Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1136/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.8, art. 9, art. 136, art.107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 1, art. 119 ust. 3, art. 12, art. 17 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 2031
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania  i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity
article: art 4 pkt 16, art. 134 ust. 4, art. 153, art. 154, art. 135, art. 156 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant st. ref. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy ze skargi Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa rzecz Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w [...] kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] orzekającą o 1) ustaleniu odszkodowania na rzecz Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w K. w wysokości [...] z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w mieście K., obręb [...] K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,0261 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła B. do węzła K., 2) powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.) – zwanej dalej "specustawą", 3) ustaleniu odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na ww. nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł na rzecz podmiotów, którym przysługiwała wartość ograniczonego prawa rzeczowego służebność przesyłu - sieć elektroenergetyczna oraz orzekł o 1) ustaleniu odszkodowania na rzecz Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w K. w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości, 2) odmowie powiększenia wspomnianej kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy, a także o 3) ustaleniu odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na ww. nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł na rzecz podmiotów, którym przysługiwała wartość ograniczonego prawa rzeczowego służebność przesyłu - sieć elektroenergetyczna.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...] pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za ww. nieruchomość, która stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa obwodnicy K. i S. na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła B. do węzła K.", na rzecz dotychczasowego właściciela - Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] oraz na rzecz podmiotów, którym przysługiwała wartość ograniczonego prawa rzeczowego na tej nieruchomości.

W piśmie z dnia 5 maja 2016 r. pełnomocnik Wyższego Seminarium Duchownego w K. wskazał, że wysokość odszkodowania powinna być podwyższona o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy, ponieważ właściciel przedmiotowej nieruchomości począwszy od dnia otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, godził się na wydanie tej nieruchomości. W takiej sytuacji, w ocenie strony, inwestor miał możliwość przejęcia nieruchomości i realizacji inwestycji. Pełnomocnik strony wskazał, iż właściciel nieruchomości nie tylko nie czynił żadnych przeszkód w przejęciu przedmiotowej nieruchomości, ale także podjął konkretne działania, chcąc skutecznie przekazać nieruchomość inwestorowi, zgodnie z przepisami prawa kościelnego. W tym celu w dniu 8 stycznia 2016 r. Rektor Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] wystąpił do Biskupa [...] E. D. o zgodę na wydanie inwestorowi przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 11 stycznia 2016 r. Biskup [...] wyraził zgodę i zobowiązał ks. dr W. W., Rektora Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...], do wydania odpowiednim uprawnionym podmiotom przedmiotowej nieruchomości.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz brak sprzeciwu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad organ pierwszej instancji orzekł o powiększeniu wartości odszkodowania o kwotę [...] zł.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. W odwołaniu zakwestionował on zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji inwestora. Podniesiono, iż istotne w sprawie pismo z dnia 8 stycznia 2016 r. oraz pismo z dnia 11 stycznia 2016 r., nie zostały przekazane inwestorowi w terminie uzasadniającym powiększenie odszkodowania. Zdaniem pełnomocnika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych treść ww. pism jednoznacznie wskazuje, iż mają one charakter "wewnętrznej korespondencji", a wola wydania przedmiotowej nieruchomości nie została w jakikolwiek sposób uzewnętrzniona w terminach wskazanych w art. 18 ust. 1e specustawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w K. w wysokości 254.512,00 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz o odmowie powiększenia wspomnianej kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy, a także o ustaleniu odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na ww. nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł na rzecz podmiotów, którym przysługiwała wartość ograniczonego prawa rzeczowego służebność przesyłu - sieć elektroenergetyczna. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu 5 marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego O. T. (nr uprawnień [...]).

Rzeczoznawca majątkowy ustaliła, że dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia [...] września 2014 r. przedmiotowa działka na powierzchni około 0,9421 ha położona była na terenie oznaczonym symbolem KD.L – ulica lokalna oraz na powierzchni około 0,0840 ha na terenie oznaczonym symbolem N.22j.Ł – o funkcji dominującej: tereny zieleni łąkowej, naturalnej i funkcji uzupełniającej: rekreacja, ciągi piesze, polany rekreacyjne, polany obserwacyjne.

Na potrzeby opisywanej wyceny biegła dokonała analizy kształtowania się cen nieruchomości przeznaczonych pod tereny rolne, jak również pod tereny dróg. Badaniem objęto okres od 2014 r. do dnia wyceny. Jako obszar rynku lokalnego w przypadku nieruchomości o przeznaczeniu rolnym przyjęto obszar miasta K. oraz obręby przyległe do granic administracyjnych miasta K., natomiast w przypadku nieruchomości przeznaczonych pod drogi obszar województwa [...].

W wyniku przeprowadzonego badania kształtowania się wzajemnych relacji cenowych w analizowanej grupie nieruchomości ustalono, że cenność gruntów drogowych jest wyższa od cenności gruntów przeznaczonych pod rolę. W związku z powyższym wartość przedmiotowej nieruchomości w części przeznaczonej pod rolę oszacowano przy przyjęciu alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z celu wywłaszczenia, tj. stosując tzw. zasadę korzyści, zgodnie z dyspozycją art. 134 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) - zwanej dalej "ugn". Pozostałą część działki z uwagi na jej tożsame z celem wywłaszczenia przeznaczenie i brak możliwości zastosowania ww. zasady korzyści również wyceniono w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych.

W okresie badania na zdefiniowanym wyżej obszarze rynku, ceny jednostkowe podobnych nieruchomości drogowych mieściły się w przedziale od 25,00 zł/m² do 40,00 zł/m². Następnie dokonano opisu nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej oraz obliczono wartość współczynników korygujących z uwzględnieniem przyjętych cen rynkowych. Na podstawie przedstawionej analizy porównawczej rzeczoznawca obliczył wartość 1 m² powierzchni działki na kwotę 25,00 zł/m², co w konsekwencji pozwoliło na oszacowanie wartości działki nr [...] o pow. 1,0261 ha na kwotę [...] zł.

Wartość ograniczonych praw rzeczowych – służebności przesyłu rzeczoznawca majątkowy oszacował na kwotę [...] zł. Wartość składników roślinnych – zasiewu oziminy przyjęto na poziomie [...] zł. Łącznie zatem wartość działki nr [...] o pow. 1,0261 ha, ustalono na kwotę 259.090,00 zł, którą następnie Wojewoda [...] pomniejszył o wartość ustanowionych na nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych, a otrzymaną w ten sposób wartość powiększył o 5% z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy.

Zdaniem organu drugiej instancji, stworzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy nie zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystanie dla celu ustalenia odszkodowania.

Kwestią sporną na gruncie rozpatrywanej sprawy jest natomiast okoliczność powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1e specustawy w przypadku, w którym, dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości użytkowania wieczystego.

Organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone byłemu właścicielowi – Wyższemu Seminarium Duchownemu Diecezji [...] w K. w dniu 30 grudnia 2015 r. Zatem w świetle ww. przepisu termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości uprawniający do otrzymania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości upływał z dniem 29 stycznia 2016 r. W piśmie z dnia 18 maja 2016 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował Wojewodę [...], iż nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w piśmie z dnia 6 lipca 2016 r. wskazano, iż pismo Rektora Seminarium Duchownego z dnia 8 stycznia 2016 r. oraz pismo Biskupa Diecezjalnego z dnia 11 stycznia 2016 r. nie zostało przekazane Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Zdaniem organu drugiej instancji, treść przytoczonej wyżej korespondencji może wskazywać na istnienie po stronie byłego właściciela nieruchomości woli wydania jej inwestorowi w terminie uprawniającym do otrzymania powiększonego odszkodowania. Jednakże z akt sprawy nie wynika jednocześnie, aby w tym okresie właściciel nieruchomości podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do jej uzewnętrznienia przed nowym właścicielem nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, nieujawniona w żaden sposób wola wydania nieruchomości nie może stanowić przesłanki do uzyskania powiększonego odszkodowania.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji [...] w K. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie skarżącego, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ drugiej instancji zasadnie stwierdził, że brak było podstaw do podwyższenia należnego skarżącemu odszkodowania, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy. W zawiadomieniu o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o którym mowa w ww. przepisie brak jest pouczenia strony w jaki sposób formalnie należy wydać wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, aby możliwym stało się przyznanie stronie premii w wysokości 5 % wartości nieruchomości. W zawiadomieniu z dnia 17 grudnia 2015 r. stronie wskazano jedynie brzmienie przywołanego artykułu ustawy. Zdaniem skarżącego brak poinformowania skarżącego o wymogach formalnych wydania nieruchomości, nie może rodzić po jego stronie ujemnych skutków. Zwrócić uwagę należy, iż skarżący nie podjął żadnych czynności, które uniemożliwiłyby inwestorowi zajęcie przedmiotowej nieruchomości.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 17 grudnia 2015 r., Rektor Seminarium Duchownego wystąpił do Biskupa Diecezjalnego o zgodę na wydanie wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. W związku z wydaniem przez Biskupa przedmiotowej zgody nie podjęto żadnych czynności zmierzających do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Podkreślenia wymaga również fakt, iż od dnia 30 grudnia 2016 r., tj. dnia doręczenia decyzji Wojewody [...] nr [...] nieruchomość nie była przez skarżącego użytkowana w jakikolwiek sposób. Skarżący nie przebywał na terenie nieruchomości, pomimo, iż miał do niej swobodny dostęp. Ponadto na przedmiotowej nieruchomości w późniejszym czasie rozpoczęto budowę, bez uprzedniego żądania wydania nieruchomości, czy przeprowadzenia postepowania o jej wydanie.

W ocenie skarżącego, ww. okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że skarżący w sposób dorozumiany i poprzez zaniechanie zamanifestował wolę niezwłocznego wydania nieruchomości i stanowisko to doszło do organu, który z urzędu dysponował odpowiednią wiedzą (m.in. o niewniesieniu odwołania oraz o braku czynienia przez skarżącego przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych).

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należało zauważyć, że Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji [...] w K. zaskarżyło niniejszą skargą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. w całości zatem kontrola sądowoadministracyjna dotyczy całości rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Odnosząc się do legalności ustalenia odszkodowania w podstawowej wysokości Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia z dnia 5 marca 2016 r. o wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], uzupełniona o wyjaśnienia biegłej w piśmie z dnia 1 czerwca 2016 r. stanowiła wiarygodny dowód w sprawie i nie naruszała wymogów określonych w art. 18 specustawy i w § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Nie budzi wątpliwości to, że w operacie szacunkowym prawidłowo określono przedmiot oraz stan faktyczny i prawny gruntu (niezabudowany grunt użytkowany rolniczo z liniami elektroenergetycznymi o mocy 110 kV i 440 kV, położony w sąsiedztwie drogi krajowej i gruntów rolnych, stanowiący dotychczasową własność Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w K., obciążony hipoteką umowną oraz służebnościami przesyłu na rzecz 9 Spółek z o.o., przeznaczony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. pod funkcję drogową, teren zieleni łąkowej, naturalnej, rekreację, z dopuszczeniem parkingów), a także cel wyceny (określenie wartości nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania za nabycie nieruchomości pod drogę krajową w trybie specustawy). Z wyceny wynika, że rzeczoznawca majątkowy, po dokonaniu oględzin w dniu 19 lutego 2016 r., ustaliła stan przedmiotu wyceny na dzień wydania decyzji nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (17 grudnia 2015 r.). Takie postępowanie rzeczoznawcy było zgodne z przepisami art. 18 ust. 1 specustawy i § 36 ust. 1 rozporządzenia. Z operatu szacunkowego oraz wyjaśnień biegłej udzielonych w piśmie z dnia 1 czerwca 2016 r. wynika, że biegła, po zbadaniu rynku lokalnego w zakresie nieruchomości o charakterze rolnym (powiatu [...]) i rynku regionalnego (województwa [...]) w zakresie nieruchomości drogowych, stwierdziła występowanie transakcji nieruchomościami drogowymi spełniającymi kryterium podobieństwa (art. 4 pkt 16 ugn) do nieruchomości wycenianej. Wobec tego, że przedmiotowy grunt był użytkowany rolniczo, w studium był przeznaczony częściowo pod drogę i zieleń, a późniejsze nabycie z mocy prawa następowało pod drogę krajową biegła prawidłowo uznała, że przeznaczenie nieruchomości zgodnie z celem nabycia zwiększa wartość nieruchomości. Skutkiem tego biegła zastosowała w sprawie tzw. zasadę korzyści (art. 134 ust. 4 ugn) określając wartość nieruchomości według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z przeznaczenia nieruchomości na cel wywłaszczenia, a także szacując wyceniany grunt w oparciu o przepis § 36 ust. 4 rozporządzenia, biorąc pod uwagę rynek nieruchomości drogowych. W sprawie biegła do określenia wartości rynkowej gruntu zastosowała podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej, wybierając 24 nieruchomości podobne z terenu Województwa [...]. Biegła określiła cechy rynkowe wpływające na wartość nieruchomości oraz wagi cech (sąsiedztwo-otoczenie – 40-20%, położenie w terenie – 40-20%, dojazd – 20-10%), a także ustaliła współczynniki korygujące. Wobec stagnacji cen na rynku gruntów rolnych i drogowych w okresie od 2014 r. do dnia wyceny biegła nie uwzględniała zmian poziomu cen wskutek upływu czasu. W operacie wskazano, że wartość 1m2 szacowanego gruntu wynosi 25 zł, a zatem mieści się w przedziale cen z próbki nieruchomości porównawczych (cena min. – 25 zł/1m2, cena maks. – 40 zł/1m2). Z powyższego wynika, że rzeczoznawca majątkowy działała w ramach przepisów art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 i 2 ugn oraz § 4 ust. 4 rozporządzenia. Biegła wyceniła też wartość części składowych nieruchomości zgodnie z przepisem art. 135 ust. 7 ugn, tj. naniesień roślinnych – zasiewu ozimego i służebności przesyłu zgodnie z § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Operat szacunkowy zawiera, w szczególności dane wynikające z § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 rozporządzenia i był ważny w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli chodzi o termin przewidziany w art. 156 ust. 3 ugn.

Jeżeli natomiast chodzi o zagadnienie dotyczące powiększenia odszkodowania o 5% wartości działki nr [...] – jak słusznie twierdzi skarżący - istotne znaczenie dla uznania, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy miało to, czy zawiadomienie o wydaniu decyzji o zrid z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] zaopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności zawierało skonkretyzowane, na tle realiów tejże sprawy, pouczenie w przedmiocie terminu i sposobu wydania nieruchomości inwestorowi. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że przepis art. 18 ust. 1e specustawy odnosi termin 30-dniowy do trzech różnych zdarzeń i nie wskazuje w jaki sposób ma dojść do skutecznego "wydania" nieruchomości inwestorowi. W przedłożonym do akt sądowych egzemplarzu zawiadomienia z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewoda [...] ograniczył się jedynie do powołania całej treści przepisu art. 18 ust. 1e specustawy. Zdaniem Sądu, taka forma pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika była niewystarczająca. Z treści tego zawiadomienia nie wynika który konkretnie przypadek z pkt 1-3 art. 18 ust. 1e specustawy ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Poza tym pouczenie nie zawiera wskazania podmiotu któremu należy wydać nieruchomość i w jakiej formie wydanie nieruchomości ma być uzewnętrznione.

Faktem jest, że z przepisów specustawy nie wynika wprost obowiązek pouczenia przez organ dotychczasowego właściciela o jego uprawnieniu do uzyskania odszkodowania w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że cała procedura nabywania nieruchomości pod drogi publiczne, mimo, że dzieli się na część wywłaszczeniową i odszkodowawczą, jest zintegrowana. Organ orzekający o wywłaszczeniu zawiadamia dotychczasowych właścicieli o wydaniu decyzji o zrid (art. 11f ust. 3 specustawy), a następnie ten sam organ, po uzyskaniu przez decyzję o zrid cechy ostateczności (wykonalności), wszczyna z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania i wydaje decyzję w przedmiocie odszkodowania (art. 12 ust. 4a, 4b i 4g specustawy). Organ prowadzący całą procedurę o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną winien mieć już na etapie postępowania wywłaszczeniowego na uwadze to, że zawiadomienie o wydaniu zrid będzie oddziaływało na prawa dotychczasowego właściciela, także na etapie postępowania odszkodowawczego (czego przykładem jest przepis art. 18 ust. 1e specustawy).

Wobec tego, w ocenie Sądu, brak skierowania do skarżącego zawiadomienia o wydaniu decyzji o zrid zawierającego pełną informację jak należy postąpić, aby uzyskać odszkodowanie w wysokości powiększonej o 5% wartości nieruchomości niewątpliwie mógł mieć wpływ na sposób zachowania się dotychczasowego właściciela nieruchomości, a zatem świadczył o naruszeniu przez organ wojewódzki przepisów art. 8 (zasady zaufania uczestników postępowania do organu) i art. 9 (zasady informowania stron o ich prawach i obowiązkach), w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W prawie publicznym (taki charakter mają przepisy specustawy) nie obowiązuje bowiem zasada ignorantia iuris nocet, a zważywszy dodatkowo na zasadniczy cel specustawy – doprowadzenie do jak najszybszego zakończenia procedury wywłaszczeniowo – odszkodowawczej zawierającej elementy motywacyjne dla stron postępowania, brak rzetelnego pouczenia negatywnie oddziałuje nie tylko na dotychczasowego właściciela nieruchomości, ale też na inwestora, ponieważ każdy złożony przez stronę środek odwoławczy znacznie wydłuża procedurę nabywania nieruchomości pod drogi publiczne (por. wyrok NSA z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 2568/13). Takie stanowisko jest uprawnione na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy skoro dotychczasowy właściciel na żadnym etapie procedury o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną nie oponował przeciwko wydaniu inwestorowi działki nr [...], a stan tej nieruchomości (niezabudowana, nieogrodzona) umożliwiał inwestorowi faktyczne jej objęcie z chwilą wejścia do obrotu prawnego decyzji o zrid zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 17 ust. 1 i 3 pkt 3 specustawy). W tej sytuacji Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji [...] w K. nie może ponosić szkody w postaci braku możliwości uzyskania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy pomijając istotną wadliwość pouczenia zawartego w zawiadomieniu z dnia 17 grudnia 2015 r. o wydaniu decyzji o zrid i okoliczności niniejszej sprawy świadczące o woli dotychczasowego właściciela wydania nieruchomości inwestorowi naruszył przepisy art. 8 i art. 9 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec tego, że decyzja organu odwoławczego ma charakter kasacyjno-reformatoryjny Sąd uznał za celowe uchylenie całości decyzji organu wyższego stopnia, ponieważ część rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym jest ściśle związana z częścią reformatoryjną w ten sposób, że sama część kasacyjna nie może pozostać w obrocie prawnym (przepisy art. 138 Kpa nie przewidują wprowadzenia do obrotu prawnego rozstrzygnięcia o charakterze jedynie kasacyjnym).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Budownictwa weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Ponownie orzekając w sprawie organ wyjaśni w trybie art. 136 Kpa, czy sporządzona na użytek niniejszej sprawy opinia o wartości nieruchomości z dnia 5 marca 2016 r. zachowuje nadal aktualność. W zależności od okoliczności organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).