Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 439/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 24 ust. 2, 2a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 439/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta znak: ŚRW.524.25.1.2019 z dnia [...] r. orzekającej o 1) umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1.11.2015 r. do 30.10.2016 r. jako bezprzedmiotowego 2) odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę C. B., w okresie od 1.11.2015 r. do 31.10.2018 r.

- uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w to miejsce orzekło w ten sposób, że odmówiło przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką C. B. za okres od 1.11.2015 r. do 31.12.2018 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 27.02.2017 r. organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia 19.10.2015r. i odmówił przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem przez A. B. stałej opieki nad niepełnosprawną matką C.B. na okres od dnia 1.11.2015 r. do dnia 31.10.2016 r. Decyzją z dnia 24.08.2017 r. SKO utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Następnie zauważyć należy, że SKO decyzją z dnia 4.06.2019 r. (działając na podstawie art. 53 p.p.s.a.) uchyliło decyzję własną z dnia 17.04.2019 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia 7.02.2019 r. i w to miejsce orzekło o przyznaniu A. B. i prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką C. B. na okres począwszy od 1.01.2019 r. na stałe.

W dniu 15.07.2019 r. A. B. złożył wniosek o zamianę pobieranego w latach 2015-2018 specjalnego zasiłku opiekuńczego na świadczenie pielęgnacyjne ze stosownym wyrównaniem uwzględniającym pobrane w tych latach kwoty zasiłku wraz z odsetkami ustawowymi. W piśmie tym wnioskodawca wniósł o uchylenie m.in. ww. decyzji z dnia 19.10.2015 r., a w jej miejsce wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia 13.09.2019 r. organ I instancji odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 19.10.2015 r. przyznającej A. B. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem stałej opieki nad matką C. B. w kwocie 520,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 01.11.2015 r. do dnia 31 10.2016 r.

Decyzją z dnia 17.12.2019 r. SKO uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie administracyjne. Organ II instancji stwierdził, że postępowanie zainicjowane wnioskiem strony z 15.07.2019 r. było bezprzedmiotowe albowiem decyzja organu I instancji z dnia 19.10.2015 r. została już w trybie nadzwyczajnym (w wyniku wznowienia postępowania) uchylona.

Wyrokiem z dnia 19.08.2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 231/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 17.12.2019 r. oraz decyzję organu I instancji, wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu będzie przeprowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem A. B. w zakresie zawartego w nim żądania zamiany pobieranego przez stronę w latach 2015 – 2018 specjalnego zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej na świadczenie pielęgnacyjne ze stosownym wyrównaniem.

SKO, uzasadniając podjęte w ponownie toczącym się postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 K.p.a. rozstrzygnięcie wskazało, co następuje.

W zakresie umorzenia przez organ I instancji postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od 1.11.2015 r. do 30.10.2016r., podało, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów K.p.a., albowiem organ ten działał wbrew żądaniu strony. Wnioskiem z dnia 15.07.2019 r. (doprecyzowanym w dniu 20.09.2020 r.) strona domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 2015 r. do 2018 r.

Orzekając natomiast merytorycznie w kwestii przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, SKO rozważyło, czy w stanie faktycznym sprawy stronie przysługiwało prawo do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego za okres przypadający przed dniem złożenia wniosku o jego przyznanie. W tym kontekście powołano art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.). Odmawiając przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres 01.11.2015 – 31.12.2018 organ odwoławczy podniósł, że, w razie niezachowania terminu do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (niepodlegającego przywróceniu) strona nie może żądać przyznania świadczenia niejako "wstecz", czyli za miesiące poprzedzające złożenie wniosku. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi także wyjątek z art. 24 ust. 2a ustawy, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki odwołującego się zostało wydane w dniu 2.09.2015 r. Ponadto we wnioskowanym okresie strona pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką. Tym samym A. B. nie mógł zrezygnować z zasiłku opiekuńczego z mocą wsteczną i oczekiwać, że z taką samą mocą wsteczną zostanie mu przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję SKO z dnia 22.02.2021 r. wywiódł A. B. Rozstrzygnięcie to zaskarżył w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego we wskazanym okresie. Podniósł zarzuty zignorowania w całości wykładni prawnej:

- zaprezentowanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach

z dnia 19.08.2020 r. II SA/Ke 231/20,

- zawartej w decyzji SKO z dnia 4.06.2019 r., jak również w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. o sygn. akt K 38/13,

Dodatkowo skarżący wskazał na naruszenie art. 61 ust. 1, art. 190 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 145, art. 146 § 1, art. 155, art. 156 § 1 ust. 2, 7 K.p.a. oraz art. 16a, art. 17 oraz art. 27 ust. 5 ustawy, jak również ignorowanie wykładni prawnych i istniejącego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego (sygn. akt III ARN 40/92), Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 19 października 1993 r., sygn. akt V SA 250/93, ONSA 4, poz. 84) i wystąpienia w Sejmie RP Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazywanych we wniosku z dnia 15.07.2019 r. i w licznych odwołaniach i skargach strony.

Skarżący wskazał, że została w jego sprawie naruszona zasada informowania (art. 9 K.p.a.) albowiem w chwili złożenia przez niego pierwszego wniosku o zasiłek opiekuńczy w 2015 roku, jak i wniosków późniejszych urzędnicy MOPS wiedzieli o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r. i nie poinformowali go, że kwalifikuje się do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Oczywistym dla skarżącego jest, że mając odpowiednią wiedzę, wybrałby korzystniejsze świadczenie i o nie wnioskował. Urzędnicy jednak pozbawili go prawa do rzetelnej informacji

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SKO z dnia [...] którą uchylono w całości decyzję organu I instancji o: 1) umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1.11.2015 r. do 30.10.2016 r. jako bezprzedmiotowego, 2) odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę C. B., w okresie od 1.11.2015 r. do 31.10.2018r.; i w to miejsce orzeczono w ten sposób, że odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką C. B. za okres od 1.11.2015 r. do 31.12.2018 r.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została podjęta wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach – wyrokiem z dnia 19.08.2020 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 231/20 – wydanych uprzednio decyzji:

- organu I instancji z dnia 13.09.2019 r., którą odmówiono uchylenia decyzji własnej z dnia 19.10.2015 r. przyznającej A. B. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem stałej opieki nad matką C. B. w kwocie 520,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1.11.2015 r. do dnia 31 10.2016 r.

- SKO z dnia 17.12.2019 r., którą uchylono ww. Decyzję i umorzono postępowanie

organu I instancji.

W konsekwencji, zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu przytoczonym wyżej wyrokiem. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w jakim zostało wydane, obejmując zarazem przyszłe (ewentualne) postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999 r. o sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracji publicznej, jak również ocena prawna ich dotychczasowych działań.

Ze względu na powyższe, zarówno organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach związani są powołanym wyrokiem z dnia 19.08.2020 r., sygn. akt II SA/Ke 231/20.

W uzasadnieniu tego orzeczenia tut. Sąd podniósł, że niewątpliwym w sprawie jest, że w skierowanym do organu wniosku A. B. wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za lata 2015-2018. Żądanie uchylenia decyzji wydanych przez organ I instancji w zakresie zasiłku opiekuńczego, a wymienionych we wniosku przez A. B. miało być właściwym według oceny wnioskodawcy rozwiązaniem procesowym do osiągnięcia zasadniczego celu – tj. wydania orzeczenia w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Nadto budziło zastrzeżenia Sądu to, że organy w tej sprawie nie rozstrzygnęły w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie rozstrzygnęły (choć odmiennie) w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia 19 października 2015r., która i tak już w 2017r. została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.

W rezultacie, we wskazaniach co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) tut. Sąd zwrócił uwagę na konieczność rozpoznania wniosku A. B. w zakresie żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (oraz jego wyrównania) wraz z odsetkami ustawowymi.

Przenosząc przywołane powyżej wskazania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zalecenia WSA w Kielcach zawarte w omówionym powyżej wyroku zostały wykonane w całości przez organy obu instancji w toku ponownie

prowadzonego postępowania administracyjnego – stosownie do wymogów art. 153 p.p.s.a.

Tut. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela stanowisko zawarte w cyt. uzasadnieniu ww. wyroku co do tego, że A. B. wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Postępowanie administracyjne zostało bowiem zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 15 lipca 2019 r. o zamianę pobieranego przez niego w latach 2015-2018 specjalnego zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej na świadczenie pielęgnacyjne ze stosownym wyrównaniem uwzględniającym pobrane w tych latach kwoty zasiłków wraz z odsetkami ustawowymi. Intencją wnioskodawcy było zatem uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższe strona potwierdziła w piśmie z dnia 22.09.2020 r. zatytułowanym "wniosek", w którego treści powołując orzeczenie WSA w Kielcach wydane w jej sprawie, wyrok TK z dnia 21.10.2014r. oraz decyzję SKO z dnia 04.06.2019 r., jak również nawiązując do pisma z 15.07.2019 r. ponownie wniosła o zamianę pobieranego przez nią w latach 2015-2018 specjalnego zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej na świadczenie pielęgnacyjne ze stosownym wyrównaniem.

W tym kontekście organy obu instancji, zgodnie ze wskazaniami tut. Sądu, prawidłowo zinterpretowały wniosek skarżącego, różniąc się jedynie co szczegółowej treści podjętych rozstrzygnięć – o umorzeniu postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego i odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (organ I instancji), bądź o samej odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (SKO).

Sąd tym samym nie podziela argumentacji skarżącego w zakresie uchybienia przez organy zaleceniom zawartym we wskazanym wyroku WSA w Kielcach.

Odnosząc się do eksponowanej w skardze ignorancji organów wobec wykładni prawnej Sądu zaprezentowanej w wydanym uprzednio względem skarżącego wyroku, należy wskazać, że z treści uzasadnienia zapadłego w dniu 19.08.2020 r. wyroku tut. Sądu nie wynika, jakoby Sąd podzielił w całości argumentację skarżącego i nakazał organom przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia. Podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji organów obu instancji było wadliwe odczytanie intencji strony, nieuwzględnienie przez organy rzeczywistej woli strony wyrażonej w treści wniesionego podania, co skutkowało brakiem wydania decyzji rozpoznającej wniosek co do istoty – czyli w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres. Jednakże Sąd wyraźnie wskazał, że wadą było de facto nierozpoznanie wniosku w

zakresie zawartych w nim żądań i nakazał w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego (przyznania bądź odmowy przyznania tego świadczenia) bądź innego procesowego załatwienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zatem nie wypowiadał się co do słuszności wniosku, a jedynie nakazał jego rozpoznanie zgodnie z rzeczywistą intencją strony.

Skoro na etapie uprzedniej kontroli nie doszło w ogóle do prawidłowego rozeznania woli strony i wydania rozstrzygającego o meritum żądania, Sąd – wytykając organom błędy proceduralne jakich dopuściły się w sprawie, nie mógł bez ich uprzedniego naprawienia na etapie postępowania administracyjnego – zajmować merytorycznego stanowiska w zakresie słuszności wniosku strony.

Wyniki powyżej przeprowadzonej kontroli umożliwiają przejście do kolejnego jej etapu, jakim jest ocena poprawności zajętego w sprawie stanowiska organów, co do odmowy przyznania wnioskującemu świadczenia pielęgnacyjnego we wskazanym okresie.

W powyższym kontekście należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się decyzja SKO z dnia 4.06.2019 r. (podjęta na podstawie art. 53 p.p.s.a.) mocą której SKO uchyliło decyzję własną z dnia 17.04.2019 r. oraz decyzję organu I instancji z dnia 7.02.2019 r. i w to miejsce orzekło o przyznaniu A. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką C. B. na okres począwszy od 1.01.2019 r. na stałe. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został przez stronę złożony w MOPS w dniu 18.01.2019 r. zatem zasadne było przyznanie tego świadczenia od 1 stycznia 2019 r. na stałe.

W inicjującym przedmiotowe postępowanie administracyjne wniosku z 15.07.2019 r. (którego intencja została potwierdzona w piśmie z dnia 22.09.2020 r.) skarżący zwrócił się o zamianę pobieranego przez nią w latach 2015-2018 specjalnego zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej na świadczenie pielęgnacyjne ze stosownym wyrównaniem. Wolą strony było zatem uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie w którym wnioskował i pobierał zasiłek opiekuńczy, tj. w latach 2015-2018.

Mając na uwadze powyższe Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji podziela stanowisko organu odwoławczego, że strona nie może żądać przyznania prawa do świadczenia rodzinnego z mocą wsteczną, czyli za miesiące poprzedzające złożenie wniosku.

O prawidłowości tego poglądu przesądza wykładnia językowa przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Termin wskazany w art. 24 ust. 2 u.ś.r. jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów K.p.a. Termin ten został ustanowiony dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych.

Jak trafnie zauważyło SKO, tak wniosek, jak i oświadczenie o wyborze korzystniejszego świadczenia, jako mające konstytutywny charakter, mogą wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość. W rezultacie, to właśnie czynność złożenia wniosku uruchamia postępowanie administracyjne w tym zakresie, a żądane świadczenie nie może być przyznane wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku w organie. Z akt przedmiotowej sprawy (z treści decyzji SKO z dnia 4.06.2019 r.) wynika natomiast, że wniosek taki strona złożyła dopiero 18.01.2019r.

Stanowisko zajęte przez organy i akceptowane przez Sąd, znajduje również poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.11.2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1157/20 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) decydujące znaczenie dla ustalenia terminu, od którego zostanie ustalone prawo do świadczeń rodzinnych, posiada data złożenia kompletnego wniosku do właściwego organu realizującego świadczenia rodzinne. Zatem, nawet jeśli przez uprawnionego spełnione były ustawowe przesłanki do otrzymania świadczenia rodzinnego, lecz wniosek o jego przyznanie nie został złożony, to organ nie ma prawnej możliwości przyznania świadczenia rodzinnego za okres poprzedzający złożenie wniosku. Natomiast WSA w Warszawie w wyroku z dnia 09.07.2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2304/19 wskazał, że wobec treści art. 24 ust. 2 ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie jest możliwe uwzględnienie wniosku za lata poprzedzające dzień jego złożenia. Okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia rodzinnego na gruncie art. 24 ust. 2 ustawy z 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę powyższe poglądy podziela, uznając tym samym zajęte przez SKO w zaskarżonej decyzji stanowisko za zasadne.

Co prawda racjonalny ustawodawca przewidział w art. 24 ust. 2a ww. ustawy

wyjątek od powyższej zasady, jednak regulacja ta nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Tymczasem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki skarżącego zostało wydane w dniu 2.09.2015 r., natomiast wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego A. B. złożył w dniu 18.01.2019 r.

Zdaniem Sądu na gruncie kontrolowanej sprawy nie doszło także do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym szczególnie eksponowanej w treści uzasadnienia skargi zasady informowania. Wskazać należy, że w myśl art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Jednakże obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (zob. np. wyrok NSA z 8.01.2014 r., II GSK 1507/12, LEX nr 1457647; wyrok NSA z 5.07.2018 r., I OSK 2217/16, LEX nr 2538974; wyrok NSA z 16.01.2019 r., II GSK 1890/18, LEX nr 2626643; wyrok NSA z 9.07.2020 r., I OSK 27/20, LEX nr 3058560; wyrok NSA z 27.07.2020 r., II OSK 511/20, LEX nr 3064462).

Sąd nie stwierdził również wad świadczących o nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć. W szczególności – wbrew zarzutom skargi – decyzje zostały wydane na podstawie właściwie przywołanych przepisów prawa, nie zostały zatem wydane bez podstawy prawnej. Organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszyły także rażąco prawa.

Końcowo należy podzielić argumentację SKO, które słusznie zakwestionowało stanowisko organu I instancji, co do umorzenia postępowania w sprawie uchylenia specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od 1.11.2015 r. do 30.10.2016 r. skoro właściwie zinterpretowanym żądaniem strony było przyznanie prawa do

świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 2015 r. do 2018 r.

Reasumując, organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał wniosek strony, odmawiając przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zaskarżonej decyzji merytoryczno-reformacyjnej, wydanej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.