Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 35/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2 i 5, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 49b, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. i A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 października 2010r. nr [...]; 2. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2010r. nr [...]; 3. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane; 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. J. i A. J. kwotę 757zł(siedemset pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W decyzji z dnia 4 października 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. i A. J. rozebrać płytę obornikową o pojemności do 200 m3 oraz płyty gnojowe na terenie działki nr [...] w miejscowości D. w gminie K. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 49 b ust. 1 i 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 123 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji w pierwszej kolejności opisano stan faktyczny, na tle którego wydane zostało wskazane wyżej rozstrzygnięcie. I tak, wskazano, że M. i A. J. złożyli w dniu 30 listopada 2006 r. zgłoszenie do Starosty . zamiaru prowadzenia robót budowlanych, polegających na remoncie istniejącej płyty obornikowej i zbiornika. Starosta nie wniósł sprzeciwu w odniesieniu do zgłoszonych robót budowlanych. W związku z otrzymanym w dniu 7 maja 2007 r. pismem M. D. (sąsiadki M. i A. J.) w sprawie budowy wyżej opisanej płyty obornikowej i zgodności jej budowy z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem nr [...] z dnia 14 maja 2007 r. powiadomił właściciela działki nr [...] w miejscowości D. o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli sprawdzającej zgodność prowadzonych prac na terenie przedmiotowej działki zgodnie ze złożonym zgłoszeniem. W dniu 23 maja 2007 r. dokonano kontroli przedmiotowej działki. W czasie wizji inwestorzy oświadczyli, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzą od początku maja 2007 roku, na podstawie zgłoszenia remontu płyty obornikowej i zbiornika. W trakcie kontroli dokonano również pomiaru odległości na działce M. D. w obecności jej matki. W dniu 31 sierpnia 2007 r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem inwestorów oraz M. D. W czasie rozprawy administracyjnej ustalono, że miejsce lokalizacji płyty obornikowej jest niekorzystne dla tej ostatniej, gdyż odległość od jej zabudowy nie spełnia warunków technicznych i zapach obornika jest uciążliwy. Strony rozważały zawarcie ugody, do której ostatecznie nie doszło wobec braku zgody M. D. Strona ta kwestionowała jednocześnie charakter robót wykonywanych przez inwestorów jako remont, argumentując, że inwestycja ich od samego początku polegała na budowie nowej płyty obornikowej i zbiornika, względnie jej odbudowie w lokalizacji dla niej bardzo niekorzystnej i sprzecznej z przepisami prawa. Podnosząc ten argument strona ta domagała się ustalenia, czy w istniejącym siedlisku rolniczym D. [...], należącym do inwestorów, przed rozpoczęciem robót budowlanych istniała stara płyta gnojowa, której remont deklarowali oni z złożonym przez siebie zgłoszeniu. W celu wyjaśnienia tej kwestii organ zwrócił się do projektanta inwestycji. W odpowiedzi na wystąpienie organu inż. J. J. (sporządzający opracowania zgłoszeniowe) poinformował, że przed opracowaniem dokumentacji zgłoszeniowej dokonał wizji lokalnej na terenie przedmiotowej działki i zapoznał się ze stanem rzeczywistym i jakością istniejących obiektów, których remont był konieczny w związku z zagrożeniem i ochroną środowiska w tym sąsiednich działek. Podczas wizji stwierdził zniszczoną płytę obornikową z licznymi ubytkami i brakami, popękaną i kruszące się murki, rozszczelniony zbiornik na gnojówkę poprzez liczne pęknięcia w dnie i ścianach. Jednocześnie, stwierdził, że wykonany przez właścicielkę remont i modernizacja istniejącej płyty obornikowej i zbiornik na gnojówkę wg sporządzonego opracowania gwarantuje prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami eksploatację i gospodarkę odpadami chowu zwierząt w siedlisku rolniczym inwestorów.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. D. (po zmianie nazwiska – M. M.), w którym wskazuje ona, że odkąd pamięta w bezpośrednim sąsiedztwie obornik był pryzmowany bezpośrednio na ziemi a obok granicy stał murek, do którego latem wiązano bydło. Z miejsca składowania obornika unosił się fetor, w okresie deszczu gnojowica rozlewała się do stawu. W celu potwierdzenia powyższych faktów strona ta załączyła do akt pismo, podpisane przez mieszkańców wsi, potwierdzające podane przez nią okoliczności. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się pismo D. S. - radnej z obwodu N., nawiązującej do pisma M. M. Z pisma tego wynika, że od dłuższego czasu M. M. starała się zwrócić uwagę na składowanie obornika w przedmiotowym miejscu u inwestorów, zgłaszając ten problem u radnej i Straży Gminnej. Ponadto, w aktach znajduje się opinia specjalisty ds. rozwoju obszarów wiejskich i spraw socjalno bytowych wsi Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w K. – M. L. – C. Stwierdza się w niej fakt istnienia starej płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę, które to obiekty wymagały modernizacji, ponieważ nie spełniały warunków bezpieczeństwa przechowywania odchodów zwierzęcych zgodnie z wymogami ochrony środowiska.

Z informacji uzyskanej od M. J. wynika, że płyta istniała od około 40 lat i był to:

- zbiornik na gnojówkę, stanowiący jednocześnie murek oporowy ze strony budynku inwentarskiego,

* podłoże wyłożone kamieniami,

* od strony sąsiadów murowany murek oporowy podwyższony dodatkowo płotem z desek do którego jak potwierdza skarżąca wiązano latem bydło,

* od strony podwórka płyta oddzielona była płotem z desek,

* od strony stawu znajdował się wyjazd na płytę.

W decyzji z dnia 4 października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. orzekł o braku podstaw do rozstrzygania w oparciu o art. 49b ustawy - Prawo budowlane w sprawie legalności robót budowlanych przy budowie płyty obornikowej na przedmiotowej działce. Decyzja ta została zaskarżona przez M. D. Po rozpatrzeniu jej odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 grudnia 2007 r. nr [...] uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia kasacyjnego zwrócono uwagę na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy wykonane roboty polegały na wyremontowaniu istniejącej płyty, czy na budowie nowej. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przyjął bezkrytycznie przedstawiony przez inwestora wariant wykonania remontu istniejącej płyty - na podstawie uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. W istocie jednak nie udowodnił, że płyta obornikowa istniała przed rozpoczęciem robót budowlanych. Nie opisał, na czym polegał remont monolitycznej płyty żelbetowej, również w aspekcie znajdującego się w aktach opracowania technicznego z lipca 2006 r. i nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji wydana została decyzja nr [...] z dnia 30 kwietnia 2008 r., na mocy której powtórnie orzeczono o braku podstaw do rozstrzygania w trybie art. 49b ustawy - Prawo budowlane w sprawie przedmiotowych robót. Na skutek kolejnego odwołania złożonego przez M. D. wojewódzki organ nadzoru budowlanego decyzją nr [...] z dnia 20 sierpnia 2008 r. ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego kolejny raz wskazano na uchybienia w zakresie przeprowadzonego postępowania i brak ustaleń faktycznych zmierzających do jednoznacznego stwierdzenia, czy w sposób legalny zaistniał obiekt budowlany, który inwestorzy remontowali w oparciu o złożone zgłoszenie (pierwotna płyta obornikowa) oraz jaki był faktycznie zakres prowadzonych przez inwestorów robót budowlanych (remont-budowa-odbudowa).

Prowadząc po raz kolejny postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, oceniając zebrane dowody i oświadczenia stwierdził, że faktem bezspornym potwierdzonym przez strony, świadków i inwestorów jest miejsce składowania obornika i lokalizacja zbiornika na gnojówkę (będącego częścią płyty), jak również murku wydzielającego miejsce składowania obornika. Z powyższych informacji wynika, że sporną częścią przedmiotowego urządzenia budowlanego jest część płyty obornikowej (dennej), która w czasie eksploatacji ulega zakryciu przez składowany obornik. W związku z powyższym, organ I instancji, opierając się na: informacjach uzyskanych od specjalisty ds. rozwoju obszarów wiejskich i spraw socjalno bytowych wsi Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego – M. L. – C. oraz opierając się na opracowaniu inż. J. J. (sporządzającego zgłoszenie) oraz zeznaniach świadków, potwierdzających, że w spornym miejscu od zawsze był składowany obornik, uznał za udowodniony fakt istnienia płyty obornikowej z licznymi ubytkami i brakami, pęknięciami i skruszonym murkiem oraz rozszczelnionym zbiornikiem na gnojówkę. Organ zwrócił się też do Urzędu Gminy K. o sprawdzenie, czy w archiwach gminy znajdują się dokumenty potwierdzające legalności istnienia starej płyty obornikowej, której wybudowanie wymagało zezwolenia bez tzw. projektu podstawowego.

W odpowiedzi, Urząd Gminy poinformował, że w archiwach gminy brak jest dokumentów dotyczących pozwoleń na budowę wydawanych 40 lat temu. Inwestorzy nie przedłożyli żadnych dokumentów, potwierdzających legalne wybudowanie pierwotnej płyty obornikowej. W tej sytuacji organ uznał, że nie można stwierdzić czy istniejąca płyta obornikowa powstała legalnie.

Oceniając zebrany materiał dowodowy oraz kierując się stanowiskiem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując sprawę płyty obornikowej zlokalizowaną na terenie działki nr [...] przy budynku gospodarczym, przychylił się do stanowiska, że zakres budowy przedmiotowej inwestycji wykracza poza granice definicji remontu. W związku z tym, wykonane roboty budowlane organ ten zakwalifikował jako odbudowa obiektu, która wymaga pozwolenia na budowę. W tej sytuacji, organ zastosował tryb postępowania opisany dyspozycjami art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. I decyzją z dnia 2 lutego 2009r. nakazał M. i A. J. rozebrać wyżej opisaną płytę obornikową, jako podstawę prawna decyzji przywołano art. 51 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 kwietnia 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ponownie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując że regulacja art. 51 i art. 50 przewidziane są dla przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Organ winien zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 49 b ustawy, albowiem w istocie wybudowana została nowa płyta obornikowa i jej budowa nie była objęta zgłoszeniem z dnia 30 listopada 2006r. zgłoszenie obejmowało remont płyty, a nie jej budowę.

Postanowieniem z dnia 10 marca 2010r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 49 b ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego nałożył na M. i A. J. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni

1. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego;

- opis techniczny określający rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia i zakończenia,

- oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- szkice i rysunki,

- projekt zagospodarowania działki lub terenu na aktualnej mapie do celów inwestycyjnych.

W dniu 1 lipca 2010 roku inwestorzy złożyli w wymagane zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności remontu płyty obornikowej na działce nr [...] położonej w miejscowości D. z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 31 lipca 2007 roku NR [...] (Dz. Urz. Woj. [...]). Zgodnie z w/w planem zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowa działka położona jest w strefie oznaczonej symbolem 10 RM - tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, hodowlanym i ogrodniczych. Jednakże, pomimo zgodności inwestycji z przepisami miejscowymi dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego, rozpatrując przedmiotową sprawę organ i Instancji w powołanej wyżej decyzji z dnia 4 października 2010r. nakazał rozbiórkę płyty obornikowej na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego uznając, że zachodzą podstawy do orzeczenia o rozbiórce przedmiotowej płyty bowiem przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno - budowlane i dokumentacja nie wskaże możliwości usunięcia naruszeń tych przepisów.

Uznając, że zakres prac wykonanych wykracza poza pojęcie remontu i oznacza de facto budowę nowej płyty, organ wskazał na niezgodność tejże inwestycji z warunkami technicznymi, wynikającymi z regulacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowania (Dz. U. Nr 132, poz. 877). Zgodnie z cytowanym rozporządzeniem, przedmiotowa inwestycja nie spełnia warunków odległości od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, która powinna wynosić 30 m dla otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce o pojemności do 200 m3 oraz płyt gnojowych. Jak bowiem wynika z przeprowadzonej wizji lokalnej, płyta obornikowa usytuowana jest w odległości 10-11 m od budynku sąsiadki. Biorąc pod uwagę te okoliczności, organ I instancji w decyzji z dnia 2 lutego 2009 r. nakazał inwestorom rozebrać płytę obornikową zlokalizowaną na terenie dz. nr [...] w D.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i A. J.

W decyzji z dnia 29 listopada 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności obszernie opisał przebieg postępowania administracyjnego. Następnie wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 10 marca 2010 r., opartym o art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na M. i A. J. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni, wyszczególnionych w jego osnowie dokumentów. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 4 października 2010 r., podjętą na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 przywołanej ustawy, organ I instancji nakazał inwestorom rozbiórkę płyty obornikowej z uwagi na brak możliwości usunięcia naruszeń odległości tejże płyty obornikowej od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich, która powinna wynosić co najmniej 30 m (§ 6 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie).

W ocenie organu odwoławczego, w toku dwuinstancyjnego postępowania organów nadzoru budowlanego ustalono i wykazano, że inwestorzy zgłosili w dniu 30 listopada 2006 r. w Starostwie Powiatowym w K. zamiar wykonania remontu płyty obornikowej, istniejącej od 40 lat na terenie działki nr [...] w D., lecz wybudowali, na miejscu starej płyty, nową płytę obornikową - bez wymaganego zgłoszenia tej budowy. Nowo wybudowana płyta jest usytuowana w odległości 11 m od okien w budynku mieszkalnym na sąsiedniej działce, tj. z naruszeniem § 6 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., które określa, że odległość ta powinna wynosić co najmniej 30 m. Z uwagi na fakt, że nie ma możliwości usunięcia wskazanego naruszenia przepisu techniczno-budowlanego (art. 49b ust. 2 ustawy) w sposób inny niż poprzez likwidację żelbetowej płyty, organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji zasadnie nakazał jej rozbiórkę.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tej sprawie, z uwzględnieniem słusznego interesu stron, w tym także właściciela sąsiedniej nieruchomości, czego efektem było wielokrotne rozpatrywanie sprawy. Wskazano, że organ I instancji samodzielnie decyduje o treści rozstrzygnięcia - jest organem autonomicznym i nie wydaje decyzji "pod dyktando" organu odwoławczego. Ten ostatni jednak, przekazując sprawę, może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej ponownym rozpatrzeniu (art.138 § 2 k.p.a.). W postępowaniu wyczerpująco zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Organ wyjaśnił też, że wniosek inwestorów o skontrolowanie "jakości wykonanych prac lub powołanie biegłego celem ustalenia nieprawidłowości zarówno w dokumentacji złożonej w Starostwie, jak i w wykonaniu" nie miał znaczenia dla sprawy, gdyż jej przedmiotem nie jest stan techniczny obiektu budowlanego, lecz miejsce jego samowolnej lokalizacji. Z tych powodów nie uwzględniono tegoż wniosku (art. 78 § 1 k.p.a.).

W skardze na powyższą decyzję M. i A. J. domagali się stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa - przepisu art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, względnie o: uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania, względnie - uchylenia decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów:

- art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane - rażące jego naruszenie, przez jego zastosowanie w sytuacji nieziszczenia się przesłanek do jego zastosowania. Remont płyty obornikowej na działce skarżących wykonany został legalnie, na podstawie dokonanego zgłoszenia robót, w sytuacji braku sprzeciwu właściwego organu, a ponadto przeprowadzone roboty były remontem, nie zaś budową obiektu budowlanego,

- art. 79 § 2 k.p.a., przez naruszenie zasady bezpośredniości, przez przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych pisemnych oświadczeń M. D. (M.) i D. S., podczas gdy dowodem właściwym dla ustalenia stanu wiedzy osób jest dowód z zeznań świadków, ewentualnie stron - tak, aby strona miała możliwość zadawania pytań przesłuchiwanym.

- art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej i błędnej oceny dowodów, a zwłaszcza ustalenia, czy prace budowlane dotyczące płyty obornikowej były pracami polegającymi na remoncie, czy odbudowie wyłącznie na podstawie zeznań jednej ze stron, z pominięciem innych dowodów,

- art. 107 § 3 k.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia decyzji nie wyjaśniającego podstaw faktycznych i prawnych jej podjęcia, a także:

naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów:

- art. 7 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

- art. 8 k.p.a. przez działanie w sposób zaprzeczający pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa w tym w szczególności przez nakazanie rozbiórki płyty obornikowej pomimo prawidłowego zgłoszenia robót budowlanych oraz rezygnacji przez organ ze złożenia sprzeciwu w sytuacji, gdy organ wiedział jakie dokładnie prace będą prowadzone,

- art. 12 k.p.a., przez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy,

- art. 15 k.p.a., przez niedokonanie powtórnej, całościowej oceny zebranego materiału dowodowego, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz zastosowania przepisów prawa do tak ustalonego stanu faktycznego,

- art. 75 § k.p.a. przez nieprzeprowadzenie istotnych dla sprawy dowodów,

- art. 77 § 1. k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie,

- art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu toczącym się od 2007 r., w którym wydano już szereg kolejnych rozstrzygnięć organu I instancji, które następnie były uchylane przez organ II instancji, przy czym ewolucja rozstrzygnięcia była taka, że początkowo organ I instancji nie dopatrywał się naruszenia przepisów prawa budowlanego w przedmiotowych robotach, a następnie wobec wytycznych organu II instancji - nakazywał rozbiórkę płyty, powołując się na coraz bardziej absurdalne argumenty.

W pierwszej kolejności wskazano, że decyzja w sposób rażący narusza przepis art. 49b ustawy - Prawo budowlane, co kwalifikuje ją do stwierdzenia jej nieważności przez sąd. W przedmiotowej sprawie nie ziściła się choćby jedna przesłanka, wskazana w dyspozycji art. 49b ustawy do wydania zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że płyta obornikowa na działce skarżących nie została przez nich wybudowana, a wyremontowana. O istnieniu starej płyty obornikowej świadczą w sposób niezbity dowody zebrane w sprawie - zeznania skarżących, pisma projektanta J. J., a także pismo M. L.-C., jak również protokół wizji lokalnej z dnia 23 maja 2007 r. Organ nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na okoliczność rozbiórki starej płyty obornikowej, bo też taki fakt nie miał miejsca. Ponadto, wskazano, że roboty budowlane zostały zgłoszone do właściwego organu. Do zgłoszenia załączone zostało opracowanie inż. arch. J. J. z lipca 2006 r., w którym dokładnie opisano zamierzone roboty budowlane. Przeprowadzone w rzeczywistości roboty budowlane dokładnie odpowiadały robotom opisanym w przedmiotowym opracowaniu. W postępowaniu organów I i II instancji nie udowodniono, aby skarżący przeprowadzili roboty w sposób odbiegający od treści zgłoszenia, obejmującego dokładny zakres planowanych robót. Prace te nie obejmowały rozbiórki płyty i wybudowania w jej miejsce nowej płyty (odbudowy), a jedynie jej remont, a więc odtworzenie funkcjonalności starej, zużytej płyty. Organ nie kwestionował zgłoszenia i nie wniósł sprzeciwu. Brak sprzeciwu uniemożliwia następnie podważenie legalności prac przeprowadzonych zgodnie z przedstawionym projektem. Wbrew zawartemu w jednej z poprzednich decyzji stanowisku organu II instancji, wskazanie rodzaju prac jako remont w sytuacji, gdy na podstawie zgłoszenia organ jest w stanie sam ocenić zakres robót, nie powoduje, że zgłoszenie to jest bezskuteczne, bowiem właśnie w sytuacji, gdy organ podejmie wątpliwości co do rodzaju czy zakresu robót, winien złożyć sprzeciw. Brak sprzeciwu, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, powoduje sytuację analogiczną do tej, gdy inwestor dysponuje prawomocnym pozwoleniem na budowę.

Argumentując zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze wskazano, że organ naruszył przepis art. 7 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności, organy obu instancji nie dokonały czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Organ nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie, czy sporna płyta obornikowa została zbudowana zgodnie z dokumentacją objętą zgłoszeniem z dnia 30 listopada 2006 r. Organ nie powołał wnioskowanego biegłego celem stwierdzenia jakości robót (a więc, czy były to roboty polegające na remoncie, czy odbudowie). Organ naruszył przepis art. 8 k.p.a. przez działanie w sposób zaprzeczający pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący w zaufaniu do organów państwa, zakładając przewidywalność i profesjonalizm organu administracji architektoniczno-budowlanej, zgłosiwszy zamiar rozpoczęcia prac budowlanych szczegółowo opisanych w dokumentacji złożonej wraz ze zgłoszeniem, i nie otrzymawszy sprzeciwu, przystąpili w ustawowym terminie do realizacji robót. Organ w sposób bezprawny wszczął postępowanie i wydał decyzję w przedmiocie rozbiórki płyty obornikowej w sytuacji, gdy skarżący dokonywali remontu płyty na podstawie zgłoszenia robót i zgodnie z dokumentacją załączoną do zgłoszenia, a ponadto w sytuacji, gdy uprawniony organ nie wniósł sprzeciwu do prowadzenia robót. Ponadto, organ naruszył art. 12 k.p.a., przez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy, albowiem nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie rodzaju robót (remont lub odbudowa), w tym zwłaszcza co do rzekomego wykonania robót odbiegających od treści zgłoszenia. Organ naruszył też, zdaniem skarżących, przepis art. 15 k.p.a., przez niedokonanie powtórnej, całościowej oceny zebranego materiału dowodowego, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz zastosowania przepisów prawa do tak ustalonego stanu faktycznego. Organ II instancji powinien ponownie dokonać całego procesu stosowania prawa, opierając się co do zasady na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji (pod warunkiem jego prawidłowości i kompletności). W przedmiotowej sprawie, co niezbicie wynika z uzasadnienia decyzji, organ nie dokonał całościowo samodzielnego procesu myślowego, a jedynie chaotycznie zreferował dotychczasowe rozważania organów zawarte w uchylonych decyzjach zapadłych w poprzednich postępowaniach dotyczących spornej płyty obornikowej. Organ naruszył również przepis art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie istotnych dla sprawy dowodów, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie oraz przez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Naruszenie art. 79 § 2 k.p.a., polegało natomiast na tym, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie w taki sposób, że strony zostały pozbawione możliwość zadawania pytań osobom przesłuchiwanym. Organ poprzestał na przeprowadzeniu dowodu z dokumentów — dokumentów autorstwa M. D. i D. S. Tymczasem, właściwym dowodem dla dokonywaniu ustaleń o wiedzy i postrzeżeniach osób jest dowód z przesłuchania świadków. Organ naruszył też art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej i błędnej oceny dowodów, a zwłaszcza ustalenia czy roboty budowlane, dotyczące płyty obornikowej były pracami polegającymi na remoncie, czy odbudowie wyłącznie na podstawie zeznań jednej ze stron, z pominięciem innych dowodów. Organ oparł się w tym zakresie na wybiórczych dowodach, nie biorąc pod uwagę m.in. pism J. J. i M. L.-C., nie przeprowadził również przesłuchania tych osób, podczas gdy to właśnie te osoby są świadkami najbardziej wiarygodnymi jeśli chodzi o istnienie i stan starej płyty obornikowej o jej zdatność do remontu, ponieważ dokonywały jej szczegółowych oględzin. Organ naruszył jednocześnie przepis art. 107 § 3 k.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia decyzji nie wyjaśniającego podstaw faktycznych i prawnych jej podjęcia. Organ nie wyjaśnił bowiem, jakie fakty uznał za udowodnione i na podstawie jakich dowodów, a także nie wyjaśnił, którym dowodom odmówił wiarygodności i z jakich powodów. Uzasadnienie takie właściwie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji.

Na marginesie skargi zakwestionowano także status M. M. jako strony postępowania. Wskazano, że nie posiada ona interesu prawnego w rozstrzygnięciu. Ustawodawca celowo w ustawie - Prawo budowlane wskazał szczególne sytuacje, gdy osoby inne, niż inwestor są stronami postępowań uregulowanych w tym akcie prawnym. Ustawodawca nie dokonał tego w odniesieniu do postępowania rozbiórkowego uregulowanego w art. 49b ustawy. Wobec tego, aby być stroną postępowania rozbiórkowego należy posiadać interes prawny w rozstrzygnięciu. Interes taki musi wynikać wprost z przepisów prawa materialnego. Interes taki posiada wyłącznie Inwestor, nie posiada go zaś właściciel działki sąsiedniej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesiona w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niespornym jest, że skarżąca M. J. w dniu 30 listopada 2006r. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania prac remontowych polegających na remoncie zbiornika na gnojowicę 15m³ i płyty gnojowej 30m³. Do zgłoszenia zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz opracowanie pt. "Remont i adaptacja starej płyty gnojowej oraz zbiornika na istniejącym siedlisku rolniczym" na działce nr [...], D. [...]. Do zgłoszenia tego organ architektoniczno- budowlany nie wniósł sprzeciwu.

Nieniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.) - zw. dalej ustawą- upoważnia inwestora do rozpoczęcia po upływie wskazanych 30 dni planowanej inwestycji. Milczenie organu, czyli niewniesienie sprzeciwu w formie decyzji uprawnia do podjęcia robót budowlanych. Istnieje bowiem domniemanie wydania decyzji pozytywnej w stosunku do zamiaru objętego zgłoszeniem w sytuacji, gdy upłynął termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy (termin na wniesienie sprzeciwu).

Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych – zgodnie z art. 30 ust. 2 wykonywanie ww. robót budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Remont płyty obornikowej wymagał dokonania zgłoszenia. Zakres robót objęty zgłoszeniem obejmował wyrównanie wszelkich nierówności na górnej powierzchni zbiornika chudym betonem, wytyczenie obrysu płyty obornikowej zgodnie z rys. nr 2. wykonanie żelbetowego kanalika odciekowego służącego do odprowadzania wody z płyty o spadku 1 procent do studzienki rewizyjnej zgodnie z rysunkiem nr 6 poza obrysem istniejącego zbiornika, ułożenie warstwy chudego betonu B 7,5 z wyrównaniem do projektowanych spadków, ułożenie folii o grubości 3 mm na zakład o szerokości 25 cm. Wskazano, że prace betonowe przy układaniu płyty obornikowej należy wykonać zgodnie z rysunkami nr 2, 3, 4, segmentami z betonu B25, wykańczając górną powierzchnię na ostro. Po rozebraniu szalunków płyty dolnej wypełnić dylatacje kitem trwale elastycznym, wjazd na płytę wg rysunku nr 7. Przed wypływem wody gnojowej z płyty zabezpiecza krawężnik, za którym należy wykonać opaskę brukową na szerokości całego wjazdu i długości 1 metra.

Wobec braku sprzeciwu skarżąca przystąpiła do wykonywania robót objętych zgłoszeniem.

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organy nadzoru nie ustaliły aby w trakcie wykonywania prac objętych zgłoszeniem wystąpiły odstępstwa od robót wymienionych w zgłoszeniu i nie stwierdziły przekroczenia wymienionego w nim zakresu. Natomiast uznały, że wykonany zakres robót stanowi budowę nowego obiektu, a nie był remontem dotychczasowej płyty. Nowa płyta obornikowa, której budowa wymaga zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b) wykonana zaś została bez wymaganego zgłoszenia. Powyższe w ocenie organu uzasadniało przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 49b ustawy regulującego postępowanie w sprawie obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nadto nie jest spornym, że płyta obornikowa jest usytuowana na działce w miejscu naruszającym przepis § 6 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. nr 132, poz. 877). Odległość płyt gnojowych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na sąsiedniej działce powinna wynosić co najmniej 30 m, a od granicy sąsiedniej co najmniej 4m, a rozpoznawanej sprawie płyta znajduje się w odległości 10 m od budynku mieszkalnego (11m od okien) usytuowanego na sąsiedniej działce.

Dokonując oceny wniesionej skargi Sąd uznał, że zasługuje na uwzględnienie. W szczególności Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 49b ust. 1 ustawy. W sytuacji, gdy strona zgłosiła zamiar wykonania remontu płyty obornikowej i na podstawie tego zgłoszenia wykonała roboty wskazane w zgłoszeniu, niewykraczające poza zakres objęty zgłoszeniem, czyli zgodnie ze zgłoszeniem, to dokonane zgłoszenie należy uznać za skuteczne. Natomiast ustalenie że przedmiotem zgłoszenia była budowa nowej płyty obornikowej, niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ, w sytuacji zgłoszenia remontu winno spowodować konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy.

W rozpoznawanej w sprawie, w zaskarżonej decyzji , która podlega kontroli sądu, wbrew wymogom art. 7 kpa i art. 77 kpa nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, a przede wszystkim istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, nierozpoznany został w całości zebrany materiału dowodowy. Organy administracji winny zatem w sposób jednoznaczny dokonać ustaleń dotyczących płyty obornikowej istniejącej (jej stanu) na terenie nieruchomości skarżącej przed zgłoszeniem jej remontu, a następnie ustalić jaki zakres prac został wykonany, z uwzględnieniem zakresu wykonanych prac objętych zgłoszeniem, a następnie ustalić czy w sprawie wybudowana została nowa płyta, czy też dokonano jej remontu w rozumieniu art.3 pkt 8 ustawy. Zaskarżona decyzja nie zawiera ustaleń w tym zakresie, co stanowi również o naruszeniu powołanego w skardze art. 107 § 3 kpa. Należy podzielić zarzut skarżących, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji uniemożliwia je kontrolę pod względem legalności. Skarżący zarzucili organowi, iż nie powołał biegłego dla ustalenia czy wykonane roboty polegały na remoncie, czy też odbudowie. Jednakże wskazanie, że koniecznym jest powołanie biegłego na powyższą okoliczność na obecnym etapie rozpoznania sprawy jest przedwczesne. Do dokonania ustaleń w tym zakresie uprawniony jest organu nadzoru i nie ma przeszkód aby dokonał ich samodzielnie, biorąc pod uwagę materiał dowodowy sprawy a w szczególności zakres robót wykonanych –skarżąca wywodzi w skardze, że wykonała zakres robót zgodnie ze zgłoszeniem.

Ustalenie, że zakres robót nie obejmował remontu płyty w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy winno spowodować zastosowanie trybu postępowania przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy.

Za niezasadny Sad uznał zarzut braku przymiotu strony M. M. (dawniej D.) w uwagi na brak interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącymi, że ustawodawca celowo w ustawie Prawo budowlane wskazał szczególne sytuacje, gdy osoby inne niż inwestor są stronami postępowań uregulowanych w tym akcie i nie dokonał tego w odniesieniu do postępowania rozbiórkowego uregulowanego w art. 49b ustawy, jednakże takie ograniczenie wynikają wprost z przepisów Prawa budowlanego, np. art. 28 ust. 2 dotyczącego stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W rozpoznawanej sprawie M. M. jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości, która z uwagi na prowadzenie przez skarżącą robót opisanych w zgłoszeniu ma interes prawny do występowania w sprawie, albowiem, niewątpliwie prowadzone roboty oddziaływają na nieruchomość sąsiednią.

Biorąc powyższe pod uwagę i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego z dnia 4 października 2010r. wraz z postanowieniem z dnia 10 marca 2010r., uznając, że w prawie nie zachodzą powołane przez skarżących przesłanki dla stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

Nadto na mocy art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł, że decyzje nie mogą być wykonywane.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził solidarnie na rzecz skarżących kwotę 757zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot wpisu i opłaty od pełnomocnictwa (517zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (240zł) – art. 200 i art. 205 § cyt. wyżej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. 163, poz. 1349 ze zm.).