Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 502/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 91 ust. 4
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Referent Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi S. K. na uchwałę Rady Gminy Krokowa z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr XLVIII/480/2022 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Sławoszynie 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Gminy Krokowa na rzecz skarżącego S. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Gd 502/22

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr XLVII/480/2022 Rada Gminy Krokowa, powołując się na przepisy art. 18 ust. 2, pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559), art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 6, w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt. 2, ust. 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t.: Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.), uchwaliła, że z dniem 31 sierpnia 2022 r. likwiduje się Szkołę Podstawowa im. F. Ceynowy w Sławoszynie, z siedzibą w Sławoszynie, ul. Floriana Ceynowy 24, 84-110 Krokowa, o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-III z oddziałami przedszkolnymi (§1) przy czym z dniem 1 września 2022 r. uczniom klas I-III z obwodu Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie zapewni się kontynuację nauki w Szkole Podstawowej im. kadm. Włodzimierza Steyera w Krokowej, z siedzibą w Krokowej przy ul. Szkolnej 6. Z dniem 1 września 2022 r. dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym w oddziałach przedszkolnych Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie zapewnia się możliwość nauczania, wychowania i opieki w tworzonym od 1 września 2022 r. Publicznym Przedszkolu w Sławoszynie (§2).

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Gmina Krokowa wypełniła dyspozycje zawarte w art. 89 ustawy – Prawo oświatowe, a mianowicie w dniu 3 lutego 2022 r. podjęła uchwałę nr XLVI/456/2022 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie i w uzasadnieniu tej uchwały przedstawiono ocenę i opis przyczyn podjęcia tej decyzji oraz możliwości kontynuowania nauczania przez uczniów kl. I-III oraz wychowania przedszkolnego po likwidacji placówki. O uchwale został powiadomiony organ wykonawczy Gminy Krokowa. Zawiadomiono także indywidualnie rodziców dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie o zamiarze likwidacji w/w szkoły z oddziałami przedszkolnymi. Postanowieniem nr 40/2022 Pomorski Kurator Oświaty w Gdańsku wyraził pozytywną opinię w sprawie likwidacji szkoły. Projekt uchwały został przekazany związkom zawodowym do zaopiniowania. Zarząd Oddziału ZNP w Krokowej wyraził swoją opinię w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie w piśmie z dnia 30.03.2022 r., Komisja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Puck wyraziła swoją opinię w sprawie likwidacji w/w szkoły w piśmie z dnia 30.03.2022 r. Celem likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie jest konieczność dostosowania sieci szkół prowadzonych przez Gminę Krokowa do realnych potrzeb wynikających z zachodzących zmian demograficznych, występującym od wielu lat zjawiskiem przenoszenia dzieci przez rodziców do innych szkół oraz związaną z tym koniecznością racjonalizacji wydatków budżetowych ponoszonych na realizację zadań oświatowych. Likwidacja szkoły nie spowoduje pogorszenia warunków nauki, ponieważ uczniowie z kl. I-III będą dowożeni do pobliskiej Szkoły Podstawowej w Krokowej, a dzieci z oddziałów przedszkolnych będą realizować zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze w tym samym miejscu, które od 1.09.2022 r. będzie funkcjonować jako Publiczne Przedszkole w Sławoszynie. Jest to przedsięwzięcie optymalne w stosunku do uwarunkowań demograficznych, społecznych i ekonomicznych. Pozwoli to na właściwe wykorzystanie budynków tylko dla potrzeb wychowania przedszkolnego i stworzy możliwość edukacji zgodnie z potrzebami rodziców. Takie rozwiązanie zapewni dzieciom odpowiednią przestrzeń oraz bezpieczne i higieniczne warunki do nauki.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. K., zarzucając jej naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, polegające na braku skutecznego zawiadomienia o zamierzonej likwidacji Szkoły Podstawowej w Sławoszynie wszystkich rodziców uczniów co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 4 w zw. z art. 94 u.s.g. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że do dnia 28 lutego 2022 r. nie wszyscy rodzice uczniów, w tym skarżący, zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie, która miała nastąpić z dniem 31 sierpnia 2022 r. Skarżący jest ojcem trójki dzieci, które są uczniami Szkoły Podstawowej w Sławoszynie. Ma on zatem interes w tym, aby dostatecznie wcześnie otrzymać informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej, bowiem dotyka ona ważnych spraw życiowych. Celem zawiadomienia jest umożliwienie rodzicom uczniów likwidowanej szkoły obserwowania procesu likwidacji włącznie z możliwością zaskarżenia uchwały likwidacyjnej oraz dokonania wyboru między kontynuowaniem przez dziecko obowiązku szkolnego w szkole wskazanej przez organ prowadzący a kontynuowaniem nauki w innej szkole. Podstawę prawną skarżonej uchwały rady gminy stanowił przepis art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Jak wynika z treści tego przepisu, organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Skarżący został powiadomiony o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w Sławoszynie w dniu 3 marca 2022 r., a więc po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy przed terminem likwidacji określonym w zaskarżonej uchwale na 31 sierpnia. Również matka dzieci nie została powiadomiona o planowanej likwidacji szkoły co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji.

Według skarżącego nie został spełniony w tej sytuacji jeden z wymogów zgodności uchwały z prawem. Nie dochowano wymogu zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły w terminie przewidzianym w art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Wszyscy rodzice uczniów likwidowanej szkoły w Sławoszynie w tym skarżący powinni byli zostać zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły najpóźniej do dnia 28 lutego 2022 r. Skoro powiadomienie o zamiarze likwidacji Szkoły zostało doręczone Skarżącemu dopiero 3 marca 2022 r. to tym samym doszło do naruszenia 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ powołał się na następujące, mające jego zdaniem znaczenie, fakty:

Na zebraniu wiejskim w dniu 14.09.2021 r. Wójt Gminy Krokowa poinformował mieszkańców o zamiarze przystąpienia do procedury likwidacji Szkoły Podstawowej przedstawiając jednocześnie koncepcje utworzenia od 1.09.2022 r. w obiektach szkolnych 10 - godzinnego przedszkola, co potwierdza sołtys Sławoszyna w pisemnym oświadczeniu, załączonym do niniejszego pisma.

W dniu 3.02.2022 r. Rada Gminy Krokowa podjęła uchwalę nr XLVI/456/2022 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie.

W dniu 4.02.2022 r. do Urzędu Gminy Krokowa wpłynęło pismo z dnia 3.01.2022 r. od Sołectwa w Sławoszynie (było odczytane na sesji Rady Gminy Krokowa w związku z podjętą w/w uchwałą), w którym społeczność sołectwa wyraża zaniepokojenie likwidacją Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie, zwracając się jednocześnie z pytaniem, czy po likwidacji placówki oświatowej przedszkole, które obecnie działa przy szkole zachowa swoją suwerenność. Pismo zostało podpisane przez Sołtysa Sołectwa Sławoszyna p. K. M. oraz radnego Okręgu Sołectwa Sławoszyna p. M. G.

W dniu 8.02.2022 r. Państwo S. i M. K. zam. Sławoszynko (rodzice 3 dzieci uczęszczających do szkoły i oddziałów przedszkolnych w Sławoszynie) złożyli pismo do Rady Gminy Krokowa oraz Wójta Gminy Krokowa dotyczące nierzetelnych informacji przekazanych na XLVI nadzwyczajnej Sesji Rady Gminy Krokowa w dniu 3.02.2022 r.

W dniu 10.02.2022 r. na stronie bip.krokowa.pl została opublikowana uchwała Rady Gminy Krokowa nr XLVI/456/2022 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie. W tym samym dniu wywieszono także uchwałę na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Krokowa.

W dniu 11.02.2022 r. Wójt Gminy Krokowa udzielił odpowiedzi na pismo wskazane w pkt 3 następującej treści: "W przypadku likwidacji szkoły w Sławoszynie w jej obiektach samorząd planuje utworzyć od 1.09.2022 r. 10 - cio godzinne publiczne przedszkole z trzema oddziałami, na bazie wyremontowanych pomieszczeń. Będzie to gminna jednostka organizacyjna z wyodrębnionym regonem i numerem NIP, nadanym statutem, dysponująca przekazanym majątkiem, odpowiednim kierownictwem oraz zapleczem kadrowym".

W dniu 10.02.2022 r. została wystosowana prośba drogą elektroniczną do dyrektora Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy o przedłożenie listy rodziców dzieci kl. I-III oraz realizujących wychowanie przedszkolne w oddziałach przedszkolnych do dnia 11.02.2022 r. Lista została dostarczona. Na jej podstawie sporządzono imienne zawiadomienia do każdego z rodziców uczniów w/w szkoły.

Pisemne zawiadomienia zostały wysłane do wszystkich rodziców, z tym, że:

do dnia 28.02.2022 r. odebrało 78 rodziców,

po dniu 28.02.2022 r. 28 rodziców,

nie odebrało w ogóle (po podwójnym awizowaniu) 15 rodziców,

odmówiło przyjęcia przesyłki - 4 rodziców.

W dniu 16.02.2022 r. w Internecie ukazała się petycja w sprawie zachowania szkoły w Sławoszynie, w której mieszkańcy oraz rodzice uczniów Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy wyrażają sprzeciw wobec likwidacji powyższej placówki i nawołują do podpisania petycji. Podpisali ją także rodzice, którzy nie odebrali zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, rodzice którzy odebrali zawiadomienia po terminie, rodzic, który odmówił przyjęcia zawiadomienia, rodzice którzy odebrali zawiadomienia w terminie oraz 30 osób, które ukryły swoje dane i wielu mieszkańców Sławoszyna.

W dniu 17.02.2022 r. do Urzędu Gminy Krokowa wpłynęło pismo z dnia 16.02.2022 r. od Sołectwa w Sławoszynie z pytaniem, czy w budynku szkolnym obecnych kl. I-III będzie można w przyszłości utworzyć punkt przedszkolny oraz żłobek.

W dniu 25.02.2022 r. dyrektor Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie wywiesił uchwałę o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie na tablicach ogłoszeń szkoły i oddziałów przedszkolnych. Informacja była również publikowana w dzienniku elektronicznym. W lutym 2022 r. przekazano także informację w e-dzienniku dotyczącą spotkania rodziców w sprawie likwidacji szkoły w Sławoszynie. Zebranie się nie odbyło z uwagi na pandemię COVID-19. Wpis z dziennika został usunięty.

W dniu 28.02.2022 r. złożono do Pomorskiego Kuratora Oświaty pismo nr [...] w sprawie opinii na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe.

W dniu 04.03.2022 r. Wójt Gminy Krokowa udzielił odpowiedzi na pismo, o którym mowa w pkt 4 M. i S. K.

W dniu 7.03.2022 r. Pomorski Kurator Oświaty wezwał do przedłożenia dowodów w sprawie utworzenia od 01.09.2022 r. Publicznego Przedszkola w Sławoszynie.

W dniu 8.03.2022 r. Wójt Gminy Krokowa spotkał się z państwem M. i S. K. oraz p. E. P. w sprawie propozycji utworzenie niepublicznej szkoły podstawowej w Sławoszynie przez Stowarzyszenie [...] w S. (przedłożono pisemną koncepcję funkcjonowania tej placówki na bazie budynku po likwidowanej szkole). Z koncepcji wynika, że w dniu 23.02.2022 r. Zarząd Stowarzyszenia złożył wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W dniu 14.03.2022 r. Wójt Gminy Krokowa udzielił odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w pkt. 14 przedkładając projekt uchwały o utworzeniu Publicznego Przedszkola w Sławoszynie wraz aktem założycielskim i statutem.

W dniu 14.03.2022 r. Wójt Gminy Krokowa udzielił odpowiedzi na pismo, o którym mowa w pkt 10 - dalej mogą przebywać dzieci klas "0" oraz planuje się działania, które zmierzają do wybudowania pod tym adresem nowego obiektu spełniającego rolę żłobka.

W dniu 18.03.2022 r. wpłynęło zawiadomienie od Pomorskiego Kuratora Oświaty w sprawie powiadomienia o zakończeniu postępowania dotyczącego uchwały Rady Gminy Krokowa z dnia 3.02.2022 r. w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie.

W dniu 22.03.2022 r. wpłynęło pismo od Stowarzyszenie [...] w S. w sprawie użyczenia budynku po likwidowanej szkole na cele prowadzenia niepublicznej szkoły podstawowej. Wójt Gminy Krokowa odpowiedział, że w chwili obecnej nie ma podstaw do merytorycznego ustosunkowania się do sprawy.

W dniu 29.03.2022 r. do Urzędu Gminy Krokowa wpłynęło postanowienie nr 40/2022 z dnia 25.03.2022 r. Pomorskiego Kuratora Oświaty w sprawie wydania pozytywnej opinii o likwidacji z dniem 31.08.2022 r. Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie.

W dniu 30.03.2022 r. Wójt Gminy Krokowa wystąpił do Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz do NSZZ "Solidarność" KM POiW Ziemi Puckiej w sprawie wyrażenia opinii do projektu uchwały wraz z uzasadnieniem w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. F. Ceynowy w Sławoszynie.

W dniu 31.03.2022 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego wyraził pozytywną opinię w sprawie likwidacji szkoły.

W dniu 31.03.2022 r. pismem KM POiW Ziemi Puckiej wyraziło pozytywną opinię w sprawie likwidacji szkoły.

W dniu 5.04.2022 r. odbyła się nadzwyczajna Sesja Rady Gminy Krokowa , na której podjęto uchwałę nr XLVIII/480/2022 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Sławoszynie.

W dniu 21.04.2022 r. odbyło się spotkanie, w którym wzięli udział Wójt Gminy Krokowa, radni Rady Gminy Krokowa, rodzice uczniów likwidowanej szkoły, mieszkańcy obwodu szkoły w Sławoszynie, dyrekcja Szkoły Podstawowej im. Kadm. Wł. Steyera w Krokowej oraz Prezes i członkowie Stowarzyszenia [...] w S. Spotkanie miało na celu przedstawienie koncepcji utworzenia przez Stowarzyszenie w budynku likwidowanej szkoły na ul. F. Ceynowy 24 Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Sławoszynie. Dyrekcja Szkoły Podstawowej w Krokowej zaprezentowała warunki w jakich będą się uczyć uczniowie kl. I-III ze Sławoszyna po likwidacji szkoły. Stowarzyszenie [...] w S. przedstawiło swoją koncepcję prowadzenia niepublicznej szkoły, natomiast Wójt Gminy Krokowa zaprezentował plany samorządu co do budynków po zlikwidowanej szkole.

W dniu 9.05.2022 r. Stowarzyszenie [...] w S. złożyło ponowny wniosek o użyczenie budynku na utworzenie i prowadzenie Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Sławoszynie.

W dniu 10.05.2022 r. w Urzędzie Gminy w Krokowej odbyło się spotkanie Wójta Gminy Krokowa z Radnymi Gminy Krokowa oraz przedstawicielami Stowarzyszenia [...] w S. w celu przedstawienia radnym przez Stowarzyszenie szczegółowych informacji na temat planów prowadzenia niepublicznej szkoły w budynku po likwidowanej szkole podstawowej w Sławoszynie. Z uwagi na pilność sprawy dla Stowarzyszenia (wiążące terminy związane z założeniem szkoły) Wójt Gminy Krokowa w dniu 13.05.2022 r. zwrócił się z prośbą do Przewodniczącego Rady Gminy Krokowa o zwołaniu sesji nadzwyczajnej w celu poddania pod obrady projektu uchwały o wyrażeniu zgody na oddanie w użyczenie na czas nieokreślony części nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w obrębie Sławoszyno stanowiącej własność Gminy Krokowa (dot. działki i budynku szkolnego).

W dniu 16.05.2022 r. odbyła się nadzwyczajna Sesja Rady Gminy Krokowa, na której radni Gminy Krokowa nie wyrazili zgody na użyczenie obiektu przy ul. F. Ceynowy w Sławoszynie dla Stowarzyszenia [...] w S.

Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że organ prowadzący szkołę dysponuje swobodą wyboru sposobu zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły, pod warunkiem, że umożliwia ona rodzicom uczniów zapoznanie się z przekazaną informacją. Dopuszczalne jest przyjęcie formy doręczenia za pośrednictwem poczty, również w drodze "podwójnego awizowania", jeżeli ten typ doręczenia zastępczego został dokonany zgodnie z obowiązującym prawem, bo ten tryb doręczenia stwarza adresatowi wystarczające gwarancje procesowe.

Rodzice uczniów Szkoły Podstawowej w Sławoszynie mieli wiedzę o likwidacji szkoły dużo wcześniej niż 28 lutego 2022 r. Nieodbieranie przez niektórych z nich przesyłek poleconych należy uznać za celowe działanie. Skarżący w wywiadzie dla TVP stwierdził, że o likwidacji szkoły dowiedział się w marcu 2022 r. podczas gdy jego szeroko zakrojona aktywność (petycja z dnia 16.02.2022 r., wniosek złożony w dniu 23.02.2022 r. do Sądu Rejonowego w Gdańsk przez Zarząd Stowarzyszenia [...] w S. o jego rejestrację, założenie stowarzyszenia) świadczą o tym, że skarżący posiadał już wcześniej wiedzę o zamiarze likwidacji szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przepis art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że co do zasady zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie, przy czym istotna jest realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji szkoły. Zawiadomienie rodziców i opiekunów prawnych dzieci będących uczniami likwidowanej szkoły jest o tyle istotne, że osoby te mają interes w tym, aby odpowiednio wcześnie powziąć wiedzę o likwidacji placówki. Stąd istotne jest, aby zawiadomienia były indywidualnie skierowane do poszczególnych rodziców. Nie wystarczy ogólne zawiadomienie (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1007/17).

Celem zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły jest z jednej strony umożliwienie im podjęcia niezbędnych czynności, by zabezpieczyć w pełni możliwość kontynuacji edukacji dzieci w sposób najbardziej odpowiadający ich potrzebom i preferencjom, a z drugiej strony zapewnienie rodzicom możliwości zgodnego z prawem przeciwdziałania likwidacji szkoły lub wpływu na sposób tej likwidacji.

Ustawowy termin przewidziany na powiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły w Sławoszynie upłynął z dniem 28 lutego 2022 r. Skarżący i jego małżonka powiadomieni zostali listem poleconym o zamiarze likwidacji szkoły w dniu 3 marca 2022 r. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że Rada uchybiła obowiązkowi indywidualnego poinformowania skarżącego o zamiarze likwidacji szkoły, której uczniami były jego dzieci w określonym w art. 89 ust. 1 ustawy terminie.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności.

Takim przepisem jest art. 91 u.s.g., który przewiduje orzeczenie o nieważności uchwały sprzecznej z prawem (ust. 1), ale jednocześnie wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały, gdy wydana została z naruszeniem prawa o charakterze nieistotnym (ust. 4). W razie zatem ustalenia, że kontrolowana uchwała pozostaje w sprzeczności z prawem o ostatecznym rozstrzygnięciu decyduje to, czy naruszenie prawa miało charakter istotny, czy nieistotny.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie: "Ratio legis wprowadzenia kategorii nieistotnego naruszenia prawa jest odróżnienie sytuacji wymagających interwencji nadzorczej i niedającej się pogodzić z zasadą praworządności (potencjalnie szkodliwych) od sytuacji literalnej niezgodności z prawem, która jednak nie niesie za sobą groźnych skutków i nie wprowadza znaczącej zmiany w stanie prawnym. W drugim przypadku nie ma potrzeby stosowania sankcji nieważności aktu, ze względu na niewielkie zagrożenie zasady praworządności. Przeważa wówczas wartość, jaką stanowi pewność i stabilność obrotu prawnego, nawet jeżeli jest to równoznaczne z utrzymaniem w mocy rozstrzygnięć nie w pełni odpowiadających prawu" (zob. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 752).

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że rodzice uczniów Szkoły Podstawowej w Sławoszynie już w lutym 2022 r. podejmowali działania mające na celu uratowanie bytu tej szkoły. W aktach znajduje się petycja z 16 lutego 2022r. zatytułowana "Zachowajmy szkołę w Sławoszynie" podpisana tego właśnie dnia między innymi przez małżonkę skarżącego Panią M. K. Także w liście kierowanym przez skarżącego i jego małżonkę do Wójta i Rady Gminy Krokowa datowanym dnia 7 lutego 2022 r. mowa jest o "likwidacji szkoły w Sławoszynie".

Zatem rodzice uczniów szkoły podstawowej w Sławoszynie, a w tym skarżący, wiedzieli o zamiarze likwidacji tej szkoły jeszcze zanim zostali formalnie o takim zamiarze poinformowani. Zarazem Gmina przekroczyła wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy termin o 3 dni, co w stosunku do terminu 6 miesięcy wyznaczonego ustawą uznać należy za przekroczenie nieznaczne. To naruszenie prawa w kontekście całokształtu okoliczności sprawy nie uniemożliwiało, ani nie utrudniało rodzicom dzieci z likwidowanej szkoły podjęcia czynności w celu zapewnienia należytej edukacji dzieciom, czy też czynności mających zapobiec likwidacji szkoły.

Wobec powyższego ewidentne naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy, którego dopuścił się organ gminy uznać należało za naruszenie nieistotne z punktu widzenia dóbr prawem chronionych, o których mowa powyżej, a zatem niewymagające stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a jedynie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 4 u.s.g. orzekł jak w sentencji wyroku.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Powołane orzeczenia NSA dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).