Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 30/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 22
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 36, § 39
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 30/12

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej w skrócie k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) zwana dalej ustawą po rozpoznaniu odwołania E.M. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu P. gmina K. dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr 115/2 a działkami nr 5115/1 i nr 129/3 oraz powierzchni działki nr 115/2.

W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 20 ust. 1, art. 22 ustawy oraz § 10 ust. 1, § 12, P 36, § 37, § 38 ust. 2, § 46 ust. 1 i ust. 2, § 47 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (Dz. U. nr 38, poz. 454) zwane dalej rozporządzeniem z 2001r.

W odwołaniu E.M. stwierdziła, że decyzja jest niezrozumiała. Wniosła o przeanalizowanie wszystkich dokumentów dołączonych do odwołania i przywrócenia na mapie ewidencyjnej obrębu P. gminy K. dla działki nr 115/2, której jest właścicielką stanu wykazanego i przyjętego na pierworysie mapy ewidencyjnej założonej na podkładzie mapy katastralnej gminy kat. P.; sprostowanie na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 błędnego skartowania pasa wywłaszczenia drogi krajowej nr 28 P. K., gdyż pomiar został przeprowadzony prawidłowo i trwale zastabilizowany kamieniami granicznymi.

W uzasadnieniu podała, że dysponuje mapą, która całkowicie różni się od mapy z okresu, gdy zakupiła działkę nr 115/2 w P. Mapa z 1963r. była wykonana z pierworysu ewidencji gruntów w skali 1:2880 i wydana przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w P. Wykonawcą mapy była J.B.. W 1977r. J. Ż. wykonała matrycę pierworysu ewidencji gruntów i tu powstała po raz pierwszy niezgodność matrycy z pierworysem mapy ewidencyjnej, do którego odnosi się ta matryca. W 1961r. rozpoczęto wywłaszczanie pod drogę państwową relacji P. – K.. Powierzchnie wnioskowane do wywłaszczania były graficznie obliczone z mapy wywłaszczeniowej i wyrównywane do powierzchni katastralnych wywłaszczonych działek. Wykazana powierzchnia wywłaszczenia działki nr 115/2 pokazana na mapie przebiega przez budynek, a wywłaszczoną powierzchnię obliczono "granicznie" przyjmując odczyty średnich szerokości, co dało powierzchnię 134m2 i pozostającą powierzchnię 87m2. Faktycznie wywłaszczona powierzchnia działki nr 115/2 była mniejsza, bo dotyczyła tylko pasa o szerokości 4 m, a nie 8,5 m. Granica wywłaszczenia przebiegała przed budynkiem odwołującej oznaczonym nr 20. Przyczyną powstania błędu na kopii mapy katastralnej jest skartowanie pomiaru analitycznego bez wykonania dowiązań katastralnych. Za błędne uznała, że organ nie zażądał dokumentacji geodezyjnej od Państwa W. Zakwestionowała treść dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez K.D. przyjętą do zasobu geodezyjnego, którą wykonano na niezgodnej kopii mapy ewidencyjnej, gdyż stanowi kontur p. bud. nr 115 z dopisanym nr 115/2 na konturze budynku od strony północnej i z pominięciem granicy podziału p. bud. nr 115 (załącznik nr 8). Wykazany przez K. D. podział p. bud. nr 115 nie istnieje w żadnych dokumentach. Faktyczny podział p. bud. nr 115 nastąpił w 1937r., co potwierdza odnaleziony przez odwołującą w Archiwum Państwowym w P. plan sytuacyjny podziału parcel w gminie P. Whl.[...] w skali 1:2880 K.m. 2 do [...] z dnia [...] września 1937r., będący podstawą zawarcia aktu notarialnego z [...] kwietnia 1938r. W planie sytuacyjnym wykazano p. bud. I kat 115 i gruntową I kat. 129/3, które zmieniły konfigurację, a następnie p. bud. podzielono na nowe parcele bud. 115/1 i 115/2. Wykazane na tej mapie parcele katastralne i ich powierzchnie ww. są takie same i nie sięgają do drogi krajowej, lecz tylko do granicy północnej nieopisanej numerem działki, która od strony północnej graniczy z drogą. Tą parcelą jest na pewno dawna p.bud. 115/2 (załącznik nr 9).

Błędy w mapach dały podstawę sąsiadom do wystąpienia ze sprawą o wydanie nieruchomości i o zaniechanie naruszenia prawa własności przed Sądem Rejonowym w P. o sygn. akt [...]. W dalszej części odwołania przedstawiła swoją ocenę pracy biegłego geodety sądowego, wskazując na błędne przyjęcie, że linia koloru czerwonego na pierworysie stanowi podział parceli 115. Podkreśliła, że na Staroście ciąży obowiązek sprostowania błędów w ewidencji gruntów. W dniu [...] listopada br. będzie wykonane rozgraniczenie przy udziale wszystkich stron, co może doprowadzi do likwidacji błędów w ewidencji gruntów.

Organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji przyjmując, że dokumentacja przedłożona przez skarżącą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. nie nadaje się do przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nadto przed Sądem Rejonowym w P. toczy się postępowanie o naruszenie własności działek bezpośrednio sąsiadujących z działką nr 115/2 do czasu zakończenia postępowania, (którego uczestnikiem jest właścicielka działki nr 115/2) nie mogą być wykonywane żadne prace geodezyjne dotyczące ustalenia przebiegu granic. Jeżeli Sąd Rejonowy w P. nie ustali przebiegu granicy, to ustalenie może nastąpić w stosownym postępowaniu rozgraniczeniowym. W przedłożonej dokumentacji wykonanej na zlecenie E.M. brak jest protokołu granicznego, zgodnego oświadczenia woli stron o ustaleniu przebiegu spornych granic.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że przed założeniem ewidencji gruntów obrębu P. parcela budowlana nr 115/2 w 1961r. była przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego na rzecz drogi P. – K., dokumentację geodezyjną wywłaszczenia zaewidencjonowano w POGGiK w P. pod nr [...] W orzeczeniu Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] lutego 1967r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość przyznano odszkodowanie za część parceli nr 115/2., natomiast działka nr 129/3 i parcela 115/1 nie były objęte postępowaniem wywłaszczeniowym.

Ewidencję gruntów obrębu P. założono w 1964r. Od założenia ewidencji gruntów położone w tym obrębie pb 115/1 o pow. 0,0090 ha, pb 115/2 o pow. 0,0087 ha oraz działka nr 129/3 o pow. 0,0782 ha wykazane były w jednostce rejestrowej M. Ł., jako władającego. W 1975r. umową z dnia [...] listopada 1975r. Rep. A nr [...], prawo własności pb 115/2 o pow. 0,01 ha nabyli J. i R. P. Następnie umową z dnia [...] września 1983r. Rep.A. nr [...] działkę nr 115/2 nabyła E. M.

Analiza dokumentów źródłowych znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. oraz dokumentów w księgach wieczystych potwierdza niejednolity przebieg granic działek nr 115/2 i nr 129/3. Nieruchomości nr 115/2 i 129/3 były nabywane w różnym czasie i według różnie wykazywanych na mapach granic, co potwierdzają w dokumenty złożone w księgach wieczystych. Organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 14 września 2011r. oględziny nieruchomości. Ze sporządzonego protokołu wynika, że wskazania stron, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 115/2 i nr 5115/1 oraz 129/3 są bardzo rozbieżne, a nie ma możliwości ustalenia przebiegu granicy na podstawie zgodnego oświadczenia właścicieli tych działek.

Wskazując na treść art. 20 ustawy organ odwoławczy podał, że organy ewidencyjne nie mogą rozstrzygać jakichkolwiek kwestii związanych z własnością gruntów. Wobec istnienia map o tym samym statusie, ale przedstawiający różny przebieg granicy pomiędzy działkami nr 115/2 i 129/3 brak jest podstaw do dokonania korekty granicy. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na spór o zasięg własności na gruncie.

W skardze do Sądu skarżąca E. M. wniosła o wydanie postanowienia nakazującego na mapie ewidencji gruntów sprostowania błędu kreślarskiego, który powstał przy wykreśleniu matrycy z pierworysu mapy ewidencyjnej gruntów i budynków dla obrębu P. wykonanego w 1964r. dotyczącego działki nr 115/2. Na uzasadnienie skargi powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji pierwszoinstancyjnej. Kategorycznie zaznaczyła, że granica biegnie po murze oporowym pomiędzy działkami nr 115/2 i 129/3, który wybudowali Z. i A. W. Nie mogli okazać przebiegu granicy w terenie, bo nie dysponują żadnymi dokumentami w tym zakresie. Ich dowodem jest aktualna mapa ewidencji gruntów i budynków, będąca podstawą do orzekania przez organy, które nie uwzględniły wskazanego przez skarżącą błędu tkwiącego w treści mapy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).

Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Skarga jest nieuzasadniona w aspekcie przeprowadzonej przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie wyżej przedstawionych kryteriów.

Poza sporem pozostaje przedstawiony stan faktyczny, który Sąd uznaje za własne ustalenia.

Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 22 ustawy. Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych, dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomości.

Sądy administracyjne w swych orzeczeniach wielokrotnie potwierdzały, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można żądać ustanowienia stanu faktycznego niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów.

Stosownie do § 36 rozporządzenia z 2001r. przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym; w celu podziału nieruchomości; w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 39 rozporządzenia z 2001r. spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu na gruncie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 maja 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 125/09 (ogólnodostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA) uznał, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 Lex nr 758828). Pogląd ten w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy Sąd, za uzasadnione uznał stanowisko organów orzekających, że dokumentacja geodezyjna przedłożona przez skarżącą nie może być podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, gdyż nie spełnia wymagań wynikających z przepisów prawa. Organ pierwszej isnatcnji wezwał strony w dniu [...] września 2011r. do wskazania przebiegu granicy między działką nr 115/2 a działkami nr 5115/1 i 129. Stanowiska stron były rozbieżne, co dokumentuje protokół oględzin, dlatego też nie ustalono zgodnego przebiegu garnic, który mógłby zostać uwidoczniony w ewidencji gruntów.

Organy w materiale dowodowym opisały jakimi dokumenatmi dotyczącymi ww. nieruchomosci dysponują (kserokoie w akatch administarcyjncyh sprawy) oraz wykazały, że zapisy ewidencji gruntów są zgodne z posiadaną dokmentacją geodezyjną. Wprowadzenie zmian żądanych przez skarżącą nie jest zgodne z tą dokumentacją.

Skarżąca podała, że przed Sądem Rejonowym w P. toczy się postępowanie rozgraniczeniowe i rozstrzygnięcie, jakie zapadnie w tym postępowaniu zgodnie z § 36 cyt. rozporządzenia będzie stanowiło podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.

Zważywszy na funkcję ewidencyjną organów orzekających w niniejszej sprawie, granicę działania tych organów i wyeliminowania ewentualnych błędów w ewidencji jest dokumentacja znajdująca się w zasobie geodezyjno kartograficznym.

W niniejszym postępowaniu organy ewidencyjne wykazały, że wpisy w ewidencji gruntów są zgodne z dokumentacją znajdującą się w ewidencji, co wyklucza wprowadzenie zmian w przebieg granic ze względu na treść § 36 rozporządzenia z 2001r.

Mając na względzie przedstawiony stan prawny i faktyczny sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.