Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 517/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia bądź zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania adminstarcyjnego (tj. DZ.U.

z 2013 roku, poz. 267 dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. DZ.U. z 2013 roku, poz. 1409) po rozpatrzeniu odwołania Z. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia 3 stycznia 2014 roku, znak [...], odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...] września 1993 roku nakazującej rozbiórkę budynku pawilonu handlowego na działce o nr ew. [...] przy ul. A. [...] oraz doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego na koszt własny inwestora w terminie do 30 listopada 1993 roku – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.

Po przeprowadzeniu przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku pawilonu handlowego na działce nr ew.[...] przy ul. A. w Z. wydał on w dniu [...] września 1993 roku decyzję na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 prawa budowlanego z 1974 roku nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku pawilonu handlowego oraz doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego na koszt własny inwestora w terminie do 30 listopada 1993 roku.

Pismem z dnia 18 listopada 2013 roku Z. S. wniósł o uchylenie

w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia

[...] września 1993 roku, znak: [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 roku organ pierwszej instancji odmówił na podstawie art. 155 k.p.a. uchylenia wyżej powołanej decyzji o rozbiórce.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania wskazał, że w przedmiocie właściwości rzeczowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. był właściwym organem do rozpoznania wniosku w trybie art. 155 k.p.a. ponieważ decyzja o rozbiórce została wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Z.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 155 k.p.a. mówi, że ,,decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio‘’.

Przepis art. 155 k.p.a. daje podstawę do wzruszenia takiej decyzji, która cechuje się tym, że jest ostateczna, a strona nabyła na jej mocy prawa (lub nałożono obowiązek), nie sprzeciwiają się zmianie przepisy szczególne, strona wyraziła zgodę na zmianę oraz za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W ocenie organu strona na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego

w Z. z dnia [...] września 1993 roku nabyła prawo w rozumieniu art. 155 k.p.a.

Dalej organ wskazywał, że powyższa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego

w Z. została wydana na podstawie art. 37 ust.1 pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego z 1974 roku. Wskazany przepis stanowiący podstawę decyzji określa, że właściwy organ był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia zapewniającego usunięcie naruszenia prawa, tj. nakładającego obowiązek wykonania rozbiórki obiektu.

Zdaniem organu zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowo – administracyjnym poglądem przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 roku należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. Tego rodzaju decyzja – o rozbiórce obiektu budowlanego ma charakter związany, a wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może odnosić się do decyzji, które mają charakter uznaniowy lub decyzji przy wydawaniu których organ administracji miał do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć.

W przypadku decyzji o rozbiórce na podstawie art. 37 prawa budowlanego z 1974 roku organ był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia o rozbiórce, gdy zachodziły przesłanki ze wskazanej normy prawnej.

Następnie organ podnosił, że w odniesieniu innych podnoszonych w odwołaniu zarzutów, to dotyczyły one kwestii merytorycznych odnośnie decyzji o rozbiórce

z 1993 roku i nie mogły stanowić przedmiotu rozpoznania. Zadaniem organu przy rozpoznaniu sprawy istotnym było ustalenie występowania przesłanek z 155 k.p.a. Rozpoznając sprawę w trybie wyżej wskazanego przepisu organ może na nowo merytorycznie rozpoznawać sprawy. Ponadto zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.

W ocenie organu prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

Mając na uwadze powołane w odwołaniu argumenty dotyczące zmiany stanu faktycznego (tj. naruszeń istniejących w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. i zdaniem wnioskodawcy nieistniejących obecnie), należy uznać, że przemawiają one za brakiem możliwości zmiany decyzji ostatecznej, z uwagi na zmianę stanu faktycznego. Ponadto z uwagi na wejście w życie planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Z. uchwalonego uchwałą

nr XIII/95/2003 Rady Miejskiej w Z. w dniu 25 listopada 2003 roku nie można mówić o tożsamości sprawy.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Z. S.

Zaskarżonej decyzji zarzucał:

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) błędnej wykładni art. 155 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie może mieć zastosowania w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego pod rządami ustawy z 24 października 1974 roku – prawo budowlane (DZ. U. z 1974 roku nr 38, poz. 22 dalej jako prawo budowlane z 1974 roku); z uwagi na brak spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie;

2) ograniczenie się przez organy obu instancji przy rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji z 24 września 1993 roku objętej wnioskiem strony i zaniechanie jej rozpoznania w świetle przesłanek do uchylenia decyzji – interesu społecznego, względnie słusznego interesu strony.

- naruszenie prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię art. 37 ust.1 pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego z 1974 roku oraz niezastosowanie art. 40 ust.1 tej ustawy w związku z art. 155 k.p.a. jako norm korzystniejszych dla skarżącego – na skutek uznania przez organy obu instancji, iż przepisy prawa wyłączają możliwość uchylenia ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki wydanej pod rządami ustawy prawo budowlane z 1974 roku gdy w rezultacie prawidłowa wykładnia i zastosowanie wskazanych przepisów prawa budowlanego

z 1974 roku i art. 155 k.p.a. powinny prowadzić do wniosku, iż prawa budowlanego nie zawierają norm stanowiących negatywną przesłankę uchylenia ostatecznej decyzji,

o której mowa w art. 155 k.p.a.

Względnie wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji wskazuje na naruszenie:

- art. 155 oraz art. 16 § 1 k.p.a. poprzez rozpoznanie wniosku skarżącego

o uchylenie decyzji z [...] września 1993 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., podczas gdy organem właściwym winien być Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., zaś organem II Instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Fakt rozpoznania odwołania przez ówczesny organ odwoławczy tj. Wojewodę R. czynił z tego Wojewodę organem, który wydał decyzję ostateczną

w przedmiocie rozbiórki w rozumieniu art. 155 § 1 k.p.a. W konsekwencji organem właściwym do orzekania w przedmiocie jej uchylenia jest aktualny kompetencyjnie odpowiednik Wojewody R. czyli [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 155 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przepis ten nie może mieć zastosowania w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego pod rządami ustawy prawo budowlane z 1974 roku wskazał, że na tle przepisów k.p.a., jak i na tle przepisów prawa budowlanego

z 1974 roku nie ma regulacji wykluczającej możliwości uchylenia lub zmiany decyzji

o rozbiórce na podstawie art. 155 k.p.a. Skarżący w tym aspekcie przywołał wyrok NSA z 11 sierpnia 2004 roku, sygn. akt OSK 384/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia

6 kwietnia 2011 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2243/10.

Nadto wskazał, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 grudnia 1985 roku,

sygn. akt III ARN 29/85 – OSN 1986/11/183 stwierdził, że legalizacja obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę, na gruncie, który

w zatwierdzonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo został pod innego rodzaju zabudowę albo został przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę jest możliwa w razie dokonania odstępstw (zmian) od tego planu – art. 37 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1 i art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 roku.

Skarżący podkreślał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że przepisowi art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. ,,Nabycie praw‘’ użyte w art. 155 k.p.a. należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona ,,nabyła prawa’’ (wyrok NSA z 27 maja 2003 roku, sygn. akt IV SA/Wa 3205/01, z 3 lipca 2008 roku, sygn. akt II OSK 771/07).

Skarżący przedstawiał orzeczenia sądów administracyjnych gdzie dopuszczono możliwość zmiany decyzji o nakazie rozbiórki wydanej na podstawie prawa budowlanego z 1974 roku. Wskazywał, że istnieje możliwość zmiany decyzji o nakazie rozbiórki w razie zmiany stanu prawnego tj. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tak sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem uchwałą nr XIII/95/2003 Rady Miejskiej w Z. uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Z. obejmujący całość gruntów miasta. W tym zakresie skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 1999 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1105/97 – LEX nr 47797 gdzie sąd stwierdził, że zmiana planu miejscowego dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji

o usunięciu samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracji publicznej

z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Zdaniem skarżącego sytuacja wskazana w wyżej powołanym wyroku miała miejsce w niniejszej sprawie ponieważ przed wykonaniem decyzji z [...] września

1993 roku nakazującej na podstawie art. 37 ust.1 pkt 2 i ust.2 ustawy prawo budowlane z 1974 roku rozbiórkę przedmiotowego pawilonu nastąpiła zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego umożliwiająca legalizację tego obiektu budowlanego.

Skarżący zwracał się uwagę na jeszcze jedną okoliczność, że nawet gdyby skarżący rozebrał przedmiotowy pawilon, to mógłby przystąpić do jego ponownego posadowienia na tym samym miejscu. Takie działanie byłoby działaniem nieracjonalnym i sprzecznym z zasadami logiki oraz słusznego interesu strony oraz interesu społecznego. Dla takich sytuacji ustawodawca przewidział instytucję legalizacji, a nie rozbiórki.

Stanowisko przejawiające się w uznaniu, iż przepisy prawa budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki sprzeciwiają się zastosowaniu trybu zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę przewidzianego w art. 155 k.p.a. opiera się na twierdzeniu, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłby do powrotu stanu niezgodności. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego sytuacja jest dokładnie odwrotna. Wykonanie wydanego przed kilkudziesięciu laty nakazu rozbiórki prowadziłoby do niezgodności z prawem, w tym naruszenia zasady praworządności,

w sytuacji gdy istnieje możliwość wybudowania obiektu na tym samym miejscu na podstawie pozwolenia na budowę.

Nadto w ocenie skarżącego mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnych gwarancji dotyczących prawa własności, a w szczególności gwarancji ujętej w art. 64 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku.

Organ wydając rozstrzygnięcie w sprawie przyjął ogólną zasadę niewzruszalności nakazów rozbiórki w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. przy jednoczesnym braku refleksji czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy zasada ta znajduje zastosowanie w sposób pozwalający na uniknięcie zarzutu naruszenia wartości chronionych normatywnie.

Następnie skarżący rozwinął zarzuty błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz niezastosowania art. 40 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku w związku

z art. 155 k.p.a.

Skarżący wskazywał, że regulacja art. 37 ust.2 prawa budowlanego z 1974 roku pozostaje w ścisłym związku z art. 40 wskazanej ustawy, który stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie

w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego

z przepisami.

Zdaniem skarżącego powyższe przepisy dotyczą m.in. obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i jako zasadę przewidują legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 roku.

Fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Zwoleń miał wpływ na możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego przez skarżącego. Skarżący podkreślał, że organy nie zbadały kwestii przeznaczenia – zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym – terenu na którym usytuowany jest przedmiotowy obiekt. Organy administracji publicznej orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 powinny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydawania decyzji.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu tj. ograniczenia się przez organy przy rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętej wnioskiem (decyzja z [...] września 1993 roku) i zaniechania rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do uchylenia decyzji określonych w art. 155 k.p.a. wskazywał, że przesłankami wzruszenia decyzji w trybie jest jej zgodność z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Przepis ten zawiera również przesłankę negatywną wzruszenia decyzji stanowiąc ,,jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji".

Skarżący wskazał, że ,,ograniczenie się przez organ przy rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętej wnioskiem strony i zaniechanie rozpoznawania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji, określonych w tym artykule stanowi naruszenie prawa’’

(wyrok NSA z 27 stycznia 1987 roku, sygn. akt III SA 1048/86).

Jego zdaniem taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ poza oceną organu pozostała kwestia przesłanek z art. 155 k.p.a. Wprawdzie przepis tego artykułu zawiera negatywną przesłankę w sytuacji gdy przepis szczególny się temu sprzeciwia, lecz zakaz ten winien wynikać w sposób wyraźny i jednoznaczny. Nie można domniemywać zakazu zastosowania art. 155 k.p.a.

Skarżący wskazywał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 1999 roku, syg. akt IV SA 1105/97 akceptujący zmianę decyzji o rozbiórce na podstawie art. 155 k.p.a.

Uzasadniając zarzut stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji skarżący wskazywał, że organom umknęło uwadze, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z [..] września 1993 roku była przedmiotem kontroli instancyjnej organu odwoławczego - Wojewody R.

Wprawdzie skarżący w swoim wniosku z 18 listopada 2013 roku wnosił

o uchylenie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z., to rolą organu do którego wpłynął wniosek było ustalenie, czy wskazana decyzja nie została poddana kontroli instancyjnej organu odwoławczego. Fakt rozpoznania odwołania od decyzji z [...] września 1993 roku przez ówczesny organ odwoławczy – Wojewodę R. czynił z niego organ, który wydał decyzję ostateczną o rozbiórce

w rozumieniu art. 155 § 1 k.p.a. W konsekwencji organem właściwym do orzekania

w przedmiocie jej uchylenia był aktualnie kompetencyjny organ – Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Mając na uwadze tę okoliczność

w przedmiocie wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. orzekł niewłaściwy rzeczowo organ, co daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy

w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem,

w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA

z 7 października 2002 roku, sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77220).

Rozpoznając skargę ma odnieść się w pierwszej kolejności do zarzutu nieważności postępowania z uwagi na wydanie orzeczenia przez organ niewłaściwy rzeczowo.

Zgodnie z przepisem art. 155 k.p.a. organem właściwym rzeczowo do wydania rozstrzygnięcia w tego rodzaju sprawie jest organ, który wydał decyzję, która miałaby być zmieniona lub uchylona. Organem, który wydał decyzję o rozbiórce z dnia

[...] września 1993 roku był Kierownik Urzędu Rejonowego w Z.

W dacie rozpoznawania niniejszej sprawy w świetle przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. DZ.U z 2013 roku, poz.1409) zadania z zakresu nadzoru budowlanego wykonuje jako organ pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Z tego względu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. był organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w trybie art. 155 k.p.a.

Stanowisko skarżącego, iż decyzje ostateczną w sprawie nakazy rozbiórki wydał organ odwoławczy Wojewoda R. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Co prawda skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, ale organ odwoławczy postanowieniem z dnia 15 grudnia 1993 roku pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na postanowienie Wojewody R.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnej wykładni przepisu art. 155 k.p.a., iż przepis ten nie może mieć zastosowania w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego należy uznać go za niezasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko orzecznictwa, iż przepis art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji, w drodze których nakładane są kary administracyjne za czyny, które w nauce prawa administracyjnego są nazywane deliktami administracyjnymi. Tego rodzaju karą, chociaż z natury różną od kar pieniężnych jest nakaz rozbiórki będący sankcją za administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 21 kwietnia 2006 roku, sygn. akt II OSK 770/05; z dnia 25 maja 2006 roku, sygn. akt

II OSK 826/05; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2014 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1892/13, LEX nr 1435912).

Decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2006 roku; LEX nr 289285).

Przepis art. 155 k.p.a. wskazuje, że decyzja może być uchylona lub zmieniona jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż przepisem szczególnym, który sprzeciwiałby się uchyleniu lub zmianie decyzji w niniejszej sprawie był przepis art. 37 ust.1 prawa budowlanego z 1974 roku.

Zmiana lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 może zajść wtedy gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidział pewien ,,luz decyzyjny’’.

W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy (por. wyrok NSA

w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II OSK 188/11).

W ocenie Sądu decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia

[...] września 1993 roku w przedmiocie nakazania skarżącemu rozbiórki obiektu budowlanego była decyzją związaną. Wskazuje na to treść przepisu art. 37 ust.1 prawa budowlanego z 1974 roku według którego obiekty budowlane lub ich części, będące

w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 37 ust.1 prawa budowlanego z 1974 roku, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 k.p.a. W sytuacji gdy organ uznał, że decyzja

o rozbiórce z 1993 roku nie może być zmieniona lub uchylona ze względu na przepis szczególny, to organ w takiej sytuacji nie miał obowiązku rozważać czy spełnione są pozostałe przesłanki z art. 155 k.p.a. w postaci słusznego interesu strony i interesu społecznego.

Podstawą wydania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. decyzji

z dnia [...] września 1993 roku o rozbiórce był art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego

z 1974 roku ponieważ wybudowany obiekt budowlany naruszał przepisy § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzania Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (DZ. U. nr 45, poz. 243), Zarządzenia nr 90 Ministra Komunikacji z dnia 5 kwietnia 1966 roku, a nadto budynek został wzniesiony na ciągu kanalizacji telefonicznej.

Tak więc stanowisko skarżącego, iż w związku z uchwałą nr XIII/95/2003 z dnia 25 listopada 2003 roku Rady Miejskiej w Z. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zachodzą podstawy do uchylenia decyzji

o rozbiórce w trybie art. 155 k.p.a. jest nietrafne, ponieważ sprzeczność z zapisami planu miejscowego w Zwoleniu nie stanowiły podstawy wydania decyzji rozbiórkowej.

Wskazuje na treść decyzji gdzie wskazano, iż na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 wydano decyzję rozbiórkową, a przepis ten mówi, że obiekt został wybudowany

i powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Nadto Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie zaprezentowane w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 roku, sygn. akt II OSK 756/12 gdzie sąd stwierdza, że ,,zmiana przepisów prawa, zmiana postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc przepisów prawa miejscowego nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdyż taka przesłanka nie wynika z brzmienia art. 155 k.p.a.". Cytowane stanowisko sądu było zajęte na tle sprawy związanej ze zmianą decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego w trybie art. 155 k.p.a. i dlatego może zostać przywołane

w realiach niniejszej sprawy.

Z tych też względów podnoszone w skardze zarzuty co błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 roku należy uznać za chybione.

Wskazywane przez skarżącego naruszenie przepisu art. 40 prawa budowlanego z 1974 roku poprzez brak jego zastosowania, nie mogło mieć wpływu na treść orzeczenia, ponieważ postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie jest kolejnym postępowaniem kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia decyzji o rozbiórce.

Organ przeprowadza postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny z chwili wydanego rozstrzygnięcia, które miałoby zostać zmienione w trybie art. 155 k.p.a.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.