Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 77/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 2, art. 28 ust. 1, 2-4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. M. S. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.), dalej: "Kpa", po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku I N o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] r., którą:

1) odmówiono umorzenia należności z tytułu:

- składek finansowanych przez płatnika na ubezpieczenie społeczne za okres

od września 2000 r. do lipca 2002 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami na kwotę [...]zł,

- składek finansowanych przez płatnika na ubezpieczenie zdrowotne za okres

od września 2000 r. do listopada 2001r., za kwiecień 2002 r., czerwiec 2002 r., lipiec 2002r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości [...]zł,

- odsetek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek w kwocie [...]zł,

- odsetek na ubezpieczenie zdrowotne finansowane przez ubezpieczonych nie będącymi płatnikami składek,

2) umorzono postępowanie w części dotyczącej umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 26 stycznia 2010 r. wpłynął

do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek I N o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. I N uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną i życiową. Składając wniosek zaznaczyła, że problemy finansowe zaczęły się w momencie, gdy w centrum S powstały duże supermarkety. Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...]zł, i zaznaczyła, że kwota [...] zł jest potrącana w związku z prowadzoną egzekucją. Mąż wnioskodawczyni od 1 stycznia 2010 r. jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Podniosła nadto, że mieszkanie jest zadłużone oraz że z wnioskodawczynią mieszka dwóch synów i córka z wnuczką.

Wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Zobowiązana złożyła kopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z 21 września 2010 r. o przyznaniu zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie na zakup żywności, opału, oraz o przyznaniu zasiłku okresowego.

Organ ustalił, że zaległości I N z tytułu nieopłaconych w terminie składek stanowią kwotę [...]zł.

Wskazał, że Zobowiązana otrzymuje emeryturę, której miesięczna wysokość,

po potrąceniach, wynosi [...]zł, a gospodarstwo domowe prowadzi z małżonkiem, który pozostaje bez pracy. Organ podniósł, że w dniu 6 grudnia 2004 r. w związku

z istniejącą zaległością, skierował tytuły wykonawcze do Drugiego Urzędu Skarbowego.

Ustalono nadto, że Wnioskodawczyni, wraz z mężem jest właścicielem nieruchomości położonej w S przy ul. K o powierzchni [...]m²

(KW [...]), obciążonej hipoteką przymusową zwykłą na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział na kwotę [...]zł. Organ wskazał również,

że Wnioskodawczyni, wraz z małżonkiem, ma na utrzymaniu dwóch synów i córkę

z wnuczkiem. Jeden syn wyprowadził się i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a syn M N nie uzyskuje dochodów.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał nadto na wydane wobec Wnioskodawczyni, przywołane wyżej, decyzje w zakresie pomocy społecznej oraz na zadeklarowane przez nią dochody za rok 2007 (przychód [...]zł dochód [...]zł) i 2008 (przychód [...]zł, dochód [...]zł), a także na ciążący na Wnioskodawczyni obowiązek spłaty kredytu w ratach po [...] zł miesięcznie. Ustalono nadto, że komornik sądowy wszczął wobec małżonka Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji na treść art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28

ust. 3a u.s.u.s., a także § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie".

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że w sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. całkowita nieściągalność.

Organ wskazał, że Strona posiada źródło utrzymania - emeryturę, której wysokość

po potrąceniach wynosi [...]zł. Wnioskodawczyni jest wraz z małżonkiem właścicielem nieruchomości położonej w S, przy ul. K o powierzchni [...]m², opisanej w KW nr [...], obciążonej hipoteką przymusową zwykłą na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S do kwoty [...]zł, oraz wskazał, że na dochód rodziny składają się też zasiłki celowe i okresowe pobierane przez członków rodziny.

Nie kwestionując sytuacji materialnej i życiowej Wnioskodawczyni, oraz zwracając uwagę na to, że utrzymując dodatkowo dwóch synów oraz córkę z wnuczką, I N nie jest w stanie spłacić zadłużenia jednorazowo, czy też w bliżej nieokreślonym przedziale czasu, organ podkreślił, że Wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę i jest właścicielem nieruchomości położonej w S przy ul. K.

Organ zwrócił uwagę na okoliczności mające wpływ na powstanie zaległości,

w szczególności na zaniechanie bieżącego regulowania składek przez I N.

Uzasadniając umorzenie postępowania w części dotyczącej umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, organ, powołując na przepis art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 30 ustawy, stwierdził,

że postępowanie jest w tym zakresie bezprzedmiotowe.

I N złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W skardze zarzuciła naruszenie § 3 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwą interpretację.

Skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie, podnosząc, że organ, pomimo uznania za prawdziwe podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących sytuacji, w jakiej się znajduje, nie uznał tych okoliczności za wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu nieopłacenia składek.

Skarżąca zgodziła się z organem, że w jej sprawie nie zachodzi żadna

z przesłanek umorzenia należności, o których mowa w przepisie art. 28 ustawy,

ale podniosła też, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia, przewidujący dodatkowe podstawy umorzenia.

Ponownie przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną, I N podniosła, że jej sytuacja majątkowa, finansowa i życiowa uniemożliwia, jej zdaniem, uregulowanie należności wobec ZUS, bez ciężkiego uszczerbku dla skarżącej oraz jej rodziny.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Organ wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W uzupełnieniu skargi, reprezentujący Skarżącą pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 25 maja 2011 r., podniósł nadto zarzut naruszenia:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 28 ust. 3a i 3b ustawy, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ustalone

w niniejszej sprawie okoliczności to uzasadniają,

- § 3 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie,

2) przepisów proceduralnych, tj.:

- art. 7 Kpa poprzez jego niezastosowanie w części dotyczącej obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez pryzmat słusznego interesu obywatela,

- art. 107 Kpa poprzez jego niezastosowanie i uzasadnienie przez ZUS decyzji

w sposób niewyczerpujący.

Pełnomocnik strony wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego z tytułu pomocy prawnej udzielonej

z urzędu wg norm przepisanych. Pełnomocnik złożył też oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte.

Strona podzieliła stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka "nieściągalności" przewidziana w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy oraz podniosła, iż nie znajduje uzasadnienia odmowa umorzenia wskazanych należności pomimo ustalonego przez ZUS stanu faktycznego i przyjęcia go za rzeczywisty z uwagi na regulacje zawarte w art. 28 ust. 3a i 3b oraz § 3 rozporządzenia. Skarżąca podała, że na podstawie tych przepisów ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Zdaniem Strony, znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niej umorzenia nieopłaconych należności na podstawie wskazanych wyżej przepisów prawa.

Strona skarżąca zwróciła uwagę na korzystne dla niej rozstrzygnięcia organu - Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, to jest na inną ocenę sytuacji skarżącej dokonaną przez inny organ, zarzucając niekonsekwencję organów państwowych.

Nadto, uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 Kpa strona wskazała, że organ pominął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestie rozważenia przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i odpowiedniego w tym zakresie uzasadnienia decyzji. Zdaniem Strony, stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pomija aspekt niniejszej sprawy związany ze słusznym interesem strony. Sprowadzenie uzasadnienia decyzji do wyjaśnienia istoty uznaniowego charakteru decyzji administracyjnej oraz wskazanie stanu majątkowego skarżącej narusza, zdaniem strony, przepis art. 107 Kpa. Zdaniem Strony uzasadnienie decyzji jest niewyczerpujące, w bardzo szerokim zakresie porusza kwestię interesu społecznego. Na podstawie zawartego w decyzji uzasadnienia nie sposób wywnioskować czym kierował się ZUS podejmując decyzję odmowną, to jest czy decyzję odmowną podjął ze względu na brak uznania, iż dalsze spłacanie należności pociągnęłoby za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącej i jej rodziny, czy też, pomimo uznania, iż pociągnęłoby to wspomniane wyżej skutki, mając na uwadze, iż jest to decyzja uznaniowa pozostająca w gestii organu, pomimo wskazanych okoliczności, odmówił umorzenia tych należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), dalej "ppsa", zajmuje się sprawami sądowoadministracyjnymi. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej określa art. 3 ppsa, gdzie w § 3 tego przepisu podano, ze sąd administracyjny orzeka w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Zgodnie z art. 83 ust. 1. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – zwanej dalej: "u.su.s.", ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

2) przebiegu ubezpieczeń;

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru,

a także umarzania należności z tytułu tych składek;

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Do kompetencji sądu administracyjnego, Ustawodawca przekazał jedynie sprawy wymienione w art. 83 ust. 4 w/w ustawy, tj. rozpoznawanie skarg na decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W pozostałych sprawach zgodnie z art. 83 ust.2 u.s.u.s..- właściwy jest sąd cywilny.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga I N na decyzję odmawiającą jej umorzenia należności z tytułu składek

na ubezpieczenie społeczne.

Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Dla wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest bowiem stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 Ppsa). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z takich przesłanek.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności

na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie ze wskazanym wyżej ust. 3a, należności z tytułu składek

na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W ust. 3b omawianego artykułu ustawy, upoważniono ministra właściwego

do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

W zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, co potwierdza też strona skarżąca,

że nie wystąpiła żadna ww. okoliczność, oznaczająca całkowitą nieściągalność należności ZUS. Organ analizował jednak możliwość umorzenia takich należności również na podstawie przepisów (wydanego na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej "rozporządzenie".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano brzmienie tego przepisu.

Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności".

Dokonując oceny podjętego przez organ rozstrzygnięcia, wydanego

na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd uznał,

że stanowisko organu o odmowie umorzenia należności składkowych Skarżącej, także przy rozważeniu przesłanek z cytowanego § 3 ust. 1 rozporządzenia, również nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodzić się należy ze Skarżącą, że w tej części organ powinien był zgodnie

z art. 107 § 3 Kpa w sposób bardziej szczegółowy odnieść sytuację skarżącej

do przesłanek umorzenia określonych w § 3 rozporządzenia, uzasadnienie organu jest w tym zakresie zbyt lakoniczne, jednak, zdaniem Sądu, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji poddano bowiem analizie, zarówno dochody uzyskiwane przez Skarżącą, stan majątkowy oraz zaległości, wsparcie ze strony pomocy społecznej, co uprawniało organ do podjęcia zaskarżonej decyzji w sprawie. Dokonana przez organ ocena nie narusza zasad wiedzy ani doświadczenia życiowego. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając stan faktyczny istniejący w dacie wydawania tej decyzji.

Wskazać należy, jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, decyzję

o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek może być podjęta tylko

w wypadkach określonych przepisami prawa, bowiem umorzenie składek stanowi wyjątek od zasady opłacania ich przez płatnika (przedsiębiorcę). Decyzja o umorzeniu zaległych składek ma charakter uznaniowy ("Zakład może umorzyć należności ..."), co oznacza, że rozstrzygnięcie takie zależy od indywidualnych okoliczności sprawy ocenianych przez pryzmat przesłanek koniecznych do umorzenia, przy czym ZUS musi również uwzględniać stan finansów ubezpieczeń społecznych. Nadto, organ zauważył w decyzji, że nie wywiązywanie się płatnika z ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oznaczało, że wnioskodawca swoim własnym działaniem doprowadził do powstania długu. Jednakże przyczyny powstania zadłużenia nie mają wpływu na ocenę zasadności umorzenia długu.

Wskazać jeszcze należy, że wobec faktu, iż decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, gdy istnieje ważny interes osoby zobowiązanej (o czym mowa w przepisach rozporządzenia), ZUS nie jest obowiązany do umorzenia zaległości. Odmowie umorzenia przedmiotowych zaległości Skarżącego, opartej o ustalenie organu, że posiada majątek, z którego możliwe jest zaspokojenie roszczeń ZUS-u, nie można więc zarzucić dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bądź naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zauważyć należy, że uznaniowy charakter ma decyzja ZUS wydana czy to na podstawie art. 28, czy to w oparciu o wskazany wyżej przepis rozporządzenia.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut nieuwzględnienia przez organ

przy podejmowaniu decyzji w sprawie, słusznego interesu strony, to jest naruszenia

art. 7 Kpa.

Stosownie do art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Przepis art. 7 Kpa jest podstawą do wyprowadzenia trzech zasad ogólnych postępowania administracyjnego: zasady ogólnej kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, zasady ogólnej prawdy obiektywnej, zasady ogólnej uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Tylko tej trzeciej przypisywany jest aspekt materialnoprawny (vide: wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1613/10, opubl. LEX nr 745103 ).

Zagadnienie stosunku między "interesem społecznym" a "słusznym interesem obywatela" wymaga rozważenia, w jakim znaczeniu używane jest to ostatnie sformułowanie. W orzecznictwie NSA wyrażono trafny, pogląd, że w odniesieniu do decyzji uznaniowych "pewną wskazówkę interpretacyjną stanowi art. 7 Kpa dotyczący uznania administracyjnego, w myśl którego organy administracji uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być przy tym "słuszny" w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzany z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności" (niepublikowany wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1744/96) - Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz LEX/ el. 2011, Komentarz bieżący do art.7 kodeksu postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwoływał się do sytuacji w jakiej znajduje się skarżąca, uznając jednak końcowo w oparciu o wskazane przepisy prawa, że sytuacja ta nie uzasadnia załatwienia sprawy zgodnie z jej wnioskiem.

Istotne jest, co potwierdza Skarżąca, że organ prawidłowo ocenił sytuację, w jakiej znajduje się Skarżąca. Dokładnie zbadał sytuację majątkową, rodzinną i życiową ze wskazaniem na ciążące na Skarżącej zaległości, na wysokość otrzymywanych dochodów i uznał w konsekwencji, w ramach przyznanych kompetencji, utrzymując w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., że wniosek skarżącej we wskazanej części nie zasługuje na uwzględnienie. Zatem nie można uznać, że organ w sposób dowolny, z przekroczeniem granic uznaniowego orzekania w sprawie, bez rozważenia słusznego interesu Strony, odmownie załatwił sprawę Skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji, wskazano podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa, czyniąc zadość treści przywołanego wyżej art. 107 § 3 Kpa.

Odnosząc się z kolei do podniesionej przez stronę okoliczności udzielenia

jej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie pomocy społecznej i zarzutu odmiennej oceny dokonanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wskazać należy, że za uwzględnieniem wniosku o umorzenia należności z tytułu składek nie może przemawiać podany przez stronę fakt korzystania przez Stronę z różnych form pomocy społecznej. W każdej indywidualnej sprawie ZUS rozpoznający sprawę samodzielnie rozstrzyga na podstawie określonych przepisów prawa i w ramach przyznanych kompetencji czy istnieją podstawy do umorzenia takich należności. Niekorzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nie może być oceniane, jak wskazano w piśmie skarżącej, jako niekonsekwencja w podejmowaniu decyzji przez organy państwowe. Ewentualny zarzut naruszenia prawa (np. naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa - art. 8 Kpa), mógłby być podniesiony np. w sytuacji zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany (vide: wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., I SA/Łd 652/97, ONSA 1999, nr 1, poz. 27); czy w przypadku sformułowania osnowy decyzji w taki sposób, że strona musi domyślać się jej treści (vide: wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., I OSK 1440/07). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zatem zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że w razie zmiany okoliczności, skarżąca, pomimo odmownej decyzji wydanej w sprawie, może wystąpić do organu z kolejnym wnioskiem o umorzenie zaległości w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne.

Odnosząc się jeszcze do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu

o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych w aktach postępowania przed ZUS, wyjaśnić należy, że wobec orzekania przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy wniosek został uznany za bezprzedmiotowy.

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ppsa.

O wynagrodzeniu pełnomocnika orzeczono na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).