Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 966/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1999-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: poz. 357
journal: Dz.U. 1995 nr 7 poz. 2
article: art. 62, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Skierowanie decyzji w przedmiocie wymiaru cła do obu importerów i łączne obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z zaimportowanych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" sprowadzonego z zagranicy.

TEZY

Skierowanie decyzji w przedmiocie wymiaru cła do obu importerów i łączne obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z zaimportowanych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" sprowadzonego z zagranicy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Leszka D. i Edwarda B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 23 marca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 3 lutego 1997 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej (...) z dnia 4 czerwca 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone z Niemiec przez Leszka D. części samochodu osobowego marki Peugeot 405 takie jak nadwozie samochodu z podzespołami, wymierzając z tego tytułu stosowne cło. W tym samym dniu zgłoszono do odprawy celnej silnik niskoprężny ze skrzynią biegów do samochodu tej marki oraz zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy i komplet kół sprowadzony z Niemiec przez Edwarda B., które zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) wraz z wymiarem stosownego cła.

Jak wynika z informacji Urzędu Miasta w J. z części tych i podzespołów złożony został samochód osobowy tzw. składak, który następnie został zarejestrowany jako samochód marki Peugeot 405 na nazwisko Leszka D.

Postanowieniami z dnia 18 sierpnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. skierowanymi do Leszka D. i Edwarda B. w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, art. 147, art. 149 par. 1 Kpa i art. 150 Kpa wznowił postępowanie zakończone wskazanymi wyżej decyzjami.

W dniu 3 lutego 1992 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz., decyzją (...) powołując się na przepisy art. 151 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/ i par. 19 pkt 1a i 1b rozporządzenia Ministra Współpracy z Zagranicą w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat z dnia 22 sierpnia 1990 r. /Dz.U. nr 30 poz. 155 ze zm./ - uchylił własne decyzje z dnia 4 czerwca 1996 r. zawarte w dowodach odprawy celnej (...) oraz wymierzył Leszkowi D. i Edwardowi B. cło od samochodu osobowego marki Peugeot 405 rok produkcji 1989 /poz. taryfy celnej 8703 23 90 9/ dopuszczając ten samochód do obrotu na polskim obszarze celnym. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że z dokumentów zebranych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że w dniu 4 czerwca 1996 r. na posterunku celnym w Ł. i P. do odprawy celnej zgłoszono samochód osobowy marki Peugeot 405 w stanie rozmontowanym, w rozumieniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej publikowanej we wstępie do taryfy celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy. Stosownie do treści tej reguły wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym. Reguła ta nie określa w jakikolwiek sposób, że sprowadzone części muszą pochodzić z jednego i tego samego wyrobu gotowego.

Niespornym jest jednak, że z części zaimportowanych przez Edwarda B. i Leszka D. złożony został samochód osobowy marki Peugeot 405 zarejestrowany następnie na Leszka D., co świadczy - zdaniem organu celnego I instancji - o zamierzonym działaniu obu importerów mającym na celu obejście przepisów celnych a polegającym na wspólnym zakupie samochodu za granicą, jego rozmontowaniu i wprowadzeniu na polski obszar celny w stanie rozmontowanym aby uniknąć cła za cały samochód, które to cło jest wyższe od cła za części samochodowe.

Leszek D. i Edward B. odwołali się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem odwołujących się ich działania nie były sprzeczne z prawem skoro taryfa celna importowa dopuszcza sprowadzanie części samochodowych. W tej sytuacji - zdaniem stron - wznowienie postępowania nie było zasadne bowiem brak było podstaw do tego a zwłaszcza nie zaistniały nowe okoliczności nie znane organowi celnemu wydającemu decyzję o dopuszczeniu towaru na polski obszar celny w dniu 4 czerwca 1996 r. /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją (...) z dnia 23 marca 1998r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji podkreślając, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a klasyfikacja sprowadzonego przez strony towaru odbyła się z naruszeniem postanowień reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej mających na celu stosowanie jednolitych zasad klasyfikacji towarów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leszek D. i Edward B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że Prezes Głównego Urzędu Ceł w sposób dowolny interpretuje fakty i niezgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 Kpa ustalił stan faktyczny w zaskarżonej decyzji.

Skarżący podkreślili również, że nie obowiązuje zakaz sprowadzenia części samochodowych z zagranicy a ustalenie, że wcześniej części samochodowe pochodziły od jednego samochodu nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Jedynie w przypadku jednoznacznego ustalenia, że podmiot wwożący dany towar dla uniknięcia podwyższonego cła celowo rozmontował samochód, istnieje możliwość uchylenia poprzednio wydanych decyzji i wymierzenia cła w prawidłowo ustalonej wysokości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie związany granicami skargi zważył co następuje

Jak to wynika z niespornych okoliczności sprawy z części samochodowych do samochodu osobowego marki Peugeot 405 sprowadzonych z zagranicy przez Leszka D. i Edwarda B. dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. (...) z dnia 4 czerwca 1996 r. zmontowany został następnie samochód osobowy marki Peugeot 405, który został zarejestrowany w Urzędzie Miasta w J. na nazwisko Leszka D. Okoliczności sprawy wskazywały zatem w ocenie organów celnych, że klasyfikacja towarów sprowadzonych przez obu importerów w odniesieniu do obowiązującej taryfy celnej, dokonana została z naruszeniem reguły 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, której treść została przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy uznać jako uzasadnione wznowienie postępowania przez organ celny I instancji zakończonego wskazanymi wyżej decyzjami, w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, bowiem ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi celnemu wydającemu te decyzje.

Jak to już wyjaśniono, wskazane reguły interpretacyjne mają na celu zapewnić jednolitą klasyfikację towarów w taryfie celnej co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji w taryfie celnej z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Z tych względów organy celne mogły zasadnie przyjąć, że klasyfikacja przedmiotowych części samochodowych odprawionych w dniu 4 czerwca 1996 r. była nieprawidłowa i dokonana z naruszeniem powołanej reguły 2/a/, a zaś faktycznym przedmiotem importu był wyrób kompletny w stanie rozmontowanym posiadający zasadnicze cechy wyrobu gotowego tj. w istocie samochód osobowy marki Peugeot 405.

Z akt sprawy wynika, że decyzje organów celnych skierowane były do obu importerów części samochodowych, których decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 3 lutego 1997 r. obciążono należnościami celnymi za samochód osobowy marki Peugeot 405 /pozycja taryfy celnej 8703 23 90 9/. Praktyka obciążania należnościami celnymi obu importerów nie może być jednakże aprobowana, bowiem nie znajduje ona oparcia w przepisach prawa. W szczególności ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przewiduje solidarnej odpowiedzialności za należności celne z tytułu sprowadzenia przez obu importerów części samochodowych, sklasyfikowanych następnie / po wznowieniu postępowania/ zgodnie z regułą 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej jako wyrób gotowy tj. samochód w stanie rozmontowanym.

W ustalonym stanie faktycznym nie do przyjęcia jest teza, że obydwaj importerzy rzeczywiście sprowadzili samochód Peugeot 405. W przepisach prawa celnego obowiązujących do dnia 31 grudnia 1997 r. obrót towarowy z zagranicą jest zindywidualizowany. Wynika to chociażby z treści art. 2 pkt 6 prawa celnego stanowiącego, że podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą oznacza osobę fizyczną, prawną lub jednostkę nie posiadającą osobowości prawnej, dokonującą obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. W świetle tej definicji nie można uznać, że zarówno Leszek D. jak i Edward B. sprowadzili na własny rachunek i we własnym imieniu samochód osobowy marki Peugeot 405. Przeczą temu stanowisku ujawnione w sprawie okoliczności jak również fakt zarejestrowania zmontowanego samochodu na Leszka D.

Również treść art. 40 ust. 1 cyt. ustawy określający obowiązek zgłoszenia do odprawy celnej przez podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą towarów będących przedmiotem tego obrotu wskazuje na indywidualny charakter tego obowiązku. Z tych względów skierowanie przedmiotowych decyzji do obu importerów i łączne obciążenie ich należnościami celnymi za samochód złożony z zaimportowanych części nie jest uzasadnione, stanowi bowiem przypisanie dwóch importerów do jednego "składaka" sprowadzonego z zagranicy.

Wobec powyższego, w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.