Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 2093/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie NSA Marek Gorski WSA Alina Dominiak Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L., "A" Spółka Cywilna w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 30 sierpnia 2002r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia 30 sierpnia 2001r. nr [...]; 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżących kwotę 3000 zł (trzy tysiące złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 2093/02

U z a s a d n i e n i e

W dniu 5 lutego 2002 roku firma "A" s.c. J. L., L. Y. z siedzibą w W., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar sprowadzony z Chin w postaci preparatów zawierających żeńszeń o nazwie Ginsengcha (Ginseng Powder) oraz Ginsengpian (Ginseng slices).

Przedmiotowe [...]. Po uiszczeniu kwoty wynikającej z długu celnego towar zwolniono.

Następnie, do Urzędu Celnego wpłynął wniosek Generalnego Inspektoratu Celnego z dnia 19 marca 2001r. o zwiększenie wymiaru należności celnych w związku z dopuszczeniem do obrotu na polskim obszarze celnym towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 5 lutego 2001r. Funkcjonariusze Inspekcji Celnej, w dniach 13 do 28 lutego 2001r., przeprowadzili kontrolę w firmie "A" s.c. J. L., L. Y., w wyniku której ustalono, że w przypadku zgłoszenia celnego o cytowanym wyżej numerze dokonano nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej towarów, przez co narażono Skarb Państwa na uszczuplenie należności celnych.

W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Celnego wszczął, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2001r., postępowanie w celu ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów. Postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...]z dnia 30 sierpnia 2001r., w której Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 5 lutego 2001r. za nieprawidłowe w części i zaklasyfikował towar w postaci preparatów zawierających żeńszeń o nazwie Ginsengcha (Ginseng Powder) oraz Ginsengpian (Ginseng slices) odpowiednio do kodu [...].

Od powyższej decyzji firma "A" s.c. J. L.i, L.Y. z siedzibą w W., złożyła odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, to jest rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. Wyjaśnienia do Taryfy celnej (Dz.U.Nr 74, poz.830) a także z rażącym naruszeniem przepisów oraz zasad obowiązujących w postępowaniu w sprawach celnych zawartych w art.210, art.120, art.122, art.187 Ordynacji podatkowej w związku z art.87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu 10 czerwca 2002 roku przedmiotowe odwołanie zostało, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, przekazane zgodnie z właściwością rzeczową Dyrektorowi Izby Celnej.

Dyrektor Izby Celnej po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy, decyzją nr [...] z dnia 30.08.2002r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że obowiązująca w dniu dokonania zgłoszenia celnego Taryfa celna, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U.Nr 119, poz. 1253 ze zm.) oparta jest o nazewnictwo i zasady interpretacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego (PCN).

Klasyfikacja towarów – kontynuował organ odwoławczy – w ramach nomenklatury podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest ona oparta oraz Ogólnym Regułom Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego towaru przypisany jest odpowiedni kod taryfy celnej (kod PCN) z przyporządkowaną do niego stawką celną.

Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, które opublikowane są na wstępie taryfy i stanowią z nią integralną całość. Klasyfikując towary do poszczególnych kodów Taryfy celnej kierować się należy powyższymi zasadami oraz faktycznym stanem importowanego towaru, gdyż według przepisu art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (opuszczone w uzasadnieniu decyzji) i według stawek w tym dniu obowiązujących.

W sprawie niniejszej firma "A" s.c. J. L., L. Y. z siedzibą w W. dokonując zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu

nr [...] z dnia 5 lutego 2001r., zaklasyfikowała importowane preparaty zawierające żeńszeń o nazwie Ginsengcha (Ginseng Powder) oraz Ginsengpian (Ginseng slices) do kodu [...]Taryfy celnej.

Po przeanalizowaniu załączonych do zgłoszenia celnego oraz uzyskanych w toku późniejszego postępowania dokumentów [...] z dnia 5 lutego 2001r. preparat o nazwie handlowej Ginsengcha (Ginseng Powder) jest wyciągiem z korzenia żeńszenia, w postaci granulatu, przeznaczonym do sporządzania roztworu doustnego 300 mg/3g. Opakowanie jednostkowe preparatu zawiera 10 saszetek po 3g granulatu o składzie: ginseng radix extractum - 0,30g, glukoza - 2,68g oraz karmel - 0,02g. Zgodnie z zatwierdzoną przez Ministerstwo Zdrowia ulotką informacyjną, działanie przedmiotowego preparatu polega na zwiększeniu wytrzymałości na zmęczenie i zdolności pokonywania wysiłku fizycznego i psychicznego oraz zdolności do przetrwania w skrajnie trudnych warunkach (mróz, wysoka temperatura, wysokie lub niskie ciśnienie atmosferyczne). Preparat podnosi również zdolność koncentracji i szybkość reakcji psychomotorycznych oraz zwiększa zdolność znoszenia stresów.

Drugi z preparatów objętych tym samym zgłoszeniem celnym o nazwie Ginsengpian (Ginseng slices) jest krojonym, kandyzowanym w miodzie korzeniem żeńszenia koreańskiego przeznaczonym do stosowania doustnego. Opakowanie jednostkowe towaru zawiera 3 saszetki preparatu o składzie: Ginseng radix - 2g, miód pszczeli - 3,83g oraz maltoza - 0,84g. Działanie preparatu, cytując za opisem zawartym w ulotce informacyjnej polega na zwiększeniu wytrzymałości na zmęczenie i zdolności pokonywania wysiłku fizycznego i psychicznego oraz zdolności do przetrwania w skrajnie trudnych warunkach (mróz, wysoka temperatura, wysokie lub niskie ciśnienie atmosferyczne). Preparat podnosi również zdolność koncentracji i szybkości reakcji psychomotorycznych oraz zwiększa zdolność znoszenia stresów i stymuluje odporność komórkową i humoralną.

Skarżąca zaklasyfikowała importowane preparaty zawierające żeńszeń o nazwie Ginsengcha (Ginseng Powder) oraz Ginsengpian (Ginseng slices) do kodu [...] Taryfy celnej.

Organ odwoławczy podkreśla, że organy celne, w toku postępowania, w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły tożsamość zgłoszonego towaru. Postać oraz skład wymienionych wyżej preparatów w dniu dokonania zgłoszenia celnego zostały należycie zidentyfikowane i Skarżąca nie wnosiła w toku postępowań zastrzeżeń co do ustaleń organów celnych w tej kwestii.

Pozycja [...] Taryfy celnej obejmuje leki (z wyjątkiem produktów z pozycji [...])złożone z produktów mieszanych lub nie zmieszanych. przygotowane dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej.

Uwaga 1(a) do działu 30 Taryfy celnej wyklucza klasyfikację do pozycji zawartych w tym dziale, a więc również do pozycji 3004, żywności i napojów (takich jak odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne). Wymienione towary, na mocy zawartej w uwadze dyspozycji, należy klasyfikować do odpowiednich działów IV sekcji Taryfy celnej.

Zgodnie z Wyjaśnieniami do Taryfy Celnej, opublikowanymi jako rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz. 830), opisującymi pozycję 3004, z pozycji tej wyłączone zostały towary składające się z mieszaniny roślin lub części roślin albo zawierające rośliny lub części roślin zmieszane z innymi substancjami, stosowane do wykonywania naparów ziołowych lub "herbatek" ziołowych, które mają przynieść ulgę w dolegliwościach lub przyczynić się do poprawy zdrowia i lepszego samopoczucia, ale których napary nie zawierają dawki aktywnego czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby. Powyższe towary, powinny być, zgodnie z Wyjaśnieniami, klasyfikowane do pozycji [...].

Zdaniem organu odwoławczego sprawozdanie z wykonanej pracy doświadczalnej, mającej na celu ocenę aktywności immunologicznej preparatów korzenia żeńszenia, Zakładu Immunologii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc oraz na opinia medyczna o preparatach farmaceutycznych Ginsengcha i Ginsengpian Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej i Immunologii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w W. nie może być podstawą do zaklasyfikowania przedmiotowych preparatów do pozycji [...]Taryfy celnej.

W ulotkach informacyjnych o leku dla pacjenta, zarówno dla preparatu Ginsengcha jak i Ginsengpian, zamieszczono wyraźne sformułowanie "środek uzupełniający terapię". Opisy działania obu preparatów oraz wskazania do zastosowania nie zawierają informacji w przypadku jakich chorób należy je stosować. Zgodnie z zawartą informacją, działanie obu środków polega na zwiększeniu wytrzymałości na zmęczenie i zdolności pokonywania wysiłku fizycznego i psychicznego oraz zdolności do przetrwania w skrajnie trudnych warunkach.

Również Główny Inspektorat Farmaceutyczny, w piśmie GI[...]z dnia 20.02.2001r. kwalifikuje preparat Ginsengcha jako herbatkę ziołową.

A zatem, w ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Urzędu Celnego, po zakwestionowaniu zawartego w dokumencie zgłoszenia celnego kodu Taryfy celnej, w sposób prawidłowy dokonał klasyfikacji obu preparatów do właściwych dla nich kodów PCN, gdyż zgodnie z wyjaśnieniami do pozycji 2106 Taryfy celnej, zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. Wyjaśnienia do Taryfy celnej (Dz.U. z 1999r. Nr 74, poz. 830) do pozycji tej klasyfikuje się m.in. mieszaniny żeńszenia z innymi składnikami używane do produkcji "herbatek" żeńszeniowych lub napojów. Objęty zgłoszeniem celnym, którego dotyczy niniejsza decyzja preparat o nazwie Ginsengcha (Ginseng Powder) będący wyciągiem z korzenia żeńszenia, w postaci granulatu, przeznaczonym do sporządzania napoju został więc przez organ pierwszej instancji prawidłowo zaklasyfikowany do kodu PCN[...].

Drugi z preparatów, o nazwie Ginsengpian (Ginseng slices), który jest krojonym, kandyzowanym w miodzie korzeniem żeńszenia koreańskiego zgodnie z brzmieniem pozycji oraz wyjaśnieniami zawartymi w przytoczonym wyżej rozporządzeniu został zaklasyfikowany do pozycji 2008 Taryfy celnej (kod [...]). Pozycja ta obejmuje m.in. korzenie i inne jadalne części roślin zakonserwowane w syropie lub w inny sposób przetworzone lub zakonserwowane.

Na powyższą decyzję J. L., Y. L. – firma "A" s.c. w W. złożyli skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wnosząc o uchylenie w całości względnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji oraz o zasądzenie od Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili rażące naruszenie art.87 Konstytucji RP w zw. z art.13 § 1, 6 i 7 ustawy Kodeks celny w zw. z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. – Wyjaśnienia do taryfy celnej oraz art.120 i art.187 oraz art.191 i 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez przekroczenie swobody oceny dowodów, nie uwzględnienie wszystkich istotnych dla prawidłowego sklasyfikowania towarów informacji oraz nie podjęcie wszystkich niezbędnych działań dla wyjaśnienia sprawy.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że dla zróżnicowania pozycji [...] decydujące znaczenie ma dawka czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby. Wspomniane wcześniej opinie stwierdzały, że preparaty Ginsengcha i Ginsengpian są silnymi lekami immunomodulującymi używanymi w medycynie, zawierającymi w dawce ściśle określonej na ulotce substancje czynne (ginsenozydy) w ilości wystarczającej do leczenia zaburzeń odporności (nawracających infekcji).

Na odparcie zarzutu organów celnych, iż przedmiotowe preparaty nie zawierały dawki substancji aktywnej o działaniu profilaktycznym lub terapeutycznym odwołano się do wyroku NSA z dnia 9 września 2002r. sygn. akt V SA 2349/01, gdzie w uzasadnieniu podkreślono ważność opinii biegłych w celu wyjaśnienia zagadnień specjalistycznych.

W części końcowej skargi zwrócono uwagę, iż preparat Ginsengpian został zaklasyfikowany do kolejnej już pozycji PCN, a zatem nadanie dwóch różnych klasyfikacji przez organy celne dla tego samego towaru stanowiło rażące naruszenie prawa w zakresie zasady prawdy obiektywnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie strona skarżąca złożyła kserokopie szeregu dokumentów związanych z przedmiotowymi preparatami, które uzyskane zostały w trakcie postępowania prowadzonego przez Izbę Celną Port Lotniczy.

Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – dalej jako "ustawa p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Analizując uzasadnienie stanowiska organu odwoławczego, bo to jest przede wszystkim płaszczyzna kontroli sądowoadministracyjnej, należy dojść do przekonania, iż stanowisko to oparte jest tylko na negacji, a nie zawiera elementów pozytywnych, które zezwoliłyby skontrolować klasyfikację przedmiotowych preparatów do kodów [...]..., jak to uczyniły organy celne.

Ocena ta wynika z następujących sformułowań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

str.4 i 5 Dokonanie wpisu do rejestru Ministerstwa Zdrowia świadczy jedynie o uznaniu preparatu za środek farmaceutyczny, nie stanowi podstawy w klasyfikacji taryfowej.

str.5 Opinia w zakresie aktywności immunologicznej preparatów korzenia żeńszenia nie może być podstawą do kwalifikacji preparatów do kodu PCN [...].

str. 5 W ulotkach informacyjnych zamieszczono sformułowanie "środek uzupełniający terapię", nie podano, w przypadku jakich chorób należy stosować preparaty.

Następnie organ odwoławczy odwołując się do wyjaśnień taryfy celnej (uprzednio powołanych) do pozycji [...], w której klasyfikuje się m.in. mieszaniny żeńszenia z innymi składnikami używane do produkcji "herbatek" żeńszeniowych lub napojów oraz pozycji 2008 obejmującej m.in. korzenie i inne jadalne części roślin zakonserwowane w syropie lub w inny sposób przetworzone lub zakonserwowane stwierdził, iż zastosowana klasyfikacja przez organ I instancji była prawidłowa. Ta część uzasadnienia zaskarżonej decyzji mieści się również w wyżej wymienionej negacji, albowiem stanowisko oparte było na tym, że jeżeli nie poz.3004 (bez uzasadnienia), to poz.[...] i [...]. Tymczasem istota sporu sprowadzała się do tej części wyjaśnień do taryfy celnej do pozycji [...], które n.b. przytoczone zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a mianowicie nie podlegają klasyfikacji do poz. [...] te napary lub "herbatki" ziołowe, które nie zawierają dawki aktywnego czynnika o działaniu terapeutycznym lub profilaktycznym właściwym dla danej choroby.

Co do tego istotnego elementu opisowego pozwalającego na prawidłową klasyfikację taryfową, organ odwoławczy powołał się li tylko na wyraźne (zd. organu) sformułowanie w ulotce informacyjnej, iż preparaty stanowiły "środek uzupełniający terapię", jak byłby to dowód rozstrzygający w sprawie. Gdyby się zastosować do tego nurtu uzasadnienia stanowiska, to można powołać się na tę okoliczność, iż wyżej, w tych samych ulotkach informacyjnych znalazł się nadruk "informacja o leku dla pacjenta". Wartość dowodowa byłaby taka sama, lecz w informacji tej użyto słowa "lek", od którego zaczyna się opis pozycji 3004. Z ulotki dla pacjenta nie musi wynikać, które czynniki preparatu są aktywne w rozumieniu wyjaśnień do poz. [...] taryfy celnej.

Jeżeli organ odwoławczy przytacza fragment opinii Zakładu Diagnostyki ... , iż oba preparaty "silnie stymulują produkcję przeciwciał ...", to jak nie można przyjąć uzasadnionego poglądu, iż preparaty miały charakter terapeutyczny (wg słownika języka polskiego – leczniczy). Jeżeli w tym samym passusie znalazł się zwrot o parametrach (preparatów) w opanowaniu infekcji bakteryjnych i wirusowych, to jak nie można przyjąć słusznego poglądu, iż preparaty miały charakter profilaktyczny (wg słownika języka polskiego – chroniący przed chorobami i zapobiegawczy). Jeżeli preparaty te były silnymi immunomodulatorami, a więc wpływające na układ immunologiczny, to uprawniony jest pogląd, iż wszelkie choroby tego układu spełniały wymów stawiany przez organ odwoławczy.

Organ odwoławczy natomiast nie wziął pod uwagę tego, iż przedmiotowe preparaty powinny zawierać aktywny czynnik o wspomnianym działaniu, by rozsądzić o klasyfikacji taryfowej. Dokumenty przedkładane przez stronę skarżącą w trakcie postępowania, a także na rozprawie wskazywały na to, iż aktywnym składnikiem preparatów był ginsenozyd

(k. 60,65 itd.). W zakresie tego składnika szeroką korespondencję z m.in. Instytutem Gruźlicy i Chorób Płuc prowadziła Izba Celna Port Lotniczy (dowody przedłożone na rozprawie), a jej efekt końcowy znalazł sformułowanie w piśmie wspomnianego Instytutu (data wpływu do organu celnego 17 czerwca 2003r.), gdzie na stronie drugiej znalazł się passus "Ilość związków czynnych – ginseozydów w proponowanych przez producenta "A" dawkach preparatu Ginsengpian i Ginsengcha znajduje się w zalecanym zakresie leczniczym". W ocenie całokształtu okoliczności sprawy niewątpliwe staje się, iż wspomniane preparaty winny były być klasyfikowane do pozycji [...] taryfy celnej, zaś ta kontatacja nie wymaga ponownego postępowania.

Odmienne stanowisko organów celnych, wynikające w dużej mierze z braku prawidłowej oceny zgromadzonego, dzięki aktywności strony skarżącej, materiału dowodowego, a przede wszystkim nie rozważenia w istotnym zakresie wyjaśnień do taryfy celnej do poz. [...], stanowiących obok innych przepisów prawa, podstawowy element rekonstrukcji normy prawnej w celu jej prawidłowego zastosowania, stanowiło naruszenie prawa materialnego i proceduralnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zaś o kosztach postępowania ( w tym koszty zastępstwa procesowego 2.450,- zł) orzeczono w myśl art.200 ustawy p.p.s.a. Na podstawie art.152 ustawy p.p.s.a. określono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

IP