Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 724/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1989 nr 40 poz. 221
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej.
article: art. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Organy podatkowe zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej /Dz.U. 1989 nr 40 poz. 221/ w związku z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie są uprawnione do wydawania jakichkolwiek opinii kwalifikacyjnych usług.

TEZY

Organy podatkowe zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej /Dz.U. 1989 nr 40 poz. 221/ w związku z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie są uprawnione do wydawania jakichkolwiek opinii kwalifikacyjnych usług.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w P. decyzją z 8.11.1994 r. zmienił Piotrowi F. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 1994 r. W uzasadnieniu organ podatkowy wyjaśnia, iż w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatnika w dniach 12-14.9.1994 r. ustalono, iż podatnik w okresie styczeń-maj 1994 r. nieprawidłowo opodatkował świadczone przez siebie usługi, polegające na telefonicznym przyjmowaniu zleceń przewozowych od klientów i przekazywaniu ich drogą radiową do taksówek celem zrealizowania zlecenia, które to usługi sklasyfikowane zostały pod symbolem KU 893 - wykonywanie różnych zleceń - i opodatkowane 22-proc. stawką podatku od towarów i usług. Podatnik stosował 7-proc. stawkę podatku od towarów i usług, zamiast 22-proc. W dalszej części swego uzasadnienia urząd skarbowy podnosi, iż podatnik mając wątpliwości co do zaklasyfikowania swej działalności - winien zwrócić się do organu statystyki państwowej /GUS, WUS/ o ustalenie symbolu KU. Określony przez GUS symbol KU stanowi podstawę do zastosowania odpowiedniej stawki podatku VAT. Pierwsze kroki w tym kierunku podatnik poczynił dopiero 25.2.1994 r., zwracając się z pismem do izby skarbowej. Izba skarbowa w odpowiedzi z 31.3.1994 r. stwierdziła, że przyjmowanie zleceń i przekazywanie drogą radiową właścicielom taksówek należy zaliczyć do branży KU 893 /wykonywanie różnych zleceń/ i stosować stawkę 22 procent. Izba wyjaśniła jednocześnie w swej odpowiedzi, iż z pytaniem o prawidłową klasyfikację wykonywanej działalności należy zwrócić się do właściwych organów, czyli GUS i WUS.

Podatnik pomimo wyjaśnień izby skarbowej nadal stosował stawkę 7 procent, opierając się na symbolu KU 591 zawartym w numerze REGON. Ze swymi wątpliwościami podatnik zwrócił się do WUS dopiero 19.9.1994 r. po zmianie numeru REGON z 22.6.1994 r., w którym sklasyfikowano firmę "Radio Taxi 919" do branży gospodarki narodowej 893.

W odwołaniu Piotr F. podnosi, iż nie zgadza się z uzasadnieniem wydanej decyzji. Podnosi w szczególności to, iż usługi jego firmy zostały sklasyfikowane na podstawie zaświadczenia z 9.10.1990 r. do symbolu 701, które były zwolnione od VAT-u. Następnie w wyniku wątpliwości organ statystyki /WUS/ zaklasyfikował świadczone przez niego usługi do branży 591, co zobowiązywało go do płacenia podatku w wysokości 7 procent. W dniu 29.6.1994 r. otrzymał kolejną zmianę zaświadczenia o nadaniu mu numeru statystycznego, w którym sklasyfikowano jego usługi pod numerem 893 - wykonywanie różnych zleceń. Od zmiany numeru statystycznego płaci VAT w wysokości 22 procent.

Izba Skarbowa w P. w swej decyzji z 272.1995 r. utrzymała zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji w mocy. W uzasadnieniu izba podnosi, iż stawka podatku VAT zależy od symbolu usługi /KU/, a nie od numeru identyfikacyjnego firmy w systemie REGON, co konsekwentnie utrzymuje podatnik. Art. 4 ustawy o VAT stanowi bowiem, że gdy w przepisach ustawy mowa jest o wyrobach lub usługach, rozumieć należy przez to towary lub usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie ustawy o statystyce państwowej. Klasyfikację usług zawierają Zeszyty Merytoryczne GUS Nr 57 - Warszawa 1985 r. Obowiązkiem podatnika jest ustalenie symbolu usługi w oparciu o obowiązujące w gospodarce wykazy. W przypadkach wątpliwych i szczególnie trudnych, interpretacji udzielają WUS i GUS.

Izba akcentuje ponadto, iż GUS w swym piśmie z 1.9.1994 r. poinformował odwołującego się, że według klasyfikacji usług, czynności usługowe, będące końcowym efektem działalności są klasyfikowane odrębnie, zgodnie ze swym charakterem, niezależnie od branży klasyfikacji gospodarki narodowej, do której dany podmiot został zaklasyfikowany w systemie informatycznym REGON. Podatnik nie przyjmuje do wiadomości tej informacji i bezpodstawnie uważa, że wysokość stawki podatkowej zależy od numeru identyfikacyjnego w systemie REGON. Stawka podatku VAT nie zależy od numeru identyfikacyjnego w systemie REGON, lecz jedynie od symbolu KU. Numer identyfikacyjny w systemie REGON był podatnikowi zmieniany w ciągu 1994 r. - 3-krotnie /701, 591, 893/.

Zdaniem izby, podatnik dopiero w dniu 20.8.1994 r. skierował zapytanie do GUS w sprawie klasyfikacji świadczonych usług, lecz ponieważ było "niepełne i niespójne" odpowiedź jest niejednoznaczna, podobnie zresztą jak pismo WUS w P. z 5.10.1994 r. Zdaniem izby interpretacje udzielone przez kompetentne organy nie wnoszą nic nowego do sprawy. Dlatego też stanowisko Izby Skarbowej w P. przedstawione na piśmie z 31.3.1994 r. pozostaje bez zmian. W piśmie tym izba w sposób jednoznaczny poinformowała, że usługi świadczone w zakresie przekazywania zleceń drogą radiową należy zaliczyć do KU 893 i opodatkować stawką 22 procent.

W skardze do NSA - Piotr F. wnosi o uchylenie powyższej ostatecznej decyzji z 8.11.1994 r. jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu swej skargi podnosi, iż izba nie udzieliła mu wiążącej wykładni w sprawie klasyfikacji prowadzonej przez niego działalności, odsyłając go w tej materii do WUS i GUS. W związku z powyższym podatnik wystąpił do WUS o zmianę numeru identyfikacyjnego REGON, gdyż błędnie utożsamił numer identyfikacyjny REGON z symbolem klasyfikacji usług. W zaświadczeniu z 13.9.1994 r. WUS zaklasyfikował usługi świadczone przez jego firmę "Radio Taxi 919" do branży 591- tj. poczta, telekomunikacja, radiokomunikacja. Ponieważ branża 591 w systemie REGON pokrywa się z podbranżą w klasyfikacji usług 59101 - usługi w zakresie łączności - od dnia 1.1. do 31.5.1994 r. stosował stawkę 7 procent VAT. Po zmianie przez WUS /z urzędu/ w dniu 22.6.1994 r. numeru REGON dla jego przedsiębiorstwa do branży 893 /tj. jednostki świadczące usługi w zakresie różnych zleceń/, od czerwca 1994 r. opłaca podatek VAT według stawki 22 procent.

Izba Skarbowa w P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podnosi, iż załączone do skargi nowe dokumenty nic nowego do sprawy nie wnoszą /pismo WUS w P. z 23.3.1995 r./, gdyż podatnik nie kwestionuje klasyfikacji przyjętej przez urząd skarbowy w protokole kontroli oraz zaskarżonych decyzjach. Zdaniem izby, podatnik nie jest zdecydowany, czy zakwestionować klasyfikację usługi do symbolu KU 893 oraz wysokość stawki podatkowej czy też ubiegać się o ulgę w tym podatku.

Naczelny Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył, co następuje:

Z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organach podatkowych prowadzących postępowanie i nie może być przerzucony na stronę. Jeżeli zatem strona przedłoży niepełny materiał dowodowy, organy podatkowe mają obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić, aż do uzyskania pewności co do istnienia określonego stanu faktycznego i prawnego /por. np. wyrok NSA z dnia 4 września 1991 r., SA 1471/81- nie publ./. Niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie stanowi wadę postępowania wpływającą w sposób istotny na wynik sprawy i jest podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny /wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 503/81 - ONSA 1981 Nr 1 poz. 54/.

W niniejszej sprawie organy podatkowe dostrzegają nieporadność strony w zrozumieniu i odróżnieniu klasyfikacji statystycznej REGON i klasyfikacji usług, oraz to, iż zapytanie podatnika do GUS z 20.8.1994 r. w sprawie klasyfikacji świadczonych usług przez jego przedsiębiorstwo jest "niepełne i niespójne", a odpowiedź GUS z 1.9.1994 r. jest niejednoznaczna, podobnie zresztą jak pismo WUS w P. z 5.10.1994 r.

Organy podatkowe obu instancji wbrew obowiązkowi poszukiwania prawdy materialnej, nie podjęły jednak żadnych działań mających na celu uzyskanie od właściwych organów statystyki państwowej jednoznacznych opinii klasyfikacyjnych odnośnie działalności "Radio Taxi 919". Organy podatkowe zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej /Dz.U. 1989 nr 40 poz. 221/ w związku z art. 4 pkt 2 o VAT nie są uprawnione do wydawania jakichkolwiek opinii klasyfikacyjnych usług i dlatego stanowisko Izby Skarbowej w P. z 31.3.1994 r. przedstawione stronie, w którym poinformowała ją w sposób "jednoznaczny", że usługi świadczone w zakresie przekazywania zleceń drogą radiową należy zaliczyć do KU 893, nie może wywierać jakichkolwiek skutków prawnych i być podstawą wydawanych decyzji w sprawie określenia obowiązków w zakresie podatku od towarów i usług. Wyjaśnienia Izby Skarbowej w P. z 31.3.1994 r. oraz późniejsze decyzje obu instancji podatkowych nie zostały oparte na jednoznacznych opiniach klasyfikacyjnych właściwych organów statystyki państwowej. Z przedstawionych sądowi administracyjnemu materiałów sprawy nie wynika, aby organy podatkowe w ogóle występowały do organów statystyki o wydanie im takich opinii klasyfikacyjnych w niniejszej sprawie.

Zgodnie z zarządzeniem nr 29 Prezesa GUS z dnia 1 października 1993 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania interpretacji, pomocy w zaklasyfikowaniu i wyjaśnień związanych ze stosowaniem podstawowych klasyfikacji /Dz.Urz. GUS nr 14 poz. 90/ oficjalne interpretacje dotyczące zasad metodologicznych i zakresu kategorii klasyfikacyjnych ustala Prezes GUS w przypadkach wymagających wyjaśnień z uwagi na skalę problemu oraz na wniosek naczelnych i centralnych organów administracji państwowej i ogłasza je w formie komunikatów w Dzienniku Urzędowym GUS. Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Statystyki jest natomiast upoważniony do udzielania w imieniu GUS pomocy w zaklasyfikowaniu w sprawach, które mają złożony lub precedensowy charakter. Wojewódzkie urzędy statystyczne zostały natomiast upoważnione do udzielania zainteresowanym pomocy w zaklasyfikowaniu m.in. usług, jeżeli sprawa nie wymaga badania.

W niniejszej zatem sprawie organy podatkowe ponownie rozpatrując sprawę, winny precyzyjnie określić działalność wykonywaną przez przedsiębiorstwo skarżącego i zwrócić się do właściwego organu statystyki państwowej o udzielenie jednoznacznej opinii klasyfikacyjnej według KU. Od prawidłowej klasyfikacji statystycznej wykonywanej działalności usługowej w okresie styczeń-maj 1994 r. zależy bowiem prawidłowość zastosowanej stawki podatku od towarów i usług.

Z tych zatem powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 3 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.