Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1098/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 235(1), art. 235(2)
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 5, par. 6, par. 7, par. 8, par. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 15 lipca 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 lipca 2020 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia kaletki maziowej u L. W.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 20 grudnia 2018 r. do organu wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u L. W.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej jako: "WOMP") wydał w dniu 17 października 2019 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu tym rozpoznano u strony przewlekłe zapalenie kaletki maziowej obu stawów barkowych o większym nasileniu po stronie lewej. Wskazano, że z wywiadu lekarskiego wynika, że u strony od 12 lat okresowo pojawiają się bóle i obrzęki dłoni, a w 2017 r. doszło do zaostrzenia dolegliwości. Zdaniem WOMP analiza dokumentacji zebranej w postępowaniu orzeczniczym nie pozwala przyjąć, że praca zawodowa stała się czynnikiem wywołującym u strony przewlekłe zapalenie kaletki maziowej w obu stawach barkowych z uwagi na brak narażenia zawodowego na sposób wykonywania pracy nadmiernie obciążający kończyny górne w obrębie barków. Dodatkowym faktem, przemawiającym za pozazawodowym tłem rozpoznanego schorzenia jest obecność bardziej nasilonych objawów choroby w ręce, która nie jest u pacjenta ręką dominującą.

Jednostka orzecznicza II stopnia, tj. Instytut Medycyny Pracy (dalej jako: IMP) wydał w dniu 24 stycznia 2020 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u L. W. W orzeczeniu tym wskazano, że u strony rozpoznano obustronne zmiany zwyrodnieniowe stawów barkowych i obojczykowo-barkowych z przebytym zapaleniem kaletek podbarkowych bez upośledzenia sprawności ruchowej, natomiast aktualnie nie stwierdzono cech świadczących o obecności przewlekłego zapalenia kaletki maziowej podbarkowej, stwierdzając cechy podwinięcia stawów obojczykowo-barkowych obustronnie. Stwierdzone u strony zmiany zwyrodnieniowe nie są objęte obowiązującym wykazem chorób zawodowych.

Wobec stwierdzonych rozbieżności pomiędzy treścią orzeczeń jednostek orzeczniczych I i II stopnia co do rozpoznania jednostki chorobowej u strony, organ pierwszej instancji zwrócił się do WOMP o wydanie opinii uzupełniającej i wyjaśnienie, z czego wynikają istniejące różnice co do postawionego rozpoznania w orzeczeniach jednostek obu stopni, a także czy w świetle istniejących różnic można uznać orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych za tożsame.

WOMP w piśmie z dnia 17 czerwca 2020 r. stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego z dnia 17 października 2019 r. Wyjaśniono, że rozpoznanie przewlekłego zapalenia kaletki maziowej w orzeczeniu WOMP i brak rozpoznania tego schorzenia w orzeczeniu IMP jest pozorną sprzecznością i wynika ze specyfiki przebiegu choroby przewlekłej. Przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, podobnie jak inne choroby przewlekłe, przebiega z okresami zaostrzeń i remisji objawów. Jednostki orzecznicze przeprowadziły badania w odstępie kilku miesięcy, co mogło rzutować na odmienną manifestację objawów tej choroby - podczas badań w WOMP objawy te występowały, natomiast w trakcie badań w IMP mogła nastąpić ich remisja. Fakt zaistnienia takiej okoliczności wynika m. in. z treści orzeczenia WOMP, w którym stwierdzono, iż w wywiadzie lekarskim pacjent podawał okresowe pojawianie się objawów chorobowych ze strony narządu ruchu oraz zgłaszał występowanie zaostrzeń tych objawów. Ponadto w WOMP rozpoznano przewlekłe zapalenie kaletki maziowej obu stawów barkowych, o większym nasileniu po stronie lewej, a w IMP przebyty proces zapalny kaletki podbarkowej również o większym stopniu zaawansowania zmian po stronie lewej, co dowodzi podobieństwa rozpoznania obu jednostek orzeczniczych. IMP wskazał nadto na obecność zmian zwyrodnieniowych stawów barkowych i obojczykowo-barkowych. Zdaniem WOMP treść orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia nie musi się pokrywać w pełni ze względu na zmieniający się stan zdrowia badanego pacjenta, przy czym IMP jest odwoławczą jednostką orzeczniczą, o statusie naukowo-badawczym, wobec czego orzeczenia lekarskie wydane przez tę jednostkę mają charakter decydujący i ostateczny.

W karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 25 czerwca 2020 r. zawarto wykaz zakładów pracy, w których zatrudniony był L. W., z którego wynikało, że wykonywał różne prace, początkowo na stanowiskach biurowych, zaś w latach 1997-1999 był zatrudniony w A w K. jako uczeń w zawodzie masażysty masażu leczniczego, a od 1999 r. do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą pracując jako masażysta masażu leczniczego. Wskazano, że podczas prowadzenia wspomnianej działalności gospodarczej, nie był narażony na sposób wykonywania pracy nadmiernie obciążający kończyny górne w obrębie stawów barkowych.

Organ pierwszej instancji, wskazując na treść art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm.) – dalej jako: "k.p." oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) – dalej jako: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych" lub "rozporządzenie", wyjaśnił, że organy Inspekcji Sanitarnej przy wydawaniu decyzji są związane treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej. Mając na uwadze dane medyczne zawarte w orzeczeniach lekarskich oraz narażenia zawodowe pracownika, organ pierwszej instancji stwierdził, że nie rozpoznano u strony przewlekłej choroby zawodowej, która była przedmiotem zgłoszenia.

Zdaniem organu pierwszej instancji czynności zawodowe w całym okresie zatrudnienia strony nie stanowiły narażenia na sposób wykonywania pracy nadmiernie obciążający kończyny górne w obrębie barków, mogący spowodować przewlekłe zapalenia kaletki maziowej w stawach barkowych kończyn górnych. Obie jednostki orzecznicze zgodnie nie rozpoznały u strony choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia kaletki maziowej o etiologii zawodowej. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych obu stopni nie są ze sobą sprzeczne, a postawione w odstępie kilku miesięcy rozpoznania wynikają ze specyfiki choroby przewlekłej, tj. z okresami zaostrzeń i remisji objawów. IMP rozpoznał przebyty proces zapalny kaletki barkowej o większym zaawansowaniu po stronie lewej, co dowodzi podobieństwa do rozpoznania WOMP, który rozpoznał przewlekłe zapalenie kaletki maziowej obu stawów barkowych o większym nasileniu po stronie lewej.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. W. zakwestionował dokonaną przez organ pierwszej instancji ocenę o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego zapalenia kaletki maziowej. Wyjaśnił, że wykonywane zabiegi masażu polegają na wykorzystaniu ciała do zwiększenia nacisku wyprostowanych rąk, co ma znaczący wpływ na obciążenie barków, a nadto z uwagi na wykonywane ruchy bardziej obciążona jest ręka lewa, mimo że skarżący jest osobą praworęczną. W ocenie skarżącego przeprowadzone badania RTG oraz badanie ruchomości stawów nie pozwalają na stwierdzenie końca przewlekłego stanu zapalenia kaletki maziowej lub jego wygaszenia.

Decyzją z dnia 10 września 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." oraz § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenia lekarskie zostały wydane przez lekarzy posiadających wymagane uprawnienia, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych i nie budzą zastrzeżeń, podobnie jak karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez upoważnionego przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

W opinii organu odwoławczego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Organ odwoławczy przytoczył treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia oraz orzeczenia uzupełniającego WOMP i stwierdził, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych w okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i wykazanie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W ocenie organu odwoławczego powyższe warunki nie zostały spełnione. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i jest wystraczający do wydania decyzji administracyjnej, zaś zarzuty podniesione w odwołaniu nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i zostały wyjaśnione przez organ odwoławczy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję L. W. zakwestionował orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej, tj. przewlekłego zapalenia kaletki maziowej, wskazując, że nie wykonano badań, poza badaniem palpacyjnym, w kierunku rozpoznania schorzeń układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, zaś badanie RTG barków potwierdziło wystąpienie u skarżącego zmian zwyrodnieniowych, które ma każda osoba w jego wieku. Z kolei z badań skarżącego wykonanych na jego zlecenie wynikało, że stan zapalny kaletki maziowej nie wygasł, lecz zmiany wręcz się nasiliły. Zdaniem skarżącego decyzja w przedmiocie choroby zawodowej powinna wynikać ze szczegółowej analizy historii choroby pacjenta, zlecenia odpowiednich badań lekarskich oraz przeprowadzenia rzetelnego badania, a nie na weryfikacji zgromadzonej w postępowaniu dokumentacji pod względem formalnym oraz spełnieniu wymaganych procedur.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), zgodnie z którym: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Uznać należało, że rozpoznanie sprawy jest konieczne, zaś aktualna sytuacja związana z pandemią COVID-19 i ograniczone możliwości techniczne Sądu uzasadniają stwierdzenie, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Badając zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Natomiast przepis art. 2352 k.p. wskazuje, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Definicja choroby zawodowej została wprowadzona mocą obowiązującej od dnia 3 lipca 2009 r. ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825).

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, określające wykaz chorób zawodowych, okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

Zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia do przewlekłych chorób układu ruchu spowodowanych sposobem wykonywania pracy (poz. 19 wykazu chorób zawodowych) należą : przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekle zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości.

Analizując podstawy wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej należy w szczególności zwrócić uwagę na regulację sposobu orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej. Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia wydawanie orzeczeń w tym przedmiocie zostało powierzone lekarzom spełniającym wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych I stopnia (wymienionym w § 5 ust. 2 rozporządzenia) oraz II stopnia (wskazanym w § 5 ust. 3 rozporządzenia).

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

Zdaniem Sądu celem tego uregulowania jest zapewnienie - na wniosek pracownika - możliwości quasi instancyjnej kontroli prawidłowości orzeczenia lekarskiego przez jednostkę inną niż ta, która wydała niekorzystne dla niego orzeczenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 2555/00, LEX nr 55274 - na tle analogicznego § 9 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych).

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, podstawą wydania decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu.

Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Zapisy § 7 i § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie oznaczają, że to jednostki medyczne rozstrzygają sprawy w przedmiocie chorób zawodowych, a organy administracji, jakimi są inspektorzy sanitarni, są całkowicie tym orzeczeniom podporządkowane. Jak stanowi § 10 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny, a orzeczenie placówki medycznej stanowi jedynie materiał dowodowy, w oparciu o który decyzja ta jest wydawana. Tym samym orzeczenie lekarskie, jak każdy inny dowód w sprawie, ocenione być musi z uwzględnieniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a organ nie jest pozbawiony możliwości żądania uzupełnienia, wyjaśnienia lub doprecyzowania wydanych opinii. Chociaż organy inspekcji sanitarnej związane są co do zasady ustaleniami zawartymi w orzeczeniu lekarskim, mają jednak one możliwość podjęcia też własnych działań. Organy administracji oceniają stan sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i mając wątpliwości, czy nie do końca wyjaśnione zostały pewne kwestie w zakresie orzeczeń lekarskich mogą zwrócić się o ponowne badania lub uzupełnienie poprzednio wydanych opinii (orzeczeń).

Przenosząc powyższe rozważania natury teoretycznej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd miał na względzie, że organy obu instancji oparły swe rozstrzygnięcia na treści orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia, mimo że różniły się one między sobą, zaś w sprawie nie uzyskano orzeczenia uzupełniającego wydanego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, które po pierwsze różnice te by wyjaśniało, a po drugie zawierało wyczerpujące wyjaśnienie zasadności niezakwalifikowania schorzenia jako przewlekłego w przypadku, gdy występują u badanego okresy zaostrzenia i remisji.

Dla zobrazowania stwierdzonych przez Sąd uchybień niezbędne było odniesienie się do wydanych w przedmiotowej sprawie orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych obu stopni, jak i do orzeczenia lekarskiego uzupełniającego wydanego przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, albowiem stanowiły one zasadniczy materiał dowodowy wzięty pod uwagę przez organy przy podejmowaniu rozstrzygnięć w sprawie.

W orzeczeniu lekarskim WOMP z dnia 17 października 2019 r. rozpoznano u skarżącego przewlekłe zapalenie kaletki maziowej obu stawów barkowych, o większym nasileniu po stronie lewej, przy czym wykluczono, aby praca zawodowa stała się czynnikiem wywołującym u skarżącego rozpoznaną chorobę, bowiem nie można uznać, by skarżący pracował w narażeniu w sposób nadmiernie obciążający kończyny górne w obrębie barków, zaś objawy choroby są nasilone w ręce, która nie jest u skarżącego dominująca.

Tak więc w orzeczeniu tym rozpoznano u skarżącego jednostkę chorobową znajdującą się w wykazie chorób zawodowych, jednak uznano, że nie można rozpoznać choroby zawodowej z powodu braku związku między powstaniem rozpoznanego schorzenia a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Wątpliwości Sądu budzi – mimo rozpoznania u skarżącego jednostki chorobowej znajdującej się w wykazie chorób zawodowych - lakoniczne uzasadnienie przez jednostkę orzeczniczą twierdzenia, że nie można rozpoznać choroby zawodowej. W sytuacji gdy orzeczenie wyklucza - mimo rozpoznania jednostki chorobowej znajdującej się w wykazie chorób zawodowych - możliwość rozpoznania choroby zawodowej , stanowisko takie powinno być w sposób przekonujący uzasadnione. Tymczasem omawiane orzeczenie poprzestaje w tym zakresie w istocie na wskazaniu wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji , bez przekonującego uzasadnienia tego stanowiska. Nie można na podstawie tych wskazań ustalić, co właściwie pozwoliło jednostce orzeczniczej na stwierdzenie, że sposób wykonywania pracy nie miał wpływu na wystąpienie stwierdzonej przez nią u skarżącego jednostki chorobowej oraz dlaczego zwiększone nasilenie objawów choroby w ręce, nie będącej ręką dominującą, potwierdza pozazawodowe tło choroby. Zasady zwykłego doświadczenia życiowego wskazują przecież , że sposób pracy masażysty nie polega jedynie na wykonywaniu dokładnie takich samych ruchów obiema rękami. Organy obu instancji nie żądały od jednostki orzeczniczej I stopnia wyjaśnień tej kwestii , mimo że zwracały się do niej o uzupełnienie wydanego orzeczenia.

Orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy z dnia 24 stycznia 2020 r. nie rozpoznano u skarżącego schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzono natomiast przebyte zapalenie kaletek podbarkowych bez upośledzenia sprawności ruchowej, a nadto w oparciu o przedłożony przez skarżącego wynik badania USG stawów barkowych z dnia 15 stycznia 2019 r. stwierdzono przebyty proces zapalny kaletki maziowej podbarkowej o większym nasileniu w stawie barkowym lewym. Wskazano też, że aktualnie nie stwierdzono cech świadczących o obecności przewlekłego zapalenia kaletki maziowej podbarkowej. Podano, że stwierdzone zmiany zwyrodnieniowe oraz podwinięcie stawów obojczykowo-barkowych nie są objęte wykazem chorób zawodowych.

Z kolei w sporządzonym w dniu 17 czerwca 2020 r. na wezwanie organu pierwszej instancji uzupełnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 17 października 2019 r. WOMP stwierdził, że specyfika przebiegu choroby przewlekłej powoduje, że przebiega ona z okresami zaostrzeń i remisji objawów, a przeprowadzenie badań pacjenta przez jednostki orzecznicze w odstępie kilku miesięcy mogło rzutować na odmienną manifestację objawów choroby - podczas badań w WOMP objawy te występowały, a w trakcie badań w IMP mogła nastąpić ich remisja.

Treść opinii uzupełniającej wywołuje, zdaniem Sądu , wątpliwości co do rozpoznania u skarżącego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia przebytego procesu zapalnego kaletki maziowej podbarkowej, nie zaś przewlekłego zapalenia kaletki maziowej podbarkowej. Wątpliwości te budzi założenie, że jeżeli u skarżącego w dacie badania w jednostce orzeczniczej II stopnia nastąpiła remisja objawów schorzenia, to wyklucza to możliwość zakwalifikowania schorzenia jako przewlekłego. Zdaniem Sądu z wyjaśnień zawartych w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym wydanym przez WOMP można było, czy nawet należało wyprowadzić wniosek, iż występowanie u skarżącego okresów zaostrzeń i remisji objawów przemawia za przewlekłym charakterem stwierdzonego u niego schorzenia. Mimo że wskazane wątpliwości powstają na skutek treści orzeczenia uzupełniającego jednostki orzeczniczej I stopnia, organy powinny były zauważyć niespójność twierdzeń w orzeczeniach jednostek orzeczniczych obu stopni i podjąć dalsze czynności w celu uzyskania dokładnych i wyczerpujących wyjaśnień w tym zakresie. Wyjaśnienia te powinny zmierzać do uzyskania jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy wobec podejrzewanych u skarżącego okresów zaostrzeń i remisji zapalenia kaletki maziowej schorzenie to może być traktowane jako przewlekłe. Należy mieć na uwadze, że pojęcia zaostrzenia i remisji objawów chorobowych związane są z chorobami o charakterze przewlekłym, stąd też bezkrytyczne oparcie się przez organy obu instancji na orzeczeniu lekarskim wykluczającym u skarżącego chorobę przewlekłą , mimo że możliwa była jej remisja, nie może być uznane za działanie prawidłowe. Wydane decyzje nie zostały poprzedzone postępowaniem , w którym zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i dokonano dokładnych ustaleń faktycznych. Organy obu instancji dokonały niewłaściwej oceny wydanych orzeczeń lekarskich co do ich spójności oraz kompletności zawartej w nich argumentacji. Orzeczenie lekarskie uzupełniające powstałych wątpliwości nie wyjaśnia, a wręcz poddaje w wątpliwość brak dokonania rozpoznania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia przedmiotowej jednostki chorobowej u skarżącego. Wadliwa jest zatem ocena i stanowisko organów obu instancji, że opinie jednostek orzeczniczych lekarskich zostały należycie, wyczerpująco i przekonywująco uzasadnione. Przypomnieć należy, że orzeczenia jednostek orzeczniczych muszą być zrozumiałe i przekonujące nie tylko dla lekarzy czy osób posiadających wiedzę medyczną, ale także dla stron, organów administracji oraz sądu.

Gdy dowód w postaci opinii właściwej jednostki orzeczniczej zawiera sprzeczne ze sobą informacje lub nie został należycie uzasadniony , bądź gdy opinia została wydana w stanie faktycznym, który nie został należycie wyjaśniony, organ powinien zwrócić się do tej jednostki o uzupełnienie wydanej opinii, wskazując, jakie jej elementy budzą wątpliwości, bądź jakie jeszcze elementy stanu faktycznego powinny zostać przez tę jednostkę uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia. Jeśli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia jest niewystarczający do wydania decyzji, może – stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Wydanie w przedmiotowej sprawie - w oparciu o § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - dwóch opinii lekarskich zawierających różne ustalenia i rozpoznania oraz brak przekonywującego wyjaśnienia powstałych rozbieżności, obligowało orzekające w sprawie organy do dalszego ich wyjaśnienia przez podjęcie przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego, czego organy nie uczyniły.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Sąd, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie uzyskanie orzeczenia uzupełniającego, wydanego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (będącą odwoławczą jednostką orzeczniczą o statusie naukowo-badawczym), w której zostaną wyjaśnione rozbieżności w orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia w zakresie rozpoznania rodzaju schorzeń występujących u skarżącego, jak i zagadnienie rozpoznania w orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia u skarżącego przebytego zapalenia kaletek maziowych podbarkowych i niezakwalifikowania tego schorzenia jako przewlekłego w kontekście nie rozpoznania "aktualnie" przez jednostkę orzeczniczą II stopnia cech świadczących o obecności przewlekłego zapalenia kaletki maziowej podbarkowej, a także – w przypadku rozpoznania u skarżącego wskazanej w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej jednostki chorobowej ustalenie, czy – zgodnie z art. 2351 k.p. - w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Orzeczenie to, uzasadnione wyczerpująco i w sposób nie budzący wątpliwości, powinno pozwolić na wydanie prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie.