Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 214/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania wypłaconego zasiłku rodzinnego za nienależny 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej M. N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Marszałek Województwa [...] (dalej: "organ I instancji") na podstawie art. 21, 23a, art. 30 ust. 1, ust. 2 i ust. 8 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.); rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE Nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r., w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE Nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia WE Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego orzekł o uznaniu:

– kwoty [...] zł wypłaconego za okres od [...] września 2005 r. do [...] września 2006 r. oraz za okres od [...] października 2006 r. do [...] sierpnia 2008 r. zasiłku rodzinnego na dzieci – O. i A. N.,

– dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] zł, wypłaconego na dziecko O. N. w listopadzie 2005 r., we wrześniu 2006 r. i we wrześniu 2007r.,

– dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na A. N. wypłaconego jednorazowo w listopadzie 2006 r. w kwocie [...] zł

za świadczenia nienależnie pobrane oraz ustalił, iż zwrot tych świadczeń w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi ustawowymi odsetkami wyliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie wynoszącej [...] zł winien nastąpić na wskazane konto MOPS w R..

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na skutek podjęcia przez P. N. (ojca O. i A.) od [...] marca 2005 r. legalnego zatrudnienia na terytorium H.. W ramach wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego pierwszeństwo do wypłaty świadczeń ma kraj zatrudnienia, czyli w niniejszej sprawie H.. Organ I instancji poinformował, iż [...] września 2010 r. uchylone zostały decyzje przyznające świadczenia rodzinne w formie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku na dziecko O. N. i przyznająca zasiłek rodzinny z jednorazowym dodatkiem z tytułu urodzenia dziecka na A. N.. Wskazał, iż w toku postępowania prowadzonego z udziałem strony nie ustalono, czy świadczenia rodzinne w H. były w ogóle pobierane, a jeśli tak to za jaki okres. Organ I instancji uznał wypłacone świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane, gdyż okres ich przyznania M. N. w RP pokrywa się z okresem podjęcia legalnego zatrudnienia na terytorium H. przez P. N..

Od decyzji tej odwołała się M. N. (dalej: "skarżąca") wnosząc o zweryfikowanie wydanej decyzji i ewentualnie umorzenie należności w całości lub części. Wskazała, iż jej mąż był zatrudniony w latach 2005-2006 tylko w sezonie letnio-jesiennym i nie otrzymywał żadnych świadczeń na rodzinę. Legalne zatrudnienie podjął od listopada 2007 r. Wniosek o wypłatę świadczeń rodzinnych w kraju zatrudnienia złożył w sierpniu 2008 r. Przyznane świadczenia pobiera od [...] kwartału 2008 r. Podniosła, iż składając w 2005 r. wniosek do MOPS w R. nie działała świadomie wbrew przepisom prawa, których faktycznie nie znała. Wskazała także, iż nie została poinformowana o konieczności zgłoszenia pobytu męża poza granicami kraju. Nikt w urzędzie nie żądał od niej takich informacji. Poinformowała, iż w okresie pobierania zasiłku była bezrobotna. Obecnie jest zatrudniona od [...] września 2010 r. do [...] czerwca 2011 r. jednocześnie sytuacja jej rodziny jest trudna, gdyż ciąży na niej obowiązek spłaty [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "SKO") biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podał, iż skarżąca nie wywiązała się z obowiązku udzielenia informacji o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń, gdyż nie powiadomiła MOPS w R. o podjęciu przez męża P. N. od [...] marca 2005 r. zatrudnienia w H., co wiązało się z nabyciem przez niego uprawnień do uzyskania w tym kraju świadczeń rodzinnych. Jednocześnie SKO wskazało, iż nie ma dla sprawy istotnego znaczenia od kiedy faktycznie świadczenia w H. otrzymywał mąż skarżącej. Organ odwoławczy podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do wypłacania jednocześnie świadczeń rodzinnych w dwóch państwach - państwie zatrudnienia członka rodziny i państwie zamieszkania rodziny. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 25 oraz art. 30 ust. 1-2 u.ś.r..

Powyższa decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła

o zmianę, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o uchylenie decyzji organu I instancji.

Decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. zarzuciła:

– naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 a ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie;

– naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie;

– błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania przedmiotowych decyzji polegający na błędnym przyjęciu, że w okresie od 2005 r. do 2007 r. jej dzieci O. i A. N. były uprawnione do świadczeń rodzinnych w innym państwie (w H.) z powodu podjęcia przez jej męża zatrudnienie w 2005 r. w H., w sytuacji gdy w kraju tym nie należy się zasiłek rodzinny dla dzieci osób zatrudnionych sezonowo.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż zastosowanie art. 23 a ust. 5 u.ś.r. winno być poprzedzone ustaleniem przez organy orzekające (czego organy te nie uczyniły), czy ojciec dzieci stał się uprawnionym do świadczeń rodzinnych w H. i od kiedy. Poinformowała, iż otrzymanie zasiłku rodzinnego w H. obwarowane jest szeregiem warunków, których jej mąż nie spełniał aż do [...] grudnia 2008 r., kiedy został zameldowany w H.. Wskazała, iż dopiero od [...] kwartału 2008 r. otrzymał prawo do pobierania zasiłku rodzinnego w H..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji zostały wnikliwie i wyczerpująco wyjaśnione przesłanki mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia. SKO podniosło także, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, iż podjęcie zatrudnienia za granicą przez jej męża nastąpiło znacznie później niż ustalono w toku postępowań administracyjnych.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r. ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik podniósł, iż nieprawdziwym jest twierdzenie organu, że P. N. – ojciec O. i A. stał się uprawniony do świadczeń rodzinnych w [...] od marca 2005 r. Wskazał, iż mąż skarżącej nabył uprawnienia do świadczeń rodzinnych w [...][...] grudnia 2008 r. Do tego czasu był zatrudniony jedynie sezonowo, co zgodnie z prawem kraju UE, w którym pracował, nie zapewniało mu możliwości pobierania świadczeń rodzinnych w tym kraju. W ocenie pełnomocnika skarżącej, rolą organu jest ustalenie, czy P. N. podjął zatrudnienie w innym państwie UE niż Rzeczypospolita Polska, jaki ma ono charakter oraz czy w związku z tym nabywa uprawnienia do świadczeń rodzinnych. Organy orzekające zaniechały podjęcia czynności prowadzących do dokonania powyższych ustaleń. Pełnomocnik skarżącej przywołał stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie (tj. wyrok NSA z 21 lipca 2010 r., sygn. I OSK 556/10; wyrok WSA w Rzeszowie z 26 maja 2010 r., sygn. II SA/Rz 302/10; wyrok WSA w Rzeszowie z 10 lutego 2010 r., sygn. II SA/Rz 998/09).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji, Sąd uznał iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji naruszają przepisy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy podnieść, że art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowi, iż Rzeczypospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.

W dniu 16 kwietnia 2003 r. podpisany został w Atenach Traktat dotyczący przystąpienia m.in. Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Na mocy postanowień tego Traktatu Rzeczypospolita Polska stała się z dniem 1 maja 2004 r. członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych (art. 1 i art. 2 ust. 2 Traktatu). Co za tym idzie, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich oraz aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia (art. 2 w zw. z art. 1 pkt a i b Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) – stanowiącego część cyt. Traktatu).

Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U.

z 2004 r. Nr 864/2 ze zm.) w celu wykonywania swych zadań na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada

i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach członkowskich. Natomiast decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest skierowana. Jak z powyższego wynika, w związku z członkowstwem Polski w Unii Europejskiej, dokonywana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w drodze rozporządzeń. Wyrażona

w art. 6 k.p.a. zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oznacza, iż począwszy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego.

W niniejszej sprawie decyzjami z dnia [...] września 2010 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. uchylił w całości decyzje własne wydane w dniach [...] października 2005 r., [...] września 2006 r., [...] listopada 2006 r. przyznające świadczenia rodzinne oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w związku z uzyskaniem informacji, że P. N. (ojciec dzieci i mąż skarżącej) od dnia [...] marca 2005 r. podjął legalne zatrudnienie na terytorium H., a zatem od tego dnia mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zgodnie z art. 23 a ust. 5 u.ś.r., w przypadku, gdy marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1,

w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, iż aby uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne organ w pierwszej kolejności winien ustalić, że do danego świadczenia zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Taka sytuacja – zdaniem organów - ma miejsce w niniejszej sprawie.

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego została uregulowana przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 marca 1971 r.

w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (t.j. Dz.U.UE.L.08.31.15; dalej: "rozporządzenie Rady nr 1408/71") oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (t.j.Dz.U.UE.L.08.31.15; dalej: "rozporządzenie Rady Nr 574/72").

Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Nadto zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Art. 12 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 zapobiega kumulowaniu świadczeń stanowiąc, że na podstawie rozporządzenia nie można przyznać, ani zachować prawa do kilku świadczeń tego samego rodzaju za ten sam okres ubezpieczenia.

Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI.

Sąd rozpoznający sprawę podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 249/10; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt: II SA/Sz 1179/10), iż art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, że osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali na terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia.

W świetle przytoczonych przepisów P. N. (będący członkiem rodziny w rozumieniu 1 lit. f) i) rozporządzenia Rady nr 1408/71 i art. 3 pkt 16 u.ś.r., jako osoba zatrudniona w H. byłby na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terenie Polski, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo [...]. Jednocześnie na podstawie art. 1 ust. 2 u.ś.r., dzieciom skarżącej przysługuje uprawnienie do ubiegania się o świadczenia rodzinne na podstawie tej ustawy.

W tak określonym stanie faktycznym, przy bezspornym ustaleniu przez organy orzekające, iż P. N. podjął legalne zatrudnienie w H. od [...] marca 2005 r. zachodzić może zbieg uprawnień do świadczeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 z uprawnieniami przysługującymi na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Reguły "antykumulacyjne" stosowane w razie zbiegu praw do świadczeń rodzinnych przysługujących pracownikom lub osobom samodzielnie zarobkującym,

a także członkom ich rodzin, zostały ustanowione w art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz w art. 10 § 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. W celu uniknięcia kumulacji praw do świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia z tymi świadczeniami, które są przewidziane przez ustawodawstwo państwa zamieszkania dzieci i/lub małżonka, ww. przepisy określają reguły pierwszeństwa zbiegających się norm. Muszą one być stosowane wtedy, gdy dana osoba ma równolegle prawo do dwóch różnych świadczeń rodzinnych, jak

i wówczas gdy prawo do takich świadczeń mają dwie różne osoby (rodzice) na to samo dziecko.

Reguły wspólnotowej koordynacji stosuje się do dwóch sytuacji zbiegu świadczeń rodzinnych. Pierwsza z nich jest przedstawiona w art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71, dotyczy sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych przysługujących na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących we właściwym państwie członkowskim (państwie miejsca pracy)

z uprawnieniami przysługującymi na podstawie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych obowiązujących w państwie miejsca zamieszkania beneficjenta przy założeniu, że porównywane systemy ubezpieczeń społecznych uzależniają nabycie uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej, a co za tym idzie stosownego stażu ubezpieczeniowego. Tym samym art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia.

Natomiast druga zasada została opisana w art. 10 § 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72, a dotyczy rozwiązywania kolizji między przepisami prawa ubezpieczeń społecznych zaliczanych do systemów ubezpieczenia, które nie uzależniają nabycia uprawnień do świadczeń rodzinnych od wykazania aktywności zawodowej. Powyższy przepis stosuje się, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (czyli tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych).

Na tle interpretowania przepisów rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72

w swoich orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślał, że zastosowanie ww. rozporządzeń nie może prowadzić do wywołania negatywnych skutków w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń lub obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego (wyrok z 1977 r. w sprawie Strhel c. Nationaal Pensioenfounds voor Monwerkers, Zbiór orzeczeń ETS z 1977 r., str. 211; wyrok

z dnia 19 lutego 1981 r. w sprawie Kurt Beeck v. Bundesanstalt fur Arbeit, Baza orzeczeń LEX nr 132368). W wyroku z dnia 4 lipca 1985 r. wydanym w sprawie J.W.M. Kromhout v. Raad van Arbeid (orzeczenie wstępne, sygn. 104/84, ECR 1985/6/02205).

Uwzględniając powyższe podkreślić należy, iż aby można było prawidłowo zastosować przepisy cytowanych rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej powinny ustalić w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter oraz wysokość uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego, w którym zatrudniony jest pracownik w stosunku do świadczeń miejsca zamieszkania.

Tymczasem z materiału zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – nie wynika w sposób jednoznaczny, czy P. N. – jak wskazują organy orzekające - podjął legalne zatrudnienie na terytorium H. od [...] marca 2005 r. W aktach sprawy brak jest bowiem dokumentu urzędowego, który by potwierdzał te ustalenia. Pismo [...] sporządzone w języku obcym - data wpływu do organu [...] października 2009 r. (k. [...] akt administracyjnych) nie zostało przetłumaczone na język polski (dokonano jedynie przetłumaczenia 3 słów, co nadpisano w języku polskim ołówkiem). Powyższe narusza art. 27 Konstytucji RP z którego wynika, że w Rzeczpospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski oraz art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) nakładające na organy administracji publicznej obowiązek dokonywania wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Wprawdzie nie można wywodzić zakazu dopuszczenia nieprzetłumaczonego dokumentu obcojęzycznego jako dowodu w postępowaniu przed organami administracji publicznej, gdyż de facto dowodem jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Niemniej jednak wszystkie strony postępowania oraz wszyscy pracownicy organów administracji orzekający w sprawie muszą w sposób niebudzący wątpliwości znać treść dokumentów obcojęzycznych. Pewność taką można uzyskać dopiero po uzyskaniu tłumaczeń tych dokumentów.

W wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 r. (sygn. akt: V SA/Wa 1558/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż "z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.), wynika obowiązek prowadzenia wszelkich czynności procesowych w języku polskim, do których zalicza się nie tylko czynności dokonywane ustnie, lecz także prowadzenie w tym języku pełnej dokumentacji postępowania, zwłaszcza posługiwania się w postępowaniu tłumaczeniami dokumentów. Dokument sporządzony w języku obcym musi być zgodny z prawem. Niezgodność z prawem, w tym wypadku, oznacza naruszenie obowiązku stosowania języka polskiego przy przyjęciu za dowód dokumentu sporządzonego w języku obcym i dokonanie jego oceny" (LEX nr 220903).

Ponadto z akt prowadzonego postępowania nie wynika, czy organy ustaliły jakie świadczenia rodzinne, w jakiej wysokości przewidywane są w H. oraz które z nich, i za jaki okres, i w jakiej wysokości pobierał ojciec dzieci P. N., czy pokrywają się one z dochodzonymi w niniejszej sprawie świadczeniami rodzinnymi – zasiłkiem rodzinnym oraz dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego pobranymi w Polsce, jak i dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Dokonanie powyższych ustaleń winny poczynić organy orzekające ponownie w rozpoznawanej sprawie.

Nadto organy obu instancji stwierdzając, że zaistniała przesłanka z art. 30 ust.2 pkt 3 u.ś.r. do uznania pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane nie ustaliły, czy decyzje z dnia [...] września 2010 r. (nr [...] - k. [...],[...],[...] akt administracyjnych) uchylające decyzje własne wydane w dniach [...] października 2005 r., [...] września 2006 r., [...] listopada 2006 r., przyznające ww. świadczenia są decyzjami ostatecznymi, a w szczególności, czy decyzje te weszły do obrotu prawnego. Ze znajdujących się w aktach zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż korespondencja (zawierająca ww. decyzje) skierowana do skarżącej na adres: ul. [...] została zwrócona do nadawcy, gdyż adresat pod wskazanym adresem nie mieszka (adres nie znany). Informację powyższą uzyskano od sąsiadki P. P.. W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, iż skarżąca podbiera korespondencję kierowaną do niej na wskazany wyżej adres, jak i nie informowała organów o jego zmianie. A zatem uznanie przez organy wskazanej korespondencji jako skutecznie doręcznej jest przedwczesne. W konsekwencji organy orzekające winny wyjaśnić powyższą kwestię i prawidłowo ustalić, czy decyzje z dnia [...] września 2010 r. skutecznie weszły do obrotu prawnego i czy w obrocie tym funkcjonują. Kwestia ta, ma w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie, bowiem wydanie przez organ I instancji decyzji o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane powinno być poprzedzone decyzją o uchyleniu decyzji przyznającej powyższe świadczenia. Skoro jednak nie można ocenić, czy decyzja eliminująca z obrotu prawnego decyzję, którą przyznano świadczenia posiada przymiot ostateczności, to należy stwierdzić, że z jednej strony w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja ostateczna przyznająca świadczenia, natomiast z drugiej strony sprzeczna względem niej decyzja uznająca pobrane świadczenia jako nienależne i żądająca ich zwrotu.

Powyższe w ocenie Sądu wskazuje na to, że przy obecnie zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do tego, aby jednoznacznie wskazać, czy świadczenia rodzinne wypłacone skarżącej są świadczeniami nienależnie pobranymi podlegającymi zwrotowi, a tym samym, czy zaskarżone decyzje są prawidłowe.

Podkreślić należy, że decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki: 1) jest zgodna z normami materialnego prawa, 2) została wydana zgodnie z normami prawa procesowego. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość decyzji (wadliwość materialnoprawna albo wadliwość procesowa). Organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w przypadku wadliwej oceny stanu faktycznego lub braku kompletnych ustaleń, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy zastosuje określone przepisy, ale do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.

Reasumując zawarta w uzasadnieniu decyzji ocena dowodów oparta jest na niekompletnym materiale dowodowym w związku z czym należy uznać, że jest oceną dowolną naruszającą postanowienia art. 80 k.p.a..

Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ I instancji powołał m.in. przepis art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wskazując punktu, który ma zastosowanie w sprawie niniejszej, co jest istotnym uchybieniem, bowiem przepis ten przewiduje różne stany faktyczne, których zaistnienie powoduje uznanie danego świadczenia za pobrane nienależnie. Mankamentu tego nie naprawił organ II instancji, co uniemożliwia Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające powinny mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i ww. zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów, podniesionych przez skarżącą. Wydane ponownie decyzje powinny w tym zakresie zawierać pełne uzasadnienie faktyczne i prawne.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a, art. 80 k.p.a. i art. 4 pkt 3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 p.p.s.s..

O kosztach, obejmujących koszty zastępstwa adwokackiego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a..