Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1459/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13 ust 1, art 15, art 18 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Rady Do Spraw Uchodźców (dalej: "Rada", "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu", "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], wydaną w sprawie z wniosku D. K. (dalej: "skarżący") o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji Rady stanowiły przepisy art. 89p ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.; dalej: "ustawa o ochronie") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco :

W dniu 16 maja 2014 r. skarżący (obywatel [...]) złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w RP. Wnioskiem została także objęta małżonka cudzoziemca (T. K.) oraz troje małoletnich dzieci (K. D., A. K., U. K.). Składając przedmiotowy wniosek cudzoziemiec oświadczył: "Ja wraz z moją żoną mieszkałem w [...]. My jesteśmy obywatelami [...], ja jestem narodowości [...], a żona [...]. W naszej miejscowości trwają ciągłe walki pomiędzy [...] z [...], a armią [...] i w tym regionie jest bardzo niebezpiecznie. Mnie i mojej rodzinie grożono, gdyż opowiedzieliśmy się po stronie [...]. W naszym mieście brak Milicji albo jakichkolwiek służb odpowiedzialnych za pilnowanie porządku, tam jest bardzo niebezpiecznie i bardzo dużo broni na ulicy, tam broń rozdają wszystkim tym, którzy chcą broń. Ja z obawy o bezpieczeństwo własne i mojej rodziny postanowiłem wyjechać do Polski". Z wniosku wynika ponadto, że cudzoziemiec nie był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, nie należał do żadnej partii politycznej. Nie stosowano wobec niego przemocy fizycznej ani psychiczną. Wnioskodawca oświadczył, że nie był nigdy zatrzymywany lub aresztowany. Nie był skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niego żadne postępowanie sądowe, ani administracyjne. Cudzoziemiec oświadczył, że posiada wykształcenie średnie. W kraju pochodzenia pracował jako murarz, jednak nie był nigdzie oficjalnie zatrudniony. Jest wyznania [...]. Z [...] wyjechał w dniu 16 maja 2014 r. posługując się paszportem [...], wydanym 18 września 2013 r.

W dniu 10 czerwca 2014 r. przeprowadzono szczegółowe przesłuchanie wnioskodawcy na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz prześladowań jakim był i może być poddany cudzoziemiec. Skarżący zeznał "Wszystko zaczęło się pod koniec kwietnia tego roku, gdy [...] weszli do miasta [...] i przejęli władzę nad miastem. [...] opanowali budynek Służby Bezpieczeństwa [...] i Komendę Milicji, te obiekty gdzie było najwięcej broni. Zaczęli rozdawać tą broń tym, którzy się do nich przyłączyli, byli z nimi w zmowie, Milicja w żaden sposób nie reagowała. (...)". Zapytany o osobiste problemy w kraju pochodzenia Cudzoziemiec oświadczył: "Osobiście ja i moja rodzina żadnych problemów nie mieliśmy. W mieście zaczęło się robić niebezpiecznie, okradali sklepy, zajmowali samochody mieszkańcom. Każdy kto chciał dostawał broń, nawet namawiali. Cała nasza rodzina była za jednością [...], potem gdy zrobiło się niebezpiecznie zaczęli mordować ludzi, przestaliśmy mówić o tym głośno. Nie myśleliśmy, że wyniknie z tego taki konflikt". Poproszony o podanie konkretnych powodów swojego wyjazdu z kraju pochodzenia zeznał, że kiedy zaczęła się wojna zadzwonił do niego kolega, który mieszka pod [...], namawiając do przyjazdu do Polski, ponieważ tutaj uzyska pomoc. Znajomi Cudzoziemca poinstruowali go w zakresie działań jakie musi podjąć. Wnioskodawca stwierdził, że wyjechał ze względu na dzieci, żeby nie musiały żyć w takich warunkach. Stwierdził, że ludzie którzy byli przeciwko [...] byli znajdowani zamordowali. Niedaleko od jego miejsca zamieszkania postrzelono dwunastoletniego chłopca. Cudzoziemiec bał się, że coś złego stanie się jego dzieciom. Nie był nigdy zatrzymywany, ani aresztowany. Pytany o kwestie przemocy, stwierdził, że żył w ciągłym strachu, nie stosowano natomiast wobec niego przemocy fizycznej. Na [...] pozostali jego rodzice, a także matka, ojczym i dziadek żony. Rodzice nie mieli żadnych problemów, nie chcieli wyjeżdżać, są na emeryturze i stwierdzili, że nie chcą zmieniać miejsca zamieszkania. Cudzoziemiec oznajmił także, że nie mógłby zamieszkać w innej części [...], ponieważ nie tam żadnej rodziny, poza tym nie ma pewności jak rozwinie się cała sytuacja w kraju pochodzenia. Skarżący zeznał też, że przygotowując się do wyjazdu ze [...] zadzwonił pod numer telefonu podawany przez [...] telewizję. Przekazano mu informację, że powinien zgłosić się do centrum chrześcijańskiego Baptystów w celu uzyskania pomocy. Jednak cudzoziemiec nie zrobił tego i na własną rękę zorganizował wyjazd do Polski. Na koniec oświadczył, że wszystkie pytania zrozumiał, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia wywiadu oraz treści protokołu.

Po przeprowadzeniu przewidzianego prawem postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W odwołaniu skarżący zakwestionował decyzję organu I instancji i wniósł o uchylenie tego rozstrzygnięcia oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Zarzucił Szefowi Urzędu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13, art. 15 pkt 2, art. 97 ustawy o ochronie, poprzez nie nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy pomimo zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek, a także nieudzielenie ochrony uzupełniającej oraz art. 18 ust. 1 w zw. z art. 43a ustawy o ochronie poprzez niedostateczne zbadanie mających znaczenie dla sprawy okoliczności faktycznych odnoszących się do sytuacji w kraju pochodzenia i w rezultacie niesłuszne uznanie, że w przypadku aplikanta istnieje możliwość skorzystania z alternatywy ucieczki wewnętrznej. Cudzoziemiec wskazał także na istotne uchybienia zasadom postępowania, tj.: art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierzetelne zgromadzenie i zanalizowanie materiału dowodowego przez organ, a w rezultacie wydanie decyzji w oparciu o niepełne informacje.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazywał, iż ze względu na swoje [...] poglądy jest narażony na realne niebezpieczeństwo doznania krzywdy. Wytknął organowi I instancji, że nie dostrzegł związku pomiędzy ogólnie znanymi przypadkami represjonowania i prześladowania osób lojalnych wobec [...], na terenach zajętych przez [...], a żywionymi przez niego, uzasadnionymi obawami o bezpieczeństwo własne oraz rodziny. Argumentował, że władze [...] nie są w stanie w żaden sposób zapewnić gwarancji jego rodzinie na terenach zajętych przez [...] oraz bezpośrednio zagrożonych konfliktem. W jego przypadku nie wchodzi w grę także opcja relokacji wewnętrznej, ponieważ na zachodniej [...] nie posiada żadnej rodziny, ani znajomych, byłby więc pozbawiony środków do życia, bez perspektyw znalezienia jakichkolwiek źródeł utrzymania swojej rodziny. Podkreślił, że organ nie zgromadził, ani nie przeanalizował rzeczywistych skutków jego ewentualnego powrotu na [...], a także ewentualnego osiedlenia się na zachodzie kraju pochodzenia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Rada utrzymała w mocy powyższą decyzję organu I instancji.

Uzasadniając organ odwoławczy przedstawił ustalenia dotyczące stanu faktycznego. Przytoczył brzmienie art. 13 ust. 1, ust. 3 ustawy o ochronie, podnosząc, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nakazuje stwierdzić, że w przypadku wnioskodawcy brak jakichkolwiek przesłanek, aby uznać, że istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie oraz, że w żadnym z obszarów sygnalizowanego zagrożenia nie występują obiektywne przesłanki kwalifikujące do objęcia wnioskodawcy ochroną międzynarodową. Rada wskazała, że w świetle brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Pojęciu "obawy" - która jest stanem umysłu i elementem subiektywnym - towarzyszy określenie "uzasadniona". Oznacza to, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny - obydwa muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania, czy istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem.

Organ odwoławczy zauważył, iż dominujący wątek eksponowanych przez cudzoziemca obaw dotyczy sytuacji na [...], która w opinii wnioskodawcy łączy się z poważnym i uzasadnionym zagrożeniem, ze względu na toczący się tam konflikt. Rada wskazała, iż w momencie wyjazdu z kraju pochodzenia [...] znajdował się pod kontrolą [...], niemniej jednak od 6 lipca 2014 r. do chwili obecnej miasto jest pod niezagrożonym zarządem prawowitych władz [...]. Podniosła, że we wniosku cudzoziemiec stwierdził, że nigdy nie był prześladowany, nie wykazał nawet bezpośredniej groźby wystąpienia takiego prześladowania, które nosiłyby cechy indywidualizujące i konkretyzujące. Wyrażał ogólny niepokój co do sytuacji swojej ojczyzny, wskazując na potencjalne zagrożenie w postaci represji jakie na niego i jego rodzinę mogą spaść ze strony [...], przede wszystkim ze względu na deklarowaną postawę [...], a także ogólnie niebezpieczną sytuację wynikającą z prowadzonych działań zbrojnych. Przywoływane obawy nie mają jednak charakteru bezpośredniego, ponieważ dotyczyły pewnej części państwa czy ogółu zamieszkujących ten rejon obywateli, nie odnoszą się natomiast w żaden sposób indywidualnie do osoby wnioskodawcy. Nie noszą też cechy nieuchronności, bowiem są jedynie projekcją pewnej potencjalnej możliwości i odnoszą się co najwyżej do alternatywy negatywnego rozwoju sytuacji na [...], która już została w pewien sposób zweryfikowana na skutek upływu czasu, określonego postępu w zakresie ograniczania konfliktu na wschodzie [...] i innych okoliczności mających wpływ na kształtowanie się przyszłości w tym kraju. Rada wskazała także na fakt, że miasto rodzinne aplikanta – [...] znajduje się pod kontrolą władz [...], od lipca ubiegłego roku nie toczyły się tam żadne działania zbrojne, brak także danych świadczących o możliwości dokonania ataku na miasto przez [...].

Rada stwierdziła zatem, że w przypadku skarżącego brak jest uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, a także nie występuje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Jeżeli bowiem na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tą część terytorium i zamieszkać na niej, koniecznym jest rozstrzygnięcie o braku uzasadnionych obaw oraz nie występowaniu rzeczywistych ryzyk. Organ odwoławczy zauważył, że władze [...], tak na poziomie centralnym jak i obwodowym, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom ze wschodniej [...], a także z [...]. Podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych. Uruchomiono "gorące linie" telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej, jak i w obwodowych oddziałach administracji państwowej, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy, pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Nadto w październiku 2014 przyjęto dalsze rozwiązania prawne regulujące ważniejsze kwestie dotyczące ochrony socjalnej osób, które przemieściły się z terytoriów okupowanych oraz rejonów prowadzenia operacji antyterrorystycznej. Udzielana jest pomoc finansowa uzależniona od indywidualnych potrzeb osób czy rodzin przesiedleńców.

Rada wskazała także, iż podnoszony przez cudzoziemca argument, iż w jego opinii nie ma możliwości, aby mógł znaleźć pomoc na terenach centralnych lub zachodnich obwodów [...], ponieważ nie ma tam żadnej rodziny, a ponadto nie jest jasny rozwój sytuacji w kraju, nie może zostać uznany za rzeczowy i uzasadniony. Podniosła, iż w odniesieniu do możliwości uzyskania ochrony w kraju pochodzenia wyżej wskazano, że istnieją określone i realne możliwości, natomiast aplikant w swoim postępowaniu zupełnie pominął taką opcję i nawet nie próbował skorzystać i dostępnych form pomocy. Nadto wskazała, iż cudzoziemiec bazując na informacjach przekazywanych mu przez przebywających w Polsce znajomych, co do możliwości uzyskania pomocy na terytorium RP, zupełnie wykluczył i zlekceważył opcję relokacji wewnętrznej, zakładając, że wsparcie jakie uzyska w Polsce będzie bardziej atrakcyjne i perspektywiczne pod kątem ekonomicznym, socjalnym, a także edukacyjnym. Organ odwoławczy zauważył także, iż w Polsce cudzoziemiec nie posiada żadnej rodziny, a jednak wyjazd do obcego kraju wydawał mu się rozwiązaniem bardziej oczywistym i łatwiejszym niż przeniesienie i osiedlenie się w innej części swojej ojczyzny. Cudzoziemiec właściwe zrezygnował także z możliwości powrotu do rodzinnego miasta pomimo zmiany sytuacji w tamtym obszarze, jakkolwiek jego rodzice oraz rodzice żony tam pozostali, co więcej nie planowali nawet opuszczenia tamtego rejonu.

Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, skarżący nie spełnia przesłanek szczegółowo omówionych w toku wywodu i odnoszących się do instytucji statusu uchodźcy. W ocenie Rady organ I instancji rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy i - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów - dokonał ich oceny i uwzględnił w ustaleniach, na podstawie których rozstrzygnął niniejszą sprawę. Tym samym, cudzoziemiec nie może skutecznie podnieść żadnego zarzutu naruszenia prawa materialnego. Słusznie zatem, w ocenie Rady, organ I instancji stwierdził, że w przypadku cudzoziemca nie wystąpiły żadne okoliczności dające podstawę do objęcia go tą formą ochrony międzynarodowej.

Następnie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie, wskazując na brak podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zauważył, iż skarżący, co wynika z jego zeznań, nie należał do żadnych organizacji militarnych czy politycznych, nie prowadzono wobec niego żadnych postępowań sądowych, ani administracyjnych na [...], jak i nie może być mowy o zagrożeniu karą śmierci bowiem ta została zniesiona na [...] w roku 2000. Rada podniosła, że analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla skarżącego, jak i nie ma przeszkód, aby cudzoziemiec mógł skorzystać z ochrony instytucji własnego państwa na terenie wolnym od wszelkich zagrożeń o charakterze militarnym. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych prób uzyskania wsparcia.

Konkludując organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji w sprawie odmowy nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz odmowy udzielenia jej ochrony uzupełniającej na terytorium RP jest zgodna z prawem, została wydana po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, jak i została wyczerpująco uzasadniona.

Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości i udzielenie jej ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 77 §1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe zbadanie okoliczności zagrożenia dla praw i wolności skarżącego oraz jego żony i dzieci w kraju pochodzenia;

2) art. 15 pkt 3 ustawy o ochronie poprzez nieudzielenie skarżącemu i jego rodzinie ochrony uzupełniającej, pomimo, iż spełniali warunki do jej udzielenia;

3) art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez błędne uznanie, że skarżący i jego rodzina mają możliwość wewnętrznej relokacji na terytorium [...], pomimo iż z ogólnodostępnych źródeł wynika, iż nie jest to możliwe.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, iż organ nie podjął dostatecznych działań w celu zbadania w sposób indywidualny, czy może on zamieszkać razem z rodziną w innej części [...], niż rodzinny [...]. Co więcej, organ argumentując brak zasadności wyrażanych przez skarżącego obaw, co do powrotu do [...], podał, że obecnie ta część [...] znajduje się pod kontrolą władz [...], nie odwołując się jednak przy tym do żadnego raportu organizacji międzynarodowych, czy innych wiarygodnych źródeł informacji, które by potwierdzały jego twierdzenia. Zdaniem skarżącego, zarówno Szef Urzędu jak i Rada do Spraw Uchodźców nie zgromadziły dobrze udokumentowanych i aktualnych informacji dotyczących warunków panujących na [...] w kontekście możliwości legalnej i bezpiecznej relokacji. W jego ocenie powrót na [...] narazi skarżącego i jego rodzinę na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy z uwagi na poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria stwierdzić należy, iż skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Złożone przez skarżącego zeznania, a także przeanalizowane materiały i wynikające z nich fakty nie stanowiły o powstaniu przesłanek do objęcia cudzoziemca ochroną międzynarodową, co trafnie dostrzegły organy obu instancji.

W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie – wbrew zarzutom skargi – dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawidłowo orzekły zatem co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1, musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, ze zm.), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

Prześladowanie może polegać w szczególności na:

1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;

4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;

6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem ubiegania się przez skarżącego ochrony międzynarodowej jest obawa przed zagrożeniami wynikającymi z trwającego na [...] konfliktu zbrojnego o podłożu [...].

W ocenie Sądu wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie można zarzucić orzekającym organom, że w sposób niewłaściwy zbadały okoliczności zagrożenia praw i wolności skarżącego, jego żony i dzieci w kraju pochodzenia. W kontrolowanej sprawie organy orzekające zebrały informacje na temat aktualnej sytuacji polityczno-społecznej i militarnej na [...] (opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC), ze szczególnym uwzględnieniem kwestii przestrzegania praw człowieka oraz wsparcia dla osób przemieszczonych ze [...]. Włączono także do akt raport Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców ze stycznia 2015 roku. Organy orzekające w sprawie dokonały oceny sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, w szczególny sposób akcentując wątki istotne ze względu na specyfikę postępowania uchodźczego, tj. kwestię przestrzegania praw człowieka, zagrożeń militarnych, a także gospodarczych i społecznych uwarunkowań egzystencji na [...], przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności związanych z toczącym się na wschodzie kraju konfliktem. Należy zgodzić się z Radą, że ogólna sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca nie może być samoistną podstawą uzasadniającą przyznanie ochrony. Przedstawione natomiast informacje na temat [...] nie dają podstaw do sformułowania tezy o powszechności stosowania przemocy w skali całego kraju, a także występujących praktyk o charakterze prześladowań wobec konkretnie określonych grup czy przedstawicieli danych środowisk. W kontrolowanej sprawie nie zaistniały także żadne okoliczności wskazujące, iż w indywidualnym przypadku skarżącego zachodzi realne i potwierdzone niebezpieczeństwo naruszenia jego praw i żywotnych interesów. Nadto skarżący nie był nigdy prześladowany w rozumieniu konwencyjnym, kształtującym przesłanki dla nadania statusu uchodźcy. W szczególności, nie był nigdy poszukiwany, aresztowany, zatrzymany, więziony, poddany działaniom o charakterze szykan, prześladowań tak fizycznych, jak i psychicznych.

Sąd zauważa, iż kwestia osób przesiedlonych oraz sytuacja na terenach zachodniej [...], w kontekście realiów funkcjonowania systemu pomocy dla osób, które opuściły tereny objęte konfliktem, była przedmiotem szczegółowej analizy organów orzekających. Skarżący formułując zarzut rzekomo wadliwych ustaleń Rady co do możliwości relokacji wewnętrznej, starał się podważyć konkretne ustalenia organu (w tym te uwzględniające indywidualne kwestie rodzinne i osobiste cudzoziemca) przywołując szereg opinii organizacji humanitarnych i innych podmiotów monitorujących sytuację osób przemieszczonych oraz funkcjonowanie systemu pomocy, które przecież z natury rzeczy posługują się pewnymi uogólnieniami i metodą statystyczną i nie zawierają jakichkolwiek danych na temat sytuacji skarżącego i jego rodziny. Przyjęty przez skarżącego sposób argumentacji stoi w zasadniczej sprzeczności z wysłowionymi postulatami oraz zarzutami wskazującymi na konieczność rozpatrywania jego sprawy w kontekście indywidualnych i konkretnych uwarunkowań jakimi legitymuje się cudzoziemiec.

Jednocześnie należy wskazać, iż na [...] nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia prawne przemieszczania się obywateli i zmieniania przez nich miejsca zamieszkania. Mieszkańcy terenów zagrożonych opuszczający swoje dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panująca w nich sytuacją, mają co do zasady możliwość zamieszkania w innych bezpiecznych rejonach [...], zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym. W dniu 1 października 2014 roku Gabinet Ministrów [...] przyjął postanowienia regulujące ważniejsze kwestie dotyczące ochrony/opieki socjalnej osób, które przemieściły się z tymczasowo okupowanych terytoriów [...] oraz rejonów prowadzenia operacji antyterrorystycznej tj. tryb wyrabiania i wydawania zaświadczeń o wpisaniu do ewidencji osób, które się przesiedlają/przemieszczają, nadawania comiesięcznej pomocy finansowej na pokrycie kosztów życia, opłat mieszkaniowo – komunalnych. Przesiedleńcy maja dostęp do systemów ochrony zdrowia.

Tymczasem skarżący nie podjął żadnych prób uzyskania wsparcia w centralnej czy zachodniej części kraju. Z punktu widzenia bezpieczeństwa sam przejazd przez całe terytorium kraju w drodze do Polski odbył się bez żadnych trudności, natomiast potwierdzone dane wskazują, iż poziom wsparcia i pomocy jaki oferuję władze [...] wewnętrznym przesiedleńcom jest znaczący, aczkolwiek zapewne niezupełnie wystarczający wobec rosnącej ilości potrzeb. Niemniej jednak w konkretnym przypadku skarżącego nie sposób odpowiedzialnie stwierdzić, że istnieją jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające Cudzoziemcowi i jego rodzinie skorzystanie z pomocy w kraju pochodzenia. Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek przeszkód odnoszących się do osobistej sytuacji, które czyniłyby ewentualne starania o uzyskanie pomocy na [...] bezskutecznymi lub też mogły być powodem uzasadnionych obaw co do szans na normalizację swoich spraw życiowych na terenach zachodnich obwodów kraju pochodzenia. Nie można za takie uznać oczekiwań i przypuszczeń, że pobyt w Polsce będzie ze względów ekonomicznych bardziej perspektywiczny i będzie dawał szanse na lepsze życie niż jest to możliwe na terytorium [...].

Sąd zauważa także, iż warunkiem przyznania cudzoziemcowi statusu uchodźcy jest wykazanie przez niego, iż był prześladowany lub, że obawia się prześladowania (skierowanego indywidualnie na jego osobę) po powrocie do kraju pochodzenia z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie.

Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał aby spełniał przesłanki określone w art. 13 ustawy o ochronie. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o ochronie, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy słusznie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

W świetle powyższego, za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 15 i art. 18 ustawy o ochronie. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu organy orzekające wnikliwie zbadały okoliczności sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i trafnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie dowodowe zostało właściwie przeprowadzone i w sposób wyczerpujący zebrany został materiał na temat sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej, jak też dokonano trafnej analizy sytuacji wewnętrznej pod kątem potencjalnych zagrożeń dla wolności, zdrowia i życia cudzoziemca. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a.

Z tych też względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.