postępowania zrealizowano choćby fragment inwestycji polegającej na piętrzeniu Jeziora S.. Wyrokiem zobowiązano organy, aby ponownie rozpatrując sprawę przeprowadziły oględziny celem ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości rzeczywiście istnieje grobla i polder przeciwpowodziowy, jak również zbadały treść operatu wodnoprawnego, na podstawie którego wydano pozwolenie wodnoprawne z ...1977r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta G. decyzją z dnia ...2011 r., nr ..., odmówił J. J., U. B., S. B. i G. B. zwrotu przedmiotowej nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr ... o pow. 0,1032 ha, położonej w J., gm. G., stanowiącej własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż Naczelnik Gminy G. decyzją z ... 1983r., nr ..., wywłaszczył w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości na rzecz Państwa m. in. działkę nr ..., położoną w J., stanowiącą w tym czasie własność H. B., dla realizacji inwestycji "Piętrzenie Jeziora S.". Za wywłaszczoną nieruchomość przyznano odszkodowanie, które H. B. odebrała po zakończeniu inwestycji. Dalej organ wyjaśnił, iż spadkobiercami zmarłej w dniu 16 grudnia 1998 r.] H. B. są jej dzieci: J. J. zd. B., U. W. B., G. M. B. i S. L. B..

Starosta G. wyjaśnił, iż inwestycja "Piętrzenie Jeziora S." została zrealizowana na podstawie decyzji z dnia ... 1977 r. Urzędu Wojewódzkiego w P. nr ... i decyzji z dnia ... 1978 r., ozn. .... Inwestycja została zrealizowana w latach 1978-1986 i odebrana protokołem z dnia 5 listopada1986 r. Ponadto ustalono, że Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. posiada pozwolenie wodno-prawne z dnia ... 2000 r. Starosty G. nr ... na piętrzenie wody Jeziora S. z terminem ważności 31 grudnia 2020 r.

Zdaniem organu I instancji cel wywłaszczenia - realizacja inwestycji Piętrzenie Jeziora S. - został zrealizowany. Inwestycja została zrealizowana poprzez budowę urządzeń wodnych podpiętrzających wodę Jeziora S. w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt 19 Prawa wodnego. W południowej części Jeziora S. wybudowano stację zasilającą przepompownię, pompownię odwadniającą polder rowu B oraz zbiornika wyrównawczego pompowni. Ponadto w części wschodnio - północnej i wschodnio - południowej jeziora wybudowano zastawki piętrzące wodę na rowach A i E, a w części zachodniej Jeziora S. wykonano groblę (obwałowanie) i polder przeciwpowodziowy przebiegające od strony południowej począwszy od działki nr ..., poprzez działki nr ..., ..., ..., ..., ..., ... w celu zapobieżenia podtopieniom i degradacji terenu spowodowanym spiętrzaniem wody Powyższe wynika z operatu pomiaru Wojewódzkiego Biura Geodezji w P. z wywłaszczenia gruntów - Piętrzenie Jeziora S., wykonanego przez mgr B. L., mapy ewidencyjnej wsi J., w skali 1:500 oraz pisma Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. z dnia 22 lutego 2007 r. Tym samym na działce nr ... o pow. 1032 ha położonej w J. zostały wybudowane urządzenia wodne w postaci grobli i polderu przeciwpowodziowego.

Według organu, przy spiętrzeniu wody jeziora do maksymalnej rzędnej, tj. do rzędnej 73,70 m n.p.m., teren działki nr ... znajdować się będzie pod lustrem wody na powierzchni 948 m2 czyli w 92 %. Pozostałe 84 m2 tej działki - w tym przypadku -stanowi obszar swobodnego dostępu do Jeziora S. (jako jednego z publicznych wód śródlądowych), którego zapewnienie jest wymagane przepisami ww. ustawy Prawo wodne i stanowi także swego rodzaju realizację celu publicznego. Starosta wyjaśnił, iż budowa grobli przez działkę nr ... przyczyniła się do ograniczenia ujemnego oddziaływania wód jeziora na okoliczne działki i pozwoliła ograniczyć obszar dokonanych wywłaszczeń do niezbędnych terenów.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik J. J., U. B., G. B. i S. B. zarzucając, iż w uzasadnieniu decyzji nie została poruszona w sposób wyczerpujący kwestia tego, jak się ma zrealizowana inwestycja do gruntu, o zwrot którego wnioskuje skarżący. Nie wykazano, które z urządzeń zostały wybudowane na spornym gruncie i czy było to zgodne z decyzją o wywłaszczeniu oraz jaki ma to wpływ na grunt skarżących. Aby to stwierdzić koniecznym jest przeprowadzenie dowodu z opinii. Podniesiono, iż nie jest prawdą, że nieruchomość o której zwrot starają się obecnie wnioskodawcy, jest niezbędna z uwagi na możliwość jej podtopień, bowiem podtopień nie należy traktować jako celu wywłaszczenia, a co najwyżej oceniać jako skutek inwestycji dla której grunt został wywłaszczony. Podniesiono, że na przedmiotowej działce nie wykonano żadnych robót związanych z inwestycją, dla realizacji której wywłaszczono właścicieli, a w postępowaniu nie pozyskano dowodu przeciwnego od powyższego stwierdzenia.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia ... 2012 r. o nr ... utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 958/12, którym uchylono powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny P. uznał, iż rozpatrując ponownie sprawę zastosowano się w pełni do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 26 lutego 2010 r., w którym wskazano na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości a ponadto organy podjęły wyczerpującą próbę uzyskania operatu wodnego, na podstawie którego wydano pozwolenie wodnoprawne z ...1977 r., który jednakże nie został odnaleziony. Sąd podzielił ustalenia dokonane przez organ II instancji, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania nie wykazano bezspornie, aby na przedmiotowej działce nr ... wykonano jakiekolwiek urządzenia wodne związane z inwestycją pt. spiętrzenie Jeziora S.. Faktu istnienia grobli przeciwpowodziowej nie można wywodzić jedynie z mapy niewiadomego pochodzenia i autorstwa znajdującej się na karcie 383 akt administracyjnych. Zasadnie organ uznał także, iż przedmiotowej działki nie można uznać za polder powodziowy, bowiem zrealizowana inwestycja nie miała na celu zapewnienia ochrony przeciwpowodziowej, a przewidziane piętrzenie wód jeziora miało na celu deszczowanie gruntów rolnych (pozwolenie wodnoprawne Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 1977 r. o nr ...).

Niemniej, zdaniem Sądu, organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wyjaśnił w pełni, na jakiej podstawie uznał, iż na całej przedmiotowej działce nr ... został zrealizowany cel wywłaszczenia – to jest, że działka ta w całości służyła procesowi spiętrzenia Jeziora S.. Zdaniem Sądu Wojewoda słusznie zauważył, iż proces polegający na piętrzeniu wody Jeziora S. do maksymalnej wysokości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym z 1977 r. może prowadzić do zatapiania terenów położonych w pobliżu jeziora. Niewątpliwie też grunty, które podlegałyby zalewaniu i podtopieniu w wyniku piętrzenia wody do maksymalnej rzędnej 73,70 m. n.p.m., należy uznać za grunty niezbędne do realizacji celów inwestycji polegającej na piętrzeniu wody jeziora. Grunty te są bowiem niezbędne do korzystania ze zrealizowanej inwestycji zgodnie z jej przeznaczeniem i to niezależnie od faktu, czy do tej pory doszło kiedykolwiek do maksymalnego spiętrzenia wody w jeziorze. Można zatem założyć, iż działka nr ... położona przy brzegu Jeziora S. stanowi obszar, który będzie zalewany i podtapiany przez wody tego jeziora w toku procesu maksymalnego spiętrzenia do wysokości 73,70 m. n.p.m., co oznaczałoby, iż jej wywłaszczanie na cel związany z realizacją inwestycji polegającej na piętrzeniu Jeziora S. było uzasadnione, a cel ten został zrealizowany z chwilą wykonania urządzeń wodnych umożliwiających piętrzenie jeziora do poziomu określonego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym z 1977 r. Zdaniem Sądu, aby jednoznaczne ustalić czy cel wywłaszczania przedmiotowej działki został zrealizowany, należy wykazać, iż działka ta w wypadku maksymalnego, dozwolonego spiętrzenia wody w jeziorze, zostanie zalana lub potopiona. Okoliczność ta powinna znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ nie wskazał, na jakich dowodach oparł twierdzenie, iż na działce nr ... zrealizowano cel wywłaszczenia – w jaki sposób ustalił, ż faktycznie stanowi ona obszar, który ulegnie zalaniu wodą w wypadku maksymalnego spiętrzenia poziomu wody w Jeziorze S.. Nie wskazał na jakiej podstawie przyjął, iż zalaniu ulegnie 92% przedmiotowej działki w szczególności nie wskazał na stosowny dokument geodezyjno-kartograficzny pozwalający skonstruować takie twierdzenie. Sąd zauważył również, iż w aktach sprawy znajduje się mapa geodezyjna sporządzona przez geodetę P. S. (k. 445 akt adm.) na której widoczna jest działka nr ..., która nie zawiera warstwic przebiegających przez tą działkę i potwierdzających ustalenia organu co do powierzchni działki podlegającej zalaniu w chwili maksymalnego spiętrzenia poziomu jeziora. Powyższy brak nie pozwala na ustalenie, czy na powierzchni całej działki, czy może tylko na jej części, zrealizowano cel wywłaszczenia – czy przedmiotowa nieruchomość (cała lub jej część) stanowi obszar zalewany lub podtapiany w wyniku maksymalnego spiętrzenia wód w Jeziorze S.. Sąd uznał ponadto, iż przepis art. 28 Prawa wodnego zawiera podstawę prawną do ograniczenia wykonywania prawa własności za stosownym odszkodowaniem, lecz nie zawiera podstawy prawnej do pozbawienia tego prawa. W zaleceniach Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody organ II instancji ustalił, iż na przedmiotowej działce zrealizowany cel wywłaszczenia – tzn. służy ona jako obszar zalewowy w toku procesu polegającego na piętrzeniu poziomu Jeziora S. do maksymalnego poziomu przewidzianego w pozwoleniu wodnoprawnym z 1977 r. oraz, że cel ten został zrealizowany na całej powierzchni tej działki. Względnie organ powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zmierzające do dokładnego wyjaśnienia tej kwestii.

Decyzją z dnia ...2014 r. Nr ... Wojewoda Wielkopolski ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z dnia ...2011 r. Nr ....

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż rozpoznając ponownie sprawę przeprowadził postępowanie dowodowe, zgodnie z zaleceniami Sądu. Wskazano, iż zadaniem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie było zgromadzenie dowodów świadczących, iż nieruchomość wywłaszczona znalazła się w obszarze przeznaczonym pod ww. inwestycję, stwierdzenie czy i jakie działania zostały na niej podjęte oraz czy cel na jaki była wywłaszczona został zrealizowany. Ponadto organ winien również zbadać jaki obszar działki nr ... został wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia i czy nie zachodzą przesłanki do zwrotu chociażby jej części. Organ odwoławczy uzupełniając materiał dowodowy zwrócił się do tych podmiotów i instytucji, w których zasobach mogła znajdować się jakakolwiek dokumentacja związana z przedsięwzięciem pn. piętrzenie jeziora S..

Za okoliczność bezsporną uznano wywłaszczenie działki nr ... pod realizację inwestycji pn. "piętrzenie jeziora S.". Projekt powyższego zadania inwestycyjnego, obejmujący dokumentację poszczególnych stadiów jego realizacji, został przygotowany przez Biuro Projektów Wodnych Melioracji w P.. Z akt sprawy organu pierwszej instancji wynika, iż nie zachował się jego egzemplarz. Organy administracji publicznej pozyskały natomiast dwie teczki dokumentacji projektowej, które pozwoliły na podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pierwsza teczka z 1974 r. obejmuje założenia techniczno - ekonomiczne dla inwestycji piętrzącej, które przewidywały dwa warianty jej realizacji określone poprzez maksymalny poziom piętrzenia do wysokości rzędnej 73,50 m n.p.m. (I wersja) oraz 73,70 m n.p.m. (II wersja), który powodował wyłączenie z użytkowania obszarów gruntów położonych w zasięgu projektowanego zbiornika bądź w jego bezpośrednim sąsiedztwie do wysokości o 0,5 m wyższej niż maksymalny poziom piętrzenia tj. odpowiednio 74,00 i 74,20 m n.p.m. Grunty w promieniu oddziaływania inwestycji położone były m.in. na terenie wsi J., której mieszkańcy ponieść mieli znaczące straty w areale na skutek znacznego zawężenia użytkowanych gruntów. Działka nr ..., stanowiąca własność L. B. została uwzględniona w wykazie gruntów do odpłatnego przejęcia zarówno w I jak i w II wariancie realizacji inwestycji. Drugi zbiór materiałów pochodzący z dokumentacji projektowej obejmuje operat do dochodzeń wodnoprawnych, sporządzony na zlecenie Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych z 1976 r. Zgodnie z tym dokumentem, celem piętrzenia jeziora miało być magazynowanie wód powierzchniowych do poziomu 73,70 m n.p.m. a następnie wykorzystanie ich do nawodnień użytków rolnych za pomocą projektowanych deszczowni, co spowodować miało obniżenie zwierciadła wody do rzędnej 72,50 m n.p.m. Z tak przyjętych wskaźników wynika, iż do realizacji został przyjęty II wariant przewidujący piętrzenie wody do poziomu 73,70 m n.p.m. Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w piśmie Zjednoczenia Państwowych Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej w P. z ... 1976 znak ..., stanowiącym załącznik do operatu z 1976 r. W dalszej części dokumentu wskazano, iż w wyniku realizacji inwestycji wykupione zostaną grunty, znajdujące się w obszarze szkodliwego oddziaływania zbiornika tj. do wysokości rzędnej 74,20 ni n.p.m., położone w obrębie administracyjnym m.in. wsi J.. W oparciu o w:w. ustalenia Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego w P. wydał decyzję - pozwolenie wodnoprawne z ... 1977 r., w której określono podstawowe parametry techniczne obejmujące poziomy minimalnego i maksymalnego piętrzenia dla deszczowania gruntów rolnych (72,70 - 73,70 m n.p.m.), a także wykaz urządzeń wodnych, w tym m.in. obwałowania jeziora na długości ok. 6330 m od strony wsi S.. K. i S.. Poczynione we wskazanej dokumentacji projektowej ustalenia posłużyły również do wydania pozwolenia na budowę inwestycji pn. "piętrzenie jeziora S." (decyzja Biura Planowania Przestrzennego Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast-Osiedli Wiejskich w P. z ... 1978 r.), która została oddana do eksploatacji protokołem z ... 1986 r. Z tego ostatniego dokumentu wynika również, iż budowa trwała od 1 grudnia 1978 r. do 31 października 1986 r. W toku postępowania odwoławczego, odniesiono się także do znajdującego się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., operatu pomiaru działek do wywłaszczenia pod spiętrzenie jeziora S. sporządzonego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. w 1978 r. Na podstawie zawartego w nim protokołu granicznego z 30 sierpnia 1978 r. wraz z załączonym do niego szkicem granicznym, działka nr ... została podzielona na działki nr: ... i .... Zasadność podziału Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. uzasadnia faktem, iż w toku realizacji inwestycji zmniejszony został areał gruntów przeznaczonych do przejęcia, gdyż dokonano odpowiedniego podwyższenia wysokości terenu poprzez nawiezienie ziemi. Na podstawie dostępnych materiałów zgromadzonych zarówno w aktach sprawy jak i w zasobach WZMiUW w P., okoliczność powyższa nie znajduje potwierdzenia. Zgodnie z oświadczeniem Zarządu dokumentacja powykonawcza (tzw. operat kolaudacyjny) nie zachowała się w całości do czasów współczesnych, zaś wszelkie po niej pozostałości dotyczące wywłaszczonej działki zostały przekazane do akt Starosty G.. Wobec powyższego należało przyjąć, że fakt podziału został ustalony na podstawie zarówno wskazanego protokołu granicznego jak i informacji uzyskanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. Natomiast okoliczności związane z dokonanym podziałem, w szczególności dotyczące podwyższenia gruntu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co jednak nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie, bowiem istotne znaczenie dla sprawy miał sam podział, natomiast okoliczności jego przeprowadzenia, choć zapewne ważne, nie miały wpływu na ustalenia jaki grunt został ostatecznie wywłaszczony.

Zdaniem Wojewody w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można potwierdzić tezy, iż na działce nr ... zostały wybudowane w maksymalnym okresie 10 lat od daty wywłaszczenia urządzenia wodne w postaci grobli czy też polderu przeciwpowodziowego. Plany podpiętrzenia jeziora S. obejmowały również obwałowanie na długości ok. 6330 m od strony wsi: S., K. i S., czyli w południowej części zbiornika, przechodzącej w jezioro B. Wskazane urządzenie wodne nigdy nie miało objąć gruntów w okolicach wsi J., na co wskazują zgromadzone w aktach sprawy mapy projektowanej inwestycji, stanowiące również załącznik do operatu do dochodzeń wodnoprawnych z 1976 r.

Ponadto, wszelkie informacje Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. o stanie zagospodarowania przedmiotowego gruntu dotyczą jedynie podwyższenia terenu poprzez nawiezienie ziemi, co miało nastąpić w toku realizacji inwestycji (w latach 1978 - 1986), w celu zminimalizowania obszaru terenów przeznaczonych do wywłaszczenia. W korespondencji z organem prowadzącym sprawę Zarząd wskazuje na istnienie tzw. grobli ochronnej, która stanowi budowlę ziemną mającą na celu zmniejszenie zasięgu maksymalnego piętrzenia wód jeziora (k. 360 - 362). Wskazano, iż z dostępnych materiałów dowodowych nie znajduje uzasadnienia teza, iż na wywłaszczonej działce zostały zrealizowane urządzenia wodne w postaci polderu przeciwpowodziowego czy też grobli ochronnej.

Wskazano, iż nadrzędnym celem podpiętrzenia Jeziora S. było dostarczenie wód powierzchniowych dla okolicznych rolników, poprzez wybudowane deszczownie i zbiornik wyrównawczy przy przepompowni S. Magazynowanie wody odbywać miało się poprzez początkowe jej podpiętrzenie do maksymalnego poziomu 73,70 m n.p.m., a następnie wykorzystanie wody aż do minimalnej rzędnej 72,70 m n.p.m., po czym proces ten byłby powtarzany. Określenie przedziału rzędnych nie oznaczało, iż należy dążyć do utrzymania maksymalnego poziomu piętrzenia, gdy uzależniony był on w istocie od określonych w danym okresie potrzeb rolników indywidualnych. W wyniku maksymalnego poziomu piętrzenia działka nr ... znalazłaby się w obszarze negatywnego oddziaływania polegającego na zalaniu jej obszaru do wysokości odpowiadającej maksymalnemu poziomowi piętrzenia, oraz poprzez negatywne oddziaływanie w zakresie gruntu leżącego tuż przy brzegu. Przewidując właśnie taką możliwość w operacie do dochodzeń wodnoprawnych (pkt, 9) przyjęto, iż niekorzystny wpływ podpiętrzenia na grunty znajdujące się w pobliżu zbiornika będzie kształtował się do wysokości 74,20 m n.p.m., czyli o 0,5 m wyżej niż maksymalny poziom piętrzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda uznał, iż wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło nie w związku z koniecznością wybudowania na niej określonych urządzeń wodnych, lecz w wyniku wpisania jej w charakter całego zadania inwestycyjnego. Cel wywłaszczenia określony w decyzji z ... 1983 r. oraz wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego polegać miał na piętrzeniu jeziora S. w celu magazynowania wód powierzchniowych, wykorzystywanych następnie do nawadniania użytków rolnych. Jego realizacja polegać miała na różnicowaniu poziomu wody w zbiorniku, odbywającym się w dwóch zasadniczych etapach: podpiętrzenia do maksymalnej wysokości 73,70 m n.p.m. oraz poborze wody ze zbiornika do minimalnej wysokości 72,70 m n.p.m. W sytuacji maksymalnego poziomu podpiętrzenia zbiornika przewidziano również obszar negatywnego oddziaływania procesu kształtujący się na poziomie o 0,5 m wyższym (74,20 m n.p.m.) niż maksymalna rzędna podpiętrzenia. Nieruchomości przewidziane w projekcie realizacyjnym, w tym także działka nr ..., stanowią gwarancję, że proces piętrzenia, czyli zmiany stanu wód powierzchniowych w jeziorze w celu ich wykorzystania w produkcji rolnej, będzie przebiegał prawidłowo. Podmiot odpowiadający za jego przebieg winien mieć możliwość pełnej kontroli wszystkich obiektów współdziałających w sprawnym przebiegu tego procesu, w tym także gruntów niezbędnych dla jego przeprowadzenia. Ewentualne podtopienia działki nr ... nie są skutkiem piętrzenia, lecz jego niezbędnym elementem składowym, bez którego realizacja zadania byłaby niemożliwa. Są one wpisane w cały cykl technologiczny, od momentu jego zaprojektowania, poprzez wykonanie i w końcu realizację. Zdaniem Wojewody dopiero wgłębienie się w istotę całego przedsięwzięcia, w wyniku którego wywłaszczono teren o powierzchni ok. 212 ha wokół jeziora, a obszar oddziaływania na grunty rolne określono na 1201 ha, zapoznanie się z system piętrzenia jako procesu technologicznego, pozwoli na zrozumienie zadania jakie w całej inwestycji spełnić miała działka nr ....

Dalej wskazano, iż w celu ustalenia realnej wysokości działki nr ... organ drugiej instancji postanowił powołać biegłego - geodetę E. P., którego zadaniem było dokonanie pomiaru wysokości przedmiotowego gruntu oraz określenie linii rzędnych 73,70 i 74,20 m n.p.m., a także obliczenie powierzchni nieruchomości zawierającego się w trzech przedziałach: do 73,70 m n.p.n., od 73,70 do 74,20 m n.p.m. oraz powyżej 74,20 m n.p.m. Zgodnie z opinią pisemną zawartą w operacie z pomiaru wysokości na działce nr ... z 4 lutego 2014 r. oraz dodatkowych wyjaśnień złożonych w piśmie z 28 lutego2014 r. biegły stwierdził, iż przedmiotowy grunt położony jest na wysokości zawierającej się w przedziale 73.45 - 74.08 m n.p.m. (punkty pomiarowe W17 - W96). W przedziale do 73,70 m n.p.m. mieści się powierzchnia 541 nr, co sianowi ok. 64 % powierzchni działki nr .... W przedziale 73.70 74,20 m n.p.m. mieści się 307 m n.p.m., co stanowi ok. 36 % powierzchni przedmiotowego gruntu. Na nieruchomości objętej postępowaniem nie stwierdzono występowania powierzchni powyżej 74,20 m n.p.m., której przybliżony przebieg został wykazany na szkicu polowym nr 3 wskazującym, iż linia rzędnych o tej wysokości biegnie w głębi sąsiedniej działki nr .... Wobec niejasności związanych z powierzchnią działki nr ..., której obszar wynikający z ewidencji gruntów (... nr) różni się od faktycznej powierzchni obliczonej w związku z prowadzonymi pomiarami (... nr) biegły wyjaśnił, iż różnica może wynikać m.in. z błędów pomiarowych związanym ze stosowaniem technik tradycyjnych (pomiar taśmowy) lub z nieprawidłowym obliczeniem powierzchni we wcześniejszych dokumentach. W związku z powyższym biegły przyjął za podstawę obliczeń powierzchnię wynikającą z dokonanych pomiarów, zaznaczając jednocześnie, iż z uwagi na charakter opracowania tj. pomiar wysokości, wskazane postępowanie jest uzasadnione.

Wojewoda oceniając dowód z opinii biegłego stwierdził, iż jest ona w pełni jasny, spójny i logiczny oraz zawiera takie dane, które mogą być uznane za wartościowy dowód w prowadzonym postępowaniu zwrotowym. Wskazano, iż różnica powierzchni działki nr ... wr żaden sposób nie wpływa na wynik pomiarów, gdyż jak słusznie zauważył biegły, ich przedmiotem była nie powierzchni badanego gruntu lecz jego wysokość, która z istoty swojej jest daną niezależną od powierzchni.

Wobec powyższych ustaleń Wojewoda Wielkopolski doszedł do przekonania, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia cel na który została wywłaszczona i nie ma podstaw do uznania jej za zbędną dla jego realizacji. W żadnym fragmencie swojego obszaru działka nr ... nie przekracza wysokości 74.20 m n.p.m. to jest takiej wartości, która w dokumentacji planistycznej, na której oparto następnie pozwolenie wodno prawne z ... 1977 r. została określona jako teren negatywnego oddziaływania podpiętrzenia. podlegający wywłaszczeniu. Wobec powyższego organy administracji publicznej zobowiązane były do orzeczenia o odmowie zwrotu działki nr ....

Kończąc organ podniósł, iż w wyroku z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 958/12, Sąd odniósł się do okoliczności przywołanej przez organ pierwszej instancji a dotyczącej zapewnienia swobodnego dostępu do jeziora, która zdaniem Starosty G. stanowiła jedną z przesłanek odmowy zwrotu. Wskazano, iż przepisy prawa wodnego w żaden sposób nie skutkują wyłączeniem swobody dysponowania nieruchomości przylegającej do zbiornika, lecz jedynie w istotny sposób mogą ją ograniczyć. Uzależnianie zatem z tego powodu przesłanek zwrotu było nieuzasadnione. Zdaniem Wojewody choć decyzja organu I instancji w swoim uzasadnieniu wskazuje na odmienne motywy podjęcia rozstrzygnięcia, to wobec uznania, iż realizacja roszczenia o zwrot nieruchomości nie jest możliwa z tej przyczyny, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany, brak podstaw aby z tej przyczyny decyzję tę uchylić.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego wniósł ustanowiony w sprawie pełnomocnik S. B., J. J., U. B., G. B. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - przepisu z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że nastąpiła realizacja inwestycji dla której wywłaszczona została nieruchomość oznaczona geodezyjnie jako działka ... o pow. 0.1032 ha, - przepisu art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Tj. Dz.U. 2013 poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.") poprzez nieprecyzyjne wyjaśnienie przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. - przepisu art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń z operatu biegłego jako własnych, choć operat ten nie jest zdatny do kontroli. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżących wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia jest mało precyzyjne i nie przekonuje. Z zebranego materiału nie wynika, aby planowano, czy wykonano związane z inwestycją prace na spornej działce, rozumiane jako konkretne efekty pracy człowieka. Z tego powodu uznać należało, że takich prac nie było i dlatego nie można mówić, że sporna działka była niezbędna do wykonania inwestycji. Realizacja inwestycji spiętrzenia jeziora S. to nic innego jak budowa urządzeń piętrzących i obwałowanie jeziora przy zachowaniu określonych parametrów. Takiej wersji zresztą trzymały się organy przez kilka ostatnich lat. Decyzja o wywłaszczeniu spornej nieruchomości nie porusza w żadnym miejscu kwestii wywłaszczania dla samego faktu ucieczki przed możliwymi odszkodowaniami z tytułu podtopień sąsiednich gruntów. Nie jest więc już prawdą, że nieruchomość o której zwrot starają się obecnie skarżący jest niezbędna z uwagi na możliwość jej podtopień, bowiem podtopienia te nie należy traktować jako cel wywłaszczenia, a co najwyżej należy je oceniać jako skutek inwestycji dla której grunt został wywłaszczony. Potwierdza to punkt II ust. 3 decyzji z 1977 r., który nie mówi nic o wywłaszczeniu nieruchomości w przypadku możliwego podtopienia, a przeciwnie wyraźnie zobowiązuje do wypłaty odszkodowania w przypadku zaistnienia szkody. Potwierdza to też pismo z dnia 5.11.2001 r., w którym Naczelnik Wydziału Geodezji wskazał, że sporna działka podlegać będzie negatywnemu oddziaływaniu wody piętrzonego jeziora i dlatego inwestor postanowił ją wykupić przed zabezpieczeniem się przed ciągłym płaceniem odszkodowań z tytułu podtopień względnie zalewań.

Wskazano, iż z reguły jest tak, że budowa budynku do wykorzystania publicznego na jednej działce wpływa negatywnie na sąsiednie nieruchomości, chodzi tu o sprawy wzajemnego oddziaływania obiektów i ewentualnych roszczeń z tego tytułu. Wpływ taki jednak nie oznacza, że budowa nieruchomości nie jest możliwa bez wykupu działek sąsiadów. Przeciwnie, jest oczywiście możliwe z tym, że ich wzajemne funkcjonowanie wymaga określenia ich praw i obowiązków. Skarżący od początku deklarują, że nie będą dochodzić jakiegokolwiek odszkodowania z tytułu podtopienia nieruchomości, zwłaszcza, że nie pamiętają aby działka była podtopiona. Należy też zwrócić uwagę, że po wywłaszczeniu spornej działki jedną z pierwszych rzeczy , która po tym nastąpiła było wydzierżawienie (a więc korzystanie z działki jest możliwe) H. B. spornej działki z zapisem, że organ nie odpowiada za ewentualne szkody. Wyzbycie właściciela z własności działki i następnie oddanie jej byłemu już właścicielowi w korzystanie , nie przeprowadzenie na działce żadnych prac faktycznych związanych z inwestycją dowodzi, że działka powinna podlegać zwrotowi.

Podniesiono, że do chwili wydania zaskarżonej decyzji dominował pogląd, że na działce skarżących znajdowały się liczne i konkretne urządzenia wodne. Gdy okazało się, że tak jednak nie jest, to punkt ciężkości przesunięty został teraz na to, że działka jest bardzo ważnym elementem całej inwestycji Spiętrzenia Jeziora S.. Sprawa dotycząca wywłaszczenia nie polega na stosowaniu maksymalnie szerokiej interpretacji, która pozwala w zasadzie wszystko wywłaszczyć pod pretekstem realizacji inwestycji. A taką interpretację jak się zdaje stosuje skarżony organ. W orzecznictwie administracyjnym wyraźnie wskazano, że badając, czy zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej zakupionej z zagrożeniem wywłaszczeniem nieruchomości należy mieć na względzie, iż własność jest prawem chronionym konstytucyjnie, które może być odjęte tylko w ściśle określonych warunkach art. 21 Konstytucji RP. Przy rozważaniu zatem zbędności nieruchomości na cel określony w akcie wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie - w umowie, cel ten powinien być interpretowany ściśle. Odwołano się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2008 r. 11 SA/Bd 24-8/2008, LexPolonica nr 1977044. Dalej podniesiono, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie skarżonego organu miała opinia biegłego. Organ skrótowo powołał się na wnioski tego biegłego i uznał je za trafne, choć powinien podlegać ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. Dla takiej oceny nie jest jednak wystarczające - tak jak czyni skarżony organ - przepisanie wniosków biegłego i uznanie, że wnioski te są trafne. Skarżony organ nie wyjaśnia dlaczego opinia jest prawidłowa w świetle przepisów, zasad logiki itp. W ten sposób opinia biegłego przestaje być dowodem a staje się substytutem decyzji, skoro organ bezkrytycznie taką opinię przyjmuje. Sama opinia biegłego jest niemożliwa do oceny bo pomija wszystko to co pomogłoby zrozumieć cały tok działania i myślenia biegłego, a więc choćby: kwestię metodologii jej przygotowania, źródeł branych pod uwagę faktów (te źródła choćby w postaci dokumentów nawet do opinii nie zostały załączone). Są w niej gotowe wnioski, nieopisane tabelki i wzory nic nie mówiące. Wydanie decyzji na takiej podstawie bez szerokiej analizy przez organ powołanej opinii jest tym błędem który dyskredytuje w całości wydana opinię.

Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie wystąpiła, co oznacza, że powołanymi wcześniejszymi wyrokami tut. Sądu przesądzono, iż proces polegający na piętrzeniu wody Jeziora S. do maksymalnej wysokości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym z 1977 r. może prowadzić do zatapiania terenów położonych w pobliżu jeziora, a grunty, które podlegałyby zalewaniu i podtapianiu w wyniku piętrzenia wody do maksymalnej rzędnej 73,70 m n.p.m. należy uznać za grunty niezbędne do realizacji celów inwestycji polegającej na piętrzeniu wody jeziora. Sąd przesądził, odwołując się do wyroku NSA z 21.12.2006 r. sygn. akt I OSK 310/06, iż grunty takie są niezbędne do korzystania ze zrealizowanej inwestycji zgodnie z jej przeznaczeniem i to niezależnie od faktu, czy do tej pory doszło kiedykolwiek do maksymalnego spiętrzenia wody w jeziorze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody Wielkopolskiego utrzymującego w mocy decyzję Starosty G. z dnia ...2011 r., odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ... ark. mapy ... obręb J.. Przedmiotowa nieruchomość zostały wywłaszczona na rzecz Państwa decyzją Naczelnika Gminy G. z dnia ... 1983r., nr ..., na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm. – dalej jako "u.g.n."), zgodnie z jej przepisem art. 216 ust. 2 pkt 3.

Wniosek skarżących o zwrot wywłaszczonej nieruchomości podlegał rozP. na podstawie art. 136 i art. 137 u.g.n. Stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei, w myśl art. 137 ust. 1 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2 art. 137). Zasada zwrotu nieruchomości, która nie została użyta na ten cel publiczny, stanowiący przesłankę jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną, co wynika z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie jedynie na cele publiczne tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich przypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Zasada ta jest konsekwencją szczególnego charakteru instytucji wywłaszczenia, które powinno być stosowane tylko w sytuacjach koniecznych, uzasadnionych celami publicznymi, w sytuacji, gdy celów tych nie można realizować za pomocą innych środków prawnych.

Zasadniczym elementem przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot nieruchomości jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia. O tym, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje zatem cel, na który została wywłaszczona. Zadaniem organów orzekających w tym zakresie jest zatem ustalenie, czy nieruchomość została właściwie zagospodarowana w okresach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Zbędności nieruchomości w omawianym znaczeniu nie można natomiast wyprowadzać ze zdarzeń, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Nie można zatem mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie lub w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2009 r. sygn. I OSK 1138/08 LEX nr 552276). Tym samym, badając zasadność zwrotu działki oznaczonej numerem ..., niezbędne staje się rozważenie, czy została na niej zrealizowana inwestycja celu publicznego – "spiętrzenie Jeziora S.".

Wskazać należy, iż zbędność nieruchomości na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu oceniać należy przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. W tym miejscu niezbędne jest podkreślenie, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena, czy na nieruchomości doszło do faktycznej realizacja celu publicznego, nie może zostać oparta wyłącznie na określeniu, czy bezpośredni cel wywłaszczenia został osiągnięty, ale musi również uwzględniać realizację wszelkiej niezbędnej infrastruktury związanej z celem dokonanego wywłaszczenia. Realizacja inwestycji celu publicznego, na wywłaszczonej nieruchomości, oznacza tym samym również realizację infrastruktury niezbędnej dla osiągnięcia celu wywłaszczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2004, sygn. akt I OSK 581/08 oraz z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, niepubl.). W powyższym świetle nie ulega wątpliwości, że realizacja celu publicznego, jakim było spiętrzenie jeziora S., nie może zostać ograniczona wyłącznie do obszaru zbiornika wodnego, lecz musi obejmować również infrastrukturę towarzyszącą w postaci urządzeń wodnych służących temu celowi, jak i obszar nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących ze zbiornikiem, na które zbiornik ten może bezpośrednio oddziaływać, przy czym oddziaływanie to zostało uwzględnione już na etapie wywłaszczenia. Stąd, jak trafnie wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji, rozstrzygając niniejszą sprawę nie można pominąć faktu, że wcześniejsze wyroki tut. Sądu nakazywały ustalić, jaki był cel wywłaszczenia oraz czy i w jakim zakresie działka nr ... może zostać uznana za zbędną. W wyroku z dnia 10.01.2013 r. sygn. akt II SA/Po 958/12 tut. Sąd przy tym wskazał, iż aby jednoznacznie ustalić czy cel wywłaszczenia przedmiotowej działki został zrealizowany należy wykazać, iż działka ta w wypadku maksymalnego, dozwolonego spiętrzenia wody w jeziorze zostanie zalana lub podtopiona.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że organy administracji publicznej rozstrzygające przedmiotową sprawę prawidłowo wskazały, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające dokonanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Poczynione przez organy administracji ustalenia jednoznacznie wskazują, że w terminie 10 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, zrealizowano inwestycję polegającą na "Spiętrzeniu Jeziora S.". Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło nie w związku z koniecznością wybudowania na niej określonych urządzeń wodnych, lecz w wyniku wpisania jej w charakter całego zadania inwestycyjnego polegającego na piętrzeniu Jeziora S. w celu magazynowania wód powierzchniowych. Jego realizacja polegać miała na różnicowaniu poziomu wody w zbiorniku, odbywającego się w dwóch zasadniczych etapach: podpiętrzenia do maksymalnej wysokości 73,70 m n.p.m. oraz poborze wody ze zbiornika do minimalnej wysokości 72,70 m n.p.m. Na podstawie zgromadzonego postępowania dowodowego stwierdzić należy, iż działka nr ... stanowi gwarancję, że proces piętrzenia, czyli zmiany stanu wód powierzchniowych w jeziorze w celu ich wykorzystania w produkcji rolnej, będzie przebiegał prawidłowo. Organ wyjaśnił, iż ewentualne podtopienia działki nr ... nie są skutkiem piętrzenia, lecz jego niezbędnym elementem składowym, bez którego realizacja zadania byłaby niemożliwa. Są one wpisane w cały cykl technologiczny, od momentu jego zaprojektowania, poprzez wykonanie i w końcu realizację. Teren działki nr ..., zgodnie z operatem pomiaru wysokości biegłego geodety E. P. oraz jego pisemnych wyjaśnień, przedmiotowy grunt położony jest na wysokości zawierającej się w przedziale 73.45 - 74.08 m n.p.m. (punkty pomiarowe W17 - W96). W przedziale do 73,70 m n.p.m. mieści się powierzchnia 541 m2, co sianowi ok. 64 % powierzchni działki nr .... W przedziale 73.70 74,20 m n.p.m. mieści się 307m2, co stanowi ok. 36 % powierzchni przedmiotowego gruntu. Na nieruchomości objętej postępowaniem nie stwierdzono występowania powierzchni powyżej 74,20 m n.p.m., której przybliżony przebieg został wykazany na szkicu polowym nr 3 wskazującym, iż linia rzędnych o tej wysokości biegnie w głębi sąsiedniej działki nr .... Biegły logicznie wyjaśnił, iż różnica w powierzchni działki nr ..., której obszar wynikający z ewidencji gruntów (1032 m2) różni się od faktycznej powierzchni obliczonej w związku z prowadzonymi pomiarami (848 m2) może wynikać m.in. z błędów pomiarowych związanym ze stosowaniem technik tradycyjnych (pomiar taśmowy) lub z nieprawidłowym obliczeniem powierzchni we wcześniejszych dokumentach. W związku z powyższym biegły przyjął za podstawę obliczeń powierzchnię wynikającą z dokonanych pomiarów, co z uwagi na charakter opracowania tj. pomiar wysokości, było uzasadnione.

Wojewoda oceniając dowód z opinii biegłego, mając na uwadze przepis art. 75 i art. 80 K.p.a. prawidłowo stwierdził, iż jest ona jasna, spójna i logiczna oraz zawiera takie dane, które mogą być uznane za wartościowy dowód w prowadzonym postępowaniu zwrotowym. Wobec powyższego organ prawidłowo uznał, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia cel na który została wywłaszczona. W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku cel wywłaszczenia został zrealizowany, a działka nr ... w żadnej jej części nie została wywłaszczona ponad rzeczywiste potrzeby.

Tym samym, wbrew twierdzeniom podnoszonym przez wnioskodawców, teren objęty postępowaniem stanowi niezbędny element inwestycji określonej jako cel wywłaszczenia. Fakt istnienia nierozerwalnego związku pomiędzy określeniem celów wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej, a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości został w rozpatrywanym przypadku wykazany przez Wojewodę. Organ administracji publicznej wyjaśnił i wykazał, że cały obszar działki nr ... został przeznaczony na cel wywłaszczenia.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że Wojewoda Wielkopolski rozstrzygając przedmiotową sprawę prawidłowo uznał, że analiza zgromadzonych akt administracyjnych nie pozwala na przyjęcie, że w sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 137 u.g.n., umożliwiające dokonanie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie Sądu organy obu instancji wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla załatwiania sprawy i rozpatrzyły w wymagany sposób cały materiał dowodowy. Stanowiska organów zostały w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu wydanych decyzji. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi nie podważyły w skuteczny sposób ustaleń i stanowiska przyjętego przez organ II instancji, w wyniku którego organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W szczególności Sąd nie podziela zarzutu niekompletności materiału dowodowego oraz dowolności jego oceny.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.