Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2744/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2011 nr 48 poz 247
law: Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. "..." Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... października 2013r., nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. "..." Sp. z o.o. z siedzibą w Pszczynie kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia B. "...: sp. z o.o." na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... sierpnia 2013 r. nr ... w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanej za nieuzasadnione, tenże organ postanowieniem z dnia ... października 2013 r. ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia ... października 2013 r. przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu ... sierpnia 2009 r. B. "..." sp. z o.o. wniosła o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów pasażerskich w relacji [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał zezwolenie nr ... na okres od dnia ... kwietnia 2010 r. do dnia ... kwietnia 2015 r.

Pismem z dnia... lutego 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał stronę do odbioru zezwolenia oraz uiszczenia opłaty administracyjnej za udzielnie zezwolenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Na podstawie upomnienia nr ... z dnia .. czerwca 2013 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty za udzielenie zezwolenia w kwocie ... zł oraz kosztów upomnienia w kwocie ... zł.

Pismem z dnia ... lipca 2013 r. strona wskazała, iż kilkakrotnie informowała dyrekcję o rezygnacji z uzyskanego zezwolenia i wniosła o odstąpienie od zamiaru wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Główny Inspektorat Transportu Drogowego wystawił jednak tytuł wykonawczy nr .... Strona z kolei pismem z dnia ... lipca 2013 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc, iż do dnia złożenia zarzutów nie otrzymała decyzji. W konsekwencji strona zarzuciła na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nieistnienie obowiązku zapłaty należności pieniężnej.

Po rozpatrzeniu zarzutów Główny Inspektorat Transportu Drogowego postanowieniem z dnia ... sierpnia 2013 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

Strona wniosła na powyższe postanowienie zażalenie podnosząc, iż wydane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego zezwolenia nie zostało jej doręczone jak również naruszenie art. 35 i art. 36 k.p.a. Ponadto wskazała, że skutecznie cofnięto wniosek z dnia ... sierpnia 2009 r. Skarżąca podniosła, że dopiero doręczenie decyzji powoduje wejście jej do obrotu prawnego i wywołuje pewne skutki prawne tj. prawa i obowiązki. W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie zarzutów.

Organ nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w zażaleniu i uznał, że zarzuty egzekucyjne podniesione przez stronę nie zasługują na uwzględnienie. Przypomniał, że zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofnięcie zezwolenia następuje w drodze decyzji administracyjnej. W myśl przepisu art. 40 pkt 1 ww. ustawy przedsiębiorca podejmujący i wykonujący transport drogowy jest obowiązany do ponoszenia opłat za czynności administracyjne określone w ustawie. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że opłaty za czynności administracyjne pobiera się miedzy innymi z tytułu udzielenia zezwolenia. Opłatę tę pobiera organ udzielający zezwolenia. Wysokość opłaty w przedmiotowej sprawie określało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych (Dz. U. 2007, Nr 235 poz. 1726). Zgodnie z § 26 rozporządzenia opłaty (między innymi za udzielenie zezwolenia) wnoszone są przed odbiorem odpowiednich decyzji i dokumentów.

Organ podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną, a nie data jej doręczenia stronie. Wobec powyższego należy uznać że datą udzielenia zezwolenia jest data wydania w tej sprawie stosownej decyzji administracyjnej przez uprawniony organ. Moment udzielenia zezwolenia (wydania w tej kwestii decyzji) nie może być utożsamiany z momentem zakomunikowani jej stronie.

Poza tym organ podkreślił, iż uznanie że wydanie decyzji następuje dopiero z chwilą jej doręczenia prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. W przypadku wielości stron, każda z nich mogłaby ją otrzymać w innej dacie a sądowa kontrola takiej decyzji musiałaby się opierać niejednokrotnie o różny stan prawny w odniesieniu do poszczególnych skarżących.

W konsekwencji, wobec jednej ze stron decyzja mogłaby być prawidłowa, a względem drugiej naruszałaby prawo.

W konsekwencji organu stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty administracyjnej za wydanie zezwolenia powstał z dniem podpisania przez upoważnioną osobę decyzji w tym przedmiocie. Zaniechanie tego obowiązku spowodowało podjęcie działań zmierzających do przymusowego wyegzekwowania należności od zobowiązanej.

Wskazał również, że w związku ze złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia w dniu ... sierpnia 2013 r., działająca z należytą starannością strona powinna już wcześniej powziąć czynności w celu odbioru wydanych dokumentów i uiszczenia należnej opłaty.

Poza tym w aktach sprawy nie znajduje się dokument potwierdzający fakt cofnięcia wniosku o wydanie zezwolenia przed jego wydaniem a zgodnie z treścią cytowanego wyżej § 26 rozporządzenia, opłata za wydanie zezwolenia jest uiszczana przed odbiorem decyzji i wydanych dokumentów. Przesądza to jednoznacznie o kolejności czynności w sprawie po złożeniu wniosku następuje wydanie decyzji o wydaniu zezwolenia i sporządzenie odpowiednich dokumentów, następnie strona powinna uiścić opłatę, a dopiero na końcu odebrać decyzję i sporządzone dokumenty.

Wyżej opisane postanowienie z dnia ... października 2013 r. zaskarżyło B. Sp. z o.o. w P. zarzucając mu:

1) naruszenie przez organ – Głównego Inspektora Drogowego przepisów postępowania administracyjnego – wskutek utrzymania w mocy – wbrew uzasadnionemu żądaniu zawartemu w zażaleniu postanowienia Głównego Inspektora Drogowego z dnia ... sierpnia 2013 r. nr ...

2) naruszenie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisów art. 17 § 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012 r. poz. 1015) wskutek niewłaściwego zastosowania.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... października 2013 r. nr ... wraz z poprzedzającym to postanowienie, postanowieniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ... sierpnia 2013 r. nr ...

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że dopiero doręczenie decyzji zgodnie z art. 110 k.p.a. powoduje jej wejście do obrotu prawnego i wywołuje wobec strony postępowania pełne skutki prawne (rodzi prawa i obowiązki).

W realiach omawianej sprawy zezwolenie (decyzja) na wykonywanie przez B. "..." sp. z o.o. w P. międzynarodowych przewozów pasażerskich nigdy nie weszła do obrotu prawnego, a tym samym po stronie Biura nie powstał obowiązek zapłaty opłat, których Główny Inspektor Transportu Drogowego domaga się w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego z jego wniosku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 – tekst jednolity) udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana oraz zawieszenie lub cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Artykuł 41 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przewiduje natomiast, że z tytułu m.in. udzielenia licencji, zmiany licencji, przedłużenia ważności licencji, wydania wypisu z licencji, wydania wtórnika licencji oraz przeniesienia uprawnień wynikających z licencji pobiera się opłaty.

Wysokość opłaty za udzielenie takiej licencji o jaką wystąpiła skarżąca spółka a więc licencji na międzynarodowy transport drogowy osób na okres 5 lat określona została w § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych (Dz. U. Nr 235/2007 poz. 1726).

Paragraf 26 ww. rozporządzenia przewidywał, iż opłaty o których wyżej mowa wnoszone są przed odbiorem odpowiednich decyzji i dokumentów.

Organ stoi na stanowisku, że z dniem wydania licencji czyli udzielenia skarżącej zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób (na okres 5 lat) powstał obowiązek uiszczenia opłaty administracyjnej za dokonanie tej czynności i to niezależnie od tego czy skarżąca wniosła stosowną opłatę i otrzymała kiedykolwiek decyzję o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie sądu organ w swoich rozważaniach prawnych pomija obowiązek jaki ciąży na nim z mocy art. 109 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Obowiązek wynikający z powyższego przepisu nie został uchylony przez jakikolwiek przepis ustawy o transporcie drogowym. Nie mógł uchylić go również żaden z paragrafów podrzędnego aktu prawnego jakim było wyżej przywołane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości opłat (...). Jeśli bowiem decyzja nie została doręczona stronie to nie weszła do obrotu prawnego. To że strona miała obowiązek wnieść opłatę przed odbiorem decyzji nie oznacza, iż brak tej opłaty przy jednoczesnym braku doręczenia decyzji może skutkować wywołaniem przez nią jakichkolwiek skutków prawnych. Sąd stoi bowiem na stanowisku, iż opłata o której mowa nie ma charakteru autonomicznego w tym znaczeniu, że brak jej uiszczenia może stanowić podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego czy decyzja w związku z którą opłata ta była wymagana ma moc prawną czy też nie.

Zdaniem Sądu fakt jej wydania przy jednoczesnym braku doręczenia stronie oraz braku wniesienia przez nią wymaganych opłat powoduje, iż jest ona rozstrzygnięciem które nie może wywołać jakichkolwiek skutków prawnych, albowiem nie weszła do obrotu prawnego.

Sąd stoi na stanowisku, iż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją przewidzianą w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem obowiązek stwierdzony spornym tytułem wykonawczym de jure nie istniał. Taki stan rzeczy winien skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko skarżącej spółce.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.