Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 516/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. R..G. (zwany dalej: "Skarżącym") wnioskiem z [...] czerwca 2017r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") o zastosowanie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r., poz. 708, ze zm., zwana dalej "u.z.e.f.").

2. Minister decyzją z [...] czerwca 2018r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

3. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśnił, że w sprawie występują okoliczności łagodzące, gdyż: "większość tego czasu byłem funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, a z powodu młodego wieku i małego stażu nie wykonywałem żadnych poważnych zadań". Nie zgodził się też ze stwierdzeniem Ministra, że nie legitymował się wybitnymi osiągnięciami w służbie w latach 1990-2008. Podniósł też, że w tym czasie nagrodzono Go 3 odznaczeniami państwowymi.

4. Minister decyzją z [...] marca 2019r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] czerwca 2018 r.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1087/19, w wyniku skargi Skarżącego, uchylił ww. decyzję Ministra z [...] marca 2019r., wskazując w uzasadnieniu m.in., że organ administracyjny naruszył art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. przez błędne uznanie jakoby nie zachodziła wskazana tam przesłanka. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ustalono równocześnie prawidłowo, czy zachodzą pozostałe warunki dla wyłączenia zastosowania art. 15c u.z.e.f. Ww. błędy były następstwem naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdził również, że Minister mylnie uznał, że służba Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała niecałe 5 lat, wobec pełnienia obowiązków przez prawie 25 lat, nie może być rozumiana jako krótkotrwała. Jednocześnie, w świetle zgromadzonej dokumentacji, organ sformułował trafne stanowisko, że Skarżący rzetelnie pełnił obowiązki, co stanowi o wystąpieniu drugiej przesłanki zastosowania wyjątku.

Sąd podkreślił też, że organ winien był też wnikliwie rozważyć czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Brak wyjaśnienia tej kwestii stanowiło o naruszeniu przepisów postępowania w zakresie obowiązku właściwego rozpatrzenia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 u.z.e.f. prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie wieloletniej rzetelnej służby na rzecz niepodległej Polski, gdy – w świetle dostępnych informacji - danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby w okresie istnienia totalitarnego państwa, zwłaszcza gdy była ona pełniona stosunkowo niedługo. Jak podkreślali projektodawcy, celem opracowania i uchwalenia Noweli było wyłącznie pozbawienie nieuprawnionych - społecznie nieakceptowanych - korzyści, wynikających ze służby na rzecz totalitarnego państwa. Przyjęte Nowelą rozwiązania mają więc służyć wyeliminowaniu stanu, gdy określone osoby (czy pobierające po nich świadczenia rodziny) miałyby czerpać nadal korzyści z tego tytułu – np. wobec korzystniejszych niż ogólne reguł ustalania wysokości świadczeń dla służb mundurowych. Jak trafnie podkreślano w uzasadnieniu Noweli, uzyskane z tego tytułu przywileje nie podlegają ochronie na równi z innymi prawami nabytymi. Nie może to jednak w pełni niweczyć uprawnień, wynikających z późniejszego pełnienia - na rzecz niepodległej Rzeczpospolitej - służby wedle rygorów określonych przez prawodawcę i znanych osobie, zgłaszającej się ponownie do służby (tu od [...] listopada 1990r. w Policji). Wolą prawodawcy było niewątpliwie wykluczenie sytuacji prowadzących do pokrzywdzenia takich osób – utraty wypracowanych oddaną służba przywilejów emerytalnych. Służyć ma temu prawidłowe zastosowanie dodanej - w procesie legislacyjnym w toku prac sejmowych nad Nowelą - normy art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Analogiczny cel ma też realizować art. 24a ust. 5 tego aktu, gdy chodzi o zaopatrzenie rodzin po funkcjonariuszach, którzy uprzednio pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa. W tym drugim przypadku nie przewidziano jednak uznania administracyjnego - wyłączenie reguł następuje ex lege, nie zaś w następstwie wydania decyzji wedle kryteriów, zakreślonych przez prawodawcę w art. 8a ust. 1 u.z.e.f.

Jakkolwiek Sąd uznał, że trafne były wywody Ministra, że spełnienia warunku pełnienia służby z narażeniem życia lub zdrowia nie jest tożsame z byciem funkcjonariuszem Policji, jak również, że nie chodzi o zagrożenia potencjalne, teoretyczne (wprowadzenie tak rozumianego warunku, gdy ma to dotyczyć wyłącznie służb mundurowych, których obowiązki naturalnie wiążą się z potencjalnym zagrożeniem życia i zdrowia funkcjonariuszy byłoby nieracjonalne), lecz realne - związane z rodzajem pełnionej służby i wykonywanymi zadaniami, tym niemniej Sąd nie podzielił stanowiska organu, że do ustalenia, że służba funkcjonariusza była pełniona z zagrożeniem życia lub zdrowia konieczne byłoby istnienie w aktach określonego rodzaju dokumentu, wprost potwierdzającego ten fakt (np. zaświadczenie wydawane w myśl przepisów odrębnych w celu potwierdzenia prawa do podwyższenia świadczeń). Sąd podniósł, że ustalenia w danym zakresie mogą być dokonywane z zastosowaniem wszelkich środków dowodowych, z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i racjonalnego rozumowania. Okoliczność, czy w przypadku Skarżącego istnieją przesłanki do uznania, że pełnił służbę z narażeniem życia lub zdrowia nie musi mieć przy tym kluczowego znaczenia, gdy chodzi o spełnienie przesłanki, określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. Może nie być to jednak bez znaczenia na etapie oceny, czy przypadek Skarżącego może być określany także jako szczególny, w znaczeniu nadanym w art. 8a ust. 1 - zdanie wstępne. Skarżący podnosił we wniosku, że – ze względu na charakter wykonywanej przezeń pracy - służba wiązała się realnie z zagrożeniem życia i zdrowia. Jego twierdzenia wspierała także, przywołana przez organ, opinia Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP"), w której wskazywano, że charakter zadań Skarżącego wskazuje na możliwość tego rodzaju zagrożenia. W takiej sytuacji nie może mieć kluczowego znaczenia, brak zaświadczenia o pełnieniu służby w szczególnych warunkach, a na jego brak zwracał zaś uwagę organ w uzasadnieniu skarżonego aktu. Sąd podniósł też, że organ nie odniósł się do twierdzeń Skarżącego, co do pełnienia przezeń służby z narażeniem życia lub zdrowia w kontekście podnoszonych przez stronę faktów. Przywołał ogólnikowo brak zaświadczenia o stosownej kwestii, a kwestia ta może mieć istotne znaczenie w sprawie.

Sąd przyjął też, że nie są bez znaczenia - odnotowane tylko w uzasadnieniu decyzji twierdzenie Skarżącego o nadaniu mu w okresie pełnienia służby na rzecz państwa demokratycznego szeregu odznaczeń: złoty krzyż zasługi i odznaka "Zasłużony Policjant". Przykładowo z art. 17 ust. 1 ustawy z 16 października 1992r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. z 2019r. poz. 25 ze zm.) wynika, że Krzyż Zasługi Za Dzielność nadaje się funkcjonariuszom wyłącznie za czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli. Wedle § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 lipca 2000r. w sprawie wzorów odznak policyjnych oraz szczegółowych zasad i trybu ich nadawania policjantom (Dz.U. Nr 67, poz. 804) - odznaka "Zasłużony Policjant" (stosownego stopnia) może być nadana wyłącznie funkcjonariuszowi w uznaniu szczególnych zasług i osiągnięć służbowych, którymi przyczynił się do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oczywiście wyjaśnienia wymaga w sprawie, jakie były kryteria przyznawania określonych wyróżnień na dzień, gdy uzyskał je Skarżący. Kwestie te nie są obojętne w kontekście oceny, czy w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek.

Skoro dane okoliczności nie były dotąd rozważone przez organ administracyjny w kontekście właściwie odkodowanej treści art. 8a u.z.e.f., Sąd przyjął, że organ nie wyjaśnił czy wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, a uchybienie w tym zakresie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

6. Minister, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] grudnia 2020r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję własną z [...] czerwca 2018r., odwołując się do art. 8a u.z.e.f.

Minister w uzasadnieniu wskazał, że na mocy art. 8a uz.e.f. w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. wobec osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. i 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie.

Minister uznał, że art. 8a u.z.e.f. zawiera w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go wobec konkretnej osoby, ale organ ma obowiązek weryfikacji, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Minister wskazał na potrzebę językowej wykładni zwrotów, którymi posługuje się art. 8a u.z.e.f. i wyjaśnił, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, ale przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ powinien ocenić ww. przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także analizowany abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, ale biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Minister podniósł też, że druga z przesłanek - rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia -ma charakter nieostry i powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Pojęcie rzetelności w ujęciu językowym określa postawę i jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy tego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym , przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy i realizowanie obowiązków dodatkowych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione.

Minister, odnosząc się do "szczególnie uzasadnionego przypadku", podał, że przesłanka ta znalazła się obok dwóch pozostałych przesłanek, więc krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a u.z.e.f. jest zasadne.

Skarżący pełnił służbę od [...] grudnia 1985r. do [...] lipca 1990r. i od [...] listopada 1990r. do [...] marca 2008r. - przez 21 lat, [...] miesięcy i [...] dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa od [...] grudnia 1985r. do [...] lipca 1990r. - 4 lata, [...] miesięcy i [...] dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono też okres odbywania zasadniczej służby wojskowej od [...] kwietnia 1979r. do [...] kwietnia 1981r. - rok, [...] miesięcy i [...] dni. Minister, uwzględniając wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie z 18 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1087/19, stwierdził, że służba Skarżącego była pełniona krótkotrwale, co wypełnia przesłankę zawartą w art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f.

Zdaniem Ministra wnikliwa analiza otrzymanej z IPN dokumentacji stanowiącej archiwalne akta osobowe o sygn. [...], przekazanej za pismami z: [...] grudnia 2017r. i [...] marca 2020r. wykazała, że Skarżący podjął służbę w jednej z jednostek enumeratywnie wymienionych w art. 13b u.z.e.f., gdzie wypełniał obowiązki przez prawie 5 lat, co pozwoliło mu na dokładne i kompleksowe zaznajomienie się ze specyfiką stawianych przed nim zadań. Skarżąc we wniosku z [...] sierpnia 1985r. o przyjęcie do służby w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] (zwany dalej "WUSW") wskazał: "zwracam się z prośbą o przyjęcie do pracy w charakterze funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej. Pragnąłbym podjąć pracę jako funkcjonariusz Wydziału d/s zwalczania przestępczości gospodarczej, ponieważ praca taka byłaby zgodna z kierunkiem moich studiów oraz zainteresowaniami". Finalnie wyraził jednak zgodę na służbę w SB, zapoznawszy się uprzednio z warunkami pracy w Wydziale [...] WUSW, co potwierdza wniosek personalny z [...] grudnia 1985r. Naczelnik Wydziału [...] SB wskazał m.in., że Skarżącego zapoznano z warunkami pracy i wyraził On zgodę na podjęcie pracy w organach SB. W opinii służbowej z [...] grudnia 1986r. wskazano, że Skarżący do PZPR nie należy, ale w najbliższym czasie zamierza zwrócić się do "tut. OOP z prośbą o przyjęcie go w poczet kandydatów naszej partii".

Minister, odnosząc się do przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r. (art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f.) uznał, że została spełniona. Stwierdził, że wziął pod uwagę stanowisko KGP zawarte w piśmie z [...] listopada 2017r. i w "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z [...] października 2017r. KGP wskazał w nim, że Skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po 12 września 1989r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych Skarżącemu karach dyscyplinarnych. Zaznaczono też, że w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział Skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, jednak charakter zadań wykonywanych w jednostkach organizacyjnych Policji może wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na możliwość zaistnienia takich sytuacji. W posiadanych zasobach archiwalnych brak jest zaświadczeń uprawniających do podwyższenia emerytury Skarżącemu zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005r. Nr 86, poz. 734, ze zm.). KGP w ww. stanowisku zawarł informacje o otrzymanych przez Skarżącego w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego/funkcyjnego, wyróżnieniach (m.in. "za szczególne zaangażowanie i profesjonalizm w realizacji zadań służbowych" oraz "neutralizację grupy przestępczej") oraz odznaczeniach (Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Krzyż Zasługi, Złoty Krzyż Zasługi i Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant").

Minister ponadto podkreślił, że w ww. decyzji z [...] czerwca 2018r. nie kwestionował rzetelnego wykonywania przez Skarżącego zadań i obowiązków po 12 września 1989r.

Minister, podsumowując stwierdził, że uprawnienie z art. 8a ust. 1 u.z.e.f. ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Zdaniem Ministra zgromadzony materiał dowodowy, pozwala na domniemanie, że Skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście oceny organu, czy sprawa stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", umożliwiający zastosowanie 8a ust. 1 u.z.e.f. W opinii służbowej Skarżącego z [...] lutego 1988r. wskazano, że "organizuje pracę operacyjną w środowisku sportu i turystyki oraz na terenie Aresztu Śledczego w [...]j. (...) prowadzi 1 sprawę obiektową i obsługuje 9 osobowych źródeł informacji. (...) daje rękojmię realizacji zadań operacyjnych na wysokim poziomie (...)". Dokument ten pozwala stwierdzić, że Skarżący był funkcjonariuszem operacyjnym, merytorycznym, wykonującym zadania związane z istotą funkcjonowania Służby Bezpieczeństwa. Nie był pracownikiem, realizującym obowiązki o charakterze technicznym, niewymagającym zaangażowania. Skarżący identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Minister w kontekście analizy wystąpienia "szczególnego przypadku" stwierdził, że Skarżący był świadomy charakteru realizowanych obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] WUSW, o czym świadczy ww. opinia służbowa z [...] lutego 1988r. Z dokumentacji wynikało też, że Skarżący: jest członkiem PZPR i w działalności tej organizacji wyróżnia się m.in. przez aktywny udział w zebraniach (reprezentuje wysoki poziom wiedzy politycznej) i w czynach społecznych podejmowanych przez tę organizację (opinia służbowa z [...] listopada 1988r. za okres od [...] grudnia 1985r. do [...] listopada 1988r., znajdująca się w kopii akt osobowych, przekazanych za pismem z [...] marca 2020r.). Pozwala to domniemywać, że Skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywanej oceny. Postawa Skarżącego, związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, nie kwalifikuje sprawy jako "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisu u.z.e.f., skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

Zdaniem Ministra nie spełniono przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Osiągnięcia odnotowane przez Skarżącego po 12 września 1989r. niewątpliwie zasługują na uznanie, ale biorąc pod uwagę całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed 31 lipca 1990r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Bezprzedmiotowe są więc argumenty Skarżącego zawarte we wniosku o wyłączenie stosowania ww. przepisów

7. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o: a) uchylenie wszystkich wydanych przez Ministra decyzji z: [...] czerwca 2018r. nr [...]; z [...] marca 2019r. nr [...] i [...] grudnia 2020r. nr [...], z powodu naruszenia art. 8a u.z.e.f., które miało wpływ na wynik sprawy, b) zobowiązanie Ministra do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a u.z.e.f. wyłączającej stosowanie art. 15c u.z.e.f., od 1 października 2017r. - od dnia obniżenia świadczenia emerytalnego; c) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; d) przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność i zwolnienie od wpłacenia 200 zł z tytułu wpisu od skargi.

Skarżący, po przedstawieniu stanu sprawy i krytycznej ocenie organu w związku z wydaniem 3 ww. decyzji w długim czasie, wskazał, że skoro Minister uznał, że Skarżący spełnił 2 przesłanki z art. 8a ust. 1 i 2 u.z.e.f., to nic nie stało na przeszkodzie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c u.z.e.f., ale niestety tak się nie stało. Skarżący wyjaśnił, że u.z.e.f. nie określa, co jeszcze należy spełnić, aby przepis ten zastosować. Minister odwołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do "domniemania", że Skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym i wskazał, że nie pozostaje to bez znaczenia w kontekście oceny czy sprawa Skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek". Nasuwa się pytanie, na podstawie jakich materiałów uznano, że Skarżący w latach 1986-1990 był zwolennikiem ustroju totalitarnego. Co prawda, Minister odwołuje się do opinii służbowych Skarżącego z lat 1986 -1990 oraz około 2-letniej przynależności do PZPR, ale od kiedy przynależność do PZPR jest przeszkodą do poważnych karier w polityce, czy w sądownictwie? Obecnie nikt takim osobom nie zarzuca, że ponad 30 lat temu byli zwolennikami ustroju totalitarnego. Skarżący zwrócił uwagę, że opinii służbowych z lat 1986 -1990 nie było zbyt dużo i wszystkie zapewne pisano są od jednego wzoru, pracownicy Ministra musieli zastosować wobec Skarżącego jakieś nieznane bliżej metody badawcze, pozwalające na zbadanie stanu umysłu Skarżącego w latach 1986 – 1990, kiedy miał niecałe 30 lat.

Skarżący zwrócił się o zbadanie przez Sąd zgodności z prawem materialnym zaskarżonej decyzji, w tym, czy Minister nie przekroczył granic tzw. "uznania administracyjnego", czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj. czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela i czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja nie uwzględniła ww. kryteriów. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił też brak prawidłowej oceny stanu faktycznego i stwierdził, że decyzje nr [...] nr [....] zapadły z rażącym przekroczeniem granic uznania. W przypadku decyzji uznaniowej, a taką jest zaskarżona decyzja, uzasadnienie musi być na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby Sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Skarżący zwrócił się o zbadanie czy Minister naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wniósł również o zbadanie czy uzasadnienia decyzji odnoszą się bezpośrednio do niego i oparte są na ustaleniach faktycznych, czy też są one oparte jedynie na subiektywnych odczuciach osób je sporządzających. Przyjęte przez Ministra kryteria opisane w uzasadnieniach obu ww. decyzji pozbawione są obiektywizmu i nie są znane nikomu poza organem, który je przyjął w oparciu o nieznaną drugiej stronie postępowania podstawę prawną.

8. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga zasługuje na uwzględnienie, a podniesiona w niej argumentacja na aprobatę.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż Minister w piśmie z [...] maja 2021r., a Skarżący w piśmie z [...] czerwca 2021r. zgłosili wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz.137 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.

3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Ministra w świetle wskazanych wyżej kryteriów, stwierdził, że naruszała ona przede wszystkim art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art.153 P.p.s.a. organ, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na obecnym etapie postępowania należało więc po pierwsze ustalić, czy Minister, wydając zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2020r., wykonał zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawarte w wyroku z 18 listopada 2019r. o sygn. akt II SA/Wa 1087/19, uchylającym powołaną w stanie faktycznym sprawy decyzję Ministra z [...] marca 2019r. nr [...].

Sąd administracyjny w ww. rozstrzygnięciu przesądził, że w odniesieniu do Skarżącego spełniono kryterium krótkotrwałej służby na rzecz totalitarnego państwa, zaś Minister, wydając zaskarżoną decyzję, w tym zakresie podzielił stanowisko WSA w Warszawie. Tym samym w tym zakresie stanowisko organu administracyjnego było prawidłowe w kontekście art.153 i art. 170 P.p.s.a.

Minister przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, mając na względzie wskazania WSA w Warszawie, zawarte w ww., prawomocnym wyroku, uznał ponadto prawidłowo i stosownie do art. 153 i art. 170 P.p.s.a., że w sprawie wystąpiła przesłanka rzetelności wykonywania przez Skarżącego zadań i obowiązków zawodowych w rozumieniu art. 8a u.z.e.f. Tym samym i w tym zakresie należało uznać, że Minister należycie wykonał wskazania, co do dalszego postępowania, wynikające z prawomocnego i wiążącego w sprawie, ww. orzeczenia WSA w Warszawie.

Sąd uznał jednakowoż, że Minister nienależycie rozważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" w kontekście wytycznych zawartych w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie, naruszając tym samym ww. przepisy art. 153 i art. 170 P.p.s.a. w związku z art. 8a u.z.e.f.

Warto zauważyć, że z wiążącego w sprawie orzeczenia WSA w Warszawie wynika, że okoliczność, czy w przypadku Skarżącego istnieją przesłanki do uznania, że pełnił służbę z narażeniem życia lub zdrowia, która nie musi mieć kluczowego znaczenia, gdy chodzi o spełnienie przesłanki, określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.z.e.f., ale może mieć znaczenie na etapie oceny, czy przypadek Skarżącego może być określany także jako szczególny, w znaczeniu nadanym w art. 8a ust. 1 - zdanie wstępne.

W zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2020r. próżno w tym zakresie szukać rozważań Ministra, co nie może być uznane za prawidłowe. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ oceni czy podnoszone przez Skarżącego we wniosku okoliczności, wspierane opinią KGP, w której wskazywano, że charakter zadań strony wskazuje na możliwość tego rodzaju zagrożenia, wypełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", który umożliwia wyłączenie zastosowania wobec Skarżącego art. 15c u.z.e.f. Jest to tym bardziej istotne, że WSA w Warszawie w prawomocnym orzeczeniu o sygn. akt II SA/Wa 1087/19 wyraźnie wskazał, że nie są bez znaczenia - odnotowane tylko w uzasadnieniu decyzji twierdzenie Skarżącego o nadaniu mu w okresie pełnienia służby na rzecz państwa demokratycznego szeregu odznaczeń: złoty krzyż zasługi i odznaka "Zasłużony Policjant". Sąd podniósł też w wiążącym w sprawie wyroku, że przykładowo z art. 17 ust. 1 ustawy z 16 października 1992r. o orderach i odznaczeniach (Dz.U. z 2019r. poz. 25 ze zm.) wynika, że Krzyż Zasługi Za Dzielność nadaje się funkcjonariuszom wyłącznie za czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli. Wedle § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 4 lipca 2000r. w sprawie wzorów odznak policyjnych oraz szczegółowych zasad i trybu ich nadawania policjantom (Dz.U. Nr 67, poz. 804) - odznaka "Zasłużony Policjant" (stosownego stopnia) może być nadana wyłącznie funkcjonariuszowi w uznaniu szczególnych zasług i osiągnięć służbowych, którymi przyczynił się do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oczywiście wyjaśnienia wymaga w sprawie, jakie były kryteria przyznawania określonych wyróżnień na dzień, gdy uzyskał je Skarżący. Kwestie te nie są obojętne w kontekście oceny, czy w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek. Skoro dane okoliczności nie były dotąd rozważone przez organ administracyjny w kontekście właściwie odkodowanej treści art. 8a u.z.e.f., Sąd przyjął, że organ nie wyjaśnił czy wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, a uchybienie w tym zakresie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Minister natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2020r. oprócz tego, że wymienił odznaczenia, które otrzymał Skarżący: Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Krzyż Zasługi, Złoty Krzyż Zasługi i Brązowa Odznaka "Zasłużony Policjant, w żadnej mierze nie ocenił, tak jak nakazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww., prawomocnym orzeczeniu, czy w związku z tym Skarżący wypełnił przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" i nie wziął pod rozwagę, że z powołanych przez Sąd przepisów prawa wynika, w sposób wyraźny, że Krzyż Zasługi Za Dzielność nadaje się funkcjonariuszom wyłącznie za czyny spełnione w specjalnie ciężkich warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nietykalności granic państwowych oraz życia, mienia i bezpieczeństwa obywateli, natomiast odznaka "Zasłużony Policjant" (stosownego stopnia) może być nadana wyłącznie funkcjonariuszowi w uznaniu szczególnych zasług i osiągnięć służbowych, którymi przyczynił się do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister naprawi ww. wadliwości proceduralne, tak aby w sposób należyty wykonać wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, zawarte w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1087/19 i wnikliwie przeanalizuje, czy zachodzi w sprawie "szczególnie uzasadniony przypadek", mając także na względzie, że brak zaświadczenia o pełnieniu służby w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia w sprawie.

Sąd podkreśla ponadto - mając na względzie stwierdzenia wyrażone przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w kontekście rozważania zwrotu "szczególnie uzasadnione przypadki", którym posługuje się art. 8a u.z.e.f., jak również wskazując, że WSA w Warszawie w ww. prawomocnym rozstrzygnięciu nie wyjaśnił szczegółowo sposobu rozumienia ww. zwrotu - że należało w tym zakresie odwołać się do ugruntowanej wykładni prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd kasacyjny przyjmował bowiem w wielu orzeczeniach, znanych organowi już od początku 2020r., że: "Służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie z zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji. Charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji tego państwa, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego. (...) Skoro tego rodzaju restrykcyjne unormowania znajdują uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, niezależnie od krytycznej oceny techniki legislacyjnej operującymi swojego rodzaju domniemaniem tego typu aktywności wszystkich funkcjonariuszy, to brak racjonalnych podstaw do przyjęcia, aby unormowania te znajdowały uzasadnienie aksjologiczne wobec osób, których aktywność w przeszłości ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych – z punktu widzenia podstaw ustrojowych – zadań i funkcji państwa totalitarnego" (por. wyrok z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19, dostępny na www.nsa.gov.pl).

Powyżej zaprezentowane konkluzje znajdują aktualność również do podniesionej przez organ okoliczności, że Skarżący pełnił obowiązki służbowe w Wydziale [...] WUSW w [...]. Brak jest przesłanek uzasadniających pogląd, by taki fakt per se miał świadczyć o realizowaniu przez funkcjonariusza obowiązków służbowych ze szkodą dla obywateli.

Warto wskazać natomiast, że z materiałów dowodowych sprawy, które powinny w całokształcie być przedmiotem oceny Ministra, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 i art. 8 § 1 k.p.a., wynikało, że Skarżącego, mimo pracy w ww. Wydziale, zweryfikowano pozytywnie i było to wynikiem wniesionego przez Skarżącego odwołania. Z dokumentu odwołania, znajdującego się na k. 116-117 akt administracyjnych wynika, że jakkolwiek Skarżący rozpoczął [...] grudnia 1985r. pracę w Wydziale [...] WUSW, gdzie był zatrudniony do marca 1988r., zajmując się zagadnieniami turystyki i sportu, to nie miał styczności z członkami nielegalnego wówczas NZZS "Solidarność", a w kontaktach służbowych z innymi osobami nigdy nie naruszył art. 8 ust. 1 uchwały nr 69 Rady Ministrów z 1990r. Nigdy nie dopuścił się też naruszenia praw i godności innych osób ani nie wykorzystywał stanowiska służbowego do celów prywatnych. Skarżący odwoływał się też do zasady obiektywizmu i wskazywał na brak motywów opinii i brak zarzutów, co do działalności zawodowej Skarżącego. Okoliczności te, wynikające przecież z akt administracyjnych, w żadnej mierze nie były rozważane przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kontekście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", choć powinny. Było to szczególnie istotne, z uwagi na zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 8a u.z.e.f., a także z uwagi na zasadę zaufania do organów administracyjnych, którą ustanowiono w art. 8 §1 k.p.a. i zasadę przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., tym bardziej, że Skarżący pełnił służbę po 12 września 1989r. i uzyskiwał odznaczenia wskazujące na ponadprzeciętne zasługi dla Rzeczpospolitej Polskiej.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że skoro Minister nie rozważył w sposób należyty znajdujących się w aktach sprawy materiałów dowodowych, w tym wyżej wymienionych, należało uznać, że przedwczesne były oceny tego organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że Skarżący identyfikował się z zadaniami i funkcjami realizowanymi przez ustrój totalitarny oraz że Jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, tym bardziej, że Minister w tym zakresie nie powołał się na konkretne dowody, które wskazywałyby, że w wyniku bezpośrednich działań Skarżącego szkody ponieśli, np. opozycjoniści lub inne osoby, które nie identyfikowały się z państwem totalitarnym. Było to natomiast niezbędne, gdy wydawano w sprawie decyzję w ramach uznania administracyjnego, którą należało w sposób właściwy uzasadnić, powołując się na dowody, którym Minister dał wiarę oraz dowody, którym odmówiono wiarygodności.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister naprawi ww. wadliwości proceduralne, a w sytuacji, gdy uzna, że zawarty w aktach sprawy materiał dowody jest niewystarczający zgromadzi nowy z uwzględnieniem zasad prawdy obiektywnej, szybkości postępowania i czynnego udziału strony. Następnie Minister dokona ocen wystąpienia w sprawie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", mając na względzie obszerny dorobek orzeczniczy Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również wiążący w sprawie wyrok WSA w Warszawie. Warto też wskazać, że jeśli Minister przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wykaże, że Skarżący, podczas służby na rzecz tzw. Państwa totalitarnego, dopuszczał się nagannych zachowań, zaś w zaskarżonej decyzji prawidłowo Minister uznał, że służba Skarżącego na rzecz państwa tzw. totalitarnego była służbą krótkotrwałą, a służba po 12 września 1989r. była pełniona przez Skarżącego w sposób rzetelny, nie będzie przeciwwskazań by wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie rozpatrzeć pozytywnie.

Sąd zwraca ponadto uwagę, że formułowanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosków o utożsamianiu się przez stronę z ustrojem totalitarnym, z ideologią ówczesnych władz, czy o zaangażowaniu w działalność charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego, nie znajduje podstaw w art. 8a u.z.e.f. Także Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni ww. normy prawnej, nie sformułował tego rodzaju przesłanek. Dodatkowo, niezależnie od tej konkluzji, oraz mając na względzie treść art. 8a u.z.e.f., stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1895/19, wskazał, że "sam ustawodawca przyjmuje, że legalna definicja "służby na rzecz totalitarnego państwa" ma w istocie konstrukcję obalanego ustawowego domniemania (...) Nie jest zatem wystarczające dla stosowania restrykcyjnych unormowań ustawy zaopatrzeniowej - co mogłaby sugerować bezrefleksyjna, wyłącznie językowa wykładnia art. 13b w związku z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej nie uwzględniająca pozostałych unormowań tej ustawy – poprzestanie wyłącznie na ustaleniu "okresów służby na rzecz totalitarnego państwa", lecz konieczne staje się również odkodowanie pełnej treści pojęcia "służby na rzecz totalitarnego państwa" znajdującej oparcie w przepisach tej ustawy odczytywanych w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami wyznaczającymi standardy demokratycznego państwa prawnego".(...) "brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu".

Zdaniem Sądu w świetle ww. wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, nieuprawnionym było wydanie negatywnej decyzji, z powodu pełnienia przez Skarżącego służby w Wydziale [...] WUSW. Organ nie poczynił bowiem żadnych, bardziej szczegółowych ustaleń dotyczących tej działalności strony. Nie zbadał tego, co było przedmiotem podejmowanych przez stronę w tym Wydziale działań (czy doprowadziły do negatywnych skutków dla działaczy opozycji, czy w ogóle dla obywateli). Brak odniesienia się do powyższych kwestii przez organ sprawiał więc, ze również z tego powodu wnioski organu, o istnieniu przeszkód w zastosowaniu wobec strony dobrodziejstwa art. 8a u.z.e.f. były przedwczesne, bowiem wywiedzione, z uwag o charakterze nader ogólnym. Okoliczność, że Skarżący po 1989r. przeszedł pozytywną weryfikację i został przyjęty w szeregi Policji może świadczyć o tym, że służba Skarżącego w ww. wydziale nie miała charakteru nagannego, ani nie uzasadniała pozbawiania Skarżącego możliwości odzyskania utraconych świadczeń emerytalnych, w pełnej należnej wysokości.

Sąd uznaje, że w oderwaniu od realiów prawnych sprawy i wskazówek interpretacyjnych wynikających z poglądów prezentowanych w orzecznictwie NSA, pozostają także zawarte w zaskarżonej decyzji uwagi Ministra dotyczące światopoglądu Skarżącego, mające wynikać m.in. z członkostwa w PZPR i wysnuwane na tej podstawie domniemania. To nie kwestia światopoglądu stała się bowiem powodem pozbawienia Skarżącego świadczeń emerytalnych w pełnej wysokości, więc nie może ona przesądzać o możliwości zastosowania wobec Skarżącego dobrodziejstwa art. 8a u.z.e.f.

Zwrócić ponadto należy uwagę, że przepisy k.p.a., normujące materię postępowania dowodowego, nie posługują się pojęciem domniemania, lecz dowodem/dowodami. Stąd domniemania Ministra dotyczące utożsamiania się przez Skarżącego z ustrojem totalitarnym nie mogą mieć decydującego znaczenia w sprawie. Ważne są bowiem dowody, na podstawie, których czynione są ustalenia i dokonywane są oceny. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy podać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Minister powinien też wyjaśnić podstawę prawną decyzji, a warunku tego nie spełnia wprowadzenie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji pojęcia nieznanego ustawodawcy - domniemania utożsamiania się przez Skarżącego z ustrojem totalitarnym, bez jednoczesnego podania wiarygodnych dowodów w tym zakresie.

Sąd, reasumując stwierdza, że Minister - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, kierując się szacunkiem dla Sądu kasacyjnego, jak również uwzględniając okoliczność, że NSA posiada prerogatywę do kształtowania linii orzeczniczej Sądów administracyjnych w celu ujednolicenia orzecznictwa sądowego, dla pełnej realizacji konstytucyjnej zasady równości, jak również biorąc pod uwagę wskazówki interpretacyjne i wiążące w sprawie oceny WSA w Warszawie - prawidłowo odkoduje normę art. 8a u.z.e.f., mając na względzie obowiązujące i ww. przepisy k.p.a.

4. Sąd w świetle powyższych rozważań, uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a przede wszystkim ww. przepisy prawa procesowego: art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a., przy wykładni art. 8a u.z.e.f., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 132 i art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Sąd jednocześnie wyjaśnia, że Skarżącego nie wzywano do uiszczania wpisu, z uwagi na dyspozycję art. 239 § 1 lit. d) P.p.s.a., więc wszystkie wnioski z tego zakresu zawarte w skardze nie mogły być uznane za zasadne.

Sąd nie uwzględnił też żądania Skarżącego zawartego w skardze o zobowiązaniu organu, do wydania decyzji o określonej treści, co dopuszcza art. 145a § 1 P.p.s.a. W sprawie niezbędne jest bowiem wyjaśnienie części okoliczności faktycznych, do których Minister się nie odnosił, o czym mowa wyżej. Ww. przepis nie może zaś znaleźć zastosowania, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 145a § 1 P.p.s.a. dotyczy jedynie przypadków, gdy naruszono przepisy prawa materialnego i miało to istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skarżony akt jest dotknięty wadą nieważności (zastosowano odesłanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd nie orzekł także, w myśl art. 135 P.p.s.a., o uchyleniu wszystkich trzech decyzji wskazanych przez Skarżącego w skardze, gdyż decyzję z [...] marca 2019r. nr [...] wyeliminował już WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 18 listopada 2019r. sygn. akt II SA/Wa 1087/19, a do końcowego załatwienia sprawy nie było niezbędne uchylenie przez Sąd decyzji Ministra z [...] czerwca 2018r. nr [...].