Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2044/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 pkt 2., art. 2 ust. 1.
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 881
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg F. S.A. z siedzibą w L. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r.: nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu wyrobu budowlanego, nr [...] w przedmiocie zakazu dalszego przekazywania wyrobu budowlanego oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2011 r. nakazującą F. S.A. z siedzibą w L. (skarżącej w niniejszej sprawie) wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego – elastyczny przewód gazowy [...], zawór szybkozłącza R4.

Natomiast decyzją nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2011 r. zakazującą dalszego przekazywania przez sprzedawcę ww. wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu przez F. S.A. w L.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] lutego 2011 r. i [...] marca 2011 r. upoważnieni pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili w sklepie sieci [...] Sp. z o.o. znajdującym się przy ul. [...] w [...] kontrolę prawidłowości wprowadzania do obrotu wyrobu budowlanego występującego pod nazwą elastyczny przewód gazowy [...], zawór szybkozłącza R4, dł. 0,75 m, DN 15, pod kątem spełnienia wymagań ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz. 881 z późn. zm.).

Na podstawie oględzin stwierdzono, że wyrób ten składa się z dwóch zintegrowanych i połączonych ze sobą części: elastycznego przewodu gazowego [...] (elastyczny, metalowy przewód gazowy o długości 0,75 m i średnicy nominalnej 15 mm) wytworzonego przez F. S.A. oraz zaworu szybkozłącza R4 wytworzonego przez włoską firmę [...], której upoważnionym przedstawicielem w Polsce jest [...] Sp. z o.o.

Każda z części składowych szybkozłącza została odrębnie oznakowana znakiem budowlanym. Oznakowaniu, odnoszącemu się do elastycznego przewodu gazowego [...], towarzyszyły następujące informacje:

- określenie producenta przewodu: F. S.A., ul. [...]

- adres strony internetowej [...]

- określenie specyfikacji technicznej, z którą potwierdzono zgodność wyrobu: [...]

- numer i data wystawienia deklaracji zgodności: Krajowa deklaracja zgodności nr [...] (23-01-2006)

- określenie jednostki certyfikującej: Instytut Nafty i Gazu w [...]

- nr PKWiU: [...]

- przeznaczenie wyrobu: przewód elastyczny przeznaczony jest do podłączania urządzeń gazowych do instalacji gazowej

PRZEZNACZENIE:

- Rodzaj gazu: E, Ls, Lw, P, B, P/B

- Minimalny promień wielokrotnego zgięcia: R =130 mm

- MOP: 0,5 bar

- DN 15

- Przepływ nominalny: 1,6 m3/h zgodnie z PN-EN 14800

Natomiast na końcówce przewodu wytłoczono:

- oznaczenie producenta: ff (logo producenta)

- oznaczenie wyrobu: [...]

- maksymalne ciśnienie robocze: MOP 0.5

- średnica nominalna: DN15

- identyfikacja partii wyrobu: [...]

Oznakowaniu znakiem budowlanym, odnoszącym się do zaworu szybkozłącza R4, towarzyszyły następujące informacje:

- określenie producenta zaworu: [...] s.r.l. [...]

- określenie upoważnionego przedstawiciela producenta zaworu: [...] Sp. z o.o., ul. [...]

- określenie specyfikacji technicznej, z którą potwierdzono zgodność wyrobu: [...]

- numer i data wystawienia krajowej deklaracji zgodności: nr [...] (27-03-2009)

- określenie jednostki certyfikującej: Instytut Nafty i Gazu w [...].

Kontrola wykazała, że wyrób jest sprzedawany faktycznie jako kompletne szybkozłącze gazowe (tj. integralnie ze sobą powiązany zawór szybkozłącza oraz przewód gazowy). Na tego typu wyroby nie ma powszechnie dostępnej specyfikacji technicznej, bowiem wyroby takie są wprowadzane do obrotu w oparciu o aprobaty techniczne. Podmiot wprowadzający kontrolowany wyrób do obrotu (F. S.A.) na ten konkretny wyrób takiej aprobaty nie posiadał. Natomiast wprowadzał go do obrotu jako swego rodzaju kompilację złożoną z własnego produktu tj. przewodu gazowego (wytworzonego zgodnie z aprobatą techniczną [...] oraz produktu innego producenta (tj. zaworu szybkołącza R4, wyprodukowanego przez firmę [...], deklarującą zgodność tego elementu z aprobatą techniczną [...] "Szybkozłącze gazowe z metalowym przewodem elastycznym").

W związku z ustaleniami kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] marca 2011 r. zawiadomił F. S.A. (dalej powoływana również jako skarżąca) o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia wyjaśnień.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca poinformowała organ, że przewód gazowy [...] i zawór szybkozłącza R4 stanowią komplet dwóch wyrobów budowlanych. Producentem i wprowadzającym do obrotu przewód gazowy [...] jest F. S.A. Producentem zaworu R4 jest włoska firma [...], a wprowadzającym do obrotu w Polsce jest jej upoważniony przedstawiciel [...] Sp. z o.o. Zawory R4, dostarczane przez [...] zaopatrzone są w etykietę zbiorczą. Skarżąca dokonuje skompletowania zaworu z przewodem i na mocy upoważnienia wystawionego przez [...] przenosi treść z etykiety zbiorczej na etykiety indywidualne. Etykieta przytwierdzona do kompletu takich wyrobów, określa w jednej części cechy przewodu gazowego [...], a w drugiej części cechy zaworu szybozłączka R4. Zdaniem skarżącej taka forma sprzedaży spowodowana jest zakorzenioną w Polsce tradycją, ponieważ zawory szybkozłącza nie były tu nigdy samodzielnym wyrobem. Wskazała, że wyroby te są inaczej traktowane przez komitet opracowujący normy europejskie, który opracował oddzielną normę na przewód i oddzielną normę na zawór szybozłączka. Zawór typu R4 jest sprzedawany w Polsce także w połączeniu z przewodami gazowymi innych producentów.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych oraz na podstawie art. 104 k.p.a. nakazał skarżącej wycofanie z obrotu wyrobu budowlanego - elastyczny przewód gazowy [...], zawór szybkozłącza R4, dł. 0,75 m, DN 15 oraz decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych i art. 104 k.p.a. orzekł zakaz dalszego przekazywania przez sprzedawcę ww. wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu przez skarżącą.

W jednobrzmiących uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że aprobata techniczna [...] zat. "Elastyczny przewód metalowy" dot. giętkich, metalowych przewodów gazowych zakończonych przyłączami o różnej konstrukcji w tym również przewodów zaopatrzonych w zakończenie typu bagnetowego w obudowie stanowiącej rękojeść jako przewody szybkozłącza - przewody takie wg tej aprobaty posiadają oznaczenie [...] (lub [...]). Pozwala zatem na wprowadzanie do obrotu wyrobu budowlanego (przewodu) umożliwiającego kompletowanie w pełni funkcjonalnych szybkozłączy gazowych po jego połączeniu z prawidłowo wprowadzonym do obrotu zaworem szybkozłącza. Nie można uznać za prawidłowe wprowadzanie do obrotu samego zaworu R4 w oparciu o aprobatę [...], która dotyczy pełnego, kompletnego szybkozłącza (zawór + przewód).

Objęty kontrolą produkt tj. elastyczny przewód gazowy [...], zawór szybkozłącza R4, dl. 0,75 m, DN 15 jest dostępny w handlu jako jeden wyrób, bowiem zastosowana forma sprzedaży uniemożliwia oddzielenie i odrębny zakup jego głównych elementów składowych tj. elastycznego przewodu gazowego oraz zaworu szybkozłącza. Fakt potraktowania tego produktu w całości jako jednego wyrobu budowlanego podyktowany był również tym, że jeden z elementów składowych (zawór szybkozłącza R4), jako bezpodstawnie wprowadzony do obrotu w oparciu o aprobatę techniczną [...], w świetle tej aprobaty nie stanowi odrębnego wyrobu budowlanego. W rezultacie chcąc prawidłowo wprowadzić do obrotu tak skonfigurowany wyrób budowlany (tj. wykorzystujący komponenty innego producenta), należałoby dokonać oceny zgodności z nową odrębną specyfikacją techniczną (aprobatą techniczną), która dopuszczałaby łączenie zaworu R4 wykonanego zgodnie z aprobatą [...] oraz przewodu gazowego [...] wykonanego zgodnie z [...]. Skarżąca tego nie uczyniła twierdząc, że oferowany przez nią produkt stanowi komplet dwóch odrębnych wyrobów budowlanych, z których tylko jeden jest w istocie przez nią wytwarzany, a drugi został wprowadzony do obrotu przez innego producenta. Zdaniem organu strona decydując się na nierozdzielną sprzedaż dwóch wyrobów budowlanych (a trzeba nadmienić, że wcale nie jest to konieczne - o takiej formie sprzedaży decydują wyłącznie względy marketingowe, a nie prawne lub techniczne), które zamontowane w obiekcie budowlanym mają funkcjonować we wzajemnym połączeniu jako integralna całość użytkowa, winien jako "kompletator", dochować szczególnej staranności i upewnić się, że specyfikacje techniczne obu wyrobów składowych dopuszczają takie połączenie. Zdaniem organu zespół wyrobów, z których chociażby jeden jest wadliwie wprowadzony do obrotu, nie gwarantuje bezpiecznego, zgodnego z przeznaczeniem użytkowania.

Od powyższych decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 2 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez przyjęcie, że oferowany do sprzedaży komplet wyrobów budowlanych składający się z przewodu gazowego oraz zaworu szybkozłącza jest jednym wyrobem budowlanym, w sytuacji gdy te dwa wyroby zachowują w pełni swoją odrębność i stanowią jedynie komplet dwóch wyrobów;

- art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 6 ustawy o wyrobach budowlanych, oraz art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności poprzez przyjecie, że skarżąca jest producentem zakwestionowanego wyrobu, w sytuacji gdy zawór szybkozłącza jest produkowany przez firme [...], której przedstawicielem na terenie Polski jest [...] Sp. z o.o. i wprowadzony do obrotu przez tę spółkę, a F. S.A. działa wyłącznie jako dystrybutor;

- art. 33 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału [...] Sp. z o.o., która jako producent zaworów szybkozłącza ma status strony z mocy prawa;

- art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wyrób budowlany - zawór szybkozłącza - nie może być wprowadzany do obrotu, mimo iż jego producent - [...] Sp. z o.o. wystawił deklarację zgodności i oznaczył wyrób znakiem budowlanym;

- § 4 ust. 2 i 3 pkt 2) w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposób znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. 04.198.2041 ze zm.) poprzez całkowite pominięcie przy wydawaniu decyzji faktu, że deklaracja zgodności została wystawiona przez producenta zgodnie z wymaganą procedurą, po uprzednim uzyskaniu certyfikacji zgodności wyrobu przez akredytowaną jednostkę certyfikującą - to jest Instytut Nafty i Gazu w [...], w którym to certyfikacie potwierdzono zgodność zaworów szybkozłącza z aprobatą techniczną i nie wskazano żadnych dodatkowych warunków stosowania wyrobu budowlanego wynikających ze specyfikacji technicznej - w szczególności w certyfikacie nie wskazano, że zawór może być stosowany wyłącznie z określonym przewodem gazowym.

- art. 30 ust. 1 pkt 2 poprzez nałożenie na F. S.A. obowiązku wycofania z obrotu i zakazu dalszego przekazywania przewodu gazowego, mimo iż w stosunku do tego wyrobu budowlanego nie zostały poniesione żadne zarzuty i nie budzi żadnych wątpliwości, że wyrób ten jest w pełni zgodny z przepisami prawa.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie

- art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku dowodowego o zwrócenie się do Instytutu Nafty i Gazu o wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy aprobatą techniczną a certyfikatem zgodności;

- art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a poprzez przyjęcie, że wyrób nie spełnia wymogów ustawowych i stwarza niebezpieczeństwo dla użytkowników, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie, w szczególności zaniechania zlecenia zbadania wyrobu przez właściwą jednostkę;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, mimo iż zgodność z prawem ocenianego w toku postępowania wyrobu została zweryfikowana w toku postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie stwierdził naruszenia przepisów prawa.

Zdaniem skarżącej przewód gazowy oraz zawór szybkozłącza mogą być stosowane we wzajemnym połączeniu, ale nie jest to wymóg niezbędny dla spełniania przez te wyroby swojej funkcji. Przewód gazowy może być bowiem łączony z wszelkiego rodzaju zaworami różnej produkcji. Podobnie zawór szybkozłącza, do którego pasują także inne przewody gazowe. Te dwa elementy nie stanowią wobec tego integralnej całości użytkowej, mogą bowiem być stosowane zamiennie z innymi elementami. Fakt, że są one sprzedawane w połączeniu, wynika wyłącznie ze względów marketingowych, nie zaś wymogów technicznych. Organ błędnie więc przyjmuje, iż kwestionowany komplet wyrobów budowlanych jest jednym wyrobem, a to z kolei doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia, że F. S.A. jest producentem tego wyrobu i że ponosi odpowiedzialność za zgodność szybkozłącza z przepisami ustawy o wyrobach budowlanych.

Skarżąca wskazała także, że [...] Sp. z o.o., działający jako producent wyrobu budowlanego zawór szybkozłącza, zwrócił się do Instytutu Nafty i Gazu, który uprzednio wydawał aprobatę techniczną [...] i uzyskał certyfikat zgodności nr [...] na wyrób budowlany kurek instalacyjny z gniazdem szybkozłącza. Podstawą wydania tego certyfikatu była aprobata techniczna [...]. A zatem ta sama jednostka, która wydała aprobatę techniczną na wyrób obejmujący dwa elementy, wydala następnie certyfikat zgodności obejmujący jedynie sam zawór. Jednocześnie w treści certyfikatu nie wskazano w żadnym miejscu jakichkolwiek warunków stosowania wyrobu budowlanego wynikających ze specyfikacji technicznej - które zgodnie z § 7 pkt 5 rozporządzenia winny zostać wskazane. W szczególności w certyfikacie zgodności nie zostało wskazane, że zawór szybkozłącza może być stosowany wyłącznie z określonym w aprobacie technicznej przewodem gazowym.

Zdaniem skarżącej nie słuszne jest twierdzenie, że nie dołożyła szczególnej staranności, w zakresie obowiązku sprawdzenia zgodności z prawem wyrobu innego producenta. Miała bowiem prawo zakładać, że skoro producent wystawia deklarację zgodności produktu ze specyfikacją techniczną, która to deklaracja oparta jest na certyfikacie zgodności wydanym przez właściwą jednostkę certyfikującą, to produkt jest w pełni zgodny z prawem.

Decyzjami z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] i [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 §1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.

Organ powołując się na art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych wskazał, że wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. W myśl zaś art. 5 ust. 1 ww. ustawy o wyrobach budowlanych, wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych m.in., jeżeli jest odpowiednio oznakowany oznakowaniem CE (według tzw. europejskiego systemu wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu) albo znakiem budowlanym (według tzw. krajowego systemu wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu). Oznakowanie wyrobu budowlanego jednym z ww. znaków i tym samym wprowadzenie go do obrotu dopuszczalne jest w przypadku, gdy jego producent dokonał oceny zgodności wyrobu z odpowiednią specyfikacją techniczną i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, deklarację zgodności wyrobu z tą specyfikacją. Powyższe przepisy odnoszą się tak do wyrobu budowlanego wprowadzanego do obrotu jako wyrób pojedynczy, jak i jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową. Oznacza to, że również wyrób w postaci zestawu powinien być odpowiednio oznakowany przez jego producenta po uprzednim przeprowadzeniu jego oceny zgodności z właściwą dla niego specyfikacją techniczną.

Zdaniem organu definicja producenta ustanowiona została w art. 5 pkt 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.), zgodnie z którym przez producenta rozumie się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. Skarżąca dokonuje czynności polegających na projektowaniu i wytwarzaniu wyrobu w postaci zestawu z wyrobów pojedynczych poprzez wyprodukowanie jednego z komponentów zestawu i wyboru drugiego ze znajdujących się na rynku wyrobów, a następnie wprowadza go do obrotu pod własną nazwą i znakiem. Wyrób budowlany "elastyczny przewód gazowy typ [...], zawór szybkozłącza R4, dł. 0,75 m, DN 15'' jest więc wyrobem wprowadzonym do obrotu przez skarżącą, która jest jego producentem w rozumieniu przepisu art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności - jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych. Kwestią wtórną jest natomiast zgodność wprowadzania do obrotu wyrobów wchodzących w skład zestawu z uwagi na fakt, iż producent zestawu w ogóle nie dokonywał jego oceny zgodności jako całości. W przypadku wyrobu budowlanego wprowadzanego do obrotu jako zestaw wyrobów, niezależnie od faktu, ile komponentów zestawu jest produkowanych bezpośrednio, a ile jest przez niego kupowanych od innych wytwórców, producent zestawu wyrobów, zawsze jest odpowiedzialny za dokonanie oceny zgodności z właściwą specyfikacją techniczną zestawu jako całości.

Organ wskazał, że wobec braku prowadzenia oceny zgodności dla zestawu jako całości kwestią drugorzędną jest prawidłowość wprowadzenia do obrotu komponentów tego zestawu i nie może mieć ona wpływu na ocenę prawidłowości wprowadzenia go do obrotu. Tym samym niewystąpienie przez organ I instancji w niniejszej sprawie, zgodnie z wnioskiem skarżącej do Instytutu Nafty i Gazu o wydanie opinii w przedmiocie "sprzeczności pomiędzy aprobatą techniczną a certyfikatem zgodności", tj. dokumentami dotyczącymi jednego komponentu przedmiotowego zestawu - zaworu szybkozłącza produkowanego przez włoską firmę [...] - opinia taka nie mogłaby zwolnić producenta z obowiązku dokonywania oceny zgodności wyrobu z właściwą dla niego specyfikacją techniczną. Organ wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. bowiem przepisy ustawy o wyrobach budowlanych przyznają organom nadzoru budowlanego uprawnienie (a nie obowiązek) pobierania próbek wyrobów budowlanych i zlecania przeprowadzenia ich badań, a jak wynika z art. 25 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, badaniom poddaje się wyrób budowlany w celu ustalenia, czy posiada on deklarowane przez producenta właściwości użytkowe. Skoro producent nie dysponuje specyfikacją techniczną dla przedmiotowego zestawu, która określałaby jego właściwości użytkowe i w związku z tym nie wystawia deklaracji zgodności wyrobu, to w ogóle nie ma podstaw do prowadzenia przez organ badań, a sam ten fakt prowadzi do stwierdzenia naruszenia przez F. S.A. przepisów ustawy o wyrobach budowlanych.

Na powyższe decyzje skarżąca wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzuciła im:

- naruszenie prawa materialnego:

- art. 2 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez przyjęcie, że oferowany przez nią komplet dwóch wyrobów budowlanych - elastycznego przewodu gazowego oraz zaworu szybkozłącza stanowi zestaw wyrobów budowlanych, w sytuacji gdy wyroby te nie spełniają definicji określonej w art. 2 ust. 1 ustawy - gdyż mogą być stosowane zamiennie z innym wyrobami budowlanymi, a nadto fakt ich połączenia nie wpływa w żadnym stopniu na bezpieczeństwo stosowania tych wyrobów;

- art. 4 i 5 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez przyjęcie, że skarżąca zobowiązana była dokonać oceny zgodności wprowadzanego do obrotu "zestawu" wyrobów i wystawić deklarację zgodności, w sytuacji gdy oba wprowadzane do obrotu wyroby, to jest przewód gazowy oraz zawór szybkozłącza przeszły wymaganą prawem procedurę, posiadały wymagane dokumenty (przewód gazowy produkcji F. S.A. - aprobatę techniczną [...], zaś zawór szybkozłącza aprobatę techniczną [...], wydany na jej podstawie przez Instytut Nafty i Gazu w [...] certyfikat zgodności nr [...] oraz deklarację zgodności wystawioną przez producenta) potwierdzające, że dopuszczalne i w pełni bezpieczne jest stosowanie wyrobów we wzajemnym połączeniu;

- art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca jest producentem kompletu wyrobów, w tym zaworu szybkozłącza, w sytuacji gdy wyrób ten nie został wytworzony dla F. S.A. w celu prowadzania do obrotu pod nazwą F. S.A.

- art. 33 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału [...] Sp. z o.o., która jako przedstawiciel producenta zaworów szybkozłącza ma status strony z mocy prawa;

Naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nieuzasadnione przyjęcie, że komplet wyrobów budowlanych sprzedawany przez skarżącą został wprowadzony do obrotu z naruszeniem przepisów prawa;

- art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że dopuszczenie wnioskowanego przez stronę dowodu, zmierzającego do wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy aprobatą techniczną zaworu szybkozłącza a certyfikatem zgodności, które to dokumenty wystawione zostały przez Instytut Nafty i Gazu jest w postępowaniu zbędne, w sytuacji gdy jest to dowód konieczny dla wyjaśnienia nieścisłości w dokumentacji wyrobu budowlanego zawór szybkozłącza R4, co z kolei pozwoli wyjaśnić, czy wyroby są wprowadzane do obrotu zgodnie z prawem - jeśli bowiem oba elementy kompletu posiadają wymaganą prawem dokumentację, to komplet wyrobów budowlanych może być legalnie wprowadzany do obrotu;

- art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę załączenia akt postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sytuacji gdy prowadzone przez niego postępowanie dotyczyło zgodności z prawem wprowadzenia do obrotu zaworu szybkozłącza R4, będącego elementem kompletu wyrobów budowlanych, których dotyczy niniejsze postępowanie, a zatem wynik tamtego postępowania może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej;

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania organów administracji w sposób budujący zaufanie i dający poczucie pewności porządku prawnego i pominięcie przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie wielokrotnych decyzji organów nadzoru budowlanego potwierdzających zgodność z prawem kwestionowanych wyrobów.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie wskazując, że objęty postępowaniem wyrób stanowi zestaw wyrobów w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych, skoro składa się z dwóch elementów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową, która ma wpływ na spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa a art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych. Dla oceny czy dany wyrób składający się z kilku elementów stanowi zestaw wyrobów nie ma znaczenia łatwość łączenia tych elementów tak między sobą jak i z innymi znajdującymi się na rynku wyrobami, istotne jest czy zestaw taki ma właściwości użytkowe zapewniające bezpieczeństwo jego użytkowania. Zdaniem organu, nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż za zestaw może być uznany wyrób składający się z takich elementów, których połączenie będzie wymagać podejmowania szczególnych czynności technicznych, ingerencji w konstrukcję wyrobu, czy też posiadania szczególnych umiejętności.

Skarga dotycząca decyzji nr [...] została zarejestrowana pod sygn. VISA/Wa 2044/11 a skarga dotycząca decyzji nr [...] została zarejestrowana pod sygn. VISA/Wa 2045/11.

Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ppsa postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2044/11 oraz VI SA/Wa 2045/11 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić dalej pod sygn. akt. VI SA/Wa 2044/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym, stosownie do § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Badając skargi wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje nie noszą bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.

Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o wyrobach budowlanych stanowiących podstawę prawną zaskarżonych decyzji właściwy organ w wyniku kontroli u sprzedawcy, w przypadku stwierdzenia, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych w tej ustawie wydaje decyzję zakazującą dalszego przekazywania wyboru budowlanego przez sprzedawcę oraz decyzję nakazującą wycofanie z obrotu tego wyrobu przez producenta lub importera.

Podkreślić przy tym, w zw. z zarzutami skargi należy, iż definicja wyrobu budowlanego zawarta została w art. 2 pkt 1 powołanej ustawy, z którego wynika, iż wyrób budowlany zdefiniowany jest jako rzecz ruchoma, bez względu na stopień jej przetworzenia, przeznaczona do obrotu, wytworzona w celu zastosowania w sposób trwały w obiekcie budowlanym, wprowadzona do obrotu jako wyrób pojedynczy lub jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.

Bezsporną w sprawie jest okoliczność, iż kontrolowany wyrób składa się z dwóch połączonych ze sobą części tj. przewodu gazowego [...] wytworzonego przez skarżącą i zaworu szybkozłącza R4 wytworzonego przez włoską firmę [...], jednakże z faktu objęcia tym wyrobem dwóch ww. części nie można, wbrew przekonaniu skarżącej, wnosić o ich odrębności w rozumieniu wykluczającym przyjęcie, iż chodzi o wyrób, który odpowiada definicji art. 2 pkt 1 powołanej ustawy. Z punktu widzenia cyt. przepisu nie jest bowiem istotną okoliczność, iż części te mogą być stosowane zamiennie z innymi wyrobami ani też kwestia wpływu ich połączenia na bezpieczeństwo stosowania.

Wyrobem budowlanym jest bowiem również zestaw wyrobów (a tak zasadnie przyjął organ) do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych.

Z powyższego nie wynika, by przepis ten warunkował uznanie zestawu za wyrób budowlany od tego, że wyroby nim objęte były przeznaczone wyłącznie do stosowania we wzajemnym połączeniu. Zasadnie bowiem wskazał w zaskarżonej decyzji organ, że wprowadzenie do obrotu zestawu nie powoduje automatycznie utraty odrębności komponentu w taki sposób, że nie mogą one znajdować się w obrocie jako pojedyncze wyroby. Warunkiem jest tylko dokonanie dla każdej części oceny zgodności z właściwą specyfikacją techniczną. Nie jest przy tym dla oceny wyrobu z punktu widzenia art. 2 ust. 1 powołanej ustawy istotny stopień trudności łączenia poszczególnych elementów między sobą, czy innymi wyrobami. Istotnym jest, czy zestaw stanowi integralną całość użytkową i ma wpływ na spełnienie wymagań podstawowych, a w tym zakresie ocena organu odnosząca się do kontrolowanego wyrobu uwzględnia określone w powołanym przepisie wymogi warunkujące uznanie wyrobu jako wyrób budowlany w postaci zestawu.

Dla dokonania oceny wymaganej art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy bez istotnego znaczenia pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność, iż oba elementy zestawu odrębnie (dla każdego z nich) przeszły wymaganą prawem procedurę i posiadały wymagane dokumenty potwierdzające za dopuszczalne i w pełni bezpieczne ich stosowanie.

Podnieść przy tym należy, iż fakt wypełnienia tej procedury w odniesieniu do każdego z elementów nie stanowi o dopuszczalności i bezpieczeństwie ich stosowania we wzajemnym połączeniu.

W świetle powołanej ustawy nie jest uzasadnionym, jak to czyni strona przyjęcie, iż skoro oba elementy posiadają wymaganą prawem dokumentację w powyższym zakresie to zestaw może być legalnie wprowadzony do obrotu.

Nie było zatem potrzeby prowadzenia przez organ postępowania w celu wyjaśnienia sprzeczności między aprobatą techniczną zaworu szybkozłącza a certyfikatem zgodności i zarzut skargi naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa, wiążący się z nieprzeprowadzeniem wnioskowanego przez skarżącą dowodu na tę okoliczność jest zarzutem nieuzasadnionym. Z tego też względu chybionym jest również zarzut odmowy załączenia akt postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skoro bowiem skarżąca wprowadziła do obrotu powyższy wyrób stanowiący zestaw wyrobów w rozumieniu art. 2 ust. 1 powołanej ustawy to niezbędne było wykazanie w obu sprawach (tak w sprawie zakończonej decyzją o zakazie dalszego przekazywania wyrobu, jak i w sprawie zakończonej decyzją wycofania z obrotu), iż wyrób budowlany jako zestaw spełnia wymagania podstawowe. Nie budzi jednak wątpliwości, iż organy trafnie ustaliły, iż kontrolowany produkt został wprowadzony do obrotu bez uprzedniego uzyskania dla niego (jako zestawu) specyfikacji technicznej tj. bez przeprowadzenia właściwej oceny zgodności wyrobu, oznakowania go właściwym oznakowaniem i wystawiania deklaracji zgodności, a tym samym bez spełniania wymogów art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 8 ust. 1 powołanej ustawy.

Podnieść przy tym należy, iż skarżąca łącząc powyższe elementy w zestaw w istocie dokonała czynności polegających na projektowaniu i wytworzeniu wyrobu w postaci zestawu przez włączenie do zestawu wyprodukowanego przez siebie elementu i wyboru drugiego znajdującego się na rynku i wprowadziła do obrotu pod własną nazwą i znakiem, a zatem w wyniku powyższych działań zyskała status producenta w rozumieniu art. 5 pkt 20 ustawy o systemie zgodności. Nie było więc jakichkolwiek podstaw, by stroną postępowania był [...] sp. z o.o. jako przedstawiciel producenta wchodzącego w zestaw zaworu szybkozłącza. Zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 powołanej ustawy jest zatem zarzutem nie mającym uzasadnienia. Podnieść przy tym należy, iż w świetle powołanych przepisów nie ma możliwości, aby w postępowaniu obejmującym jeden wyrób budowlany (a taka sytuacja w sprawie zachodzi) przymiot strony miałby więcej niż jeden podmiot danej kategorii. Nie jest więc dopuszczalne uznanie za strony postępowania dotyczącego kontrolowanego wyrobu budowlanego w postaci zestawu, producentów, którzy wytworzyli poszczególne elementy.

Podkreślić przy tym należy, iż organ rozstrzygając w sprawach przypisanych jego właściwości jest w swych działaniach suwerenny i związany jest tylko obowiązującym prawem i okolicznościami faktycznymi sprawy nie zaś orzeczeniami innych organów chociażby sprawy, jak to określa strona były "analogiczne". Wynik postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dot. jednego z elementów zestawu nie jest istotny nie tylko z powyższego względu ale również i z tego powodu, że ocenie organów z punktu widzenia art. 30 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy podlegał zestaw, a nie każdy z elementów odrębnie, a ta ocena, jak wyżej wskazano była oceną uwzględniającą zaistniały w sprawie stan rzeczy, jak i obowiązujące prawo.

Sąd nie stwierdził zatem po stronie organów uchybień, które w świetle art. 145 § 1 ppsa winny skutkować uwzględnieniem skarg i w konsekwencji na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.