Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 283/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 7 kwietnia 2022 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] i Gminy C. z 22 lutego 2022 r. znak: [...], którą orzeczono o odmowie przyznania świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na J. S..

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium powołało się na przepisy art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej "ustawą") i wskazało, że istota sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że M. S. jest żoną osoby wymagającej opieki - J. S.. Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 10 grudnia 2018 r. J. S. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, a orzeczenie zostało wydane do 31 grudnia 2020 r. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, została spełniona przesłanka dotycząca sytuacji osoby wymagającej opieki. Skarżąca zaś jako żona jest osobą uprawnioną do ubiegania się o powyższe świadczenie, bowiem ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem męża.

Odnosząc się do argumentów uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, z którego wynika, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia jest przysługujące M. S. prawo do renty (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 11 lutego 2021 r.), Kolegium podniosło, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Kolegium podkreśliło jednak, że dopuszcza się przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w razie posiadania prawa do któregoś ze świadczeń wymienionych w powyższym przepisie. Jak wskazał organ odwoławczy, sądy administracyjne uznały bowiem, że brzmienie tego przepisu może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób uprawnionych do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób, które posiadają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia omawianego przepisu naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Wszelkie zaś odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Odnośnie zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2015 r. sygn. K [...] wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Jak zwróciło uwagę Kolegium, nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.

Dalej Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazało, że wypłata różnicy między wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa kwotowo. Nadto spowoduje dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości a też komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno- rentowe. Osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne i osoby pobierające emeryturę podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tym, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne wtedy gdy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu. W przypadku składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacanych za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne pojawi się problem ustalenia podstawy wymiaru tych składek. W przypadku uznania, że podstawą odpowiadającą wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych nie jest kwota określona w art. 17 ust. 3 ustawy, a kwota stanowiąca faktyczną wypłatę różnicy między wysokością świadczenia z tego przepisu, a emeryturą netto to sytuacja osób pobierających pełne świadczenie pielęgnacyjne będzie inna niż tych, które pobierają to świadczenie w wysokości uzupełniającej wysokość emerytury do kwoty świadczenia określonej w ustawie.

Powyższe, zdaniem Kolegium, przemawia za celowością dopuszczenia możliwości przyznania osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego a pobierającym emeryturę - świadczenia w pełnej wysokości określonej w ww. przepisie. Warunkiem niezbędnym do przyznania tego świadczenia jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym emeryturę dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do renty znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne i nie miałaby możliwości przejścia na emeryturę.

Kolegium wskazało, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Kolegium podkreśliło, że przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na ich podstawie. Nie ma jednego przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy. W tej sytuacji, uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać a pobiera emeryturę winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego. Swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że uprawnienie do renty nie wyklucza przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednak osoba uprawniona powinna dokonać wyboru świadczenia, które chce pobierać.

Organ odwoławczy wskazał, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby M. S. złożyła w organie rentowym wniosek o zawieszenie prawa do renty. Taki warunek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organ pierwszej instancji wskazywał wnioskodawczyni, co potwierdza pismo z 17 stycznia 2022 r.

W odpowiedzi udzielonej pismem z 1 lutego 2022 r. skarżąca jednoznacznie wskazała, że prawa do renty nie zawiesi.

Wobec powyższego Kolegium uznało, że brak jest podstaw do przyznania M. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nie dokonała bowiem zawieszenia prawa do renty, a przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji kiedy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty.

M. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, poprzez jego zastosowanie mimo derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt. SK [...].

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w związku z ww. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, fakt pobierania świadczenia rentowego nie stanowi w obecnym stanie prawnym negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W odniesieniu do dominującej obecnie linii orzeczniczej sądów administracyjnych w zakresie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających renty i emerytury skarżąca wskazała, że pogląd ten (przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po zawieszeniu prawa do renty lub emerytury) nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie w związku ze stwierdzeniem niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy, gdyż nie istnieje przepis prawa, który stwierdzałby, że niemożliwe jest jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Skarżąc podkreśliła, że Trybunał wskazał, iż ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych reguluje przypadki, w których osoby uprawnione do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy podejmują zatrudnienie (gdyż generalnie są osobami zdolnymi do jego podjęcia, z tym, że w ograniczonym zakresie). Ustawa ta w Dziale VIII Rozdziale 2 określa możliwość zawieszenia i zmniejszenia pobieranego świadczenia. Zgodnie z art. 104 ust. 7 tej ustawy, prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ulega zawieszeniu w przypadku osiągnięcia przez uprawnionego przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie zaś z art. 104 ust. 8 ww. ustawy, renta ulega zmniejszeniu w przypadku uzyskiwania przychodów przekraczających 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia wypłaty przysługującej jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

M. S. zarzuciła, że zawieszenie wypłaty renty stanowiłoby naruszenie jej uprawnień w zakresie przychodów jakie może osiągać będąc do tej renty uprawnionym. Zgodnie z art. 104 ustawy o emeryturach i rentach mogłaby ona, gdyby nie konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, osiągać przychód na poziomie [...] zł zanim w ogóle doszłoby do zmniejszenia kwoty wypłacanej jej renty lub [...] zł zanim renta zostałaby jej zawieszona. Obie te kwoty są znacznie wyższe niż świadczenie pielęgnacyjne, które w roku 2022 wynosi [...] zł. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dopiero po zawieszeniu renty (mimo wyeliminowania tej negatywnej przesłanki przez Trybunał Konstytucyjny) doprowadziłoby do sytuacji w której osoba częściowo zdolna do pracy dla świadczenia w wysokości [...] zł musiałaby pozbawić się wypłaty renty, którą zgodnie z przepisami ww. ustawy zawieszono by dopiero po osiągnięciu przychodu powyżej kwoty [...]zł.

Zdaniem skarżącej, fakt pobierania przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Jak wynika z akt sprawy, powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związki z opieką nad niepełnosprawnym mężem stała się okoliczność pobierania przez nią renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i brak rezygnacji z pobierania tego świadczenia, o czym organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy.

Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Według stanowiska skarżącej, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK [...], który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r., prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyklucza przyznania osobie uprawnionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie stanowi negatywnej przesłanki przyznania tego świadczenia.

Inaczej rzecz ujmując, z treści uzasadnienia skargi zdaje się wynikać, że skarżąca uważa, że powinna otrzymać i rentę w pełnej wysokości i świadczenie pielęgnacyjne.

Stanowiska skarżącej nie sposób zaaprobować.

Na wstępie, jedynie dla porządku, przypomnieć należy, że w wyroku SK [...] Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej [...] (pkt I); Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej [...] (pkt II).

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (...). Trybunał stwierdził, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Jak wynika z treści tego wyroku za sprzeczne z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny uznał wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń (podkreślenie Sądu).

W sprawie niniejszej istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są niesporne.

Organy obu instancji uznały, że spełnione zostały dwie z ustawowych przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: znaczny stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz pozostawanie skarżącej i jej męża w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Z akt wynika, że skarżąca jest osobą niezdolną do pracy. Pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznaną jej decyzją ZUS z 11 lutego 2021 r. (k. 11 akt admin. – załącznik do wniosku). Kolegium korzystnie dla strony przyjęło więc, że sprawuje ona opiekę nad mężem przy spełnieniu warunków określonych w art. 17 ust. 1 ustawy.

Przeszkodą dla uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stało się ustalenie, że skarżąca posiada ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do renty. Konieczne jest zatem usunięcie kolizji świadczeń poprzez wybór jednego z nich, co w przypadku renty oznacza konieczność doprowadzenia do zawieszenia pobierania świadczenia rentowego (por. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., sygn. I OSK [...], lex nr 3036869; z 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK [...], lex nr 3021475, z 30 października 2020 r., sygn. I OSK [...], lex 3167395). Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, powinna więc móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził bowiem w art. 27 ust. 5 ustawy zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną (por. wyrok WSA w Kielcach z 25 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Ke [...], lex nr 3325666).

Wybór może strona zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty. W przypadku renty z tytułu niezdolności do pracy podstawa prawna do zawieszenia renty wynika z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Dz. U. z 2022 r. poz. 504). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że istota problemu zbiegu praw do świadczeń, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia emerytalno-rentowego, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty rodzinnej skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury lub renty, od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego (por. wyroki NSA z 3 marca 2022 r., sygn. I OSK [...], lex nr lex nr 3330574; z 23 marca 2022 r., sygn. I OSK [...], lex nr 3327421; z 25 marca 2022 r., sygn. I OSK [...]).

W ocenie Sądu, w świetle dominującej linii orzeczniczej, przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego usuwa jedynie skuteczne zawieszenie pobierania renty lub emerytury. Nie jest nawet wystarczające samo oświadczenie o wyborze świadczenia pielęgnacyjnego.

W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. (k.14 akt adm.) poinformował skarżącą o możliwości zawieszenia renty. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie przedstawiła decyzji zawieszającej wypłatę renty, ani nawet dowodu złożenia wniosku w tym przedmiocie do organu rentowego. Co więcej, w piśmie z dnia 1 lutego 2022 r. (k.12 akt adm.) skarżąca jednoznacznie wskazała, że nie zawiesi prawa do renty.

W konsekwencji słuszne jest stanowisko Kolegium, że nie została wyeliminowana negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci ustalonego prawa do renty (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.