Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 409/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 629  Sprawy mienia przejętego z naruszeniem prawa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Następca prawny akcjonariusza spółki może mieć interes w występowaniu z żądaniami do Spółki, nie może natomiast reprezentować ze skutkiem prawnym interesów tej Spółki przed organem administracji.

TEZY

Następca prawny akcjonariusza spółki może mieć interes w występowaniu z żądaniami do Spółki, nie może natomiast reprezentować ze skutkiem prawnym interesów tej Spółki przed organem administracji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marii K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 11 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nieważnościowego w sprawie zakończonej orzeczeniem Nr 8 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 5 sierpnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa "D.P." Spółka Akcyjna Zakłady Graficzne - W., ul. M.

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ orzekający podał, że skarżąca wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia jako następca prawny akcjonariusza ww. Spółki, co nie daje jej legitymacji do skutecznego ubiegania się o rozstrzygnięcie sprawy. Jednocześnie nie jest sporne w sprawie, iż z inicjatywy skarżącej został przez sąd powszechny ustanowiony kurator sądowy do reprezentowania interesów Spółki, który jednak nie podjął żadnych czynności w sprawie.

Brak wymaganej legitymacji prawnej uniemożliwia skarżącej występowanie w sprawie, bowiem stosownie do art. 28 Kpa w związku z art. 30 par. 3 Kpa strony nie będące osobami fizycznymi /w przedmiotowej sprawie jest nią spółka prawa handlowego/ mogą działać poprzez swoich ustanowionych lub statutowych przedstawicieli. W świetle art. 369 Kh statutowym organem spółki akcyjnej - w rozumieniu art. 30 par. 3 Kpa jest jej zarząd. Jednocześnie uprawnionym do działania w imieniu spółki kapitałowej może być także ustanowiony przez sąd kurator. Wobec nie przystąpienia do sprawy ustanowionego przedstawiciela Spółki organ orzekający uznał za uzasadnione orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, a w szczególności podniosła, iż weryfikacja jej praw mogła nastąpić w postępowaniu wszczętym jej żądaniem, natomiast nie było dopuszczalne orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. Ponadto skarżąca podniosła, że ustanowiony przez sąd kurator nie podjął niezbędnych czynności, w związku z czym wystąpiła do sądu o ustanowienie nowego kuratora.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a nadto podając, iż skarżąca może mieć roszczenia do samej Spółki jednakże nie ma umocowania do występowania w imieniu tej Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przepis art. 157 par. 3 Kpa przewiduje wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie utrwalił się pogląd, że takie orzeczenie jest wydawane gdy brak możliwości wszczęcia postępowania ze względów podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie właśnie zachodzi przeszkoda do wszczęcia postępowania nieważnościowego ze względów podmiotowych, bowiem z żądaniem stwierdzenia nieważności wystąpił podmiot nie uprawniony. Jak to słusznie bowiem stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżąca nie ma legitymacji prawnej do występowania z powyższym żądaniem.

Nie jest sporne w sprawie, iż mająca w rozumieniu art. 28 Kpa interes prawny w stwierdzeniu nieważności kwestionowanego orzeczenia Spółka Handlowa nadal istnieje, zaś do działania w jej imieniu został umocowany przez sąd kurator. Skarżąca jako następca prawny akcjonariusza spółki może mieć, jak to zasadnie wskazał organ orzekający w sprawie administracyjnej, interes w występowaniu z żądaniami do Spółki, nie może natomiast reprezentować ze skutkiem prawnym interesów tej Spółki przed organem administracji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Ubocznie należy zauważyć, iż niniejszy wyrok nie stoi na przeszkodzie złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji przez ustanowionego przez sąd kuratora.