Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2128/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Marcin Rusinowicz-Borkowski, Protokolant sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] lipca 2019r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132, ze zm.; zwana dalej "u.z.e.f."), odmówił wyłączenia stosowania wobec T. S. (zwany dalej: "Skarżącym") art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący we wniosku z [...] czerwca 2017r. o zastosowanie art. 8a u.z.e.f. wskazał, że służba w Milicji Obywatelskiej bardzo mu się podobała, gdyż można było pomagać ludziom, którzy pomocy potrzebowali. Skarżący do Służby Bezpieczeństwa zawsze miał negatywne nastawienie, bowiem była to służba polityczna, krzywdząca ludność cywilną i nie mająca nic wspólnego z pomocą ofiarom przestępstw. Wobec tego, pomimo wielokrotnych propozycji nie wstąpił w szeregi SB. Skarżący, przyjmując propozycję służby w nowo utworzonym Inspektoracie [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] miał nadzieję na ukrócenie karygodnych praktyk funkcjonariuszy SB oraz niektórych funkcjonariuszy MO. Skarżący zaznaczył, że nie miał pojęcia o podporządkowaniu nowo powstałej formacji strukturom SB. Skarżący nie dostał SB-ckiej legitymacji i SB-ckiego zaszeregowania i uposażenia, wobec czego nie miał świadomości, że ktoś po latach uzna go za funkcjonariusza SB. Skarżący po rozwiązaniu Inspektoratu [...] pełnił służbę w Policji do maja 1990r., kiedy odszedł ze służby, z uwagi na nabycie praw emerytalnych. Skarżący zaręczył, że nikogo nie skrzywdził, a zatem stawianie go w jednym rzędzie z bandytami bijącymi i mordującymi ludzi za przynależność polityczną jest nieuprawnione. Skarżący na tej podstawie wniósł o wyłączenie zastosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

Minister ustalił, że Skarżącego zwolniono ze służby w Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] [...] maja 1990r. i nabył prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c u.z.e.f. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu uznał za służbę Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., okres od [...] stycznia 1985r. do [...] lutego 1990r. – 5 lat, 1 miesiąc i 11 dni. Całkowity okres służby Skarżącego wynosił 27 lat, 3 miesiące i 21 dni. Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby Skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po [...] września 1989r. Z dokumentów przekazanych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że w wyniku kwerendy zasobów archiwalnych Wydziału - Główne Archiwum Policji Biura Bezpieczeństwa Informacji Komendy Głównej Policji i podległych jednostek organizacyjnych Policji - nie ustalono miejsca przechowywania archiwalnych akt osobowych Skarżącego, zwolnionego ze służby w resorcie spraw wewnętrznych [...] maja 1990r. Wobec tego brak jest możliwości dokonania oceny rzetelności służby pełnionej przez Skarżącego po 12 września 1989r.

Minister, odwołując się do art. 8a u.z.e.f., wskazał, że w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990r. i 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie. Art. 8a u.z.e.f. zawiera w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go wobec konkretnej osoby, ale organ ma obowiązek weryfikacji, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Minister wskazał na potrzebę językowej wykładni zwrotów, którymi posługuje się art. 8a u.z.e.f. i wyjaśnił, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, ale przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Organ powinien ocenić ww. przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także analizowany abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, ale biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Minister podniósł też, że druga z przesłanek - rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia -ma charakter nieostry i powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Pojęcie rzetelności w ujęciu językowym określa postawę i jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy tego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący wątpliwości ani pod kątem jakościowym ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym (podejmowanie i nienaganna realizacja zadań obligatoryjnych, wykazywanie inicjatywy i realizowanie obowiązków dodatkowych). Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Minister, odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, podał, że spełnienie tego warunku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. "Szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w u.z.e.f. obok dwóch pozostałych przesłanek, więc krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a u.z.e.f. jest zasadne.

Minister, przechodząc do analizy sprawy, wskazał, że całkowity okres służby Skarżącego wynosi 27 lat, 3 miesiące i 21 dni, zaś służba na rzecz totalitarnego państwa była pełniona przez 5 lat, 1 miesiąca i 11 dni, co stanowi około 19% całego okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dlatego też nie można mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. Okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - w stosunku długości tego okresu do całości okresu służby - nie może być oceniany jako krótkotrwały. Minister, uwzględniając datę zwolnienia Skarżącego ze służby – [...] maja 1990r., wskazał, że krótkotrwały okres pełnienia służby po 12 września 1989r., nie pozwala na obiektywną ocenę spełnienia przez Skarżącego przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone, jak w przypadku Skarżącego, który sam wskazał, że nie zajmował się zwalczaniem przestępczości, a jedynie wewnętrzną administracją gospodarczą. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie, iż potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. przez wskazanie, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg.

Minister na tej podstawie uznał, że, w sprawie nie spełniono przesłanek dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., wskazanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.z.e.f.

2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o zmianę ww. decyzji Ministra przez uwzględnienie jego wniosku, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność Skarżącego, z uwagi na naruszenie:

a) art. 7 k.p.a i art. 77 k.p.c. przez: - błędne przyjęcie, że od [...] stycznia 1985r. do [...] maja 1990r. Skarżący pozostawał w czynnej służbie w organach bezpieczeństwa, gdy faktycznie był on jednym z [...] oficerów w Polsce - funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, którzy rozkazem zostali przeniesieni na stanowisko w nowo utworzonym Inspektoracie [...] WUSW bez zmiany podporządkowania służbowego i było to przyporządkowanie nie tyle personalne, co nastąpiło dopiero w 1985r. bez wiedzy i zgody Skarżącego; - błędne przyjęcie, że Skarżący był funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa represjonującym obywateli i funkcjonariuszy milicji i SB, gdy przez okres pełnienia służby nie prowadził takich działań ani takowych nie zlecał;

b) art. 8 k.p.a. - przez przeprowadzenie postępowania w sposób godzący w zasadę budowania zaufania stron postępowania do urzędów administracji publicznej;

c) art. 10 § 1 k.p.a. - przez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenie się co do materiału dowodowego i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o dokumenty przedstawione przez Instytut Pamięci Narodowej, bez rzetelnego i szczegółowego przeanalizowania wszystkich okoliczności sprawy;

d) art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. - przez nieprzeanalizowanie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie – w szczególności zeznań Skarżącego oraz dokumentów z IPN i z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...];

e) art. 80 k.p.a. - przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznanie, że informacje przedstawione organowi przez Instytut Pamięci Narodowej są wystarczające do wydania decyzji dotyczącej ustalenia wysokości emerytury Skarżącego, gdy w rzeczywistości informacje te są niepełne i nie obrazują w całości jak rzeczywiście przebiegała służba Skarżącego;

f) art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. a) pauza 4 u.z.e.f. - przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż służba w WUSW, jako milicjanta delegowanego rozkazem do pełnienia obowiązków w jednostce stanowi okres pełnienia służby w organach bezpieczeństwa państwa w oparciu o przepisy ww. ustawy, co doprowadziło do błędnego zastosowania tychże przepisów;

g) art. 8a u.z.e.f. - przez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z tegoż przepisu i nie ma możliwości zastosowania wyjątku - tzn. że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek zgodnie z którym można wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że organ wydał decyzje na podstawie dokumentów dostarczonych wyłącznie przez IPN i bazując na tych informacjach wydał zaskarżoną decyzję, mimo tego, że informację tam zawarte nie są pełne i kompletne. Informacje wskazane w dokumentach IPN są zbyt ogólne, niestaranne i nie zostały zweryfikowane w sposób rzetelny. Nie sprawdzono kluczowych danych, koniecznych do oceny służby, takich jaka rzekoma przynależność Skarżącego do SB.

3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zaskarżona decyzja narusza prawo procesowego i wyłącznie z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedwczesne byłoby więc ustosunkowywanie się przez Sąd do naruszenia przepisów prawa materialnego podniesionych w skardze.

2. Sąd stwierdza, że art. 8a ust. 1 u.z.e.f., będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b u.z.e.f. (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W świetle art. 8a ust. 1 u.z.e.f., decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyroki NSA z: 17 marca 2010r. sygn. akt II GSK 491/09; 20 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 2006/10 – dostępne na www.nsa.gov.pl).

Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19 wynika m.in., że ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach jak rozpatrywana, podlega szczególnym ograniczeniom. Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi".

W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego.

Należy przypomnieć, że organ oparł zaskarżoną decyzję na stwierdzeniu, że służba Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała. Organ jednakowoż nie oceniał czy w sprawie, z uwagi na argumentację Skarżącego zawartą ww. wniosku z [...] czerwca 2017r., obszernie uzasadnionym, nie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 8a u.z.e.f. Zdaniem Sądu, organ nie wykazał ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żadnej mierze, dlaczego okoliczności podnoszone przez Skarżącego nie mogły mieć istotnego wpływu w zakresie ww. przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Należy przypomnieć, że Minister podał, że krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19 przyjął natomiast, że krótkotrwałość służby byłego funkcjonariusza należy oceniać z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji byłego funkcjonariusza, przede wszystkim z uwzględnieniem całego okresu jego służby. W określonych stanach faktycznych nie ma przeszkód do kwalifikowania służby kilkuletniej jako mającej charakter "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f.

W tym zakresie warto wskazać, że jako pewnego rodzaju wskazówkę interpretacyjną wskazywano w trakcie prac nad treścią art. 8a u.z.e.f., że co najmniej 20% całego okresu służby funkcjonariusza można uznać za okres krótkotrwałej służby (por. zapis Posiedzenia Komisji Spraw Wewnętrznych i Administracji (nr 76) i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (nr 55) z dnia 14 grudnia 2016 r. Sejm VIII Kadencji, s. 19). Tak więc w sytuacji, gdy okres służby w organach wymienionych w art. 13b u.z.e.f. jest stosunkowo krótki do okresu całej służby Skarżącego można uznać, że spełniona została przesłanka z art. 8a ust 1 pkt 1 u.z.e.f. Okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie przekraczał w ujęciu proporcjonalnym 20%.

Sąd, odnosząc się do wyjaśnień Skarżącego, że nie należał do Służby Bezpieczeństwa oraz, że nie została spełniona w sprawie przesłanka z art. 13b ust. 1 u.z.e.f., stwierdza, że okoliczności te w ogóle nie były brane pod uwagę przez Ministra i nie ustosunkowano się do nich w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W przepisie tym ustawodawca zdefiniował służbę na rzecz totalitarnego państwa według kryterium miejsca pełnienia służby - instytucji czy formacji i jednostki organizacyjnej, w której służba była pełniona, nie zaś według stanowiska albo treści obowiązków i czynności tam wykonywanych. Wynika z tego, że w świetle art. 13b ust. 1 u.z.e.f. dla uznania, że mamy do czynienia ze służbą na rzecz totalitarnego państwa, nie ma żadnego znaczenia (jest obojętne), na czym polegała służba w jednostkach i formacjach tam wymienionych. Niemniej jednak te okoliczności powinny podlegać ocenie Ministra w kontekście zaistnienia w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Rozważań tych próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu, o szczególnie uzasadnionym przypadku mogą świadczyć pewne wyjątkowe, czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. A zatem nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 2344/18, dostępny na www.nsa.gov.pl).

Sąd, mając to wszystko na uwadze stwierdza, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

3. Minister, ponownie rozpatrując sprawę uwzględni wskazania zawarte w ww. wyroku i ponownie ustali istotne w tej sprawie okoliczności faktyczne, mając na względzie okoliczności podnoszone przez Skarżącego w ww. wniosku z [...] czerwca 2017r. Następnie Minister dokona raz jeszcze oceny spełnienia przez Skarżącego przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Minister jest zobowiązany uzasadnić, dlaczego służba byłego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b u.z.e.f., ma lub nie ma charakteru krótkotrwałego. Organ musi też rozważyć, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" okoliczności podniesione przez Skarżącego w bardzo obszernym wniosku o wydanie ww. decyzji, dotyczące jego służby przez 31 lipca 1990r. oraz w demokratycznej Polsce, mogące wskazywać na to, czy można Skarżącego uznać za przeciętnego funkcjonariusza, czy też nie. Należy więc uwzględnić informacje znajdujące w aktach administracyjnych sprawy, szczególnie na k.36-40. Dopiero wówczas będzie możliwe uznanie, że materiał dowodowy został rozpatrzony stosownie do art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz oceniony zgodnie z art. 8 k.p.a. oraz, że możliwe jest wydanie prawidłowej decyzji w rozumieniu przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 8a. u.z.e.f. Uzasadnienie decyzji powinno być ponadto wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął sprawę w taki, a nie w inny sposób. Jest o szczególnie istotne przy decyzjach uznaniowych, o czym mowa wyżej.

3. Sąd, mając ww. powody na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Ministra.