Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1086/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35  ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity
article: par.  2  pkt 1 i 2,  par. 4  pkt 4
journal: Dz.U. 2001 nr 102 poz 1121
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych  warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz  organów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Janusz Walawski (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia należności z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zakwaterowania z tytułu szkolenia za granicą 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej zwolnił M. D. z dniem [...] lutego 2002 r. z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczył na stanowisko służbowe etatu zbiorczego nr [...] przy Departamencie Kadr oraz skierował wymienionego, w terminie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r., na odbywane w trybie stacjonarnym studia podyplomowe w Ogólnowojskowym Kolegium Obrony w P. (Francja), poprzedzone kursem języka francuskiego.

Po powrocie ze studiów, pismem z dnia [...] lipca 2003 r. M. D. zwrócił się do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z wnioskiem o zwrot kosztów zakwaterowania za cały okres pobytu na studiach, w związku z brakiem bezpłatnego zakwaterowania w miejscu stałego przebywania w czasie szkolenia oraz diet na pokrycie kosztów wyżywienia, z uwagi na niezapewnienie całodziennego bezpłatnego wyżywienia, z wyjątkiem zwrotu za zakwaterowanie za okres 18 dni i za wyżywienie za okres 32 dni, kiedy to strona francuska pokryła wyżej wymienione koszty.

Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON odmówił skarżącemu zwrotu kosztów zakwaterowania i wyżywienia z tytułu skierowania na szkolenie we Francji. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 920/04 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] października 2003 r.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził m.in., ze organ w żadnym stopniu nie wyjaśnił, czy przed wyjazdem skarżącego ustalono ze stroną francuską, że będzie on otrzymywał w trakcie szkolenia bezpłatne wyżywienie (...). Nie wiadomo, czy przyznane skarżącemu stypendium ze strony polskiej miało charakter ekwiwalentu na pokrycie kosztów utrzymania lub też na zakup niezbędnych pomocy szkolnych i biurowych (...), czy też pokrywało tylko koszty ewentualnego płatnego wyżywienia, czy wreszcie pokrywało wszystkie wymienione powyżej wydatki, bądź też zostało przeznaczone na zupełnie inne cele, nieprzewidziane przepisami prawa (...).

Po wydaniu powyższego wyroku Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON rozpoznał ponownie wniosek M. D. i w dniu [...] listopada 2005 r. decyzją nr [...] odmówił wypłacenia należności z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zwrotu kosztów zakwaterowania podczas odbywanych w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w Ogólnowojskowym Kolegium Obrony w P. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1190/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że wbrew twierdzeniu organu, nie uwzględnił on zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 920/04, które były dla niego wiążące i ponownie naruszył reguły postępowania administracyjnego. Jednocześnie powołał błędną podstawę prawną przy wydawaniu decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...].

Rozstrzygając sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2006 r. Dyrektor Departamentu Kadr MON decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] ponownie odmówił M. D. zwrotu kosztów wyżywienia i zakwaterowania z tytułu szkolenia za granicą. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2008 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1248/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził m.in., że organ ponownie nie zbadał wszystkich niezbędnych elementów sprawy, które miały charakter zasadniczy dla jej rozstrzygnięcia (...).

Powyżej opisany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Obrony Narodowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 411/09 skargę kasacyjną oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że badając orzeczenie Sądu I instancji wyłącznie pod względem zgodności z prawem (art. 174 P.p.s.a.) i stwierdzając związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ocena prawną w myśl art. 153 P.ps.a., jest władny ocenić jedynie czy Sąd prawidłowo ten przepis zastosował. Sąd pierwszej instancji w sposób jasny i precyzyjny podniósł, iż "organ nie może uzasadniać odmowy zwrotu kosztów wyżywienia i zakwaterowania treścią przepisu art. 4 "Porozumienia pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Ministrem Obrony Republiki Francuskiej w sprawie ustanowienia współpracy w dziedzinie obronności" z dnia [...] czerwca 1992 r.". Pisemna oferta strony francuskiej, zobowiązującej się do ponoszenia kosztów pobytu polskich oficerów pobierających naukę we Francji zdana do Kancelarii Departamentu nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez organ, który dysponując dokumentem kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy powinien dołączyć go do akt, bądź w jakikolwiek sposób potwierdzić jego rejestrację, co stanowiłoby bezsporny dowód na jego istnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyjął, iż Minister Obrony Narodowej nie zastosował się do oceny prawnej i wytycznych Sądu pierwszej instancji, zawartych w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1190/06, ponieważ orzekł w sprawie posługując się niepełnym materiałem dowodowym i sformułował jednocześnie odmienną ocenę prawną posiadanych dowodów od tej dokonanej przez Sąd, naruszając tym samym art. 153 P.p.s.a.

Po wydaniu powyższego wyroku Dyrektor Departamentu Kadr MON w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uwzględnienia wniosku M. D. z dnia [...] lipca 2003 r. o wypłacenie mu należności z tytułu zwrotu kosztów wyżywienia oraz zakwaterowania podczas odbywania przez niego w trybie stacjonarnym studiów podyplomowych w Ogólnowojskowym Kolegium Obrony w P.

W uzasadnieniu podał, że w sprawie miał zastosowanie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zgodnie z którym żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicę przysługiwało uposażenie i inne należności. W wykonaniu delegacji zawartej w ust. 2 wymienionego przepisu wydano rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicą oraz organów właściwych w tych sprawach. Zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia żołnierze skierowani za granicę otrzymywali m.in.:

1) stypendium na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz kosztów wyżywienia w przypadku nieotrzymania przez żołnierza bezpłatnego wyżywienia, a także na zakup niezbędnych pomocy szkolnych i naukowych:

2) zwrot kosztów zakwaterowania, w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w okresie szkolenia.

Zdaniem organu z pisma Dyrektora Departamentu Administracyjnego z dnia [...] września 2007 r. (nr wych. [...]) wynika, że w okresie marzec 2002 r. – kwiecień 2003 r. M. D. otrzymywał od strony polskiej miesięczne stypendium, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicą oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 z późn. zm.), diety dojazdowe i ryczałty za przejazdy. Stypendium wypłacone przez stronę polską nie było zwiększane z tytułu niedotrzymywania bezpłatnego wyżywienia przez zainteresowanego.

Mając na uwadze zgromadzone dowody i dokonane ustalenia organ stwierdził, że strona polska wypłacała wnioskodawcy stypendium przewidziane w § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, natomiast nie wypłacała świadczeń określonych w jego § 2 pkt 2, (tj. zwrotu kosztów zakwaterowania, w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w okresie szkolenia) oraz w § 4 ust. 4 tego samego rozporządzenia (tj. zwiększenia stypendium miesięcznego z tytułu nieotrzymania w czasie skierowania na szkolenie za granicę całodziennego bezpłatnego wyżywienia), gdyż oba te zobowiązania przejęła na siebie strona francuska, która zapewniła zainteresowanemu wyżywienie i zakwaterowanie, w formie regularnego, comiesięcznego przekazywania środków przeznaczonych na te cele, w wysokości pozwalającej na pełne pokrycie tych kosztów, ustalonych na podstawie właściwych przepisów francuskich, realizując przyjęte na siebie zobowiązania w tym zakresie przed skierowaniem oficera na szkolenie we Francji.

Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, iż z pism Dyrekcji ds. Współpracy Bezpieczeństwa i Obrony (DCMD) nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., jak również z Not z dnia [...] sierpnia 2002 r., z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz z załączonych do nich kart wyjaśniających i siatek finansowania bezspornie wynika, że w myśl regulacji francuskich istniało wyraźne rozdzielenie kosztów dydaktycznych (kosztów kształcenia, nauki, dydaktycznych, itp.) jak również kosztów ubezpieczenia społecznego, od kosztów zakwaterowania i wyżywienia szkolonego, gdyż każde z tych kosztów obejmowała oddzielna taryfa (T11 lub T12). Przy tym objęcie danego państwa taryfą T12 oznaczało, że strona francuska pokrywa koszty wymienione w taryfie T11, tj. koszty kształcenia (nauki, dydaktycznych) i ubezpieczenia społecznego oraz dodatkowo - koszty zakwaterowania i wyżywienia szkolonego. W przypadku objęcia danego państwa taryfą T12, szkolony nie pokrywał kosztów zakwaterowania ani kosztów wyżywienia.

W ocenie organu wymienione dowody jednoznacznie potwierdzają, że w okresie co najmniej od dnia 1 stycznia 2000 r. (a właściwie od początku roku szkolnego 1999) aż do 2005 r., Polska była objęta "stawką z kolumny 12 katalogu staży sporządzonego przez Dyrekcję Spraw Finansowych" (tj. taryfą T12), co oznaczało, że strona francuska pokrywała koszty wymienione w taryfie T11, tj. koszty kształcenia (nauki, dydaktycznych) i ubezpieczenia społecznego oraz dodatkowo - koszty zakwaterowania i wyżywienia szkolonego. Nadto, z Not z dnia [...] sierpnia 2002 r., z dnia [...] grudnia 2003 r., a w szczególności z załączonych do nich kart wyjaśniających wynika, że oficerowie polscy szkoleni w CID otrzymywali od strony francuskiej miesięczne stypendium na pokrycie wydatków związanych z zakwaterowaniem i wyżywieniem w wysokości [...] euro (podwyższane o [...] euro jeśli szkolony uzyskał pozwolenie na przebywanie z rodziną).

Zdaniem Ministra Obrony Narodowej bezspornym i udowodnionym (m. in. pismem strony francuskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.) faktem jest, iż M. D. otrzymał od strony francuskiej podczas pobytu na szkoleniu we Francji kwotę [...] euro, w której zawarte były miesięczne świadczenia w wysokości około [...] euro oraz łączna kwota ok. [...] euro z tytułu "świadczenia rodzinnego", przyznanego przez stronę francuską w związku ze sprowadzeniem do Francji rodziny. Wysokość tych świadczeń odpowiada kwotom stypendium określonym w Nocie z dnia [...] sierpnia 2002 r.

W opinii organu odwoławczego opisane wyżej dowody w sposób jednoznaczny potwierdzają, że środki finansowe w kwocie [...] euro miesięcznie, wypłacane przez stronę francuską M. D. podczas szkolenia we Francji, stanowiły stypendium przeznaczone na pokrycie kosztów wyżywienia i zakwaterowania zainteresowanego. Środki te zostały wypłacone w oparciu o właściwe regulacje francuskie, na podstawie objęcia Polski tzw. taryfą T12, która obejmowała pokrywanie tego rodzaju kosztów poprzez wypłatę szkolonym w CID oficerom polskim stypendium, przeznaczonego na te cele. Środki te w żadnym razie nie miały charakteru socjalnego, zapomogi itp.

Minister wskazał również na zeznanie świadka [...] I. C., b. attache obrony Rzeczypospolitej Polskiej we Francji, w którym wymieniony podkreślił, że stypendium wypłacane szkolonym w CID oficerom polskim przez stronę francuską w pełni pokrywało koszty ich zakwaterowania i wyżywienia. Strona francuska zapewniała szkolonym oficerom polskim możliwość odpłatnego zakwaterowania w hotelu wojskowym i w zasobach mieszkaniowych w dzielnicy N. oraz możliwość korzystania na preferencyjnych zasadach z restauracji na terenie uczelni, a ponadto opiekę medyczną taką samą jak dla oficerów francuskich.

W celu wykazania istnienia zobowiązań strony francuskiej do pokrywania kosztów wyżywienia i zakwaterowania szkolonych oficerów polskich organ odwołał się także do oświadczenia Sekretarza Generalnego w Ministerstwie Obrony Republiki Francuskiej zawartego w piśmie z dnia [...] października 2010 r. (nr wych. [...]), w którym organ ten, powołując się na dołączone pismo strony francuskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. przyznał, że strona francuska przyjęła wobec strony polskiej tego rodzaju zobowiązanie i je realizowała, a wszelkie uzgodnienia w tym zakresie miały charakter roboczy. Ponadto zdaniem Ministra Obrony Narodowej wyjaśniona została również kwestia sposobu uzgodnienia warunków finansowania szkolenia oficerów polskich we Francji, w tym pokrywania kosztów ich zakwaterowania i wyżywienia przez stronę francuską. W wymienionym piśmie Sekretarza Generalnego w Ministerstwie Obrony Republiki Francuskiej z dnia [...] października 2010 r. stwierdzono, że nie istnieje "dokument urzędowo i oficjalnie potwierdzający uzgodnienia techniczne" w zakresie warunków finansowania szkolenia oficerów polskich we Francji.

W ocenie Ministra Obrony Narodowej z powyższego wynika, iż uzgodnienie ze stroną polską (potwierdzenie stosowania) zasady pokrywania przez stronę francuska kosztów zakwaterowania i wyżywienia oficerów polskich szkolonych m.in. w CID, ujawnionej w wymienionych wyżej i szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji pismach i notach strony francuskiej, miało charakter czynności niesformalizowanych, roboczych itp. Organ podniósł, że w jakimkolwiek dokumencie strony francuskiej brak jest określenia wymogów co do formy tego rodzaju uzgodnień, porozumień. Porozumienia te nie musiały być zatem zawierane w szczególnej formie, w tym w formie pisemnej. Ponadto, z samego faktu wypłacania zainteresowanemu świadczeń przez stronę francuską wynika, że doszło do realizacji zasad opisanych w ww. pismach i notach, a tym samym oczywiste jest, że musiały być również zawarte stosowne porozumienia (uzgodnienia techniczne, robocze) pomiędzy stroną polską i stroną francuską, w rezultacie których wypłat tych dokonywano. Zdaniem organu w sytuacji gdy strona francuska przyjęte na siebie zobowiązanie potwierdziła w wymienionym piśmie Sekretarza Generalnego w Ministerstwie Obrony Republiki Francuskiej z dnia [...] października 2010 r., brak dokumentu potwierdzającego zawarcie "specyficznego porozumienia", a faktyczne uzgodnienia technicznego (roboczego) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W konkluzji Minister Obrony Narodowej stwierdził, że strona polska wypłacała M. D. stypendium przewidziane w § 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r., natomiast nie wypłacała oficerowi świadczeń określonych w § 2 pkt 2 (tj. zwrotu kosztów zakwaterowania, w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w okresie szkolenia) oraz w § 4 ust. 4 tego samego rozporządzenia (tj. zwiększenia stypendium miesięcznego z tytułu nieotrzymywania w czasie skierowania na szkolenie za granicą całodziennego, bezpłatnego wyżywienia), gdyż oba te zobowiązania przejęła na siebie strona francuska, która zapewniła zainteresowanemu wyżywienie i zakwaterowanie, w formie regularnego, comiesięcznego przekazywania środków przeznaczonych na te cele, w wysokości pozwalającej na pełne pokrycie tych kosztów, ustalonych na podstawie właściwych przepisów francuskich, realizując przyjęte na siebie zobowiązania w tym zakresie przed skierowaniem oficera na szkolenie we Francji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] M. D. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącego decyzja Ministra Obrony Narodowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 5 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicą oraz organów właściwych w tych sprawach, poprzez ich niezastosowanie w sprawie oraz z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący w dniu [...] sierpnia 2001 r. skierował do Sądu pismo procesowe wnosząc o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. pisma przewodniego strony francuskiej z dnia [...] maja 2010 r., które w jego ocenie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W piśmie z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik organu ustosunkował się do powyższego wniosku wskazując, że zgłoszone jako dowód uzupełniający pismo strony francuskiej nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zawiera stwierdzenia pozostające w sprzeczności z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami pochodzącymi od strony francuskiej oraz ustalonymi w sprawie faktami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność rozstrzygnięcia, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury.

Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), żołnierzom skierowanym do akademii i szkół oraz na kursy za granicę przysługiwało uposażenie i inne należności. Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 102, poz. 1121 ze zm.), żołnierz skierowany na szkolenie za granicę otrzymuje:

1. stypendium miesięczne na pokrycie kosztów utrzymania za granicą oraz kosztów wyżywienia w przypadku nieotrzymania przez żołnierza bezpłatnego wyżywienia, a także na zakup niezbędnych pomocy szkolnych i naukowych,

2. zwrot kosztów zakwaterowania, w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w okresie szkolenia.

Zgodnie z § 4 pkt 4 cytowanego rozporządzenia, stypendium miesięczne dla żołnierza, który nie otrzymuje w czasie skierowania na szkolenie za granicą całodziennego, bezpłatnego wyżywienia, ulega zwiększeniu odpowiednio na:

1) śniadanie - o 15%,

2) obiad - o 30%,

3) kolację - o 30%

- diety w docelowym państwie, ustalonej według zasad określonych w przepisach, o których mowa w § 5 ust. 2.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż M. D. został skierowany na szkolenie za granicą, w terminie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r., do Ogólnowojskowego Kolegium Obrony w P., jak i fakt, że strona polska wypłaciła mu stypendium miesięczne określone w § 2 pkt 1 rozporządzenia, zaś strona francuska kwotę [...] euro - za okres pobytu na szkoleniu. Kwestią sporną pozostaje natomiast ustalenie charakteru otrzymanego przez skarżącego od strony francuskiej świadczenia pieniężnego. Powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia czy organ kierujący skarżącego na szkolenie był obowiązany do wypłaty świadczeń określonych w § 2 pkt 2 oraz w § 4 pkt 4 rozporządzenia z dnia 6 września 2001 r.

Zdaniem Sądu organ poczynił duże starania w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, jednakże z żadnego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, iż strona przyjmująca zobowiązała się do pokrycia kosztów zakwaterowania i wyżywienia poniesionych przez skarżącego w związku z jego pobytem we Francji gdzie w okresie od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. odbywał on stacjonarne studia podyplomowe.

Zobowiązanie to miało wynikać z oferty strony francuskiej, jednak poza powołaniem się na powyższą ofertę w notatce służbowej Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego dla Ministra Obrony Narodowej oraz w wyjaśnieniach świadków – osób zaangażowanych w proces kierowania M. D. na szkolenie we Francji, nie można nadal ustalić, ani tym bardziej zweryfikować, treści oferty, ponieważ nie istnieje ona w formie dokumentu. Trudno bowiem zgodzić się z organem, iż potwierdzenie zarówno istnienia jak i treści dokumentu może stanowić karta dziennika korespondencji wychodzącej Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych z września 2001 r. (nr wych. [...]) dotycząca "materiałów informacyjnych nt. polsko-francuskiej współpracy w dziedzinie szkolenia". Dodać należy, iż żaden ze świadków przesłuchanych na okoliczność istnienia oferty strony francuskiej, w której strona francuska zobowiązałaby się do pokrycia kosztów zakwaterowania i wyżywienia żołnierzy Wojska Polskiego, nie potwierdził, iż ją widział. Bytu owej oferty nie potwierdza żadne z pism Attache Obrony Ambasady Francji. Natomiast z pisma Sekretarza Generalnego ds. Administracji Ministerstwa Obrony Republiki Francuskiej z dnia [...] października 2010r. wynika, iż nie istnieje dokument urzędowo i oficjalnie potwierdzający uzgodnienia techniczne pomiędzy stroną polską a strona francuską, dotyczących warunków szkolenia.

Z pisma Attache Obrony Ambasady Francji z dnia [...] czerwca 2008 r. wynika, że "świadczenia wypłacone skarżącemu miały na celu pomoc oficerowi w stawieniu czoła wydatkom bieżącym, w szczególności na mieszkanie i wyżywienie, ze względu na wysokie koszty utrzymania w P.". Świadczenia te zostały przekazane na początku nauki, na podstawie decyzji strony francuskiej i bez porozumienia ze stroną polską, zgodnie z art. 15 Instrukcji Ministerialnej [...] z dnia [...] stycznia 1966 r. W piśmie tym wskazano również, iż "ze względu na wejście Polski do Unii Europejskiej i w zastosowaniu reguły dotyczącej krajów sojuszniczych Francji w łonie NATO i w Unii Europejskiej postanowiono, że staże we Francji, o które występuje strona polska, będą odpłatne począwszy od roku 2005. Zasada nieodpłatności została utrzymana dla cyklu 2004 – 2005 w CID". Jednocześnie wskazano, że zasada nieodpłatności została zastosowana przez Francję na podstawie jej własnej decyzji pozostawiającej do uznania kraju wysyłającego stażystów zastosowanie ich własnych uregulowań w tej dziedzinie.

Takie same informacje były zawarte w piśmie Attache Obrony Ambasady Francji z dnia [...] października 2007 r., [...] maja 2006 r.

Określenie "pomoc w sprostaniu wydatkom na życie bieżące", w ocenie Sądu, ma wydźwięk socjalny i nie oznacza jakiegokolwiek zobowiązania strony francuskiej, tym bardziej, że przyznane zostało z jej inicjatywy i bez konsultacji ze stroną polską.

Wskazać należy, że zarówno z pisma Attache Obrony przy Ambasadzie Francji w W. z dnia [...] maja 2006 r., jak i z pisma z dnia [...] października 2007 r. oraz z [...] czerwca 2008 r. nie wynika jednoznacznie, iż kwota wypłacona M. D. była przeznaczona jedynie na wyżywienie oraz zakwaterowanie. Z analizy tych pism wynika przede wszystkim, iż zgodnie z art. 15 Instrukcji Ministerialnej [...] z dnia [...] stycznia 1966 r. strona francuska może przyznać stypendium niektórym żołnierzom innych krajów, którzy nie dysponują odpowiednimi środkami na utrzymanie. Oczywiście w pojęciu "utrzymanie" mieszczą się również m.in. opłaty na zakwaterowanie i wyżywienie, które zostały przykładowo zacytowane w przedmiotowych pismach. Jednakże nie można jednoznacznie przyjąć, iż stypendium to jest tożsame z zapewnieniem skarżącemu bezpłatnego wyżywienia i zakwaterowania, do którego zobowiązany był organ ze strony polskiej na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2001 r. w sprawie określenia wysokości uposażenia oraz szczegółowych warunków ustalania i wypłacania innych należności pieniężnych żołnierzom skierowanym do akademii i szkół lub na kursy za granicę oraz organów właściwych w tych sprawach.

Należy zatem przyjąć, iż stypendium to miało charakter socjalny, przeznaczony dla żołnierzy uboższych, którzy - w przeciwieństwie do słuchaczy dysponujących znacznie wyższymi środkami pieniężnymi - nie mogą sprostać wydatkom związanym z utrzymaniem w P. bez uszczerbku w bieżącym utrzymaniu ich i ich rodzin.

Ze znajdujących się w aktach administracyjnych not z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] oraz z [...] sierpnia 2002 r. nr [...] wynika, iż załączone do nich siatki finansowania zostały opracowane w porozumieniu z placówkami, a warunki finansowania w nich zawarte stanowić mają przedmiot specyficznych porozumień zawartych pomiędzy Departamentem i krajami partnerskimi. Są to więc jedynie dokumenty robocze, a nie zawarte pomiędzy stronami porozumienia w zakresie warunków finansowania kosztów kształcenia stażystów polskich we francuskich szkołach wojskowych.

W ocenie Sądu z żadnego z dokumentów przedłożonych do akt sprawy nie wynika, iż strona francuska zobowiązała się do pokrycia kosztów zakwaterowania i wyżywienia poniesionych przez skarżącego w czasie pobytu we Francji. Tym samym przyjąć należy, iż świadczenia wypłacone skarżącemu przez stronę francuską miały mu pomóc w sprostaniu wydatkom na życie bieżące, w szczególności na wyżywienie i zakwaterowanie, ze względu na wysokie koszty utrzymania w P. Decyzja o wypłacie świadczeń została podjęta z inicjatywy strony francuskiej, natomiast do uznania kraju wysyłającego pozostawiono zastosowanie jego własnych przepisów w tej dziedzinie. Określenie "pomoc w sprostaniu wydatkom na życie bieżące" świadczy, zdaniem Sądu, iż było to świadczenie socjalne i nie oznacza wykonania jakiegokolwiek zobowiązania strony francuskiej, tym bardziej, że przyznane zostało z jej inicjatywy i bez konsultacji ze stroną polską.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.