Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 249/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7,77, 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2014 r. sprawy ze skarg D. D., J. M. i Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Starosta [...] orzekł w pkt 1 decyzji o zwrocie nieruchomości położonych w W. przy ul. [...]: stanowiących według mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem do rewindykacji, zaewidencjonowanej w prowadzonym przez Prezydenta miasta W. Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] października 2012 r. działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej [...] jako część działki nr [...] z obrębu z obrębu [...] (właściciel miasto W. będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...] oraz zwrot nieruchomości stanowiącej działkę [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, która ma urządzony zbiór dokumentów [...] (właściciel miasto W.), będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], na rzecz: J. M. w 1/2 cz., D. D. w 1/4 cz. i na rzecz C. D. w 1/4 cz.;

- w punkcie 2 decyzji zobowiązał osoby wymienione w pkt 1 do zwrotu na rzecz miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości w kwocie [...] zł ([...]), powiększonego o kwotę [...] zł ([...], będącą wartością naniesień zwiększających wartość nieruchomości po wywłaszczeniu, co daje łączną kwotę [...] zł ([...]);

- w pkt 3 decyzji, że będąca przedmiotem zwrotu część działki nr [...] z obrębu [...] oznaczona jest na mapie z projektowanym podziałem do rewindykacji, zaewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] października 2012 r. jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2. Ostateczna decyzja o zwrocie przedmiotowej nieruchomości zatwierdza projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] na działki:

- [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2

- [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2

- [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2

- w pkt 4 decyzji, że dzierżawa zwracanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] zawarta w dniu [...] kwietnia 2011 r. na czas oznaczony do dnia [...] marca 2014 r. pomiędzy miastem, W., [...] Centrum Sportu i Rekreacji a J. W. oraz H. W. działającymi w spółce cywilnej, prowadzącymi Ośrodek Szkolenia Kierowców "[...] " z siedzibą w W. [...] wygasa z upływem trzech miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna;

- oraz w pkt 5, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu decyzji wskazał co następuje:

Na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1975 r. zawartej w formie aktu notarialnego [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) Skarb Państwa nabył od G. D. nieruchomość składającą się z dwóch niezabudowanych działek gruntu: działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 i działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 pochodzące z osady włościańskiej, zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod Nr [...] dział [...] objętej zbiorem dokumentów [...], położone w W. w Dzielnicy [...]. Działki te według informacji zawartej w ww. umowie sprzedaży zostały objęte decyzjami Nr [...] i Nr [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...] czerwca 1973 r., wydanych przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta W. (znak [...]), na podstawie których ustalona została lokalizacja osiedla mieszkaniowego z usługami oraz lokalizacją ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "[...] " na terenie [...].

Następnie pismem z dnia [...] stycznia 1997 r., ponowionym pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. następcy prawni G. D. tj. C. D., D. D. oraz J. M., wystąpili o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niewykorzystanej na cel wywłaszczenia.

Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. orzekł o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, która pochodziła z wywłaszczonej działki nr[...] z dawnego obrębu [...], na rzecz J. M. w całości. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 1998 r. Ponadto decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. orzeczono o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m 2. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 1998 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] wyznaczył jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy zwrotu działki nr [...] i cz. działki [...] z obrębu [...] Starostę [...].

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...], orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy [...] przy ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] i części działki [...] z obrębu [...]. Na skutek odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Starosta [...] ustalił co następuje:

Z danych z ewidencji gruntów i budynków z dnia 16 listopada 2012 r. wynika, że wywłaszczona nieruchomość objęta roszczeniem o zwrot jest własnością miasta W. na podstawie decyzji komunalizacyjnych wydanych przez Wojewodę [...] i przepisu art. 16 ust. 1 i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. W. (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.):

- dla działki nr [...] z obrębu [...] decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r., nr [...]);

- dla działki nr [...] z obrębu [...] decyzja nr [...] z dnia [...] września 2008 r.

Wskazał, że po odnowieniu operatu ewidencji gruntów oraz po dokonanych podziałach wnioskowane do zwrotu wywłaszczone nieruchomości (z dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...]) stanowią m.in. obecnie działki nr [...] i projektowana działkę nr [...] z obrębu [...].

Organ I instancji wskazał, że określenie celu wywłaszczenia nakłada na organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obowiązek precyzyjnego ustalenia przeznaczenia nieruchomości stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] oraz projektowaną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] w ramach przeprowadzonego wywłaszczenia. Na część przedmiotowego terenu wydana została decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1980 r. znak: [...] zatwierdzająca plan realizacyjny ogólny zagospodarowania terenu inwestycji zespołu szkół na osiedlu [...] w W. wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów budowlanych. Ponadto Starosta wskazał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja [...] znak: [...] z dnia [...] grudnia 1981 r. Wydana przez Kierownika Oddziału Architektury działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji zespolonej szkoły środowiskowej w W. oś. [...] wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów budowlanych. Plan realizacyjny zagospodarowania terenu [...] Szkoła Środowiskowa wykonany na mapie w skali 1:500 (karta nr [...]) pozwolił w ocenie organu I instancji na ustalenie, że na wywłaszczonych działkach nr [...] i projektowanej nr [...] przewidywano realizację części bieżni prostej czterotorowej, część skoczni do skoków w dal, część skoczni do skoków wzwyż, część boiska do siatkówki, część boiska do gier i zabaw, część szpalerów zieleni (nasadzeń) od ulicy [...] jak i od ulicy [...], część parkingów, chodników i trawników.

Starosta wskazał także, że decyzja ta traciła ważność jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je stracił albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia planu realizacyjnego nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Decyzją z dnia [...] września 1984 r. Nr [...] znak [...] Naczelnego Architekta W. przedłużono ważność decyzji nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] grudnia 1981 r. ogólnego zagospodarowania terenu zespołu szkół powszechnych pn. zespołowej szkoły środowiskowej w W. os. [...] do dnia [...] marca 1985 r. W uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] września 1984 r. odwołano się do umowy zawartej przez Ośrodek Usług Inwestycyjnych "[...] " Spółdzielnię Osób Prawnych Oddział Południe z Generalnym Wykonawcą Inwestycji [...] Przedsiębiorstwem Budownictwa Ogólnego "[...] " w W. Umowa o numerze [...] została zawarta [...] maja 1984 r., a jej przedmiotem było wykonanie robót budowlano-montażowych przedsięwzięcia inwestycyjnego Nr [...] p.n. "Szkoła Środowiskowa Zespolona [...] ". Po wydaniu tej decyzji Kierownik Wydziału Architektury decyzją z dnia [...] września 1984 r. znak [...] wydał pozwolenie na budowę szkoły środowiskowej w Osiedlu [...] przy ul. [...] w W. według projektu stanowiącego integralną część decyzji w miejscu ustalonym w planie realizacyjnym zatwierdzonym powołaną decyzją nr [...] z [...] września 1984 r. Protokołem z dnia [...] września 1990 r. dokonano odbioru i przekazania do użytku obiektu- zadanie nr [...] Szkoła [...] w W. ul. [...].

Ponadto organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się opinia fotogrametry uprawnionego inż. B. stanowiąca interpretację zdjęć lotniczych z 1982 r. i 1987 r. obejmujących projektowaną działkę nr [...] stanowiącą część działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...] oraz działki [...] z obrębu [...]. Według tej opinii, w maju 1982 r. czyli 7 lat od daty wywłaszczenia cały teren mający stanowić urządzone tereny sportowe jest wyraźnie zdewastowany poprzez wszędzie widoczne koleiny. Widoczne są również usypane hałdy ziemi Jedna w środkowej części terenu, druga od strony ul. [...] oraz wzdłuż ul. [...] Według opinii fotogrametry nic nie wskazuje na to, aby na dzień wykonania nalotu fotogrametrycznego tj. 15 maja 1982 r. rozpoczęte prace miały związek z utworzeniem terenów sportowych. Natomiast zgodnie z sytuacją odfotografowaną na zdjęciu z 1982 r. poza granicami działek [...] i projektowaną działką [...], rozpoczęte zostały prace ziemne pod budowę szkoły. W 1987 r. tj. 12 lat od daty nabycia w trybie wywłaszczenia obiekty sportowe, które miały powstać przed szkolą, a tym samym na działce ewidencyjnej [...], również nie zostały wykonane. Również na projektowanej działce [...] zgodnie z opinią w 1982 r czyli w 7 roku od daty nabycia w trybie wywłaszczenia teren, który znajduje się na zdjęciu jest "poprzecinany śladami ciężkiego sprzętu budowlanego oraz licznymi hałdami ziemi (...) została jedynie usunięta wierzchnia warstwa ziemi i brak jest odfotografowanych szczegółów stanowiących o realizacji projektu." Według opinii fotogrametry na zdjęciu z sierpnia 1987 r. czyli 12 lat od dnia nabycia w trybie wywłaszczenia "Teren ogrodzony jest wykorzystywany do celów budowy, jest tym samym w różnych miejscach i w różnym stopniu zdewastowany. Zarówno ta część projektowanej działki ewidencyjnej o numerze [...], która znalazła się wewnątrz ogrodzenia jak i pozostała jej część pomiędzy ogrodzeniem a chodnikiem asfaltowym biegnącym równolegle wzdłuż ulicy [...] porośnięta jest w naturalny sposób trawą".

Organ pierwszej instancji wskazał również, że w dniu 17 czerwca 2010 r. zostały przeprowadzone oględziny działki nr [...] i cz. działki [...] z udziałem stron postępowania. Jak ustalono w protokole z rozprawy administracyjnej i wizji lokalnej, działka nr [...] ogrodzona jest płotem metalowym. Przy płocie rośnie topola. Działka porośnięta chwastami w dalszej części znajduje się hałda piachu także porośnięta chwastami. W dalszej części działki znajduje się zdewastowana piaskownica do skoku w dal oraz część wyasfaltowanego terenu (boiska) z latarnią i fragmentem zdewastowanej bieżni. Teren tej działki kończy się ogrodzeniem. Wzdłuż ogrodzenia posadzone krzaki róż i innych krzaków - niepielęgnowane. Część działki nr [...] od strony ulicy [...] to parking porośnięty trawą i część drogi żużlowej. Od strony ul. [...] część dz. nr [...] stanowi pas zieleni, chodnik dla pieszych, część wyasfaltowanego terenu wykorzystywanego od poniedziałku do piątku (według oświadczenia administratora terenu) do nauki jazdy oraz chodnik. Na tej części działki nr [...] znajduje się zakaz ruchu.

Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że przeznaczeniem nieruchomości nabytej była, zgodnie ze wskazaniem w akcie notarialnym umowy sprzedaży, realizacja budowy osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" i budowa ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. W ocenie Starosty w związku z tym, że decyzja ta samodzielnie nie daje podstaw do precyzyjnego określenia celu jaki miał zostać zrealizowany na wnioskowanych do zwrotu działkach nr [...] z obrębu [...] i projektowanej nr [...] z obrębu [...], konieczne zatem jest odwołanie się do innych zgromadzonych w postępowaniu dokumentów dotyczących planowanego systemu oświaty oraz terenów sportowo-rekreacyjnych dla [...], w szczególności do decyzji [...] znak: [...] z dnia [...] grudnia 1981 r. wydanej przez Kierownika Oddziału Architektury działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta. Przedmiotowa decyzja zatwierdziła plan realizacyjny inwestycji zespolonej szkoły środowiskowej w W. oś. [...] wraz z, będącymi jego integralną częścią, szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów budowlanych. Zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym zagospodarowania terenu [...] Szkoła Środowiskowa wykonanym na mapie w skali 1:500 na działkach nr [...] i projektowanej nr [...] przewidywano realizację wspomnianych wyżej: części bieżni prostej czterotorowej, część skoczni do skoków w dal, część skoczni do skoków wzwyż, część boiska do siatkówki, część boiska do gier i zabaw, część szpalerów zieleni (nasadzeń) od ul. [...] jak i od ul. [...], część parkingów, chodników i trawników. Organ wskazał, że na podstawie powołanych wyżej dowodów ustalono cel wywłaszczenia. Ponadto organ podniósł, że przesłankami zwrotu nieruchomości wywłaszczonej jest nie rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia w terminie 7 lat od dnia ostateczności decyzji lub niezrealizowanie tego celu w terminie 10 lat od ostateczności decyzji. W przypadku nabycia nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego terminy te powinny być liczone od dnia zawarcia aktu notarialnego.

Wobec powyższego organ wskazał, że termin 7 lat, o którym mowa w przepisie art. 137 pkt 1, liczony od dnia nabycia nieruchomości w trybie wywłaszczenia tj. od 1975 r. upłynął w 1982 r. Złożone do akt sprawy zdjęcia lotnicze przedmiotowych nieruchomości wykonane w 1982 r według opinii fotogrametry obrazują niezagospodarowanie tego terenu poprzez brak jakichkolwiek naniesień lub zagospodarowania pozwalającego na ustalenie, że rozpoczęto tam prace o zorganizowanym charakterze zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia na działkach [...] i projektowana [...]. Potwierdza to, że do 1982 r. nie rozpoczęto prac mających na celu realizację obiektów sportowych.

Organ wskazał, że w roku 1990 r. (czyli 15 lat od wywłaszczenia) protokołem przeprowadzono odbiór i przekazanie obiektu szkoły [...] w W. przy ul. [...] do użytku. W dokumencie tym nie ma mowy o wybudowaniu obiektów sportowych, które powinny były zostać wzniesione na działkach objętych wnioskiem o zwrot. Zatem należy uznać, że przesłanki zwrotu uregulowane w przepisie art. 137 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami również zostały spełnione.

Reasumując organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka uregulowana w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dlatego orzekł jak w sentencji decyzji.

Na skutek odwołania Prezydenta miasta W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] w części orzekającej o zwrocie na rzecz J. M., D. D. i C. D. nieruchomości położonej w W. w rejonie ulic [...],[...] i [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 i orzekł o odmowie zwrotu ww. nieruchomości. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy początek realizacji celu wywłaszczenia nastąpił przed upływem siedmioletniego terminu, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n.

W ocenie Wojewody nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, iż zdjęcia lotnicze wykonane w 1982 r. obrazują niezagospodarowanie terenu poprzez brak jakichkolwiek naniesień lub zagospodarowania pozwalającego na ustalenie, że rozpoczęto tam prace o zorganizowanym charakterze, zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia na działce projektowanej nr [...]. W ocenie organu I instancji wniosek taki wynika z zawartej w aktach przedmiotowej sprawy opinii fotogrametry. Powołana opinia fotogrametry formułuje wniosek, że teren działki nr [...] nie został zagospodarowany w terminie 10 lat od dnia dokonania wywłaszczenia zgodnie z celem wywłaszczenia.

Organ wskazał również, że należy uznać, że do 1982 r. oraz do 1987 r. nie rozpoczęto oraz nie ukończono prac mających na celu realizację celu wywłaszczania. Na zdjęciach lotniczych z roku 1982 r. i 1987 r. nie widać żadnych wzniesionych obiektów sportowych, lecz widać zieleń oraz część drogi.

Wskazał ponadto, że teren obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przeznaczony został zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu [...] Szkoły Środowiskowa, pod części szpalerów zieleni (nasadzeń) od ulicy [...] jak i od ulicy [...], część parkingów, chodników i trawników, a w chwili obecnej, jak potwierdzają wyniki wizji w terenie przeprowadzonej przez organ 1 instancji w dniu [...] czerwca 2010 r. na tymże terenie znajdują się: parking i część drogi, pas zieleni, chodnik dla pieszych oraz część wyasfaltowanego terenu wykorzystywanego od poniedziałku do piątku do nauki jazdy oraz chodnik, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu I instancji, że projektowana działka nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia i w związku z tym należy orzec ojej zwrocie.

W ocenie Wojewody, realizację celu wywłaszczenia w postaci pasów zieleni oraz drogi na terenie nieruchomości stanowiącej projektowaną działkę ewidencyjną nr [...] w rozpoczęto w terminie 7 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Potwierdzają to dodatkowo wyniki oględzin z dni a[...] czerwca 2010 r., w wyniku których ustalono, że działka nr [...] - cz. od strony [...] zajęta jest pod przyuliczny ogólnodostępny parking od strony ul. [...] pas zieleni, chodnik dla pieszych, asfaltową drogę dojazdową, stanowiącą dojazd do szkoły i pływalni.

Z uwagi na powyższe, Wojewoda wskazał, że ustalenia organu I instancji zawarte w decyzji, co do działki projektowanej [...] z obrębu [...] należy uznać za błędne i nieskorelowane z treścią dokumentów, stanowiących podstawę dokonanych w tym zakresie ustaleń, a co za tym idzie, naruszają przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Pomimo, że organ zgromadził w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie zwrotu działki nr [...] z obrębu [...] i rozpoznał go kompleksowo, dokonał błędnej subsumcji jego treści oraz treści art. 137 ust. 1 u.g.n. do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

W związku z tym Wojewoda uznał, że decyzja Starosty [...] w części, w której orzeka o zwrocie nieruchomości stanowiącej projektowaną działkę nr [...] z obrębu [...] podlega uchyleniu, a zakres postępowania nią objęty winien być ostatecznie rozstrzygnięty co do istoty przez Wojewodę [...].

W wyniku powyższego, Wojewoda [...] postanowił o uchyleniu decyzji Starosty [...] w powołanej części i orzeczeniu o odmowie zwrotu działki nr [...] z obrębu [...].

Odnosząc się do prawidłowości ustalenia przez organ pierwszej instancji, że działka nr [...]z obrębu [...]o powierzchni [...]m2 stała się zbędna na cel wywłaszczenia Wojewoda uznał, że jest ono zgodne z prawem. Wskazał, że teren obecnej działki nr [...]z obrębu [...] przeznaczony został zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu [...] Szkoły Środowiskowa, pod realizację części bieżni prostej czterotorowej, części skoczni do skoków w dal, części skoczni do skoków wzwyż, części boiska do siatkówki, części boiska do gier i zabaw, a w chwili obecnej, jak potwierdzają wyniki wizji w terenie przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2010 r. tenże teren jest ogrodzony płotem z siatki w ramach stalowych na podmurówce, przy płocie rośnie topola, dalej hałda piachu porośnięta chwastami, z kolei w dalszej części działki znajduje się zdewastowana piaskownica do skoku w dal oraz część wyasfaltowanego terenu (boiska) z latarnią i fragment zdewastowanej bieżni, to należy stwierdzić, że cel wywłaszczenia na tej części wywłaszczonej nieruchomości nie został osiągnięty. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z zawartej w aktach przedmiotowej sprawy opinii fotogrametry, zdjęcia lotnicze wykonane w 1982 r. obrazują niezagospodarowanie terenu poprzez brak jakichkolwiek naniesień lub zagospodarowania pozwalającego na ustalenie, że rozpoczęto tam prace o zorganizowanym charakterze, zmierzające do realizacji celu wywłaszczenia na działkach nr [...].Potwierdza to, że do 1982 r. nie rozpoczęto prac mających na celu realizację obiektów sportowych. W ocenie Wojewody to dodatkowo potwierdza prawidłowość ustaleń organu I instancji co do spełnienia przesłanek z art. 137 ust. I i 2 u.g.n. w niniejszej sprawie. Organ wojewódzki uznał, że realizacja celu wywłaszczenia na działce nr [...]w terminie 7 łat, od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęła się. Wobec tego nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. W ocenie organu wojewódzkiego nie budzi wątpliwości fakt, iż na nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy boiska uniwersalnego, w terminach przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Wojewoda uznał również, że organ I instancji prawidłowo uznał, że [...]Centrum Sportu i Rekreacji - zakładowi budżetowemu miasta W. nie można przypisać przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W ocenie organu stopnia wojewódzkiego, operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2012 r. można z całą pewnością potraktować jako dowód, stanowiący podstawę do określenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Oparcie się organu I instancji na operacie sporządzonym przez mgr inż. I. S. przy określaniu wymienionej kwoty stanowi wypełnienie dyspozycji art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Operat szacunkowy z grudnia 2012 r. zachował swą aktualność zarówno na dzień wydania zaskarżonej decyzji Starosty [...] jak i niniejszej decyzji odwoławczej. Operat szacunkowy z grudnia 2012 r. nie zwiera uchybień natury formalnej ani merytorycznej, które mogłyby spowodować jego dezaprobatę jako wiarygodnego dowodu w niniejszym postępowaniu w świetle art. 75 k.p.a.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji w zakresie zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] są prawidłowe i zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W ocenie Wojewody organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz wypełnił obowiązek nałożony nań z mocy art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. tj. zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do prawidłowego zakończenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., ozn. jako działki ew. nr [...]z obrębu [...]oraz ocenił istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania okoliczności w oparciu o całokształt kompletnego materiału dowodowego.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli D. D. (sygn. akt I SA/Wa 249/14), J. M. (I SA/Wa 250/14) i Miasto W. (I SA/Wa 251/14).

Skarżąca D. D. w swojej skardze wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w części t.j. w pkt 1, którym organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. w części dotyczącej zwrotu działki [...] i orzekł o odmowie jej zwrotu. W obszernym uzasadnieniu skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające na celu uwzględnienie jej skargi.

Skarżąca J. M. reprezentowana przez radcę prawnego I. C. w swej skardze również wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w części t.j. w pkt 1, którym organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. w części dotyczącej zwrotu działki [...]i orzekł o odmowie jej zwrotu. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżącą przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające na celu uwzględnienie jej skargi. W szczególności zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. polegające na dowolnej interpretacji przepisów prawa materialnego, art. 8 k.p.a. przez dowolne ustalenia wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego, art. 77 § 1 przez dowolne rozpatrzenia materiału zebranego w sprawie, art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie okoliczności za udowodnione na podstawie wybiórczo przeanalizowanego materiału dowodowego.

Skarżące Miasto W. reprezentowane przez radcę prawnego M. J. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. W obszernym uzasadnieniu skarżące Miasto przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające na celu uwzględnienie jej skargi. W szczególności wskazało, że nie można uznać, że grunt stanowiący fragment terenu przeznaczonego na cele budowy osiedla mieszkaniowego stał się zbędny na te cele. Istniejące szkoły nie mogą zostać pozbawione boiska, które jest niezbędną częścią infrastruktury szkolnej, a realizacja którego została rozpoczęta w terminie określonym wart. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie cele wywłaszczenia został zrealizowany w całości.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniami Sądu z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 250/14 i sygn. akt I SA/Wa 251/14, Sąd postanowił powyższe skargi połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Wa 249/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi są zdaniem Sądu zasadne aczkolwiek z innych przyczyn niż w nich wskazane.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości jest ustalenie zbędności tych nieruchomości na cel , na jaki zostały one wywłaszczone.

Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Nieruchomość – stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zbędność nieruchomości wywłaszczonej, skutkującą jej zwrotem byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, ustawodawca związał zatem z realizacją celu - w określonym ustawą terminie – dla którego nieruchomość została wywłaszczona.

Cel ten musiał być jednak, w ocenie Sądu, określony najpóźniej do dnia wnioskowania o wywłaszczenie, skoro według art. 15 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, ze zm.) – stanowiącej podstawę wywłaszczenia nieruchomości w rozpatrywanej sprawie – cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia nieruchomości na ten cel należało wskazać we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a do wniosku należało dołączyć zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej. Wiążącego ustalenia celu wywłaszczenia dokonywano natomiast w decyzji o wywłaszczeniu lub w umowie zawartej w formie aktu notarialnego ( jak w niniejszej sprawie) ponieważ dopiero w wyniku uzyskania przez decyzję waloru ostateczności lub w dniu podpisania umowy , następowały skutki odebrania prawa własności nieruchomości dla realizacji tego celu.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 maja 2010 r., sygn. I OSK 1025/09, że określenie celu wywłaszczenia także po jego wykonaniu mogło być traktowane jedynie, jako zmiana celu, skoro od jego określenia we wniosku o wywłaszczenie uzależnione było wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

Tym samym dla oceny zbędności nieruchomości lub jej części na cel wywłaszczenia - w ramach art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie mają znaczenia rozstrzygnięcia administracyjne lub jakiekolwiek inne dokumenty określające sposób zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli zostały wydane po dniu, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna lub doszło do podpisania umowy w oparciu o przepisy ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r..

Wobec powyższego, stanowisko Starosty [...] oraz Wojewody [...] w zakresie w jakim oparte było na ustaleniu, że cel wywłaszczenia skonkretyzowany został w szczególności w :

1. decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1980 r. zatwierdzającej plan realizacyjny ogólny zagospodarowania terenu inwestycji zespołu szkół na Osiedlu [...] w W. wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów: zespołu budynków szkół i magazynku sprzętu boiskowego;

2. decyzji nr [...]z dnia [...] grudnia 1981 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania terenu inwestycji zespolonej szkoły środowiskowej Osiedla [...] w W. wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów: szkoły z przedszkolem, zespołu sportowego i szkoły bez przedszkola;

3. decyzji nr [...] z dnia [...] września 1984 r. przedłużającej ważność decyzji z dnia[...] grudnia 1981 r. do dnia [...] marca 1985 r.;

4. umowie nr [...]z dnia [...] maja 1984 r. o wykonanie robót budowlano – montażowych inwestycji " Szkoła Środowiskowa Zespolona [...]";

5. pozwolenia na budowę obiektu jw. z dnia [...] września 1984 r.;

6. protokołu odbioru i przekazania do użytku tego obiektu z dnia [...] września 1990 r.

nie może zyskać aprobaty Sądu.

Wskazane dokumenty nie mają bowiem żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, skoro powstały po dacie zawarcia umowy wywłaszczeniowej podpisanej w dniu [...] listopada 1975 r.

Prawidłowa ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia może być dokonana wyłącznie w oparciu o dokumenty, które powstały przed wywłaszczeniem i stanowiły podstawę do jego dokonania .

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji winny zatem dokonać prawidłowego ustalenia w odniesieniu do wskazania celu dokonanego w tej sprawie wywłaszczenia, a następnie przeanalizować czy został on na będących przedmiotem sporu nieruchomościach zrealizowany w oparciu o przesłanki wskazane w art. 136 i 137 u.g.n.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na konieczność zajęcia przez organy administracji stanowiska, czy stan faktyczny niniejszej sprawy pozostaje w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11, w którym to orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 137 ust 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie w jakim za zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel o , którym mowa w decyzji o wywłaszczeniu jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 Konstytucji RP.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy administracji rozpoznając sprawę niniejszą naruszyły obowiązek wynikający z art. 7, 77 i 80 k.p.a..

Nie dysponowały bowiem prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, a materiał zgromadzony w aktach sprawy nie został oceniony prawidłowo. Ocena przedstawiona w uzasadnieniach obu decyzji , zdaniem Sądu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i nosi cechy dowolności.

Mając powyższe pod uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi