Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 425/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 179a, art. 138, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 129 par. 2, art. 44, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi kasacyjnej E. H. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 425/19 wydanego w sprawie ze skargi E. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżony wyrok w całości, II. uchyla zaskarżone postanowienie, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego E. H. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego E. H. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

W dniu 19 czerwca 2019 r., po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, w sprawie

o sygn. akt II SA/Sz 425/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał wyrok oddalający skargę E. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej zwanej: "k.p.a.", organ II instancji stwierdził uchybienie przez E. H. (dalej: "strona" lub "skarżący") terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. odmawiającej przyznania na dziecko D. H. zasiłku rodzinnego i jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotowa decyzja organu I instancji została stronie doręczona, za pośrednictwem Poczty Polskiej, w trybie art. 42 i art. 43 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie nieodebrana przez adresata przesyłka zawierająca decyzję

z dn. [...] r. została złożona w placówce pocztowej (pierwsze awizo)

w dniu 20 grudnia 2018 r., o czym adresatowi pozostawiono zawiadomienie. Od tego zdarzenia należy liczyć termin doręczenia określony w art. 44 § 4 k.p.a. Powtórnie awizowano przesyłkę w dniu 28 grudnia 2018 r. W świetle art. 129 § 2 k.p.a. termin

do wniesienia odwołania na wyżej wskazaną decyzję upłynął w dniu 3 stycznia

2019 r.

E. H. złożył odwołanie osobiście w siedzibie organu I instancji

w dniu 16 stycznia 2019 r. to jest po upływie terminu, w którym strona mogła skutecznie dokonać tej czynności. Jednocześnie strona nie złożyła umotywowanego ważnymi powodami wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów organ uznał, że odwołanie nie może być rozpatrzone.

Powyższe postanowienie strona, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. w związku z art. 44 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doręczenie zastępcze powoduje rozpoczęcie biegu terminu na złożenie odwołania od decyzji administracyjnej, liczonego od pierwszego dnia okresu przechowywania w placówce pocztowej operatora pocztowego niedoręczonej przesyłki pocztowej, a nie od ostatniego dnia tego okresu.

Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł aby organ uchylił w trybie autokontroli w całości zaskarżone postanowienie i wydał nową i merytoryczną decyzję, a w przypadku przekazania sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, a także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W ocenie skarżącego, organ wydając skarżone postanowienie w sposób rażący naruszył obowiązujące przepisy k.p.a., bowiem art. 44 § 4, nakazuje uważać doręczenie pisma za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, na jaki pismo zostało złożone w placówce pocztowej operatora.

W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została po raz pierwszy awizowana w dniu 20 grudnia 2018 r. i czekała na odbiór do dnia 3 stycznia 2019 r. Zdaniem skarżącego, z treści przywołanego przepisu wynika, że w przypadku braku odbioru przesyłki w tym terminie przysyłkę uważa się za doręczoną w ostatnim dniu awizowania. Tymczasem organ, wbrew językowej i funkcjonalnej wykładni tego przepisu, uznał, że doręczenie nieodebranej decyzji zostało dokonane w pierwszym dniu złożenia jej do placówki pocztowej.

Jeżeli organ dokonałby prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów

to uznałby, że decyzja została doręczona w dniu 3 stycznia 2019 r., a czternastodniowy termin na złożenie odwołania od decyzji należy bezwzględnie liczyć od 3 stycznia 2019 r., a nie od 20 grudnia 2018 r. Oznacza to, że odwołujący się mógł wnieść odwołanie do dnia 17 stycznia 2019 r. Tym samym złożone w dniu 16 stycznia 2019 r. odwołanie było skuteczne, prawidłowe i wniesione w terminie przewidzianym przez k.p.a.

Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W następstwie rozpoznania ww. skargi zapadł opisany na wstępie wyrok z dnia 19 czerwca 2019 r., którym Sąd oddalił skargę E. H..

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż skarga okazała się zasadna. Organ

w zaskarżonym postanowieniu naruszył art. 129 § 2 k.p.a. w związku z błędną wykładnią art. 44 § 4 k.p.a., który jednoznacznie stanowi, iż doręczenie w trybie art. 44 § 1 i 2 k.p.a. uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przepis ten jest zatem jednoznaczny w swej treści normatywnej.

Okoliczności doręczenia przedmiotowej przesyłki są niesporne. Przesyłka, awizowana po raz pierwszy dnia 20 grudnia (2018 r.) była przechowywana przez operatora pocztowego przez okres 14 dni, który to okres upływał dnia 3 stycznia

2019 r. Ten dzień jest zatem dniem doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] r., od której skarżący wnosił odwołanie.

Wynikający z art. 129 § 2 k.p.a., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem dnia 17 stycznia 2019 r. Skarżący - co jest bezsporne – odwołanie złożył osobiście w organie w dniu 16 stycznia 2019 r., a zatem w terminie. W tej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy w oparciu o art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sposób oczywisty narusza przytoczone wyżej przepisy k.p.a.

Sprzeczność powyższego wywodu z zawartym w sentencji wyroku rozstrzygnięciem wynikała z przykrej pomyłki Sądu.

Sąd wskazał, że w zaistniałej sytuacji stronie przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej od niniejszego wyroku.

Ze skargą kasacyjną od ww. wyroku z dnia 19 czerwca 2019 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił skarżący E. H., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Skarżący kasacyjnie zakwestionował ww. wyrok w całości zarzucając mu,

na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 138 p.p.s.a., poprzez brak zawarcia w ww. wyroku sentencji spełniającej wymagania wskazane w tym przepisie, jako że nie sposób uznać, że sentencja wyroku sprzeczna z jego uzasadnieniem stanowi prawidłową sentencję w rozumieniu art. 138 p.p.s.a.;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez brak uchylenia postanowienia Kolegium

z [...] r., w sytuacji, gdy z treści uzasadnienia wydanego wyroku wprost wynika, że skarga okazała się zasadna, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyniku omyłki skargę oddalił, a więc pomimo uznania, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy;

3. art. 44 § 1 w zw. z art. 44 § 4 k.p.a., poprzez uznanie, że termin do wniesienia odwołania od decyzji, w przypadku nieodebrania korespondencji, należy liczyć od pierwszego dnia okresu przechowywania w placówce pocztowej operatora pocztowego niedoręczonej przesyłki pocztowej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że termin ten należy liczyć od ostatniego dnia tego okresu.

W pierwszej kolejności na podstawie art. 179a p.p.s.a., skarżący wnosił o:

1. uchylenie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w trybie autokontroli i uwzględnienie przez ten Sąd skargi na postanowienie Kolegium

z [...] r., zgodnie z pierwotnym żądaniem skarżącego;

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W razie uznania przez Sąd I instancji braku podstaw do uchylenia wyroku

w trybie art. 179a p.p.s.a. i rozpoznania sprawy przez ten Sąd, skarżący wnosił o:

1. uchylenie w całości wyroku Sądu z 19 czerwca 2019 r. i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania do Sądu I instancji;

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych;

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie i wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Precyzując motywy wniesionego środka odwoławczego, skarżący podniósł,

że w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wprost wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy przez Kolegium było błędne, jako że nie sposób przyjąć, aby skutek doręczenia przesyłki

w trybie art. 44 k.p.a. następował w pierwszym dniu awizowania korespondencji. Sąd ten wszystkie twierdzenia skargi na postanowienie organu odwoławczego uznał wobec tego za prawidłowe, szeroko argumentując, z jakich względów skargę należało uznać za zasadną. Sąd I instancji wprost wskazał także, że do oddalenia skargi doszło w wyniku omyłki, bowiem wolą Sądu było uwzględnienie skargi.

Według skarżącego kasacyjnie, przyznanie prymatu sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie, a nie jego uzasadnieniu oznacza, że Sąd I instancji,

w istocie oddalił skargę, zamiast - co byłoby zgodne z treścią uzasadnienia wyroku - ją uwzględnić. Skutki błędu Sądu powinny zostać wobec tego usunięte w wyniku rozpoznania środka odwoławczego.

Jeżeli Sąd dokonałby prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów

to uznałby, że decyzja została doręczona 3 stycznia 2019 r., a czternastodniowy termin na złożenie odwołania od decyzji należy bezwzględnie liczyć od 3 stycznia 2019 r., a nie od 20 grudnia 2018 r. Oznacza to, że skarżący mógł wnieść odwołanie

do 17 stycznia 2019 r. Tym samym złożone 16 stycznia 2019 r. odwołanie było skuteczne, prawidłowe i wniesione w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając

na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.

Podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione

w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1173/09, dostępne w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Oczywiście usprawiedliwione są bowiem zarzuty skargi kasacyjnej E. H. o naruszeniu przez Sąd

art. 138 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wyrokiem wydanym w dniu 19 czerwca

2019 r., sygn. akt II SA/Sz 425/19 o oddaleniu skargi, pomimo uznania w uzasadnieniu tego orzeczenia, że organ naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd przypomina, że przedmiotem skargi objęte jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie przez E. H. terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu

I instancji z dnia [...] r. odmawiającej przyznania na dziecko D. H. zasiłku rodzinnego i jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka.

W myśl art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została stronie doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego w trybie art. 44 k.p.a. Nieodebrana przez adresata przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została złożona w placówce pocztowej (pierwsze awizo) w dniu 20 grudnia 2018 r., o czym adresatowi pozostawiono zawiadomienie. Powtórnie awizowano przesyłkę w dniu 28 grudnia 2018 r. Rację należy przyznać skarżącemu kasacyjnie, że zgodnie

z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie ww. decyzji dokonane z upływem okresu czternastodniowego, o którym mowa w art. 44 § 1, miało miejsce 3 stycznia 2019 r.,

a nie jak uznał organ - 20 grudnia 2018 r.

Zatem organ II instancji nieprawidłowo ustalił, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął 3 stycznia 2019 r. We wskazanym dniu nastąpił dopiero skutek doręczenia tej decyzji, oparty na fikcji prawnej doręczenia (art. 44 § 1 – 4 k.p.a.). Zasadna jest tym samym argumentacja skargi kasacyjnej, że termin do wniesienia odwołania upływał w sprawie w dniu 17 stycznia 2019 r., co oznacza, że odwołanie wniesione przez skarżącego w siedzibie organu I instancji w dniu 16 stycznia 2019 r. – co jest bezsporne - było skuteczne, zostało bowiem wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. W tej sytuacji wydanie przez organ odwoławczy postanowienia, w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sposób oczywisty narusza przytoczone wyżej przepisy k.p.a.

Podstawy skargi kasacyjnej wniesionej przez E. H.

okazały się tym samym oczywiście usprawiedliwione. W razie rozbieżności między sentencją wyroku a jego uzasadnieniem o zakresie rozstrzygnięcia decyduje sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, które powinno odpowiadać treści rozstrzygnięcia. Wolą Sądu orzekającego w tej sprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. było uwzględnienie skargi E. H.. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku, sprzeczność wywodu zawartego w uzasadnieniu tego orzeczenia z zawartym w jego sentencji rozstrzygnięciem, wynikała z przykrej omyłki Sądu. Skutki tej omyłki były możliwe do usunięcia w drodze rozpoznania środka odwoławczego od ww. wyroku.

W związku z powyższym, biorąc za podstawę art. 179a w związku z art. 145

§ 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

uwzględniając skargę kasacyjną, Sąd uchylił w całości zaskarżony wyrok

z dnia 19 czerwca 2019 r., o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając skargę Sąd podtrzymuje w całości ww. stanowisko,

że zaskarżonym postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia tego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, w tym kasacyjnego Sąd orzekł, na podstawie

art. 200 w zw. z art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uznając za zasadne zasądzenie

od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł za udział pełnomocnika skarżącego w postępowaniu przez Sądem I instancji

(pkt III sentencji wyroku) oraz w kwocie [...]zł (pkt IV sentencji wyroku) za sporządzenie i wniesienie przez tego pełnomocnika skargi kasacyjnej, które to koszty ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).