Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1067/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i art. 101 a ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 158, 159, 160 par. 1, 162, 163
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia del. NSA Zofia Flasińska (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Katarzyna Latuszek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2214/07 w sprawie ze skargi T. W. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wyboru ławników 1. oddala skargę kasacyjną 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2214/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 11 października 2007 r. Nr XVII/556/2007 w przedmiocie wyboru 88 ławników do Sądu Okręgowego w Warszawie, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 18 czerwca 2007 r. Krajowy Zarząd Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego zgłosił kandydaturę T. W. na ławnika do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy, załączając komplet wymaganych dokumentów m.in. zaświadczenie lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez kandydata funkcji ławnika.

Uchwałą Nr VII/127/2007 z dnia 29 marca 2007 r. Rada m.st. Warszawy powołała Zespół opiniujący kandydatury na ławników sądów powszechnych. Zespół ten na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2007 r. przyjął wewnętrzny regulamin pracy. Zgodnie z ust. 2 tego regulaminu kandydaci, odnośnie których wpłynął negatywny wywiad środowiskowy z policji, mieli być automatycznie wyeliminowani z kandydowania na funkcję ławnika, z uwagi na to, że nie spełniali przesłanki posiadania nieskazitelnego charakteru.

Wypełniając obowiązek, wynikający z art. 162 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.s.p., Rada m.st. Warszawy zasięgnęła na temat kandydata informacji od właściwych organów Policji. Ze względu na fakt, iż w karcie zgłoszenia T. W. podał dwa adresy, jeden z nich wskazując jako adres zamieszkania, a drugi jako adres korespondencyjny, wywiad środowiskowy na temat kandydata został przeprowadzony w obu podanych przez niego miejscach. W wyniku przeprowadzenia tego wywiadu we wskazanym we wniosku miejscu zamieszkania kandydata ustalono, że nie przebywa on stale pod tym adresem. Sam kandydat dokonał w spółdzielni mieszkaniowej zgłoszenia, że przebywa pod adresem zgłoszonym jako adres do korespondencji. W opinii mieszkańców budynku, jest on osobą chorą psychicznie i nieprzewidywalną. Natomiast wywiad środowiskowy przeprowadzony w drugim z podanych przez kandydata miejsc wskazuje, iż rzeczywiście przebywa on pod adresem wskazanym w karcie zgłoszenia jako adres do korespondencji. W opinii sąsiadów skarżący jest osobą, która przestrzega ładu i porządku publicznego, nie prowadzi uciążliwego trybu życia, nie narusza zasad współżycia społecznego. Mimo to, w miejscu pobytu jest on uważany za "dziwaka i odludka", gdyż swoim zachowaniem sprawia wrażenie osoby z zaburzeniami psychicznymi.

Na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2007 r. Zespół zapoznał się z treścią pisma Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. o podtrzymaniu stanowiska w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska ławnika poprzedniej kadencji z powodu jego stanu zdrowia psychicznego. Na posiedzeniu tym kandydatura skarżącego została odrzucona uchwałą Zespołu z powodu niespełnienia przez niego wymogów określonych w art. 158 § 1 pkt 2 i 6 u.s.p. tj. braku nieskazitelnego charakteru oraz braku zdolności do wykonywania funkcji ławnika ze względu na stan zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż Rada m.st. Warszawy, podejmując zaskarżoną uchwałę nie naruszyła prawa.

Sąd I instancji stwierdził, że skarżący wprawdzie miał interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, lecz nie wykazał, aby ten interes został zaskarżoną uchwałą naruszony. Żaden przepis prawa nie gwarantował mu bowiem wyboru na ławnika. Sąd podkreślił, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że o naruszeniu interesu prawnego kandydatów na ławników w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym można mówić wówczas, gdy niewybranie kandydata nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, w szczególności przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru (wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1422/05, Lex nr 236473). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się uchybienia przez organ przepisom prawa, które mogłoby jednocześnie stanowić naruszenie interesu prawnego skarżącego.

Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 160 § 1 u.s.p. ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Przesłanki, jakie musi spełnić kandydat określa art. 158 § 1 u.s.p., w myśl którego ławnikiem może być wybrany ten, kto:

1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,

2) jest nieskazitelnego charakteru,

3) ukończył 30 lat,

4) jest zatrudniony lub zamieszkuje w miejscu kandydowania co najmniej od roku,

5) nie przekroczył 70 lat,

6) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika,

7) posiada co najmniej wykształcenie średnie.

Sąd I instancji stwierdził, iż spełnienie przez daną osobę wymienionych przesłanek umożliwia jej zgłoszenie jako kandydata na ławnika (art. 162 ustawy). Kandydat powinien uzyskać przedstawianą na sesji rady gminy opinię powołanego przez tą radę zespołu oceniającego kandydatów na ławników, której przedmiotem jest w szczególności spełnianie przez kandydata wymogów określonych w ustawie (art. 163 § 2 ustawy). Natomiast spełnianie przez daną osobę przesłanek negatywnych, wymienionych w art. 159 u.s.p. wyklucza możliwość zostania kandydatem na ławnika, czyli eliminuje możliwość udziału w wyborach na ławników. Zdaniem Sądu I instancji, określenie w powołanych wyżej przepisach ustawy przesłanek (cech, wymagań) zarówno pozytywnych, jak i negatywnych, dotyczących ławników odnosi się w istocie do samej możliwości kandydowania, do możliwości uczestniczenia w wyborach wyłaniających ławników.

W rozpoznawanej sprawie kandydatura skarżącego w ogóle nie została poddana pod głosowanie Rady, gdyż uznano, iż nie spełnia on przesłanek z art. 158 § 1 pkt 2 i 6 u.s.p., ponieważ nie jest osobą o nieskazitelnym charakterze oraz ze względu na stan zdrowia nie jest zdolny do pełnienia funkcji ławnika.

Sąd stwierdził, iż skarżący przedstawił wprawdzie zaświadczenia lekarskie o braku przeciwwskazań psychiatrycznych do pełnienia funkcji ławnika sądowego, lecz Zespół oceniający kandydatów na ławników mógł mieć pewne wątpliwości co do jego stanu zdrowia psychicznego. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym z protokołu z dnia 30 lipca 2007 r. Zespół opiniujący został zapoznany z pismem Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. o podtrzymaniu stanowiska w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska ławnika z uwagi na jego stan zdrowia. W piśmie tym wskazano, że rozpoznanie choroby i stan zdrowia skarżącego objęte są tajemnicą lekarską, co wynika z akt sprawy Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. akt XIV U 7007/01 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 czerwca 2003 r. sygn. akt III AUa 244/02.

Sąd I instancji wskazał, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczyła się sprawa ze skarg T. W. i Krajowego Zarządu Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 28 kwietnia 2005 r. nr LI/1341/2005 o odwołaniu T. W. z funkcji ławnika poprzedniej kadencji (sygn. akt VI SA/Wa 1182/05). Skargi te zostały oddalone, lecz wskutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę w dniu 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 241/07), uchylił zaskarżoną uchwałę. Sąd ten polecił organowi wyjaśnienie czy stan zdrowia skarżącego na skutek schorzenia pod postacią schizofrenii przewlekłej powoduje jego niezdolność do pełnienia funkcji ławnika.

W ocenie Sądu I instancji, oprócz wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego istniały również zastrzeżenia co do prawdziwości danych zawartych w jego karcie zgłoszenia, dotyczących jego adresu zamieszkania. Okazało się bowiem, iż faktycznie strona zamieszkuje po innym adresem, niż wskazany w karcie zgłoszenia. Dlatego też - zdaniem Sądu - nie można skutecznie zakwestionować negatywnej oceny kandydata dokonanej przez Zespół opiniujący, stosownie do przyjętego regulaminu i przepisu art. 158 u.s.p.

Sąd I instancji nie podzielił także zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 51 ust. 4 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez zebranie nieprawdziwych danych o kandydacie i uniemożliwienie mu ich sprostowania. Sąd stwierdził, iż przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidują możliwości sprostowania danych zawartych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez organy Policji w trybie art. 162 § 4 u.s.p.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł T. W., opierając ją na podstawie naruszenia prawa procesowego tj.:

- art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 60 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że odrzucenie kandydatury skarżącego przez komisję Rady nie stanowi naruszenia jego interesu prawnego,

- art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w zw. z art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. poprzez przyjęcie, że posiadanie dwóch adresów zamieszkania i zameldowania świadczy o braku nieskazitelności charakteru, a także, że opinia dotycząca rzekomej choroby psychicznej skarżącego świadczy o braku nieskazitelności charakteru,

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w z art. 158 § 1 pkt 6 u.s.p. poprzez przyjęcie, że opinia mieszkańców na temat zdrowia skarżącego uchyla moc obowiązującą zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez dyplomowanego lekarza medycyny pracy oraz przez psychiatrę,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 134 § 1 p.p.s.a. w z art. 162 § 4 u.s.p. poprzez przyjęcie, że opinia organów Policji była negatywna oraz że ma ona moc prawnie wiążącą,

- art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaaprobowanie niewykonania przez organ wytycznych wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 241/07), mających prowadzić do wyjaśnienia, czy skarżący może ze względu na stan zdrowia pełnić funkcję ławnika.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej uchwały, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W ocenie skarżącego fakt, iż mieszka on pod innym adresem niż jest zameldowany nie świadczy jeszcze o tym, że nie spełnia on przesłanki nieskazitelnego charakteru. Nie świadczy o tym również opinia mieszkańców, uważających go za osobę chorą psychicznie. Zdaniem skarżącego, subiektywna opinia mieszkańców na temat jego zdrowia psychicznego nie może też podważać opinii lekarzy medycyny pracy i psychiatry. Lekarz Poradni Zdrowia Psychicznego, w której skarżący się leczy od 1992 r. stwierdził, że nigdy nie rozpoznano u niego schizofrenii i brak jest przeciwwskazań do pełnienia przez niego funkcji ławnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez radę gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej powiązane jest więc zarówno z istnieniem, jak i z naruszeniem interesu prawnego podmiotu, który występuje ze skargą.

W nauce prawa pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego a zaskarżonym aktem (P. Chmielnicki [w:] K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, P. Dobosz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym", Warszawa 2004, s. 581). Związek ten musi być aktualny, a nie przyszły i dotyczyć indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62 i powołane tam orzecznictwo). W postępowaniu sądowoadministracyjnym interes ten może być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, choć może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Jako jedną z najistotniejszych cech pozwalających stwierdzić związek pomiędzy aktem administracyjnym (w tym przypadku uchwałą rady gminy) a interesem prawnym skarżącego wskazuje się bezpośredniość powiązania jego sytuacji prawnej z takim aktem (A. S. Duda "Interes prawny w polskim prawie administracyjnym", Warszawa 2008, s. 247).

Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga więc w pierwszej kolejności rozważenia, czy skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a więc czy przysługuje mu przymiot strony w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z powołaną uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, może z urzędu badać, czy skarga została wniesiona przez stronę (art. 173 § 2 p.p.s.a.). Jest to bowiem jedna z przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał w swoim orzecznictwie, iż żaden przepis prawa nie gwarantuje kandydatowi na ławnika wyboru. Kandydat powinien liczyć się z tym, że nie zostanie się wybranym. To zaś oznacza, że z naruszeniem interesu prawnego kandydatów na ławników w świetle regulacji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia wówczas gdy niewybranie kandydata nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, w szczególności przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru (wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1422/05, Lex nr 236473, wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1424/05, niepubl.). Innymi słowy, stwierdzić można, iż wprawdzie żaden przepis prawa nie gwarantuje kandydatowi na ławnika wyboru, lecz przepis art. 182 Konstytucji RP gwarantuje każdemu obywatelowi polskiemu, który chciałby brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości możliwość wzięcia udziału w wyborach na ławników przeprowadzonych zgodnie z zasadami i procedurą określoną w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Powołany przepis Konstytucji RP stanowi bowiem, że udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości zapewnia ustawa. Przepis ten może być źródłem interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały rady gminy w przedmiocie wyboru ławników przez kandydatów, których kandydatury były przedmiotem głosowania rady i którzy nie zostali w tym głosowaniu wybrani do pełnienia tej funkcji.

W przedmiotowej sprawie kandydatura T. W. na ławnika do orzekania w Sądzie Okręgowym w Warszawie, Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych została zgłoszona Radzie m. st. Warszawy, lecz została ona odrzucona uchwałą Zespołu opiniującego kandydatury na ławników sądów powszechnych podjętą na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2007 r. Zespół ten uznał, że skarżący nie spełnienia przesłanek określonych w art. 158 § 1 pkt 2 i 6 u.s.p. tj. że nie jest osobą o nieskazitelnym charakterze oraz nie jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do wykonywania funkcji ławnika. Zgodnie z art. 160 § 1 u.s.p. ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Mimo tej regulacji kandydatura skarżącego nie została w ogóle przekazana Radzie pod głosowanie, która - jako organ właściwy w sprawach wyboru ławników - powinna podjąć uchwałę aprobującą lub odrzucającą tą kandydaturę. Zaskarżonym aktem Rada m.st. Warszawy dokonała natomiast wyboru 88 innych osób na ławników, mających orzekać w Sądzie Okręgowym w Warszawie, Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w latach 2008-2011. Uchwała ta nie dotyczy jednak skarżącego, gdyż jego kandydatura nie została przedstawiona na sesji Rady i nie została poddana Radzie pod głosowanie. Inaczej mówiąc, osoba skarżącego nie została objęta zaskarżoną uchwałą nawet w sensie negatywnym tzn. że wybór wymienionych w tej uchwale 88 osób na ławników nie oznacza braku aprobaty Rady dla kandydatury skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżący nie ma więc interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, ponieważ w sprawie tej brak jest bezpośredniego związku pomiędzy tym aktem a jego sytuacją prawną.

Błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż niespełnianie przez kandydata na ławnika przesłanek pozytywnych określonych w art. 158 u.s.p. lub spełnianie przesłanek negatywnych wymienionych w art. 159 u.s.p. eliminuje możliwość jego udziału w wyborach na ławników. Podkreślić należy, iż jedynym organem właściwym w sprawach dotyczących wyboru ławników jest rada gminy (art. 160 § 1 u.s.p.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu zgłaszania radom gmin kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia (Dz. U. Nr 50, poz. 370) zgłoszenia kandydatów na ławników dokonuje się na karcie zgłoszenia. Przepisy tego rozporządzenia określają szczegółowo, jakie dokumenty powinny zostać dołączone do karty zgłoszenia. Zgłoszenia kandydatów, które nie spełniają wymogów określonych w ustawie i rozporządzeniu, lub które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu określonego w art. 162 § 1 ustawy, pozostawia się bez biegu (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Z przepisu tego wynika, iż etapem wstępnym wyborów ławników jest ocena zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, której wynikiem może być pozostawienie przez radę gminy niektórych zgłoszeń bez biegu. Kandydaci, których zgłoszenia spełniają wymogi formalne podlegają dalszej ocenie pod względem spełnienia przez nich przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p. W tym celu rady gmin zasięgają informacji o kandydatach na ławników od właściwych organów Policji (art. 162 § 4 u.s.p.). Oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym oraz oceny kandydatów pod względem spełniania przez nich ustawowych przesłanek wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p. dokonuje zespół, który przed przystąpieniem do wyborów powołuje rada gminy (art. 163 § 2 u.s.p.). Zespół ten pełni wyłącznie funkcję pomocniczą i opiniodawczą. Jest on powołany przede wszystkim do dokonania oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, a więc do sprawdzenia czy zgłoszenia spełniają wymogi określone w ustawie i rozporządzeniu, czy zawierają odpowiednie załączniki, a także czy wpłynęły do rady gminy w ustawowym terminie. Zespół ten powinien ponadto zebrać informacje o kandydatach (w tym informacje przekazane przez organy Policji) potrzebne do ustalenia czy dane osoby spełniają przesłanki materialnoprawne, aby móc pełnić funkcję ławnika. Przepis art. 163 § 2 u.s.p. wyraźnie stanowi, iż kompetencją i zarazem obowiązkiem zespołu jest przedstawienie na sesji rady gminy opinii o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Oznacza to, że wszystkie kandydatury na ławników, które zostały zgłoszone radzie gminy powinny być przedstawione na sesji temu organowi, z tym, że zespół opiniodawczy powinien wskazać w swojej opinii, które zgłoszenia kandydatów nie spełniają wymogów formalnych i z jakich względów oraz którzy kandydaci i z jakich powodów - w ocenie zespołu - nie spełniają materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 158 i art. 159 ustawy. Natomiast to radni w głosowaniu tajnym, po zapoznaniu się z opiniami zespołu, podejmują decyzję, czy dany kandydat powinien brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Takie stanowisko było już wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 4 września 2007 r. (II SA/Go 472/07, Lex nr 340127) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, iż zespół opiniujący ma za zadanie jedynie sporządzić opinie o kandydatach i przedstawić je radnym, którzy w głosowaniu tajnym sami podejmują decyzję, czy opinia wystawiona o konkretnym kandydacie przekonuje ich co do posiadanych przez kandydata kwalifikacjach, czy też stwierdzą, że dana osoba nie może pełnić tak ważkiej roli w polskim sądownictwie, jaką jest rola ławnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż uchwały zespołu opiniującego kandydatów na ławników w sprawie odrzucenia kandydatur nie spełniających przesłanek ustawowych nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż nie są to uchwały organu właściwego do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących wyboru ławników.

W stosunku do skarżącego, którego kandydatura została odrzucona decyzją Zespołu opiniującego kandydatury na ławników sądów powszechnych, organ właściwy w sprawie wyboru ławników tj. Rada m. st. Warszawy nadal pozostaje więc w bezczynności. Ani kandydatura skarżącego, ani opinia Zespołu o tym kandydacie nie zostały bowiem przedstawione Radzie, zgodnie z art. 163 § 2 u.s.p. Kandydatura skarżącego nie była w związku z tym przedmiotem głosowania radych na sesji Rady m. st. Warszawy. Zauważyć należy, iż żaden przepis ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych nie stanowi, iż rady gminy powinna dokonać wyboru ławników jedną uchwałą dotyczącą wyboru łącznie takiej liczby ławników, jaka została zgłoszona radzie przez prezesa właściwego sądu okręgowego. Uchwała w przedmiocie wyboru ławnika może być podjęta przez radę gminy w stosunku do każdego kandydata oddzielnie. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy skarżący może więc domagać się rozpatrzenia jego kandydatury przez Radę m. st. Warszawy zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych i podjęcia w tym zakresie stosownej uchwały.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone orzeczenie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Skarga wniesiona w tej sprawie podlegała bowiem oddaleniu, ale z tego powodu, że skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego, a tym samym legitymacji procesowej do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony. W powołanej uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. wskazano, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie może odrzucić skargi kasacyjnej z tego powodu, że została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, jeżeli podmiot ten został dopuszczony do udziału przed wojewódzkim sądem administracyjnym i brał udział w tym postępowaniu jako strona. W takim wypadku ustalenie, że wnoszący skargę kasacyjną nie jest stroną wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w sprawie i może prowadzić do oddalenia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Rozstrzygnięcie takie uzasadnia trudna sytuacja materialna skarżącego oraz fakt, iż organ, pomimo uzyskania w tej sprawie korzystnego wyroku, naruszył prawo, pozostając w bezczynności w zakresie rozpoznania kandydatury skarżącego na ławnika.