Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1669/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 03 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/B. Sokołowska BD


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz. 926 ze zm.), w związku z art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. a, art. 83, art. 85 § 1, art. 255 Kodeksu celnego, po wszczęciu postępowania z urzędu postanowieniem z dnia [...], uznał zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] dokonane na rzecz A. Z. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz zapisów w polach 12, 22, 42, 46 i 47 w wierszu pierwszym, w związku z niewłaściwie zadeklarowaną wartością celną towaru, wzywając do uiszczenia niedoboru cła w kwocie 31.628,80 zł. J. T..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Biuro Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej zwróciło się do kanadyjskich władz celnych o zweryfikowanie faktury przedłożonej do odprawy celnej, w związki z podejrzeniem zaniżenia wartości celnej sprowadzonego do Polski samochodu marki Mercedes ML 320.W odpowiedzi uzyskano jedynie pisemne potwierdzenie, że wartość pojazdu została znacznie zaniżona i że prawdopodobnie samochód został wyeksportowany z Kanady nielegalnie. Nie nadesłano jednakże żadnych dokumentów, które potwierdziłyby to stanowisko. Po sprawdzeniu w Europejskim Rejestrze Pojazdów ustalono, że na dzień 28.07.1998 roku przedmiotowy pojazd nie figuruje, jako utracony na terenie USA i Kanady i że brak danych o eksporcie z trenu Kanady. Wobec dokonanych ustaleń, postanowienie o wszczęciu postępowania zostało skierowane do A. Z. - zgodnie z art. 3 § 1 pkt 23, osoby w imieniu której dokonano zgłoszenia, J. T. - zgodnie z art. 209 § 3 jako zgłaszającego, działającego w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez A. Z. w zakresie dotyczącym odbioru i przewozu zakupionego samochodu. Korespondencja do A. Z. została zwrócona z adnotacją "adresat nieznany". Urząd Miasta i Gminy poinformował, że A. Z. nie figuruje w ewidencji Miasta i Gminy . Na podstawie tych informacji Dyrektor Urzędu Celnego nie uznał za wiarygodne pełnomocnictwo udzielone przez A. Z. J. T.. W związku z powyższym J. T. został uznany za zgłaszającego, działającego we własnym imieniu i na swoją rzecz, w chwili dokonywania odprawy celnej pojazdu i dłużnika w przedmiotowej sprawie. Dla obliczenia wartości celnej sprowadzonego przez stronę samochodu przyjęto średnią wartość rynkową samochodu Mercedes ML 320 w stanie bez uszkodzeń, rok produkcji 1998, pojemność silnika 3199cm.Wartośc ta została ustalona w trybie art. 29§1 Kodeksu celnego (metoda "ostatniej szansy" tj. opierająca się na danych dostępnych na polskim obszarze celnym), korzystając z cen zawartych w specjalnych publikatorach - program komputerowy oparty na systemie INFO EKSPERT.

J. T. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami), w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 z późniejszymi zmianami) oraz art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 i art. 255 Kodeksu celnego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wartość celna używanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody "ostatniej szansy"(art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25-28 ustawy, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków, zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami (art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu, porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 roku i przepisy działu III tytuł II Kodeksu celnego). W niniejszej sprawie nie było możliwe ustalenie wartości celnej na podstawie przepisów art. 23, 25-28 Kodeksu celnego. Mając na uwadze przepis art. 255 Kodeksu celnego organ celny uznał, iż J. T. działał w przedmiotowej sprawie we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej przepisem osoba, która dokonuje czynności bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, albo osobę, która dokonuje czynności w imieniu lub na rzecz innej osoby bez upoważnienia do jej reprezentowania, uważa się za działającą we własnym imieniu i na swoją rzecz. Prowadzone postępowanie wykazało, że w ewidencji miasta i Gminy A. Z. nie figuruje. Numer PESEL widniejący na kwestionowanym przez organy celne pełnomocnictwie należy do innej osoby. Powyższe potwierdza zatem zasadne zastosowanie art. 255 Kodeksu celnego i uznanie J. T. za działającego we własnej sprawie.

J. T. wniósł skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...], zarzucając decyzji błędne i niewłaściwe zastosowanie art. 255 Kodeksu celnego, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżący nie działał w imieniu i na rzecz A. Z., mimo przedłożonego organom celnym pełnomocnictwa, naruszenie przepisu art. 254 § 4 ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla tego przedstawiciela, a nie dla osoby, która przedstawiciela ustanowiła, nieuzasadnione przyjęcie, że udzielenie przez A. Z. pełnomocnictwo jest niewiarygodne i nieprawdziwe, podczas, gdy urząd celny nie przeprowadził praktycznie żadnego dowodu w powyższym zakresie, opierając się wyłącznie na domniemaniu i hipotezie w zakresie stwierdzenia, iż nieprawidłowy numer pesel równoznaczny jest z nieprawdziwym pełnomocnictwem, nieprawidłowe ustalenie wartości celnej pojazdu, które to ustalenie dokonane zostało w oderwaniu od jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na faktyczną wartość transakcji, naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 121 § 1, 122, 123 § 1 i 124 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający prawo, w sposób arbitralny i oderwany od zgromadzonej dokumentacji, a tym samym brak podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zapewnienie udziału skarżącego w przedmiotowym postępowaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W przedmiotowej sprawie pomiędzy stronami pojawiły się dwie kwestie sporne, wymagające wyjaśnienia i oceny Pierwsza to udział skarżącego w postępowaniu celnym, według skarżącego w charakterze pełnomocnika A. Z., według organów osoby działającej we własnym imieniu i na swoją rzecz, bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby. Kwestia druga dotyczy zastosowania przez organy celne przy ustalaniu wartości celnej pojazdu metody "ostatniej szansy", zgodnie z przepisem art. 29 Kodeksu celnego.

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego, 'zgłaszającym' jest: a) osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu na swoją rzecz; b) osoba, która dokonuje zgłoszenia we własnym imieniu na cudzą rzecz; c) albo osoba, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego.

Natomiast, według art. 66 § 1 Kodeksu celnego, zgłoszenia celnego może dokonać osoba mogąca przedstawić organom celnym, bezpośrednio lub przez przedstawiciela, towar, którego dotyczy zgłoszenie, jak również wszystkie dokumenty, których przedstawienie jest niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany, przy czym art. 253 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że przedstawicielstwo może być: 1) bezpośrednie - jeżeli przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, 2) pośrednie - jeżeli przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby". W konsekwencji, w art. 209 § 3 Kodeksu celnego mowa jest już wyłącznie o 'zgłaszającym' i o 'przedstawicielstwie pośrednim' jako o 'dłużnikach celnych': "Dłużnikiem jest zgłaszający. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego, o którym mowa w art. 253 § 1 pkt 2, dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. (...)" Oznacza to, że w wypadku, gdy zgłoszenia celnego dokonuje podmiot działający w ramach tzw. przedstawicielstwa bezpośredniego, a więc działający 'w imieniu i na rzecz innej osoby' (art. 253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego), w świetle powyższej regulacji prawnej 'zgłaszającym', jest w danym wypadku 'osoba, w której imieniu dokonano zgłoszenia celnego' (art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego) i ona - a nie występujący w jej imieniu 'przedstawiciel bezpośredni' - jest 'dłużnikiem celnym', czyli na niej ciąży obowiązek zapłacenia kwoty wynikającej z 'długu celnego' (art. 3 § 1 pkt 2 i pkt 3 Kodeksu celnego). W konsekwencji, 'przedstawiciel bezpośredni' nie jest również stroną postępowania celnego w rozumieniu art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W przedmiotowej sprawie skarżący podnosił, iż dokonał zgłoszenia celnego w imieniu i na rzecz A. Z., powołując się na złożone w sprawie pełnomocnictwo. Organy celne, kwestionując pełnomocnictwo udzielone skarżącemu, w oparciu o przepis art. 255 Kodeksu celnego, przyjęły, iż działał on bez upoważnienia do działania w imieniu lub na rzecz innej osoby, uznając, iż działał we własnym imieniu i na swoją rzecz, stając się tym samym dłużnikiem celnym. Jako podstawę zakwestionowania pełnomocnictwa organy wskazały na uzyskaną informację Urzędu Miasta i Gminy , z której wynika, że A. Z. nie figuruje w ewidencji Miasta i Gminy oraz informację Ośrodka Informatyki Urzędu Wojewódzkiego, z której wynika, iż numer Pesel widniejący na kwestionowanym przez organy celne pełnomocnictwie należy do innej osoby, uznając, że w sytuacji niemożności ustalenia miejsca zamieszkania A. Z., a także wątpliwości, co do danych mocodawcy widniejących na przedmiotowym pełnomocnictwie, uzasadnionym było jego zakwestionowanie. Jak wynika jednakże z analizy akt administracyjnych, w informacji Ośrodka Informatyki Urzędu Wojewódzkiego ( k. 97) wskazano, iż numer ewidencyjny Pesel wskazany w pełnomocnictwie, jako należący do A. Z., w istocie jest numerem ewidencyjnym osoby o takim imieniu i nazwisku, różnica dotyczy zaś imion rodziców i miejsca zamieszkania. Jednocześnie informacja ta zawierała dokładny adres zamieszkania osoby o imieniu i nazwisku A. Z.. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się kopia rachunku z dnia 7.12.1998 roku, wystawionego przez Przedsiębiorstwo "B", gdzie jako komitent ponownie figuruje A. Z.. W ocenie Sądu organy administracji celnej posiadając wskazane wyżej informacje, przede wszystkim zaś dokładny adres osoby o imieniu i nazwisku A. Z., który legitymuje się numerem ewidencyjnym Pesel, widniejącym w pełnomocnictwie, winny były wyjaśnić, czy jest to osoba, która udzieliła pełnomocnictwa skarżącemu, tym bardziej, że - jak wskazano w odpowiedzi na skargę - organ nie miał pewności, czy taka osoba w ogóle istnieje. Zdaniem Sądu, z uwagi na to, iż podstawą decyzji organów celnych w tym zakresie był przepis art. 255 Kodeksu celnego, istniejące wątpliwości należało wyjaśnić przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, kiedy organ miał taką możliwość, zaś prawidłowe ustalenie dłużnika w przedmiotowej sprawie miało znaczenie pierwszorzędne.

Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja zawiera wyżej wskazane braki, których wpływu na wynik postępowania nie można wykluczyć, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

/-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/B.Sokołowska

BD