Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1098/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant ref. staż. Nina Krzemieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2007 roku sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz W. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004r., str. 1 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. P. z dnia [...], odmówił przyznania płatności na 2005 rok z tytułu:

1. Jednolitej Płatności Obszarowej – 2005 (kod EFOiGR:050301020000002, krajowa pozycja budżetowa: 99999999999) i nałożył sankcję w wysokości 267,75 zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności;

2. Uzupełniającej Płatności Obszarowej – inne – 2005 (kod EFOiGR: 050404000000402, krajowa pozycja budżetowa: 00003301038) i nałożył sankcję w wysokości 336 zł, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Uzasadniając organ wskazał, iż w trakcie analizy wniosku W. P. stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zawyżenia powierzchni wykorzystanej rolniczo na działce o numerze ewid. 1184 położonej w B. Gm. S.. Z uwagi na powyższe w dniu [...] do wnioskodawcy wystosowane zostało wezwanie, w którym zaznaczono wykryte błędy oraz wezwano do ich wyjaśnienia. W dniu [...] Pan P. złożył korektę wniosku, zmniejszając powierzchnię działki rolnej B o 1,19ha. W dalszej części organ wyjaśnił, iż odmowa przyznania wnioskowanej pomocy, zarówno jednolitej płatności obszarowej jak i płatności uzupełniającej, uzasadniona jest z uwagi na niezgodność (zawyżenie) pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Zwrócił uwagę, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 3,37ha, natomiast powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek to 2,18ha. Procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych podczas kontroli wyniosła 54,59%, w związku z czym stwierdził, że płatności nie przysługują. Jako podstawę prawną odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej i odpowiednio sankcji z nimi związanych, organ powołał przepisy:

art. 21 i art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady WE Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. WE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004r. str. 18 ze zm.),

art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004r., str. 1 ze zm.),

art. 7 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz.Urz. WE Nr L 270 z dnia 21 października 2003r., str. 1 ze zm.).

W odwołaniu, od powyższej decyzji, z dnia [...] W. P. oświadczył, że przy składaniu wniosku, pracownik urzędu stwierdził, że jest źle wypełniony i podyktował, w jaki sposób ma być poprawiony. Z uwagi na wskazaną okoliczność zaznaczył, iż nie ponosi winy za powstałe błędy. Nadto dodał, iż nigdy nie miał zatargów z prawem, zaś obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, dlatego też każda pomoc finansowa jest mu potrzebna.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1, art. 6-11, art. 15, art. 61 §1, art. 77 §1, art. 80, art. 81, art. 107 §3, art.127 §1 i §2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 12, art. 22, art. 50 ust. 3, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, art. 2, art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 136, art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, §4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004r., Nr 65, poz. 600 ze zm.), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2005 roku (Dz.U. z 2005 r. Nr 37, poz. 327), §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 2005r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2005r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 232, poz. 1967), po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, argumentację organu I instancji, strony oraz cały szereg przepisów określających warunki przyznania pomocy w formie płatności jednolitej i uzupełniającej. Zaznaczył, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Dodatkowo prawo do płatności przysługuje pod warunkiem, że grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

Powtórzył, iż strona zadeklarowała we wniosku 3,37ha, następnie złożyła korektę, w której zmniejszyła powierzchnię działki wykorzystywanej w celu rolniczym z 1,19ha na 0,00ha. Tym samym powierzchnia stwierdzona wyniosła 2,18ha. Zwrócił uwagę, iż zmiana powierzchni miała miejsce po wykryciu nieprawidłowości przez organ I instancji, w takim przypadku nie można uznać, że powierzchnia deklarowana we wniosku równa jest powierzchni stwierdzonej w toku kontroli administracyjnej. Wyjaśnił, iż strona mogła wycofać działkę, bez żadnych konsekwencji, do dnia powiadomienia przez organ I instancji o nieprawidłowościach wniosku. Wycofanie części wniosku nie może być składane w celu uniknięcia nałożenia sankcji, jeśli właściwe organy poinformowały o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym lub jeśli powiadomiły o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie wniosku nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości – art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. W rozpoznawanej sprawie korekta wniosku obejmująca zmianę powierzchni działki miała na celu doprowadzenie do sytuacji, w której wniosek będzie zgodny ze stanem rzeczywistym, tj. do wskazania działek rolnych faktycznie użytkowanych przez producenta. Analiza materiałów sprawy doprowadziła do ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w kontroli wyniosła 1,19ha, co stanowiło 54,59%. Stwierdzone zawyżenie wyliczono odejmując od powierzchni zadeklarowanej powierzchnię stwierdzoną, uzyskaną różnicę pomnożono przez 100% a następnie podzielono przez wielkość powierzchni stwierdzonej.

Organ II instancji podkreślił, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzono prawidłowo, zebrano pełny materiał dowodowy a stronie zostało umożliwione zapoznanie się z nim. Zwrócił uwagę, iż uzasadnienie organu I instancji narusza przepis art. 11 i art. 107 §3 Kpa. Z uwagi jednak na to, iż uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeżeli obszar zadeklarowany przez producenta przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, przy obliczaniu płatności bezpośrednich brany jest pod uwagę obszar zatwierdzony. Ponadto w przypadku jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej, gdy w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu zostanie wykryte, iż różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% to wnioskodawcy odmawia się płatności w roku bieżącym. Na producenta zostaje nałożona sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy miedzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

Organ zaznaczył również, iż zgodnie z art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ uważa, iż strona miała świadomość, że wniosek zawierał błąd, nie zawiadomiła o tym fakcie Agencji Restrukturyzacji, a ciężar dowodu braku winy spoczywa na wnioskodawcy. Odnosząc się do powołanego w odwołaniu stwierdzenia wnioskodawcy, iż "błędne wypełnienie to nie tylko moja wina, że zostałem wprowadzony w błąd, mylnym wypełnieniem" organ ocenił, iż na tę okoliczność strona nie przedstawiła żadnych dowodów i powołał się na wyrok WSA w Łodzi – II SA/Łd 1174/05 – gdzie zostało wywiedzione, iż "skoro przez skarżącego podpisane zostało oświadczenie o określonej treści, wskazujące na wiedzę w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich, to należy uznać, iż skarżący miał świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczanie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. (...) Skoro skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane mu były owe zasady w ich całokształcie". Organ w konkluzji skonstatował, iż Pan P. znał zasady przyznawania płatności.

W dalszej części zaznaczył, iż z uwagi na szczególny charakter jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej, organy prowadzące postępowanie nie mogą działać w ramach uznania administracyjnego, stąd konieczne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa krajowego i unijnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. P. wniósł o przyznanie w całości płatności za 2005 rok. Uzasadniając oświadczył, iż nie otrzymał pism przesyłanych na adres B., mieszka sam i jeśli stan zdrowia mu na to pozwala to poszukuje pracy dorywczej poza miejscem zamieszkania, dlatego też upoważnił notarialnie swoją matkę do załatwiania spraw urzędowych, jak również listonosza do pozostawiania pism u znajomych. Wskazał, iż w toku postępowania otrzymał tylko jedno pismo, był wówczas w szpitalu. Natomiast wszelkie błędy wniosku korygowane były pod dyktando urzędnika i z tego względu strona nie może ponosić konsekwencji niekompetencji urzędniczej. Skarżący zaznaczył, iż matka udała się do urzędu z mapkami kartograficznymi i na tej podstawie były dokonywane wpisy, a pomimo to konieczne były korekty. Powtórzył za odwołaniem, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ma kłopoty ze zdrowiem i znalezieniem stałej pracy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. powtórzył uzasadnienie zaskarżonej decyzji, dotychczasowy przebieg postępowania i zajmowane w nim stanowiska stron. Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczył, iż wypełnienie wniosku przez osoby trzecie nie usprawiedliwia braku należytej staranności wnioskodawcy. Ponieważ Pan P. podpisał oświadczenie, tym samym poświadczył zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Zdaniem organu skarżący nie dołożył należytej staranności w dbaniu o swoje interesy i złożył błędnie wypełniony wniosek, nie przedstawił również żadnych dowodów na brak swej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.

Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Przy czym należy jeszcze raz zwrócić uwagę, iż sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania spraw.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, iż zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem zasad określonych w art. 7 – 9, art. 11, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie, które zakończyło się wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć podlega ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, stąd też wymóg przestrzegania tych zasad na każdym etapie postępowania i w toku wszelkich podejmowanych czynności. Organy obowiązane były zatem do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan zgodny z rzeczywistością (art. 7, art. 77 Kpa). Czynności postępowania powinny prowadzić w taki sposób by pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa). W szczególności organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 75 §1, art. 107 §3 Kpa) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981/1/45. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich mających istotne znaczenie w sprawie okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1998r., sygn. akt II SA 96/98, System Informacji Prawnej LEX, LEX Nr 41681; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1988r., sygn. akt II SA 497/88, ONSA 1989/2/68, LEX Nr 10079). Prawidłowo sformułowane uzasadnienie powinno nadto umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie decyzji organu I instancji poza lakonicznym stwierdzeniem niezgodności pomiędzy zadeklarowaną przez skarżącego sumą powierzchni działek rolnych a ustaloną w wyniku kontroli administracyjnej, nie zawiera właściwie jakichkolwiek ustaleń faktycznych mających znaczenie w sprawie. Nie wskazuje przyczyn w wyniku, których odmówiono skarżącemu przyznania płatności jednolitych i uzupełniających oraz nałożono sankcje. Organ powołał cały szereg przepisów, przytoczył ich brzmienie, jednakże nie przeprowadził ich wykładni na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Uzasadnienie prawne powinno być wywodem prawniczym, którego celem jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego, logicznego procesu stosowania normy materialnej w danej sytuacji faktycznej. Chodzi o umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 1985r., sygn. akt SA/Kr 579/85, ONSA 1985/2/14).

Wskazane powyższej zastrzeżenia dotyczą również decyzji organu odwoławczego, który obowiązany był do rozpatrzenia sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu I instancji, zachowując przy tym zgodność z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej.

Wyjaśniając stan faktyczny niniejszej sprawy organy skupiły się na różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas kontroli, jednakże nie zwróciły uwagi na sposób "zagospodarowania" poszczególnych działek. Skarżący we wniosku podał, iż na działkach o numerach ewidencyjnych 1177/2, 1184, 1284 i 1296 znajdują się łąki, a łączna powierzchnia tych działek wynosiła 3,37 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa. Powierzchnia wszystkich zgłoszonych przez stronę działek przekraczała łącznie 1ha, a poszczególne działki, na których prowadzona była jedna uprawa, nie były mniejsze niż 0,1 ha. Zatem zarówno indywidualnie jak i łącznie spełniają one kryterium wielkości powierzchni zawarte w powyższym przepisie. Jednakże organy zakwestionowały prawidłowość dokonanego zgłoszenia w odniesieniu do działki nr 1184, przy czym trudno wywieść, jakie były podstawy takiego stwierdzenia. W żadnym z uzasadnień organ nie wytłumaczył, na czym dokładnie polega ta niezgodność, jak faktycznie ją ustalił i zweryfikował. Brak wyjaśnienia powyższych wątpliwości jest dodatkowo uzasadnione danymi zawartymi w dokumencie "informacja dotycząca działek ewidencyjnych" z dnia [...], gdzie czytamy, iż na działce nr 1184 znajdują się użytki o powierzchni 0,19ha oznaczone literą [...], użytki o powierzchni 0,89ha oznaczone literą [...] oraz użytki o powierzchni 0,11ha oznaczone literą [...]. Zgodnie z § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) grunty oznaczone wymienionymi literami oznaczają odpowiednio [...] grunty rolne zabudowane, [...] grunty leśne i [...] sady. Powyższe jest o tyle istotne, iż sady są użytkami rolnymi o powierzchni przekraczającej 0,1ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami (art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych) natomiast organ w żaden sposób nie skomentował tej okoliczności, nie rozważył czy powinny zostać uwzględnione jako prawidłowo zgłoszone we wniosku. Okoliczność ta nie została zweryfikowana również po złożeniu przez skarżącego korekty, w której wycofał całą działkę, a przecież na tej działce znajdował się niewątpliwie sad, co wynika wprost z ewidencji gruntów. Ponieważ w aktach sprawy znajduje się dokument potwierdzający, iż sad zajmuje daną powierzchnię na kwestionowanej działce, trudno uznać, iż brak ze strony organu jakiejkolwiek analizy tej okoliczności nie stanowi uzasadnienia dla stwierdzenia, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób szczegółowy i pełny.

Należy zwrócić uwagę, iż rzeczywiste wielkości powierzchni zadeklarowanych i stwierdzonych stanowią czynnik istotny przy ustalaniu sankcji nakładanych na stronę. Z przepisów art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 należy bowiem wywieść, iż jeżeli w toku postępowania, zmierzającego do przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej, stwierdzona zostanie różnica między powierzchnią obszaru zadeklarowanego a stwierdzonego i różnica ta przekracza 50%, rolnikowi nie przysługuje płatność w roku bieżącym i zostaje na niego nałożona sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchniach przeprowadzane jest na podstawie odpowiedniego wzoru, wskazanego w uzasadnieniu organu odwoławczego, w którym podstawowymi danymi są powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona, a zatem zmiana wielkości jednej z tych danych spowoduje zmianę kwoty ostatecznej. Uwzględnienie powierzchni sadu, niewątpliwie doprowadzi do zmiany wielkości danych i różnica procentowa nie będzie tożsama z już wyliczoną tj. 54,59%. Przy czym zauważyć również należy, iż organ nie podał aktu prawnego stanowiącego podstawę konstrukcji przedmiotowego wzoru i miejsca jego zamieszczenia, a ograniczył się jedynie do wyliczenia matematycznego, którego prawidłowość, ze wskazanych powodów, nie poddaje się kontroli.

Reasumując wywieść należy, iż nałożenie na stronę sankcji wymagało od organu przytoczenia podstawy prawnej i dokonania interpretacji przesłanek jej zastosowania. Analiza taka w niniejszej sprawie nie została przeprowadzona, trudno zorientować się czy wspomniany wzór i wyliczenie matematyczne mają wpływ na wielkość i okres trwania sankcji, czy może o niczym nie przesądzają.

Wskazane wyżej zastrzeżenia dotyczą organów obu instancji i powodują, iż Sąd orzekający nie znalazł podstaw do uznania, iż sprawa została wnikliwie i rzetelnie wyjaśniona. Lektura akt administracyjnych sprawy ujawniła szereg uchybień i jednocześnie nie pozwoliła na pełną ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zweryfikowania czy powołane przez organ przepisy zostały prawidłowo zastosowane.

Ponownie analizując materiały niniejszej sprawy organ administracji winien zwrócić uwagę na konieczność przestrzegania norm ogólnych zakreślających ramy prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Przede wszystkich ustalić rzeczywisty stan faktyczny, przeanalizować wskazane powyżej uchybienia oraz zwrócić uwagę na złożoną w toku postępowania kserokopię pełnomocnictwa, z której wynika, iż matka skarżącego, E. P., jest umocowana do reprezentacji syna w sprawach urzędowych i sądowych. Dokument ten został złożony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jednocześnie na tym etapie Pani P. złożyła pismo, w którym pisze, iż syn ma problemy ze zdrowiem i przeszedł osobiste załamanie nerwowe. Treść tego pisma oraz oświadczenia samego skarżącego, składane w odwołaniu, iż ma kłopoty ze zdrowiem, powinny zmotywować organ do wyjaśnienia, czy intencją W. P. nie było, by jego matka reprezentowała go w całym postępowaniu. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił tej kwestii. W sytuacji, gdy wolą skarżącego było, by jego interesy przed organami administracji publicznej reprezentowała matka, to zarzut organu, iż nie dbał należycie o swoje sprawy i nie dołożył należytej staranności, nie znajduje oparcia, gdyż właśnie celem zabezpieczenia swoich interesów ustanowił pełnomocnika. Okoliczność ta wymagała zbadania również z uwagi na fakt, iż matka strony przeglądała akta, składała pisma i dokonywała zmian we wniosku.

Należy pamiętać, iż od dnia zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne – postanowienie SN z dnia 9 września 1993r., III ARN 45/93, OSNC 1994/5/112; wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1998r., II SA 1597/96, niepubl. Tego rodzaju kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego stanowi przesłankę zobowiązującą do wznowienia postępowania i uchylenia w jego wyniku decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy miało to wpływ na treść decyzji. Ustanawiając pełnomocnika, strona chroni się przed różnego rodzaju negatywnymi skutkami swoich zaniechań bądź nieporadności, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów. Pełnomocnik powinien być adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ do strony postępowania. Przepis art. 40 §2 Kpa nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy obowiązkiem doręczenia wszystkich pism pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenia pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych. Natomiast jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi powoduje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Organ powinien więc wezwać W. P. do wyjaśnienia jego rzeczywistej woli w zakresie upoważnienia swojej matki do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym, a w przypadku wyrażenia takiej woli, zobowiązać do złożenia oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.