Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 388/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...].LA Starosta [...] – D. , na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 81 ust. 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (T.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990; zwanej w skrócie ‘P.r.d.") oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm.) – cofnął skarżącemu S. Z. uprawnienia diagnosty nr [...] z [...] grudnia 2004 r. do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Starosta ustalił, że skarżący [...] grudnia 2017 r. przeprowadził badanie techniczne naczepy marki F. (nr rejestracyjny [...]). Naczepa ta powinna podlegać dozorowi technicznemu, ponieważ załadunek i rozładunek naczepy (właściwie – zbiornika na niej zamontowanego) może odbywać się metodą ciśnieniową, a ustalone na tabliczce znamionowej dopuszczalne ciśnienie robocze wynosi 2 bary. Powinna być zatem wydana decyzja organu dozoru technicznego o dopuszczeniu pojazdu do użytkowania, jednakże naczepa nie została zgłoszona do Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) celem objęcia jej dozorem technicznym.

Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. skarżący podczas badania technicznego powinien zażądać przedstawienia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego zamontowanego na naczepie. Skarżący takiego dokumentu nie wymagał. Skarżący nie sprawdził również i nie wymagał dokumentu dotyczącego zmniejszenia ciśnienia w przedmiotowej naczepie, opierając się wyłącznie na rzekomym oświadczeniu właściciela naczepy o samowolnym obniżeniu ciśnienia roboczego przez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Zdaniem organu stanowi to naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. oraz § 6 ust. 12 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.

Konsekwencją wydania przez diagnostę zaświadczenia lub dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. jest zaś cofnięcie uprawnień diagnoście (art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.).

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty.

Podzielając ustalenia organu I instancji Kolegium uznało (stwierdzając, że nie jest to kwestią sporną), że zamontowana na przedmiotowej naczepie cysterna służy do przewozu materiałów sypkich, w której najwyższe dopuszczalne ciśnienie może wynosić 2,0 bary.

Wbrew zatem stanowisku skarżącego przedmiotowy pojazd podlega dozorowi technicznemu.

W tym względzie Kolegium uznało za nieuzasadniony zarzut odwołania, że przedmiotowy pojazd, jako niesłużący do przewozu materiałów ciekłych i gazowych, uwzględniając treść § 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 poz. 1468) nie podlegał przepisom o dozorze technicznym. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2012 r. dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym (lit. g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara. Zdaniem Kolegium pojęcia "urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy" nie można utożsamiać z urządzeniami ciśnieniowymi służącymi do przewozu cieczy lub gazów. Ciecz lub gaz w zbiorniku ciśnieniowym, o którym mowa w cytowanym przepisie, może znajdować się jako przewożony towar, ale może też być czynnikiem wykorzystywanym wyłącznie w trakcie załadunku (rozładunku) urządzenia ciśnieniowego służącego do przewozu innych materiałów, w tym materiałów sypkich.

Kolegium wskazało, że na kwalifikację przedmiotowego urządzenia nie ma wpływu fakt, że jego właściciel – P. M., samodzielnie, bez zgody TDT, dokonał zmiany nastaw ciśnienia roboczego poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. O tym, że określone urządzenie techniczne podlega dozorowi technicznemu decydują nominalne, określone przez jego producenta a nie faktycznie wykorzystywane przez użytkownika, parametry techniczne. Kolegium zwróciło uwagę, że właściciel urządzenia w swoim oświadczeniu z [...] grudnia 2017 r. potwierdził, że zbiornik opróżniany jest pod ciśnieniem, a nie z wykorzystaniem siły ciężkości (grawitacji). Kolegium uznało, że zasadne jest powoływanie się w tej kwestii, przez organ I instancji, na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 października 2006 r. w sprawie warunków technicznym dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1465), które wskazują na konieczność uzyskania zgody TDT na ingerencję w urządzenia objęte dozorem.

Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek wymienionych w art. 84 ust. 3 P.r.d., których wystąpienie uzasadnia cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, jest dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W sytuacji gdy badaniu technicznemu w stacji kontroli pojazdów podlegał pojazd wyposażony w urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu, przeprowadzenie badania technicznego takiego pojazdu i dokonanie w dowodzie rejestracyjnym wpisu o pozytywnym wyniku takiego badania jest dokonane z naruszeniem dyspozycji art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, który nakłada na diagnostę obowiązek zamieszczenia informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Zgodnie z pkt 1.4 załącznika nr 2 ww. rozporządzenia brak przedstawienia dokumentu stwierdzającego sprawność urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu uznawany jest za istotną usterkę techniczną mogącą powodować naruszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, w związku z czym stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia powinien zamieścić stosowny wpis w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i określić jego wynik jako negatywny.

Kolegium podkreśliło, że diagnosta ma obowiązek dochowania szczególnej staranności przy przeprowadzeniu badań technicznych. A zatem na podstawie wszelkich dostępnych informacji, powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy urządzenia zamontowane na pojeździe podlegają dozorowi technicznemu. Kolegium wskazało, że na tabliczce znamionowej cysterny znajduje się informacja o dopuszczalnym ciśnieniu roboczym, która co najmniej powinna wzbudzić wątpliwość co do możliwości przeprowadzenia badania technicznego. Skarżący nie może przy tym powoływać się na fakt, że badany pojazd nie był oznaczony w sposób wskazujący na to, że zamontowane na nim urządzenie - cysterna do przewozu towarów sypkich, podlega dozorowi technicznemu. Niedopełnienie przez właściciela obowiązku zgłoszenia cysterny do TDT nie może stanowić usprawiedliwienia dla dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

W tej sytuacji Kolegium uznało za zasadne cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty podkreślając, że decyzja o cofnięciu uprawnień w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 84 ust. 3 P.r.d. ma charakter decyzji związanej. Ponadto przepis ten nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji stwierdzonego naruszenia, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzeczne z wymogami prawa i stanem faktycznym a także wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień.

W skardze do sądu administracyjnego S. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. poprzez:

a. nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,

b. nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 P.r.d. ,,w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna") co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty,

2. błędną wykładnię przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, wobec uznania, że naczepa, która służyła do przewozu materiałów sypkich podlegała dozorowi technicznemu, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie badanie techniczne winno zostać przeprowadzone jedynie po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust.12 P.r.d.).

3. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust.3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 P.r.d.).

4. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 zarzutów skargi i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in. że organy nie przeprowadziły w sprawie wystarczającego postępowania dowodowego:

- nie przesłuchano strony nie wyjaśniając tym samym jakie dokumenty okazano diagnoście, jak oznaczona była naczepa, jak przebiegało badanie, jakimi danymi diagnosta dysponował, jakich czynności dochował, aby ustalić, czy naczepa podlegała nadzorowi TDT,

- nie przesłuchano właściciela naczepy na okoliczność czy opróżnia on naczepę także grawitacyjnie,

- organ nie ocenił przedłożonej homologacji i rysunku technicznego oraz instrukcji obsługi - pominięto pismo i homologację, z których wynika, że naczepa jest przeznaczona do przewozu materiałów sypkich.

Skarżący podniósł, że organ dokonuje błędnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przyjmując, że dozorowi technicznemu podlegają zbiorniki przystosowane do przewozu substancji w stanie stałym lub sypkim. Z treści wskazanego przepisu wynika, że zbiorniki, w tym cysterny opisane w lit. g) podlegają dozorowi technicznemu jedynie w przypadku, gdy spełnione są warunki określone w ust. 1 paragrafu 1 tj. muszą być urządzeniami ciśnieniowymi, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. A contrario - w przypadku gdy zbiornik nie jest przystosowany do przewożenia takich substancji, np. przewozi materiały w stanie stałym lub sypkim, to nie będzie podlegał rygorom prawnym ww. rozporządzenia.

Skarżący wskazał, że z oświadczenia właściciela naczepy z [...] grudnia 2017 r. nie wynika jednoznacznie, że w ogóle jest używane ciśnienie; a nawet jeżeli tak - to jest to wartość dozwolona przepisami dla cieczy lub gazów.

Skarżący podkreślił, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy nie było żadnej adnotacji o nadzorze TDT. Nie było też adnotacji, że jest to cysterna do przewozu cieczy czy gazów – w takim przypadku diagnosta zażadałby dokumentów z dozoru technicznego.

Skarżący podkreślił również, że organ nie ocenił okoliczności pozwalających na stosowanie sankcji w światle konstytucyjnej zasady proporcjonalności – nie ustalono, czy w realiach przedmiotowej sprawy doszło do dopuszczenia do ruchu pojazdu w jakikolwiek niesprawnego a więc narażającego bezpieczeństwo na drodze publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.).

Stosownie do art. 84 ust. 1 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 P.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1), stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego.

Zasady prowadzenia badań technicznych pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosownych przy badaniach. Przepis § 2 rozporządzenia określa zakres okresowego badania technicznego pojazdu, natomiast § 6 ust. 7 (zdanie pierwsze) rozporządzenia stanowi, że w przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d., uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji, wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Z treści przytoczonych przepisów, w szczególności art. 81 ust. 12 P.r.d. w związku z § 6 ust. 7 rozporządzenia wynika zakres obowiązków diagnosty. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu diagnosta może przeprowadzić dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Przeprowadzając wówczas takie badanie ma obowiązek zamieścić w rejestrze informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Spór w sprawie dotyczy zasadniczo kwestii oceny badanego przez skarżącego pojazdu, mającej zasadniczy wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji, skutkującej przyjęciem, iż skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu objętego hipotezą przepisu art. 81 ust. 12 P.r.d. w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. Argumentacja skargi będąca kontynuacją stanowiska prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wskazuje na przekonanie skarżącego, iż sporna naczepa jako służąca wyłącznie do przewozu materiałów sypkich nie mieści się w kategorii pojazdów, o których mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d. Organ przyjął natomiast, że naczepa (a w zasadzie zbiornik - cysterna zamontowana na naczepie) służy wprawdzie do przewozu materiałów sypkich, jednakże pomimo to podlega nadzorowi technicznemu, gdyż jest fabrycznie przystosowana do wykorzystywania ciśnienia wyższego niż 0, 5 bara (konkretnie – do 2 barów) przy załadunku lub rozładunku towaru.

Spór ten wiąże się z kwestią interpretacji przepisu § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Zgodnie z tym przepisem dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych:

1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego:

g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara.

Należy zwrócić uwagę, że część wstępna cytowanego punktu 1 oraz podpunkt g) odnoszą się do dwóch różnych okoliczności. Mianowicie część wstępna punktu 1 wskazuje na urządzenia ciśnieniowe, w których "znajdują się" ciecze lub gazy – bez odnoszenia się do tego, czy owe ciecze i gazy są przewożone. W podpunkcie g) z kolei nie ma mowy o przewożeniu cieczy czy gazów – mowa jest o zbiornikach do przewozu "materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne" oraz ich napełnianiu, opróżnianiu lub przewozie pod ciśnieniem.

Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku 8 listopada 2017 r. (sygn.. II GSK 1575/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl), że w świetle treści ww. przepisu cysterny do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne (w tym materiałów sypkich) - uznać trzeba za podlegające dozorowi technicznemu nie tylko gdy przewożone nim są ciecze lub gazy pod ciśnieniem, ale także gdy ciecze lub gazy pod ciśnieniem znajdują się w nich podczas napełniania lub opróżniania. Ponadto chodzi o to, aby urządzenia te obiektywnie - konstrukcyjnie mogły być m.in. napełniane czy opróżniane nadciśnieniowo. Fakt zaś, że mogą być i faktycznie bywają napełniane/opróżniane także grawitacyjnie nie znaczy, że nie podlegają dozorowi technicznemu. Już możliwość nadciśnieniowego opróżniania jest wystarczającą przesłanką do konieczności/wymogu poddania ich badaniu przez wyspecjalizowane organy celem oceny czy - z punktu widzenia bezpieczeństwa - mogą być dopuszczone do eksploatacji. To ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 667) o dozorze technicznym określa zasady, zakres i formy wykonywania dozoru technicznego oraz jednostki właściwe do jego wykonywania (art. 1). Dozorem technicznym są określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych. Dozór techniczny jest wykonywany przez jednostki dozoru technicznego (art. 2 ust. 1 i 2). Urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1 (które to wyjątki nie mają w tej sprawie znaczenia) mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Organ właściwej jednostki dozoru technicznego przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, przeprowadza prawem przewidziane badania i wykonuje określone przepisami czynności sprawdzające (art. 14 ust. 1 i 2). Diagnosta nie może wchodzić w uprawnienia organów dozoru technicznego i samodzielnie oceniać, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu, czy też może być eksploatowane bez stosownego zezwolenia, lecz powinien zwrócić uwagę na tabliczki znamionowe umieszczone przez producenta na zbiorniku transportowym naczepy, w razie wątpliwości winien w możliwie największym stopniu wykorzystać wszelkie faktycznie dostępne informacje z różnych możliwych źródeł.

Powyższe rzutuje na ocenę zakresu i prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Istotne jest bowiem w sprawie, że naczepa, jak stwierdził organ (i co nie było w trakcie postępowania podważane), posiada na zbiorniku transportowym tabliczkę znamionową wskazującą na dopuszczalne ciśnienie robocze 2 barów (zdjęcie między k.3 a k.2, tłumaczenie treści tabliczki przy k. 12). Już to wskazuje, że zbiornik naczepy jest przystosowany do pracy pod ciśnieniem większym niż 0,5 bara o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu – a tym samym podlegało dozorowi technicznemu.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że sam skarżący w piśmie procesowym z [...] lipca 2018 r. (k. 10) w punkcie 3 przyznaje, że w dniu badania tj. [...] grudnia 2017 r. złożono mu "oświadczenie wskazujące, że naczepa służyła do przewozu paszy i była opróżniana pod ciśnieniem 0,5 bara" (samo oświadczenie przy k. 10). Skarżący w dniu badania był zatem świadom, że ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym. Jak wskazał wcześniej Sąd – dla kwalifikacji danego urządzenia jako urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu mają znaczenie jego obiektywne parametry konstrukcyjne. Nie miała zatem w analizowanej sytuacji znaczenia informacja (zawarta w oświadczeniu właściciela naczepy, przedstawionym w dniu badania) jakoby ciśnienie robocze zostało zmniejszone poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Oświadczenie takie świadczy bowiem albo o tym, że użytkownik zbiornika nie korzysta w pełni z konstrukcyjnych możliwości zbiornika (co nie zmienia jego kwalifikacji jako urządzenia ciśnieniowego o pewnych maksymalnych, możliwych do wykorzystania parametrach, których używanie wymaga dozoru technicznego), albo o tym, że właściciel naczepy dopuścił się jej przeróbki, przy czym nie dysponuje żadnym dokumentem stwierdzającym, że dokonana przeróbka została wykonana bezpiecznie, zgodnie z wymogami technicznymi i prawnymi.

Zasadne jest w tej sytuacji poprzestanie organu na ustaleniach dotyczących istnienia tabliczki znamionowej i znajdowaniu się na niej informacji o maksymalnym dopuszczalnym ciśnieniu roboczym. W konsekwencji słuszna jest też ocena organu, że zgłaszane wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla sprawy.

Z przepisów art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. wynika bowiem, że dokonując kwalifikacji rodzaju poddanego badaniu technicznemu pojazdu diagnosta w żadnym wypadku nie może opierać się na informacjach udzielanych przez posiadacza pojazdu, ponieważ informacje takie są irrelewantne dla dokonania prawidłowej oceny, czy badaniu podawany jest pojazd z zamontowanym urządzeniem technicznym, co implikuje obowiązek, o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia. Tymczasem z treści wyjaśnień samego skarżącego wynika, że bazował właśnie na takich informacjach, kierował się oświadczeniem posiadacza pojazdu. Skarżący nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował treści widniejącej na cysternie tabliczki znamionowej zawierającej informacje wskazujące niezbicie, że sporna cysterna może być napełniana i opróżniana ciśnieniowo (ciśnienie robocze 2 bary). Trzeba też zwrócić uwagę, że o możliwości ciśnieniowego napełniania i opróżniania zbiornika świadczy przedstawiona w toku postępowania przez samego skarżącego (przy piśmie z [...] lipca 2017 r.) instrukcja obsługi, a konkretnie "dane techniczne", w których zapisano nie tylko, że zbiornik jest przeznaczony m.in. do transportu pasz, ale także że "napełnianie może odbywać się przy użyciu siły ciężkości (poprzez otwór na górze zbiornika) lub powietrza sprężonego poprzez króciec do napełniania" oraz że podczas wyładunku "możliwe jest zastosowanie sprężonego powietrza".

Trzeba zwrócić uwagę, że nawet niekompletność instalacji ciśnieniowej do ciśnieniowego napełniania i opróżniania cysterny służącej do przewożenia materiałów sypkich nie pozwala diagnoście na uznanie, że nie ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 lipca 2019 r. sygn. III SA/Kr 438/19 publ. CBOSA).

Diagnosta winien mieć na uwadze bezwzględnie obowiązującą regulację wynikającą z art. 81 ust. 12 P.r.d. i przystąpić do badania pojazdu tylko po zrealizowaniu obowiązku o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Skarżącego zobowiązywała do takiego postępowania treść umieszczonej na cysternie tabliczki znamionowej i faktyczne istnienie urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu. Nie zwalniał więc skarżącego od takiego, prawidłowego postępowania fakt zarejestrowania pojazdu jako naczepy ciężarowej, bez określenia przeznaczenia pojazdu ani informacje przekazane przez posiadacza pojazdu

Należy zauważyć, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że przedmiotowa przyczepa jest fabrycznie przystosowana do ciśnieniowego załadunku lub rozładunku towaru. Skarżący skupia się jedynie na wykazaniu, że możliwość ta była po pierwsze – ograniczona przez właściciela przyczepy, który dokonał jej przeróbki obniżając ciśnienie wykorzystywane przy załadunku/rozładunku do 0,5 bara, a po drugie – że właściciel w istocie nie korzystał nawet z tak ograniczonej możliwości ciśnieniowego napełniania/opróżniania naczepy. Okoliczności te – jak wyżej wskazano – nie mają znaczenia dla sprawy.

Skoro zaś – jak wynika z powyższego – prawidłowo organ ustalił, że doszło do wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z przepisem art. 81 pkt 12 P.r.d. to - co do zasady - konsekwencją powyższego jest zasadność zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Jeżeli chodzi o zarzut braku rozważenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do orzeczenia o cofnięciu uprawnień, trzeba wskazać, że ustawa w art. 84 ust. 3 P.r.d. wymaga jedynie ustalenia zaistnienia przesłanek określonych tym przepisem. W rozpatrywanym przypadku zaistnienie prawem przewidzianych przesłanek wykazano. Wobec literalnego brzmienia art. 84 ust. 3 P.r.d. trafnie przyjmuje się, że przewidziana nim odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny - jest więc niezależna od winy diagnosty, wagi, czasu, częstotliwości i okoliczności naruszenia prawa.

Pominięcie tego typu charakteru odpowiedzialności i odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej art. 84 ust. 3 P.r.d. w istocie oznaczałoby odmowę zastosowania obowiązującego przepisu prawa.

Odnośnie niezgodności art. 84 ust. 3 P.r.d. z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą proporcjonalności należy wskazać, że - co do zasady - stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności naruszenia tak aby sankcja była adekwatna i współmierna do stwierdzonych uchybień. Użycie bowiem środka zbyt uciążliwego, prowadzącego do ograniczenia prawa i wolności narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na konieczność dostosowania środków względem szkodliwości popełnionego czynu, należy zatem zadawać pytanie, czy zachowana została proporcja pomiędzy celami regulacji a ciężarami. Gdy mamy do czynienia z naruszeniami, które nie stanowią uszczerbku dla państwa ani społeczeństwa, powinno się umożliwić podjęcie racjonalnej decyzji dostosowanej do sytuacji a nie trzymającej się sztywno litery prawa (por. np. wyroki TK z dnia 1 maja 2009 r. K 13/98, z dnia 29 czerwca 2001 r. K 23/00).

W rozpatrywanym przypadku brak jednak podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - mimo stwierdzenia naruszenia przez diagnostę obowiązku z art. 81 pkt 12 P.r.d. - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień.

Sąd podziela pogląd, że sankcja cofnięcia uprawnień ma na celu odsunięcie od wykonywania badań technicznych nierzetelnych diagnostów. Istotny jest przy tym cel regulacji art. 81 pkt 12 P.r.d. Wprowadzenie wymogu sprawdzenia przez diagnostę czy odnośnie do urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu istnieje dokument stwierdzający sprawność urządzenia, niewątpliwie służy dodatkowej kontroli (poza kontrolą sprawowaną przez organy dozoru technicznego), czy sprawność tego urządzenia jest badana przez właściwy organ dozoru i czy urządzenie nie zagraża bezpieczeństwu. Obowiązek nałożony na diagnostów art. 81 pkt 12 P.r.d. służy eliminowaniu możliwości eksploatacji tych urządzeń bez stosownych zezwoleń właśnie m. in. przez odmowę badania i wydania zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu z umieszczonym na nim urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu.

W rozpoznawanym przypadku diagnosta nie sprawdził tabliczki znamionowej, wskazującej, że urządzenie pracuje pod ciśnieniem roboczym 2 barów i oparł się jedynie na oświadczeniu właściciela, do czego nie miał podstaw prawnych.

Trzeba też mieć na uwadze, że skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości urządzeń, zasad podlegania tych urządzeń pod dozór techniczny jak i umiejętność sprawdzenia niezbędnych danych urządzeń - w razie zaistnienia ewentualnych wątpliwości.

Z wyjaśnień skarżącego diagnosty wynika, że - mimo iż nie do niego należy ocena, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu - oparł się na samodzielnej ocenie, że urządzenie jest naczepą przystosowaną do wysypu grawitacyjnego a nie urządzeniem ciśnieniowym, które można pod ciśnieniem napełniać lub opróżniać przy nadciśnieniu powyżej 0,5 bara. Diagnosta nie ma możliwości ani prawnych ani technicznych do kwalifikowania urządzenia jako niepodlegającego dozorowi.

Trzeba też zauważyć, że o ile rzeczywiście doszło "przeregulowania" zaworów bezpieczeństwa (stosownie do oświadczenia właściciela naczepy), a brak jest dowodów, że owo "przeregulowanie" nastąpiło w bezpieczny, zgodny z wymogami technicznymi sposób – to możliwe jest, że skarżący dopuścił do ruchu naczepę z urządzeniem ciśnieniowym w którym dokonano zmiany mogącej powodować zagrożenie dla użytkowników naczepy a także dla uczestników ruchu drogowego - w przypadku jeżeli np. nieprawidłowo "przeregulowany" zawór spowoduje opróżnienie naczepy w trakcie jazdy, bezpośrednio przed nadjeżdżającymi pojazdami. Ocena, czy taka możliwość istnieje czy też nie – nie leży w kompetencjach diagnosty, lecz dozoru technicznego.

Występujące ewentualnie w praktyce wątpliwości co do interpretacji § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przemawiają raczej za przyjęciem, że diagnosta winien dochować szczególnej staranności mając do czynienia z urządzeniem technicznym na badanym pojeździe.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd oddalił skargę.

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...].LA Starosta [...] – D., na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 81 ust. 12 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (T.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990; zwanej w skrócie ‘P.r.d.") oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm.) – cofnął skarżącemu S. Z. uprawnienia diagnosty nr [...] z [...] grudnia 2004 r. do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Starosta ustalił, że skarżący [...] grudnia 2017 r. przeprowadził badanie techniczne naczepy marki F. (nr rejestracyjny [...]. Naczepa ta powinna podlegać dozorowi technicznemu, ponieważ załadunek i rozładunek naczepy (właściwie – zbiornika na niej zamontowanego) może odbywać się metodą ciśnieniową, a ustalone na tabliczce znamionowej dopuszczalne ciśnienie robocze wynosi 2 bary. Powinna być zatem wydana decyzja organu dozoru technicznego o dopuszczeniu pojazdu do użytkowania, jednakże naczepa nie została zgłoszona do Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) celem objęcia jej dozorem technicznym.

Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. skarżący podczas badania technicznego powinien zażądać przedstawienia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego zamontowanego na naczepie. Skarżący takiego dokumentu nie wymagał. Skarżący nie sprawdził również i nie wymagał dokumentu dotyczącego zmniejszenia ciśnienia w przedmiotowej naczepie, opierając się wyłącznie na rzekomym oświadczeniu właściciela naczepy o samowolnym obniżeniu ciśnienia roboczego przez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Zdaniem organu stanowi to naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. oraz § 6 ust. 12 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.

Konsekwencją wydania przez diagnostę zaświadczenia lub dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. jest zaś cofnięcie uprawnień diagnoście (art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.).

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty.

Podzielając ustalenia organu I instancji Kolegium uznało (stwierdzając, że nie jest to kwestią sporną), że zamontowana na przedmiotowej naczepie cysterna służy do przewozu materiałów sypkich, w której najwyższe dopuszczalne ciśnienie może wynosić 2,0 bary.

Wbrew zatem stanowisku skarżącego przedmiotowy pojazd podlega dozorowi technicznemu.

W tym względzie Kolegium uznało za nieuzasadniony zarzut odwołania, że przedmiotowy pojazd, jako niesłużący do przewozu materiałów ciekłych i gazowych, uwzględniając treść § 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 poz. 1468) nie podlegał przepisom o dozorze technicznym. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia [...] grudnia 2012 r. dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym (lit. g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara. Zdaniem Kolegium pojęcia "urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy" nie można utożsamiać z urządzeniami ciśnieniowymi służącymi do przewozu cieczy lub gazów. Ciecz lub gaz w zbiorniku ciśnieniowym, o którym mowa w cytowanym przepisie, może znajdować się jako przewożony towar, ale może też być czynnikiem wykorzystywanym wyłącznie w trakcie załadunku (rozładunku) urządzenia ciśnieniowego służącego do przewozu innych materiałów, w tym materiałów sypkich.

Kolegium wskazało, że na kwalifikację przedmiotowego urządzenia nie ma wpływu fakt, że jego właściciel – P. M., samodzielnie, bez zgody TDT, dokonał zmiany nastaw ciśnienia roboczego poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. O tym, że określone urządzenie techniczne podlega dozorowi technicznemu decydują nominalne, określone przez jego producenta a nie faktycznie wykorzystywane przez użytkownika, parametry techniczne. Kolegium zwróciło uwagę, że właściciel urządzenia w swoim oświadczeniu z [...] grudnia 2017 r. potwierdził, że zbiornik opróżniany jest pod ciśnieniem, a nie z wykorzystaniem siły ciężkości (grawitacji). Kolegium uznało, że zasadne jest powoływanie się w tej kwestii, przez organ I instancji, na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 października 2006 r. w sprawie warunków technicznym dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1465), które wskazują na konieczność uzyskania zgody TDT na ingerencję w urządzenia objęte dozorem.

Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek wymienionych w art. 84 ust. 3 P.r.d., których wystąpienie uzasadnia cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, jest dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W sytuacji gdy badaniu technicznemu w stacji kontroli pojazdów podlegał pojazd wyposażony w urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu, przeprowadzenie badania technicznego takiego pojazdu i dokonanie w dowodzie rejestracyjnym wpisu o pozytywnym wyniku takiego badania jest dokonane z naruszeniem dyspozycji art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, który nakłada na diagnostę obowiązek zamieszczenia informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Zgodnie z pkt 1.4 załącznika nr 2 ww. rozporządzenia brak przedstawienia dokumentu stwierdzającego sprawność urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu uznawany jest za istotną usterkę techniczną mogącą powodować naruszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, w związku z czym stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia powinien zamieścić stosowny wpis w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i określić jego wynik jako negatywny.

Kolegium podkreśliło, że diagnosta ma obowiązek dochowania szczególnej staranności przy przeprowadzeniu badań technicznych. A zatem na podstawie wszelkich dostępnych informacji, powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy urządzenia zamontowane na pojeździe podlegają dozorowi technicznemu. Kolegium wskazało, że na tabliczce znamionowej cysterny znajduje się informacja o dopuszczalnym ciśnieniu roboczym, która co najmniej powinna wzbudzić wątpliwość co do możliwości przeprowadzenia badania technicznego. Skarżący nie może przy tym powoływać się na fakt, że badany pojazd nie był oznaczony w sposób wskazujący na to, że zamontowane na nim urządzenie - cysterna do przewozu towarów sypkich, podlega dozorowi technicznemu. Niedopełnienie przez właściciela obowiązku zgłoszenia cysterny do TDT nie może stanowić usprawiedliwienia dla dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

W tej sytuacji Kolegium uznało za zasadne cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty podkreślając, że decyzja o cofnięciu uprawnień w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 84 ust. 3 P.r.d. ma charakter decyzji związanej. Ponadto przepis ten nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji stwierdzonego naruszenia, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzeczne z wymogami prawa i stanem faktycznym a także wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień.

W skardze do sądu administracyjnego S. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

5. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. poprzez:

a. nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,

b. nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 P.r.d. ,,w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna") co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty,

6. błędną wykładnię przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, wobec uznania, że naczepa, która służyła do przewozu materiałów sypkich podlegała dozorowi technicznemu, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie badanie techniczne winno zostać przeprowadzone jedynie po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust.12 P.r.d.).

7. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust.3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 P.r.d.).

8. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 zarzutów skargi i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in. że organy nie przeprowadziły w sprawie wystarczającego postępowania dowodowego:

- nie przesłuchano strony nie wyjaśniając tym samym jakie dokumenty okazano diagnoście, jak oznaczona była naczepa, jak przebiegało badanie, jakimi danymi diagnosta dysponował, jakich czynności dochował, aby ustalić, czy naczepa podlegała nadzorowi TDT,

- nie przesłuchano właściciela naczepy na okoliczność czy opróżnia on naczepę także grawitacyjnie,

- organ nie ocenił przedłożonej homologacji i rysunku technicznego oraz instrukcji obsługi - pominięto pismo i homologację, z których wynika, że naczepa jest przeznaczona do przewozu materiałów sypkich.

Skarżący podniósł, że organ dokonuje błędnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przyjmując, że dozorowi technicznemu podlegają zbiorniki przystosowane do przewozu substancji w stanie stałym lub sypkim. Z treści wskazanego przepisu wynika, że zbiorniki, w tym cysterny opisane w lit. g) podlegają dozorowi technicznemu jedynie w przypadku, gdy spełnione są warunki określone w ust. 1 paragrafu 1 tj. muszą być urządzeniami ciśnieniowymi, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. A contrario - w przypadku gdy zbiornik nie jest przystosowany do przewożenia takich substancji, np. przewozi materiały w stanie stałym lub sypkim, to nie będzie podlegał rygorom prawnym ww. rozporządzenia.

Skarżący wskazał, że z oświadczenia właściciela naczepy z [...] grudnia 2017 r. nie wynika jednoznacznie, że w ogóle jest używane ciśnienie; a nawet jeżeli tak - to jest to wartość dozwolona przepisami dla cieczy lub gazów.

Skarżący podkreślił, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy nie było żadnej adnotacji o nadzorze TDT. Nie było też adnotacji, że jest to cysterna do przewozu cieczy czy gazów – w takim przypadku diagnosta zażadałby dokumentów z dozoru technicznego.

Skarżący podkreślił również, że organ nie ocenił okoliczności pozwalających na stosowanie sankcji w światle konstytucyjnej zasady proporcjonalności – nie ustalono, czy w realiach przedmiotowej sprawy doszło do dopuszczenia do ruchu pojazdu w jakikolwiek niesprawnego a więc narażającego bezpieczeństwo na drodze publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.).

Stosownie do art. 84 ust. 1 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 P.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1), stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego.

Zasady prowadzenia badań technicznych pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosownych przy badaniach. Przepis § 2 rozporządzenia określa zakres okresowego badania technicznego pojazdu, natomiast § 6 ust. 7 (zdanie pierwsze) rozporządzenia stanowi, że w przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d., uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji, wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Z treści przytoczonych przepisów, w szczególności art. 81 ust. 12 P.r.d. w związku z § 6 ust. 7 rozporządzenia wynika zakres obowiązków diagnosty. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu diagnosta może przeprowadzić dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Przeprowadzając wówczas takie badanie ma obowiązek zamieścić w rejestrze informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Spór w sprawie dotyczy zasadniczo kwestii oceny badanego przez skarżącego pojazdu, mającej zasadniczy wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji, skutkującej przyjęciem, iż skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu objętego hipotezą przepisu art. 81 ust. 12 P.r.d. w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. Argumentacja skargi będąca kontynuacją stanowiska prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wskazuje na przekonanie skarżącego, iż sporna naczepa jako służąca wyłącznie do przewozu materiałów sypkich nie mieści się w kategorii pojazdów, o których mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d. Organ przyjął natomiast, że naczepa (a w zasadzie zbiornik - cysterna zamontowana na naczepie) służy wprawdzie do przewozu materiałów sypkich, jednakże pomimo to podlega nadzorowi technicznemu, gdyż jest fabrycznie przystosowana do wykorzystywania ciśnienia wyższego niż 0, 5 bara (konkretnie – do 2 barów) przy załadunku lub rozładunku towaru.

Spór ten wiąże się z kwestią interpretacji przepisu § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Zgodnie z tym przepisem dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych:

1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego:

g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara.

Należy zwrócić uwagę, że część wstępna cytowanego punktu 1 oraz podpunkt g) odnoszą się do dwóch różnych okoliczności. Mianowicie część wstępna punktu 1 wskazuje na urządzenia ciśnieniowe, w których "znajdują się" ciecze lub gazy – bez odnoszenia się do tego, czy owe ciecze i gazy są przewożone. W podpunkcie g) z kolei nie ma mowy o przewożeniu cieczy czy gazów – mowa jest o zbiornikach do przewozu "materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne" oraz ich napełnianiu, opróżnianiu lub przewozie pod ciśnieniem.

Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku 8 listopada 2017 r. (sygn.. II GSK 1575/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej na stronie www.orzeczenia .nsa.gov.pl), że w świetle treści ww. przepisu cysterny do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne (w tym materiałów sypkich) - uznać trzeba za podlegające dozorowi technicznemu nie tylko gdy przewożone nim są ciecze lub gazy pod ciśnieniem, ale także gdy ciecze lub gazy pod ciśnieniem znajdują się w nich podczas napełniania lub opróżniania. Ponadto chodzi o to, aby urządzenia te obiektywnie - konstrukcyjnie mogły być m.in. napełniane czy opróżniane nadciśnieniowo. Fakt zaś, że mogą być i faktycznie bywają napełniane/opróżniane także grawitacyjnie nie znaczy, że nie podlegają dozorowi technicznemu. Już możliwość nadciśnieniowego opróżniania jest wystarczającą przesłanką do konieczności/wymogu poddania ich badaniu przez wyspecjalizowane organy celem oceny czy - z punktu widzenia bezpieczeństwa - mogą być dopuszczone do eksploatacji. To ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 667) o dozorze technicznym określa zasady, zakres i formy wykonywania dozoru technicznego oraz jednostki właściwe do jego wykonywania (art. 1). Dozorem technicznym są określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych. Dozór techniczny jest wykonywany przez jednostki dozoru technicznego (art. 2 ust. 1 i 2). Urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1 (które to wyjątki nie mają w tej sprawie znaczenia) mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Organ właściwej jednostki dozoru technicznego przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, przeprowadza prawem przewidziane badania i wykonuje określone przepisami czynności sprawdzające (art. 14 ust. 1 i 2). Diagnosta nie może wchodzić w uprawnienia organów dozoru technicznego i samodzielnie oceniać, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu, czy też może być eksploatowane bez stosownego zezwolenia, lecz powinien zwrócić uwagę na tabliczki znamionowe umieszczone przez producenta na zbiorniku transportowym naczepy, w razie wątpliwości winien w możliwie największym stopniu wykorzystać wszelkie faktycznie dostępne informacje z różnych możliwych źródeł.

Powyższe rzutuje na ocenę zakresu i prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Istotne jest bowiem w sprawie, że naczepa, jak stwierdził organ (i co nie było w trakcie postępowania podważane), posiada na zbiorniku transportowym tabliczkę znamionową wskazującą na dopuszczalne ciśnienie robocze 2 barów (zdjęcie między k.3 a k.2, tłumaczenie treści tabliczki przy k. 12). Już to wskazuje, że zbiornik naczepy jest przystosowany do pracy pod ciśnieniem większym niż 0,5 bara o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu – a tym samym podlegało dozorowi technicznemu.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że sam skarżący w piśmie procesowym z 17 lipca 2018 r. (k. 10) w punkcie 3 przyznaje, że w dniu badania tj. 5 grudnia 2017 r. złożono mu "oświadczenie wskazujące, że naczepa służyła do przewozu paszy i była opróżniana pod ciśnieniem 0,5 bara" (samo oświadczenie przy k. 10). Skarżący w dniu badania był zatem świadom, że ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym. Jak wskazał wcześniej Sąd – dla kwalifikacji danego urządzenia jako urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu mają znaczenie jego obiektywne parametry konstrukcyjne. Nie miała zatem w analizowanej sytuacji znaczenia informacja (zawarta w oświadczeniu właściciela naczepy, przedstawionym w dniu badania) jakoby ciśnienie robocze zostało zmniejszone poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Oświadczenie takie świadczy bowiem albo o tym, że użytkownik zbiornika nie korzysta w pełni z konstrukcyjnych możliwości zbiornika (co nie zmienia jego kwalifikacji jako urządzenia ciśnieniowego o pewnych maksymalnych, możliwych do wykorzystania parametrach, których używanie wymaga dozoru technicznego), albo o tym, że właściciel naczepy dopuścił się jej przeróbki, przy czym nie dysponuje żadnym dokumentem stwierdzającym, że dokonana przeróbka została wykonana bezpiecznie, zgodnie z wymogami technicznymi i prawnymi.

Zasadne jest w tej sytuacji poprzestanie organu na ustaleniach dotyczących istnienia tabliczki znamionowej i znajdowaniu się na niej informacji o maksymalnym dopuszczalnym ciśnieniu roboczym. W konsekwencji słuszna jest też ocena organu, że zgłaszane wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla sprawy.

Z przepisów art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. wynika bowiem, że dokonując kwalifikacji rodzaju poddanego badaniu technicznemu pojazdu diagnosta w żadnym wypadku nie może opierać się na informacjach udzielanych przez posiadacza pojazdu, ponieważ informacje takie są irrelewantne dla dokonania prawidłowej oceny, czy badaniu podawany jest pojazd z zamontowanym urządzeniem technicznym, co implikuje obowiązek, o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia. Tymczasem z treści wyjaśnień samego skarżącego wynika, że bazował właśnie na takich informacjach, kierował się oświadczeniem posiadacza pojazdu. Skarżący nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował treści widniejącej na cysternie tabliczki znamionowej zawierającej informacje wskazujące niezbicie, że sporna cysterna może być napełniana i opróżniana ciśnieniowo (ciśnienie robocze 2 bary). Trzeba też zwrócić uwagę, że o możliwości ciśnieniowego napełniania i opróżniania zbiornika świadczy przedstawiona w toku postępowania przez samego skarżącego (przy piśmie z 17 lipca 2017 r.) instrukcja obsługi, a konkretnie "dane techniczne", w których zapisano nie tylko, że zbiornik jest przeznaczony m.in. do transportu pasz, ale także że "napełnianie może odbywać się przy użyciu siły ciężkości (poprzez otwór na górze zbiornika) lub powietrza sprężonego poprzez króciec do napełniania" oraz że podczas wyładunku "możliwe jest zastosowanie sprężonego powietrza".

Trzeba zwrócić uwagę, że nawet niekompletność instalacji ciśnieniowej do ciśnieniowego napełniania i opróżniania cysterny służącej do przewożenia materiałów sypkich nie pozwala diagnoście na uznanie, że nie ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 lipca 2019 r. sygn. III SA/Kr 438/19 publ. CBOSA).

Diagnosta winien mieć na uwadze bezwzględnie obowiązującą regulację wynikającą z art. 81 ust. 12 P.r.d. i przystąpić do badania pojazdu tylko po zrealizowaniu obowiązku o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Skarżącego zobowiązywała do takiego postępowania treść umieszczonej na cysternie tabliczki znamionowej i faktyczne istnienie urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu. Nie zwalniał więc skarżącego od takiego, prawidłowego postępowania fakt zarejestrowania pojazdu jako naczepy ciężarowej, bez określenia przeznaczenia pojazdu ani informacje przekazane przez posiadacza pojazdu

Należy zauważyć, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że przedmiotowa przyczepa jest fabrycznie przystosowana do ciśnieniowego załadunku lub rozładunku towaru. Skarżący skupia się jedynie na wykazaniu, że możliwość ta była po pierwsze – ograniczona przez właściciela przyczepy, który dokonał jej przeróbki obniżając ciśnienie wykorzystywane przy załadunku/rozładunku do 0,5 bara, a po drugie – że właściciel w istocie nie korzystał nawet z tak ograniczonej możliwości ciśnieniowego napełniania/opróżniania naczepy. Okoliczności te – jak wyżej wskazano – nie mają znaczenia dla sprawy.

Skoro zaś – jak wynika z powyższego – prawidłowo organ ustalił, że doszło do wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z przepisem art. 81 pkt 12 P.r.d. to - co do zasady - konsekwencją powyższego jest zasadność zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Jeżeli chodzi o zarzut braku rozważenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do orzeczenia o cofnięciu uprawnień, trzeba wskazać, że ustawa w art. 84 ust. 3 P.r.d. wymaga jedynie ustalenia zaistnienia przesłanek określonych tym przepisem. W rozpatrywanym przypadku zaistnienie prawem przewidzianych przesłanek wykazano. Wobec literalnego brzmienia art. 84 ust. 3 P.r.d. trafnie przyjmuje się, że przewidziana nim odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny - jest więc niezależna od winy diagnosty, wagi, czasu, częstotliwości i okoliczności naruszenia prawa.

Pominięcie tego typu charakteru odpowiedzialności i odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej art. 84 ust. 3 P.r.d. w istocie oznaczałoby odmowę zastosowania obowiązującego przepisu prawa.

Odnośnie niezgodności art. 84 ust. 3 P.r.d. z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą proporcjonalności należy wskazać, że - co do zasady - stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności naruszenia tak aby sankcja była adekwatna i współmierna do stwierdzonych uchybień. Użycie bowiem środka zbyt uciążliwego, prowadzącego do ograniczenia prawa i wolności narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na konieczność dostosowania środków względem szkodliwości popełnionego czynu, należy zatem zadawać pytanie, czy zachowana została proporcja pomiędzy celami regulacji a ciężarami. Gdy mamy do czynienia z naruszeniami, które nie stanowią uszczerbku dla państwa ani społeczeństwa, powinno się umożliwić podjęcie racjonalnej decyzji dostosowanej do sytuacji a nie trzymającej się sztywno litery prawa (por. np. wyroki TK z dnia 1 maja 2009 r. K 13/98, z dnia 29 czerwca 2001 r. K 23/00).

W rozpatrywanym przypadku brak jednak podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - mimo stwierdzenia naruszenia przez diagnostę obowiązku z art. 81 pkt 12 P.r.d. - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień.

Sąd podziela pogląd, że sankcja cofnięcia uprawnień ma na celu odsunięcie od wykonywania badań technicznych nierzetelnych diagnostów. Istotny jest przy tym cel regulacji art. 81 pkt 12 P.r.d. Wprowadzenie wymogu sprawdzenia przez diagnostę czy odnośnie do urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu istnieje dokument stwierdzający sprawność urządzenia, niewątpliwie służy dodatkowej kontroli (poza kontrolą sprawowaną przez organy dozoru technicznego), czy sprawność tego urządzenia jest badana przez właściwy organ dozoru i czy urządzenie nie zagraża bezpieczeństwu. Obowiązek nałożony na diagnostów art. 81 pkt 12 P.r.d. służy eliminowaniu możliwości eksploatacji tych urządzeń bez stosownych zezwoleń właśnie m. in. przez odmowę badania i wydania zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu z umieszczonym na nim urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu.

W rozpoznawanym przypadku diagnosta nie sprawdził tabliczki znamionowej, wskazującej, że urządzenie pracuje pod ciśnieniem roboczym 2 barów i oparł się jedynie na oświadczeniu właściciela, do czego nie miał podstaw prawnych.

Trzeba też mieć na uwadze, że skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości urządzeń, zasad podlegania tych urządzeń pod dozór techniczny jak i umiejętność sprawdzenia niezbędnych danych urządzeń - w razie zaistnienia ewentualnych wątpliwości.

Z wyjaśnień skarżącego diagnosty wynika, że - mimo iż nie do niego należy ocena, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu - oparł się na samodzielnej ocenie, że urządzenie jest naczepą przystosowaną do wysypu grawitacyjnego a nie urządzeniem ciśnieniowym, które można pod ciśnieniem napełniać lub opróżniać przy nadciśnieniu powyżej 0,5 bara. Diagnosta nie ma możliwości ani prawnych ani technicznych do kwalifikowania urządzenia jako niepodlegającego dozorowi.

Trzeba też zauważyć, że o ile rzeczywiście doszło "przeregulowania" zaworów bezpieczeństwa (stosownie do oświadczenia właściciela naczepy), a brak jest dowodów, że owo "przeregulowanie" nastąpiło w bezpieczny, zgodny z wymogami technicznymi sposób – to możliwe jest, że skarżący dopuścił do ruchu naczepę z urządzeniem ciśnieniowym w którym dokonano zmiany mogącej powodować zagrożenie dla użytkowników naczepy a także dla uczestników ruchu drogowego - w przypadku jeżeli np. nieprawidłowo "przeregulowany" zawór spowoduje opróżnienie naczepy w trakcie jazdy, bezpośrednio przed nadjeżdżającymi pojazdami. Ocena, czy taka możliwość istnieje czy też nie – nie leży w kompetencjach diagnosty, lecz dozoru technicznego.

Występujące ewentualnie w praktyce wątpliwości co do interpretacji § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przemawiają raczej za przyjęciem, że diagnosta winien dochować szczególnej staranności mając do czynienia z urządzeniem technicznym na badanym pojeździe.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd oddalił skargę.

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...].LA Starosta [...] – D., na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 81 ust. 12 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (T.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990; zwanej w skrócie ‘P.r.d.") oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm.) – cofnął skarżącemu S. Z. uprawnienia diagnosty nr [...] z [...] grudnia 2004 r. do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Starosta ustalił, że skarżący [...] grudnia 2017 r. przeprowadził badanie techniczne naczepy marki F. (nr rejestracyjny [...]. Naczepa ta powinna podlegać dozorowi technicznemu, ponieważ załadunek i rozładunek naczepy (właściwie – zbiornika na niej zamontowanego) może odbywać się metodą ciśnieniową, a ustalone na tabliczce znamionowej dopuszczalne ciśnienie robocze wynosi 2 bary. Powinna być zatem wydana decyzja organu dozoru technicznego o dopuszczeniu pojazdu do użytkowania, jednakże naczepa nie została zgłoszona do Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) celem objęcia jej dozorem technicznym.

Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. skarżący podczas badania technicznego powinien zażądać przedstawienia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego zamontowanego na naczepie. Skarżący takiego dokumentu nie wymagał. Skarżący nie sprawdził również i nie wymagał dokumentu dotyczącego zmniejszenia ciśnienia w przedmiotowej naczepie, opierając się wyłącznie na rzekomym oświadczeniu właściciela naczepy o samowolnym obniżeniu ciśnienia roboczego przez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Zdaniem organu stanowi to naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. oraz § 6 ust. 12 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.

Konsekwencją wydania przez diagnostę zaświadczenia lub dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. jest zaś cofnięcie uprawnień diagnoście (art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.).

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty.

Podzielając ustalenia organu I instancji Kolegium uznało (stwierdzając, że nie jest to kwestią sporną), że zamontowana na przedmiotowej naczepie cysterna służy do przewozu materiałów sypkich, w której najwyższe dopuszczalne ciśnienie może wynosić 2,0 bary.

Wbrew zatem stanowisku skarżącego przedmiotowy pojazd podlega dozorowi technicznemu.

W tym względzie Kolegium uznało za nieuzasadniony zarzut odwołania, że przedmiotowy pojazd, jako niesłużący do przewozu materiałów ciekłych i gazowych, uwzględniając treść § 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 poz. 1468) nie podlegał przepisom o dozorze technicznym. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia [...] grudnia 2012 r. dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym (lit. g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara. Zdaniem Kolegium pojęcia "urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy" nie można utożsamiać z urządzeniami ciśnieniowymi służącymi do przewozu cieczy lub gazów. Ciecz lub gaz w zbiorniku ciśnieniowym, o którym mowa w cytowanym przepisie, może znajdować się jako przewożony towar, ale może też być czynnikiem wykorzystywanym wyłącznie w trakcie załadunku (rozładunku) urządzenia ciśnieniowego służącego do przewozu innych materiałów, w tym materiałów sypkich.

Kolegium wskazało, że na kwalifikację przedmiotowego urządzenia nie ma wpływu fakt, że jego właściciel – P. M., samodzielnie, bez zgody TDT, dokonał zmiany nastaw ciśnienia roboczego poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. O tym, że określone urządzenie techniczne podlega dozorowi technicznemu decydują nominalne, określone przez jego producenta a nie faktycznie wykorzystywane przez użytkownika, parametry techniczne. Kolegium zwróciło uwagę, że właściciel urządzenia w swoim oświadczeniu z [...] grudnia 2017 r. potwierdził, że zbiornik opróżniany jest pod ciśnieniem, a nie z wykorzystaniem siły ciężkości (grawitacji). Kolegium uznało, że zasadne jest powoływanie się w tej kwestii, przez organ I instancji, na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2000 r. o dozorze technicznym i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] października 2006 r. w sprawie warunków technicznym dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1465), które wskazują na konieczność uzyskania zgody TDT na ingerencję w urządzenia objęte dozorem.

Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek wymienionych w art. 84 ust. 3 P.r.d., których wystąpienie uzasadnia cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, jest dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W sytuacji gdy badaniu technicznemu w stacji kontroli pojazdów podlegał pojazd wyposażony w urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu, przeprowadzenie badania technicznego takiego pojazdu i dokonanie w dowodzie rejestracyjnym wpisu o pozytywnym wyniku takiego badania jest dokonane z naruszeniem dyspozycji art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, który nakłada na diagnostę obowiązek zamieszczenia informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Zgodnie z pkt 1.4 załącznika nr [...] ww. rozporządzenia brak przedstawienia dokumentu stwierdzającego sprawność urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu uznawany jest za istotną usterkę techniczną mogącą powodować naruszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, w związku z czym stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia powinien zamieścić stosowny wpis w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i określić jego wynik jako negatywny.

Kolegium podkreśliło, że diagnosta ma obowiązek dochowania szczególnej staranności przy przeprowadzeniu badań technicznych. A zatem na podstawie wszelkich dostępnych informacji, powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy urządzenia zamontowane na pojeździe podlegają dozorowi technicznemu. Kolegium wskazało, że na tabliczce znamionowej cysterny znajduje się informacja o dopuszczalnym ciśnieniu roboczym, która co najmniej powinna wzbudzić wątpliwość co do możliwości przeprowadzenia badania technicznego. Skarżący nie może przy tym powoływać się na fakt, że badany pojazd nie był oznaczony w sposób wskazujący na to, że zamontowane na nim urządzenie - cysterna do przewozu towarów sypkich, podlega dozorowi technicznemu. Niedopełnienie przez właściciela obowiązku zgłoszenia cysterny do TDT nie może stanowić usprawiedliwienia dla dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

W tej sytuacji Kolegium uznało za zasadne cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty podkreślając, że decyzja o cofnięciu uprawnień w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 84 ust. 3 P.r.d. ma charakter decyzji związanej. Ponadto przepis ten nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji stwierdzonego naruszenia, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzeczne z wymogami prawa i stanem faktycznym a także wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień.

W skardze do sądu administracyjnego S. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

9. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. poprzez:

a. nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,

b. nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 P.r.d. ,,w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna") co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty,

10. błędną wykładnię przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, wobec uznania, że naczepa, która służyła do przewozu materiałów sypkich podlegała dozorowi technicznemu, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie badanie techniczne winno zostać przeprowadzone jedynie po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust.12 P.r.d.).

11. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust.3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 P.r.d.).

12. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 zarzutów skargi i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in. że organy nie przeprowadziły w sprawie wystarczającego postępowania dowodowego:

- nie przesłuchano strony nie wyjaśniając tym samym jakie dokumenty okazano diagnoście, jak oznaczona była naczepa, jak przebiegało badanie, jakimi danymi diagnosta dysponował, jakich czynności dochował, aby ustalić, czy naczepa podlegała nadzorowi TDT,

- nie przesłuchano właściciela naczepy na okoliczność czy opróżnia on naczepę także grawitacyjnie,

- organ nie ocenił przedłożonej homologacji i rysunku technicznego oraz instrukcji obsługi - pominięto pismo i homologację, z których wynika, że naczepa jest przeznaczona do przewozu materiałów sypkich.

Skarżący podniósł, że organ dokonuje błędnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przyjmując, że dozorowi technicznemu podlegają zbiorniki przystosowane do przewozu substancji w stanie stałym lub sypkim. Z treści wskazanego przepisu wynika, że zbiorniki, w tym cysterny opisane w lit. g) podlegają dozorowi technicznemu jedynie w przypadku, gdy spełnione są warunki określone w ust. 1 paragrafu 1 tj. muszą być urządzeniami ciśnieniowymi, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. A contrario - w przypadku gdy zbiornik nie jest przystosowany do przewożenia takich substancji, np. przewozi materiały w stanie stałym lub sypkim, to nie będzie podlegał rygorom prawnym ww. rozporządzenia.

Skarżący wskazał, że z oświadczenia właściciela naczepy z [...] grudnia 2017 r. nie wynika jednoznacznie, że w ogóle jest używane ciśnienie; a nawet jeżeli tak - to jest to wartość dozwolona przepisami dla cieczy lub gazów.

Skarżący podkreślił, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy nie było żadnej adnotacji o nadzorze TDT. Nie było też adnotacji, że jest to cysterna do przewozu cieczy czy gazów – w takim przypadku diagnosta zażadałby dokumentów z dozoru technicznego.

Skarżący podkreślił również, że organ nie ocenił okoliczności pozwalających na stosowanie sankcji w światle konstytucyjnej zasady proporcjonalności – nie ustalono, czy w realiach przedmiotowej sprawy doszło do dopuszczenia do ruchu pojazdu w jakikolwiek niesprawnego a więc narażającego bezpieczeństwo na drodze publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.).

Stosownie do art. 84 ust. 1 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 P.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1), stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego.

Zasady prowadzenia badań technicznych pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosownych przy badaniach. Przepis § 2 rozporządzenia określa zakres okresowego badania technicznego pojazdu, natomiast § 6 ust. 7 (zdanie pierwsze) rozporządzenia stanowi, że w przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d., uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji, wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Z treści przytoczonych przepisów, w szczególności art. 81 ust. 12 P.r.d. w związku z § 6 ust. 7 rozporządzenia wynika zakres obowiązków diagnosty. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu diagnosta może przeprowadzić dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Przeprowadzając wówczas takie badanie ma obowiązek zamieścić w rejestrze informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Spór w sprawie dotyczy zasadniczo kwestii oceny badanego przez skarżącego pojazdu, mającej zasadniczy wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji, skutkującej przyjęciem, iż skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu objętego hipotezą przepisu art. 81 ust. 12 P.r.d. w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2012 r. Argumentacja skargi będąca kontynuacją stanowiska prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wskazuje na przekonanie skarżącego, iż sporna naczepa jako służąca wyłącznie do przewozu materiałów sypkich nie mieści się w kategorii pojazdów, o których mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d. Organ przyjął natomiast, że naczepa (a w zasadzie zbiornik - cysterna zamontowana na naczepie) służy wprawdzie do przewozu materiałów sypkich, jednakże pomimo to podlega nadzorowi technicznemu, gdyż jest fabrycznie przystosowana do wykorzystywania ciśnienia wyższego niż 0, 5 bara (konkretnie – do 2 barów) przy załadunku lub rozładunku towaru.

Spór ten wiąże się z kwestią interpretacji przepisu § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Zgodnie z tym przepisem dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych:

1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego:

g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara.

Należy zwrócić uwagę, że część wstępna cytowanego punktu 1 oraz podpunkt g) odnoszą się do dwóch różnych okoliczności. Mianowicie część wstępna punktu 1 wskazuje na urządzenia ciśnieniowe, w których "znajdują się" ciecze lub gazy – bez odnoszenia się do tego, czy owe ciecze i gazy są przewożone. W podpunkcie g) z kolei nie ma mowy o przewożeniu cieczy czy gazów – mowa jest o zbiornikach do przewozu "materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne" oraz ich napełnianiu, opróżnianiu lub przewozie pod ciśnieniem.

Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku [...] listopada 2017 r. (sygn.. II GSK 1575/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej na stronie [...] .nsa.gov.pl), że w świetle treści ww. przepisu cysterny do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne (w tym materiałów sypkich) - uznać trzeba za podlegające dozorowi technicznemu nie tylko gdy przewożone nim są ciecze lub gazy pod ciśnieniem, ale także gdy ciecze lub gazy pod ciśnieniem znajdują się w nich podczas napełniania lub opróżniania. Ponadto chodzi o to, aby urządzenia te obiektywnie - konstrukcyjnie mogły być m.in. napełniane czy opróżniane nadciśnieniowo. Fakt zaś, że mogą być i faktycznie bywają napełniane/opróżniane także grawitacyjnie nie znaczy, że nie podlegają dozorowi technicznemu. Już możliwość nadciśnieniowego opróżniania jest wystarczającą przesłanką do konieczności/wymogu poddania ich badaniu przez wyspecjalizowane organy celem oceny czy - z punktu widzenia bezpieczeństwa - mogą być dopuszczone do eksploatacji. To ustawa z dnia [...] grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 667) o dozorze technicznym określa zasady, zakres i formy wykonywania dozoru technicznego oraz jednostki właściwe do jego wykonywania (art. 1). Dozorem technicznym są określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych. Dozór techniczny jest wykonywany przez jednostki dozoru technicznego (art. 2 ust. 1 i 2). Urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1 (które to wyjątki nie mają w tej sprawie znaczenia) mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Organ właściwej jednostki dozoru technicznego przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, przeprowadza prawem przewidziane badania i wykonuje określone przepisami czynności sprawdzające (art. 14 ust. 1 i 2). Diagnosta nie może wchodzić w uprawnienia organów dozoru technicznego i samodzielnie oceniać, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu, czy też może być eksploatowane bez stosownego zezwolenia, lecz powinien zwrócić uwagę na tabliczki znamionowe umieszczone przez producenta na zbiorniku transportowym naczepy, w razie wątpliwości winien w możliwie największym stopniu wykorzystać wszelkie faktycznie dostępne informacje z różnych możliwych źródeł.

Powyższe rzutuje na ocenę zakresu i prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Istotne jest bowiem w sprawie, że naczepa, jak stwierdził organ (i co nie było w trakcie postępowania podważane), posiada na zbiorniku transportowym tabliczkę znamionową wskazującą na dopuszczalne ciśnienie robocze 2 barów (zdjęcie między k.3 a k.2, tłumaczenie treści tabliczki przy k. 12). Już to wskazuje, że zbiornik naczepy jest przystosowany do pracy pod ciśnieniem większym niż 0,5 bara o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu – a tym samym podlegało dozorowi technicznemu.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że sam skarżący w piśmie procesowym z [...] lipca 2018 r. (k. 10) w punkcie 3 przyznaje, że w dniu badania tj. [...] grudnia 2017 r. złożono mu "oświadczenie wskazujące, że naczepa służyła do przewozu paszy i była opróżniana pod ciśnieniem 0,5 bara" (samo oświadczenie przy k. 10). Skarżący w dniu badania był zatem świadom, że ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym. Jak wskazał wcześniej Sąd – dla kwalifikacji danego urządzenia jako urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu mają znaczenie jego obiektywne parametry konstrukcyjne. Nie miała zatem w analizowanej sytuacji znaczenia informacja (zawarta w oświadczeniu właściciela naczepy, przedstawionym w dniu badania) jakoby ciśnienie robocze zostało zmniejszone poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Oświadczenie takie świadczy bowiem albo o tym, że użytkownik zbiornika nie korzysta w pełni z konstrukcyjnych możliwości zbiornika (co nie zmienia jego kwalifikacji jako urządzenia ciśnieniowego o pewnych maksymalnych, możliwych do wykorzystania parametrach, których używanie wymaga dozoru technicznego), albo o tym, że właściciel naczepy dopuścił się jej przeróbki, przy czym nie dysponuje żadnym dokumentem stwierdzającym, że dokonana przeróbka została wykonana bezpiecznie, zgodnie z wymogami technicznymi i prawnymi.

Zasadne jest w tej sytuacji poprzestanie organu na ustaleniach dotyczących istnienia tabliczki znamionowej i znajdowaniu się na niej informacji o maksymalnym dopuszczalnym ciśnieniu roboczym. W konsekwencji słuszna jest też ocena organu, że zgłaszane wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla sprawy.

Z przepisów art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika bowiem, że dokonując kwalifikacji rodzaju poddanego badaniu technicznemu pojazdu diagnosta w żadnym wypadku nie może opierać się na informacjach udzielanych przez posiadacza pojazdu, ponieważ informacje takie są irrelewantne dla dokonania prawidłowej oceny, czy badaniu podawany jest pojazd z zamontowanym urządzeniem technicznym, co implikuje obowiązek, o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia. Tymczasem z treści wyjaśnień samego skarżącego wynika, że bazował właśnie na takich informacjach, kierował się oświadczeniem posiadacza pojazdu. Skarżący nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował treści widniejącej na cysternie tabliczki znamionowej zawierającej informacje wskazujące niezbicie, że sporna cysterna może być napełniana i opróżniana ciśnieniowo (ciśnienie robocze 2 bary). Trzeba też zwrócić uwagę, że o możliwości ciśnieniowego napełniania i opróżniania zbiornika świadczy przedstawiona w toku postępowania przez samego skarżącego (przy piśmie z [...] lipca 2017 r.) instrukcja obsługi, a konkretnie "dane techniczne", w których zapisano nie tylko, że zbiornik jest przeznaczony m.in. do transportu pasz, ale także że "napełnianie może odbywać się przy użyciu siły ciężkości (poprzez otwór na górze zbiornika) lub powietrza sprężonego poprzez króciec do napełniania" oraz że podczas wyładunku "możliwe jest zastosowanie sprężonego powietrza".

Trzeba zwrócić uwagę, że nawet niekompletność instalacji ciśnieniowej do ciśnieniowego napełniania i opróżniania cysterny służącej do przewożenia materiałów sypkich nie pozwala diagnoście na uznanie, że nie ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym (por. wyrok WSA w Krakowie z [...] lipca 2019 r. sygn. III SA/Kr 438/19 publ. CBOSA).

Diagnosta winien mieć na uwadze bezwzględnie obowiązującą regulację wynikającą z art. 81 ust. 12 P.r.d. i przystąpić do badania pojazdu tylko po zrealizowaniu obowiązku o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia z [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Skarżącego zobowiązywała do takiego postępowania treść umieszczonej na cysternie tabliczki znamionowej i faktyczne istnienie urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu. Nie zwalniał więc skarżącego od takiego, prawidłowego postępowania fakt zarejestrowania pojazdu jako naczepy ciężarowej, bez określenia przeznaczenia pojazdu ani informacje przekazane przez posiadacza pojazdu

Należy zauważyć, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że przedmiotowa przyczepa jest fabrycznie przystosowana do ciśnieniowego załadunku lub rozładunku towaru. Skarżący skupia się jedynie na wykazaniu, że możliwość ta była po pierwsze – ograniczona przez właściciela przyczepy, który dokonał jej przeróbki obniżając ciśnienie wykorzystywane przy załadunku/rozładunku do 0,5 bara, a po drugie – że właściciel w istocie nie korzystał nawet z tak ograniczonej możliwości ciśnieniowego napełniania/opróżniania naczepy. Okoliczności te – jak wyżej wskazano – nie mają znaczenia dla sprawy.

Skoro zaś – jak wynika z powyższego – prawidłowo organ ustalił, że doszło do wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z przepisem art. 81 pkt 12 P.r.d. to - co do zasady - konsekwencją powyższego jest zasadność zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Jeżeli chodzi o zarzut braku rozważenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do orzeczenia o cofnięciu uprawnień, trzeba wskazać, że ustawa w art. 84 ust. 3 P.r.d. wymaga jedynie ustalenia zaistnienia przesłanek określonych tym przepisem. W rozpatrywanym przypadku zaistnienie prawem przewidzianych przesłanek wykazano. Wobec literalnego brzmienia art. 84 ust. 3 P.r.d. trafnie przyjmuje się, że przewidziana nim odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny - jest więc niezależna od winy diagnosty, wagi, czasu, częstotliwości i okoliczności naruszenia prawa.

Pominięcie tego typu charakteru odpowiedzialności i odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej art. 84 ust. 3 P.r.d. w istocie oznaczałoby odmowę zastosowania obowiązującego przepisu prawa.

Odnośnie niezgodności art. 84 ust. 3 P.r.d. z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą proporcjonalności należy wskazać, że - co do zasady - stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności naruszenia tak aby sankcja była adekwatna i współmierna do stwierdzonych uchybień. Użycie bowiem środka zbyt uciążliwego, prowadzącego do ograniczenia prawa i wolności narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na konieczność dostosowania środków względem szkodliwości popełnionego czynu, należy zatem zadawać pytanie, czy zachowana została proporcja pomiędzy celami regulacji a ciężarami. Gdy mamy do czynienia z naruszeniami, które nie stanowią uszczerbku dla państwa ani społeczeństwa, powinno się umożliwić podjęcie racjonalnej decyzji dostosowanej do sytuacji a nie trzymającej się sztywno litery prawa (por. np. wyroki TK z dnia [...] maja 2009 r. K 13/98, z dnia [...] czerwca 2001 r. K 23/00).

W rozpatrywanym przypadku brak jednak podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - mimo stwierdzenia naruszenia przez diagnostę obowiązku z art. 81 pkt 12 P.r.d. - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień.

Sąd podziela pogląd, że sankcja cofnięcia uprawnień ma na celu odsunięcie od wykonywania badań technicznych nierzetelnych diagnostów. Istotny jest przy tym cel regulacji art. 81 pkt 12 P.r.d. Wprowadzenie wymogu sprawdzenia przez diagnostę czy odnośnie do urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu istnieje dokument stwierdzający sprawność urządzenia, niewątpliwie służy dodatkowej kontroli (poza kontrolą sprawowaną przez organy dozoru technicznego), czy sprawność tego urządzenia jest badana przez właściwy organ dozoru i czy urządzenie nie zagraża bezpieczeństwu. Obowiązek nałożony na diagnostów art. 81 pkt 12 P.r.d. służy eliminowaniu możliwości eksploatacji tych urządzeń bez stosownych zezwoleń właśnie m. in. przez odmowę badania i wydania zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu z umieszczonym na nim urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu.

W rozpoznawanym przypadku diagnosta nie sprawdził tabliczki znamionowej, wskazującej, że urządzenie pracuje pod ciśnieniem roboczym 2 barów i oparł się jedynie na oświadczeniu właściciela, do czego nie miał podstaw prawnych.

Trzeba też mieć na uwadze, że skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości urządzeń, zasad podlegania tych urządzeń pod dozór techniczny jak i umiejętność sprawdzenia niezbędnych danych urządzeń - w razie zaistnienia ewentualnych wątpliwości.

Z wyjaśnień skarżącego diagnosty wynika, że - mimo iż nie do niego należy ocena, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu - oparł się na samodzielnej ocenie, że urządzenie jest naczepą przystosowaną do wysypu grawitacyjnego a nie urządzeniem ciśnieniowym, które można pod ciśnieniem napełniać lub opróżniać przy nadciśnieniu powyżej 0,5 bara. Diagnosta nie ma możliwości ani prawnych ani technicznych do kwalifikowania urządzenia jako niepodlegającego dozorowi.

Trzeba też zauważyć, że o ile rzeczywiście doszło "przeregulowania" zaworów bezpieczeństwa (stosownie do oświadczenia właściciela naczepy), a brak jest dowodów, że owo "przeregulowanie" nastąpiło w bezpieczny, zgodny z wymogami technicznymi sposób – to możliwe jest, że skarżący dopuścił do ruchu naczepę z urządzeniem ciśnieniowym w którym dokonano zmiany mogącej powodować zagrożenie dla użytkowników naczepy a także dla uczestników ruchu drogowego - w przypadku jeżeli np. nieprawidłowo "przeregulowany" zawór spowoduje opróżnienie naczepy w trakcie jazdy, bezpośrednio przed nadjeżdżającymi pojazdami. Ocena, czy taka możliwość istnieje czy też nie – nie leży w kompetencjach diagnosty, lecz dozoru technicznego.

Występujące ewentualnie w praktyce wątpliwości co do interpretacji § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przemawiają raczej za przyjęciem, że diagnosta winien dochować szczególnej staranności mając do czynienia z urządzeniem technicznym na badanym pojeździe.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd oddalił skargę.

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...].LA Starosta [...] – D., na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w związku z art. 81 ust. 12 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (T.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990; zwanej w skrócie ‘P.r.d.") oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 ze zm.) – cofnął skarżącemu S. Z. uprawnienia diagnosty nr [...] z [...] grudnia 2004 r. do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Starosta ustalił, że skarżący [...] grudnia 2017 r. przeprowadził badanie techniczne naczepy marki F. (nr rejestracyjny [...]. Naczepa ta powinna podlegać dozorowi technicznemu, ponieważ załadunek i rozładunek naczepy (właściwie – zbiornika na niej zamontowanego) może odbywać się metodą ciśnieniową, a ustalone na tabliczce znamionowej dopuszczalne ciśnienie robocze wynosi 2 bary. Powinna być zatem wydana decyzja organu dozoru technicznego o dopuszczeniu pojazdu do użytkowania, jednakże naczepa nie została zgłoszona do Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) celem objęcia jej dozorem technicznym.

Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. skarżący podczas badania technicznego powinien zażądać przedstawienia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego zamontowanego na naczepie. Skarżący takiego dokumentu nie wymagał. Skarżący nie sprawdził również i nie wymagał dokumentu dotyczącego zmniejszenia ciśnienia w przedmiotowej naczepie, opierając się wyłącznie na rzekomym oświadczeniu właściciela naczepy o samowolnym obniżeniu ciśnienia roboczego przez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Zdaniem organu stanowi to naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. oraz § 6 ust. 12 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.

Konsekwencją wydania przez diagnostę zaświadczenia lub dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. jest zaś cofnięcie uprawnień diagnoście (art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d.).

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty.

Podzielając ustalenia organu I instancji Kolegium uznało (stwierdzając, że nie jest to kwestią sporną), że zamontowana na przedmiotowej naczepie cysterna służy do przewozu materiałów sypkich, w której najwyższe dopuszczalne ciśnienie może wynosić 2,0 bary.

Wbrew zatem stanowisku skarżącego przedmiotowy pojazd podlega dozorowi technicznemu.

W tym względzie Kolegium uznało za nieuzasadniony zarzut odwołania, że przedmiotowy pojazd, jako niesłużący do przewozu materiałów ciekłych i gazowych, uwzględniając treść § 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 poz. 1468) nie podlegał przepisom o dozorze technicznym. Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia [...] grudnia 2012 r. dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, w tym (lit. g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara. Zdaniem Kolegium pojęcia "urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy" nie można utożsamiać z urządzeniami ciśnieniowymi służącymi do przewozu cieczy lub gazów. Ciecz lub gaz w zbiorniku ciśnieniowym, o którym mowa w cytowanym przepisie, może znajdować się jako przewożony towar, ale może też być czynnikiem wykorzystywanym wyłącznie w trakcie załadunku (rozładunku) urządzenia ciśnieniowego służącego do przewozu innych materiałów, w tym materiałów sypkich.

Kolegium wskazało, że na kwalifikację przedmiotowego urządzenia nie ma wpływu fakt, że jego właściciel – P. M., samodzielnie, bez zgody TDT, dokonał zmiany nastaw ciśnienia roboczego poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. O tym, że określone urządzenie techniczne podlega dozorowi technicznemu decydują nominalne, określone przez jego producenta a nie faktycznie wykorzystywane przez użytkownika, parametry techniczne. Kolegium zwróciło uwagę, że właściciel urządzenia w swoim oświadczeniu z [...] grudnia 2017 r. potwierdził, że zbiornik opróżniany jest pod ciśnieniem, a nie z wykorzystaniem siły ciężkości (grawitacji). Kolegium uznało, że zasadne jest powoływanie się w tej kwestii, przez organ I instancji, na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2000 r. o dozorze technicznym i § 11 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia [...] października 2006 r. w sprawie warunków technicznym dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1465), które wskazują na konieczność uzyskania zgody TDT na ingerencję w urządzenia objęte dozorem.

Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek wymienionych w art. 84 ust. 3 P.r.d., których wystąpienie uzasadnia cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych, jest dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W sytuacji gdy badaniu technicznemu w stacji kontroli pojazdów podlegał pojazd wyposażony w urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu, przeprowadzenie badania technicznego takiego pojazdu i dokonanie w dowodzie rejestracyjnym wpisu o pozytywnym wyniku takiego badania jest dokonane z naruszeniem dyspozycji art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, który nakłada na diagnostę obowiązek zamieszczenia informacji o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Zgodnie z pkt 1.4 załącznika nr [...] ww. rozporządzenia brak przedstawienia dokumentu stwierdzającego sprawność urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu uznawany jest za istotną usterkę techniczną mogącą powodować naruszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony środowiska, w związku z czym stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia powinien zamieścić stosowny wpis w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym i określić jego wynik jako negatywny.

Kolegium podkreśliło, że diagnosta ma obowiązek dochowania szczególnej staranności przy przeprowadzeniu badań technicznych. A zatem na podstawie wszelkich dostępnych informacji, powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy urządzenia zamontowane na pojeździe podlegają dozorowi technicznemu. Kolegium wskazało, że na tabliczce znamionowej cysterny znajduje się informacja o dopuszczalnym ciśnieniu roboczym, która co najmniej powinna wzbudzić wątpliwość co do możliwości przeprowadzenia badania technicznego. Skarżący nie może przy tym powoływać się na fakt, że badany pojazd nie był oznaczony w sposób wskazujący na to, że zamontowane na nim urządzenie - cysterna do przewozu towarów sypkich, podlega dozorowi technicznemu. Niedopełnienie przez właściciela obowiązku zgłoszenia cysterny do TDT nie może stanowić usprawiedliwienia dla dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

W tej sytuacji Kolegium uznało za zasadne cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty podkreślając, że decyzja o cofnięciu uprawnień w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 84 ust. 3 P.r.d. ma charakter decyzji związanej. Ponadto przepis ten nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji stwierdzonego naruszenia, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzeczne z wymogami prawa i stanem faktycznym a także wydanie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień.

W skardze do sądu administracyjnego S. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

13. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 P.r.d. poprzez:

a. nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami oraz naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach,

b. nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust.4 P.r.d. ,,w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna") co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłej decyzji Starosty,

14. błędną wykładnię przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, wobec uznania, że naczepa, która służyła do przewozu materiałów sypkich podlegała dozorowi technicznemu, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie badanie techniczne winno zostać przeprowadzone jedynie po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (art. 81 ust.12 P.r.d.).

15. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 P.r.d. w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 i 31 ust.3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art. 84 ust.4 P.r.d.).

16. procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1 i 2 zarzutów skargi i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił m.in. że organy nie przeprowadziły w sprawie wystarczającego postępowania dowodowego:

- nie przesłuchano strony nie wyjaśniając tym samym jakie dokumenty okazano diagnoście, jak oznaczona była naczepa, jak przebiegało badanie, jakimi danymi diagnosta dysponował, jakich czynności dochował, aby ustalić, czy naczepa podlegała nadzorowi TDT,

- nie przesłuchano właściciela naczepy na okoliczność czy opróżnia on naczepę także grawitacyjnie,

- organ nie ocenił przedłożonej homologacji i rysunku technicznego oraz instrukcji obsługi - pominięto pismo i homologację, z których wynika, że naczepa jest przeznaczona do przewozu materiałów sypkich.

Skarżący podniósł, że organ dokonuje błędnej wykładni przepisu § 1 ust. 1 lit g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przyjmując, że dozorowi technicznemu podlegają zbiorniki przystosowane do przewozu substancji w stanie stałym lub sypkim. Z treści wskazanego przepisu wynika, że zbiorniki, w tym cysterny opisane w lit. g) podlegają dozorowi technicznemu jedynie w przypadku, gdy spełnione są warunki określone w ust. 1 paragrafu 1 tj. muszą być urządzeniami ciśnieniowymi, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. A contrario - w przypadku gdy zbiornik nie jest przystosowany do przewożenia takich substancji, np. przewozi materiały w stanie stałym lub sypkim, to nie będzie podlegał rygorom prawnym ww. rozporządzenia.

Skarżący wskazał, że z oświadczenia właściciela naczepy z [...] grudnia 2017 r. nie wynika jednoznacznie, że w ogóle jest używane ciśnienie; a nawet jeżeli tak - to jest to wartość dozwolona przepisami dla cieczy lub gazów.

Skarżący podkreślił, że w dowodzie rejestracyjnym naczepy nie było żadnej adnotacji o nadzorze TDT. Nie było też adnotacji, że jest to cysterna do przewozu cieczy czy gazów – w takim przypadku diagnosta zażadałby dokumentów z dozoru technicznego.

Skarżący podkreślił również, że organ nie ocenił okoliczności pozwalających na stosowanie sankcji w światle konstytucyjnej zasady proporcjonalności – nie ustalono, czy w realiach przedmiotowej sprawy doszło do dopuszczenia do ruchu pojazdu w jakikolwiek niesprawnego a więc narażającego bezpieczeństwo na drodze publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.).

Stosownie do art. 84 ust. 1 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 P.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1), stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Zgodnie z art. 81 ust. 12 P.r.d. badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego.

Zasady prowadzenia badań technicznych pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosownych przy badaniach. Przepis § 2 rozporządzenia określa zakres okresowego badania technicznego pojazdu, natomiast § 6 ust. 7 (zdanie pierwsze) rozporządzenia stanowi, że w przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d., uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji, wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Z treści przytoczonych przepisów, w szczególności art. 81 ust. 12 P.r.d. w związku z § 6 ust. 7 rozporządzenia wynika zakres obowiązków diagnosty. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu diagnosta może przeprowadzić dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Przeprowadzając wówczas takie badanie ma obowiązek zamieścić w rejestrze informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer [...] datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Spór w sprawie dotyczy zasadniczo kwestii oceny badanego przez skarżącego pojazdu, mającej zasadniczy wpływ na prawidłowość dokonanej przez organy kwalifikacji, skutkującej przyjęciem, iż skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu objętego hipotezą przepisu art. 81 ust. 12 P.r.d. w sposób sprzeczny z przepisami rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2012 r. Argumentacja skargi będąca kontynuacją stanowiska prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego wskazuje na przekonanie skarżącego, iż sporna naczepa jako służąca wyłącznie do przewozu materiałów sypkich nie mieści się w kategorii pojazdów, o których mowa w art. 81 ust. 12 P.r.d. Organ przyjął natomiast, że naczepa (a w zasadzie zbiornik - cysterna zamontowana na naczepie) służy wprawdzie do przewozu materiałów sypkich, jednakże pomimo to podlega nadzorowi technicznemu, gdyż jest fabrycznie przystosowana do wykorzystywania ciśnienia wyższego niż 0, 5 bara (konkretnie – do 2 barów) przy załadunku lub rozładunku towaru.

Spór ten wiąże się z kwestią interpretacji przepisu § 1 ust. 1 pkt. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń podlegających dozorowi technicznemu. Zgodnie z tym przepisem dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych:

1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego:

g) zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara.

Należy zwrócić uwagę, że część wstępna cytowanego punktu 1 oraz podpunkt g) odnoszą się do dwóch różnych okoliczności. Mianowicie część wstępna punktu 1 wskazuje na urządzenia ciśnieniowe, w których "znajdują się" ciecze lub gazy – bez odnoszenia się do tego, czy owe ciecze i gazy są przewożone. W podpunkcie g) z kolei nie ma mowy o przewożeniu cieczy czy gazów – mowa jest o zbiornikach do przewozu "materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne" oraz ich napełnianiu, opróżnianiu lub przewozie pod ciśnieniem.

Sąd podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku [...] listopada 2017 r. (sygn.. II GSK 1575/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej na stronie [...] .nsa.gov.pl), że w świetle treści ww. przepisu cysterny do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne (w tym materiałów sypkich) - uznać trzeba za podlegające dozorowi technicznemu nie tylko gdy przewożone nim są ciecze lub gazy pod ciśnieniem, ale także gdy ciecze lub gazy pod ciśnieniem znajdują się w nich podczas napełniania lub opróżniania. Ponadto chodzi o to, aby urządzenia te obiektywnie - konstrukcyjnie mogły być m.in. napełniane czy opróżniane nadciśnieniowo. Fakt zaś, że mogą być i faktycznie bywają napełniane/opróżniane także grawitacyjnie nie znaczy, że nie podlegają dozorowi technicznemu. Już możliwość nadciśnieniowego opróżniania jest wystarczającą przesłanką do konieczności/wymogu poddania ich badaniu przez wyspecjalizowane organy celem oceny czy - z punktu widzenia bezpieczeństwa - mogą być dopuszczone do eksploatacji. To ustawa z dnia [...] grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 667) o dozorze technicznym określa zasady, zakres i formy wykonywania dozoru technicznego oraz jednostki właściwe do jego wykonywania (art. 1). Dozorem technicznym są określone ustawą działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych. Dozór techniczny jest wykonywany przez jednostki dozoru technicznego (art. 2 ust. 1 i 2). Urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1 (które to wyjątki nie mają w tej sprawie znaczenia) mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Organ właściwej jednostki dozoru technicznego przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, przeprowadza prawem przewidziane badania i wykonuje określone przepisami czynności sprawdzające (art. 14 ust. 1 i 2). Diagnosta nie może wchodzić w uprawnienia organów dozoru technicznego i samodzielnie oceniać, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu, czy też może być eksploatowane bez stosownego zezwolenia, lecz powinien zwrócić uwagę na tabliczki znamionowe umieszczone przez producenta na zbiorniku transportowym naczepy, w razie wątpliwości winien w możliwie największym stopniu wykorzystać wszelkie faktycznie dostępne informacje z różnych możliwych źródeł.

Powyższe rzutuje na ocenę zakresu i prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego. Istotne jest bowiem w sprawie, że naczepa, jak stwierdził organ (i co nie było w trakcie postępowania podważane), posiada na zbiorniku transportowym tabliczkę znamionową wskazującą na dopuszczalne ciśnienie robocze 2 barów (zdjęcie między k.3 a k.2, tłumaczenie treści tabliczki przy k. 12). Już to wskazuje, że zbiornik naczepy jest przystosowany do pracy pod ciśnieniem większym niż 0,5 bara o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu – a tym samym podlegało dozorowi technicznemu.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że sam skarżący w piśmie procesowym z [...] lipca 2018 r. (k. 10) w punkcie 3 przyznaje, że w dniu badania tj. [...] grudnia 2017 r. złożono mu "oświadczenie wskazujące, że naczepa służyła do przewozu paszy i była opróżniana pod ciśnieniem 0,5 bara" (samo oświadczenie przy k. 10). Skarżący w dniu badania był zatem świadom, że ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym. Jak wskazał wcześniej Sąd – dla kwalifikacji danego urządzenia jako urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu mają znaczenie jego obiektywne parametry konstrukcyjne. Nie miała zatem w analizowanej sytuacji znaczenia informacja (zawarta w oświadczeniu właściciela naczepy, przedstawionym w dniu badania) jakoby ciśnienie robocze zostało zmniejszone poprzez przeregulowanie zaworu bezpieczeństwa. Oświadczenie takie świadczy bowiem albo o tym, że użytkownik zbiornika nie korzysta w pełni z konstrukcyjnych możliwości zbiornika (co nie zmienia jego kwalifikacji jako urządzenia ciśnieniowego o pewnych maksymalnych, możliwych do wykorzystania parametrach, których używanie wymaga dozoru technicznego), albo o tym, że właściciel naczepy dopuścił się jej przeróbki, przy czym nie dysponuje żadnym dokumentem stwierdzającym, że dokonana przeróbka została wykonana bezpiecznie, zgodnie z wymogami technicznymi i prawnymi.

Zasadne jest w tej sytuacji poprzestanie organu na ustaleniach dotyczących istnienia tabliczki znamionowej i znajdowaniu się na niej informacji o maksymalnym dopuszczalnym ciśnieniu roboczym. W konsekwencji słuszna jest też ocena organu, że zgłaszane wnioski dowodowe nie miały znaczenia dla sprawy.

Z przepisów art. 81 ust. 12 P.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika bowiem, że dokonując kwalifikacji rodzaju poddanego badaniu technicznemu pojazdu diagnosta w żadnym wypadku nie może opierać się na informacjach udzielanych przez posiadacza pojazdu, ponieważ informacje takie są irrelewantne dla dokonania prawidłowej oceny, czy badaniu podawany jest pojazd z zamontowanym urządzeniem technicznym, co implikuje obowiązek, o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia. Tymczasem z treści wyjaśnień samego skarżącego wynika, że bazował właśnie na takich informacjach, kierował się oświadczeniem posiadacza pojazdu. Skarżący nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował treści widniejącej na cysternie tabliczki znamionowej zawierającej informacje wskazujące niezbicie, że sporna cysterna może być napełniana i opróżniana ciśnieniowo (ciśnienie robocze 2 bary). Trzeba też zwrócić uwagę, że o możliwości ciśnieniowego napełniania i opróżniania zbiornika świadczy przedstawiona w toku postępowania przez samego skarżącego (przy piśmie z [...] lipca 2017 r.) instrukcja obsługi, a konkretnie "dane techniczne", w których zapisano nie tylko, że zbiornik jest przeznaczony m.in. do transportu pasz, ale także że "napełnianie może odbywać się przy użyciu siły ciężkości (poprzez otwór na górze zbiornika) lub powietrza sprężonego poprzez króciec do napełniania" oraz że podczas wyładunku "możliwe jest zastosowanie sprężonego powietrza".

Trzeba zwrócić uwagę, że nawet niekompletność instalacji ciśnieniowej do ciśnieniowego napełniania i opróżniania cysterny służącej do przewożenia materiałów sypkich nie pozwala diagnoście na uznanie, że nie ma do czynienia z urządzeniem ciśnieniowym (por. wyrok WSA w Krakowie z [...] lipca 2019 r. sygn. III SA/Kr 438/19 publ. CBOSA).

Diagnosta winien mieć na uwadze bezwzględnie obowiązującą regulację wynikającą z art. 81 ust. 12 P.r.d. i przystąpić do badania pojazdu tylko po zrealizowaniu obowiązku o którym mowa w § 6 ust. 7 rozporządzenia z [...] czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Skarżącego zobowiązywała do takiego postępowania treść umieszczonej na cysternie tabliczki znamionowej i faktyczne istnienie urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu. Nie zwalniał więc skarżącego od takiego, prawidłowego postępowania fakt zarejestrowania pojazdu jako naczepy ciężarowej, bez określenia przeznaczenia pojazdu ani informacje przekazane przez posiadacza pojazdu

Należy zauważyć, że w sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że przedmiotowa przyczepa jest fabrycznie przystosowana do ciśnieniowego załadunku lub rozładunku towaru. Skarżący skupia się jedynie na wykazaniu, że możliwość ta była po pierwsze – ograniczona przez właściciela przyczepy, który dokonał jej przeróbki obniżając ciśnienie wykorzystywane przy załadunku/rozładunku do 0,5 bara, a po drugie – że właściciel w istocie nie korzystał nawet z tak ograniczonej możliwości ciśnieniowego napełniania/opróżniania naczepy. Okoliczności te – jak wyżej wskazano – nie mają znaczenia dla sprawy.

Skoro zaś – jak wynika z powyższego – prawidłowo organ ustalił, że doszło do wydania przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z przepisem art. 81 pkt 12 P.r.d. to - co do zasady - konsekwencją powyższego jest zasadność zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Jeżeli chodzi o zarzut braku rozważenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały podstawy do orzeczenia o cofnięciu uprawnień, trzeba wskazać, że ustawa w art. 84 ust. 3 P.r.d. wymaga jedynie ustalenia zaistnienia przesłanek określonych tym przepisem. W rozpatrywanym przypadku zaistnienie prawem przewidzianych przesłanek wykazano. Wobec literalnego brzmienia art. 84 ust. 3 P.r.d. trafnie przyjmuje się, że przewidziana nim odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny - jest więc niezależna od winy diagnosty, wagi, czasu, częstotliwości i okoliczności naruszenia prawa.

Pominięcie tego typu charakteru odpowiedzialności i odstąpienie od zastosowania sankcji przewidzianej art. 84 ust. 3 P.r.d. w istocie oznaczałoby odmowę zastosowania obowiązującego przepisu prawa.

Odnośnie niezgodności art. 84 ust. 3 P.r.d. z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą proporcjonalności należy wskazać, że - co do zasady - stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności naruszenia tak aby sankcja była adekwatna i współmierna do stwierdzonych uchybień. Użycie bowiem środka zbyt uciążliwego, prowadzącego do ograniczenia prawa i wolności narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał na konieczność dostosowania środków względem szkodliwości popełnionego czynu, należy zatem zadawać pytanie, czy zachowana została proporcja pomiędzy celami regulacji a ciężarami. Gdy mamy do czynienia z naruszeniami, które nie stanowią uszczerbku dla państwa ani społeczeństwa, powinno się umożliwić podjęcie racjonalnej decyzji dostosowanej do sytuacji a nie trzymającej się sztywno litery prawa (por. np. wyroki TK z dnia [...] maja 2009 r. K 13/98, z dnia [...] czerwca 2001 r. K 23/00).

W rozpatrywanym przypadku brak jednak podstaw by przyjąć, że w indywidualnych okolicznościach tej sprawy - mimo stwierdzenia naruszenia przez diagnostę obowiązku z art. 81 pkt 12 P.r.d. - zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 pkt 2 P.r.d. byłoby nieadekwatne i niewspółmierne do stwierdzonych uchybień.

Sąd podziela pogląd, że sankcja cofnięcia uprawnień ma na celu odsunięcie od wykonywania badań technicznych nierzetelnych diagnostów. Istotny jest przy tym cel regulacji art. 81 pkt 12 P.r.d. Wprowadzenie wymogu sprawdzenia przez diagnostę czy odnośnie do urządzenia technicznego podlegającego dozorowi technicznemu istnieje dokument stwierdzający sprawność urządzenia, niewątpliwie służy dodatkowej kontroli (poza kontrolą sprawowaną przez organy dozoru technicznego), czy sprawność tego urządzenia jest badana przez właściwy organ dozoru i czy urządzenie nie zagraża bezpieczeństwu. Obowiązek nałożony na diagnostów art. 81 pkt 12 P.r.d. służy eliminowaniu możliwości eksploatacji tych urządzeń bez stosownych zezwoleń właśnie m. in. przez odmowę badania i wydania zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu z umieszczonym na nim urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu.

W rozpoznawanym przypadku diagnosta nie sprawdził tabliczki znamionowej, wskazującej, że urządzenie pracuje pod ciśnieniem roboczym 2 barów i oparł się jedynie na oświadczeniu właściciela, do czego nie miał podstaw prawnych.

Trzeba też mieć na uwadze, że skoro diagnosta uzyskał uprawnienia, to znaczy, że posiada odpowiednie wykształcenie i praktykę, można zatem od niego wymagać znajomości urządzeń, zasad podlegania tych urządzeń pod dozór techniczny jak i umiejętność sprawdzenia niezbędnych danych urządzeń - w razie zaistnienia ewentualnych wątpliwości.

Z wyjaśnień skarżącego diagnosty wynika, że - mimo iż nie do niego należy ocena, czy urządzenie podlega dozorowi technicznemu - oparł się na samodzielnej ocenie, że urządzenie jest naczepą przystosowaną do wysypu grawitacyjnego a nie urządzeniem ciśnieniowym, które można pod ciśnieniem napełniać lub opróżniać przy nadciśnieniu powyżej 0,5 bara. Diagnosta nie ma możliwości ani prawnych ani technicznych do kwalifikowania urządzenia jako niepodlegającego dozorowi.

Trzeba też zauważyć, że o ile rzeczywiście doszło "przeregulowania" zaworów bezpieczeństwa (stosownie do oświadczenia właściciela naczepy), a brak jest dowodów, że owo "przeregulowanie" nastąpiło w bezpieczny, zgodny z wymogami technicznymi sposób – to możliwe jest, że skarżący dopuścił do ruchu naczepę z urządzeniem ciśnieniowym w którym dokonano zmiany mogącej powodować zagrożenie dla użytkowników naczepy a także dla uczestników ruchu drogowego - w przypadku jeżeli np. nieprawidłowo "przeregulowany" zawór spowoduje opróżnienie naczepy w trakcie jazdy, bezpośrednio przed nadjeżdżającymi pojazdami. Ocena, czy taka możliwość istnieje czy też nie – nie leży w kompetencjach diagnosty, lecz dozoru technicznego.

Występujące ewentualnie w praktyce wątpliwości co do interpretacji § 1 pkt 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu przemawiają raczej za przyjęciem, że diagnosta winien dochować szczególnej staranności mając do czynienia z urządzeniem technicznym na badanym pojeździe.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd oddalił skargę.