Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 222/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 47 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 467/09 w sprawie ze skargi H.B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt III SA/Kr 467/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie oddalił skargę H.B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2009 r. nr: [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno –technicznej zameldowania.

Powyższe orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Prezydent Miasta Krakowa, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej, polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego w dniu [...] grudnia 1997 r. H.B. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w K. Sprawa toczyła się z wniosku J.P. o anulowanie zameldowania H.B. w przedmiotowym lokalu. Wnioskodawczyni twierdziła, że H.B. nigdy nie dopełnił ustawowego wymogu zamieszkania pod tym adresem przed zameldowaniem się jak i po dokonaniu tej czynności oraz, że w okresie od 9 września 1991 r. do 1997 r. przedmiotowy lokal był wynajmowany przez administrację, a obecnie jest pustostanem. Do wniosku została dołączona kserokopia odpisu z ksiąg wieczystych oraz pisma H.B. kierowanego do Sądu dotyczącego użytkowania poszczególnych lokali przy ul. [...] w K.

Odnosząc się do treści art. 47 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ wskazał, że zadaniem jego jest zbadanie prawidłowości zameldowania poprzez ustalenie zamieszkiwania osoby w dacie dokonania zameldowania. Warunkiem prawidłowego zameldowania osoby na pobyt stały pod podanym adresem jest fakt zamieszkiwania pod tym adresem w dacie dokonania czynności meldunkowej z zamiarem stałego przebywania.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że nie ma podstaw do anulowania czynności zameldowania. Organ ustalił stan faktyczny na podstawie oświadczenia H.B., złożonego do protokołu, że od grudnia 1997 r. trwale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu gdzie posiada swoje rzeczy osobiste. Wystąpiono do Policji o przeprowadzenie kontroli dyscypliny meldunkowej w przedmiotowym lokalu, która potwierdziła fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem H.B.

W dniu 22 października 2008 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, podczas której pełnomocnicy obu stron podtrzymali stanowiska swoich mocodawców w kwestii zamieszkania H.B. w miejscu stałego zameldowania. Wezwani w charakterze świadków lokatorzy budynku przy ul. [...] w K.: K.O., P.M., a także E.K. (siostra H.B.) i U.R. (administrator nieruchomości) nie stawili się na wyznaczony termin rozprawy. Wobec powyższego organ wyznaczył na dzień 12 grudnia 2008 r. termin przesłuchania P.M. oraz Z.B. w budynku przy ul. [...] w K. Przesłuchany w charakterze świadka P.M. oświadczył, że jest inwalidą i nie wychodzi ze swojego mieszkania. Świadek zeznał, iż H.B. nie mieszka i nigdy nie mieszkał w przedmiotowym lokalu oraz, że nie pamięta czy w 1997 r. lokal nr [...] był zamieszkały. Z.B. nie stawiła się na termin przesłuchania.

Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby zostały naruszone zasady prawne zameldowania H.B. w przedmiotowym lokalu.

W złożonej przez J.P. dokumentacji dotyczącej sposobu użytkowania przedmiotowego mieszkania wynika, że lokal nr [...] w okresie od 9 września 1991 r. do 1997 r. był wynajmowany przez administrację budynku, natomiast pobyt stały H.B. został zarejestrowany dopiero [...] grudnia 1997 r. Organ I instancji nie dał wiary zarówno zeznaniom P.M. jak i wyjaśnieniom H.B. Zeznania świadka są nieobiektywne oraz niedokładne w kwestii użytkowania lokalu nr [...] przez okres ostatnich 12 lat. P.M. nie jest w stanie sprecyzować czy w 1997 r. ktoś mieszkał w tym lokalu. Zeznania te nie zasługują również na uwzględnienie z uwagi na związek świadka z toczącą się sprawą sądową, której uczestnikiem, jak wynika z zeznań był H.B. Z kolei H.B. z jednej strony w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 2 stycznia 2008 r. kierowanych do Sądu Rejonowego dla [...] w K. w sprawie dotyczącej zniesienia współwłasności (sygn. akt [...]) wyraźnie oznajmia, że lokal nr [...] od 1997 r. jest pustostanem, z drugiej strony składając wyjaśnienia do protokołu przed organem oświadcza, że zamieszkuje w tym lokalu nieprzerwanie od daty rejestracji pobytu.

J.P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Wystąpiła też o przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z pisma adw. K.K. z 31 grudnia 2007 r. złożonego do Sądu Rejonowego dla [...] w K. w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w K., sygn. akt [...] - na okoliczność, że pełnomocnik B.B. potwierdził, iż przedmiotowy lokal był "do 1997 r. wynajmowany przez administrację z korzyścią dla wszystkich, a od 1997 r. to pustostan do remontu generalnego".

W szczególności podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie to nie omawia odpowiednio dowodów przeprowadzonych w sprawie, a przede wszystkim organ wyciąga błędne wnioski. Z dokumentów znajdujących się w aktach (pismo adw. J. Z. do Sądu z 2 stycznia 2008 r. oraz pismo P.B. do Sądu z 2 stycznia 2008 r)., jednoznacznie wynika, że lokal nr [...] do 1997 r. był wynajmowany przez administrację budynku, a następnie był pustostanem do generalnego remontu. Z obu tych pism nie wynika, by przedmiotowy lokal był kiedykolwiek zajmowany przez kogoś innego, w szczególności przez współwłaściciela H.B. Było to zresztą niemożliwe, bo po opuszczeniu mieszkania przez lokatora, stan techniczny lokalu uniemożliwiał zamieszkiwanie. O braku chęci zamieszkania świadczy i to, że oba pisma potwierdzają, iż lokal dalej jest pustostanem do remontu generalnego, a więc nic się nie zmieniło w stosunku do 1997r. Zdaniem odwołującej się organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do pisma P.B. z 2 stycznia 2008 r., ani też nie wyprowadził żadnych wniosków z obu pism złożonych w Sądzie w momencie, kiedy niniejsze postępowanie jeszcze się nie toczyło, ponadto nie wyprowadził właściwych wniosków z porównania tych dokumentów z treścią wyjaśnienia H.B. w niniejszej sprawie, a istnienie sprzeczności w dowodach wymaga wyjaśnienia, tj. poczynienia stosownych ustaleń, ustosunkowania się do dowodów, podania, na którym dowodzie organ się opiera, który zaś uznaje za niewiarygodny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia zdaniem strony tych wymogów, a nie do zaakceptowania jest konkluzja, iż "zebrany materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, aby uznać meldunek do anulowania - stąd orzeczono jak na wstępie". Poza tym przedłożone do odwołania pismo adw. K.K. jedynie potwierdza tezę o niezamieszkiwaniu H.B. w lokalu nr [...] w dniu [...] grudnia 1997 r., ani też po tej dacie.

Odnośnie do wywiadu policyjnego skarżąca podniosła, że oparcie się na oświadczeniu H.B. i jego matki nie może być miarodajne i stanowić potwierdzenia zamieszkiwania H.B. w przedmiotowym lokalu. Zakwestionowała też ocenę zeznań świadka P.M. Świadek ten jest osobą obcą dla stron i przekazał w swoich zeznaniach ważne informacje, potwierdzające niezamieszkanie H.B. w 1997 r. i w okresie późniejszym. Świadek mieszka na tej samej kondygnacji, naprzeciwko mieszkania nr [...]. Zwróciła też uwagę, że zeznania tego świadka są zbieżne z treścią omawianych pism składanych do Sądu, dlatego można stwierdzić, że z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że H.B. nigdy nie zamieszkał w lokalu nr [...], w szczególności nie mieszkał w nim w dniu [...] grudnia 1997 r. Postępowanie dowodowe wykazało również, że lokal nie nadawał się do zamieszkania.

Niewłaściwe było również zdaniem strony odwołującej się prowadzenie jednej rozprawy w dwóch sprawach, tj. dotyczących H.B. i P.B. Doprowadziło to do pomyłek przy przesłuchaniu stron i miało wpływ na wynik postępowania. Zwróciła też uwagę na niezgodne z prawem przesłuchanie w tej sprawie pełnomocnika P.B.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, uznając, iż została ona wydana przedwcześnie. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i dlatego winien zostać uzupełniony w znacznej części (art. 7 i art. 77 § 1), bowiem nie zostało wyjaśnione w sposób nie- budzący wątpliwości, czy H.B. w dacie zarejestrowania pobytu faktycznie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prowadził postępowanie pod kątem wymeldowania wymienionego, a nie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu, przy czym zameldowanie osoby na pobyt stały jest dokonane prawidłowo, jeżeli w dacie zameldowania osoba legitymuje się pobytem stałym w przedmiotowym lokalu, to jest zamieszkaniem w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych (art. 6 ust. 1 i art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych).

Ponadto na podstawie odpisu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości należy stwierdzić, iż współwłaścicielami budynku przy ul. [...] w K. są: H.B., P.B., J.P., M.P., W.L. oraz L.L., tak więc wszyscy wymienieni są stronami przedmiotowego postępowania, lecz organ prowadzący postępowanie nie zawiadomił wszystkich wyżej wymienionych osób o wszczęciu postępowania, czym naruszono prawo strony do wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.) Prawo to stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Udział stron w postępowaniu jest wprawdzie ich prawem, nie obowiązkiem, jednakże wszystkie strony winny być informowane o czynnościach podejmowanych przez urząd i wszystkim stronom postępowania winna być doręczona wydana przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzja administracyjna.

H.B. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy: art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie wykazanie tez potwierdzających słuszność stanowiska o prowadzeniu postępowania przez organ I instancji pod kątem wymeldowania. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego.

Zdaniem skarżącego nieuzasadnione są zarzuty organu odwoławczego. Wskazał, że postępowanie o anulowanie zameldowania prowadzone jest w sytuacji, kiedy nastąpiło zameldowanie osoby, która nie spełniła warunków do zameldowania. Przesłanki materialnoprawne dokonania zameldowania sformułowane są w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczowa jest dyspozycja przepisu art. art. 6 ust. 1. Z wnioskiem o wymeldowanie, zgodnie z powołaną ustawą, należy wystąpić, gdy osoba nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, w którym szczegółowo powinno się określić czas i okoliczności opuszczenia miejsca zamieszkania. W przypadku anulowania zameldowania należy wskazać bezprawność dokonanego zameldowania. Wynika z tego wniosek, że anulowanie zameldowania na pobyt stały może nastąpić wówczas, gdy udowodnione zostaną okoliczności świadczące o tym, że dokonane zameldowanie było wadliwe.

W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego, zadaniem organu I instancji było wykazanie wadliwości dokonanej czynności meldunkowej, a w razie jej stwierdzenia, wydanie decyzji o anulowaniu czynności polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego.

W ocenie strony, czynności podjęte przez organ I instancji nastawione były tylko na badanie przesłanek do anulowania czynności zameldowania, a nie wymeldowania, co zostało zarzucone w decyzji organu odwoławczego. Dowodem na powyższe twierdzenie, jest dokonana próba stwierdzenia fikcyjnego zameldowania, zgodnie z procedurą wymaganą w takim postępowaniu. Organ przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające polegające m.in. na dokonaniu oględzin lokalu, przesłuchaniu stron, świadków oraz przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Zagadnieniem, mającym przesądzające znaczenie dla oceny zgodności z prawem materialno-technicznej czynności zameldowania w spornym lokalu, było ustalenie faktu zamieszkiwania pod danym adresem w dacie dokonywania czynności meldunkowej z zamiarem stałego przebywania, zatem ustalenie czy skarżący w tym lokalu faktycznie zamieszkał, czy wniósł do niego swoje osobiste rzeczy i czy rzeczywiście zrealizował on zamiar stałego przebywania w tym lokalu.

Na kanwie przeprowadzonego postępowania dowodowego wywiedziono, iż skarżący zamieszkał w przedmiotowym lokalu i wniósł do niego swoje rzeczy osobiste. W złożonych zeznaniach skarżący potwierdził, że wprowadził się do przedmiotowego lokalu, czyli od grudnia 1997 roku trwale w nim zamieszkuje. W trakcie postępowania wyjaśniającego, organy Policji przeprowadziły kontrolę dyscypliny meldunkowej w przedmiotowym lokalu, a ta potwierdziła fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem strony skarżącej, tym samym dowiodła prawdziwości jego zeznań. Kolejne potwierdzenie miało miejsce na rozprawie administracyjnej, w dniu 22 października 2008 r. Ze wskazanych świadków, przesłuchany został tylko M.S., inni nie stawili się w terminie przesłuchania. Świadek ten stwierdził, iż jest "inwalidą i nie wychodzi ze swego mieszkania" oraz, że H.B. nigdy nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Zdaniem skarżącego obiektywizm nie pozwala nie zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, w którym nie dał wiary zeznaniom świadka i określił je, jako nieobiektywne albowiem kierowane były tylko i wyłącznie emocjonalnym nastawieniem świadka do skarżącego, co ewidentnie zostało wyrażone w treści zeznania, gdy świadek wskazał: "jak Pan B. zaszkodził mi w sądzie, tak zaszkodzę ja jemu teraz". Wynika to także z dwóch powodów, po pierwsze z faktu nie opuszczania przez świadka swego mieszkania, a tym samym niemożność spotykania sąsiadów na terenie kamienicy, co jednoznaczne jest z nieznajomością i nie kojarzeniem sąsiadów. Druga przesłanka wynika ze związku świadka z sprawą sądową, której jest uczestnikiem.

Po przeprowadzeniu analizy tych dowodów zdaniem skarżącego organ słusznie uznał, że zameldowanie skarżącego w wymienionym lokalu nie było czynnością wadliwą. Uwzględniono okoliczności zgodne ze stanem faktycznym, czyli potwierdzające faktyczne zamieszkanie w lokalu i tym samym spełnienie warunków koniecznych dla prawidłowego dokonania czynności materialno – technicznej w postaci zameldowania. Zebrany zatem w sprawie materiał dowodowy odzwierciedla stan faktyczny.

Podsumowując skarżący stwierdził, że okoliczności ustalone w czasie postępowania administracyjnego na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy pozwalają przyjąć, że skarżący faktycznie zamieszkał w przedmiotowym lokalu. Wynika to z jego oświadczeń i przeprowadzonej kontroli dyscypliny meldunkowej. W niniejszej sprawie organ ewidencji ludności rozstrzyga wyłącznie o prawidłowości rejestracji zameldowania. Rozpatrywana jest, więc kwestia, czy łącznie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 6 ust. 1 ustawy, tj. faktyczny pobyt i zamiar stałego przebywania. W przedmiotowej sprawie zamiar ten nie tylko był deklarowany, ale również miał charakter obiektywny, co daje podstawę do zameldowania.

Mając na uwadze powyższą argumentację, skarżący stwierdził, że stan faktyczny nie wypełnia przesłanek koniecznych do anulowania zameldowania. Zatem, decyzję organu I instancji traktować należy jako słuszną i uzasadnioną.

Wojewoda Małopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 467/09 uznał skargę za bezzasadną.

Sąd wskazał, że przy interpretacji przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji kasacyjnej nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca; nie może być więc ona podjęta w sytuacjach innych niż te, które wyznaczone zostały treścią art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji wydanej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia tego typu. Organ odwoławczy może zatem uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie decyzji kasacyjnej tego rodzaju może nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Decyzję kasacyjną można uznać za zgodną z prawem, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji zawiera braki, które nie mogą być uzupełnione w ramach postępowania przeprowadzonego w granicach zakreślonych dyspozycją z art. 136 k.p.a.

Zdaniem sądu I instancji dostrzeżone przez organ odwoławczy błędy w zakresie właściwego ustalenia stron postępowania toczącego się przed organem I instancji i związane z tym naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu skutkuje koniecznością wydania decyzji kasacyjnej opartej na przepisie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem w przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że strona postępowania nie została prawidłowo ustalona, to ma on obowiązek zastosować art. 138 § 2 k.p.a. tzn. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Działanie takie, w razie ustalenia, że stroną postępowania jest inny podmiot niż ten, wobec którego toczyło się dotychczasowe postępowanie, zabezpiecza tej osobie, przewidziany art. 15 k.p.a. dwuinstancyjny tryb postępowania.

W sprawie poddanej kontroli Sądu organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 138 § 2 k.p.a. gdyż uznał, że przy wydaniu decyzji organu I instancji nie wyjaśniono w sposób wystarczający, czy w dacie zarejestrowania pobytu skarżącego, faktycznie mieszkał on w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Stwierdził ponadto, że z akt sprawy wynika, iż organ ewidencyjny prowadził postępowanie pod kątem wymeldowania skarżącego, a nie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu. Zdaniem Sądu organ ewidencyjny zobowiązany jest przede wszystkim do weryfikacji przesłanek, których łączne spełnienie powoduje, że czynność materialno - techniczna polegająca na zameldowaniu jest zgodna z prawem. Ustawa określa je, jako zamieszkiwanie (faktyczne) w lokalu - w dacie dokonywania zameldowania, wraz z zamiarem stałego przebywania (pobyt stały) w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy i z tego względu należy uzupełnić w tym zakresie materiał dowodowy.

Od powyższego wyroku H.B. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i opierając skargę kasacyjną na naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a w szczególności nie wykazanie tez potwierdzających słuszność stanowiska o prowadzeniu postępowania przez organ pierwszej instancji pod kątem wymeldowania jest w niniejszej sprawie w rzeczywistości uzasadnieniem prawidłowym i nie zaszły przesłanki do uchylenia skarżonych decyzji; jak również naruszeniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. .138 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed organem II instancji nie zaszły przesłanki do orzeczenia in meritum w sprawie, zaś prawidłowym jest zachowanie się organu zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że postępowanie o anulowanie zameldowania prowadzone jest w sytuacji, kiedy nastąpiło zameldowanie osoby, która nie spełniła warunków do zameldowania. W przypadku anulowania czynności zameldowania należy więc wykazać bezprawność dokonanego zameldowania. Zdaniem skarżącego wynika z tego wniosek, iż anulowanie zameldowania na pobyt stały może nastąpić wówczas, gdy udowodnione zostaną okoliczności świadczące o tym, że dokonane zameldowanie było wadliwe. Tytułem przykładu podano, że ową wadliwość stanowić mogą: potwierdzenie pobytu osoby w lokalu dokonane przez osobę nie posiadającą tytułu prawnego do lokalu albo tzw. fikcyjne zameldowanie.

Skarżący stwierdził, iż czynności podjęte przez organ I instancji nastawione były li tylko na badanie przesłanek do anulowania czynności zameldowania, a nie wymeldowania, co zostało zarzucone w decyzji Wojewody Małopolskiego. Dowodem na powyższe twierdzenie, jest dokonana próba stwierdzenia fikcyjnego zameldowania, zgodnie z procedurą wymaganą w takim postępowaniu. Organ przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające polegające m.in. na dokonaniu oględzin lokalu, przesłuchaniu stron, świadków oraz przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej.

Zagadnieniem mającym w ocenie skarżącego przesądzające znaczenie dla oceny zgodności z prawem materialno - technicznej czynności zameldowania w spornym lokalu, było ustalenie faktu zamieszkiwania pod danym adresem w dacie dokonywania czynności meldunkowej z zamiarem stałego przebywania, a zatem ustalenie czy skarżący w tym lokalu faktycznie zamieszkał, czy wniósł do niego swoje osobiste rzeczy i czy rzeczywiście zrealizował zamiar stałego przebywania w tym lokalu.

Na kanwie przeprowadzonego postępowania dowodowego zdaniem skarżącego wywiedziono, iż zamieszkał on w przedmiotowym lokalu i wniósł do niego swoje rzeczy osobiste. W złożonych zeznaniach potwierdził również, że wprowadził się do lokalu przy ul. [...], czyli od grudnia 1997 r. trwale w nim zamieszkuje. W trakcie postępowania wyjaśniającego, organy Policji przeprowadziły kontrolę dyscypliny meldunkowej w przedmiotowym lokalu, a ta potwierdziła fakt zamieszkiwania pod wskazanym adresem strony skarżącej, tym samym dowiodła prawdziwości jego zeznań. Kolejne potwierdzenie miało miejsce na rozprawie administracyjnej, w dniu 22.10.2003 r., na której pełnomocnik podtrzymał stanowisko skarżącego w kwestii zamieszkania. Słusznie organ I instancji podważył wiarygodność świadka M. z uwagi na emocjonalne nastawienie świadka do skarżącego i brak kontaktu świadka z mieszkańcami kamienicy.

Po przeprowadzeniu analizy tych dowodów zdaniem skarżącego organ I instancji słusznie uznał, że zameldowanie w dniu [...].12.1997 r. w wymienionym lokalu nie było czynnością wadliwą; uwzględniono bowiem okoliczności zgodne ze stanem faktycznym, warunkujące prawidłowe dokonanie czynności materialno - technicznej w postaci zameldowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej określa art. 174 P.p.s.a. Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną nie wskazuje wyraźnie podstawy, na której opiera złożoną skargę kasacyjną. Zarzucając sądowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. należy uznać, że w grę wchodzi podstawa określona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a przez przyjęcie, że nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wykazanie tez potwierdzających słuszność stanowiska o prowadzeniu postępowania przez organ I instancji pod kątem wymeldowania jest w rzeczywistości uzasadnieniem prawidłowym i nie zaszły przesłanki uchylenia skarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor nie rozwija tego zarzutu, ani jego wpływu na wynik postępowania.

Wnoszący skargę kasacyjną w uzasadnieniu opisuje treść orzeczenia organu I instancji i cytuje passus orzeczenia organu odwoławczego, że organ I instancji prowadził postępowanie pod kątem wymeldowania skarżącego, a nie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu oraz, że organ nie wyjaśnił, czy w dacie zarejestrowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. skarżący tam mieszkał i że materiał dowodowy nie jest wystarczający.

Przy okazji, wnoszący skargę kasacyjną odwołał się do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarga kasacyjna nie zawiera jednak zarzutu błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wobec tego analiza w tym przedmiocie wykracza poza zarzuty skargi kasacyjnej.

Aprobując ustalenia faktyczne organu I instancji, wnoszący skargę kasacyjną zakwestionował stanowisko organu odwoławczego a w konsekwencji sądu, że prowadzono postępowanie w kierunku wymeldowania.

Jeśli przedmiotem zarzutów są ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego wyroku, należałoby wykazać, że miały one wpływ na wynik postępowania. Wnoszący skargę kasacyjną takiej zależności nie wykazuje. Trzeba jednak zauważyć, że Sąd I instancji ocenił, iż przesłanki do zameldowania nie zostały dostatecznie wyjaśnione, nie zaś, że wyłączną podstawą do aprobaty rozstrzygnięcia kasacyjnego jest niewłaściwy kierunek prowadzonego postępowania dowodowego. Należy też podkreślić, że akceptacja przez sąd I instancji ustalenia organu odwoławczego o prowadzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji w niewłaściwym kierunku, miała charakter jedynie marginalny wobec innych wad postępowania, przemawiających za koniecznością uznania, że decyzja była wydana przedwcześnie.

Sąd I instancji zaakceptował rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylającego zaskarżoną decyzję i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, stosownie do art. 138 § 2 K.p.a. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy H.B. w dniu zarejestrowania pobytu, faktycznie mieszkał w spornym lokalu z zamiarem długotrwałego lub stałego pobytu z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych (art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności), zatem prowadzenie dowodów w kierunku badania aktualnego stanu zamieszkiwania w lokalu nr [...] świadczy o badaniu niewłaściwych przesłanek dla rozstrzygnięcia w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania. Nie ma znaczenia dla oceny podstaw do anulowania czynności materialno – technicznej to, czy dany podmiot aktualnie w danym lokalu zamieszkuje. W tym znaczeniu prowadzone postępowanie dowodowe nie służyło właściwym ustaleniom faktycznym.

Zameldowanie w lokalu na pobyt stały może nastąpić, gdy spełnione są wymagania określone w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie pomimo nie spełnienia przesłanki zamieszkiwania w lokalu z zamiarem stałego pobytu, pozwala na uznanie czynności za wadliwą.

Sąd zaakceptował ustalenie organu, że niewystarczające było wyjaśnienie, czy w dacie zarejestrowania skarżącego na pobyt stały, faktycznie zamieszkiwał on w tym lokalu. Organ pierwszej instancji zamierzał przesłuchać kilku świadków na tę okoliczność a ostatecznie przesłuchał tylko jednego (oprócz poznania stanowisk zainteresowanych stron i ich pełnomocników) , nie dając przy tym wiary jego zeznaniom. Nie odniósł się też do zgromadzonych dokumentów. Uzasadnione jest wobec tego stanowisko sądu, że organ odwoławczy słusznie stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Ustalenia faktyczne należy opierać na dowodach. Potwierdzenie w ramach kontroli meldunkowej faktu zamieszkiwania skarżącego w danym lokalu nie jest dowodem na to, że w dniu zameldowania w 1997r. przebywał on pod podanym adresem z zamiarem stałego zameldowania

Uszło przede wszystkim uwadze wnoszącego skargę kasacyjną, że głównymi argumentami przemawiającymi za uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy było pominięcie udziału w postępowaniu kilku współwłaścicieli budynku przy ul. [...]. Organ nie zawiadomił ich o wszczęciu postępowania o anulowanie czynności materialno – technicznej zameldowania. Naruszono tym samym prawo strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 K.p.a.) i naruszono jedną z gwarancji procesowych czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

Uchwałą NSA z 5 grudnia 2011 r. II OPS 1/11 rozstrzygnięto istniejące wątpliwości prawne, czy osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. - Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). W uchwale NSA wypowiedział się pozytywnie w tej kwestii.

Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. przez przyjęcie braku podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej wiąże się z polemiką wnoszącego skargę kasacyjną ze stanowiskiem organu odwoławczego w sprawie kompletności materiału dowodowego i oceny istniejących dowodów. W świetle uprzednio przytoczonych okoliczności nie ma ona uzasadnionych podstaw

W tych okolicznościach zarzuty naruszenia przepisów postępowania w rozpatrywanej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał ich wpływu na wynik postępowania. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez odmowę uchylenia decyzji, gdy tylko w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w postępowaniu, administracyjnym doszło do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. i art. 138 § 2 K.p.a., a konsekwencji do poczynienia błędnych ustaleń i zwolnienia organu odwoławczego z konieczności zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

.