Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 193/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 158 i  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2013 r., znak: [...] Główny

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt

1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej

kpa), po rozpoznaniu wniosku T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy

zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia

2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia

nieważności decyzji, utrzymał w mocy własną decyzję.

Z akt administracyjnych wynika, że ww. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak:

[...] GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody

[...] z dnia [...] listopada 1997 r., Nr [...] oraz utrzymanej nią w

mocy decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 1996 r., Nr [...] nakazującej M. S. rozbiórkę samowolnie wykonanego muru z

pustaków pomiędzy budynkiem mieszkalnym, a samowolnie wybudowanym

warsztatem samochodowym, na terenie nieruchomości przy ul. F. Gminie

W..

Po rozpoznaniu złożonego środka zaskarżenia, GINB wskazał, że decyzja

Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Nr [...] oraz utrzymana

nią w mocy decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 1996 r.,

Nr [...] nie są obarczone wadami o rażącym charakterze, co zarzuca T.

S..

W sprawie ustalono, że na nieruchomości przy ul. F. w W.

M. S. pomiędzy budynkiem warsztatowym, a budynkiem mieszkalnym

wykonał mur pełny o wys. ok. 2,40 m. Wg oświadczenia inwestora złożonego

podczas dokonanych w dniu [...] października 1996 r. wykonany mur ma spełniać

funkcję podpory dachu, w celu ochrony drzwi wejściowych do budynku

mieszkalnego, warsztatu i zejścia do piwnicy przed opadami. W tej sytuacji Burmistrz

Gminy W. decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. Nr [...], na

podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał M. S.

rozbiórkę samowolnie wykonanego muru z pustaków pomiędzy budynkiem

mieszkalnym a samowolnie wybudowanym warsztatem samochodowym.

W ocenie GINB tryb postępowania prowadzony przez Burmistrza Gminy

W.w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego został w

sprawie zastosowany wadliwie, jednakże wadliwości tej nie cechuje rażące

naruszenie prawa. Jak wskazał organ z oświadczenia inwestora złożonego do

protokołu oględzin z dnia [...] października 1996 r., wykonany mur ma stanowić

element zadaszenia wejścia do budynku mieszkalnego i obiektu warsztatu (podporę

dachu), a więc element szerszego zamierzenia inwestycyjnego. Mur ten jest ponadto

połączony z budynkiem mieszkalnym, co wskazuje na to, że wykonywane roboty

budowlane polegały na rozbudowie budynku mieszkalnego o dodatkową część.

W ocenie GINB, powyższe ustalenia uzasadniały zastosowanie w sprawie art.

48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze

decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo

wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też

pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Jak wynika z brzmienia ww. przepisu, sankcją, jaka spotykała inwestora

budującego obiekt lub jego część bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, był nakaz

rozbiórki samowolnie realizowanej inwestycji. Taki nakaz, pomimo zastosowania

trybu postępowania określonego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, został

orzeczony również w przedmiotowej sprawie. Zdaniem GINB w tej sytuacji nie można

stwierdzić, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Nr

[...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 1996 r. Nr [...], zostały wydane z rażącym

naruszeniem prawa. Skutek, jaki wywołują ww. rozstrzygnięcia jest bowiem możliwy

do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Wobec faktu, iż we wniosku T. S. oprócz decyzji GINB z dnia [...]

grudnia 2012 r. zaskarżył ponadto postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2012 r.

znak: [...], odmawiające wstrzymania wykonania decyzji

Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Nr [...] GINB odniósł się

do tego zarzutu wskazując, że zaskarżona decyzja stanowi potwierdzenie braku

prawdopodobieństwa, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997

r. Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 1996 r. Nr [...], są dotknięte wadą nieważności,

przez co stwierdzić należy, że odmowa wstrzymania ich wykonania stanowiła

rozstrzygnięcie prawidłowe.

Powyższa decyzja GINB z dnia [...] stycznia 2013 r. została zaskarżona do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. S..

W uzasadnieniu skargi T. S. zarzucił organowi, że realizacja

spornego muru zarówno w przypadku uznania, iż ma on charakter ogrodzenia, jak

również w przypadku uznania, że nie ma on takiego charakteru, nie wymagała

uprzedniego uzyskania pozwolenia lub zgłoszenia. Murek bowiem nie jest obiektem

budowlanym w rozumieniu art 3 Prawa budowlanego, a zatem nie podlega

reglamentacji tej ustawy. W ocenie skarżącego GINB dokonał wadliwej kwalifikacji

spornego murku, co doprowadziło do podjęcia wadliwych decyzji w trybie

nieważnościowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując

argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd

administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności

administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym

wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.

(dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany

zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu,

ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze przedmiotu

ugruntowany jest pogląd, że stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego w

postaci decyzji lub postanowienia może być wynikiem nadzwyczajnego

postępowania administracyjnego polegającego na weryfikacji ostatecznej decyzji lub

postanowienia, zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach i stanowi

wyjątek od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 kpa. Instytucja ta służy

wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego kwalifikowanymi

wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych

przesłanek określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest właśnie wydanie decyzji z rażącym

naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającego w obrocie

ostatecznej decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być

uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym

charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że z rażącym naruszeniem

prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu

prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów

może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w

żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy z rażącym

naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy pozostawienie takiego

postanowienia ze względu na oczywiste i niepodlegające sporom interpretacyjnym

naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest w żadnej mierze możliwe

do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Ponadto za rażące

naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje

nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze. Zaznaczenia wymaga, że

postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny, wyjątkowy, w związku z

czym do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji nie wystarczy

stwierdzenie istnienia uchybień i wad w wydanym akcie administracyjnym.

Wspomniane naruszenia przepisów prawa materialnego muszą zostać ocenione jako

kwalifikowane, nie do pogodzenia z zasadą praworządności obowiązującą w

demokratycznym państwie prawnym.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że GINB

prawidłowo uznał, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r.

Nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 1996 r., Nr [...] nie są obarczone wadami o

rażącym charakterze, co zarzuca T.S..

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że na nieruchomości przy ul.

F. w W. M. S. pomiędzy budynkiem warsztatowym a

budynkiem mieszkalnym wykonał mur pełny o wys. ok. 2,40 m. Wg oświadczenia

inwestora złożonego podczas dokonanych w dniu [...] października 1996 r. wykonany

mur ma spełniać funkcję podpory dachu, w celu ochrony drzwi wejściowych do

budynku mieszkalnego, warsztatu i zejścia do piwnicy przed opadami. W

konsekwencji należy uznać, że w sprawie wykonano roboty budowlane, które

podlegały ocenie organów nadzoru budowlanego.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem GINB, że poczynione ustalenia stanowiły

podstawę do uznania, że dokonano rozbudowy obiektu budowlanego bez

wymaganego pozwolenia na budowę, co powinno skutkować nakazem rozbiórki,

biorąc pod uwagę brzmienie art 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym

w dacie orzekania przez Wojewodę [...]. Wprawdzie tryb postępowania

prowadzony przez Burmistrza Gminy W. w oparciu o art. 51 ust. 1

pkt 1 Prawa budowlanego był zastosowany wadliwie, jednakże skoro jego

zastosowanie skutkowało wydaniem tożsamego rozstrzygnięcia (o rozbiórce) to nie

można uznać, że w sprawie organy dopuściły się rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że sporny murek nie podlegał

reglamentacji Prawa budowlanego należy zauważyć, że nie ulega wątpliwości, iż na

nieruchomości przy ul. F. w W. wykonano roboty budowlane bez

wymaganego prawem pozwolenia lub właściwego zgłoszenia. Z protokołu oględzin

dokonanych w dniu [...] października 1996 r., wynika jednoznacznie, że wykonano

mur, który jest połączony z budynkiem mieszkalnym, a jednocześnie stanowi element

zadaszenia wejścia do budynku mieszkalnego i obiektu warsztatu (podporę dachu).

Według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania ostatecznej decyzji

Wojewody [...] tj. w dniu [...] listopada 1997 r. murek ten mógł zostać

zakwalifikowany odpowiednio jako budowla w rozumieniu art 3 pkt 3 Prawa

budowlanego lub jako część obiektu budowlanego (skoro został połączony

funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym i warsztatem). Zgodnie zaś z zasadą

wyrażoną w art 28 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania ww. decyzji Wojewody

[...] roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie

ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W

ocenie Sądu poczynione ustalenia pozwalały na przyjęcie, że inwestor dokonał

rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na

budowę, co powinno skutkować zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego.

Ponadto należy podkreślić, że postępowanie weryfikacyjne (nadzorcze)

prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie polega na

rozstrzyganiu o istocie sprawy, jak również nie polega na prowadzeniu nowego

postępowania dowodowego, które mogłoby również obejmować kwalifikację

spornego murku do odpowiedniej kategorii według prawa budowlanego.

Postępowanie to sprowadza się jedynie do weryfikacji, czy kontrolowana decyzja jest

dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 kpa przy uwzględnieniu stanu

faktycznego i prawnego istniejących w dacie jej wydania. W takiej sytuacji nie można

organowi czynić zarzutu wadliwej kwalifikacji spornego obiektu, gdyż GINB nie

prowadził postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanego murku, lecz orzekał

w sprawie ustalenia ewentualnej kwalifikowanej wadliwości decyzji. Argumenty

podnoszone przez skarżącego mogłyby zostać ocenione w toku postępowania

zwykłego, ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną

w przedmiocie rozbiórki. Z akt postępowania administracyjnego wynika zresztą, że

decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Nr [...] została

zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednakże - z

przyczyn nieznanych Sądowi - została ona skutecznie cofnięta, co spowodowało

umorzenie tego postępowania.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa należało orzec

jak w sentencji wyroku.