Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1484/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi P. w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 marca 2021r. nr 211/2021/Ub (dalej ,,zaskarżona decyzja"), wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm., zwanej dalej "Kpa") w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) oraz w zw. z art. 40 ust. l ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. z 2020 r. poz. 1493), po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego w dniu 12 lipca 2016 r. przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G. (dalej ,,Skarżący", ,,Strona", ,,Płatnik") od decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (dalej ,,decyzja I instancji") Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej ,,Organ I instancji", ,, [...]OW NFZ") stwierdzającej, objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. K. (dalej ,,Uczestniczka", ,,Zainteresowana", ,,Ubezpieczona") jako osoby wykonującej pracę na podstawie umowy o świadczenie usług na rzecz Płatnika w okresie od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. – utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: "ZUS"), pismem z dnia 10 lipca 2015 r. zwrócił się do [...]OW NFZ o wydanie decyzji w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. K., z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z Płatnikiem w okresie od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

ZUS ustalił w wyniku przeprowadzonej u Płatnika kontroli mi.in. w zakresie prawidłowości i rzetelności odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek, do których pobierania jest zobowiązany, jak również zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, że Skarżący zawarł z Zainteresowaną umowę nazwaną umową o dzieło. ZUS uznał, że czynności wykonywane w ramach zawartej umowy - nazwanej umową o dzieło - noszą znamiona umowy cywilnoprawnej - umowy o świadczenie usług. Z tytułu wykonywania umowy - Zainteresowana we wnioskowanym okresie nie została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. ZUS przekazał Organowi I instancji kopię umowy o dzieło zawartej pomiędzy stronami wraz z rachunkami do niej.

Dyrektor [...]OW NFZ, pismami z dnia 21 lipca 2015 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania informując o prawach wynikających z art. 10 § 1 Kpa w tym prawie do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Uczestniczki, jako osoby wykonującej pracę na rzecz Płatnika na podstawie umowy o świadczenie usług w okresie od dnia 2 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Od powyższej decyzji Płatnik wniósł odwołanie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że przedmiotem zawartej pomiędzy stronami w dniu 2 stycznia 2013 r. umowy nr [...] było opracowywanie i wydawanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności zgodnie z obowiązującym trybem przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. 2003 Nr 139, poz. 1328, dalej ,,Rozporządzenie"). Wykonawca umowy do wykonania dzieła miał użyć materiałów zleceniodawcy. Odbiór dzieła miał następować w siedzibie zleceniodawcy, etapami w trakcie wykonywania umowy. Wykonawca nie mógł powierzyć wykonania dzieła innej osobie.

Prezes NFZ podkreślił, że jak wynika z protokołu przesłuchania z dnia 8 maja 2015 r. Dyrektora Strony M. K. - z osobami opracowującymi orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawierane były umowy o dzieło w ilości kilkunastu. Umowy zawierane były na rok. Przedmiot umowy wykonywany był na terenie Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie i polegał na udziale w komisji i wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności na podstawie przedstawionej dokumentacji medycznej i rozmowie z pacjentem. W jednym gabinecie pracownik socjalny dokonywał oceny funkcjonowania pacjenta, w drugim gabinecie lekarz weryfikował dokumentację medyczną i badał pacjenta.

Prezes NFZ przyjął, że Strony, w zawartej umowie, nie określiły cech dzieła wskazujących na jego indywidualność. Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak powinien być w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy. Przyszły rezultat stanowiący przedmiot umowy o dzieło powinno być zatem z góry przewidziany i oznaczony na podstawie wskazanych w umowie podstaw, co może nastąpić np. poprzez zastosowanie metod opisowych. Taka indywidualizacja przedmiotu umowy ma istotne znaczenie dla oceny odpowiedzialności przyjmującego zamówienie z tytułu ewentualnych wad dzieła. Umowa o dzieło jako umowa rezultatu musi zawierać kryteria, w oparciu o które będzie możliwa weryfikacja jej wykonania. Oznacza to, że wykonujący musi wiedzieć, w oparciu o jakie parametry dane dzieło ma być wykonane. Przesłanki te muszą mieć charakter cech indywidualnych.

Jak podkreślił Prezes NFZ, w rozpatrywanej sprawie, strony nie dokonały w umowie indywidualizacji dzieła, poprzestając tylko na bardzo ogólnym, abstrakcyjnym i niekonkretnym sformułowaniu opisu przedmiotu umowy, odnoszącym się do nieustalonej liczby orzeczeń. Zainteresowana była w oczywisty sposób zobowiązana do wykonywania czynności, które są określone w ww. Rozporządzeniu. W żaden sposób nie można wykazać tutaj samodzielności tak istotnej dla umowy o dzieło. I tak np. § 3 ww. Rozporządzenia określa dokumenty, ocenę oraz inne kryteria niezbędne do orzekania o niepełnosprawności. Z kolei § 20 określa katalog czynności podejmowanych przez członków składu orzekającego z podziałem na zawody i specjalizacje. Są to czynności powtarzalne, ocena każdego przypadku odbywa się przy zastosowaniu tych samych kryteriów. Warto zaznaczyć, że wydawanie orzeczeń odbywa się w ramach komisji, a nie indywidualnie. Rozdział 6 obejmuje standardy w zakresie kwalifikowania do orzeczenia o niepełnosprawności - są to również powtarzalne czynności, odbywające się na podstawie ww. Rozporządzenia. Niewątpliwie, w ocenie Organu, co wynika wprost z zapisów spornej umowy, strony nie dokonały w niej indywidualizacji dzieła, natomiast jej przedmiotem było wykonanie określonych czynności polegających na starannym działaniu z wykorzystaniem posiadanej wiedzy, zatem mamy do czynienia z umową o świadczenie usług. Fakt cykliczności wykonywanych przez Zainteresowaną czynności jako kolejna przesłanka prowadzi do uznania, że mamy do czynienia z umowami o świadczenie usług. Jak zaś wynika z treści umowy Zainteresowana miała otrzymywać wynagrodzenie za każde wydane orzeczenie, wynagrodzenie zatem zależało od ilości wykonanej w danym okresie pracy.

Organ zważył, że przekazane przez Płatnika kopie wybranych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności sporządzone przez Zainteresowaną nie wykazują indywidualnych cech, ani nie skutkują wytworzeniem wyodrębnionego dzieła, które pozwalałyby na stwierdzenie, że odróżniają się one od innych wydawanych w tym przedmiocie orzeczeń. W spornej sprawie na podstawie treści zawartej umowy oraz w oparciu o czynności, które na jej podstawie miały być wykonywane stwierdzić można, że umowa posiadała cechy właściwe dla umowy o świadczenie usług tj. umowy, której istotą jest wykonana czynność, a nie sam rezultat.

W ocenie Prezesa NFZ podjęte zostały odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Organy rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie przeanalizowania treści zawartej umowy, rachunków do umowy, protokołu kontroli ZUS z 27 maja 2015 r., protokołu przesłuchania dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia 8 maja 2015 r., zastrzeżeń Płatnika z dnia 10 czerwca 2015 r. do protokołu kontroli ZUS, informacji z dnia 16 czerwca 2015 r. o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli, przekazanych przez Płatnika kopii wybranych orzeczeń o niepełnosprawności, jak również w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego.

Po dokonaniu analizy stanowiska doktryny i w oparciu o stan faktyczny przedmiotowej sprawy, stwierdzić należało zdaniem Organu, iż umowa zawarta pomiędzy Płatnikiem a Zainteresowaną była de facto umową o świadczenie usług, do której zgodnie z treścią art. 750 Kc zastosowanie znajdują przepisy dotyczące umowy zlecenia. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw prawnych do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji i dlatego też Prezes NFZ utrzymał decyzję i instancji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem:

1)art. 7 Kpa, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie wykonywania przez Uczestniczkę umowy o dzieło w ramach prowadzonej działalności pozarolniczej i pokrywania się przedmiotu dzieła z przedmiotem prowadzonej działalności, podczas gdy obowiązkiem zarówno Organu I jak i II instancji było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zaś fakt wykonywania przez Zainteresowaną umowy o dzieło w ramach prowadzonej działalności pozarolniczej i pokrywania się przedmiotu dzieła z przedmiotem działalności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jako że umowy zawierane w powyższych warunkach nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu, a w konsekwencji

2) obrazę prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że Uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., podczas gdy powyższa umowa nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako że została zawarta w ramach prowadzonej przez Zainteresowaną pozarolniczej działalności, a jej przedmiot pokrywał się w całości z przedmiotem działalności,

3) obrazę prawa materialnego, a to art. 65 Kc w związku z § 13 ust. 2 Rozporządzenia oraz § 1 umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. pomiędzy Skarżącym a Uczestniczką, polegającą na błędnej wykładni ww. umowy, wyrażającej się w przyjęciu, że strony nie dokonały w umowie indywidualizacji dzieła, podczas gdy prawidłowa wykładnia zawartej pomiędzy stronami umowy prowadzi do wniosku, że przedmiotem świadczenia Zainteresowanej, jako przyjmującego zamówienie, było wykonywanie oznaczonych dzieł, tj. orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, odznaczających się ściśle określonymi cechami, tj. uregulowanymi w § 13 ust. 2 Rozporządzenia.

W skardze Strona wniosła także o przeprowadzenie dowodu z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) dotyczącego Uczestniczki na okoliczność prowadzenia przez nią pozarolniczej działalności i zawarcia przez nią umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w ramach prowadzonej działalności pozarolniczej oraz pokrywania się przedmiotu tej umowy z prowadzoną działalnością pozarolniczą.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez Skarżącego, jako płatnika składek z Uczestniczką. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytania, czy była to umowa o dzieło, czy też inna umowa o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w zaistniałym stanie faktycznym Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Przechodząc do analizy charakteru prawnego spornej umowy Sąd wskazuje, że jej przedmiotem było opracowywanie i wydawanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności zgodnie z obowiązującym trybem przewidzianym w Rozporządzeniu. Wykonawca umowy (Zainteresowana) do wykonania dzieła miała użyć materiałów Płatnika (zleceniodawcy). Odbiór dzieła miał następować w siedzibie Skarżącego, etapami w trakcie wykonywania umowy. Wykonawca nie mógł powierzyć wykonania dzieła innej osobie. Umowa zawarta została na okres od 2 stycznia do 31 grudnia 2013 r. Za opracowanie i wydanie jednego orzeczenia o niepełnosprawności z udziałem osoby zainteresowanej przysługiwało wynagrodzenie brutto 30 zł, natomiast bez udziału osoby zainteresowanej 25 zł brutto za orzeczenie. Finalnie za wykonaną usługę w okresie styczeń – grudzień 2013 r. Zainteresowanej przysługiwało wynagrodzenie w formie świadczenia pieniężnego, które jak wynika z umowy miało być wypłacane kwartalnie.

Podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z treścią 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.

Podkreślić należy, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 Kc stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Sam fakt nazwania umowy "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. Decydująca jest treść zawartej umowy. Nie nazwa umowy lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy między jej stronami, w myśl art. 65 § 2 Kc.

Zgodnie z art. 734 § 1 Kc przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

Natomiast w myśl art. 627 Kc przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego uznaje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego, w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy.

Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36).

Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (www.sn/sites/orzecznictwo) wskazując, że umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne art. 734 § 1 Kc), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 Kc).

W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 Kc), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12-niepublikowane).

Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że Organ prawidłowo ustalił, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o świadczenie usług zawartej ze Skarżącym. Czynności wykonywane w ramach przedmiotowej umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny, materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, których celem było, jak prawidłowo ustalił Prezes NFZ, wydanie stosownych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Rezultat umowy nie mógł być poddany sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.

W niniejszej sprawie przyjmująca zamówienie zobowiązywała się jedynie do opracowania - w oparciu o posiadana wiedzę medyczną - a następnie wydania orzeczenia o ściśle określonej treści i formie, na podstawie wskazanego powyżej Rozporządzenia. Zobowiązaniu takiemu nie można przypisać cech umowy o dzieło, o których mowa w art. 627 Kc, bowiem dzieło jest wytworem niepowtarzalnym, samoistnym, poprzednio nieistniejącym. Trudno za takie byłoby tymczasem uznać wydanie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, o uprzednio sporządzonym, utrwalonym i wielokrotnie powtarzalnym szablonie/wzorze dostosowywanym każdorazowo do potrzeb konkretnego przypadku oraz § 13 Rozporządzenia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 3 października 2013 r., sygn. akt II UK 103/13 (LEX nr 1455433), zgodnie z którym przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego rezultatu, zdefiniowanego przez zamawiającego w czasie zawierania umowy. Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak jest w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy. Dlatego też jednym z kryteriów umożliwiających odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Sprawdzian taki jest zaś niemożliwy do przeprowadzenia, jeśli strony nie określiły w umowie cech i parametrów indywidualizujących dzieło. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W kontrolowanej umowie strony nie dokonały indywidualizacji dzieła poprzestając na bardzo ogólnym sformułowaniu przedmiotu umowy jako "opracowanie i wydawanie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności(...)". Nadto, Zainteresowana była wynagradzana nie za z góry określony rezultat, ale za ilość wydanych orzeczeń w okresie rozliczeniowym. Tym samym Uczestniczka, znając jedynie zakres swoich obowiązków i czas trwania umowy nie mogła przyjąć na siebie odpowiedzialności za wydanie ściśle określonej liczby orzeczeń, czy wydanie orzeczeń wobec określonych osób. Fakt cykliczności, a także element niepewności i losowości stanowią również potwierdzenie, że sporna umowa należy do grupy umów o świadczenie usług.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, Organy dokonały prawidłowej interpretacji charakteru umowy, a co za tym idzie nie naruszyły art. 65 § 1 i § 2 Kc, jak i art. 627 i art. 734 § 1 w związku z art. 750 Kc i ostatecznie prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e. w związku z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach uznając, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ wykonywała pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Tym samym za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia powyżej wskazanych przepisów prawa materialnego.

Sąd, wbrew stawianym zarzutom, oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania. Organy oparły się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a podjęte rozstrzygnięcia zostały w sposób należyty uzasadnione. W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 Kpa. W sytuacji wyżej dokonanej oceny jako niepotwierdzony należy uznać zarzut niewyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn rozstrzygnięcia czy podstaw stanu faktycznego i motywów działania organu. W szczególności nie można uznać za zasadne zarzutów nieprawidłowości postępowania dowodowego, gdyż nie znajdują one oparcia w stanie faktycznym sprawy. Na uwzględnienie nie zasługują bowiem twierdzenia Strony odwołujące się do faktu prowadzenia przez Uczestniczkę pozarolniczej działalności gospodarczej jako zwalniającego Zainteresowaną z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy albowiem, jak wynika z akt sprawy administracyjnej, sporna umowa nie była zawarta przez Uczestniczkę w ramach prowadzenia tej działalności. Znajduje to jednoznaczne potwierdzenie w treści postanowień umownych wskazujących Uczestniczkę jako Wykonawcę (bez odwołania do firmy Uczestniczki pod jaką prowadzi działalność gospodarczą), jak i treści wystawionych rachunków, które także tego nie potwierdzają (brak identyfikacji firmy Uczestniczki, wskazanie wyliczonego kosztu uzyskania przychodu, co nie miałoby miejsca w przypadku działalności gospodarczej). Sąd postanowił, na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej ,,Ppsa") przeprowadzić wnioskowany przez Stronę dowód z wydruku CEiDG dotyczącego firmy Uczestniczki tym niemniej, ze wskazanych powyżej względów nie mógł on skutecznie podważyć prawidłowości ustaleń Organu przyjętych w zaskarżonej decyzji.

Prezes NFZ podjął wystarczające czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, który znajduje się w aktach sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem treści analizowanej umowy oraz wykonywanych przez Zainteresowaną obowiązków, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przywołane orzecznictwo sądowe. Prezes NFZ uzasadnił nadto swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na mocy art. 151 Ppsa.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 sierpnia 2021r. oraz zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).