Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1020/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] "[...]" SA w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 465/08 w sprawie ze skargi [...] "[...]" SA w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009 r. oddalił skargę [...] "[...]" S.A. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. wydaną w sprawie choroby zawodowej.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] października 2003 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie wydał decyzję, na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) - zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (D.U. nr 132, poz. 1115) i art. 104 k.p.a., w której orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u J. K..

Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W wyniku skargi wniesionej przez J. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 272/06 uchylił obydwie decyzje wydane w sprawie. W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę wydania decyzji nie spełniały wymogów opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie lekarskie placówki medycznej pierwszego stopnia - Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2002 r. zawierało jedynie lakoniczne sformułowanie, że rozpoznano u J. K. obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego, a stwierdzone zmiany nie wykazują związku z warunkami pracy w Kopalni [...] (w latach 1971-2001) oraz wskazania, że dochodzenie epidemiologiczne z dnia 30 marca 2001 r. i dnia 16 stycznia 2002 r. nie potwierdzają narażenia na hałas powyżej NDN. Z kolei orzeczenia lekarskie z dnia [...] lipca 2003 r. i z dnia [...] września 2003 r., wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, zawierały lakoniczne stwierdzenia o braku związku przyczynowego między ubytkiem słuchu a warunkami pracy. Orzeczenia nie wskazują, dlaczego stwierdzony obustronny odbiorczy ubytek słuchu nie jest typowy dla zmian wywołanych działaniem hałasu. Nie zawierają także wyjaśnienia, czym został wywołany ubytek słuchu u skarżącego. A jest to kwestia istotna dla przekonywającego wyjaśnienia sprawy, zważywszy na fakt, że skarżący narażony był na pracę w hałasie przez 30 lat. Rzeczą organów orzekających w sprawie było wezwanie lekarzy wydających opisane orzeczenie do jego uzupełnienia przez wyjaśnienie, czy praca w narażeniu na czynnik szkodliwy, jakim był hałas, spowodowała obustronny odbiorczy ubytek słuchu, czy też wyłączną i jedyną przyczyną uszkodzenia słuchu były zjawiska niezwiązane ze środowiskiem pracy. Niezrozumiała była zatem odmowa uznania choroby zawodowej na tej podstawie, że pomimo zdiagnozowania obustronnego odbiorczego ubytku słuchu, stwierdza się pozazawodowy charakter przyczyn tego uszkodzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1613/06 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku wniesioną przez [...] "[...]" S.A. w Kleczewie (zwaną dalej także Spółką).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie w dniu [...] października 2007 r. wydał decyzję, w której stwierdził u J. K. chorobę zawodową - uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu wymienioną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Jak wynikało z ustaleń organu, J. K. zatrudniony był w Kopalni [...] "[...]" od 16 stycznia 1971 r. do 31 marca 2002 r. na stanowisku ślusarza w oddziałach: KUM, MTK i MTL. W okresie zatrudnienia w Oddziale MTK zatrudniony był w hałasie o poziomie od 80dB(A) do 107dB(A). W okresie od 1 marca 1982 r. do 31 marca 2002 r. pracował w narażeniu na hałas o poziomie równoważnym od 69 do 87 dB(A). Instytut Medycyny Pracy w Łodzi orzeczeniem lekarskim z dnia [...] września 2007 r. zdiagnozował chorobę zawodową - uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Orzeczenie poprzedzały kompleksowe badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tymanometria, ABR) z uwzględnieniem audiometrii słownej. Wskazywały one obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu typu ślimakowego o wielkości UP - 47,3 dB; uk - 50,7 dB (dodatni objaw wyrównania głośności, ubytek dyskryminacji w audiometrii mowy) obliczony jako średnia arytmetyczna w częstotliwościach 1,2,4 kHz dla każdego ucha oddzielnie, po uprzednim odjęciu poprawek dla fizjologicznych ubytków słuchu związanych z wiekiem. Jednostka medyczna wskazała, że wielkość i charakter stwierdzonego ubytku słuchu spełniają warunki wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Po zweryfikowaniu danych dotyczących przebiegu pracy zawodowej oraz wielkości ekspozycji na hałas, nie można wykluczyć wpływu warunków pracy na powstanie ubytku słuchu u J. K..

W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła organowi naruszenie § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez zakończenie postępowania mimo sprzecznych orzeczeń i braku istotnych wyników dochodzenia epidemiologicznego. Ponadto Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie i ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy do wydania zaskarżonej decyzji oraz naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. Zdaniem odwołującej organ pierwszej instancji nie zastosował się również do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego określonych w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r., z którego wynika, że orzeczenie lekarskie jest w istocie opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i powinno być przez organ wszechstronnie ocenione. Pozyskane w sprawie orzeczenia lekarskie są ze sobą sprzeczne i nie zawierają właściwego i dostatecznego uzasadnienia. Powołując się na treść uzasadnienia wyroku NSA i przywołując jeden z zarzutów skargi kasacyjnej spółka twierdziła, że przekroczenia hałasu dotyczą jedynie chwilowych sytuacji, natomiast w odniesieniu do 8-godzinnego dnia pracy hałas wynosił 78.2 dB(A) i był niższy od NDN. W jej ocenie sprawa nie została należycie wyjaśniona w zakresie wskazanym między innymi w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organ nie ustalił także różnicy pomiędzy ubytkami słuchu po zaprzestaniu pracy w Spółce a obecnymi wynikami dotyczącymi ubytku słuchu J. K. i nie wyciągnął z tego nasuwających się wniosków.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.

Organ odwoławczy podał, że Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie po przeprowadzeniu ponownych badań audiologicznych w dniu 27 marca 2008 r. zweryfikowanych audiometrią obiektywną wydało w dniu 2 kwietnia 2008 r. orzeczenie lekarskie nr 35/08 o rozpoznaniu u J. K. choroby zawodowej. W wyniku przeprowadzonych badań zdiagnozowało u J. K. obustronne upośledzenie słuchu typu ślimakowego o wielkości UL-66 dB, UP-58 dB (dodatni objaw wyrównania głośności) obliczony jako średnia arytmetyczna w częstotliwościach 1,2,4 kHz dla każdego ucha oddzielnie, po uprzednim odjęciu poprawek dla fizjologicznych ubytków słuchu związanych z wiekiem. Jednostka orzecznicza wyjaśniła również, że w związku z weryfikacją oceny narażenia zawodowego przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyrażonej w orzeczeniu z dnia [...] września 2007 r., nie można wykluczyć wpływu warunków pracy J. K. na powstanie ubytku słuchu.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących orzeczenia lekarskiego IMP w Łodzi z dnia [...] września 2007 r. organ stwierdził, iż zawiera ono obszerne i właściwie uzasadnienie. W szczególności wyjaśnia dlaczego zmieniono stanowisko w porównaniu z poprzednim orzeczeniem z dnia [...] lipca 2003 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w okresie zatrudnienia w oddziale MTK strona przebywała w hałasie o poziomie od 80 dB(A) do 107 dB(A) a od 1 marca 1982 r. do 31 marca 2002 r. pracowała w narażeniu na hałas o poziomie równoważnym od 69 do 87 dB(A). Jak wynika z relacji samej strony w latach 1971 - 1982 pracowała na remontach spycharek typu Det-250. W trakcie odpalania silników i rozruchu tych maszyn były przekraczane wszelkie normy hałasu. Z medycznego punktu widzenia hałas o natężeniu powyżej 80 dB w miarę wydłużania ekspozycji jest szkodliwy dla narządu słuchu, szczególnie u osób wrażliwych osobniczo. Ponadto organ powołał się na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne; wystarczające jest w tym względzie wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa (orzecz. SN III PZP 85/86, publ. OSNCP 1989 r. nr 9, poz. 109).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka powtórzyła zarzuty odwołania. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., poprzez nie wykonanie wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1613/06 w odniesieniu do obowiązku zbadania, czy przekroczenia hałasu dotyczyły jedynie chwilowych sytuacji. Podkreśliła, że Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie w dniu [...].03.2008 r. rozpoznało niedosłuch o wielkości: ucho prawe - 58 dB, ucho lewe - 66 dB. Natomiast z orzeczenia z dnia [...].09.2007 r. wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wynika, że przeprowadzone badania audiologiczne wykazały niedosłuch o wielkości; ucho prawe - 47,3 dB, ucho lewe - 50,7 dB. Mimo tych różnic organ odwoławczy uznał oba orzeczenia za prawidłowe.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 153 p.p.s.a. wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r. sygn. IV SA 1177/97, baza Lex 47301). Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97, OSNA i US 1999, nr 1, poz. 2).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1613/06, że Sąd pierwszej instancji właściwie zinterpretował i zastosował zakwestionowany przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w pełni zaakceptował pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r., w którym powołując się na orzecznictwo stwierdzono, że uszkodzenie narządu słuchu może nastąpić również w razie nieprzekroczenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu. W uzasadnieniu podkreślono także, że jeżeli pojawią się wątpliwości, czy w konkretnym przypadku choroba mogła powstać z innych przyczyn niż zatrudnienie, to takie wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych rolą organów prowadzących postępowanie w sprawie choroby zawodowej było przeprowadzenie postępowania pod kątem ustaleń co do związku przyczynowego pomiędzy postawioną diagnozą i wskazaniem konkretnego schorzenia, a działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy i zebrania dowodów o których mowa w art. 75 k.p.a. Powyższego należało dokonać zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy w pełni zastosowały się do powyższego obowiązku korzystając z orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki służby zdrowia. Orzeczenia te należy traktować jak opinię biegłego będącą szczególnym środkiem dowodowym w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., który podlega ocenie organu administracyjnego orzekającego w danej sprawie na zasadzie swobodnej oceny dowodów. Orzeczenie lekarskie pozwala organowi na odniesienie się do twierdzeń stron o okolicznościach sprawy i na zgodną z zasadami postępowania oraz logiki i dialektyki ocenę faktów. W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie będące podstawą wydania decyzji jak i ocena dokonana przez organy spełnia warunki dotyczące dowodu z opinii biegłych. Zaznaczył przy tym, że do biegłego nie należy ustalanie stanu faktycznego ani rozstrzyganie zagadnień prawnych. W szczególności utrwalonym jest pogląd, że zagadnienie związku przyczynowego, bądź przyczynienia się do powstania szkody, należą do kwestii prawnych (por. orzeczenia SN: z 25.4.1997 r. I CKN 60/97, publ. OSNC 11/97/173; z 6.6.1997 r. II CKN 213/97, publ. OSNC 1/98/5), tym bardziej, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok SN z 19.7.1984 r. II PRN 9/84, publ. OSNC 4/85/53). Za chorobę zawodową uważa się bowiem choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

W ocenie Sądu organ prowadzący postępowanie, korzystając z wiadomości specjalnych w pełni wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji wydano decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 14 września 2007 r. Natomiast w trakcie postępowania odwoławczego organ drugiej instancji oparł się na orzeczeniu Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie z dnia 2 kwietnia 2008 r. Z orzeczeń wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości ubytek słuchu u osoby poddanej badaniu spełniający warunki wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Niezależne od siebie jednostki stwierdziły, że nie można wykluczyć wpływu warunków pracy na powstanie ubytku słuchu u J. K.. Przy uwzględnieniu treści opinii oraz utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, że istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy nie zawsze może być pewne i wystarczające jest w tym względzie wykazanie wysokiego (przeważającego) prawdopodobieństwa, stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie przeprowadzając pomiarów w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy do wydania zaskarżonej decyzji nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wynikami badań audiologicznych wynoszącymi odpowiednio: ucho prawe 10 dB, ucho lewe 15,3 dB, Sąd stwierdził, że różnice w wielkości ubytku słuchu wynikają ze specyfiki badania audiometrycznego wymagającego współpracy z pacjentem. Wbrew zarzutom znalazło to swe odzwierciedlenie również w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśniając tą kwestię odwołał się również do literatury, z której wynika, że powyżej 15 lat narażenia na hałas proces uszkodzenia słuchu z reguły ulega stabilizacji, a dalsze pogorszenie słuchu przebiega łagodnie, wzrastając powoli w miarę upływu lat życia podobnie do krzywej wzorcowej dla presbyacusis, czyli naturalnego ubytku słuchu postępującego wraz z wiekiem (Śliwińska-Kowalska M, Kotyło P, Fiszer M. Zawodowe uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem - patogeneza, diagnostyka i zapobieganie. Otolaryngologia, 2003, 2(4), 151-160).

Jako podstawę prawną wyroku Sąd podał art. 151 p.p.s.a.

[...] "[...]" Spółka Akcyjna w K., reprezentowana przez radcę prawnego Marka Stasiaka, zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz obu decyzji wydanych przez organy administracji publicznej, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 153 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r., zgodnie z którą należało zbadać, czy przekroczenia hałasu dotyczyły jedynie chwilowych sytuacji;

2) nie zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i nie uwzględnienie zarzutów, że zaskarżona decyzja naruszyła:

a) art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez zakończenie postępowania mimo sprzecznych orzeczeń i braku istotnych wyników dochodzenia epidemiologicznego,

b) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie i ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy do wydania zaskarżonej decyzji,

c) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nie wystąpienie do innej placówki w związku z rozbieżnościami zawartymi w uzyskanych opiniach.

Uzasadniając zarzuty Spółka wskazała, że organy oparły swoje decyzje na pomiarach hałasu dotyczących chwilowych i incydentalnych sytuacji takich jak wymiana taśm hamulcowych i uderzanie w związku z tym dużym młotkiem. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że organy obu instancji oraz Sąd pierwszej instancji związane były oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1613/06, zgodnie z którą należało zbadać, czy przekroczenia hałasu dotyczyły jedynie chwilowych sytuacji.

Powołując wyniki badań audiologicznych stwierdziła, że wskazane w opiniach ubytki słuchu powstały po zaprzestaniu świadczenia pracy przez stronę, co dobitnie świadczy o pozazawodowej etiologii schorzenia. W postępowaniach cywilnych prowadzonych przez skarżącą biegli lekarze jednoznacznie podkreślają fakt, że powiększanie się ubytku słuchu po zaprzestaniu pracy zawodowej potwierdza, iż uszkodzenie słuchu nie jest chorobą zawodową. W aktach sprawy znajdują się wydruki badań słuchu J. K., z których wynika, że ubytek słuchu wynosił: ucho prawe – 46 dB, ucho lewe – 44 dB. Rozbieżności dotyczące wielkości ubytku słuchu u strony winny być precyzyjnie wyjaśnione i dlatego konieczne jest zasięgnięcie opinii innej placówki zdrowia. W sprawie bowiem bardzo istotne jest ustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu u J. K. od zaprzestania pracy u skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a.( a w rozpoznawanej sprawie ich brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przede wszystkim należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1613/06 oddalił skargę kasacyjną [...] "[...]" S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 272/06, którym uchylono decyzje organów Inspekcji Sanitarnej odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej u J. K.. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że Sąd ten podzielił w całej rozciągłości stanowisko Sądu pierwszej instancji i tym samym nie dokonał w żadnym zakresie odmiennej oceny ustaleń faktycznych, bądź odmiennej oceny prawnej. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie wynika ocena wskazująca na konieczność zbadania, czy przekroczenia hałasu dotyczyły jedynie chwilowych sytuacji. Sąd odniósł się do tej kwestii w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, które wobec trafności rozstrzygnięcia nie mogły odnieść skutku. Takie odniesienie nie może być potraktowane jako ocena prawna bądź wskazanie co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Zatem brak jest podstaw uzasadniających zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej trzeba podkreślić, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych za chorobę zawodową uznawało uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Dla stwierdzenia tej choroby nie miała znaczenia prawnego wielkość ubytku słuchu. Również decydującą okolicznością nie była kwestia występowania w środowisku pracy wyłącznie hałasu ponadnormatywnego. Dlatego Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to można obalić, jednakże należy wykazać, że istniały inne przyczyny, które spowodowały daną chorobę. Skarżąca kasacyjnie Spółka, kwestionując rozstrzygnięcia organów administracji oraz wyrok Sądu pierwszej instancji, nie wskazała na istnienie innych przyczyn, które mogły spowodować rozpoznane u J. K. uszkodzenie słuchu. Zatem nie doszło do skutecznego podważenia domniemania związku przyczynowego między warunkami występującymi w środowisku pracy a rozpoznanym uszkodzeniem słuchu.

Sąd pierwszej instancji przekonująco wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego wydane w sprawie orzeczenia lekarskie uznał za wystarczające dla poczynienia, zgodnych z prawdą obiektywną, ustaleń odnośnie choroby zawodowej J. K.. W szczególności przekonujące są wyjaśnienia dotyczące rozbieżności pomiędzy wynikami badań audiologicznych. Skoro wydane w postępowaniu administracyjnym opinie zawierały dostateczne uzasadnienia i wyjaśniały występujące w sprawie wątpliwości to nie było konieczne występowanie do innej placówki o wydanie kolejnej opinii.

W tym miejscu należy zauważyć, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała decydującego znaczenia kwestia wielkości ubytku słuchu od zaprzestania pracy przez J. K. do wydania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim skarżąca kasacyjnie poza podnoszeniem konieczności dokonania takiego ustalenia nie wskazała na żadne dowody mające świadczyć, iż stan narządu słuchu J. K. w momencie zakończenia przez niego pracy w Kopalni był dobry. Jak wynika z ustaleń poczynionych w sprawie J. K. zakończył pracę w Kopalni 31 marca 2002 r., zaś niedosłuch odbiorczy rozpoznano u niego już w orzeczeniach wydanych w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej w 2003r. Zatem niedosłuch typu odbiorczego nie został rozpoznany dopiero w postępowaniu toczącym się po uchyleniu wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2006 r. uprzednio wydanych decyzji organów Inspekcji Sanitarnej.

W takim razie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 t. w sprawie chorób zawodowych, art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 84 § 1 k.p.a. należało uznać za niezasadny.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.