Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 773/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1a)
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 94b, art. 200a, art. 201 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., znak [...], II zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej P.M. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016r. P.M., doktorantka pierwszego roku na Wydziale [...] Uniwersytetu, zwróciła się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016.

W toku postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego prowadzonego przez Dziekańską Komisję Stypendiów Doktoranckich na Wydziale [...] P.M., która ukończyła studia magisterskie z oceną bardzo dobrą, uzyskała najlepszy wynik w postępowaniu rekrutacyjnym – 100 %. Identyczny wynik procentowy, przy takiej samej, bardzo dobrej ocenie na dyplomie ukończenia studiów magisterskich, uzyskała inne doktorantka pierwszego roku tego Wydziału. Obie doktorantki znalazły się na pierwszym miejscu listy rankingowej sporządzonej przez Dziekańską Komisję Stypendiów Doktoranckich na Wydziale [...], rekomendującej do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu, powołując się art. 200, art. 200a w związku z art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 1960 r. Nr 30 poz. 168 ze zm.) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2014 r., poz. 1480) w związku. z § 2, § 3 ust, 1, 2, 4, 5, § 4 ust. 1, 2, § 5 ust. 1, § 6, § 8 ust. 1 i 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu (tekst jednolity wprowadzony zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lutego 2015r.) odmówił P.M. przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2015/2016.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie mógł przyznać wnioskowanego zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej z uwagi na postanowienia § 8 Regulaminu. Zgodnie z § 8 ust. 1 Regulaminu ustalono liczbę 50 zwiększeń stypendiów dla wszystkich lat studiów doktoranckich na całej uczelni na okres październik 2015 r. - wrzesień 2016 r. z uwzględnieniem wysokości przeznaczonej na ten cel dotacji oraz złożonych w terminie wniosków spełniających warunki określone w § 5 ust. 1, 2 Regulaminu. Liczby zwiększeń stypendiów zostały określone dla poszczególnych lat studiów doktoranckich na każdym wydziale zgodnie z § 8 ust. 2 Regulaminu tzn. proporcjonalnie do liczby złożonych w terminie wniosków spełniających kryteria określone w § 5 ust. 1, 2 Regulaminu, z zastosowaniem zasady części całkowitych i największej reszty i z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w § 3 ust. 1 Regulaminu (liczba zwiększeń stypendiów na każdym roku na danym wydziale nie może być większa niż zaokrąglenie w górę do liczby całkowitej 30% liczby doktorantów na tym roku i wydziale, według stanu na 1 października 2015 r.). W wyniku czynności określonych w § 8 ust. 2 Regulaminu liczba stypendiów dla pierwszego roku studiów doktoranckich Wydziału [...] została określona w ilości równej 1. Dziekańska Komisja Stypendiów Doktoranckich Wydziału [...] utworzyła listę rankingową wniosków spełniających warunki określone w § 5 ust. 1 Regulaminu. Zgodnie z § 5 Regulaminu zwiększenia stypendium przyznaje się na pierwszym roku doktorantom, którzy spełniają warunek określony w ust. 1 i uzyskali najlepsze wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym lub bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich, tzn. legitymuje się bardzo dobrym wynikiem ukończenia studiów na odpowiednim dyplomie.

Rektor wywiódł, że z przedstawionej mu przez DKSD na Wydziale [...] listy rankingowej wynika, że wnioskodawczyni znajduje się na 1 miejscu listy rankingowej – jednakże oprócz niej na pierwszym miejscu znajduje się doktorantka, która w postępowaniu rekrutacyjnym także uzyskała 100 punktów i bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia (albo jednolitych studiów magisterskich), tzn. legitymuje się bardzo dobrym wynikiem ukończenia studiów na odpowiednim dyplomie. Zarówno wnioskodawczyni jak i inna doktorantka mają identyczne osiągnięcia.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 200a ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

Z uwagi na postanowienia art. 200a ustawy oraz przepisy § 3 ust. 1 Regulaminu zgodnie z którym liczba zwiększeń stypendiów na każdym roku na danym wydziale nie może być większa niż zaokrąglenie w górę do liczby całkowitej 30% liczby doktorantów na tym roku i wydziale, według stanu na 1 października 2015 r., Rektor wskazał, że nie przyznał żadnego zwiększenia stypendium doktoranckiego dla pierwszego roku studiów doktoranckich Wydziału [...]. Według listy rankingowej powinien był przyznać zwiększenia stypendiów doktoranckich jednocześnie dwóm osobom z identycznymi wynikami, jednakże stoją temu na przeszkodzie wskazane przepisy ustawy i Regulaminu – przyznanie dwóch stypendiów na pierwszym roku studiów doktoranckich na Wydziale [...] spowodowałoby bowiem przekroczenie określonej w art. 200a ustawy liczby 30% najlepszych doktorantów na pierwszym roku studiów doktoranckich, wskutek czego doszłoby do naruszenia przepisu ustawy.

Podobna decyzja odmowna została również wydana w wyniku rozpoznania wniosku drugiej z doktorantek.

W skierowanym do Rektora wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy P.M. wyjaśniła, iż stypendium doktoranckiego dla najlepszych doktorantów nie otrzymuje bowiem spóźniła się o jeden dzień ze złożeniem wniosku, a pozostaje w nienajlepszej sytuacji finansowej. Zakwestionowała prawidłowość zawartych w decyzji wyliczeń. Podniosła m.in., iż liczba doktorantów na pierwszym roku na Wydziale [...] wynosi od początku roku akademickiego 5 osób, a 30% z liczby 5 osób to 1,5; przy zaokrągleniu w górę to 2, tak więc zasada wynikająca z regulaminu oraz ustawy nie zostałaby w żaden sposób naruszona. Przyznanie dwóch zwiększeń stypendiów nie spowodowałoby przekroczenia określonej w art. 200a ustawy liczby 30% najlepszych doktorantów na roku, co powoduje, że wydane decyzja jest błędna. Ponadto przepis § 8 ust. 2 regulaminu przewiduje, że zwiększenie stypendium doktoranckiego powinno być przyznane minimalnie jednej osobie, a w rozpatrywanej sprawie nie zostało przyznane nikomu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy wydaną w pierwszej instancji własną decyzję z dnia [...] marca 2016 r.. W jej uzasadnieniu podtrzymał w całości wcześniejszą argumentację przytoczoną w decyzji z [...] marca 2016 r.

Organ wskazał, iż na Wydziale [...] złożone zostały w terminie i spełniające wymagane § 5 ust. 1 Regulaminu kryteria trzy wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów na pierwszym roku studiów doktoranckich. Rektor stwierdził, że według listy rankingowej powinien przyznać zwiększenia stypendiów doktoranckich jednocześnie dwóm osobom z najlepszymi identycznymi wynikami, jednakże stoją temu na przeszkodzie wskazane przepisy ustawy i Regulaminu. Przyznanie dwóch stypendiów na pierwszym roku studiów doktoranckich na omawianym wydziale spowodowałoby bowiem przekroczenie określonej w art. 200a ustawy liczby 30% najlepszych doktorantów na pierwszym roku studiów

W skardze na decyzję Rektora, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, P.M. wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., iż pomimo pierwszego miejsca na liście rankingowej DKSD nie przyznano jej zwiększenia stypendium doktoranckiego dla najlepszych doktorantów, przez co czuje się poszkodowana. Liczba osób na pierwszym roku studiów doktoranckich na kierunku [...] wynosi od początku roku akademickiego 5 osób, a 30% z liczby 5 osób to 1,5 przy zaokrągleniu w górę to 2, tak więc zasada wynikająca z regulaminu oraz ustawy nie zostałaby w żaden sposób naruszona. Uwzględnienie powyższego ograniczenia zawartego w § 8 ust. 2 Regulaminu w tym wypadku sprowadziło się jedynie do odmówienia jakiegokolwiek zwiększenia stypendiów na pierwszym roku studiów doktoranckich [...], pomimo, iż dwie osoby wykazały się nieprzeciętnymi wynikami w nauce, a przyznanie im zwiększeń stypendiów w dalszym ciągu nie naruszałoby tego ograniczenia. Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa sądowego, intencją regulacji zawartej w art. 200a ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest, aby beneficjentami dotacji projakościowej byli wszyscy doktoranci znajdujący się w grupie 30% najlepszych doktorantów. Podstawą przyznania środków jest więc znalezienie się w grupie 30% najlepszych doktorantów. Celem dotacji projakościowej jest bowiem promowanie i wspieranie najlepszych doktorantów z całego grona doktorantów. Tak więc nie został spełniony zamysł art. 200a ustawy, ponieważ ani jedna osoba z roku nie otrzymała zwiększenia stypendium dla najlepszych doktorantów.

Zdaniem skarżącej, § 8 ust. 1 Regulaminu jest niezgodny z postanowieniami ustawy ponieważ Rektor do ustalenia liczby zwiększeń stypendiów doktoranckich bierze pod uwagę wnioski złożone w terminie, a nie jak zapisano w § 3 ust. 1 Regulaminu, "zaokrąglenie w górę do liczby całkowitej 30% liczby doktorantów na danym roku i wydziale, według stanu na 1 października 2015 r." Ponownie posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym skarżąca podniosła, iż przepisem prawa materialnego stanowiącym podstawę przyznania wnioskowanego przez nią świadczenia jest art. 200a ustawy. Rozpatrując wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego należy przede wszystkim mieć na uwadze przepis rangi ustawowej, odpowiednie postanowienia regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego, znajdujące zastosowanie przy rozpoznaniu wniosku, nie mogą pozostawać w sprzeczności z treścią przepisu ustawowego, a jeżeli do takiej sprzeczności lub też chociażby braku spójności dochodzi, zastosowanie znajdzie przepis ustawy, z pominięciem sprzecznego z nim postanowienia regulaminu.

W ocenie strony skarżącej naruszony został również § 8 ust. 2 Regulaminu, według, którego powinno zostać przyznane minimum jedno stypendium, a nie zostało przyznane żadne, co jest wysoce krzywdzące, skoro na innych wydziałach zostały przyznane zwiększenia stypendiów dla pierwszego roku studiów doktoranckich. Proces przyznawania zwiększeń stypendiów doktoranckich powinien być równie sprawiedliwy dla doktorantów na całej uczelni. Tymczasem nie jest skoro odmawia się przyznania zwiększeń stypendiów właśnie najlepszym doktorantom pierwszego roku [...], w przypadku gdy jest ich dwóch (gdzie przyznanie go dwóm osobom byłoby zgodne zarówno z regulaminem jak i ustawą). Stanowi to naruszenie przepisu prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącej, niezależnie od powyższego w zaskarżonej decyzji Rektor nie odniósł się do wszystkich postulatów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym naruszył art. 107 § 3 Kpa. Ponadto w regulaminie zawarte są sprzeczne paragrafy, niejednoznacznie określające sposób przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego.

Końcowo wywodziła, iż w związku zaistniałą sytuacją razem z drugą z doktorantek, z którą wspólnie znalazła się na czele listy rankingowej, pismem dnia [...] lipca 2016 r. zwróciły się do Rektora o podział stypendium na dwa jednak i ta forma załatwienia sprawy została przez organ odrzucona.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

1. Kontrola sądowoadministracyjna, stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej: Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( czyli na treść decyzji ) i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, ewentualnie czy decyzja nie jest dotkniętymi wadami powodującymi jej nieważność z przyczyn wskazanych w art. 156 Kpa lub postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wznowienia ( art. 145 § 1 Ppsa).

Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności działań administracji publicznej następuje według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia wydania kontrolowanego aktu i w oparciu o akta administracyjne z tego momentu ( art. 133 § 1 Ppsa). Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd kontroluje całokształt sprawy administracyjnej, której dotyczy skarga, gdyż nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi.

Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga podlegała uwzględnieniu.

2. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły w pierwszym rzędzie przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm. – w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji).

Stosownie do treści art. 200a ust. 1 ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. W myśl ust. 2 art. 200 a "doktorantowi znajdującemu się w grupie liczącej nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, mogą zostać przyznane środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, o którym mowa w ust. 1. Kwota zwiększenia stypendium staje się stypendium doktoranckim".

Jak z kolei wynika z treści art. 94b ust. 1 pkt 5 ustawy, w budżecie państwa jest określana dotacja podmiotowa na dofinansowanie zadań projakościowych, przeznaczona m.in. na finansowanie zwiększenia wysokości stypendiów doktoranckich, o których mowa w art. 200a, dla nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów w uczelniach publicznych i niepublicznych.

Z kolei w art. 201 ust. 1 ustawy została zawarta delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia w drodze rozporządzenia warunków i trybu organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznawania stypendiów doktoranckich oraz minimalnej wysokości kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego. Oznacza to że w stanie prawnym niniejszej sprawy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w odniesieniu do zwiększenia stypendium doktoranckiego o jakim mowa w art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uzyskał uprawnienie jedynie do określenia w akcie wykonawczym minimalnej wysokości kwoty zwiększenia stypendium doktoranckiego.

3. Cel jaki przyświecał ustawodawcy, wprowadzającemu do systemu świadczeń przewidzianych w ustawie świadczenie w postaci zwiększenia stypendium doktoranckiego, wydaje się jasny. Jest nim nagradzanie doktorantów wyróżniających się w pracy naukowej i dydaktycznej. Cel ten został wprost wyartykułowany przez ustawodawcę w art. 200a zdanie pierwsze i koresponduje z regulacją przepisu art. 94 b ust. 1 pkt 5 ustawy. Taki też cel musi realizować ustanowiony przez rektora uczelni regulamin o jakim mowa w art. 200a zdanie drugie. W szczególności jednak zachowana powinna być zasada, że uprawnienie do świadczenia przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.

Podkreślenia wymaga, że skoro ustawodawca przyznał rektorowi uprawnienie do ustalenia w regulaminie o jakim mowa w art. 200a ust. 1 jedynie trybu przyznawania zwiększenia stypendium, to tym samym, wynikające z niego upoważnienie nie może oznaczać uznania, że wskazany organ uczelni wyższej jest uprawniony do ustalania zasad przyznawania tego świadczenia lub modyfikowania ( uszczegóławiania ) zasad wynikających z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

4. § 3 ust. 1 w zw. § 2 ust. 1 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu, wprowadzonego zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] lutego 2015r., stanowi, że zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, tzn. maksymalna dopuszczalna liczba zwiększeń stypendiów na danym roku wszystkich studiów doktoranckich prowadzonych na uczelni jest największą liczbą całkowitą nieprzekraczającą 30% liczby wszystkich doktorantów tego roku na uczelni. Zgodnie z § 5 ust. 1 tego aktu zwiększenie stypendium doktoranckiego może być przyznane doktorantowi na pierwszym roku studiów doktoranckich, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym, tzn. uzyskał co najmniej 75% maksymalnej liczby punktów lub bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskiej, tzn. legitymuje się bardzo dobrym wynikiem ukończenia studiów na odpowiednim dyplomie. Natomiast zgodnie z § 8 ust 1 i 2 Regulaminu liczba zwiększeń stypendiów doktoranckich dla wszystkich lat studiów doktoranckich na całej uczelni oraz ich wysokość jest ustalana przez Rektora, z uwzględnieniem wysokości przeznaczonej na ten cel dotacji oraz złożonych, w terminie wniosków spełniających kryteria określone w § 5 ust. 1 i 2. Liczby zwiększeń stypendiów doktoranckich są określane dla poszczególnych lat studiów doktoranckich na każdym wydziale proporcjonalnie do liczb złożonych w terminie wniosków spełniających kryteria określone w § 5 ust 1 i 2, z zastosowaniem zasady części całkowitych i największej reszty i z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w § 3 ust 1, przy czym liczba zwiększeń stypendiów doktoranckich na każdym roku na danym wydziale nie może być większa niż zaokrąglenie w górę do liczby całkowitej 30% liczby doktorantów na tym roku i wydziale według stanu na 1 października (minimalnie jedno stypendium).

5. Z niespornych w sprawie okoliczności faktycznych wynika, iż spośród pięciu doktorantów Wydziału [...] Uniwersytetu, troje (w tym skarżąca) złożyło w terminie, spełniające wymagane kryteria, wnioski o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego, przy czym dwie osoby ( w tym skarżąca ) wykazały się takimi samymi wynikami w toku postępowania rekrutacyjnego, na które składały się bardzo dobre oceny na dyplomach ukończenia studiów magisterskich oraz bardzo dobre wyniki z rozmów kwalifikacyjnych. Te dwie osoby ( w tym skarżąca ) znalazły się na pierwszym miejscu listy rankingowej najlepszych doktorantów na I roku studiów doktoranckich.

6. Stosując przepisy regulaminu Rektor doszedł do wniosku, iż 30% z liczby 5 (tzn. liczby doktorantów na roku) to 1,5 – co wymaga zgodnie z § 3 ust. 1 ustalenia maksymalnej liczby zwiększeń stypendium doktoranckich na poziomie największej liczby całkowitej ( tj. 1 ) nie przekraczającej 30 % liczby wszystkich doktorantów tego roku na uczelni. Jak wynika z odpowiedzi na skargę wskazany przepis Regulaminu ma służyć ustaleniu maksymalnej dopuszczalnej liczbie zwiększeń stypendiów doktoranckich na danym roku wszystkich studiów doktoranckich. Natomiast ustaleniu konkretnej liczby zwiększeń stypendiów dla danego roku studiów doktoranckich każdego wydziałów służy mechanizm § 8 Regulaminu. W wyniku jego zastosowania (ust. 1) Rektor ustalił liczbę zwiększeń stypendiów doktoranckich dla całej uczelni (na 50 w roku akademickim 2015/2016) i ich wysokości (1 400 zł), a następnie, stosując mechanizm zapisany w ust. 2 § 8 Regulaminu (vide: wyliczenia k – 61 akt administracyjnych) określił ilość zwiększeń dla pierwszego roku studiów doktoranckich na Wydziale [...] na jedno zwiększenie.

Uznając, że przyznanie zwiększeń stypendiów doktoranckich dwóm osobom, które ex aequo zajęły pierwsze miejsce na liście rankingowej ( uzyskały identyczne wyniki ) naruszy zasadę opisaną w § 3 ust. 1 Regulaminu, nie przyznał zwiększenia stypendium doktoranckiego ( odrębnymi decyzjami ) żadnej z tych osób.

7. Na skutek opisanych działań organu doszło do paradoksalnej sytuacji, w której pomimo, iż ustawa w art. 200a ust. 1 przyznaje liczbie nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich uprawnienie do uzyskania świadczenia w postaci zwiększenia stypendium doktoranckiego, w sytuacji gdy na Uniwersytecie spośród pięciu doktorantów (w tym trzech ubiegających się o zwiększenie ) na pierwszym roku studiów doktoranckich Wydziału [...], pierwsze miejsce na liście rankingowej zajęły ex aequo, to świadczenie to nie zostało przyznane nikomu.

8. Rozstrzygnięcie sprawy odpowiadające treści ustawy i nie naruszające norm w niej zawartych, wymaga zaakcentowania, iż uczelni wyższej ( tu jej organowi w postaci rektora) pozostawiona została swoboda ukształtowania trybu przyznawania "zwiększenia stypendium doktoranckiego". Granice tej swobody wyznaczają jednak przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Ta swoboda w ustalaniu w regulaminie przyznawania zwiększenia stypendium z dotacji projakościowej ograniczona jest więc przede wszystkim przez obowiązek realizowania celu ustawy. Rektor, jako organ uczelni wyższej, a także organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym w (art. 5 § 2 pkt 3 Kpa ) związany jest zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Oznacza to, iż tworzone przez niego akty prawa wewnętrznego (regulaminy) jak i podejmowane w oparciu o nie decyzje nie mogą tworzyć dodatkowych kryteriów przyznawania świadczeń, w sprawie których rektor jest organem właściwym. W konsekwencji postanowienia regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego nie mogą być sprzeczne z ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym. W razie zaistnienia takiej sprzeczności, sąd orzekający może w oparciu o przepis art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w indywidualnej sprawie odmówić zastosowania tych niezgodnych z ustawą postanowień regulaminu ( vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie I OSK 2460/11, wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie I OSK 597/11 z dnia 12 lipca 2011 r., wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. I OSK 150/13 - baza orzeczeń nsa.gov.pl). Takie działanie sądu nie narusza zasady autonomii szkół wyższych ( art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym), gdyż zasada ta nie może być rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach jej działań, co zresztą wynika wprost z treści powołanych przepisów. Zasada autonomii szkół wyższych musi się mieścić w granicach wynikających z ustawy.

9. W konsekwencji poczynionych rozważań stwierdzić należy, iż regulamin przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego nie może być użyty do modyfikowania ustawowych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia w postaci zwiększenia stypendium doktoranckiego przez wprowadzenie kryteriów niezgodnych z celem ustawy. Jak już wskazano rektor uprawniony jest do ustalenia w regulaminie trybu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Natomiast z przepisu art. 200a ustawy wynika zasada, iż nie więcej niż 30 % najlepszych doktorantów, wyróżniających się w pracy naukowej i dydaktycznej, pobierających stypendia doktoranckie ( ust. 1 ) i tych, którym nie przyznano stypendium doktoranckiego ( ust. 2 ) może zostać przyznane zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. W przypadku tej drugiej grupy doktorantów kwota przyznanego zwiększenia, staje się stypendium doktoranckim.

10. Ustawa nie wskazuje zasad wyliczenia wskazanej w art. 200a liczby doktorantów składających się na "nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich". Tym samym nie rozstrzyga sytuacji, gdy wynik ustalania odsetka najlepszych doktorantów nie daje wyłącznie liczby całkowitej, ale ułamkową ( jak w okolicznościach niniejszej sprawy 5 doktorantów x 30 % = 1,5 ).

Kwestię tę Rektor rozstrzygnął w § 3 ust. 1 regulaminu, wprowadzając zasadę, iż maksymalna liczby zwiększeń stypendium doktoranckich ustalana jest na poziomie największej liczby całkowitej nie przekraczającej 30 % liczby wszystkich doktorantów tego roku na uczelni. Tę zasadę regulaminu utożsamił z regulacją ustawową mimo, iż nie wynika ona z brzmienia art. 200a. Wprowadzenie tej zasady nie może być też, zdaniem Sądu, uznane ze element trybu przyznawania zwiększenia stypendium, do czego uprawniony jest rektor. Pojęcie "tryb" oznacza bowiem procedurę, ustaloną kolejność czynności prowadzących do załatwienia sprawy.

11. W rozpatrywanej sprawie uznać należy, iż także przepis § 8 ust.1 i 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu jest niezgodny z art. 200a ust. 1 ustawy. Niezgodność ta dotyczy autonomicznego w stosunku regulacji ustawowej uprawnienia Rektora do ustalania liczby zwiększeń stypendiów doktoranckich i rozdziału ich na każdym roku na danym wydziale, jak też zasady zaokrąglenia liczby zwiększeń w górę do liczby całkowitej 30% liczby doktorantów na tym roku i wydziale z zachowaniem zasady wynikającej z § 3 ust. 1 Regulaminu. Za przyjęciem takiego wniosku, poza kwestią, że regulacja ta nie mieści się pojęciu "trybu" przemawiają dwa argumenty. Po pierwsze, dochodzi bowiem do opisanej już sytuacji, w której pomimo,że ustawa w art. 200a ust. 1 przyznaje liczbie nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich uprawnienie do uzyskania świadczenia w postaci zwiększenia stypendium doktoranckiego, przy czym na danym roku studiów doktoranckich danego warunki do uzyskania tego świadczenia spełnia więcej niż jedna osoba, to świadczenie to nie zostaje przyznane nikomu – co ewidentnie narusza wspomniana regulację ustawową. Po drugie, przepis art. 200a ust. 1 ustawy nie daje rektorowi uczelni wyższej kompetencji do wprowadzenia w regulaminie określającym tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego zasady zaokrąglania w górę do 30% liczby doktorantów na każdym roku na danym wydziale, przed ustaleniem liczby osób uprawnionych do uzyskania tego świadczenia.

12. Zdaniem Sądu, prawidłowa, celowościowa i funkcjonalna, wykładnia przepisu art. 200a ustawy sprawdza się do zasady, iż zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej przysługuje nie więcej niż 30 % najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Cel dotacji projakościowej, charakter świadczenia jakim pozostaje zwiększenie stypendium, mające stanowić rodzaj nagrody za wyróżniającą się pracę naukową i dydaktyczną doktoranta, prowadzić musi do wniosku, iż przy ustalaniu wskazanej w przepisie liczby doktorantów obowiązywać powinna zasada "zaokrąglania jej w górę" w przypadku uzyskania wyniku ułamkowego. Realizować też musi zasadę, że w przypadku gdy na liście rankingowej znalazły się osoby, które zajęły ex aequo miejsce kwalifikujące je w grupie liczącej nie więcej niż 30 % najlepszych doktorantów, to zwiększenie stypendium doktoranckiego powinno być przyznane im wszystkim.

Użyte w przepisie art. 200a ustawy pojęcie "tryb przyznawania zwiększenia stypendium" rozumiane być natomiast powinno jako uprawnienie rektora do określenia, po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, trybu wyłaniania najlepszych doktorantów, czyli tworzenia list rankingowych najlepszych doktorantów, uprawnionych do otrzymania zwiększenia. Taka wykładnia pozwoli z jednej strony na zachowanie zasady wynikającej z art. 200a i celu dotacji projakościowej z art. 94b ust. 1 pkt 5 ustawy, a z drugiej na realizację zasady autonomii uczelni, przejawiającej się w tym przypadku w swobodzie oceny pracy dydaktycznej i naukowej doktorantów, skutkującej stworzeniem listy rankingowej najlepszych doktorantów.

13. W konsekwencji należało uznać, iż zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] marca 2016 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 200a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, przy czym w toku rozpatrywania sprawy Sąd odstąpił od zastosowania przepisu 3 § 1 oraz 8 ust. 1 i 2 Regulaminu w sprawie przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów Uniwersytetu– jako naruszających wspomnianą wyżej regulację ustawową.

14. Dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia prawnego pozostawały podnoszone w skardze okoliczności związane z pismem skarżącej i P.A. z dnia [...] lipca 2016 r. oraz odpowiedzią Rektora z dnia [...] lipca 2016r. Jak już na wstępie wskazano sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania ( tu: na dzień [...] czerwca 2016 r. ) i nie uwzględnia okoliczności faktycznych i prawnych, które zaistniały później.

15. Stwierdzone naruszenie prawa skutkowało uchyleniem wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 Ppsa oraz zasądzeniem na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania ( art. 200 Ppsa ) obejmujących uiszczony wpis od skargi.

16. Rozpoznając ponownie sprawę, Rektor Uniwersytetu pozostawać będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.