Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 258/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par.  1, art. 12, art. 15, art. 80, art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 63 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A Sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej zwana skarżącą lub Spółką), jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2016 r., nr [...], którym uchylono postanowienie Prezydenta Miasta Opola z dnia 19 października 2015 r., nr [...], stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej ([...] serii [...]) do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., zlokalizowanego w [...], przy ul. [...], dz. nr a, k.m. [...], obręb [...] i ustalające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oraz przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2015 r. Spółka zwróciła się do Prezydenta Miasta Opola o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie mobilnej kruszarki do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły itp. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że maszyna będzie parkowana i serwisowana na terenie Spółki w [...], przy ul. [...], natomiast usługi będą wykonywane na terenach wskazanych przez usługodawców.

Przy piśmie z dnia 3 lipca 2015 r. Spółka przedłożyła dodatkowe dokumenty, żądane przez organ w wezwaniu z dnia 22 czerwca 2015 r.

Pismem z dnia 10 lipca 2015 r. Prezydent Miasta Opola zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie mobilnej kruszarki szczękowej ([...]) do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp. Jednocześnie podał, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. takich, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 2010 r.

Pismem z dnia 16 lipca 2015 r., odpowiadając na wniosek Prezydenta Miasta Opola, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu (dalej w skrócie: PPIS) wyraził opinię, że dla ww. przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko.

Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu (dalej w skrócie: RDOŚ), w nawiązaniu do wniosku Prezydenta Miasta Opola, pismem z dnia 29 lipca 2015 r. odmówił wyrażenia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalenia zakresu raportu dla planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu RDOŚ stwierdził, że zakup mobilnej kruszarki nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast kruszenie odpadów (np. gruzu) lub też kamieni wymaga uzyskania takiej decyzji, jednak wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko będzie możliwe po precyzyjnym wskazaniu miejsca prowadzenia tego procesu.

Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. T. G. i T. C. zgłosili sprzeciw dotyczący lokalizacji należącej do Spółki kruszarki szczękowej na terenie dz. a, k.m. [...], obręb [...], ze względu na zlokalizowaną już tam instalację do produkcji betonu, zaliczaną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z którą prowadzone jest postępowanie służb nadzoru budowlanego. Dodatkowo wskazali, że przeciwko takiej lokalizacji inwestycji przemawia istnienie w odległości ok. 30 m od niej obiektu użyteczności publicznej, zrealizowanej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Opola. Zwrócili też uwagę na braki występujące -ich zdaniem - w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.

W piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta Opola, w związku ze stanowiskiem RDOŚ, wezwał Spółkę, na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., do uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni, poprzez precyzyjne wskazanie miejsca eksploatacji kruszarki.

W odpowiedzi na powyższe, Spółka w piśmie z dnia 3 września 2015 r. poinformowała, że wezwanie do określenia "miejsca pracy przedmiotu sprawy" jest bezzasadne, gdyż wszelkie informacje dotyczące zakupu i eksploatacji kruszarki szczękowej zostały zawarte w złożonym wniosku.

Pismem z dnia 15 września 2015 r. organ pierwszej instancji ponownie wezwał Spółkę do udzielenia wyjaśnienia, w zakresie identycznym jak w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r., wyznaczając na uzupełnienie wniosku termin 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem rozpatrzenia sprawy na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów, co będzie oznaczało odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie organ wskazał, że we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie brak jest informacji o miejscu, w którym kruszarka będzie eksploatowana.

W piśmie z dnia 21 września 2015 r. Spółka wskazała jako miejsce pracy kruszarki [...] - działkę nr a, k.m. [...], ul [...] w [...] i wniosła o wydanie decyzji w oparciu o podaną lokalizację.

W piśmie z dnia 7 października 2015 r. T. G. i T. C., w nawiązaniu do pism kierowanych przez organ pierwszej instancji do PPIS i RDOŚ, wnieśli ponowny sprzeciw dotyczący lokalizacji inwestycji wnieśli.

Pismami z dnia 29 września 2015 r. organ pierwszej instancji, w związku ze złożonym przez Spółkę uzupełnieniem wniosku, wystąpił do PPIS i RDOŚ o wyrażenie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej ([...] serii [...]) do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., zlokalizowanego w [...], przy ul. [...], i określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 12 października 2015 r., nr [...], PPIS wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie ww. mobilnej kruszarki szczękowej zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu opinii organ wskazał, że w przypadku ewentualnego uruchomienia kruszarki na terenie bazy technicznej zgodnie z jej przeznaczeniem (wykonywanie usług kruszenia) może wystąpić skumulowane oddziaływanie.

Natomiast pismem z dnia 15 października 2015 r., nr [...], RDOŚ wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., działka nr a, k.m. [...], obręb [...] - istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał na konieczność sporządzenia raportu o odziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, zgodnym z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, ze szczególnym uwzględnieniem: oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego, klimat akustyczny; skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji z przedsięwzięciami zlokalizowanymi w sąsiedztwie; analizy konfliktów społecznych. Organ opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, jakie kwestie należy szczegółowo wyjaśnić w raporcie oddziaływania na środowisko i dodatkowo zaznaczył, że inwestycja - ze względu na jej lokalizację oraz charakter - nie wymaga przeprowadzenia postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto wyjaśnił, że zakres wydanej opinii jest uzasadniony faktem, iż eksploatacja przedsięwzięcia może pogorszyć stan powietrza oraz klimat akustyczny na terenach chronionych, a także może stanowić źródło konfliktów społecznych.

Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej ([...] serii [...]) do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., zlokalizowanego w [...], przy ul. [...], dz. nr a, k.m. [...], obręb [...] i ustalił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 63 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, podając m.in., że Spółka zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie mobilnej kruszarki szczękowej, a z przedłożonych w ramach postępowania dokumentów wynikało, iż przedmiotowa kruszarka będzie również eksploatowana zgodnie z jej przeznaczeniem na działce nr a, k.m. [...], obręb [...]. Organ stwierdził, że planowane zamierzenie zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80 rozporządzenia z 2010 r. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne realizowane będzie na terenie nieobjętym granicami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Dalej organ wskazał, że z analizy przedłożonej wraz z wnioskiem karty informacyjnej przedsięwzięcia, dotyczącej zakupu i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej na dz. nr a, wynika, iż na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia: eksploatacja planowanej kruszarki wiązać się będzie z emisją pyłu do środowiska; praca kruszarki będzie istotnym źródłem emisji hałasu do środowiska; prace serwisowe i naprawcze powodować będą powstawanie odpadów z grupy 15, takich jak: sorbenty, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne oraz odpadów z grupy 16 takich jak filtry olejowe, metale lub tworzywa sztuczne; odpady będą odbierane przez jednostki posiadające stosowne zezwolenia; praca maszyny może powodować powstawanie ścieków przemysłowych, związanych z systemem zraszania kruszonego materiału, w ilości maksymalnie 7 l/min. Zdaniem organu, konieczność przeanalizowania skumulowanego oddziaływania w rejonie planowanej inwestycji oraz analiza możliwych konfliktów społecznych przemawia za nałożeniem na Spółkę obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Następnie organ szczegółowo opisał zakres, jaki winien obejmować przedmiotowy raport.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego zmianę lub uchylenie poprzez umorzenie postępowania. Skarżąca podniosła, że w toku prowadzonego postępowania zmieniono jego przedmiot na zakup i eksploatację kruszarki. W uzupełnieniach do wniosku składanych na wezwanie organu Spółka wskazywała jako miejsce pracy (eksploatacji) kruszarki dz. nr a, k.m. [...], obręb [...] w [...], czyli lokalizację, w której pierwotnie urządzenie miało być serwisowane. Wyjaśniła również, że karta informacyjna przedsięwzięcia przygotowana została na etapie, na którym zakładano jedynie postój i serwisowanie urządzenia na działce nr a, stąd nie przedstawiono w niej szczegółowego oddziaływania. Następnie stwierdziła, że po zmianie przedmiotu wniosku oraz wskazaniu, na wezwanie urzędu, miejsca funkcjonowania kruszarki, właściwym byłoby wezwanie Spółki do uzupełnienia karty informacyjnej o niezbędne informacje, które pozwoliłyby na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia. Natomiast obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wydaje się być nieadekwatny do jego skali i miejsca lokalizacji. Spółka podniosła, że kruszarka jest maszyną budowlaną poruszającą się na gąsienicach, a nie instalacją do przerobu, kruszenia gruzu, otoczaków lub innych materiałów. Ponadto w ramach planowanego zakupu maszyny Spółka nie planuje wykonania żadnych robót budowalnych, a zatem brak jest podstaw do przeprowadzenia w niniejszej sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zaś postępowanie w sprawie uzyskania decyzji środowiskowej jest bezprzedmiotowe.

Uzupełniając powyższe zażalenie, Spółka - reprezentowana przez pełnomocnika adwokata Ł. P. - w piśmie z dnia 30 października 2015 r. zarzuciła naruszenie § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80 rozporządzenia z 2010 r. poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że mobilna kruszarka szczękowa stanowi instalację wskazaną w tych przepisach, podczas gdy mobilna maszyna budowlana, z uwagi na swoją budowę i cechy fizyczne, w ogóle nie może zostać zakwalifikowana jako instalacja. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy z uwagi na przyjęcie, że w sprawie zostały wypełnione przesłanki pozwalające na wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy należało wydać postanowienie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy. Z uwagi na stawiane zarzuty domagała się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł również T. G., podnosząc, że na działce nr a zlokalizowana jest już instalacja do produkcji betonu, zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z którą prowadzone było postępowanie służb nadzoru budowlanego zakończone ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę lub doprowadzenie do działania instalacji zgodnie z prawem. Decyzję tę Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a Sąd skargę oddalił. T. G. wskazał również, że przedłożona karta informacyjna przedsięwzięcia nie uwzględnia faktu, iż przedmiotowy teren jest zainwestowany, zaś znajdująca się tam instalacja negatywnie oddziałuje na środowisko. Ponadto nie podano w niej mocy akustycznej kruszarki, rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów oraz ścieków. Dodatkowo wywiódł, że przeciwko takiej lokalizacji inwestycji przemawia istnienie w odległości ok. 30 m od niej obiektu użyteczności publicznej, zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Opola. Zdaniem wnoszącego zażalenie, organ pierwszej instancji powinien zawiesić postępowanie w tej sprawie do czasu wyegzekwowania będącej w obiegu prawnym decyzji nakazującej rozbiórkę.

W wyniku rozpatrzenia zażaleń, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy i wskazało na przepisy ustawy, w tym art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz przepisy rozporządzenia z 2010 r., w tym § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80. Następnie Kolegium wywiodło, że na podstawie wyjaśnień składanych przez Spółkę w toku postępowania w zakresie przedmiotu wniosku, nie można niewątpliwie ustalić, że planowane zamierzenie obejmuje oprócz zakupu kruszarki, jej eksploatację. Tym bardziej, że w zażaleniu Spółka podkreśliła, iż Prezydent Miasta Opole orzekł o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej, podczas gdy wniosek dotyczył zamierzenia obejmującego wyłącznie zakup kruszarki, a w toku prowadzonego postępowania zmieniono jego przedmiot na zakup i eksploatację kruszarki, bowiem w uzupełnieniach do wniosku składanych na wezwanie organu skarżąca wskazywała jako miejsce pracy (eksploatacji) kruszarki działkę nr a, k.m. [...], obręb [...] w [...], czyli lokalizację, w której pierwotnie urządzenia miało być serwisowane. Ponadto w karcie informacyjnej przedsięwzięcia autor tego opracowania wyraźnie wskazał - wbrew temu, co twierdzi organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - że przedmiotem przedsięwzięcia jest zakup mobilnej kruszarki do wykonywania usług kruszenia m.in. betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., a nie jej eksploatacja na terenie zakładu. Jest ona bowiem maszyną budowlaną, a nie urządzeniem czy instalacją. Organ podniósł nadto, że PPIS w swoim stanowisku odniósł się tylko do przedsięwzięcia obejmującego zakup kruszarki. W ocenie Kolegium, bez wezwania Spółki do sprecyzowania wniosku, Prezydent Miasta Opola arbitralnie uznał, że planowane przedsięwzięcie obejmuje zakup i eksploatację kruszarki, choć brak było wyraźnego oświadczenia wnioskodawczyni w tym zakresie. Powyższe powoduje, że organ ten orzekł niezgodnie z treścią podania inwestorki. Natomiast postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczynane jest na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy). Wniosek ten determinuje przedmiot postępowania. Kolegium podkreśliło, że sam zakup kruszarki - stosownie do postanowień rozporządzenia z 2010 r. - nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli jednak eksploatacja takiej kruszarki stanowiłaby przedsięwzięcia określone w rozporządzeniu, to postępowanie dotyczące uzyskania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji tej kruszarki winno się toczyć wedle procedury określonej w ustawie. Nadto, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, dlaczego uznał, że planowane zamierzenie zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podając jednocześnie dwie alternatywne podstawy prawne, tj. § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80 rozporządzenia z 2010 r. Kolegium zarzuciło też, że A. J., który jest Prezesem Zarządu Spółki, nie brał udziału w postępowaniu jako współwłaściciel działki nr a, a usunięcie tej wadliwości postępowania wymaga ponownego rozpoznania sprawy z zapewnieniem czynnego udziału jednostki domagającej się ochrony własnego interesu prawnego. W przekonaniu organu odwoławczego, wszystkie te uchybienia świadczą o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a konsekwencją tego jest konieczność wydania przez Kolegium postanowienia kasacyjnego. Organ odwoławczy nie może bowiem przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, ponieważ konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. We wskazaniach dla organu pierwszej instancji Kolegium zwróciło uwagę przede wszystkim na konieczność ustalenia w sposób niewątpliwy przedmiotu wniosku Spółki, a następnie - zawiadomienia A. J. o uprawnieniach procesowych wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. oraz skutecznego doręczenia mu rozstrzygnięcia w przedmiotowym zakresie, w którym to rozstrzygnięciu należy odnieść się do argumentacji podniesionej w zażaleniach.

W skardze na powyższe postanowienie Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła - mające istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie następujących przepisów:

- art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 63 ust. 2 ustawy poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji spowodowało, że organ odwoławczy nie wydał postanowienia w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na orzeczenie co do istoty sprawy, a więc przyjęcie przez organ, iż nie było konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;

- art. 104 § 2 K.p.a. w zw. art. 138 K.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i całkowite pominięcie przez Kolegium kluczowej w sprawie kwestii, jaką jest ustalenie czy mobilna kruszarka szczękowa powinna zostać zakwalifikowana jako instalacja, czy wyłącznie jako maszyna budowlana, co wyłączałoby wówczas zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 80 rozporządzenia z 2010 r. i orzeczenie o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej;

- art. 77, art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, w konsekwencji czego organ nie dokonał samodzielnie ustaleń faktycznych dotyczących istotnych okoliczności sprawy w ramach postępowania odwoławczego i błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie wątpliwości co do przedmiotu wniosku Spółki, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności z pisma strony z dnia 12 października 2015 r. ewidentnie wynika, w jakim miejscu będzie realizowana inwestycja;

- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że w stosunku do A. J. doszło do pozbawienia prawa czynnego udziału w niniejszym postępowaniu, podczas gdy A. J. w toku całego postępowania, działając jako Prezes Zarządu Spółki, faktycznie czynnie uczestniczył w trakcie czynności procesowych i w realiach przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia czy występował on jako strona, czy też reprezentował interesy osoby prawnej;

- art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym.

Na podstawie powyższych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Spółka domagała się również dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentu - prywatnej opinii technicznej rzeczoznawcy mgr inż. A. S. z Biura Rzeczoznawstwa Motoryzacyjnego i Maszynowego, na okoliczność potwierdzenia, że kruszarka [...] typ [...] nie stanowi urządzenia/instalacji o charakterze stacjonarnym.

W motywach skargi Spółka podkreśliła, że powody uchylenia wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie były wystarczające do odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady samodzielnego merytorycznego rozpoznania sprawy i zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy miał natomiast obowiązek, wynikający z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych dotyczących wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bez konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia, które w tej sytuacji stanowi niepotrzebne wydłużenie postępowania i narusza zasadę szybkości postępowania. Zdaniem skarżącej, oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy możliwie jest ponad wszelką wątpliwość ustalenie, iż przedmiotem wniosku był nie tylko zakup, ale i również eksploatacja mobilnej kruszarki. Powyższe wyraźnie wynika z pisma Spółki z dnia 24 września 2015 r., w którym wskazano jako miejsce pracy kruszarki działkę przy ul. [...] w [...] i wniesiono o wydanie decyzji w oparciu o podaną lokalizację. Dalej Spółka argumentowała, że przedmiotowa kruszarka powinna zostać zakwalifikowana nie jako instalacja, lecz jako maszyna budowlana, a wówczas organ byłby zwolniony od obowiązku badania konieczności uzyskania oceny oddziaływania na środowisko. Tymczasem Kolegium nie dokonało oceny merytorycznej charakteru tego urządzenia, pomimo podniesionych przez Spółkę w tej materii zarzutów i argumentacji. Skarżąca wskazała, że z uwagi na brak definicji legalnej "instalacji" w rozporządzeniu z 2010 r. najbliższą interpretowanemu pojęciu będzie definicja legalna zawarta w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tą definicją, każdy z rozpatrywanych przypadków instalacji musi obowiązkowo cechować się atrybutem stacjonarności i ustawa nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków. Tym samym, skoro kruszarka szczękowa jest mobilna, to brak jest jakichkolwiek podstaw, aby mogła ona zostać zakwalifikowana jako instalacja. Następnie Spółka dowodziła, że bez znaczenia w kwestii udziału w postępowaniu jest to, czy A. J. występował w swoim imieniu, czy też jako organ reprezentujący osobę prawną. Niewątpliwie bowiem działania A. J. jako prezesa zarządu realizowały postulaty z art. 10 § 1 K.p.a., gdyż w postępowaniu wypowiadał się względem zgromadzonego materiału dowodowego, a nawet osobiście zaskarżył postanowienie Prezydenta Miasta Opola. Bez znaczenia pozostaje natomiast kwestia, czy dokonywał tego jak reprezentant Spółki, czy w swoim własnym imieniu, w szczególności mając na względzie zbieżność interesów tych dwóch stron. Końcowo Spółka dostrzegła, że procedura rozpatrzenia środków odwoławczych trwała ponad rok. W tym zakresie wskazała na naruszenie art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. oraz art. 8 i art. 12 K.p.a. W przekonaniu skarżącej, przekazanie przez organ odwoławczy sprawy do ponownego rozpoznania stanowi umyślne uchylanie się od obowiązku wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie i jednocześnie - w przypadku dalszego przedłużania tego postępowania - może pozbawić stronę skarżącą możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu niezgodnego z prawem działania organu z powodu upłynięcia terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że opinia PPIS dotyczyła inwestycji określonej jako zakup mobilnej kruszarki szczękowej, dlatego uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji było uzasadnione potrzebą uzyskania opinii dla prawidłowo określonej inwestycji.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik Spółki podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zauważyć należy, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., który stanowi procesową podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, powodującego przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z mocy art. 144 K.p.a. przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie również do postanowień. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien przy tym wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Określona w komentowanym przepisie konstrukcja prawna rozstrzygnięcia kasacyjnego opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów K.p.a. (ewentualnie przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych), oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesłanki te nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ustanowioną w art. 15 K.p.a. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie zatem znajdował zastosowania wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena lub gdy zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (postanowienie). Podkreślenia wymaga, że art. 136 K.p.a. daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i jednocześnie określa granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. Dlatego w sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w oparciu o art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też gdy nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu. Zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. wymaga bowiem nie tylko wykazania przez organ odwoławczy, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, ale także wykazania wpływu tych okoliczności na rozstrzygnięcie oraz potwierdzenia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie mieści się w granicach kompetencji organu odwoławczego wyznaczonych treścią art. 136 K.p.a., tj. że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena organu w tym zakresie powinna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, ponieważ przedstawienie okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 K.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego postanowienia.

Stosownie do powyższego dostrzec również trzeba, że ocena Sądu kontrolującego zgodność z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. zmierza do ustalenia prawidłowości zastosowania tej regulacji i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ drugiej instancji powinien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie, czy też zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy - uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie, czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Dokonując oceny w powyższym zakresie, Sąd nie rozstrzyga tym samym o meritum sprawy, gdyż nie będąc kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym, nie zastępuje organów w rozpatrywaniu spraw. Z tej przyczyny Sąd nie badał zasadności zarzutów skargi dotyczących błędnej kwalifikacji inwestycji. Podobnie, w tym postępowaniu nie podlegała badaniu również kwestia przewlekłego działania organu odwoławczego.

Przenosząc przedstawione powyżej ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wadliwie uznał, iż zaktualizowały się przesłanki do wydania postanowienia kasacyjnego. Uzasadniając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy, Kolegium podało w wątpliwość zakres żądania wniosku Spółki i wskazało na konieczność wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji przedmiotu postępowania. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji w sposób arbitralny przyjął, iż planowane przedsięwzięcie obejmuje zakup i eksploatację kruszarki, mimo braku wyraźnego oświadczenia Spółki w tym zakresie. W tych okolicznościach, zdaniem Kolegium, organ zobowiązany był wezwać Spółkę do jednoznacznego sprecyzowania wniosku. Oceniając powyższe stanowisko organu odwoławczego, zauważyć trzeba, że z inicjującego postępowanie wniosku z dnia 15 czerwca 2015 r. wynika, iż Spółka zwróciła się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zakupie mobilnej kruszarki do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły itp. Jednocześnie dostrzec przyjdzie, że skarżąca - w odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji - w oświadczeniu z dnia 21 września 2015 r. wyraźnie wskazała jako miejsce pracy kruszarki [...] - działkę nr a, k.m. [...], ul [...] w [...] i wniosła o wydanie decyzji w oparciu o podaną lokalizację. Z oświadczeń skarżącej wynika zatem, że planowane przedsięwzięcie obejmuje nie tylko zakup, ale również eksploatację przedmiotowej kruszarki, i dla tak określonego zamierzenia Spółka domagała się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto swoje żądanie skarżąca podtrzymała w toku postępowania przed organem odwoławczym, wskazując w zażaleniu, że kruszarka będzie wykonywać prace na terenie działki nr a, na której początkowo zakładano jedynie jej postój i serwisowanie. Nie można więc zgodzić się z Kolegium, że organ pierwszej instancji orzekł niezgodnie z żądaniem Spółki. Ponadto, w ocenie Sądu, jeśli oświadczenia Spółki wzbudzały wątpliwości organu odwoławczego, Kolegium mogło skorzystać z uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. i rozważyć wezwanie skarżącej do złożenia stosownych wyjaśnień. Kwestia, której - według Kolegium - nie rozważył organ pierwszej instancji, mogła niewątpliwie zostać wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym. Jak bowiem trafnie podkreśla się w doktrynie, wydanie decyzji kasacyjnej (odpowiednio postanowienia kasacyjnego - dopisek Sądu) stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. Stąd, w sytuacji gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia określonego dowodu (w niektórych wypadkach nawet kilku dowodów), uzupełnienie w niewielkim zakresie postępowania dowodowego mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2016, s. 610).

W przekonaniu Sądu, nie stanowiły również podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. zastrzeżenia Kolegium, że PPIS w opinii z dnia 12 października 2015 r. wyraził stanowisko tylko do przedsięwzięcia obejmującego zakup kruszarki. W tym zakresie dostrzec trzeba, że z treści pisma Prezydenta Miasta Opola z dnia 15 września 2015 r. wyraźnie wynika, iż organ w związku ze złożonym przez Spółkę uzupełnieniem wniosku, wystąpił do PPIS o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na zakupie i eksploatacji mobilnej kruszarki szczękowej ([...] serii [...]) do wykonywania usług kruszenia betonu, kamienia, cegły, otoczaków itp., zlokalizowanego w [...], przy ul. [...], i określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. PPIS - wyrażając opinię - niewątpliwie miał jednoznacznie określony przez organ pierwszej instancji przedmiot planowanego przedsięwzięcia, który obejmował nie tylko zakup, ale i eksploatację kruszarki. Ponadto zauważyć należy, że w uzasadnieniu opinii PPIS wskazał, że w przypadku ewentualnego uruchomienia kruszarki na terenie bazy technicznej zgodnie z jej przeznaczeniem (wykonywanie usług kruszenia), może wystąpić skumulowane oddziaływanie. Stosownie do powyższego, w ocenie Sądu, nie było przeciwwskazań, aby w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy wezwał PPIS do usunięcia niejasności czy braków dostrzeżonych w opinii z dnia 12 października 2015 r. Ponadto zwrócić należy uwagę, że Kolegium dopiero w odpowiedzi na skargę wskazało, iż potrzeba uzyskania opinii PPIS dla prawidłowo określonej inwestycji jest dodatkowym uzasadnieniem dla wydania postanowienia kasacyjnego. Podkreślenia więc wymaga, że wywody zamieszczane w odpowiedzi na skargę nie mogą zastępować uzasadnienia ani nie mają charakteru uzupełniającego argumentację, jaka powinna znajdować się w uzasadnieniu wydanego wcześniej postanowienia, będącego przedmiotem zaskarżenia. Odpowiedź na skargę stanowi bowiem pismo procesowe skierowane do Sądu i nie może stanowić wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, ponieważ strona pozbawiona zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności.

W ocenie Sądu, również wskazana przez Kolegium konieczność wyczerpującego wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji kwestii kwalifikacji omawianego przedsięwzięcia z § 3 ust. 1 pkt 39 lub pkt 80 rozporządzenia z 2010 r. nie stanowiła podstawy do wydania postanowienia kasacyjnego. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i dogłębny przeanalizowano wszelkie argumenty i w konsekwencji dokonano prawidłowej subsumcji przepisu prawa do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2720/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadą powinno zatem być ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. W celu właściwej realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przepis art. 7 K.p.a. nakłada nie tylko na organ pierwszej instancji, ale także na organ odwoławczy obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a przepis art. 77 § 1 K.p.a. wskazuje na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą oceny. Dlatego ustalenie w postępowaniu odwoławczym, że organ pierwszej instancji nie dokonał jednoznacznej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia obligowało organ do dokonania samodzielnej oceny w tym zakresie i podjęcia odpowiedniego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. Tym bardziej, że Kolegium nie wskazało, w jakim zakresie organ pierwszej instancji powinien uzupełnić postępowanie i jakie okoliczności w tej wątpliwej dla organu odwoławczego kwestii wymagały wyjaśnienia. Kolegium nie wykazało również, dlaczego nie jest możliwe dokonanie kwalifikacji przedsięwzięcia na podstawie zgromadzonych już dowodów. Przedstawiona motywacja rozstrzygnięcia kasacyjnego niewątpliwie nie była więc wystarczająca do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Zdaniem Sądu, nie można też zgodzić się organem odwoławczym, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do takiego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, ustalonej w art. 10 § 1 K.p.a., której usunięcie wymaga ponownego rozpoznania sprawy z zapewnieniem czynnego udziału jednostki domagającej się ochrony własnego interesu prawnego. W tym zakresie przede wszystkim odnotować należy, na co trafnie zwrócono uwagę w skardze, że zarzucany przez Kolegium brak udziału strony dotyczy A. J., który jest Prezesem Zarządu Spółki i jednocześnie współwłaścicielem działki nr a, na której planowana jest eksploatacja kruszarki. Zakładając zasadność zarzutu stawianego przez Kolegium (w postanowieniu brak jest ustaleń co do formy, w jakiej skarżąca włada przedmiotową nieruchomością), to równocześnie nie sposób pominąć, że Spółka była informowana o wszczęciu postępowania, jak i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Pisma te były kierowane do A. J. jako Prezesa Spółki, miał on zatem wiedzę o przebiegu postępowania, a nadto brał w nim czynny udział, składając na wezwanie organu stosowne wyjaśnienia oraz wnosząc środki zaskarżenia. W tych okolicznościach nie można uznać, że stwierdzone przez Kolegium naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto w rozpoznawanej sprawie Kolegium nie wykazało, jakie ujemne skutki dla A. J. spowodowało zarzucane uchybienie, zwłaszcza że strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała, iż pozbawiono ją udziału w sprawie lub uniemożliwiono jej dokonanie określonych czynności procesowych. Dostrzec nadto trzeba, że organ odwoławczy - zarzucając pozbawianie A. J. udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym - nie konwalidował tego uchybienia na etapie postępowania odwoławczego i nie zawiadomił strony o jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a.

Resumując stwierdzić przyjdzie, że Kolegium nie wykazało takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie jest możliwe rozpoznanie sprawy co do istoty. Nie wskazało również przyczyn, które wykluczały zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 136 K.p.a., który daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie. Zdaniem Sądu, kwestie, których - według Kolegium - nie rozważył organ pierwszej instancji, mogły zostać niewątpliwie wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Ponadto Sąd miał na uwadze, że przeprowadzenie przez Kolegium własnych czynności wyjaśniających, które zmierzałyby do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, prowadziłoby do realizacji ustalonej w art. 12 § 1 K.p.a. zasady szybkości postępowania.

Wobec powyższego uznać należało, że wydanie postanowienia o charakterze kasacyjnym stanowiło naruszenie art. 138 § 2 K.p.a., przez jego błędne zastosowanie, w związku z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 K.p.a. oraz art. 15 i art. 12 § 1 K.p.a., przy czym były to naruszenia, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto - jak wskazano już wcześniej - Kolegium nie wykazało, aby w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie przez organ pierwszej instancji, po jego ewentualnym uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, niemożliwe było wydanie postanowienia merytorycznego w sprawie. Natomiast zaistnienie przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji winno skutkować wydaniem jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 K.p.a., a nie postanowienia kasacyjnego. Organ odwoławczy nie może bowiem uchylać się od zajęcia merytorycznego stanowiska, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzupełniony w odpowiednim zakresie, jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł, opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego na podstawie art. 136 K.p.a., a następnie - w zależności od dokonanej oceny - do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia, o jakich mowa w art. 138 K.p.a. Podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy powinien przy tym uwzględnić i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla dokonywanej oceny oraz mieć na uwadze, że decyzja kasacyjna wydawana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.