Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1471/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1471/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Anna Znamiec, NSA Józef Gach (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r., sprawy ze skargi S. M.- Firma Handlowa "M." w T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2005r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r., - skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...].06.2005r. nr [...] odmawiającą S.M.umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 24 603 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zastosowanie się przez podatnika do błędnej interpretacji przepisów prawa podatkowego sporządzonej przez organ l instancji w dniu 8.10.2003r., a polegającej na zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów ujemnych różnic kursowych przewalutowania pobranego kredytu bankowego nie uznano za przesłankę do umorzenia powstałej w ten sposób zaległości podatkowej. Związek przyczynowo-skutkowy istnieje bowiem tylko między tą interpretacją i tą zaległością. Natomiast związek ten nie rozciągał się na podjęcie przez podatnika decyzji o przewalutowanie kredytu bankowego w dniu [...].06.2001 r. i o wcześniejszej jego spłacie w dniu [...].04.2004r. W konsekwencji powyższe decyzje gospodarcze podatnika nie mogły być przesłanką do umorzenia tej zaległości. Organ l instancji zbadał sytuację podatnika i doszedł do prawidłowego wniosku, iż brak umorzenia zaległości w podatku od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 24603 zł nie zagraża egzystencji podatnika ani nie zachwieje płynnością finansową prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Za umorzeniem tej zaległości nie przemawia więc ważny interes podatnika. Organ ten nie dopatrzył się również, aby za tym umorzeniem przemawiał ważny interes społeczny.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia [...]09.2005r. nr [...] S.M. wniósł o jej uchylenie z powodu:

1. naruszenie art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 67 oraz 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 z późn .zm.) przez wyrażenie poglądu , że jakkolwiek " organy podatkowe nie kwestionują faktu , że zaległość w podatku dochodowym za 2003r. w kwocie 24.609.20 zł była skutkiem uzyskania błędnej interpretacji organu podatkowego pierwszej instancji, który wyraził opinię o możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów ujemnych różnic kursowych powstałych w związku ze spłatą przewałutowanego kredytu, to nie istnieje żadna z przesłanek, które - w granicach administracyjnej swobody uznania organu podatkowego - umożliwiłoby rozważenie umorzenia zaległości podatkowej, podczas gdy przesłankę taka stanowi ważny interes publiczny w postaci ustawowego zagwarantowania obowiązku prawidłowego udzielania podatnikom niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego oraz przestrzegania wywodzącej się z art. 2 ustawy zasadniczej zasady pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych ; ważny bowiem interes publiczny Państwa prawnego , to właśnie zaufanie podatników do organu podatkowego, a zaufanie to doznaje istotnego uszczerbku , gdy organ ten, przyznając związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy swoją błędną interpretacją, a - w konsekwencji - błędną decyzją podatnika o przedwczesnej spłacie przewalutowanego kredytu, odmawia zniwelowania skutków swojego błędu,

2. błędne ustalenia faktyczne , iż podatnik wskutek podjęcia decyzji o natychmiastowej spłacie 3 rat kredytu w dniu 26 kwietnia 2004r. w sumie 94.018,90 CHF nie poniósł szkody pozostającej w związku przyczynowo skutkowym z nieprawidłową interpretacją dotyczącą kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy w rzeczywistości, gdyby podatnik nie opierał się na owej interpretacji i dokonał spłaty kredytu zgodnie z harmonogramem, to niewątpliwie zaoszczędziłby kwotę zbliżoną do tej, jaką przedstawia przypisywana mu zaległość podatkowa,

3. zaniechanie , z nieznanych przyczyn przez organy podatkowe, wyjaśnienia tych okoliczności, na które Dyrektor Izby Skarbowej zwracał uwagę w decyzji z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...], a w szczególności dotyczy to wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy kwotą zaległości objętą wnioskiem strony, a faktem, że powstała ona wskutek zastosowania się do błędnej interpretacji organu podatkowego; w rezultacie powstała sprzeczność w samym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przejawiająca się z jednej strony w przyznaniu, iż błąd w interpretacji organu podatkowego zaważył na powstaniu zaległości w podatku dochodowym z drugiej zaś , że błąd ten nie miał wpływu na żadną z decyzji podatnika;

4. naruszenie art.32 ust. 1 i 2 Konstytucji Polskiej oraz zasad współżycia społecznego przez wyrażenie poglądu , że skoro " na moment rozpatrywania

/ żądania Strony sytuacja ekonomiczno - finansowa Firmy jest dobra , a Podatnik terminowo reguluje wszelkie zobowiązania z tytułu należnych podatków" to sytuacja ta wyklucza możliwość umorzenia zaległości podatkowej będącej następstwem błędnej interpretacji organu podatkowego bo nie "zagrozi w jakikolwiek sposób egzystencji podatnika, czy też (by) zachwiała płynnością finansową prowadzonej Firmy"; pogląd taki stawia podatnika uczciwie płacącego podatki - w sytuacji spowodowanej błędem organu podatkowego -w gorszym położeniu tylko z tego powodu iż jego Firma dobrze prosperuje co jest załamaniem zasady równości wobec prawa i widocznym przejawem nadmiernego fiskalizmu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko. Wyjaśnił, iż podjęcie przez skarżącego podatnika decyzji o spłacie 3 rat kredytu w dniu [...].04.2004r. na kwotę 94018,90zł było spowodowane wykazywaniem przez tę walutę tendencji zwyżkowej w stosunku do waluty krajowej. Tendencja ta jednak nie okazała się trwała. W związku z tym koszty tego kredytu były wyższe o 23 146, 61 zł niż gdyby raty te zostały spłacone zgodnie z harmonogramem ich spłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Prawem tym jest m.in. art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w myśl którego organy podatkowe powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do nich. Udzielenie błędnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez organ podatkowy z pewnością narusza tę zasadę. Skutki tego naruszenia zostały unormowane w art. 14 § 3 w zw. z art. 14a § 4 tej ustawy. W myśl tego przepisu zastosowanie się podatnika do interpretacji prawa podatkowego o której mowa w art. 14 a § 1 nie może szkodzić, jednakże nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku. W takich przypadkach nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe a postępowania wszczęte w tych sprawach umarza się i nie nalicza się odsetek za zwłokę. Zastosowanie się przez podatnika do interpretacji przepisów prawa podatkowego może być przesłanką do umorzenia zaległości podatkowych zgodnie z art. 67, jeżeli zaległości te powstały na skutek zastosowania się do tej interpretacji. Z kolei według art. 67 ustawy .ordynacja podatkowa w przypadku uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatnika organ podatkowy może w całości lub części umorzyć zaległość podatkową. Omawiana regulacja prawna stanowi kompromis między wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do organów państwa a zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zdaniem Sądu regulacje tą należy stosować przy podatkach bezpośrednich inaczej niż przy podatkach pośrednich. W przypadku podatków bezpośrednich ( a do nich należy podatek dochodowy od osób fizycznych - liniowy, który był opłacany przez skarżącego ) skutkiem zastosowania się podatnika do błędnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest przede wszystkim powstanie zaległości podatkowej. W niniejszej sprawie - co uszło uwadze organów podatkowych - takim skutkiem było także powstanie nadpłaty za 2003r. w kwocie, która została skarżącemu zwrócona. W każdym razie uiszczenie przez podatnika zaległości podatkowej przywróciło stan zgodny z przepisami.

Natomiast w przypadku podatków pośrednich a zwłaszcza tego rodzaju jak podatek od wartości podanej (VAT), skutek zastosowania się podatnika do błędnej interpretacji przepisów prawa podatkowego ma inny charakter. Jeżeli np. podatnik skalkulował ceny sprzedaży tak, iż nie uwzględnił w niej podatku należnego albo uwzględnił podatek należny niższy niż obowiązujący to późniejsze zobowiązanie go przez organ podatkowy do zapłaty tego podatku w całości lub części może pociągać za sobą straty na dokonanych transakcjach. Zatem są to skutki nieodwracalne. Z tych powodów odmowę umorzenia skarżącemu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych nie można uznać za naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Również co do pozostałych zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko strony przeciwnej. Dodać tylko należy, iż zaskarżona decyzja nie mogła naruszać zasad współżycia społecznego, gdyż przepisy o zaległości podatkowej nie odsyłają do tych zasad. Ich miejsce zajmują bowiem interes publiczny ( a nie jak to określiły organy podatkowe ważny interes publiczny) lub ważny interes podatnika. W tym stanie niniejszej sprawy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.