Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 680/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 5 pkt 6  art. 120 par. 2 art. 122 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie usunięcia odpadów - oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z [...] r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z [...] r., którym odmówiono A spółce z o.o. z siedzibą w W. uwzględnienia zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec spółki, wniesionych pismem z 11 marca 2019 r..

Z akt sprawy wynika, iż 21 grudnia 2018 r. Wójt Gminy G. wystawił upomnienie tj. A spółkę z o.o. do wykonania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia obowiązku usunięcia odpadów:

a) pochodzących z produkcji poduszek powietrznych, tj. tworzyw sztucznych o kodzie 16 01 19 z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działki nr 1285/1, w obrębie [...],

b) o kodach: 10 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 03 80 - odpadowa papa oraz 20 03 01 - niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działek nr 1288/4, 3367/4, 1289/4, 2911/4, 1290/4 w obrębie [...], poprzez przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania lub przetwarzania ww. odpadów.

Po dokonaniu oględzin nieruchomości w dniu 7 lutego 2019 r. stwierdzono, iż odpady, jakie są zgromadzone na terenie należącym do spółki nie zostały usunięte. Następnie [...] Wójt Gminy G. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], nakazując spółce usunięcie ww. odpadów zgromadzonych w miejscu nieprzeznaczonych do ich składowania, poprzez przekazanie tych odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania lub przetwarzania odpadów. W tytule wykonawczym jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję Wójta Gminy G. z [...] r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r..

W dniu [...] r. Wójt Gminy G. wydał również postanowienie nakładające na A grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego ww. tytule wykonawczym. Na to postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie, które jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Pismem z 11 marca 2019 r. A wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Wójt Gminy G. postanowieniem z [...] r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) odmówił uwzględnienia zarzutów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy ww. postanowienie wskazało, że w przedmiotowej sprawie zobowiązana spółka oparła swoje zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, o przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a. Zobowiązana przede wszystkim zarzuca, iż nie ciąży na niej obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] z [...] r., tj., obowiązek usunięcia odpadów zgromadzonych na nieruchomości w G., co ma wykazać wznowione przez WSA w Łodzi postępowanie, w którym wydano prawomocny wyrok z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 338/18 oddalający skargę spółki na decyzję Kolegium w przedmiocie nakazu usunięcia spornych odpadów.

Kolegium powołało się do tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy G. [...] r., gdzie w części B, poz. 5 tytułu wskazano: nakazuję firmie A Sp. z o.o. usunięcie:

a) zgromadzonych odpadów pochodzących z produkcji poduszek powietrznych, tj. tworzyw sztucznych o kodzie 16 01 19, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działki nr1285/1 obręb [...],

b) zgromadzonych odpadów o kodach: 01 01 01 - żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, 17 01 01 - odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 03 80 - odpadowa papa oraz 20 03 01 - niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działek nr 1288/4, 3367/4, 1289/4, 2911/4, 1290/4 obręb [...], poprzez przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu do zbierania lub przetwarzania ww. odpadów.

Wyjaśniło, że jako podstawę prawną obowiązku (część B poz. 2-4 tytułu wykonawczego) wskazano decyzję Wójta Gminy G. z [...] r. oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r. Nr [...] (decyzja doręczona zobowiązanej w dniu 25 stycznia 2018 r.).

W ocenie Kolegium Wójt Gminy G. zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutów z art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a., tj. zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Zdaniem Kolegium, biorąc pod uwagę ww. podstawę wystawienia tytułu wykonawczego oraz fakt, że decyzja Kolegium została doręczona zobowiązanej 25 stycznia 2018 r. termin do wykonania obowiązku usunięcia odpadów z nieruchomości położonej w G. - miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania - upłynął 24 lutego 2018 r. poza tym WSA w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 19 czerwca 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 338/18 oddalił skargę spółki na ww. decyzję Kolegium z [...] r.. Zatem istnienie i wymagalność nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, tj. z działek nr 1285/1, 1288/4, 3367/4, 1289/4, 2911/4 i 1290/4, w obrębie [...], należących do spółki A, wynika z ww. decyzji.

Kolegium dodało, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być skuteczne podnoszone przez skarżącą argumenty, które w istocie sprowadzają się do podważenia prawidłowości i zasadności obowiązku nałożonego na nią prawomocną decyzją administracyjną.

Spółka zaś upatruje naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a. w tym, iż wydając 19 czerwca 2018 r. wyrok II SA/Łd 338/18 WSA w Łodzi nie znał wszystkich okoliczności sprawy, wykrytych później podczas śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R. pod sygn. akt [...], na skutek zawiadomienia złożonego przez A. Podnosi, iż ujawnione okoliczności obalają dornniemanie przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, które legło u podstaw wydania decyzji nakładających na nią obowiązek usunięcia odpadów, co podtrzymał WSA w Łodzi, jako że w tamtym czasie nie mogła wykazać, że posiadaczem odpadów był inny podmiot. Wobec zaś ujawnienia tych okoliczności, nie ciąży na niej nałożony decyzjami obowiązek usunięcia odpadów zgromadzonych na nieruchomości w G. (według skarżącej obowiązek ten ciąży na innym podmiocie). Ponadto skarżąca podnosi, iż odpady z produkcji poduszek powietrznych winny być sklasyfikowane nie pod kodem 16 01 19 - tworzywa sztuczne, lecz pod kodem 04 02 22 - odpady z przetworzonych włókien tekstylnych. W tej sytuacji zobowiązanie jej do usunięcia odpadów o kodzie 16 01 19, które faktycznie nie znajdowały się na nieruchomości w G., jest bezpodstawne.

Odnosząc się do powyższego Kolegium podkreśliło, iż obowiązek usunięcia odpadów o kodzie 16 01 19 oraz innych odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, wynika z ostatecznej decyzji tegoż organu z [...] r. Nr [...]. Poza tym postanowieniem z 10 maja 2019 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A Sp. z o.o. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym ww. wyrokiem z 19 czerwca 2018 r.. Tym samym upada argumentacja skarżącej, mająca na celu wykazanie wadliwości decyzji administracyjnych nakładających na nią obowiązek usunięcia odpadów z nieruchomości w G., z czym wiąże zarzuty niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).

Nieuzasadniony w ocenie organu jest także zarzut dotyczący zastosowanego środka egzekucyjnego. Skoro nałożony ostateczną decyzją administracyjną obowiązek usunięcia odpadów nie został wykonany (co stwierdzono podczas wizji terenu, przeprowadzonej w dniu 7 lutego 2019 r. przez pracowników Urzędu Gminy w G.), zasadne było podjęcie działań mających na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego obowiązku (skierowanie do zobowiązanej upomnienia, a następnie wystawienie tytułu wykonawczego i zastosowanie przewidzianych u.p.e.a. środków. W sytuacji, gdy prowadzona jest egzekucja administracyjna w stosunku do obowiązku wykonania określonej czynności, wówczas organ ma prawo zastosować grzywnę w celu przymuszenia.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a., nie zasługują na uwzględnienie.

W skardze spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj:

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 120 § 2 i art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, z uwagi na brak wydania - przez organ egzekucyjny - postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, na osobę odpowiedzialną w A spółce z o.o. za wykonanie egzekwowanego obowiązku, co stanowi naruszenie art. 120 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć bezpośrednio na osobę prawną co najmniej jednocześnie z postanowieniem o nałożeniu takiej grzywny na osobę fizyczną odpowiedzialną we wskazanej jednostce za wykonanie obowiązku i to dopiero wówczas, gdy jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku;

- art. 122 § 1 u.p.e.a., poprzez niedoręczenie osobie fizycznej odpowiedzialnej w zobowiązanej Spółce za wykonanie egzekwowanego obowiązku zarówno odpisu tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 32 u.p.e.a., jak też postanowienia o nałożeniu grzywny, co skutkowało niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy G.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była kwestia zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z [...] r. odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Owe zarzuty dotyczyły postanowienia opisanego wyżej organu samorządu terytorialnego o nałożeniu na spółkę grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku (GKO [...]).

Skarżąca oparła swoje zarzuty, co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego o przesłanki wymienione w art. 33 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego). Ze złożonej skargi wynika, że na obecnym etapie postępowania, jej autor wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia dopatruje się w zakresie opisanym w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez naruszenie przez organ egzekucyjny art. 120 § 2 tej ustawy, gdyż organ ten przed wydaniem postanowienia z [...] r., którym nałożył grzywnę w celu przymuszenia na A spółkę z o.o winien był wydać takie postanowienie na pracownika tej spółki odpowiedzialnego za wykonanie egzekwowanego obowiązku. Ponadto pracownikowi temu nie doręczono tytułu wykonawczego oraz postanowienia o nałożeniu grzywny, co w ocenie skarżącej skutkowało niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.

Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdziału 2 działu III powołanej wcześniej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Normujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 u.p.e.a. wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę, doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 u.p.e.a., po uprzednim bezskutecznym upomnieniu.

W analizowanej sprawie upomnienie doręczono spółce w dniu 21 stycznia 2019 roku. We wspomnianym obowiązku wezwano zobowiązanego, czyli spółkę do wykonania, w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, obowiązku usunięcia zgromadzonych odpadów. Trzeba wskazać, iż w niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. W związku z tym Wójt G. przystąpił do egzekucji na podstawie wydanego przez siebie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] r.. Tytuł ten oparty został na decyzji Wójta Gminy G. z [...] r., nakazującej spółce usunięcie odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] r. uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy w zakresie terminu wykonania obowiązku usunięcia odpadów i orzekło w tym zakresie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 19 czerwca 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 338/18 oddalił skargę spółki na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r..

Z powyższego wynika, że decyzja będąca źródłem obowiązku usunięcia odpadów jest ostateczna i prawomocna. Organ prawidłowo ustalił, że określony w wymienionej powyżej decyzji obowiązek w postaci usunięcia odpadów nie został wykonany i ten fakt obligował go do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do przymuszenia zobowiązanej do wykonania orzeczonego obowiązku. Brak dobrowolnego wykonania nałożonego w decyzji obowiązku doprowadził do sytuacji, w której obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, niezbędnego dla wykonania tej decyzji. Zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa określonym w art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 u.p.e.a..

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 120 § 2 u.p.e.a. i art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a, nie doszło także do naruszenia art.122 tej ustawy. Objęte wskazanym przepisem art. 120 § 2 u.p.e.a. podmiotowe rozszerzenie dopuszczalności nałożenia grzywny w celu przymuszenia, odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy zobowiązanym będzie osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, a także przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że – jedynie względem precyzyjnie wskazanej kategorii zobowiązanych – dopuszczalne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia na "ustawowego przedstawiciela zobowiązanego" lub na "osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem nałożonych obowiązków". Zastosowanie powyższego przepisu i nałożenie grzywny w celu przymuszenia na osobę "do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem nałożonych obowiązków" wchodzić może w rachubę wyłącznie względem wskazanej w cytowanym przepisie kategorii podmiotów zobowiązanych (por. wyroki NSA: z 16 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 1690/18 i z 13 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 465/18; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza art. 120 § 2 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, iż przepis ten nie odnosi się do podmiotu, który w kontrolowanej przez sąd sprawie był zobowiązanym (spółka z ograniczoną odpowiedzialności - spółka prawa handlowego). Przepis ten wymienia, co prawda, "osobę prawną" ale też dodaje, że chodzi jedynie o "inną społeczną osobę prawną". Oznacza to więc, że w sprawie brak jest podstaw prawnych do nałożenia w trybie art. 120 § 2 u.p.e.a. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym na osobę odpowiedzialną w spółce prawa handlowego za wykonanie egzekwowanego obowiązku. Stąd nie można poczynić organowi zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie akceptuje poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 12 stycznia 2017 r., w sprawie II SA/Wr 442/16.

Końcowo zauważyć należy, że nałożona grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu. Spółka nie musi uiszczać nałożonej grzywny, może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego obowiązku. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a. uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Spółka, jeżeli wykona nakaz usunięcia odpadów, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 u.p.e.a.. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. Wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczono skarżącej tytułu wykonawczy.

Konkludując powyższe rozważania sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.

E.S.