Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2335/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję personalną Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego decyzją personalną z dnia [...] września 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] o zwolnieniu W. W. z dniem [...] sierpnia 2020 r. ze służby Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2020 r. do Centralnego Biura Antykorupcyjnego wpłynęły przesłane z Komendy Powiatowej Policji w [...] dokumenty wskazujące na to, że W.W., w dniu [...] sierpnia 2020 r. ogodz. [...] na ul. [...] w [...], kierując samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości, uszkodził znaki drogowe, a następnie odjechał w ul. [...] w miejscowości [...], gdzie został zatrzymany przez świadków zdarzenia

Szef CBA decyzja z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 64 ust. 2 pkt 8 oraz art. 54 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1921) i § 18 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 503) zwolnił W. W. z dniem [...] sierpnia 2020 r. ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Decyzji tej nadano nadto rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego , w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. Organ zaznaczył, iż z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że podejmowanego na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, przy czym ustawodawca określił, w jakich warunkach może dojść do zastosowania tego przepisu.

W ocenie organu, zebrane przez Komendę Powiatową Policji w [...] materiały świadczą o tym, że funkcjonariusz W. W. popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. Materiały te dają bowiem podstawę do przyjęcia, że funkcjonariusz w dniu [...] sierpnia 2020 r. będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w wyniku czego doprowadził do kolizji drogowej tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego w związku z art. 86 § 2 Kodeksu wykroczeń.

Organ zaznaczył, że przepis art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA jest regulacją wyjątkową. Uzasadnienie dla jego wprowadzenia w życie można upatrywać w trosce o autorytet CBA, jako służby specjalnej. Rola i zadania tej służby uzasadniają z kolei celowość eliminowania z jej szeregów funkcjonariuszy, którzy osłabiają autorytet służby przez działania niezgodne z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować.

W ocenie organu okoliczności popełnienia przez funkcjonariusza W. W.przestępstwa nie budzą wątpliwości, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy bezspornie wskazuje na to, iż istotnie czyn karalny został popełniony przez funkcjonariusza. Z powyższego wynika, iż Szef CBA dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a więc wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że ww. funkcjonariusz popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.

Szef CBA zaznaczył przy tym, że przepisy regulujące służbę w CBA wskazują na wymóg wykazywania się przez funkcjonariusza m.in. nieskazitelną postawą moralną. Od funkcjonariusza wymaga się dodatkowo, aby jego postępowanie w służbie i poza nią nie rodziło najmniejszych przypuszczeń, iż mógłby się dopuścić naruszenia prawa. Natomiast W.W. w tej sytuacji przymiot nieskazitelnej postawy moralnej utracił, tym samym nie daje już rękojmi wykonywania zawodu funkcjonariusza CBA.

Nadto, w ocenie Szefa CBA dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza nie stworzył wystarczającej przeciwwagi do tego, by mógł on dalej pozostawać w szeregach funkcjonariuszy CBA. Zdaniem organu interes skarżącego wyrażający się w pozostawieniu go w służbie, nie mógł w tym przypadku uzyskać przewagi nad interesem i dobrem służby.

Nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności Szef CBA uzasadnił natomiast ważnym interesem służby - tożsamym z ważnym interesem społecznym - przejawiającym się koniecznością niezwłocznego wywołania skutku prawnego określonego w decyzji i zwolnienia funkcjonariusza ze służby z dniem wydania decyzji.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.W. wniósł o rozważenie, czy nie istnieją przesłanki oraz argumenty, które przemawiałyby za umożliwieniem mu dalszego pełnienia służby, nawet jeśli miałoby to trwać do prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

Wskazując na powagę zaistniałego z jego udziałem zdarzenia oraz jego doniosłość społeczną, a także nie umniejszając niczego z tego co miało miejsce, zwrócił się z prośbą o ponowne zważenie, czy w kontekście pełnionej przez niego służby niemal od początku istnienia CBA oraz jej współtworzenia i rozwijania, dbałości o jej dobro i interes, jak również wobec przyznawanych mu z tego tytułu wyróżnień, nagród i awansów, niezbędne i konieczne jest zastosowanie sankcji i czy nie byłoby możliwe danie mu sposobności do wykazania, że służba Rzeczypospolitej pozostaje dla niego, tak jak dotychczas najwyższym dobrem i zaszczytem, niezależnie od popełnionych z powodu ludzkiej ułomności błędów.

Szef CBA, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją personalną z dnia [...] września 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ ponownie podniósł, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w CBA na podstawie art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA ma charakter fakultatywny. Decyzja o zwolnieniu ma więc charakter uznaniowy. Organ podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na wskazanej podstawie winien więc zważyć zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny. Rozpatrując sprawę przez pryzmat interesu skarżącego, biorąc również pod uwagę argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef CBA stwierdził, że interesu skarżącego nie da się pogodzić z interesem społecznym. Organ podkreślił, że w sprawie bezspornym jest, że czyn zarzucony skarżącemu wypełnia znamiona przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. Czyn ten wskazuje na lekceważenie norm bezpieczeństwa przez osobę, która taki czyn popełnia, a jego sprawca stanowi istotne zagrożenie dla siebie oraz innych uczestników ruchu drogowego. Przy tym popełniony czyn jest szczególnie naganny w odbiorze społecznym i nie licuje z dobrym imieniem służby. Funkcjonariuszy CBA obowiązują natomiast szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom funkcjonariusza. Organ podkreślił, że niedopuszczalne są zachowania, które mogłyby pozbawić CBA wiarygodności w oczach opinii publicznej. Tymczasem charakter przestępstwa, którego dopuścił się W. W., a które zawsze popełnione zostaje z winy umyślnej, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu. Uzasadnia to przyjęcie, iż funkcjonariusz ten utracił wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do bycia funkcjonariuszem CBA. Ze względu na społeczną rolę, jaką pełni CBA oraz charakter powierzonych mu kompetencji, niezbędne jest aby formacja ta cieszyła się społecznym zaufaniem.

Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, tożsamy z interesem służby, Szef CBA ponownie uzasadnił koniecznością niezwłocznego wywarcia skutku prawnego określonego w decyzji - rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, który popełnił przestępstwo określone w 178a § 1 Kodeksu karnego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości.

W skardze na powyższą na decyzję Szefa CBA skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. W. wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. (na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ewentualnie o uwzględnienie skargi i uchylenie obydwu decyzji w całości (na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i c) oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych (na podstawie art. 200 ww. ustawy).

Zaskarżonym decyzjom zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i błędnym zastosowaniu określonej tym przepisem normy prawnej w okolicznościach faktycznych sprawy, wynikającym z przyjęcia, że wobec skarżącego zaistniała przesłanka w postaci oczywistości popełnienia przestępstwa;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez brak zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego,

b) art. 10 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu,

c) art. 78 § 1 i art. 79 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu dowodowym, w szczególności zgłaszania wniosków dowodowych oraz składania wyjaśnień,

d) art. 81 K.p.a., przez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

e) art. 107 § 3 K.p.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ nie dopuścił skarżącego do udziału w postępowaniu dowodowym.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA może mieć zastosowanie w przypadku, gdy funkcjonariusz popełnił przestępstwo. Tymczasem o popełnieniu przestępstwa można mówić w odniesieniu do czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawnego, zawinionego, społecznie szkodliwego w stopniu wyższym niż znikomy. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że z zasady nullum crimen sine culpa wynika, że tylko czyn zawiniony może stanowić przestępstwo, stąd też nie "popełnia przestępstwa", choć może popełnić czyn zabroniony (czyn o "znamionach przestępstwa") ten, komu nie można przypisać winy w czasie czynu. Skarżący dodał nadto, że podstawą zarzutu winy są takie przesłanki jak zdatność sprawcy do przypisania winy, która jest warunkowana jego dojrzałością i poczytalnością, możliwość rozpoznania bezprawności czynu i tego, że nie zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność lub winę, wymagalność zgodnego z prawem zachowania się, czy też umyślność lub nieumyślność czynu sprawcy, a winę wyłączają takie okoliczności jak np. stan wyższej konieczności czy usprawiedliwiony błąd. Powołując treść art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który stanowi, że oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem, oraz wskazując na treść art. 174 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że sądy i Trybunały wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, skarżący wywodził, że zasada ta wyklucza możliwość przypisania winy za czyn stanowiący przestępstwo przez inny organ niż sąd karny albo Trybunał Stanu. W ocenie skarżącego oznacza to też, że organ nie mógł w zaskarżonej decyzji zastosować art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA, ponieważ wobec niego nie zapadł wyrok sądowy o czyn wypełniający ewentualnie znamiona przestępstwa. Skarżący podkreślił, że takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 823/17, wydanym wobec rozstrzygnięcia podjętego przez Szefa CBA w analogicznym stanie prawnym.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący podniósł, że organ zakwestionował w całości jego prawo do uczestniczenia w postępowaniu. Podkreślił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2020 r. była jedynym dokumentem, jaki otrzymał natychmiast po stawieniu się do służby. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i w efekcie brania w nim udziału uniemożliwił mu w jakimkolwiek stopniu zgłaszanie i realizowanie w nim czynności.

Skarżący zaznaczył jednocześnie, że czynności organu w zakresie postępowania dowodowego ograniczyły się jedynie do wykorzystania otrzymanych od Policji dokumentów z dnia [...] sierpnia 2020 r. Natomiast on sam nie miał żadnych możliwości zgłaszania, choćby ustnie poza trybem postępowania, wniosków dowodowych i przedstawienia całokształtu okoliczności sprawy. Powyższe oznacza, że nie został – w rażącym zakresie - w wyczerpujący sposób zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. Skarżący wyjaśnił też, że w toku postępowania w sprawie zwolnienia ze służby nie kwestionował dokumentów przekazanych przez Komendę Powiatową Policji, ponieważ to nie w tym postępowaniu i tym trybie mogłyby one zostać zakwestionowane. Odniesienie się z kolei do samego przebiegu zdarzenia oraz pozostałych okoliczności nie było możliwe ze względu na natychmiastowe wręczenie decyzji kończącej postępowanie w sprawie.

Pełnomocnik Szefa CBA w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że skarżący przedstawił analizę – w tym analizę nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 823/17 – która, co do wywodu prawnego w zakresie definicji przestępstwa, jest poprawna i w pełni akceptowana przez organ, jednakże nie dotyczy ona stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy i jest obarczona konstrukcją co najmniej paralogizmu, jak nie sofizmatu, w zakresie postulatu stosowania przepisu art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA.

Skarżący dokonał bowiem wykładni omawianego przepisu jedynie opierając się na wykładni literalnej sformułowania "popełnił przestępstwo" bez odniesienia do brzmienia całości przepisu oraz umiejscowienia tego sformułowania w systematyce ustawy o CBA i systemie prawa. Tymczasem stanowisko to byłoby właściwe, gdyby skarżący został zwolniony na podstawie przepisu art. 64 ust. 1 pkt 6 ustawy o CBA, a nie jak to się stało w sprawie - art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA. Art. 64 ust. 1 pkt 6 ustawy o CBA statuuje bowiem obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby - przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.

Pełnomocnik organu wyjaśnił dalej, że przepis art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA nie jest również przepisem martwym ani też nie jest pomyłką legislacyjną. Stosując ten przepis w przedmiotowej sprawie organ miał na uwadze wypracowaną, jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego, bowiem instytucja "popełnienia przestępstwa", jeżeli jest ono oczywiste, jest użyta w art. 52 § 2 pkt 2 Kodeksu pracy jako określenie przesłanki do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Powołując treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II PK 278/16 pełnomocnik organu zaznaczył, że w orzecznictwie tego Sądu akcentuje się to, że w ramach regulacji art. 52 § 1 pkt 2 k.p. mamy do czynienia z dwoma różnymi zdarzeniami upoważniającymi pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę: oczywistym przestępstwem i przestępstwem stwierdzonym prawomocnym wyrokiem sądu. Oczywistość popełnienia przestępstwa zachodzi natomiast wówczas, gdy bez żadnych wątpliwości dla przeciętnie rozumiejącego człowieka podejrzany pracownik popełnił zarzucany mu czyn. W literaturze prawniczej odwołującej się do judykatury sądowej uznano, że oczywistość przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu przestępczego.

Zaistnienie przesłanki popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, nie musi być więc stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej.

Ustawa o CBA przewiduje bowiem możliwość zwolnienia funkcjonariusza, który popełnił przestępstwo, podobnie jak art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, w dwóch przypadkach:

- skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe (art. 64 ust. pkt 6);

- popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości (art. 64 ust. 2 pkt 8).

Z uwagi na powyższe nie można również czynić zarzutu ze sformułowania "popełnienia przestępstwa" porównując to sformułowanie prawne z innymi regulacjami służb mundurowych posługującymi się sformułowaniem "popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego", ponieważ w ustawie o CBA nie występuje przesłanka prawna "popełnienia przestępstwa", ale przesłanka prawna "popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości". Tylko wykładnia oparta na całym brzmieniu przepisu, w ocenie pełnomocnika organu, jest logiczna i spójna z systemem prawa i systematyką ustawy o CBA.

Pełnomocnik Szefa CBA wyjaśnił również, że orzeczenie, na które powołuje się skarżący jest nieprawomocne i zostało wydane w całkowicie odmiennym stanie faktycznym, gdzie kwestia okoliczności popełnienia przestępstwa nie była, zdaniem Sądu, przesądzona.

Odnośnie zarzutów w zakresie braku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i dokonania wszechstronnej jego oceny, czym uniemożliwiono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, w tym w postępowaniu dowodowym (w szczególności zgłaszania wniosków dowodowych oraz składania wyjaśnień), uniemożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz że nie wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ nie dopuścił skarżącego do udziału w postępowaniu dowodowym – pełnomocnik Szefa CBA podkreślił, że organ zbadał i uwzględnił wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść skarżącego, przeanalizował drogę zawodową W. W. oraz miał na uwadze jego dotychczasowy przebieg służby, lecz po analizie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że charakter popełnionego czynu wymaga zastosowania przepisu art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, uznał też, że żaden aspekt sprawy nie wymaga już wyjaśnienia.

W ocenie pełnomocnika organu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem praw skarżącego w postępowaniu dowodowym, ale z brakiem jego aktywności w tym zakresie, ponieważ skarżący nie żądał przeprowadzenia dowodu na żadnym etapie postępowania, więc Szef CBA nie mógł się do nich odnieść, a tym bardziej nie mógł uwzględnić żądania.

Pełnomocnik organu zaznaczył jednocześnie, że również w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie wskazał, jakie dowody mogłyby mieć wpływ na przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, ani też nie podważał ustalonego stanu faktycznego przez organ.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. podniósł, iż przytoczone przez organ w odpowiedzi na skargę orzecznictwo odnosi się do spraw z zakresu prawa pracy, które wynikają zasadniczo z odmiennej podstawy prawnej, znajdującej swoje źródło w innej gałęzi prawa. Prawo pracy dotyczy sfery cywilnoprawnej, gdzie mamy do czynienia z relacja równouprawnienia. Tymczasem stosunek administracyjnoprawny, który dotyczy funkcjonariusza, ma charakter nierównoważny, co przejawia się w możliwości jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej funkcjonariusza. Z tego względu prawodawca ściśle reglamentuje prawa i obowiązku organu wobec podległej osoby. Ta zasadnicza odmienność stosunków cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych powoduje, że przepisy prawa pracy, o ile to nie zostało wyraźnie wskazane, nie mają zastosowania do funkcjonariuszy. Przepisy dotyczące zwolnienia funkcjonariusza ze służby mają swoje własne, specyficzne i dostosowane do służby, rozwiązania oraz autonomiczne orzecznictwo. Skarżący podtrzymał jednocześnie zarzut, iż organ nie zbadał i nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, poprzestając jedynie na notatce służbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa CBA oraz utrzymana nią w mocy wcześniejsza decyzja tego organu z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Szef CBA ustalił istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący podnosząc zarzut pozbawienia go czynnego udziału w postępowaniu, nie przedstawił natomiast jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, że powyższe uchybienie ze strony organu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym podkreślić, że skarżący od decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. złożył skutecznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym nie kwestionował ustaleń poczynionych przez organ w zaskarżonej decyzji, ani też nie wnioskował o przeprowadzanie jakichkolwiek dodatkowych dowodów w sprawie, lecz jedynie o umożliwienie mu dalszego pełnienie służby, nawet jeśli miałoby to trwać do prawomocnego zakończenia sprawy przez sąd.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2019 r. nr 287, poz. 1921 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości.

Powołany przepis przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia funkcjonariusza CBA ze służby. Decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwemu organowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11).

W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza CBA ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwego organu i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem tej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona. W ocenie Sądu tak zakreślone granice dla decyzji uznaniowych w rozpoznawanej sprawie nie zostały przekroczone.

Wbrew zarzutom skargi Szef CBA dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 68 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA. Przesłanką zastosowania tego przepisu jest ustalenie przez organ, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że doszło do popełnienia przez funkcjonariusza CBA przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, w sytuacji gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. Do zainicjowania procedury zwolnienia funkcjonariusza CBA ze służby w tym trybie nie jest zatem konieczne uzyskanie wyroku karnego skazującego, gdyż w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione umyślnie przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego zachodzi przesłanka obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby przewidziana w art. 64 ust. 1 pkt 6 ustawy o CBA.

Skoro ustawodawca zezwolił na zwolnienie funkcjonariusza CBA ze służby z powodu popełnienia przez niego przestępstwa w sytuacji, gdy okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, to tym samym zezwolił właściwemu organowi na podjęcie samodzielnego postępowania mającego na celu ustalenie, czy funkcjonariusz dopuścił się popełnienia takiego przestępstwa. Postępowanie to jest podejmowane w ramach porządku prawnego, co wyłącza bezprawność takiego postępowania, także wówczas, gdyby następnie okazało się, w wyniku postępowania karnego, że przestępstwo nie zostało popełnione.

Popełnienie przestępstwa, stanowiące przesłankę zwolnienia ze służby w trybie art. 68 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA, dotyczy przestępstwa rozumianego zgodnie z przepisami prawa karnego, a więc w myśl art. 7 k.k. – zbrodni lub występku. Chodzi o czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, przy czym w grę wchodzi zarówno przestępstwo kodeksowe, jak i pozakodeksowe. Nie jest natomiast konieczne, aby popełnione przestępstwo miało miejscowy lub funkcjonalny związek z pełnioną służbą.

O tym, że funkcjonariusz dopuścił się popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości można mówić w sytuacji, gdy bez żadnych wątpliwości dla przeciętnie rozumującego człowieka funkcjonariusz popełnił zarzucany mu czyn. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że sprawcę złapano na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu przestępczego.

W rozpoznawanej sprawie organ otrzymał z Komendy Powiatowej Policji w [...] materiał dowodowy z którego wynikało, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2020 r. o godz. [...] na ul. [...] w [...] kierując w stanie nietrzeźwości samochodem osobowym marki [...] nr rej. [...] uszkodził znaki drogowe, a następnie odjechał w ul. [...] w miejscowości [...], gdzie został zatrzymany przez świadków zdarzenia.

W ocenie Sądu w świetle zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego organ miał podstawy aby stwierdzić, że skarżący dopuścił się popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 K.k. , a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. Potwierdzeniem tego jest treść notatki urzędowej nr [...] z przebiegu zdarzenia w dniu [...] sierpnia 2020 r. oraz karta medycznych czynności ratunkowych, a także protokoły z badania stanu trzeźwości analizatorem oddechu. Z notatki urzędowej wynika, że skarżący został zatrzymany na gorącym uczynku przez świadków zdarzenia. Z protokołu badania trzeźwości wynika z kolei, że potwierdził fakt spożywania alkoholu w ciągu ostatnich 24 godzin przed zdarzeniem. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził natomiast, że dostrzega powagę zaistniałego z jego udziałem zdarzenia oraz jego doniosłość społeczną. Zwrócił się jednocześnie o danie mu sposobności do wykazania, że służba Rzeczypospolitej pozostaje dla niego tak jak dotychczas najwyższym dobrem i zaszczytem, niezależnie od popełnionych z powodu ludzkiej ułomności błędów. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący przyznał się więc de facto do prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu.

Należy jednocześnie podkreślić, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone było w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, a nie w sprawie karnej, w której istotą jest postawienie zarzutu popełnienia określonych czynów. Z tego to powodu, rolą organu nie było udowodnienie winny skarżącego, lecz jedynie ustalenie, czy w stosunku do funkcjonariusza spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 64 ust. 2 pkt 8 ustawy o CBA, uzasadniające zwolnienie go ze służby.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Szef CBA nie przekroczył granic swobodnego uznania w zakresie ustalenia, w oparciu o dokonaną ocenę materiału dowodowego, że skarżący dopuścił się popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., a swoje stanowisko w tej sprawie należycie umotywował i uzasadnił odwołując się do dowodów w aktach sprawy.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt K 35/06 (LEX nr 425886), w którym badał konstytucyjność przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który zawiera nieco odmienną regulację prawną zaznaczył, że najczęściej decyzja przełożonych policjantów o zwolnieniu w oparciu o ten przepis związana była z naruszeniem zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego oraz z naruszeniem zasad bezpieczeństwa lub spowodowaniem niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Trybunał zaznaczył przy tym, że są to czyny wypełniające znamiona przestępstw, w wypadku których można zasadnie twierdzić, że nie jest możliwe dalsze pełnienie służby przez policjanta, który je popełnił. Ponadto w wypadku wskazanych czynów już pierwsze podjęte czynności - na etapie przed formalnym wszczęciem postępowania karnego, dostarczać mogą niebudzących wątpliwości dowodów dotyczących nie tylko faktu ich popełnienia, ale także osoby sprawcy.

Uwzględniając powyższe, Sąd podzielił stanowisko organu, że z uwagi ma charakter przestępstwa, którego dopuścił się skarżący nie jest możliwe jego pozostanie w służbie. Przestępstwo z art. 178a § 1 K.k. które zawsze popełnione zostaje z winy umyślnej, w opinii społecznej postrzegane jest bowiem jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełniony z niskich pobudek, a to uzasadnia przyjęcie, iż skarżący utracił wymóg nieskazitelnej postawy moralnej i obywatelskiej, niezbędny do bycia funkcjonariuszem CBA.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa CBA oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] sierpnia 2020 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.