Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 120/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. i za odsetki za zwłokę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. H. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Naczelnik [..]Urzędu Skarbowego w W. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego - K. H. byłego prezesa T.. sp. z o. o. z siedzibą w W. za zaległość podatkową ww. Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oraz odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego była zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych wynosząca 244.530 zł, odsetki od tej zaległości w kwocie 125.176 zł. I koszty egzekucyjne wynoszące 6 044,70 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący, który wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) – dalej "O.p." poprzez błędne ustalenie, że Skarżący odpowiada za zaległości podatkowe Spółki jako jej członek zarządu oraz naruszenie art. 107, art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie, polegające na braku stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, że orzeczona solidarna odpowiedzialność podatkowa Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki, ma charakter odpowiedzialności solidarnej nie tylko z podatnikiem, ale również z pozostałymi członkami zarządu, tj. A. K. i K. K. Skarżący wskazał, że jego poprzednikami w składzie zarządu Spółki w 2004 r. byli: K.K. i A. K. W związku z tym, zgodnie z brzmieniem art. 116 i art. 107 O.p., decyzja o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki powinna zawierać określenie charakteru tej odpowiedzialności jako solidarnej nie tylko ze Spółką ale również z ww. członkami zarządu, którzy piastowali swoje funkcje w okresie powstania zobowiązania podatkowego. Skarżący podniósł także, iż w okresie sprawowania przez niego funkcji prezesa zarządu Spółki, nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o przeprowadzenie postępowania układowego. Stan ksiąg podatkowych Spółki za 2005 r. wskazywał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło nie z winy Skarżącego.

Skarżący podniósł, że pomimo złożenia stosownych wniosków dowodowych organ nie sprawdził kto prowadził rachunkowość Spółki i nie uzyskał dokumentów finansowych Spółki, które nie tylko ekskulpowałyby Skarżącego, ale również stworzyłyby ewentualne podstawy do wskazania osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości w księgach podatkowych.

Ponadto postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie zostało wydane przedwcześnie i na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone [...] kwietnia 2009 r., a zatem od ustaleń poczynionych w jego toku minęło przeszło 20 miesięcy, podczas których stan majątkowy Spółki mógł ulec poprawie, stwarzając podstawy do skutecznej egzekucji administracyjnej.

Decyzją z [...] listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ wyjaśnił, że podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wobec Skarżącego, za zaległości Spółki, stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej. Powołał przy tym art. 107 § 1, art. 116 O.p. i wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją i powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Zatem z punktu widzenia obowiązków organów, wynikających z konieczności wykazania istnienia przesłanek pozytywnych odpowiedzialności określonych w art. 116 O.p. znaczenie ma ustalenie bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki, a także ustalenie czy osoba, wobec której wydawana jest decyzja o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki pełniła obowiązki członka jej zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych. Z kolei obowiązkiem członka zarządu jest wykazanie istnienia negatywnych przesłanek, określonych w art. 116 § 1 O.p., wyłączających orzeczenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, tj. wykazanie następujących okoliczności:

- zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego,

- brak winy członka zarządu w niezgłoszeniu upadłości lub wniosku o wszczęcie postępowania układowego,

- mienia spółki, z którego możliwa jest egzekucja.

Zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. Spółki, powstała w wyniku nieuiszczenia przez nią zobowiązania podatkowego wykazanego w zeznaniu CIT-8, na podstawie którego został wystawiony tytuł wykonawczy z [...] września 2007 r. na kwotę 78.183,30 zł oraz odsetki w wysokości 20.367,30 zł. Na jego podstawie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez doręczenie [...] września 2007 r. zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego wraz z tytułem wykonawczym. W związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. decyzją z [...] maja 2010r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił spółce T. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. w wysokości 853.878,00 zł. Na podstawie w/w decyzji został wystawiony tytuł wykonawczy na kwotę 244.529,90 zł oraz odsetki w wysokości 124.693,50 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że zobowiązanie podatkowe w sprawie w podatku dochodowym od osób prawnych powstało [...] grudnia 2004 r.

Natomiast przekształcenie zobowiązania podatkowego w zaległość podatkową, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. nastąpiła 31 marca 2005 r.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. upływał [...] marca 2005 r., w związku z tym Skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółki od dnia [...] lipca 2004 r. Do [...] grudnia 2005 r., był jedynym członkiem zarządu, który ponosi odpowiedzialność za zaległość Spółki. Niezasadny jest zarzut Skarżącego, że pozostali członkowie zarządu: A. K. i K. K., powinni odpowiadać solidarnie za okres objęty zaskarżoną decyzją, bowiem osoby te zakończyły sprawowanie funkcji w zarządzie przed datą powstania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r., jak i terminem jego płatności.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że egzekucja z majątku Spółki była bezskuteczna na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w jej następstwie nie doszło do uzyskania należności Skarbu Państwa. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie zeznania CIT-8 złożonego przez Spółkę. Wszczęcie egzekucji administracyjnej do w/w tytułu wykonawczego nastąpiło [...] września 2007 r. poprzez skuteczne zajęcie rachunku bankowego w B. S. A., o którym Spółka została powiadomiona w dniu [...] września 2007 r. W tym samym dniu doręczono odpis tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny podjął także próby zajęcia rachunków bankowych w [...] oraz [...] S. A., które okazały się nieskuteczne, gdyż rachunki dłużnika zostały zlikwidowane. Natomiast rachunek bankowy w [...] S. A. nie wykazywał obrotów od [...] kwietnia 2005 r. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono również, że podmiot nie prowadzi działalności w W. przy ul.. [...], jak również przy ul. [...]. Z informacji otrzymanej z C. w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. wynika, że Spółka nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Ponadto nie figuruje w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych. Spółka była właścicielem nieruchomości położonej w W. przy. [...], która została zbyta na rzecz Sp. z o. o. M. Ze względu na niemożliwość nawiązania kontaktu z członkami zarządu wezwano wspólników Spółki do wskazania jej majątku. Wspólnicy podali, że Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Banku [...] S. A., nie posiada majątku trwałego, jej kontrahentami są T. K., T. P., D. Sp. z o. o. Organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności u w/w kontrahentów, a także innych podmiotów, które mogły współpracować ze Spółką. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. poinformował, że Spółka dokonała tylko zgłoszenia płatnika składek na druku ZUS ZPA, brak jest dokumentów rozliczeniowych i wpłat. Z egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2007 r. nie wyegzekwowano żadnych kwot. Natomiast Spółka sama dokonała w okresie od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. wpłat na poczet należności w łącznej kwocie 268.922,98 zł.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki z uwagi na jego bezskuteczność. Organ egzekucyjny prowadził również egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2010 r. W trakcie postępowania egzekucyjnego dokonano skutecznej czynności zajęcia rachunku bankowego w [...] S. A. [...] grudnia 2010 r. Zawiadomienie oraz odpis tytułu wykonawczego doręczono Spółce w dniu [...] grudnia 2010 r. Dokonano również zajęcia rachunku bankowego w [...]. S. A., jednak na rachunku dłużnika brak było środków wystarczających na zaspokojenie pełnej należności wynikającej z zajęcia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że wskazanie przesłanek negatywnych, których zaistnienie wyklucza odpowiedzialność osoby trzeciej, obciąża Skarżącego. Organ stwierdził, że Skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu był zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej zawierającej prawidłowe obliczenie podatku. Wydanie decyzji [...] maja 2010 r. nie zmienia oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Na koniec 2005 r. Spółka wykazywała stratę w wysokości - 289.447,87 zł. W 2005 r. powstała też zaległość Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. określona w/w decyzją wymiarową. Nie zasługuje więc na uwzględnienie argumentacja Skarżącego, iż sytuacja finansowa Spółki nie dawała podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. niewypłacalność Spółki w rozumieniu art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nastąpiła już w 2005 r., zatem istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony najpóźniej w terminie do [...] kwietnia 2005 r.

Jednocześnie organ podkreślił, że Skarżący godząc się na powołanie w skład zarządu godził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec Spółki, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa. Okres dwóch tygodni od objęcia funkcji członka zarządu jest wystarczający do oceny, czy spółka była w kondycji wymagającej złożenia wniosku o upadłość. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów.

Ze względu na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w sprawie nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność, a dotycząca zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Nie zaistniała także okoliczność braku zawinienia Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Wobec powyższego organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne, uwalniające Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, wobec rażącego naruszenia przepisów prawa , ewentualnie o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił im naruszenie art. 180 w związku z art. 181 w związku z art. 187 § 1 O.p., poprzez zaniechanie ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, mających znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zaś: pominięcie, żądanego przez Skarżącego, przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania, pominięcie faktu dokonywania dobrowolnych spłat kwoty należności przez Spółkę w toku postępowania przeciwko Skarżącemu co skutkowało zaniechaniem ustalenia, iż postępowanie przeciwko Skarżącemu zostało w istocie wszczęte przedwcześnie, oraz błędną oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie; naruszenie art. 210 in fine w zw. z art. 235 O.p. poprzez zaniechanie wskazania w streści uzasadnienia decyzji motywów i przyczyn, pominięcia dowodu z przesłuchania Skarżącego w toku postępowania, jak również okoliczności, dla których organ drugiej instancji pominął dowody, potwierdzające okoliczność dokonywania przez Spółkę wpłat na poczet zadłużenia, pomimo rzekomej bezskuteczności egzekucji; nadto sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający w istocie weryfikacje jej prawidłowości, a to wobec wewnętrznej sprzeczności w zakresie opisywanych zdarzeń, które to uchybienia, prowadząc do naruszenia fundamentalnych zasad postępowania podatkowego, art. 120 O.p., poprzez oczywiste naruszenie zasady legalizmu postępowania i art. 121 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób oczywiście podważający zaufanie do organów podatkowych, art. 122 Ordynacji, poprzez zaniechanie działań, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w konsekwencji skutkowały: naruszeniem art. 116 § 1 O.p., poprzez oczywiście przedwczesne i błędne przyjęcie, iż prowadzona przeciwko Spółce egzekucja okazała się bezskuteczna Spółka dokonywała bowiem po dacie stwierdzenia rzekomej bezskuteczności egzekucji wpłat na poczet istniejącego zadłużenia, którą to okoliczność wskazywał Skarżący w toku postępowania, nadto, znajduje ona potwierdzenie w załączonych do niniejszej Skargi, a niedostępnych Skarżącemu w toku postępowania przed Organami podatkowymi dokumentach. Skarżący zarzucił też uniemożliwienie mu, pomimo stosownych wniosków dowodowych, wskazania znanego mu majątku Spółki, z którego byłoby możliwym zaspokojenie, objętych Decyzją wierzytelności, co najmniej w znacznej części, oraz, całkowicie błędne przyjęcie, wywołane oczywiście niewłaściwą interpretacją przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, iż w odniesieniu do Spółki istniały przesłanki ogłoszenia upadłości w okresie pełnienia funkcji przez Skarżącego. Nastąpiło to bez dokładnego określenia daty rzekomej konieczności złożenia takowego wniosku czego wynikiem było zarówno przedwczesne wszczęcie postępowania przeciwko Skarżącemu, jako Prezesowi Zarządu Spółki, jak również przyjęcie możliwości solidarnej ze Spółka odpowiedzialności Skarżącego, pomimo istnienia oczywistych przesłanek egzoneracyjnych w sprawie. Ponadto Skarżący zarzucił też naruszenie art. 21 in fine O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, iż Skarżący miał świadomość zadeklarowania podatku w wysokości niższej, niż faktycznie należna.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że wobec Spółki dokonano wymiaru należnego podatku w decyzji z [...] maja 2010 r., natomiast w treści decyzji z [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego znajduje się informacja, że postępowanie egzekucyjne, dotyczące zaległości Spółki, prowadzono na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2007 r. Oznacza to zdaniem Skarżącego, że egzekucję wobec Spółki prowadzono przez wydaniem decyzji określającej wysokość podatku. Postępowanie egzekucyjne umorzono wobec bezskuteczności egzekucji [...] kwietnia 2009 r., co było przyczyną wszczęcia postępowania przeciwko Skarżącego.

Skarżący podniósł, że pismem z [...] grudnia 2010 r. wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez wystąpienie do Spółki z wnioskiem, m. in. O przesłanie pełnej dokumentacji finansowo - rachunkowej, obrazującej kondycję finansową Spółki na koniec 2005 r., jednakże organ pierwszej instancji pominął ten dowód. Skarżący wyjaśnił też, że w toku postępowania Spółka dokonywała wpłat na poczet zaległości podatkowych.

W opinii Skarżącego organ odwoławczy rozpoznając sprawę, uzupełnił wprawdzie materiał dowodowy, jednakże skupił się głównie na kwestii prawidłowości dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny, że w sprawie zachodzą okoliczności umożliwiające orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w W. sprzecznie z ustaleniami organu pierwszej instancji przyjął, że postępowanie egzekucyjne wobec Spółki wszczęto na podstawie tytułu wykonawczego wydanego dopiero [...] grudnia 2010 r. W tym czasie trwało już postępowanie przeciwko Skarżącemu a Spółka dokonywała dobrowolnych spłat istniejącej zaległości podatkowej. Skarżący podkreślił też, że w dacie wszczęcia postępowania wobec niego przedmiotowa zaległość nie była nawet objęta tytułem wykonawczym.

Skarżący podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. rozpatrując odwołanie zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącego co do stanu Jego wiedzy o majątku Spółki. Wyjaśnił, że zaległość podatkowa powstała wskutek zakwestionowania prawidłowości zaliczenia do kosztów jednej z faktur, wystawionych przez Spółkę w czerwcu 2004 r., zaś decyzja zaś ustalająca kwotę należnego podatku wydana została [...] maja 2010 r. Do dnia wydania tej decyzji podatek wykazany przez Spółkę w zeznaniu rocznym był zatem podatkiem należnym. Zobowiązanie podatkowe w wysokości wyższej, niż pierwotnie deklarowano, ustalono dopiero w [...] maja 2010 r., zatem ponad 4 lata po ustąpieniu Skarżącego z pełnionej funkcji. Do dnia wydania stosownej decyzji wysokość podatku należnego pokrywała się z wartością wykazaną w zeznaniu rocznym. Dopiero wydanie w/w decyzji spowodowało powstanie zaległości. W 2005 r. takiej sytuacji Skarżący przewidzieć nie mógł.

Skarżący powołał się na wyrok NSA w Warszawie z 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09, wyrok WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3103/10, i wskazał, że wynika z nich jednoznacznie, że możliwość przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu zachodzi wyłącznie w sytuacji, w której organ podatkowy wykaże, że wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o upadłość, a stosowny wniosek nie został złożony z winy członka zarządu. Spółka zamknęła rok 2004 zyskiem netto w wysokości 2.559.921,44 zł. Wskazana kwota, stosownie do uchwały nr 2 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 29 marca 2005 r. została przekazana na pokrycie strat bilansowych z lat ubiegłych, a pozostałą po zrównoważeniu strat kwotą 740.040,61 zł zasilono kapitał zapasowy Spółki. Wobec powyższego w okresie wskazanym przez organ podatkowy nie zaistniała konieczność wystąpienia z wnioskiem o upadłość.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna jednakże nie z powodu wszystkich zarzutów w niej podniesionych.

W ocenie Sądu za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 180 w zw. z art. 181 i art. 187 § 1 O.p. przez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z przesłuchania Skarżącego na okoliczności wskazania mienia spółki T. W., z którego możliwa była egzekucja należności, których dotyczy zaskarżona decyzja. W ocenie Sądu zaniechanie przez organ przeprowadzenia tego dowodu nie wpłynęło w sposób negatywny na pozycję Skarżącego w postępowaniu prowadzonym przez organy w niniejszej sprawie. Skarżący, jeżeli chciał wskazać majątek spółki, z którego mogła być prowadzona egzekucja należności, których dotyczy niniejsza sprawa, to mógł wskazać ten majątek także w formie pisemnej. Tak więc nieprzeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania nie miało, żadnego wpływu na możliwość wykazania przez Skarżącego majątku spółki, z którego możliwa była egzekucja. Wykazanie majątku, z którego możliwa jest egzekucja przeciwko spółce stanowi przesłankę egzoneracyjną odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 O.p.

Zgodne z treścią art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zaległość podatkowa powstaje w dniu, w którym upływa termin zapłaty podatku. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dniem tym jest [...] marca. Zatem w niniejszej sprawie zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2004 powstała w dniu [...] kwietnia 2005 r. W dniu tym Skarżący był jedynym członkiem zarządu spółki T.. Zatem organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił zakres podmiotowy odpowiedzialności ustalonej ta decyzją.

Z treści art. 116 § 1 i 2 O.p. wynika, że zakresem tych przepisów są objęte wszelkie zobowiązania podatkowe powstałe w okresie wskazanym w § 2 art. 116 O.p. Podatek dochodowy od osób prawnych jest zobowiązaniem, które powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. t.j. z mocy prawa z chwilą wystąpienia zdarzeń, z którymi ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. W przepisach art. 116 O.p. brak jest zapisów wskazujących na to, że odpowiedzialność określona w art. 116 § 1 O.p. obejmuje tylko te zobowiązania, o których podatnik wiedział, że powstały. Dlatego należało uznać za bezzasadny podnoszony przez Skarżącego zarzut, że zaskarżoną decyzją obciążono go odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe, o których istnieniu nie wiedział w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu spółki T.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy wykazał, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. W tym zakresie Skarżący nie ma racji twierdząc, że organ powinien był prowadzić egzekucję należności wynikającej z decyzji wymiarowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2004, która została wydana w roku 2010 i dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności tej egzekucji organ mógłby wydać w stosunku do Skarżącego decyzję na podstawie art. 116 § 1 O.p. W ocenie Sądu o bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki świadczyć mogło bezskuteczne prowadzenie egzekucji zobowiązania podatkowego wykazanego przez spółkę w zeznaniu podatkowym. Organ prowadził tę egzekucję i w jej toku nie uzyskał zaspokojenia zobowiązania, które spółka wykazała w zeznaniu podatkowym i które było niższe od zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowej wydanej w roku 2010. Zdaniem sądu skoro egzekucja prowadzona w roku 2007 w stosunku do spółki w zakresie niższego zobowiązania okazała się bezskuteczna, to organ miał prawo uznać, że ta bezskuteczność egzekucji uprawnia go do wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 O.p. w zakresie wyższej kwoty zobowiązania wynikającej z decyzji wymiarowej wydanej w roku 2010. W aktach sprawy brak jest dowodów mogących świadczyć o tym, że bezskuteczność egzekucji prowadzonej w roku 2007 przeciwko spółce T.. przestała występować w roku 2010 oraz, że w tej dacie istniał majątek, którego możliwa była egzekucja należności, których dotyczy niniejsza decyzja. Sam Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że majątek taki istniał, oraz że bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce straciła swoje podstawy.

O zaniku tej bezskuteczności nie może świadczyć fakt, że spółka po wydaniu decyzji w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji zaczęła płacić należności objęte tą decyzją i w sumie dokonała trzech wpłat po 1000,00 zł i 21 wpłat po 500,00 zł. Decyzja wydana na podstawie art. 116 § 1 O.p. jest decyzją konstytutywną ustalającą odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Konstytutywny charakter tej decyzji skutkuje tym, że przy ocenie jej prawidłowości należy brać pod uwagę okoliczności istniejące w dacie wydania decyzji. W tej dacie nie występowały wpłaty na, które powołuje się Skarżący w skardze, zatem nie mogą one stanowić podstawy do twierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji była nieprawidłowa. Decyzja organu drugiej instancji ma na celu weryfikację prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ zaskarżoną decyzją zasadnie uznał, że przedmiotowe wpłaty nie mogą przesądzać o wadliwości decyzji organu pierwszej instancji.

Przedmiotowe wpłaty nie mogły także oznaczać, że organ bezzasadnie stwierdził, że egzekucja przeciwko spółce była bezskuteczna. Bezskuteczność egzekucji oznacza brak zaspokojenia należności nią objętej w toku postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie organ wykazał, że egzekucja prowadzona wtoku 2007 potwierdziła brak majątku po stronie spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych, zaprzestanie działalności przez spółkę w toku a także brak podstaw do twierdzenia, że sytuacja ta uległa zmianie w roku 2010. O zmianie sytuacji spółki w zakresie możliwości prowadzenia przeciwko niej egzekucji nie mogło, zdaniem Sądu świadczyć, to że ktoś w roku 2010 i 2011 dokonał spłaty zobowiązań podatkowych spółki w niewielkiej części. W ocenie Sądu wpłaty te na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego powinny pomniejszyć należność, którą organ powinien pobrać od Skarżącego na podstawie decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki. Wynika to z akcesoryjnego charakteru odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania spółki. W tej sytuacji, zdaniem Sądu Skarżący mógł uniknąć konsekwencji określonych w art. 116 § 1 O.p. jedynie przez wskazanie majątku spółki, z którego można byłoby prowadzić egzekucję, jednakże Skarżący tego nie uczynił.

W ocenie Sądu organ błędnie ocenił podnoszoną przez Skarżącego w toku postępowania podatkowego okoliczność, że nie ponosi on winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki T. lub wszczęcie w stosunku do niej postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FPS 3/09 stwierdził, że "Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe)." Z treści tej uchwały wynika, że organ w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 116 § 1 O.p. ma obowiązek ocenić podnoszone przez podatnika okoliczności świadczące o tym, że w dacie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu spółki nie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.

Skarżący w toku postępowania przed organami pierwszej i drugiej instancji podnosił, że w czasie gdy pełnił funkcję prezesa zarządu spółki T. jej sytuacja majątkowa była dobra i nie było podstaw do ogłoszenia upadłości lub występowania o wszczęcie postępowania układowego. To stwierdzenie Skarżącego znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy rachunkach wyników spółki T. za rok 2004 i rok 2005. Z rachunku wyników wynika, że spółka w roku 2004 uzyskała zysk netto w kwocie 2 559 921,44 zł. Za cały rok 2005 spółka odnotowała stratę w wysokości 289 447,87 zł. Strata ta jest niewspółmiernie niższa od zysku netto za rok 2004, zatem wysokość tej straty nie może świadczyć o złej sytuacji majątkowej spółki w okresie pełnie a przez Skarżącego funkcji prezesa jej zarządu. Ze znajdujących się w aktach sprawy bilansów za rok 2005 i za rok 2004 wynika, że aktywa obrotowe spółki T. były znacznie wyższe od jej zobowiązań. Aktywa spółki stanowiły należności wśród, których należności krótkoterminowe (należności o szybki okresie realizacji) stanowiły prawie 100% należności. Należności te na koniec roku 2005 wynosiły ponad 19 mln. zł a na koniec roku 2004 ponad 22 mln. zł. Zobowiązania spółki miały korzystną strukturę, gdyż na koniec roku 2005 zobowiązania krótkoterminowe wynosiły niewiele ponad 3 mln. zł a zobowiązania długoterminowe 6,7 mln. zł Na koniec roku 2004 kwoty te wynosiły odpowiednio niewiele ponad 5 mln. zł i 7,9 mln. zł. Zdaniem Sądu, te dane statystyczne o zyskach i stratach spółki T. oraz o składnikach jej majątku i źródłach jego finansowania świadczą o dobrej kondycji ekonomicznej spółki w latach 2004 i 2005. Na tę ocenę nie mogła mieć wpływu także wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 2004, które powstało z mocy prawa i zostało określone decyzją wymiarową w roku 2010. Wysokość tego zobowiązania nie mogła być uznana za znacząca przy kwotach wykazanych w bilansach spółki za lata 2004 i 2005. Tak samo należało ocenić wskazaną w decyzji organu drugiej instancji kwotę straty za rok 2004. Organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tej okoliczności.

W aktach sprawy brak jest innych dowodów odnoszących się do sytuacji majątkowej spółki w okresie, w którym prezesem zarządu był Skarżący. Zatem przy materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy należało stwierdzić, że Skarżący zasadnie podnosił, że sytuacja majątkowa spółki w okresie kiedy był prezesem jej zarządu była dobra i nie uzasadniała zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Organ w zaskarżonej decyzji oraz organ pierwszej instancji nie odniosły się w ogóle do obrazu sytuacji majątkowej spółki T. jaki wynikał z omówionych powyżej sprawozdań finansowych za lata 2004 i 2005.. W zaskarżonej decyzji organ nie ocenił sytuacji majątkowej spółki T. na podstawie danych wynikających ze znajdujących się w aktach sprawozdań finansowych za lata 2004 i 2005 w celu ustalenia, czy Skarżący rzeczywiście nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, z tego względu że sytuacja ekonomiczna spółki była dobra. Brak tej oceny wystąpił w zaskarżonej decyzji pomimo tego, że Skarżący podnosił w odwołaniu dobrą kondycję finansową spółki w okresie, w którym był prezesem jej zarządu.

W ocenie Sądu pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dowodów w postaci sprawozdań finansowych spółki T.. za lata 2004 i 2005 stanowiło naruszenia art. 122 i 187 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do danych wynikających ze powołanych sprawozdań finansowych, w zakresie możliwości uznania ich za przesłankę wyłączającą odpowiedzialność Skarżącego za zobowiązania spółki T.., stanowił naruszenia art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ bezzasadnie zastosował w stosunku do skarżącego art. 116 § 1 O.p., gdyż w materiale dowodowym zebranym w niniejszej porwie istniały dowody świadczące o tym , że w sprawie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Zatem w niniejszej sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 O.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

13