Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 70/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33, art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant referent stażysta Monika Wiza po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego przeciwko zobowiązanej w oparciu o tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu wyjaśniono sposób zaliczania wpłat. Wpłaty wykazane w rozliczeniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie zostały pominięte w rozliczeniu z dnia [...] września 2010 r., zostały jedynie rozliczone na inne należności, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r., nr 78, poz. 465 ze zm.). W dniu [...] września 2010 r. dokonując rozliczenia konta stwierdzono, że płatnik składek zalega z opłacaniem składek m.in. za okres 07/2008-08/2008 i w związku z tym w dniu [...] września 2010 r. wystawiono tytuły wykonawcze i dokonano zajęcia rachunku bankowego. Różnice w zestawieniach z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz z dnia [...] września 2010 r. różnią się od siebie z uwagi na fakt, że sporządzone były w różnym okresie czasu oraz z korekt dokumentów rozliczeniowych, które były sporządzane zarówno przez płatnika składek, jak i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który sporządził korekty dokumentów z urzędu. Rozliczenie ulega zmianie również przez każdą wpłatę dokonaną zarówno przez płatnika składek, jak i przekazana przez dłużnika zajętej wierzytelności w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wpłaty na dany okres dokonane zostały po ustawowym terminie płatności, co spowodowało, że na dany miesiąc w pierwszej kolejności zostały rozliczone nadpłaty z wcześniejszych miesięcy, a później wpłaty dokonane na daną należność. Żadne wpłaty wykazane w rozliczeniu z dnia [...] września 2009 r., nie zostały pominięte w rozliczeniu z dnia [...] września 2010 r., zostały jedynie rozliczone na inne należności, zgodnie z ww. rozporządzeniem . Pismem z dnia [...] października 2012 r. spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Podniosła w nim kwestię oparcia się przez organ rentowy na rozliczeniu z [...] września 2010 r., co jest niezrozumiałe skoro tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] września 2010 r., czyli przed sporządzeniem tego rozliczenia, nie odniesienie się przez organ egzekucyjny do kwestii braku korekt deklaracji za skarżone okresy, które według organu spowodowała rozbieżności w rozliczeniach z kwietnia 2009r. i września 2010 r., nie odniesienie się do kwestii pominięcia w rozliczeniu z września 2010r. wpłat uwzględnionych w rozliczeniu z kwietnia 2009 r. Ponadto niezrozumiałe jest dla skarżącej zaliczenie w rozliczeniu z 2010 r. wpłaty kwoty [...] zł z dnia [...] marca 2009 r. na poczet składek za luty, maj, wrzesień 2007 r. zamiast na poczet składek na lipiec i sierpień 2008r., oraz luty 2009 r. jak to miało miejsce w rozliczeniu z kwietnia 2009r., skoro w rozliczeniu z kwietnia 2009r. zostały w całości uregulowane (akta, karta od nr 429 do nr 433).

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, i ż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. 2012r poz.1015 dalej zwanej u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.; błąd co do osoby zobowiązanego; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego: prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Wnosząc w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, strona wskazała kwestię oparcia się przez organ rentowy na rozliczeniu z [...] września 2010 r., co jest niezrozumiałe skoro tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] września 2010 r., czyli przed sporządzeniem tego rozliczenia, nie odniesienie się przez organ egzekucyjny do kwestii braku korekt deklaracji za skarżone okresy, które według organu spowodowała rozbieżności w rozliczeniach z kwietnia 2009 r. i września 2010 r., nie odniesienie się do kwestii pominięcia w rozliczeniu z września 2010 r. wpłat uwzględnionych w rozliczeniu z kwietnia 2009r. Ponadto niezrozumiałe jest zaliczenie w rozliczeniu z 2010 r. wpłaty kwoty [...] zł z dnia [...] marca 2009 r. na poczet składek za luty, maj, wrzesień 2007 r. zamiast na poczet składek za lipiec i sierpień 2008 r., oraz luty 2009 r. jak to miało miejsce w rozliczeniu z kwietnia 2009 r., skoro w rozliczeniu z kwietnia 2009r. zostały w całości uregulowane.

Po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w odniesieniu do podniesionych przez zobowiązaną spółkę zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej podzielił stanowisko Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów.

Wierzyciel po dokonaniu rozliczenia konta w dniu [...] września 2010 r. stwierdził, że płatnik zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres 07/2008 - 08/2008, w związku z czym w dniu [...] września 2010 r. wystawił tytuły wykonawcze i zajął rachunek bankowy zobowiązanej, a więc w momencie sporządzenia w dniu [...] września 2010 r. wydruku z bazy danych informacje o stanie zadłużenia były tożsame z tymi, które posiadał wierzyciel w dniu [...] września 2010 r. W związku z czym prawidłowo wystawił tytuły wykonawcze i dokonał czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległych składek. Wpłaty na skarżone okresy były dokonywane po terminie płatności w związku z czym na dany miesiąc w pierwszej kolejności zostały rozliczone nadpłaty z wcześniejszych miesięcy, a później wpłaty dokonane na daną należność. Ponadto wszelkie korekty dokumentów rozliczeniowych powodują, że rozliczenia konta płatnika składek wykazują inne rozliczenie wpłat na poszczególne okresy. Oznaczone przez spółkę wpłaty na konkretne składki były na nie przekazywane. Natomiast resztę kwot przekazano na skarżone okresy z wpłat na poczet innych składek. Wszystkie wpłaty dokonane przez płatnika po ustawowym terminie płatności zostały rozliczone na wcześniejsze należności. Żadna z wpłat wykazanych w rozliczeniu z kwietnia 2009 r. nie została pominięta w rozliczeniu z września 2010 r., zostały jedynie rozliczone na inne należności, zgodnie z rozporządzeniem. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest bezzasadny.

Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca ( § 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego ( § 5). W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie miał fakt, że wierzycielem oraz organem egzekucyjnym jest ten sam organ, w związku z czym zakres przedmiotowy wydanego postanowienia jest zgodny ze stanowiskiem wierzyciela.

Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości jako naruszającego prawo. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w dalszym ciągu istnieje kwestia rozbieżności w zaliczaniu wpłat w rozliczeniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. i w rozliczeniu z dnia [...] września 2010 r., która nie została wyjaśniona, a ma to istotne znaczenie dla sprawy albowiem pominiecie wpłat zaliczonych w rozliczeniu z kwietnia 2009 r. powoduje, iż egzekucja prowadzona jest mimo wykonania obowiązku jeszcze przed wszczęciem postępowania..

W uzasadnieniu Skarżąca podnosi również, iż treść postanowienia Dyrektora ZUS z dnia [...] września 2012 r., w którym odmówił uznania zarzutów, jest w znacznej części kopią uzasadnienia postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r., która została przez Dyrektora Izby Skarbowej uchylona i nadal nie zawiera wyjaśnienia kwestii, które legły u podstaw uchylenia poprzedniego postanowienia. Organ rentowy po raz kolejny sporządził zestawienie, z którego wynika jakie wpłaty na jakie składki zostały rozliczone w obu zestawieniach, nie wyjaśnił natomiast co się stało z wpłatami pominiętymi w drugim rozliczeniu. Organ nie wyjaśnił również kwestii wywodzenia przez organ istnienia zadłużenia w spłacie składek w oparciu o rozliczenie z dnia [...] września 2010 r, w sytuacji gdy tytuły wykonawcze powstały przed sporządzeniem tegoż rozliczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uzasadniając swoje stanowisko w zaskarżonym postanowieniu jedynie ogólnikowo stwierdza, iż wszelkie korekty dokumentów rozliczeniowych powodują że rozliczenie konta płatnika składek wskazują inne rozliczenia wpłat a poszczególne okresy. Organ nie odniósł się do żadnych konkretnych wpłat uwzględnionych w rozliczeniu z 2009 r,. na które skarżąca wskazała, że zostały pominięte w rozliczeniu z roku 2010," organ nie przedstawił ich szczegółowego rozliczenia, nie wskazał, w jaki sposób te wpłaty zostały rozliczone. Tymczasem w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011r, sygn akt I SA/Po 108/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż organ I instancji musi wyjaśnić sposób rozliczenia konkretnych wpłat na poczet konkretnych zaległości, co powinno być poparte dowodami. Ponadto w ww. wyroku Sąd stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej miał obowiązek dokonać wnikliwej analizy wskazanego przez spółkę problemu wykonania obowiązku poddanego egzekucji oraz związanych z tym rozliczeń i wątpliwości odnośnie wzajemnych różnic w rozliczeniu kont w stosunku do tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w sprawie oddalenia zarzutów na toczące się postępowanie egzekucyjne. Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są taksatywnie wymienione w art. 33 u. p. e. a. W przedmiotowej sprawie skarżąca podnosi, iż w tej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 33 pkt 1 u. p. e. a., a mianowicie wykonanie przez nią obowiązku. Skarżąca już w zarzutach, zażaleniu a następnie w skardze do Sądu wskazywała, iż wykonała obowiązek opłacenia składek zwracając uwagę na rozbieżności w rozliczeniu kont z dnia [...] kwietnia 2009r. i [...] września 2010r. Z przedstawionych przez skarżącą zestawień wynika, iż do dnia [...] lipca 2009r. uregulowane zostały w całości zaległości na składki na ubezpieczenie społeczne za sierpień 2008r. wraz z odsetkami za zaległość składek zdrowotnych a do dnia [...] stycznia 2009r. składki za lipiec 2008r. Natomiast organy I jak i II instancji stoją na stanowisku, iż nie doszło do wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd nie jest w stanie ocenić czy stanowisko organu II instancji jest zasadne. W ocenie Sądu w dalszym ciągu zasadnicza kwestia sporu nie została precyzyjnie przeanalizowana i wyjaśniona.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu miał obowiązek dokonać wnikliwej analizy wskazywanego przez spółkę w toku instancji kwestii wykonania obowiązku poddanego egzekucji administracyjnej oraz związanych z tym roszczeń i wątpliwości odnośnie wzajemnych różnic w rozliczeniach konta zobowiązanej, a także w stosunku do tytułów wykonawczych. Poczynione przez organ II instancji ustalenia nie odpowiadają wymogom ustanowionym w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej:kpa) w zw. z art. 18 u. p. e. a. W myśl art. 7 kpa organy administracji publicznej stają na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznie oraz do załatwienia sprawy, mając na względnie m. in. słuszny interes obywateli.

Tymczasem uzasadnienie postanowienia organu II instancji nie pozwala na stwierdzenie, że stanowisko tego organu jest prawidłowe. W żadnym fragmencie tego uzasadnienia nie odniesiono się do zarzutów Spółki podnoszonych w zażaleniu. Podstawową kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest sposób rozliczenia konkretnych wpłat na poczet konkretnych zaległości. Nie ulega wątpliwości, że istnieją różnice w kwotach zaksięgowanych za okresy, co do których spółka twierdzi, iż wykonała ciążące na niej obowiązki świadczenia – co wynika już z zestawień z dnia [...] kwietnia 2009r. i [...] września 2010r.

W ocenie Sądu w dalszym ciągu kwestia ta nie została rozstrzygnięta. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że żadna z wpłat wykazanych w rozliczeniu z dnia [...] kwietnia 2009r. nie została pominięta w rozliczeniu z dnia [...] września 2010r. a wpłaty te zostały jedynie rozliczone na inne należności. Tytuły wykonawcze zostały wystawione w dacie poprzedzającej sporządzenie zestawienia rozliczenia konta z [...] września 2010r. a zatem wystawiając te tytuły organ rentowy opierał się na rozliczeniach z [...] kwietnia 2009r., z którego wynika, że do uregulowania pozostała jedynie składka na FUS za sierpień 2008r. Istnienie zadłużenia w zapłacie składek organ ustawy opiera na rozliczeniu z [...] września 2010r., co jest niezrozumiałe skoro tytuły wykonawcze powstały przed sporządzeniem tegoż rozliczenia. Ta okoliczność nie została wyjaśniona. Również korekta deklaracji, które według organu spowodowała rozbieżności w rozliczeniach z kwietnia 2009r. września 2010r. nie odnosi się do okresów, których dotyczą tytuły wykonawcze. Także i do tej kwestii organ rentowy, jak i Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie odniósł się.

Skarżąca zarówno w zażaleniu, a także w skardze wskazała na występujące nieprawidłowości a mianowicie, wpłata [...] zł z dnia [...].10.2008 r. w pierwszym rozliczeniu z kwietnia 2009 r. zaliczona została na poczet składki FUS za lipiec 2008 r., zaś w drugim rozliczeniu z września 2010 r. zaliczona została na poczet składki FUS za kwiecień 2008 r. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z rozliczeniem z kwietnia 2009 r. składka FUS za kwiecień 2008 r. została w całości zapłacona. Na jej poczet zaliczone zostały wpłaty: z dnia [...].06.2008 r. (na poczet składki zaliczono [...] zł) i z dnia [...].10.2008 r. (na poczet składki zaliczono [...] zł), co łącznie daje sumę [...] zł., to jest tyle ile wg obydwu rozliczeń wynosi składka FUS za kwiecień 2008 r. Skoro składka za kwiecień 2008 r. została w całości pokryta nasuwa się pytanie dlaczego w drugim rozliczeniu zaliczono na jej poczet sumę [...] zł ? W rozliczeniu z września 2010 r. podano, że na poczet składki FUS za kwiecień 2008 r. z wpłaty z dnia [...].06.2008 r. zaliczono zaledwie [...] zł (w rozliczeniu z kwietnia 2009 r. zaliczono z tej wpłaty [...] zł). Zadać w związku z tym należy pytanie, co się stało zresztą wpłaty z dnia [...].06.2008 r. Okoliczność ta ma znaczenie albowiem jeżeli składa za kwiecień 2008 r. była uregulowana, to suma [...] zł wpłacona [...].10.2008 r. winna zostać zaliczona na składkę za lipiec 2008 r.. tak jak miało to miejsce w rozliczeniu z kwietnia 2009 r., a nie na składkę za kwiecień 2008 r. jak zrobiono to rozliczeniu z września 2010 r.

Podobnie sytuacja przedstawia się z wpłatą kwoty [...] zł z dnia [...] marca 2009 r W rozliczeniu z kwietnia 2009 r. została ona rozliczona na poczet:

– składek FUS za lipiec 2008 r. – [...] zł

– składek FUS za sierpień 2008 r. – [...] zł

– składki FUS za luty 2009 r. – [...] zł.

W rozliczeniu z września 2010r. wpłata ta rozliczona została na poczet innych składek:

– składki FUS za luty 2007 r. – [...] zł

– składki FUS za maj 2007 r. – [...] zł

– składki FUS za sierpień 2007 r. – [...] zł

Okoliczności te Skarżąca podnosiła już w zażaleniu, a także na wcześniejszym etapie postępowania. Zaskarżone postanowienie nie zawiera wyjaśnienia tej kwestii.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p. p.s. a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku w oparciu o przepis art. 200 i 205 § 2 p. p. s. a.