Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 69/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 2c i f, pkt 3b i pkt 5, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 17, art. 21
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1 i 2 pkt 8, art. 134 par. 1, art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1a, art. 250, art. 282 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1c)
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 11 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 roku sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Wojewódzką Stację Ratownictwa Medycznego w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego A. N. z dnia 2 marca 2018 roku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2) stwierdza, że bezczynność Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E. I.- K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy alei [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

A. N. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność Wojewódzkiej Stacji Ratownictwa Medycznego w Ł. (WSRM) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia 2 marca 2018r. w zakresie używania przez WSRM (wcześniej Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego) leków anestezjologicznych, tzw. zwiotczających, w okresie od 2000 do 2018r. Skarżący we wskazanym wniosku żądał udostępnienia informacji o nazwie tych leków i okresie ich ważności (przydatności).

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżący uzasadnił ważnym interesem społecznym oraz potrzebą kształtowania świadomości, wiedzy i oceny poziomu świadczonych usług medycznych przez wskazany podmiot.

Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymał żadnej informacji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik WSRM Ł. wyjaśnił, że wnioskiem z 2 marca 2018r. (doręczonym 12 marca 2018r.) A. N. zwrócił się do WSRM o udostępnienie danych dotyczących nazw oraz terminów przydatności leków anestezjologicznych używanych przez WSRM w latach od 2000 do 2018r.

Pismem z dnia 27 marca 2018r., nadanym do skarżącego 29 marca 2018r. WSRM odmówiła skarżącemu udzielenia żądanych informacji argumentując, iż w jej ocenie nie stanowią one informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dnia 26 marca 2018r. A. N. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę dotyczącą bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie pismem z dnia 4 kwietnia 2018r. A.N., w odpowiedzi na pismo WSRM z dnia 27 marca 2018r., ponowił wniosek o udostępnienie żądanych informacji. Wskazany wniosek został doręczony WSRM w dniu 10 kwietnia 2018r.

Po ponownym przeanalizowaniu wniosku skarżącego, WSRM pismem z dnia 20 kwietnia 2018r. poinformowała A. N. o odmowie udzielenia żądanych informacji ze względu na fakt, iż nie stanowią one informacji publicznej.

Następnie WSRM wyjaśniła, że z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018r., poz. 1330) – w skrócie: "u.d.i.p." – mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej we wskazanych w ustawie terminach. Co istotne, wskazana bezczynność dotyczy jedynie nieudostępnienia informacji publicznej, a nie jakiejkolwiek informacji żądanej przez wnioskodawcę.

W ocenie WSRM wskazane we wnioskach A. N. dane dotyczące wykazu stosowanych przez WSRM w latach 2000 – 2018 leków anestezjologicznych wraz ze wskazaniem dat ważności (przydatności) każdego z tych leków nie stanowią informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. nie zawierają definicji legalnej pojęcia "informacja publiczna", zaś jedyną wskazówką ustawodawcy jak owo pojęcie należy interpretować jest art. 6 u.d.i.p. zawierający szczegółowy katalog spraw, co do których istnieje obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Wątpliwości nie pozostawia, iż żądane przez wnioskodawcę informacje nie mieszczą się w zakresie informacji wskazanych w art. 6 u.d.i.p. Informacje dotyczące nazw stosowanych leków oraz dat ich ważności, są informacjami związanymi z działalnością stricte medyczną WSRM, polegającą na leczeniu pacjentów i jako takie znajdują się w kategorii spraw niepublicznych, do których u.d.i.p. nie będzie miała zastosowania. Żądana informacja odnosi się bowiem jedynie do sfery bezpośrednio związanej z podejmowaniem określonych decyzji w trakcie procesu leczenia pacjentów. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych WSRM podkreśliła, że metody leczenia stosowane w danej placówce leczniczej nie mogą stanowić informacji publicznej. Taka informacja nie mieści się w żadnej z przykładowych kategorii informacji publicznej, do których odwołuje się art. 6 u.d.i.p., albowiem istotą leczenia jest indywidualne podejście do każdego pacjenta. Wobec powyższego nie sposób uznać, że WSRM pozostawała w bezczynności, co z kolei stanowi o bezzasadności skargi w przedmiotowej sprawie. W związku z tym WSRM wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 21 u.d.i.p do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność WSRM w przedmiocie udostępnienia informacji żądanej w we wniosku skarżącego z dnia 2 marca 2018r. Przypomnieć wypada, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne. Komentarz. Warszawa 2010, s. 70). O bezczynności organu na gruncie przepisów u.d.i.p. można mówić wyłącznie wówczas, gdy adresatem wniosku jest podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność jest wniesienie tejże skargi przez podmiot, od którego pochodzi wniosek lub osobę przez tenże podmiot upoważnioną. Ponadto żądana informacja musi mieć charakter informacji publicznej. Zaznaczyć należy, że niewątpliwe WSRM, do której skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem obowiązanym do udostępniania tego rodzaju informacji, bowiem jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej utworzonym przez samorząd województwa [...] w imieniu którego nadzór tym podmiotem leczniczym sprawuje zarząd województwa [...]. Natomiast stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że pojęcie informacji publicznej zostało określone przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle powyższych regulacji informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. sygn. akt II SAB/Rz 48/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Katalog informacji publicznych zawarty w art. 6 u.d.i.p. ma jedynie charakter przykładowy, o czym świadczy użycie słów "w szczególności". Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega m.in. informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2c) i f)); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3b) i f)); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5). Innymi słowy informacja o stosowanych lekach przez dany podmiot realizujący świadczenia z zakresu publicznej służby zdrowia jest informacją publiczną. Nie jest to bowiem, jak twierdzi WSRM, informacja o metodach leczenia w konkretnych przypadkach, a jedynie ogólna informacja, jakie leki były stosowane w określonym czasie oraz jakie były okresy ich przydatności do użycia. Skarżący nie wnosił przecież o udzielenie informacji na temat tego w ilu przypadkach dany lek był zastosowany, lecz sprecyzował pytanie w sposób generalny.

Wniosek z 2 marca 2018r. powinien zostać zatem załatwiony w trybie u.d.i.p. poprzez udostępnienie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. W tym zakresie wskazać należy, że organ winien udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno-technicznej. W przedmiotowym trybie udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej może alternatywnie poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wówczas jedyną dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy. Kolejnym sposobem załatwienia wniosku jest odmowa udostępnienia informacji w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub umorzenie postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien organ dokonać w formie decyzji administracyjnej.

Analizując powyższe z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na to, że zakres czasowy wniosku jest bardzo duży i można spodziewać się, że WSRM nie będzie dysponowała danymi za wszystkie lata. Wówczas wystarczającym sposobem załatwienia wniosku skarżącego w tym zakresie będzie poinformowanie, że WSRM nie dysponuje takimi informacjami. Jeżeli jednak WSRM uważa, że powyższe dane nie podlegają udostępnieniu w uwagi na kolizję prawa dostępu do informacji publicznej z innymi wartościami prawnie chronionymi, to w tym zakresie powinna odmówić udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 w związku z art. 17 u.d.i.p.

Reasumując, niezałatwienie wniosku skarżącego zgodnie z uregulowaniami u.d.i.p. obliguje Sąd do stwierdzenia bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Koniecznym jest zatem zobowiązanie WSRM do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 marca 2018r. w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), liczonym od dnia doręczenia akt organowi (art. 282 § 2 P.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt 1 – szym wyroku, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w stwierdzonej bezczynności organu, czemu dał wyraz w pkt 2 – gim wyroku stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a.

O wynagrodzeniu dla pełnomocnika strony skarżącej z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w pkt – 3 wyroku, na podstawie art. 250 ust. 1 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016r., poz. 1714).

A.B.