Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 483/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 148 poz. 719
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku wyrównawczego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Teza: O zryczałtowanej formie opodatkowania decyduje fakt osiągania przez podatnika przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a nie dokumenty potwierdzające zgłoszenie prowadzenia działalności czy ich klasyfikacja statystyczna.

TEZY

O zryczałtowanej formie opodatkowania decyduje fakt osiągania przez podatnika przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a nie dokumenty potwierdzające zgłoszenie prowadzenia działalności czy ich klasyfikacja statystyczna.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Elżbiety S. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 16 lutego 1998 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w (...), a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Izby Skarbowej dwieście dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 grudnia 1997 r. (...) Urząd Skarbowy w Ś. na podstawie art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust. 1, art. 24, art. 26, art. 27 ust. 1, art. 44 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. "e" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 148 poz. 719 ze zm./ określił Elżbiecie S. podstawę opodatkowania /narastająco/ za poszczególne miesiące 1997 r. od lutego do września i ustalił zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące od lutego do września 1997 r. /narastająco/.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w 1997 r. podatniczka prowadziła działalność gospodarczą - usługi biurowe opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.

W informacji za I półrocze 1997 r. w wysokości uzyskanego przychodu wykazała przychód w kwocie 30.666,22 zł i zaliczki na zryczałtowany podatek w stosownych wysokościach za okres luty - czerwiec. Wskazując na przepis par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. "e" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego (...) organ podatkowy stwierdził, że przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się do podatników osiągających w całości lub w części przychody z tytułu działalności związanej z tłumaczeniami i usługami sekretarskimi /EKD-74.83/. Skoro E.S. zgłosiła w rejestrze działalności gospodarczej taki rodzaj usług biurowych, winna opodatkować działalność na zasadach ogólnych.

W toku prowadzonego badania ewidencji prowadzonej działalności organy podatkowe potwierdziły rzetelność prowadzonych ksiąg. Odrzucając możliwość ustalenia kosztów prowadzonej działalności w drodze oszacowania, w tym zakresie uznały jedynie wydatek w kwocie 90 zł z tytułu wynagrodzenia pracownika za wykonanie zlecenia. Powołując natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 148 poz. 720 ze zm./, organ uznał, że brak jest podstaw do uznania rachunków za zakup żywności z hurtowni, jako kosztów z tytułu podróży służbowych /diety/.

Dlatego, mając na uwadze wykazany przez podatników przychód za okres od lutego do września 1997 r. organ określił zobowiązanie Elżbiety S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten okres na zasadach ogólnych, ustalając /narastająco/ wielkość zaliczek za poszczególne miesiące i różnicę do zapłaty.

W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego, E.S. zarzucając bezpodstawność powołania się przez organ podatkowy na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza w zakresie kosztów prowadzonej działalności, wniosła o uchylenie decyzji. Niewyjaśnienie okoliczności sprawy dotyczy zwłaszcza kosztów prowadzonej działalności. Zdaniem podatnika mylnie przyjęto wydatki na zakup żywności jako równowartość diet z tytułu delegacji, gdy w rzeczywistości był to zakup żywności na posiłki regeneracyjne w czasie pracy, wykonywanej w większości na wolnym powietrzu i dużym wysiłku fizycznym. Bezpodstawność zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. wynika z faktu, że osiągnięty w 1997 r. dochód pochodzi ze świadczenia usług kurierskich /EKD 64,1/, co potwierdzają rachunki objęte ewidencją przychodów.

Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa w Sz., decyzją z dnia 16 lutego 1998 r. (...) na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymała w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nie jest kwestią sporną merytoryczne rozstrzygnięcie, że usługi sekretarskie i usługi polegające na tłumaczeniu podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych zaś "ryczałt" dotyczy przychodów wyraźnie wskazanych w rozporządzeniu. W roku rozpoczęcia działalności gospodarczej podatniczka rozliczała się na zasadach ogólnych i dopiero w 1997 r. złożyła oświadczenie o wyborze opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, co wskazuje, że obowiązujące przepisy w zakresie opodatkowania usług biurowych były jej znane.

Negatywne konsekwencje finansowe wynikające ze zmiany sposobu opodatkowania, bez odwołania się do obowiązujących przepisów zostały spowodowane brakiem dbałości o własne interesy i nie może to stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Niezasadny jest zarzut niewyjaśnienia okoliczności sprawy, zwłaszcza braku ustalenia kosztów w drodze oszacowania czy zaliczenia wydatków na zakup żywności.

Szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania dotyczy sytuacji, gdy nie można uznać za dowód urządzeń księgowych z uwagi na ich nierzetelność. W przedmiotowej sprawie prowadzona ewidencja pozwalała na ustalenie przychodów i wydatków. Podatnicy, którzy mają obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, obowiązani są do dokumentowania wydatków zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, co wyłącza w zasadzie reguły dowodzenia określone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Nadto, zasadność wydatków na zakup żywności dla pracowników winna wynikać z układu zbiorowego pracy czy innych aktów prawnych, a w przedmiotowej sprawie był to zakup żywności dla podatników prowadzących działalność gospodarczą.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S., wskazując, że przychody w 1997 r. podatniczka uzyskała za świadczenia usług kurierskich, zarzuciła brak ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

Zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego niewyjaśnienie kwestii spornych przedstawionych w odwołaniu, nierozważenie zmodyfikowanego stanowiska podatniczki przedstawionego w uzupełnieniu odwołania oraz podtrzymała skarżąca zarzuty przedstawione w odwołaniu, nie określając wniosków skargi.

W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa powołując argumenty z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń, podatniczka, która zgłosiła w 1993 r. prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług biurowych, dokonywania tłumaczeń i uzyskała klasyfikację EKD 74.83. Nie zabiegając o zmianę tej klasyfikacji zgłosiła w 1997 r. zryczałtowaną formę opodatkowania prowadzonej działalności.

Z drugiej strony, również nie są kwestionowane ustalenia, że w 1997 r. podatniczka osiągnęła dochody wyłącznie z działalności świadczenia usług kurierskich /klasyfikacja EKD 64.1/ które podlegają zryczałtowanej formie opodatkowania.

Na tle tych ustaleń powstał problem, podniesiony w skardze, czy w tym wypadku o formie opodatkowania decyduje klasyfikacja zgłoszonej działalności gospodarczej czy rodzaj działalności, z której podatnik osiąga przychody.

Jak wynika z treści przepisu par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody uzyskane przez osoby fizyczne z prowadzonej działalności gospodarczej z zastrzeżeniem przepisu par. 3 rozporządzenia, zawierającego wykaz podatników nie podlegających tej formie opodatkowania.

A zatem, z treści tego przepisu wynika, że o zryczałtowanej formie opodatkowania decyduje fakt osiągania przez podatnika dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, a nie dokumenty potwierdzające zgłoszenie prowadzenia działalności czy ich klasyfikacja statystyczna. Ta ostatnia ma znaczenie przy ustaleniu, czy prowadzona działalność podatnika dająca przychody nie jest wymieniona w przepisie par. 3, który określa podatników czy rodzaj prowadzonej działalności dającej przychody, które nie podlegają opodatkowaniu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Dotyczy to zwłaszcza przepisu par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. "e", który powołując załącznik do rozporządzenia wymienia usługi, ze świadczenia których przychód osiągany w części lub w całości jest wyłączony z opodatkowania ryczałtem.

W tym przepisie jest wymieniona działalność podatniczki, zgłoszona w ewidencji statystycznej - EKD - 74.83. usługi biurowe.

Ponieważ, jak wynika z przepisu par. 1 cytowanego rozporządzenia, o ryczałtowym podatku od przychodów ewidencjonowanych decyduje rodzaj faktycznie prowadzonej działalności i osiągane z niej przychody a nie klasyfikacja statystyczna zgłoszonej działalności gospodarczej, zarzuty skargi należy uznać za słuszne, a decyzje odmawiające podatniczce E.S. prawa do opodatkowania osiągniętych w 1997 r. przychodów wyłącznie z działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług kurierskich w formie podatku zryczałtowanego za naruszające prawo.

Dlatego, mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zaskarżone decyzje uchylił i orzekł o kosztach postępowania.