Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 154/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art 148
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.(dalej SKO, Kolegium, organ), po rozpatrzeniu wniosku B.C.(dalej: skarżąca, strona) z [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] r. (nr [...]) odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO z [...]r. (nr [...]). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia SKO podało art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: kpa).

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z [...]r. (nr [...]) Burmistrz P. ustalił skarżącej wysokość kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w wysokości [...]zł z tytułu dotacji pobranej przez nią w nadmiernej wysokości w 2014 r. w związku z prowadzeniem [...] Punkt Przedszkolnego "A." w P., określił termin naliczania odsetek należnych oraz nakazał dokonania zwrotu powyższej kwoty. Organ stwierdził, że strona odmówiła okazania umów zawartych pomiędzy osobą prowadzącą placówkę, a rodzicem/opiekunem prawnym, będących podstawą przyjęcia dziecka do placówki. Wobec tego organ I instancji nie miał możliwości zweryfikowania faktycznej liczby dzieci przyjętych do punktu przedszkolnego z liczbą dzieci wykazaną w informacjach składanych do Urzędu Gminy, będących podstawą udzielenia dotacji.

W wyniku wniesionego przez stronę odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, SKO decyzją z [...]r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 653/16 oddalił skargę B. C. na postanowienie z [...]r. W uzasadnieniu wskazał, że: 1. regulacja § 6 ust. 13 uchwały Rady Miejskiej w P. nr XXVIII/329/13 z dnia 21 sierpnia 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego na terenie gminy P. prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostka samorządu terytorialnego (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2013 r., poz. 4814 oraz z 2014 r., poz. 1421 i poz. 4939) mogła być podstawą prawną żądania udostępnienia kontrolującym określonej dokumentacji prowadzonej na potrzeby punktu przedszkolnego, 2. liczba dzieci uczęszczająca do prowadzonego przez skarżącą punktu przedszkolnego, na które została udzielona dotacja, winna była zostać rozliczona w oparciu o wpis do dziennika zajęć przedszkolnych na podstawie karty zgłoszenia dziecka do przedszkola lub umowy zawartej z rodzicami, 3. skarżąca nie mogła odmówić kontrolującym przedstawienia do wglądu żądanych dokumentów, a okazując je w sposób selektywny i wybiórczy dopiero na etapie postępowania sądowego, winna była liczyć się z negatywnymi konsekwencjami takiego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1409/18, oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Zdaniem NSA Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skoro skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości tego, że podana przez nią ilość uczniów jest rzeczywista, ani tego, w jakim zakresie poszczególni uczniowie korzystali z usług punktu przedszkolnego, to tak, jakby nie wykazała niezbędności pobrania dotacji w określonej wysokości. Tym samym ziściła się przesłanka określona w art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r., skierowanym do Burmistrza P., B. C. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z [...] r. Jako podstawę prawną do wznowienia postępowania strona wskazała art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W uzasadnieniu podniosła, że podstawą do wznowienia postępowania jest istnienie dokumentów w postaci umów zawieranych z rodzicami, które nie były brane pod uwagę w toku kontroli i postępowania, natomiast zostały określone w prawomocnym wyroku NSA w z 30 lipca 2019 r.

Pismem z 25 października 2019 r. Kolegium wezwało skarżącą do wskazania daty w jakiej dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi strona wyjaśniła, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu wydania wyroku przez NSA, tj. 30 lipca 2019 r. i to ten dzień jest początkiem miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z [...] r. (nr [...]) SKO odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] r. Kolegium stwierdziło, że nie można zgodzić się z poglądem, zgodnie z którym dopiero po wyroku NSA z 30 lipca 2019 r. strona uzyskała określony stan wiedzy o okoliczności, która w jej ocenie stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Istotny jest bowiem moment dowiedzenia się o samej okoliczności, a nie moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca stwierdziła, że Kolegium w ocenie terminów i treści art. 145 § 1 kpa pominęło okoliczność, że art. 145 § 1 pkt 5 kpa zawiera nie tylko określenie nowych dowodów, ale też okoliczności faktycznych. Podniosła, że nieprawdą jest, iż w [...] 2015 r. (w trakcie przeprowadzonej kontroli) miała obowiązek przedstawienia umów zawartych z rodzicami uczniów. Taki obowiązek prawny nigdy nie istniał, zgodnie z obowiązującymi ustawami. Skarżąca podkreśliła, że nie jest przesłanką wznowienia postępowania wiedza strony o istnieniu jakichś okoliczności lub dowodów, ale wiedza organu o tych dowodach, której nie miał wydając decyzję. Zdaniem strony Kolegium błędnie oceniło, że mając w 2014 r. i w 2015 r. wiedzę o istnieniu umów, tym samym uchybiła ona terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Termin miesięczny biegnie bowiem nie od daty wytworzenia czy uzyskania dowodów, lecz od dowiedzenia się przez stronę, że to organ nie wiedział o istotnych dla sprawy okolicznościach czy dowodach. Jeśli zatem organ wiedział o istnieniu dowodów w postaci umów w 2015 r., to oznacza, że wydał decyzję wbrew dowodom i wobec tego taka decyzja mogła zostać wydana na podstawie fałszywych dowodów (art. 145 § 1 pkt 1 kpa) lub nawet w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 kpa). Jeżeli jednak w 2015 r. organ nie miał wiedzy o dowodach ("dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi"), to nie jest istotna wiedza strony o tych dokumentach czy okolicznościach w 2014 r. czy 2015 r., lecz ważna jest wiedza, bądź niewiedza organu w tamtym czasie. Dalej argumentując swój wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca stwierdziła, że jako strona dowiedziała się o tym, że organ nie wiedział o tych dowodach, w prawomocnym wyroku NSA z dnia 30 lipca 2019 r. Wcześniej bowiem miała wiedzę i była przekonana, że organ o tych dowodach wiedział oraz że wiedział o nich także WSA (gdyż kopie umów zostały złożone wraz ze skargą do WSA we Wrocławiu). Z wyroku NSA okazało się, że nikt o tych najistotniejszych dowodach nie wiedział i zostały one całkowicie pominięte w wyroku. Co więcej, NSA stwierdził, że powinny one zostać wzięte pod uwagę na etapie postępowania administracyjnego, ale w tym czasie organy ich nie znały (co spełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa).

Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało w mocy postanowienie z [...] r. (nr [...]) odmawiające wznowienia postępowania.

Oceniając spełnienie przez skarżącą przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania SKO wskazało, że została spełniona przesłanka podmiotowa do wznowienia postępowania – z wnioskiem wystąpiła sama strona. Wniosek został oparty na ustawowej przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W sprawie została wydana również ostateczna decyzja administracyjna. Zdaniem Kolegium nie został natomiast zachowany miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. SKO wskazało, że strona o istnieniu umów, na które się powołuje, miała wiedzę już w trakcie ich zawierania, a więc w 2014 r. Na etapie postępowania sądowego przed WSA we Wrocławiu, pełnomocnik strony przy piśmie z dnia 5 września 2016 r. przesłał kopie kilku umów zawartych pomiędzy rodzicami/opiekunami prawnymi uczniów, a skarżącą. Na każdej z przedłożonych umów widnieje własnoręczny podpis skarżącej ([...] punktu przedszkolnego), a więc za nieprawidłowe należy uznać twierdzenie strony, że dopiero w dniu wydania wyroku przez NSA dowiedziała się o istnieniu dokumentów w postaci umów zawieranych z rodzicami, które to dokumenty, w jej ocenie, stanowią podstawę do wznowienia postępowania. W uregulowaniu zawartym w art. 148 § 1 kpa wyraźnie wskazuje się na moment dowiedzenia się o okoliczności, a nie na moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania (o przysługującym prawie wznowienia). Nie jest też istotna świadomość w zakresie prawnego znaczenia okoliczności faktycznej, jako podstawy wznowienia. Wniosek strony o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] sierpnia 2019 r., a więc oczywistym jest – w ocenie SKO, że skarżąca nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który biegł już od kilku lat.

Kolegium stwierdziło ponadto, że strona błędnie przyjęła, że w trakcie przeprowadzanej kontroli w [...] 2015 r. nie miała obowiązku przedstawienia umów zawartych z rodzicami uczniów. Taka subiektywna ocena strony na temat zasadności udostępnienia wskazanych umów została negatywnie oceniona najpierw przez organy administracji, a następnie przez sądy administracyjne.

SKO nie zgodziło się także z twierdzeniem skarżącej, że przesłanką wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie jest wiedza strony o istnieniu jakichś okoliczności lub dowodów, ale wiedza organu o tych dowodach, której nie miał wydając decyzję. Odnosząc się do stwierdzenia strony, że dopiero z prawomocnego wyroku NSA z 30 lipca 2019 r. dowiedziała się, że organ I instancji nie miał wiedzy o istotnych dla sprawy dowodach (tj. o umowach zawartych z rodzicami), SKO zauważyło, że strona miała pełną świadomość na temat tego, że organ I instancji nie miał wiedzy o umowach zawartych z rodzicami, gdyż to sama strona nie udostępniła organowi tych umów. Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 27 marca 2015 r., skierowanym do organu I instancji, jednoznacznie odmówił okazania żądanych dokumentów, twierdząc, że "żądanie okazania umów z rodzicami jest bezprawne".

W skardze do WSA skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i poprzedzającego go rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według obowiązujących przepisów, zarzucając:

naruszenie art. 145 § 1 kpa poprzez odmowę wznowienia postępowania, gdy zachodzą przesłanki do jego wznowienia;

naruszenie art. 148 § 1 kpa w zakresie uznania, że strona przekroczyła termin do złożenia podania o wznowienie postępowania;

naruszenie art. 7 i 8 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;

naruszenie art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;

naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu opisania i określenia okoliczności przekroczenia 1-miesięcznego terminu przez stronę, który przyjął organ, szczególnie wskazania początku tego terminu i jego okoliczności faktycznych (zdarzenia, od którego organ liczy termin).

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Burmistrz, a potem SKO wydali decyzje, które były oparte wyłącznie na formalnych przesłankach. Strona wielokrotnie wyjaśniała, że umowy nie są dokumentami podlegającymi kontroli, zawierają dane osobowe rodziców, powoływała się przy tym na opinie Regionalnych Izb Obrachunkowych w tych sprawach. Wszystkie kopie umów zostały przez stronę złożone w toku postępowania sądowego przed WSA we Wrocławiu i znajdują się w aktach sprawy. Sąd przyjął te dowody w toku rozprawy, jednak wydał wyrok odmienny niż załączone dokumenty. Dalej podkreśliła, że nie przedstawiała w roku 2015 umów, gdyż według istniejącego stanu prawnego oraz jej najlepszej wiedzy, wspieranej stanowiskami doktryny, Regionalnych Izb Obrachunkowych i komentarzami, umowy z rodzicami nie stanowiły nigdy dokumentacji będącej przedmiotem kontroli i niezbędnej do ustalenia prawidłowości pobrania dotacji. Decyzje Burmistrza oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały wobec tego w stanie faktycznym innym, niż przyjęty w decyzjach. W odniesieniu do miesięcznego terminu podkreśliła, że nie można w żaden sposób określić jego początku. Strona w roku 2015 miała dokładnie przeciwną wiedzę, niż organy prowadzące postępowanie. Nie mogła nawet przypuszczać, że decyzja, a potem wyroki sądowe, zostaną wydane w oparciu o inne przesłanki, niż prawda obiektywna i dokumenty podlegające badaniu i ocenie. Dopiero od prawomocnego wyroku NSA ostatecznie stało się dla strony wiadome, jakie fakty, okoliczności i dokumenty nie zostały wzięte pod uwagę. Bez wątpienia takie dokumenty i dowody istniały w roku 2015, w postaci umów zawartych z rodzicami, a strona złożyła wszystkie ich kopie w trakcie postępowania przed sądem I instancji. W tym samym czasie organ powziął wiedzę o tych dokumentach, jednak nic z nimi nie zrobił. Dlatego wyroki NSA z 30 lipca 2019 r. stały się podstawą do ustalenia terminu do wznowienia postępowania i złożenia wniosku przez stronę. W świetle powyższego – w ocenie skarżącej, nie może być uznane za trafne i prawnie uzasadnione stanowisko organu, że istnienie określonych dowodów czy dokumentów już w roku 2015 stanowi o naruszeniu terminu wniesienia podania, określonego w art. 148 § 1 kpa, gdy w tym czasie toczyło się jeszcze postępowanie administracyjne, a decyzja stała się ostateczna w roku 2016. Skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie przedstawionej argumentacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Podkreślił, że o istnieniu umów zawieranych z rodzicami/opiekunami prawnymi dzieci skarżąca miała wiedzę już w trakcie ich zawierania, a więc w roku 2014. Wiedział o nich także organ I instancji (skoro kilkakrotnie wzywał stronę do ich uzupełnienia), jak również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Rzecz w tym, że skarżąca powyższe dokumenty dostarczyła dopiero na etapie postępowania przed WSA we Wrocławiu - we [...] 2016 r. Nie do zaakceptowania jest więc argumentacja, jakoby "dopiero od prawomocnego wyroku NSA ostatecznie stało się dla strony wiadome, jakie fakty, okoliczności i dokumenty nie zostały wzięte pod uwagę". Świadome nieprzedłożenie przez skarżącą, mimo wielokrotnych wezwań organu I instancji, dokumentacji niezbędnej dla wyjaśnienia sprawy, spowodowało konieczność jej rozstrzygania na podstawie zebranego materiału dowodowego, z uwzględnieniem faktu braku dostępu do wskazanej dokumentacji (a nie braku wiedzy o jej istnieniu).

W piśmie procesowym z 12 listopada 2020 r. skarżąca podkreśliła, że skarga dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zakresie, w jakim określa on wyjście na jaw w szczególności nowych okoliczności, a także nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi.

Odnosząc się do kwestii przedstawienia przedmiotowych umów z rodzicami, skarżąca wskazała, że zostały one w całości dołączone do skargi, wniesionej do WSA we Wrocławiu, jednak Sąd bezzasadnie, pomimo przyjęcia tych wniosków dowodowych, nie rozpatrzył i nie uznał ich jako dowody w sprawie. Podkreśliła, że organ dysponował już w roku 2016 tymi dokumentami i dowodami, ale także nic z nimi nie zrobił, a w szczególności nie wznowił postępowania z urzędu, pomimo wystąpienia ku temu wyraźnych, opisanych w ustawie przesłanek. Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego nie może być wniesione, jak również termin miesięczny określony w art. 148 § 2 kpa nie może rozpocząć biegu, przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności. Decyzja SKO stała się ostateczna z dniem doręczenia, to jest [...]r. Pismem z 21 kwietnia 2016 r. została wniesiona skarga na tą decyzję. W toku postępowania pełnomocnik złożył jako dowody umowy zawarte z rodzicami. Skarżąca podkreśliła, że w innych sprawach dotyczących zwrotu dotacji uznanej za niewykorzystaną w terminie, określonych w decyzjach SKO z [...]r., o numerach: [...], [...],[...] wniosła podania o wznowienie postępowania po uzyskaniu przez w/w decyzje waloru ostateczności, ale po wniesieniu na nie skarg do WSA we Wrocławiu. SKO odmówiło wznowienia postępowania powołując się na fakt, iż w tych sprawach wniesione zostały skargi do sądu administracyjnego, co w ogóle uniemożliwia wznowienie postępowania. WSA wyrokami w sprawach o sygn. akt: III SA/Wr 365/16, III SA/Wr 366/16 oraz III SA/Wr 367/16 z dnia 29 czerwca 2016 r. oddalił skargi B. C. na odmowę wznowienia postępowań i stwierdził, że wznowienie nie może nastąpić po wszczęciu postępowania przed sądem administracyjnym. W takich okolicznościach zarówno strona skarżąca, jak i jej pełnomocnik mieli pewność prawną i wiedzę, uzasadnioną orzeczeniami wydanymi w sprawie tej samej osoby skarżącej, że podanie o wznowienie postępowania nie może zostać wniesione ani przed ostatecznością decyzji administracyjnej, ani po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie toczyło się w trybie wznowienia postępowania, to jest w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie stanowiące zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, wynikającej z art. 16 k.p.a. wyrażającej się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, jak długo nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję.

Celem postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji ostatecznej, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, wymienionymi enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa a w wypadku pozytywnych ustaleń - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 kpa). Ze względu na nadzwyczajny charakter tego trybu przesłanki wznowienia postępowania nie mogą być interpretowane rozszerzająco (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09).

Z art. 145 § 1 pkt 5 kpa powołanego przez skarżącą jako podstawa wznowienia postępowania wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji, aby uchylić decyzję dotychczasową należy wykazać, że wyszły na jaw: istotne dla sprawy - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - istniejące w dniu wydania decyzji, - nieznane organowi, który wydawał decyzję ostateczną. Okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powinna być zatem nie tylko nowa, ale też istotna dla sprawy, ma istnieć w dacie wydawania decyzji oraz być nieznana organowi wydającemu decyzję. Wyjaśnić przy tym trzeba, że nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być tylko taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, czyli mogła spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do istoty decyzja odmienna od decyzji dotychczasowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1631/16 - CBOSA). W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W ocenie skarżącej nową dla sprawy okolicznością będącą podstawą do wznowienia postępowania było istnienie dokumentów w postaci umów zawieranych z rodzicami, które nie były brane pod uwagę w toku kontroli i postępowania administracyjnego, natomiast zostały one wskazane w prawomocnym wyroku NSA z 30 lipca 2019 r. Chodzi o umowy zawarte przez skarżącą w 2014 r., których skarżąca nie okazała w trakcie kontroli dotyczącej przyznanej jej dotacji, a które przedstawiła w toku postępowania przed WSA we Wrocławiu we [...] 2016 r. Zdaniem skarżącej wyrok NSA z 30 lipca 2019 r. stał się podstawą do ustalenia terminu do wznowienia postępowania i złożenia wniosku przez stronę. W konsekwencji – w jej ocenie – składając wniosek o wznowienie postępowania [...] sierpnia 2019 r. zachowała miesięczny termin wynikający z kpa.

Zdaniem natomiast SKO w sprawie nie został zachowany miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ strona o istnieniu umów, na które się powołuje, miała wiedzę już w trakcie ich zawierania, a więc w 2014 r. Miała ponadto pełną świadomość na temat tego, że organ I instancji nie miał wiedzy o umowach zawartych z rodzicami, gdyż to sama strona nie udostępniła organowi tych umów.

W sprawie, skarżąca bezspornie wiedziała o istnieniu umów z 2014 r., skoro sama je podpisała. Niewątpliwie nie przedłożyła ich w czasie kontroli w 2015 r., ani w toku postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że organy wydające decyzje w przedmiocie zwrotu dotacji nie zapoznały się z treścią tych umów, co zresztą nie było kwestionowane. Wydając więc decyzję, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, organ nie znał okoliczności stwierdzonych tymi dokumentami. Wskazać przy tym należy – wbrew twierdzeniom SKO – że warunek "ujawnienia" nowych okoliczności lub dowodów, odnieść należy właśnie do organu a nie do strony, co oznacza, że organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest natomiast, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem, czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów. Za takim rozumieniem podstawy wznowienia przemawia przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej a także interes społeczny. "Nowe dowody" i "nowe okoliczności" muszą mieć charakter obiektywny, co oznacza, że ich ujawnienie nie daje podstaw do dokonywania ustaleń, czy i z jakich powodów nie były one znane organowi pierwotnie prowadzącemu postępowanie. Nie jest istotne, z jakich powodów nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 63/19 i powołana tam literatura: E. Mzyk. Wznowienie postępowania administracyjnego. Warszawa - Zielona Góra 1994).

Skoro zatem nie miało znaczenia z jakich powodów skarżąca nie przedłożyła w czasie kontroli w 2015 r. i w toku postępowania administracyjnego umów, a istotne było to, że organy z tymi umowami się nie zapoznały, to należało ocenić, czy SKO słusznie przyjęło, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu. Istotne było przy tym ustalenie kiedy strona dowiedziała się, że organ nie miał wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i kiedy – w świetle obowiązujących przepisów prawa – mogła skutecznie złożyć taki wniosek. Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 145 § 1 kpa można wznowić postępowanie jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a określony w art. 148 § 2 kpa termin nie może rozpocząć biegu, przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności. Decyzja SKO stała się ostateczna z dniem jej doręczenia – [...] r. Podanie o wznowienie postępowania nie mogło zatem zostać wniesione przed tą datą. Skarżąca przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowała wniosła skargę do WSA we Wrocławiu. Zgodnie natomiast z ugruntowanym orzecznictwem wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W konsekwencji skarżąca – w dalszym ciągu nie miała prawnej możliwości skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dopiero z dniem wydania wyroku przez NSA (30 lipca 2019 r.), a więc z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca uzyskała możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania i w tym dniu zaczął biec miesięczny termin do złożenia takiego wniosku.

Trafne są wobec tego zarzuty skargi, co do braku właściwego rozpatrzenia sprawy w istotnym jej aspekcie. Organ nie wskazał przy tym precyzyjnej daty, od której – w jego ocenie, zaczął biec miesięczny termin na skuteczne, w świetle obowiązujących przepisów, złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Takich rozważań zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co spowodowało naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i 107 § 3 kpa.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zwrot kosztów objął wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).