Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 379/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi J. T., K. T. i S. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do nałożenia obowiązków wykonania określonych robót budowlanych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. T., K. T. i S. T. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz skarżących S. T. i J. T. solidarnie kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 379/10

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi S.T. i J.T. oraz K.T. jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PWINB) w [..] z [..] lutego 2010 r. nr [..] /07 w przedmiocie braku podstaw do nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w sprawie wybrukowania działki. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 16 stycznia 2007 r. S.T. i J.T. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [..] z interwencją w sprawie wykonywanych prac budowlanych polegających na zmianie nawierzchni istniejącego dotychczas ciągu pieszego przy ul. K. w [..] na działce nr [..] /7. PINB w [..] odpowiedział na to podanie pismem, w którym poinformował, że roboty prowadzi K.Z. (zwany także dalej inwestorem), roboty te w dacie udzielania odpowiedzi ograniczyły się do wykonania podsypki, podstawą ich prowadzenia jest zgłoszenie zamiaru wykonania tych robót z 2005 r. jako remontu istniejącego ciągu pieszego. W aktach umieszczono kopię zgłoszenia oraz warunki, jakie Burmistrz Miasta [..] ustanowił dla K.Z. pismem z 22 sierpnia 2005 r. Na skutek kolejnego podania S.T. i J.T. PINB w [..] przeprowadził oględziny robót, które zakończyły się ułożeniem kostki brukowej na działce nr [..] /7 i [..] /9, druga z tych działek nie była objęta zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych.

Postanowieniem z [..] lutego 2007 r. nr [..] PINB w [..] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy remoncie ciągu pieszego na działkach nr [..] /3 i [..] /7 nakładając ten obowiązek wobec K.Z. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na dyspozycję art. 83 ust.1, 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm., zwana dalej Upb) oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że K.Z. wykonał roboty budowlane z odstępstwami od warunków określonych w zgłoszeniu w ten sposób, że roboty wykonano na działce nr [..] /9 nie ujętej w zgłoszeniu, nie wykonano podłużnego cieku oraz nie odprowadzono wód z cieku do kanalizacji deszczowej. Postanowienia tego nie doręczano S.T. i J.T., których organ wydający postanowienie poinformował, że w jego ocenie nie są stroną toczącego się postępowania. Wskutek interwencji S.T. i J.T. PWINB w [..] zwrócił się do PINB w [..] z sugestią rozważenia przez organ I instancji kwestii przymiotu stron w trakcie decyzyjnego rozstrzygania sprawy.

S.T., J.T. oraz K.T. wystąpili następnie o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem PINB w [..] z [..] lutego 2007 r. Z akt nie wynika, aby wniosek ten został rozpatrzony. Z kolei PINB w [..] rozdzielił sprawę pod względem przedmiotowym, odrębnie dla działki nr [..] /7 i [..] /9.

PINB w [..] decyzją z [..] kwietnia 2007 r. nałożył na K.Z. obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu uznanego za zgodny z prawem. Decyzję tę doręczano również S.T., J.T. oraz K.T., odrębnym pismem informując te podmioty, że w ten sposób uwzględniono postulat uznania za strony postępowania, wyrażony we wniosku wznowieniowym. W wyniku odwołania S.T., J.T. i K.T. PWINB w [..] decyzją z [..] czerwca 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji z [..] kwietnia 2007 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

PINB w [..] przeprowadził z udziałem stron dwie rozprawy administracyjne, a następnie decyzją z [..] marca 2008 r. nałożył na K.Z. obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu uznanego za zgodny z prawem, ustalając także termin ich wykonania. W wyniku odwołania S.T., J.T. i K.T. PWINB w [..] decyzją z [..] sierpnia 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji z [..] marca 2008 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną wydania takiej decyzji była wadliwość co do sprecyzowania zakresu nałożonych robót oraz brak skorzystania z możliwości nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.

W zakresie działki nr [..] /9 PINB w [..] decyzją z [..] marca 2008 r. nałożył na K.Z. obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych, celem doprowadzenia wykonanych już z kolei robót do stanu uznanego za zgodny z prawem. Decyzja ta została uchylona w postępowaniu odwoławczym przez PWINB w [..] decyzją z [..] lipca 2008 r., a skargę na nią oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 kwietnia 2009 r. II SA/Rz 661/08. Wyrok ten stał się prawomocny.

Następnie PINB w [..] postanowieniem z [..] września 2008 r. nałożył na K.Z. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanego utwardzenia działki nr [..] /7 w terminie 3 miesięcy. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli S.T., J.T. oraz K.T., rozpoznając je PWINB w [..] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Inwestor przedłożył żądaną ekspertyzę 1 czerwca 2009 r. umożliwiając stronom wypowiedzenie się w sprawie. J.T. i S.T. przedłożyli organowi I instancji kserokopie opinii dwóch biegłych sądowych, jakie zostały sporządzone w procesie cywilnym, a dotyczące stanu technicznego budynku przy ul. K. oraz skutków wykonania utwardzenia ciągu pieszego obok tego budynku. J.T. złożył ponadto pismo, w którym naprowadzał, aby organ I instancji rozważył kwestię zabetonowania studzienki kanalizacji deszczowej, jaka istniała na działce nr [..] /7 przed wykonaniem prac przez inwestora.

Decyzją z [..] sierpnia 2008 r. nr [..] PINB w [..] orzekł o "braku podstaw do nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb" w sprawie wybrukowania działki nr [..] /7 w [..]. W podstawie prawnej obok powołanych w rozstrzygnięciu przepisów wskazano również dyspozycję art. 83 ust.1 oraz art. 51 ust. 7 Upb, a także art. 123 k.p.a. W uzasadnieniu zrekapitulowano przebieg postępowania oraz zapadłe dotychczas rozstrzygnięcia. Stwierdzono, że S.T. i J.T. podnosili, że inwestor zastosował innego rodzaju materiały, niż zostały przewidziane w zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych, były także wątpliwości odnośnie zachowania spadków i sposobu odprowadzania wód deszczowych, to zaś uzasadniało nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej. Organ stwierdził, że przedłożona ekspertyza stwierdza, że roboty wykonane zostały prawidłowo, wybrukowanie nie zagraża działkom sąsiednim. Co się tyczy opinii biegłych przedłożonych przez J.T. i S.T. to mają one nie dotyczyć utwardzenia działki nr [..] /7. W konkluzji uznano, że nie zachodzi konieczność podejmowania działań ujętych w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S.T., J.T. i K.T. domagający się uchylenia jej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenia i nakazania inwestorowi przywrócenia poprzedniego stanu ciągu pieszego. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji oparcie decyzji na dyspozycji art. 123 k.p.a., nie zaś art. 104 k.p.a., rażące naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia dwóch opinii biegłych sądowych odnoszących się do przebudowy ciągu pieszego, naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wyeksponowania w decyzji wszystkich stron postępowania, sprzeczność ustaleń zawartych we wstępie uzasadnienia z treścią sentencji. Odwołanie zawiera także zarzuty wobec działań i bezczynności organu I instancji, które polegały m.in. na umożliwieniu inwestorowi zrealizowania robót, wielomiesięcznym oczekiwaniu na przedłożenie żądanej ekspertyzy, poświadczenia nieprawdy w piśmie z 11 lutego 2008 r. Uzasadnienie odwołania zawiera obszerne motywy podniesionych zarzutów, w szczególności odwołujący się podnoszą, że niesporne jest, iż inwestor wykonał roboty w sposób odbiegający od zgłoszenia, wadliwie nie dopuszczono przedłożonych opinii biegłych sądowych, które miały znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponadto wskazane przez organ I instancji przepisy prawa materialnego zobowiązują do nałożenia na inwestora określonego rodzaju obowiązków.

Jeszcze przed rozpoznaniem odwołania PINB w [..] sprostował swą decyzję postanowieniem z [..] września 2009 r., w którym stwierdzono, że w miejscu określenia "art. 123" w wierszu trzecim na pierwszej stronie zaskarżonej decyzji winno być "art. 104".

W trakcie postępowania odwoławczego uzupełniono akta sprawy o postanowienie Sądu Rejonowego w Dębicy z 28 sierpnia 2008 r. zabezpieczające powództwo przez zakazanie K.Z. wykonywania służebności przejazdu samochodami osobowymi i ciężarowymi przez działkę nr [..] /7. Organ odwoławczy uzyskał także wyjaśnienie G.S., autora przedłożonej przez inwestora ekspertyzy odnośnie spadków na działce nr [..]/7 oraz sprostowanie numeru działki, jaka została wskazana w tej ekspertyzie. J.T. przedstawił także uzupełniającą opinię sporządzoną przez biegłego sądowego inż. J.S., zawierającą odniesienia do robót wykonanych na działce nr [..] 7 w aspekcie wpływu na budynek przy ul. K. w [..].

Rozpoznając wniesione odwołanie, opisaną na wstępie decyzją PWINB w [..] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB [..]z [..] sierpnia 2009 r., powołując się w podstawie prawnej na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Po zrekapitulowaniu przebiegu postępowania organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest zasadne, "aczkolwiek omawiana decyzja wymaga szerszego uzasadnienia i wyjaśnienia założeń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia". Podano, że przedmiotem sprawy są roboty wykonane przez K.Z. na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zgłoszenia zamiaru ułożenia na działkach nr [..] /7 (przed podziałem) i [..] /3 w [..] kostki brukowej. Oceniono, iż inwestor dopuścił się przebudowy, bowiem poziom podbudowy został podniesiony i zlikwidowano istniejące uprzednio w ciągu pieszych schodki. Stan ten uzasadniał wdrożenie postępowania naprawczego. Organ przytoczył następnie treść art. 51 ust. 1 Upb w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez I instancję i wykluczył możliwość zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 3 Upb. Nie zachodzić też mają podstawy do wydania decyzji na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 Upb, skoro "nie stwierdzono nieprawidłowości czy wad wykonanego utwardzenia, skutkujących naruszeniem przepisów, które należałoby eliminować". Organ odwoławczy wyeksponował w tym zakresie treść przedłożonej ekspertyzy przez inwestora, pochodzącej od osoby uprawnionej. Podobnie uzasadniono brak potrzeby wydawania nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 1 Upb, bowiem nie występować ma "nie dającą się usunąć niezgodność z przepisami". W przekonaniu organu "w świetle zaistniałych uwarunkowań i dokonanych ustaleń" zaakceptować należy ocenę, że wykonane roboty nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich. Za nietrafne uznano zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia treści opinii biegłych przedstawionych przez odwołujących się, albowiem w tym zakresie organ I instancji przedstawił swoje wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 123 k.p.a. uznano za uzasadniony, aczkolwiek nie znaczący dla treści rozstrzygnięcia. Pozostałe zarzuty uznano za nieistotne, jak również nie mają mieć znaczenia materiały przedstawione przez J.T. w toku postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli S.T., J.T. i K.T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucili obrazę przepisów postępowania (art. 7, 77, 75, 107 § 3 k.p.a.) poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób całościowy materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie opinii biegłych rzeczoznawców sądowych w aspekcie wpływu przeprowadzonych robót na stan budynku mieszkalnego skarżących, ogólnikowe odniesienie się do tej kwestii przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawie. Rozwijając zarzuty skargi skarżący kwestionują pogląd organu II instancji, jakoby ustalenie, że przeprowadzone roboty budowlane odmiennie od zakresu objętego zgłoszeniem przez inwestora, przy wadliwym przyjęciu iż odpowiadają prawu, zwalniały organ z zastosowania art. 51 ust. 1 Upb i wydania jednej z przewidzianych w dyspozycji tego przepisu decyzji, gdy negatywnie oddziaływają na nieruchomości sąsiednie. Organ odwoławczy lakonicznie odniósł się do dowodów wynikających z opinii biegłych rzeczoznawców wydanych na użytek postępowania przed sądem powszechnym, ale dotyczących przedmiotu sprawy. W ocenie skarżących zasadne było wydanie decyzji opartej na dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 Upb i doprowadzenie do stanu poprzedniego. Eksponując uprzednio wydane decyzje nakładające na inwestora szereg obowiązków skarżący uznają wykonane roboty za samowolę nie poddającą się legalizacji.

W odpowiedzi na skargę organ ograniczył się do podtrzymania swego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek Sąd dopatrzył się także i takich naruszeń prawa, które nie zostały w niej wyeksponowane.

Przedmiotem kontroli Sądu podlega decyzja PWINB w [..] utrzymująca w mocy decyzję PINB w [..], który z kolei orzekł o "braku podstaw do nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Upb w sprawie wybrukowania działki" nr ewid. [..] /7 w [..] przy ul. K. Decyzja ta zapadła w następstwie wydania przez organ I instancji postanowienia z [..] lutego 2007 r. wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych przez K.Z. przy "remoncie ciągu pieszego" m.in. na działce nr [..] /7. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Upb. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Upb "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach". Podstawą wstrzymania wykonywania robót przez inwestora było przekonanie organu, że roboty te były prowadzone w sposób naruszający art. 30 ust. 1 Upb, czyli na podstawie wykroczenia poza zakres ujęty w zgłoszeniu inwestora zamiaru wykonywania takich robót, a także braku wykonania robót objętych zgłoszeniem, polegających na niewykonaniu odprowadzenia wód opadowych z podłączeniem do kanalizacji deszczowej. Zgodnie z brzmieniem art. 50 ust. 4 Upb "Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1". Postanowienie powyższe zostało doręczone ze skutkiem prawnym K.Z. w dniu [..] marca 2007 r. W terminie określonym cyt. przepisem organ I instancji wydał decyzję (z [..] kwietnia 2007 r.) opartą na dyspozycji art. 51 ust.1 pkt 2 Upb. Niezależnie od tego, że decyzja ta następnie została uchylona, to fakt jej wydania skutkuje tym, że nie utraciło ważności postanowienie z 26 lutego 2007 r. Oznacza to dalej, że konsekwencją pozostawienia w obrocie prawnym powyższego postanowienia jest rozważenie zasadności wydania jednej z decyzji ujętych w dyspozycji art. 51 ust. 1 Upb. W myśl tego przepisu "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Ponieważ w przedmiotowej sprawie chodziło o wykonywanie robót budowlanych sprzecznie ze zgłoszeniem, to należało uwzględnić normę art. 50 ust. 7 Upb, zgodnie z którą "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". W grę zatem wchodziło wydanie jednej z dwóch decyzji opisanych dyspozycją w/w przepisu. Upb nie przewiduje w tym wypadku w żadnym razie wydanie decyzji o takiej treści, jaką podjął organ I instancji – "orzekam o braku podstaw do nałożenia obowiązków...". Wydanie decyzji tego typu nie przewidzianej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Upb oznacza, że organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej, co z kolei implikuje obowiązek Sądu stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Utrzymując w mocy decyzję dotkniętą taką wadliwością organ odwoławczy dopuścił się z kolei rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co także uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 Upb organ nadzoru budowlanego dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do wydania jednej z decyzji, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 Upb może wyłącznie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Niezależnie od powyższej kwestii uznać należy, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które nie tylko mogły mieć (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa), ale miały istotny wpływ na wynik sprawy. Trafnie skarżący wskazują, że organ I instancji nie odniósł się w sposób realny do dowodów w postaci dwóch opinii biegłych rzeczoznawców dotyczących wpływu robót budowlanych wykonanych przez K.Z. na stan budynku mieszkalnego, należącego do skarżących. Organ odwoławczy w następstwie zaskarżenia decyzji I instancji w istocie zbagatelizował zarzuty odwołujących się w tym zakresie, lakonicznie stwierdzając iż nawet nadesłane w toku postępowania odwoławczego przez J.T. materiały nie zawierają informacji, które byłyby istotne dla potrzeb postępowania administracyjnego. Rolą organów jest wszechstronne rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Skoro skarżący wnosili o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych do sprawy budownictwa na okoliczność wpływu, jakie roboty miały na ich budynek, a przy podejmowaniu decyzji w sprawie robót budowlanych prowadzonych sprzecznie ze zgłoszeniem, istotne znaczenie może mieć wpływ tych robót na uzasadnione interesy osób trzecich, to pominięcie tego typu dowodów wnioskowanych przez skarżących jest naruszeniem wskazanych powyżej przepisów k.p.a. dotyczących zasad postępowania wyjaśniającego, opartą o tzw. zasadę prawy materialnej. Dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Nadmienić należy, co zdaje się umykać orzekającym w sprawie organom, że w wyniku dokonanych robót została zakryta studzienka kanalizacji deszczowej, istniejąca uprzednio w ciągu pieszym, który został wybrukowany. Ograniczenie się przez orzekające organy w ocenie stanu faktycznego wyłącznie do treści opinii sporządzonej na koszt uczestnika K.Z. Sąd uznaje za działanie niewystarczające. Z tej przyczyny zarzuty skargi tym aspekcie są uzasadnione.

Prowadząc ponownie postępowanie PINB w [..] dopuści dowód w postaci opinii biegłych do spraw budownictwa przedstawionych przez skarżących, oceni czy w ich świetle, a także w oparciu o ekspertyzę przedstawioną przez inwestora nadal aktualne będzie przekonanie, że brak jest podstaw do wydania jednej z decyzji ujętych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb. Organ winien rozważyć przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem autora ekspertyzy przedstawionej przez inwestora oraz biegłych do spraw budownictwa, którzy sporządzili opinie na temat wpływu robót na stan budynku skarżących (art. 89 § 1 k.p.a.). Umożliwi to bezpośrednie przeprowadzenie materiału dowodowego.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 Ppsa, wyrok opatrzono klauzulą ochrony tymczasowej na podstawie art. 152 Ppsa.