Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1240/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem As.sąd. WSA Szymon Widłak Protokolant St. sek. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/Sz. Widłak /-/S. Zapalska /-/K. Nikodem


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) Burmistrz uznał wniesione przez J. U. zarzuty z dnia (...) za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia powołał tytuł wykonawczy o nr (...) dotyczący egzekucji należności pieniężnej z tytułu podatku od nieruchomości od osób fizycznych oraz wyjaśnił, że zarzuty podniesione przez dłużnika dotyczyły podatku od nieruchomości za rok 2002, który uległ przedawnieniu i nie może być obecnie dochodzony. Poza tym twierdzi, że słusznie wszczął egzekucję przeciwko zobowiązanemu – dłużnikowi, ponieważ w dniu 24 listopada 2005r. złożył on do Burmistrza wniosek o rozłożenie na raty zaległości za lata 2002, 2003, 2004. Podkreśla, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał decyzję o nr (...) z dnia (...) (początkowo podał datę (...), którą skreślono i nadpisano (...)) na podstawie której rozłożył na raty zaległość za 2002, 2003 i 2004r. na 51 rat ze spłatą od dnia 31 stycznia 2006r. do dnia 31 marca 2009r. i z uwagi na tą decyzję bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Natomiast z uwagi na tą decyzję podatek za 2002r. nie uległ przedawnieniu, tytuły wykonawcze obejmowały nieuregulowane w terminie raty zaległego podatku, oraz zostały wystawione także za lata nie objęte odroczeniem płatności zaległości tj. za lata 2005, 2006 i 2007.

Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do wyższej instancji w formie zażalenia za pośrednictwem Burmistrza w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia.

Na powyższe postanowienie w dniu (...) (data wpływu do organu (...)) J. U. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. 4 i 5 akt egzekucyjnych tom. I)

Zażalenie to zostało rozpoznane przez organ II-ej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu (...), który postanowieniem o nr (...) (brak daty) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W rubrum postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje postanowienie Burmistrza z dnia (...) o nr (...) innym aniżeli figuruje w zaskarżonym postanowieniu o nr (...) i przytacza przedmiot sprawy: "Stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne".

W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyrażą pogląd, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Powołując decyzję z dnia (...) o nr (...) uważa, że organ I instancji umarzając odsetki od zaległości podatkowych za lata 2001 – 2004 i rozkładając na raty zaległość w podatku od nieruchomości podjął korzystne rozwiązanie dla zobowiązanego. Także zajmuje się zarzutem przedawnienia zaległości za rok 2002 i wyraża stanowisko, że wydana decyzja o rozłożeniu na raty przerwała bieg przedawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i twierdzi, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a wszczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 67a § 1 pkt1 lub 2 do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. W ocenie Kolegium w badanej sprawie istnieje obowiązek zapłaty należności powstałych z tytułu zaległości podatkowych.

Na powyższe postanowienie z dnia (...) o nr (...), które zostało doręczone (...) J. U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzuca naruszenie art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 70 Ordynacji podatkowej. Domaga się uchylenia zaskarżonych postanowień i zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Jako przedmiot sprawy powołuje "stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne". Podkreśla, że w sprawie nie ma zastosowania art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tylko przepisy Ordynacji podatkowej art. 70 § 1 i 67a § 1 pkt 1 lub 2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast na podstawie art. 134 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszystkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji w rozpoznawanej sprawie – postanowień. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej zawartych.

Na wstępie podkreślić należy, że akta egzekucyjne organu I instancji (k. od 1 do 18) są w znacznym zakresie niekompletne.

Pierwsza część akt egzekucyjnych (od 1 do 18) składa się z:

tytułu wykonawczego z dnia (...) nr (...) wystawionego przez Burmistrza, skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego 2. i 3. ratę z tytułu podatku od nieruchomości za 2007r. (k. 1 - 4).

tytułu wykonawczego z dnia (...) nr (...) wystawionego przez Burmistrza, skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego 1., 2., 3. i 4. ratę z tytułu podatku od nieruchomości za 2006r. (k. 5 - 8).

tytułu wykonawczego z dnia (...) nr (...) wystawionego przez Burmistrza, skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego 1., 2., 3. i 4. ratę z tytułu podatku od nieruchomości za 2005r. (k. 9-12).

tytułu wykonawczego z dnia (...) nr (...) wystawionego przez Burmistrza, skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego 1., 2. i 3. ratę z tytułu podatku od nieruchomości za 2002r. (k. 13-16).

potwierdzenia odbioru przez zobowiązanego oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiedzi na zażalenie (k. 17 - 18).

pisma Gminy do SKO dotyczącego przesłania dokumentów, bez numeru karty.

Druga część akt zawiera:

postanowienie Burmistrza - stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego (k. 1 - 2).

postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) nr (...) w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr (...) – (...) (k. 3).

zażalenie zobowiązanego J. U. na postanowienie Burmistrza (k. 4 -5).

odpowiedź Burmistrza na zażalenie zobowiązanego (k. 6 - 7).

kserokopie tytułów wykonawczych nr (...) – (...) (k. 8 - 23).

protokół z posiedzenia SKO (k. 24).

g) zarządzenie Prezesa SKO (k. 25).

h) postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie burmistrza (k. 26, k. 30 -31).

i) potwierdzenia odbioru postanowienia przez Burmistrza, Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zobowiązanego (k. 27 - 29).

j) pismo SKO do Burmistrza (k. 32).

Przedmiotem postępowania jest ocena stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Tymczasem w aktach egzekucyjnych brak jest podstawowego dokumentu niezbędnego do przeprowadzenia takiej oceny, jakim jest pismo zobowiązanego zawierające zarzuty, a co za tym idzie również koperty z datą nadania zarzutów czy prezentaty organu egzekucyjnego z datą ich wpływu. Wprawdzie w postanowieniu z dnia (...). Burmistrz powołuje się na zarzuty J. U. z (...) jednak w całych aktach brak takiego pisma. Brak jest także dowodu doręczenia zobowiązanemu upomnień oraz znajdujących się w aktach egzekucyjnych tytułów wykonawczych, co uniemożliwia ustalenie, od kiedy należy liczyć termin na wniesienie zarzutów. Z uzasadnienia postanowienia Burmistrza można jedynie domyślać się, iż zarzuty dotyczyły przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2002r. i zostały wniesione w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...). Nie wiadomo, kiedy postanowienie Burmistrza (stanowisko wierzyciela) zostało zobowiązanemu doręczone – brak jest potwierdzenia jego odbioru. Nie można tym samym zbadać czy zażalenie zostało wniesione w terminie. Ponadto podkreślić należy, iż zarówno Burmistrz jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając za niezasadne zarzuty zobowiązanego, powołują się na decyzję Burmistrza z dnia (...) nr (...) w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2002, 2003 i 2004r. Brak w aktach tej decyzji uniemożliwia merytoryczną ocenę przedstawionego stanowiska przez organy I i II instancji. Należy również zaznaczyć, że powoływane przez SKO numery postanowienia są różne – vide początek uzasadnienia.

Art 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. (tekst jedn. z 01 lipca 2002r. Dz. U. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą stanowić podstawę zarzutów. Natomiast w myśl art. 34 § 1 cyt, ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7 oraz 8, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 i wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Brak pisma zawierającego zarzuty powoduje, że oba organy a w szczególności organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ocenie Sądu nie mogło dokonać prawidłowej oceny, a tym samym naruszyły nie tylko powyższe przepisy prawa materialnego, ale również art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego ustawy z 14 czerwca 1966r. (tekst jedn. z 9 października 2000r. Dz. U. z 17 listopada 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), które w sprawie mają zastosowanie z uwagi na art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd kierując się powyższymi ustaleniami na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 cyt. ustawy, a punkt III wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 cytowanej ustawy.

/-/ S. Widłak /-/ S. Zapalska /-/ K. Nikodem