Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2417/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1; art. 13 ust. 1; art. 13 ust. 2; art. 15 ust. 3; art. 17 ust. 1; art. 18 ust. 1; art. 23 ust. 1; art. 27 ust. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 1895
law: Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym t. j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: sędzia WSA Anita Wielopolska asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2020 r., [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) w związku z art. 91 pkt 3, 4, 5, 6, 9, 11, 13 i 17 oraz art. 92 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 93 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1895, ze zm.) (dalej zwanej "u.o.z.s.e.e."), po rozpatrzeniu odwołania z 22 października 2019 r. J. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] (dalej: Strona, skarżący), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ) z [...] października 2019 r., znak: [...]

- uchylił zaskarżoną decyzję WIOŚ z [...] października 2019 r. w całości i w tym zakresie wymierzył skarżącemu, administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 000 zł,

za następujące naruszenia:

- nieumieszczanie numeru rejestrowego na fakturach i innych dokumentach sporządzanych w związku z wprowadzaniem do obrotu sprzętu,

- niedołączenie do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych informacji wskazanych w art. 13 u.o.z.s.e.e.,

- nieinformowanie o systemie zbierania, w tym zwrotu, zużytego sprzętu,

- nieinformowanie o roli, jaką gospodarstwo domowe spełnia w przyczynianiu się do ponownego użycia i odzysku, w tym recyklingu, zużytego sprzętu,

- nieprzeznaczenie na publiczne kampanie edukacyjne lub niewniesienie na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego łącznie 0,1% przychodów netto z tytułu wprowadzonego do obrotu sprzętu osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym,

- nieopracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, zawierającej w szczególności wskazanie poszczególnych części składowych oraz materiałów zawartych w sprzęcie, a także umiejscowienia w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych,

- niezorganizowanie i niesfinansowanie odbierania od zbierających zużyty sprzęt oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych,

- nie zawarcie umowy z prowadzącym zakład przetwarzania.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniach od [...] lipca do [...] sierpnia 2019 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Kontrolą objęto cały rok 2018 oraz stan aktualny, w zakresie m.in. przestrzegania przez Stronę przepisów u.o.z.s.e.e. Ustalono, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży internetowej urządzeń elektronicznych przeznaczonych dla gospodarstw domowych, m.in. urządzeń służących do ekspresowego pomiaru zawartości azotanów w świeżych warzywach, owocach i mięsie, jak również pomiaru twardości wody oraz promieniowania w otaczającym środowisku, produktach spożywczych, obiektach i materiałach budowlanych. Sprzęt ten pochodził od [...] dostawcy firmy [...]. Po między skarżącym a firmą [...] zawarto pisemną umowę, na podstawie której Pan J. R. zyskał wyłączne prawo do zakupu produktów i możliwość ich odsprzedaży na terytorium Polski pod nazwą i znakiem towarowym dostawcy. W trakcie kontroli ustalono, że działalność w zakresie wprowadzania na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego Strona rozpoczęła w 2016 r. W tym czasie wprowadzono na rynek Polski 668 sztuk sprzętu, którego każda sztuka ważyła 0,09 kg. Ustalono również, że w 2018 r. Strona zakupiła od [...] dostawcy 170 sztuk testerów żywności, a sprzedała na rynku polskim 348 sztuk takich urządzeń, w tym sprzętu zakupionego w latach wcześniejszych. Ustalono również, że skarżący nie przestrzega szeregu obowiązków jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny.

Organ wskazał, że protokół z kontroli został przez skarżącego podpisany 2 sierpnia 2019 r., bez żadnych zastrzeżeń.

Organ zwrócił uwagę, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przed Organem I instancji Strona nie podnosiła żadnych zarzutów w stosunku do jego przedmiotu, jak również nie wykazała zaangażowania w toczące się postępowanie administracyjne. Dopiero na etapie odwołania od zaskarżonej decyzji Strona wskazała, że nie zgadza się z treścią decyzji i choć nie zaprzecza, że dopuściła się wszystkich zarzucanych jej naruszeń, to stoi na stanowisko, że w jej przypadku zastosowany powinien zostać art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ wskazał, że Strona jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny, który działalność w zakresie wprowadzania na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego rozpoczął w 2016 r. obowiązany jest wypełniać szereg obowiązków jakie nakłada na nią u.o.z.s.e.e. Do obowiązków tych należą również wymienione w sentencji zaskarżonej decyzji artykuły naruszone przez Stronę, które można podzielić na dwie grupy.

Pierwsza z nich to obowiązki informacyjne, jak: dołączenie do sprzętu informacji o zakazie umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami wraz z wyjaśnieniem znaczenia oznakowania symbolu selektywnego zbierania oraz informacji o potencjalnych skutkach dla środowiska i zdrowia ludzi wynikających z obecności w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych; informowanie o systemie zbierania, w tym zwrotu, zużytego sprzętu oraz roli, jaką gospodarstwo domowe spełnia w przyczynianiu się do ponownego użycia i odzysku, w tym recyklingu, zużytego sprzętu; oznakowanie sprzętu symbolem selektywnego zbierania; prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych, na które przeznaczono odpowiednie środki; umieszczanie numeru rejestrowego na fakturach; opracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu.

Do drugiej grupy obowiązków można natomiast zaliczyć obowiązki o charakterze zasadniczym, czyli mającym fundamentalne znaczenie dla zorganizowania przez Stronę prawidłowego systemu gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym, który w stosunku do wprowadzanego przez siebie sprzętu powinna zorganizować, czyli zawarcie umowy z prowadzącym zakład przetwarzania oraz zorganizowanie i sfinansowanie odbierania od zbierających zużyty sprzęt oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych.

Organ podniósł, że Skarżący nigdy nie zrealizował tych obowiązków - nie zaprzestał w stosunku do już wprowadzonego sprzętu naruszeń, a jedynym skutkiem jaki wywołała kontrola przeprowadzona przez WIOŚ było to, że z dniem [...] lipca 2019 r. zawiesił on wykonywanie działalności gospodarczej.

GIOŚ wskazał, że jednym z podstawowych obowiązków wprowadzającego sprzęt elektryczny i elektroniczny jest zawarcie pisemnej umowy z zakładem przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Zakład przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego jest kluczowym ogniwem w systemie gospodarki odpadami zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a wprowadzający sprzęt, przeznaczony dla gospodarstw domowych poprzez zawarcie umowy z takim przedsiębiorcą zapewnia organizowanie i finansowania odbierania od zbierających zużyty sprzęt oraz przetwarzanie zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. Jedynie umowa z zakładem przetwarzania, bądź organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego (która w imieniu wprowadzającego sprzęt zawiera umowy z zakładami przetwarzania) jest w stanie zagwarantować, że Strona zorganizowała i sfinansowała w prawidłowy sposób zbieranie i przetwarzanie odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, którymi w przyszłości stanie się również sprzęt obecnie przez nią wprowadzany na rynek.

W roku 2018, co ustalono na podstawie protokołu kontroli, Strona wprowadziła na rynek polski 170 sztuk sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a w przeciągu 3 lat prowadzenia działalności w zakresie wprowadzania na rynek sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych było to 668 sztuk. Brak umowy z zakładem przetwarzania lub organizacją odzysku spowodował to, że Strona nie sfinansowała prawidłowego zbierania i przetwarzania odpadów, którymi w przyszłości stanie się wprowadzony przez nią sprzęt elektryczny i elektroniczny. Tylko finansowanie tych działań w chwili wprowadzania sprzętu elektrycznego i elektronicznego na rynek może zagwarantować to, że w przyszłości produkty wprowadzone na rynek przez Stronę, będą prawidłowo zagospodarowane, nawet jeżeli zakończyłby on prowadzenie tej działalności. Brak takich działań doprowadzi do sytuacji, w której odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, którymi stanie się w przyszłości sprzęt elektryczny i elektroniczny produkowany przez Stronę mogą nie zostać prawidłowo zagospodarowane.

Odnosząc się do naruszeń technicznych polegających na niedołączaniu do sprzętu odpowiednich informacji o postępowaniu ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym, czy nieopracowania informacji o dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, GIOŚ poinformował, że intencją ustawodawcy było, aby sprzęt elektryczny i elektroniczny przeznaczony dla gospodarstw domowych był tak oznaczony, aby jak najszersza była wiedza klienta takiego produktu o tym, że w przyszłości odpad, którym stanie się taki sprzęt, powinien być traktowany w odpowiedni sposób. Zasada ta została wprowadzona już w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1155, z późn. zm.) i kontynuowana jest również w u.o.z.s.e.e. Odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego powinny być zbierane przez "wyspecjalizowane jednostki", jednak nie można zgodzić się z tym, że każdy klient kupujący sprzęt elektryczny i elektroniczny ma o tym wiedzę. Tylko odpowiednie znakowanie produkowanych urządzeń symbolem selektywnego zbierania umieszczonym na tym urządzeniu, oraz dołączenie do niego odpowiednich informacji o prawidłowym postępowaniu z tego rodzaju odpadami może zapewnić dostęp klienta do takiej wiedzy, co w przyszłości może zapewnić, że odpady zużytego sprzętu zbierane będą selektywnie przez upoważnionych do tych czynności przedsiębiorców.

Z kolei odpowiednie oznaczenie faktury numerem rejestrowym BDO pozwala nabywcy tego sprzętu, bez względu na to czy jest to klient ostateczny czy też pośrednik, na stwierdzenie czy wprowadzający sprzęt realizuje obowiązki wynikające z u.o.z.s.e.e. Uzyskując wpis do rejestru BDO jako wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny przedsiębiorca musi przedstawić umowę z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego (która w imieniu tego wprowadzającego sprzęt zawrze umowę z zakładem przetwarzania), bądź wnieść zabezpieczenie finansowe, które zatrzymywane jest w wypadku gdy wprowadzający nie wywiązuje się z określonych obowiązków. Uzyskanie więc numeru rejestrowego i umieszczanie go na fakturach potwierdza fakt prowadzenia działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wprowadzający sprzęt obowiązany jest również do opracowania informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, która powinna zostać przez niego opracowana w terminie 12 miesięcy od dnia wprowadzenia na rynek państwa członkowskiego nowego typu sprzętu. W ocenie GIOS urządzenia wprowadzane przez Stronę od 2016 r., które służą do ekspresowego pomiaru zawartości azotanów m.in. w świeżych warzywach są właśnie przykładem nowego typu sprzętu występującego na rynku i informacja dotycząca ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu powinna zostać przez wprowadzającego sprzęt opracowana.

Kolejnym uchybieniem, do którego odniósł się organ odwoławczy, było nieprzeznaczenie przez Stronę w 2018 r. na publiczne kampanie edukacyjne lub niewniesienie na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego łącznie 0,1% przychodów netto z tytułu wprowadzonego do obrotu sprzętu osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym, co jak wszystkie inne naruszenia zostało stwierdzone w Protokole kontroli nr [...]. Działania te mają na celu podnoszenie stanu świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz wspomaganie osiągnięcia wysokiego poziomu zbierania zużytego sprzętu. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o wykonaniu tych czynności w roku 2018. Nie przedstawiono również dowodów wskazujących, że skarżący wniósł na odpowiedni rachunek bankowy Marszałka Województwa [...] odpowiednią kwotę, która powinna być przeznaczona przez niego w roku 2018 na prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych. Wobec powyższego uznać należy, że brak jest dowodów na to aby Strona w 2018 r. finansowała prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych w stosunku do sprzętu, który został przez nią wprowadzony do obrotu.

GIOŚ nie zgodził się natomiast z jednym zarzutem naruszenia przepisów u.o.z.s.e.e., dotyczącym art. 27 tej ustawy. Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zabezpieczenie finansowe wnosi wprowadzający sprzęt, który samodzielnie wykonuje obowiązek związany z zapewnieniem odpowiedniego zorganizowania i sfinansowania zagospodarowania odpadów, które powstaną z wprowadzanego przez Stronę sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Kontrola przeprowadzona przez WIOŚ, jak również samo postępowanie administracyjne wskazały, że Strona nie realizowała obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 1 u.o.z.s.e.e. Oznacza to, że nie realizowała ich w żaden ze wskazanych w u.o.z.s.e.e. sposobów, zarówno samodzielnie, jak również poprzez umowę z organizację odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Aby zaś zaistniała okoliczność dla zastosowania art. 91 pkt 20 u.o.z.s.e.e. Strona musi samodzielnie realizować obowiązek odpowiedniego zorganizowania i sfinansowania odbierania od zbierających zużyty sprzęt oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. Obowiązek ten wprowadzający sprzęt realizuje poprzez zawarcie umowy z zakładem przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Strona nie miała zawartej takiej umowy, a więc nie można przyjąć, że obowiązek, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.o.z.s.e.e. był w ogóle realizowany. Skoro zaś nie był on realizowany samodzielnie (gdyż nie był w ogóle realizowany), to nie zaszły przesłanki obligujące wprowadzającego sprzęt do wniesienia zabezpieczenia finansowego na rok 2018.

GIOŚ wyjaśnił też, że prowadząc postępowanie administracyjne WIOŚ powinien uwzględnić, zarówno art. 93 ust. 4 u.o.z.s.e.e., jak również art. 189f k.p.a. Zdaniem Organu inaczej należy rozumieć treść normy wskazanej w art. 93 ust. 4 u.o.z.s.e.e., a inaczej art. 189f k.p.a. Również w innych sytuacjach obie te normy mogą być zastosowane.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o których mówi art. 189f k.p.a. Organ wyjaśnił, iż jednym z elementów jakie powinny zostać spełnione, aby Organ mógł zastosować art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest znikoma waga naruszenia. Z informacji zebranych w trakcie kontroli przez WIOŚ wynika, że skarżący w wyniku prowadzenia działalność polegającej na wprowadzaniu na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego w roku od roku 2016 wprowadził na teren Polski 668 sztuk testerów do żywności, z czego w roku 2018 - 170 sztuk tych urządzeń. Strona wprowadzała na rynek sprzęt elektryczny i elektroniczny nie finansując i nie organizując tym samym w tym czasie działań mających na celu zapewnienie, że odpady, którymi w przyszłości stanie się wprowadzany przez nią sprzęt zostaną prawidłowo zagospodarowane przez uprawnione do tego celu podmioty.

W ocenie GIOŚ skala nieprawidłowości w stosunku do ilości sprzętu, który został przez Stronę wprowadzony na rynek w 2018 r. nie jest znikoma, a raczej znaczna. GIOŚ zwrócił również uwagę, że choć masa sprzętu, którą skarżący wprowadził na rynek polski prowadząc działalność niezgodną z przepisami u.o.z.s.e.e. nie jest duża, to nie umniejsza to wagi naruszeń popełnionych przez Stronę. Niewielka masa wprowadzonego przez Stronę sprzętu to wynik małej wagi pojedynczego urządzenia, które jednak z uwagi na swoje przeznaczenie i funkcje jest urządzeniem kosztownym. Pomimo, że ani masa, ani też cena wprowadzanych na rynek polski urządzeń nie są zgodnie z art. 93 ust. 3 u.o.z.s.e.e. nie są brane pod uwagę przy określaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, to stanowią jednak pewien obraz skali prowadzonej przez Stronę działalności. W sposób więc oczywisty - w ocenie GIOŚ - wyklucza to możliwość zastosowania przez Organ II instancji odstąpienia od nałożenia administracyjne kary pieniężnej w oparciu o art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W niniejszym postępowaniu brak dowodów wskazujących na możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazano także, że w związku z art. 189f § 2 k.p.a., iż nawet potencjalne dostosowanie się przez Stronę do obowiązującego prawa, nie mogło wpłynąć na odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Kara powinna oczywiście pełnić funkcję prewencji indywidualnej, ale w niniejszej sprawie niemniejsze znaczenie ma znaczenie tej kary jako prewencji ogólnej.

W niniejszej sprawie nie zaszły również podstawy do umorzenia postępowania w oparciu art. 93 ust. 4 u.o.z.s.e.e., gdyż Strona nie przedstawiła organowi dowodów i okoliczności wskazujących, że dochowała należytej staranności i uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło lub, że nie miała żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Strona nie mogła przewidzieć. Z całą pewnością za dowody takie nie można uznać wyjaśnienia Spółki zawartego w odwołaniu, gdzie wskazała ona, że jedynie błąd techniczny polegający na niezgłoszeniu faktu prowadzenie małej ilości sprzętu elektrycznego i elektronicznego spowodował, że Strona podlega odpowiedzialności w postaci administracyjnej kary pieniężnej.

Zdaniem Organu z oczywistych względów za dowody przemawiające za umorzeniem postępowania nie można uznać zaangażowania Strony w promocję zdrowego stylu życia, czy też jej działalność związaną z zagospodarowywaniem komunalnych osadów ściekowych. W niniejszej sprawie oceniana jest wyłącznie działalność Strony polegająca na wprowadzaniu na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego i działania jakie podjął skarżący w celu uniknięcia powstałych nieprawidłowości.

Wobec powyższego GIOŚ podzielił stanowisko WIOŚ wyrażone w zaskarżonej decyzji, w tym co do przesłanek w zakresie ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, z tym że wysokość administracyjnej kary pieniężnej powinna ulec zmniejszeniu z uwagi na uchylenie przez GIOŚ jednego z naruszeń będących podstawą do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wysokość kary wyrażona w niniejszej decyzji, nie może być niższa, gdyż najniższą możliwą wysokością kary pieniężnej przy zbieżności czynów zabronionych, których mowa w art. 91 pkt 3, 4, 5, 6, 9, 11, 13 i 17 u.o.z.s.e.e. w związku z art. 92 i 93 ust. 5 u.o.z.s.e.e. jest 15 000 zł. Kara nie może więc ulec dalszemu zmniejszeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję GIOŚ Strona zwróciła uwagę, że zaskarżone rozstrzygnięcie "przesycone przepisami prawa (... ) nie uwzględnia tzw. ducha prawa." Zdaniem skarżącego nie doszło do naruszenia wskazanych przez organ przepisów. Prowadził działalność uczciwie. Podniósł, że przeoczył konieczność zgłoszenia działalności do Urzędu Marszałkowskiego. Zwrócił uwagę, że nie uwzględniono kwestii, że prowadzi działania promujące zdrowie i informujące o stanie i ochronie środowiska. Poza tym w ocenie Strony GIOŚ podaje nieuprawnione twierdzenia w zakresie podjęcia decyzji w przedmiocie zawieszenia działalności gospodarczej, jak i w zakresie wskazanych cen produktów, które nie uwzględniają kosztów transportu spoza UE, opłat celnych i działań marketingowych. Dodatkowo skarżący wskazał, że przedmiotowa kara nic nie zmieni będzie częścią masy upadłości bo niestety tragiczne wydarzenia ostatnich miesięcy nie pozwoliły mu na utrzymanie firmy. Zdaniem Strony spełnia warunki określone w art. 189f k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest jedynie kwestia działań, bądź ich braku, związanych z wprowadzaniem przez skarżącego na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego z naruszeniem u.o.z.s.e.e. Skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży internetowej urządzeń elektronicznych przeznaczonych dla gospodarstw domowych, m.in. urządzeń służących do ekspresowego pomiaru zawartości azotanów w świeżych warzywach, owocach i mięsie, jak również pomiaru twardości wody oraz promieniowania w otaczającym środowisku, produktach spożywczych, obiektach i materiałach budowlanych.

W trakcie przeprowadzonej kontroli działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, stwierdzono naruszenia kilku przepisów u.o.z.s.e.e., za które minimalną administracyjną karą pieniężną jest 15 000 zł i taką też karę, po zmianie zaskarżonej decyzji, zasadnie wymierzył GIOŚ.

Skarżący nie realizował szeregu obowiązków określonych w ustawie tj.:

- wbrew art. 12 ust. 1 nie umieszczał numeru rejestrowego na fakturach i innych dokumentach sporządzanych w związku z wprowadzaniem do obrotu sprzętu,

- wbrew art. 13 ust. 1 nie dołączał do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych informacji o: zakazie umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami, wraz z wyjaśnieniem znaczenia oznakowania, o który mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1466 z późn. zm.); potencjalnych skutkach dla środowiska i zdrowia ludzi wynikających z obecności w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych.

- wbrew art. 13 ust. 2 pkt. 1 nie informował o systemie zbierania, w tym zwrotu, zużytego sprzętu,

- wbrew art. 13 ust. 2 pkt. 2 nie informował o roli, jaką gospodarstwo domowe spełnia w przyczynianiu się do ponownego użycia i odzysku, w tym recyklingu, zużytego sprzętu,

- wbrew art. 15 ust. 3 nie przeznaczył na publiczne kampanie edukacyjne, ani nie wniósł na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego łącznie co najmniej 0,1% przychodów netto z tytułu wprowadzonego do obrotu sprzętu osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym,

- wbrew art. 17 ust. 1 nie opracował informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania zużytego sprzętu, zawierającej w szczególności wskazanie poszczególnych części składowych oraz materiałów zawartych w sprzęcie, a także umiejscowienia w sprzęcie niebezpiecznych: substancji, mieszanin oraz części składowych,

- wbrew art. 18 ust. 1 nie organizował i nie finansował odbierania od zbierających zużyty sprzęt oraz przetwarzania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych,

- wbrew art. 23 ust. 1 nie zawarł umowy w formie pisemnej z prowadzącym zakład przetwarzania, który prowadzi demontaż oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu, który powstał ze sprzętu należącego do grupy sprzętu nr 5,

- wbrew art. 27 ust. 1 nie wniósł zabezpieczenia finansowego za okres objęty kontrolą, przeznaczonego na pokrycie opłaty produktowej.

Należy także zwrócić uwagę, odnosząc się do zarzutów skargi, że ze względu na ilość wprowadzanego sprzętu (poniżej 100 kg małogabarytowego sprzętu, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm), zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy, kontrolowany mógłby zostać zwolniony z obowiązków zawartych w art. 18, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 21 i art. 23 ww. ustawy, jeżeli w terminie do 15 marca każdego roku złożyłby marszałkowi województwa:

- zaświadczenie lub oświadczenie o pomocy de minimis w zakresie, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej,

- informacje, których zakres został określony w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 2a ustawy (art. 76 ust. 2 u.o.z.s.e.e.).

Jak wynika natomiast z akt sprawy kontrola wykazała, że wyżej opisane zaświadczenia, oświadczenia i informacje nie zostały przedłożone Marszałkowi Województwa [...]. W związku z tym kontrolowany podmiot nie został zwolniony z obowiązków, o których mowa w art. 18, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 21 i art. 23. Ustalenia kontroli w ww. zakresie zawarte są w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r., co do którego treści Strona kontrolowana nie wniosła zastrzeżeń i uwag i który podpisała.

Zasadnie zwrócił uwagę przy tym także organ, że nawet gdyby Strona skorzystała ze zwolnienia, które daje jej ten powyższy artykuł, to i tak nie zwalnia to Strony z wykonywania szeregu obowiązków wskazanych w u.o.z.s.e.e., m.in. z obowiązku m.in. umieszczania numeru rejestrowego na fakturze i innych dokumentach sporządzanych w związku z wprowadzaniem do obrotu sprzętu. Prowadzi to do wniosku, że w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na naruszenie przez Stronę art. 12 ust. 1 u.o.z.s.e.e., to fakt zgłoszenia do odpowiedniego marszałka województwa chęci skorzystania ze zwolnienia wskazanego w art. 2 ust. 3 u.o.z.s.e.e., a nawet uzyskanie takiego zwolnienia, nie przyznałby Stronie ulgi w postaci możliwości nieoznaczania faktur i innych dokumentów sporządzanych w związku z wprowadzeniem na rynek sprzętu elektrycznego i elektrycznego, numerem rejestrowym, a więc Strona i tak zostałaby ukarana administracyjną karą pieniężną w minimalnej wysokości 15 000 zł.

Odnosząc się do twierdzeń podnoszonych w toku postępowania w zakresie prowadzonej przez skarżącego aktywnej działalności na rzecz ochrony środowiska i zdrowia wyjaśnić należy, że w rozpatrywanej sprawie oceniana była wyłącznie działalność Strony polegająca na wprowadzaniu na rynek sprzętu elektrycznego i elektronicznego i działania jakie podjął skarżący w celu uniknięcia powstałych nieprawidłowości. Nie oceniał natomiast innych działań, takich jak promocja zdrowego trybu życia, czy też działalność prowadzoną w przeszłości.

Istotną kwestią w sprawie również jest to, że kara w wysokości 15 000 zł jest najniższą możliwą karą jaką można wymierzyć Stronie, przy jednoczesnym stwierdzeniu kilku naruszeń przepisów u.o.z.s.e.e. w trakcie jednego postępowania - biorąc pod uwagę art. 93 ust. 5 oraz art. 92 u.o.z.s.e.e. Jednak zauważyć należy – na co wskazano powyżej - że nawet gdyby stwierdzono jedynie jedno naruszenie np. naruszenie art. 12 ust. 1 u.o.z.s.e.e poprzez nieumieszczanie numeru rejestrowego na fakturze i innych dokumentach sporządzanych w związku z wprowadzaniem do obrotu sprzętu, Strona również zostałaby ukarana administracyjna karą pieniężną, której minimalna wysokość wynosi 15 000 zł.

Ponadto zdaniem Sądu GIOŚ odwołując się do przesłanek zastosowania art. 189f k.p.a., a więc umorzenia postępowania i poprzestania na pouczeniu, zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania ww. przepisu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustalenia te zdaniem Sądu są prawidłowe i przekonywujące. Strona tych ustaleń w żaden sposób nie podważyła.

Dodatkowo zauważyć należy, że Strona może skorzystać z przysługującego jej prawa do skorzystania ulgi w spłacie zobowiązania, w postaci niewniesionej w terminie administracyjnej kary pieniężnej, poprzez złożenie do WIOŚ wniosku o umorzenie kary pieniężnej w całości lub w części, bądź też rozłożenie jej na raty.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.