Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 536/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 5 a pkt 11, art. 8 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 11, art. 14 ust. 1, art. 24  ust. 5  pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 126 par 1 pkt 2, art. 146 par 2  pkt 2, art. 347 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 146 par 1, art. 200, art. 205 par 2, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 2 i 3 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 31 poz 153
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w  postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę  podatkowego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący – T. W. wystąpił do Ministra Finansów o wydanie pisemnej

interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od

osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z podjęciem uchwały

o podwyższeniu kapitału zakładowego przez spółkę komandytowo-akcyjną z zysków

zgromadzonych przez tę spółkę poprzez emisję nowych akcji lub podwyższenie

wartości nominalnej dotychczasowych akcji.

Przedstawiając zdarzenie przyszłe wskazał, że jest akcjonariuszem spółki

komandytowo - akcyjnej (dalej "SKA"), która powstała w wyniku przekształcenia

spółki komandytowej. Skarżący zamierza przystąpić jako akcjonariusz do kolejnych

SKA.

Walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o podwyższeniu kapitału

zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji lub

podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Na ten cel zostaną

przekazane środki zgromadzone na kapitale zapasowym SKA pochodzące z tzw.

agio emisyjnego z poprzednich emisji akcji. Agio emisyjne powstało w związku

z wniesieniem do SKA wkładów pieniężnych i niepieniężnych.

Akcje przydzielone (nabyte) w tym trybie nie wymagają objęcia, będą

przysługiwały akcjonariuszom w stosunku do ich udziałów w dotychczasowym

kapitale zakładowym.

W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie: czy jako

akcjonariusz SKA jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób

fizycznych, jeśli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a jemu zostaną

przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej

dotychczasowych akcji?

Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że art. 8 ustawy z dnia 26 lipca

1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.

dalej "u.p.d.o.f.") nie obejmuje swoim zakresem opodatkowania przychodu

uzyskanego przez akcjonariusza SKA w przypadku podniesienia kapitału

zakładowego ze środków własnych SKA. Wskazał, że również unormowania art. 11

ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. nie obejmują swoim zakresem opisanej

w zdarzeniu przyszłym sytuacji. Nie przewiduje jej także przepis art. 17 u.p.d.o.f.

wymieniający przychody z kapitałów pieniężnych. Z kolei z brzmienia art. 24 ust. 5

pkt 4 u.p.d.o.f. jasno wynika, iż dochód (przychód) do opodatkowania powstaje

jedynie na skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą

prawną. Natomiast zgodnie z przepisem art. 8 i art. 125 Kodeksu spółek handlowych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 94 poz. 1037; dalej "K.s.h.") oraz art. 331 Kodeksu cywilnego

(Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93) spółka komandytowo-akcyjna jest jednostką

organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną

tak jak pozostałym spółkom osobowym. Z uwagi na powyższe Skarżący jako

akcjonariusz SKA nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób

fizycznych jeśli walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA, a jemu zostaną

przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie wartości nominalnej

dotychczasowych akcji, gdyż obowiązku takiego nie przewiduje u.p.d.o.f.

W interpretacji indywidualnej z [...] listopada 2012 r. Minister Finansów,

z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał

stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe w części dotyczącej podwyższenia

kapitału zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez emisję

nowych akcji oraz za prawidłowe w części dotyczącej podwyższenia kapitału

zakładowego z zysków zgromadzonych przez tę spółkę poprzez podwyższenie

wartości nominalnej dotychczasowych akcji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na gruncie prawa podatkowego odmiennie

kwalifikuje się podwyższenie kapitału zakładowego ze środków własnych SKA

poprzez podniesienie wartości nominalnej dotychczasowych akcji oraz podwyższenie

kapitału zakładowego ze środków własnych SKA poprzez emisję nowych akcji.

Następnie wskazał, iż z brzmienia art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f. wynika, że

dochód (przychód) z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej powstaje jedynie na

skutek podwyższenia kapitału zakładowego w spółce będącej osobą prawną.

Natomiast spółka komandytowo-akcyjna jest jednostką organizacyjną niebędącą

osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną tak jak pozostałym spółkom

osobowym. To oznacza, że nie ma mowy o powstaniu u jej akcjonariusza dochodu

(przychodu), o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f.

Organ przytoczył również brzmienie art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

W kontekście tych przepisów stwierdził, że nie ma podstaw aby podwyższenie

kapitału zakładowego w SKA w drodze podwyższenia wartości nominalnej

dotychczas posiadanych akcji kwalifikować jako przychód otrzymany, postawiony do

dyspozycji lub należny. W ocenie organu nie mamy tutaj do czynienia ze

świadczeniem jakie powstaje po stronie akcjonariusza, lecz wyłącznie ze wzrostem

wartości akcji jakie były już w jego posiadaniu. Tymczasem wzrost wartości papierów

wartościowych w czasie ich posiadania przez właściciela nie skutkuje jeszcze sam w

sobie powstaniem przychodu, jeżeli nie towarzyszą mu kolejne operacje na tych

papierach wartościowych. Mając na uwadze powyższe wyjaśnił, iż w następstwie

podwyższenia wartości nominalnej akcji SKA, akcjonariusz SKA nie uzyskuje

przychodu. Zdarzenie to nie powoduje otrzymania ani postawienia do dyspozycji

podatnika pieniędzy, wartości pieniężnych oraz świadczeń w naturze lub innych

nieodpłatnych świadczeń zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodu należnego lub

przychodu z tytułu kapitałów pieniężnych w tym z udziału w zyskach osób prawnych.

Organ zgodził się zatem ze stanowiskiem Skarżącego, że akcjonariusz SKA nie ma

obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku, gdy

dojdzie do przekazania środków zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał

zakładowy SKA poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczas posiadanych

akcji. W takiej sytuacji bowiem nie powstaje przychód do opodatkowania, gdyż

takiego obowiązku nie przewiduje u.p.d.o.f.

Zdaniem organu inaczej jest zaś w sytuacji, gdy w majątku akcjonariusza

pojawia się zmaterializowane, realne i rzeczywiste przysporzenie w postaci nowych

akcji, których przed podwyższeniem kapitału zakładowego w SKA nie miał.

Przysporzenie to pochodzi przy tym w całości z majątku spółki. Nadwyżka ponad

wartość nominalną akcji dotąd posiadanych (tzw. agio) nie jest majątkiem

akcjonariusza lecz majątkiem spółki. Zatem w sytuacji, gdy w następstwie

przeznaczenia środków własnych z kapitału zapasowego SKA na jej kapitał

zakładowy dochodzi do emisji nowych akcji celem przekazania ich nieodpłatnie

dotychczasowym akcjonariuszom, akcjonariusz otrzymuje od spółki świadczenie,

stąd przychód w wysokości odpowiadającej przypadającej na akcjonariusza części

wartości środków przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego należy

potraktować jako przychód z tytułu udziału w SKA, a zatem akcjonariusz uzyskuje

przychód z działalności gospodarczej. W ocenie organu skutki otrzymania takich

akcji będą identyczne jak gdyby akcjonariusz otrzymał ze spółki dywidendę, tyle że

w formie rzeczowej. Efektem uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego ze

środków spółki będzie przydzielenie akcjonariuszom akcji, które już nie będą

wymagać objęcia. Część majątku spółki zostanie zatem przekazana akcjonariuszom

w tej formie.

Reasumując organ stwierdził, iż Skarżący jako akcjonariusz SKA nie ma

obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jeśli walne

zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na

kapitale zakładowym SKA w przypadku, gdy nastąpi podwyższenie wartości

nominalnej dotychczas posiadanych akcji. Natomiast otrzymanie przez akcjonariusza

SKA akcji nowej emisji w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego należy

potraktować jako przychód z tytułu udziału w SKA i podobnie jak dywidendę z tej

spółki zaliczyć do przychodu z działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10

ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i opodatkować.

Skarżący uznał, że wydana w niniejszej sprawie interpretacja jest niezgodna

z prawem i wezwał organ do usunięcia tej niezgodności. W odpowiedzi na to

wezwanie organ stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany interpretacji.

Następnie Skarżący złożył skargę na powyższą interpretację do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej

uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucił

naruszenie:

- art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. oraz art. 11 i art. 14

ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie

i w konsekwencji uznanie, że otrzymanie przez akcjonariusza SKA akcji nowej emisji

w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego należy potraktować jako

przychód z tytułu uczestnictwa w SKA, który podlega opodatkowaniu jako przychód z

działalności gospodarczej;

- art. 120 oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r. poz. 749) poprzez

dokonanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego

i w konsekwencji uznanie, że po stronie Skarżącego jako akcjonariusza SKA

opodatkowaniu będzie podlegało otrzymanie przez niego akcji nowej emisji

w następstwie podwyższenia kapitału zakładowego SKA. W ocenie Skarżącego,

wykładnia dokonana przez organ narusza zasadę prowadzenia postępowania

w zakresie wydania interpretacji indywidualnej w sposób budzący zaufanie do

organów podatkowych, a naruszenie powyżej wskazanych przepisów nastąpiło

również poprzez wydanie przez Ministra Finansów, działającego przez organy

upoważnione do wydania interpretacji - właściwego Dyrektora Izby Skarbowej

odmiennych interpretacji dotyczących takiego samego zdarzenia przyszłego co

narusza zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że SKA jest spółką osobową o charakterze

hybrydalnym, gdyż - zgodnie z art. 126 K.s.h. - stosuje się do niej przepisy o SKA,

o spółce jawnej i o spółce akcyjnej. Spośród spółek osobowych tylko w SKA

występuje pojęcie kapitału zakładowego. Wskazując na różne tryby podwyższania

kapitału zakładowego, Skarżący przytoczył treść art. 431 § 1 i art. 442 § 1 K.s.h.

w związku z art. 126 K.s.h.

Skarżący ponadto stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 24 ust. 5 pkt 4

u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlega wyłącznie podwyższenie kapitału zakładowego

w spółkach kapitałowych. Zasada ta nie dotyczy spółek osobowych, w tym SKA,

mimo że spółka ta posiada kapitał zakładowy. Żaden przepis, który ma zastosowanie

do spółek kapitałowych, nie może mieć zastosowania do SKA, chyba że

ustawodawca wyraźnie wskaże takie odesłanie. Organ nie może stosować analogii

przepisów dotyczących spółek kapitałowych do spółki osobowej.

Wniesienie aportu do spółki osobowej w wyniku którego wnoszący aport

otrzymuje udział w zysku spółki osobowej, nie powoduje powstania przychodu. Skoro

sam aport (wkład niepieniężny) do SKA oraz objęcie akcji w zamian za aport nie

wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku, to również późniejsze przekazanie na

kapitał zakładowy wartości otrzymanych przez SKA wskutek aportu nie może

podlegać opodatkowaniu. Przyjęcie innej interpretacji przepisów byłoby

nieuzasadnione systemowo. Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych

przesłanek, aby w odmienny i bardziej rygorystyczny sposób - w porównaniu do

transakcji podwyższenia kapitału zakładowego w drodze aportu - regulować zasady

podwyższenia kapitału zakładowego ze środków spółki, które również mogą

pochodzić z majątku wcześniej wniesionego aportem.

W ocenie Skarżącego nie znajduje uzasadnienia kwalifikowanie przychodu

z tytułu objęcia nowo wyemitowanych akcji SKA do źródła z działalności

gospodarczej. Przyczyną takiej kwalifikacji nie może być źródło przychodów,

z którego pochodzą środki przeznaczone na objęcie tych akcji.

Nowo wyemitowane akcje są objęte w zamian za pieniądze zgromadzone na

kapitale zapasowym SKA, tj. gdy doszło do przekazania części wkładów na kapitał

zapasowy. W takim przypadku dojdzie więc do opodatkowania wydatków jakie

ponoszą wspólnicy SKA na objęcie nowych akcji, a nie dochodu z tego tytułu (który

powstanie dopiero w momencie ich zbycia).

Zdaniem Skarżącego nie może zatem dochodzić do powstania przychodu

opodatkowanego w ramach kapitalizacji rezerw, pochodzących z nadwyżki, którą

stanowi różnica pomiędzy wartością wnoszonych wkładów a wartością nominalną

wydanych w zamian za te wkłady akcji ("agio emisyjne"). Podkreślił, że agio emisyjne

może pochodzić także z wkładów pieniężnych.

Przyjmując zatem wykładnię prezentowaną w interpretacji, że przekazanie na

kapitał zakładowy rezerw pochodzących z agio emisyjnego wiąże się

z opodatkowaniem, doszłoby do opodatkowania wydatków - a nie dochodów -

ponoszonych przez podatnika będącego akcjonariuszem. Akcjonariusz poniósł

bowiem wydatki na objęcie akcji opłacając je przy objęciu, gdzie część wkładów

została przekazana na kapitał zapasowy a pozostała część na kapitał zakładowy.

Takie wydatki, w razie zaakceptowania wykładni organu, podlegałby opodatkowaniu

w skutek kapitalizacji rezerw SKA.

Skarżący podkreślił również, że majątek akcjonariusza w postaci akcji SKA,

nie może ulec zwiększeniu wskutek nowej emisji ze środków własnych. Wartość

rynkowa akcji w SKA jest prostą pochodną wartości rynkowej SKA. Nie jest możliwe,

by sama operacja przeksięgowania części kapitału zapasowego na kapitał

zakładowy zwiększyła rynkową wartość SKA.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte

w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy objęcie nowych akcji

w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków kapitału zapasowego

stanowi dla akcjonariusza podlegający opodatkowaniu przychód.

Zdaniem Skarżącego, w powyżej przedstawionej sytuacji jako akcjonariusz

SKA nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż

obowiązku takiego nie przewiduje u.p.d.o.f.

Natomiast zdaniem Ministra Finansów w przypadku, gdy walne zgromadzenie

SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków zgromadzonych na kapitale

zapasowym na kapitał zakładowy SKA i w związku z tym Skarżącemu zostaną

przydzielone nowe akcje, uzyska on przychód z tytułu udziału w SKA, rodzaj

dywidendy rzeczowej (w formie akcji), ze źródła przychodu określonego w art. 10 ust.

1 pkt 3 u.p.d.o.f., który to przychód powinien być opodatkowany.

W ocenie Sądu stanowisko organu upoważnionego do wydania interpretacji

nie jest prawidłowe, a na uwzględnienie zasługują zarzuty skargi dotyczące

naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1

pkt 3, art. 11 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

W tym miejscu zauważyć należy, że tożsamy problem był przedmiotem

wypowiedzi sądów administracyjnych, czego przykładem może być wyrok

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt

I SA/Ke 257/13. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości poglądy tam

wyrażone.

Utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, znajdujący

potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (w składzie siedmiu

sędziów) z 20 maja 2013 r., sygn. akt II FPS 6/12 jest pogląd, że przychód (dochód)

osoby fizycznej, będącej akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej stosownie do

art. 5b ust. 2 u.p.d.o.f. jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej,

a obowiązek odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych

powstaje w dacie powstania przychodu, którą w myśl art. 14 ust. 1 tej ustawy jest

dzień wypłaty dywidendy.

Ustawodawca nie definiuje jednak dla celów podatkowych czym jest przychód

z udziału w SKA. Konieczne jest wobec tego rozważenie spornego zagadnienia

prawnego w kontekście przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Zgodnie z art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h. w zakresie stosunku prawnego

akcjonariuszy w SKA stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej.

Konsekwencją tej regulacji jest to, że na podstawie art. 347 § 1 w związku z art. 126

§ 1 pkt 2 K.s.h. prawo do udziału w zysku akcjonariusza spółki powstaje dopiero

z chwilą jego przeznaczenia przez zgromadzenie wspólników do wypłaty

akcjonariuszom. Przyjąć należy, że akcjonariuszowi spółki komandytowo - akcyjnej,

stosownie do art. 146 § 2 pkt 2 K.s.h., przysługuje zysk ze spółki tylko wtedy, gdy

zostanie podjęta uchwała o jego podziale. Wcześniej akcjonariusz nie ma

skutecznego roszczenia o jego wypłatę. Z tą chwilą (a więc dopiero po spełnieniu

określonych w K.s.h. przesłanek) akcjonariusz nabywa wierzytelność o wypłatę

należnej mu części zysku (dywidendy). Podnieść należy, że prawo do udziału

w zysku jest podstawowym prawem majątkowym przysługującym akcjonariuszowi

SKA, jednakże to ogólne prawo należy odróżnić od wierzytelności i opartego na nim

roszczenia akcjonariusza wobec spółki o wypłatę przypadającej mu części zysku

przeznaczonego do podziału.

Ze stanu faktycznego wniosku wynika, że uchwała - jeśli walne zgromadzenie

SKA ją podejmie - dotyczyć będzie przekazania środków zgromadzonych na kapitale

zapasowym na kapitał zakładowy, nie będzie to więc uchwała o podziale zysku

i wypłacie dywidendy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej

uchwale, dopiero wypłacona dywidenda będzie w sensie ekonomicznym

przysporzeniem majątkowym dla akcjonariusza SKA. Od tego momentu przychód

z tytułu udziału w zysku (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.) staje się przychodem ze źródła

określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3, należnym w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.,

stanowiącym podstawę do wyliczenia zobowiązania podatkowego w zakresie

podatku dochodowego od osób fizycznych.

W konsekwencji powyższego nie można w sposób uprawniony twierdzić, że

przychód ten w postaci dywidendy (rzeczowej w formie akcji) powstaje z momentem

przydzielenia akcjonariuszom akcji z nowej emisji. Moment uzyskania dochodu

z akcji (dywidendy) nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę

tego nabycia (w tym przypadku przydzielenia nowych akcji w ramach podwyższenia

kapitału zakładowego). Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, że

generują dochód w przyszłości, tj. w postaci dywidendy, czy też - w przypadku ich

odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży,

a kosztami poniesionymi na nabycie akcji. Mogą też stanowić inne niż dywidendy

źródło przychodów z tytułu udziału w spółkach nie będących osobami prawnymi,

określone w przepisach art. 24 ust. 3a, 3b, 3c, 3d i 3e u.p.d.o.f., żaden z tych

przepisów nie dotyczy jednak sytuacji opisanej we wniosku o interpretację.

Na gruncie tych ostatnich przepisów należy tylko zauważyć, że dochodem

z udziału w spółce nie mającej osobowości prawnej (a więc i w SKA) będzie albo

dochód z dywidendy podlegający opodatkowaniu z chwilą jej wypłaty, albo różnica

pomiędzy przychodami uzyskanymi w związku z zaprzestaniem uczestnictwa

w spółce, a kosztami poniesionymi w związku z uzyskaniem uczestnictwa w tej

spółce.

W momencie zaś przydzielenia akcji nowej emisji na warunkach określonych

w stanie faktycznym sprawy przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje akcjonariusz,

niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest potencjalne.

Dopiero zwiększenie przychodu przy zbyciu akcji w podwyższonym kapitale

zakładowym może spowodować powstanie dodatkowego dochodu ze zbycia akcji,

gdyż wartość sumy akcji posiadanych przez akcjonariusza SKA będzie zwykle

większa po podwyższeniu kapitału zakładowego, niż przed tym powiększeniem.

Powstanie więc swego rodzaju przesunięcie terminu opodatkowania udziału w zysku,

który to udział w zysku wobec nieprzeznaczenia go na dywidendę nie został

opodatkowany w roku powstania tego zysku, a dopiero zostanie opodatkowany jako

zwiększenie przychodu ze zbycia akcji nabytych w drodze podwyższenia kapitału

zakładowego z niepodzielonych zysków.

Sąd zwraca wobec tego uwagę na fakt, że w świetle interpretacji udzielonej

przez Ministra Finansów dochodzi do opodatkowania przychodów, których Skarżący

nie tylko nie otrzymał, ale które można uznać za nienależne, ponieważ nie powstało

prawo do dochodzenia ich od spółki.

Za niezasługujące na akceptację Sąd uznaje twierdzenia organu, że

uzyskanie nowych akcji z podwyższenia kapitału zakładowego stanowi otrzymanie

surogatu dywidendy "w formie rzeczowej", czy też jest formą nieodpłatnego

przekazania akcjonariuszowi należących do SKA akcji lub powoduje sytuację "gdzie

część majątku spółki zostaje przekazana akcjonariuszowi w formie akcji".

Organ dokonując takich stwierdzeń pomija istotę instytucji akcji wynikającej z

konstrukcji przepisów Kodeksu spółek handlowych czy przepisów ustawy z dnia 29

lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz.

1384, ze zm.), do której odsyła przepis art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. Akcje to nie

abstrakcyjna wartość wyrażona w nich samych rozumianych czy to jako fizycznie

istniejący dokument czy też jako zindywidualizowane prawo majątkowe, ale to

prawnie określony tytuł do udziału w zyskach spółek (akcyjnych i komandytowo-

akcyjnych) i w prawie decydowania o określonych istotnych sprawach tych spółek, z

których posiadania wynikają też określone obowiązki akcjonariusza. Spółka

komandytowo - akcyjna co do zasady na skutek podwyższenia kapitału akcyjnego

nie nabywa własności akcji, nie może więc ich przekazać jako właściciel (czy mający

inne prawa rzeczowe) akcjonariuszowi. Do takiego wniosku musi prowadzić analiza

przepisu art. 362 K.s.h., w związku z art. 126 § 1 pkt 2 K.s.h., zakazującego

nabywania własnych akcji przez spółkę, z pewnymi wyraźnie określonymi wyjątkami.

Wyjątki te dotyczą jednak tylko takich sytuacji, gdzie spółka może nabywać pod

pewnymi warunkami własne akcje, ale tylko wtedy, gdy prawa do tych akcji wcześniej

istniały po stronie podmiotów innych niż ta spółka. Skoro spółka na etapie emisji akcji

w drodze podwyższenia kapitału zakładowego nie posiada własnych akcji to nie

może ich "świadczyć" w żaden sposób (ani nieodpłatnie, ani jako surogatu

dywidendy, ani jako części swojego majątku) ani akcjonariuszowi, ani komukolwiek

innemu. Nabycie akcji w drodze podwyższenia kapitału zakładowego jest nabyciem

pierwotnym, w chwili wykreowania tych akcji ich pierwotnym posiadaczem

(właścicielem) jest akcjonariusz.

W przypadku zatem przydzielenia akcji z nowej emisji w związku

z podwyższeniem kapitału zakładowego po stronie akcjonariusza nie powstaje

przychód z udziału w spółce nie będącej osobą prawną stosownie do art. 8 ust. 1

i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Uzyskania akcji powstałych na skutek podwyższenia kapitału

zakładowego SKA z własnych środków (kapitału zapasowego), nie można rozumieć

jako otrzymania lub postawienia do dyspozycji akcjonariusza wartości pieniężnych

czy też świadczeń w naturze, ani innych nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art.

11 ust. 1 u.p.d.o.f. W świetle powyższych rozważań brak jest zatem podstaw do

przyjęcia, że przyznanie akcjonariuszom akcji można uznać za rodzaj dywidendy

rzeczowej, a tym samym za przychód z udziału w SKA.

Jednocześnie należy zauważyć, że ustawodawca w ustawie podatkowej

wyraźnie wskazał sytuację, kiedy podwyższenie kapitału zakładowego jest

przychodem podlegającym opodatkowaniu. Uczynił to w art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f.,

ale wyłącznie w odniesieniu do udziału w zyskach osób prawnych, a więc do spółek

kapitałowych w rozumieniu K.s.h., a do takich spółka komandytowo - akcyjna nie

należy. W przypadku takiego zawężonego stosowania wymienionego przepisu

należy zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w ustawie o podatku

dochodowym od osób fizycznych nie zostało uregulowane opodatkowanie podatkiem

dochodowym od osób fizycznych podwyższenie kapitału zakładowego, w sytuacji

gdy walne zgromadzenie SKA podejmie uchwałę o przekazaniu środków

zgromadzonych na kapitale zapasowym na kapitał zakładowy SKA,

a akcjonariuszowi zostaną przydzielone nowe akcje lub nastąpi podwyższenie

wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Wobec tego dozwolone przepisami

K.s.h. podwyższenie kapitału zakładowego z kapitału zapasowego wyklucza

zastosowanie przepisu art. 24 ust. 5 pkt 4 u.p.d.o.f., w przypadku, gdy uchwała w tym

przedmiocie dotyczy spółki osobowej. Z przedstawionych i rozważonych powyżej

powodów prawnych należało więc ocenić, że zdarzenie takie jak przydzielenie

akcjonariuszowi będącemu osobą fizyczną akcji z nowej emisji w związku

z podwyższeniem kapitału zakładowego ze środków własnych SKA (pochodzących

z tzw. agio emisyjnego zgromadzonego na kapitale zapasowym) - nie podlega

opodatkowaniu na podstawie art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14

ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ nie stanowi przychodu podatkowego, o którym mowa

w wymienionych przepisach. Powyższe uwagi dotyczą tak samo kwestii

podwyższenia kapitału zakładowego przez zwiększenie wartości nominalnej akcji już

istniejących.

Organ upoważniony do wydania interpretacji dokonując ponownej oceny

stanowiska strony zaprezentowanej we wniosku o wydanie interpretacji winien

uwzględnić argumentację prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Sąd nie wypowiedział się w przedmiocie merytorycznej prawidłowości

stanowiska organu interpretacyjnego w części niekwestionowanej przez stronę

skarżącą, tj. skutków podatkowych podwyższenia kapitału zakładowego ze środków

własnych tej spółki poprzez podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych

akcji. Wskazać przy tym należy, że mimo częściowo wadliwej argumentacji, było to

stanowisko korzystne dla strony skarżącej, potwierdzające jej własny pogląd. Tym

samym w powyższym zakresie Minister Finansów jest związany stanowiskiem

prezentowanym uprzednio w ww. zakresie w zaskarżonej interpretacji indywidualnej

prawa podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe na uwadze,

na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a." ) uchylił

zaskarżoną interpretację. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd

postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 2 i § 3

ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie

opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami

administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).