Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1903/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 25
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
article: Art. 11a
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I instancji skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 maja 2014 r. nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 404, ze zm., zwanej dalej ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy) uchylił decyzję inspektora pracy z dnia [...] 2014 r. nr rej. [...], nakazującą umieszczenie M. S. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i umorzył postępowanie l instancji w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. M. S. złożyła skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowy Inspektorat Pracy na [...] Szpital Specjalistyczny [...] w K w związku z wykreśleniem jej z wykazu pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze.

Skarżąca wskazała, że pracuje jako pielęgniarka operacyjna na Bloku Operacyjnym [...] w ww. Szpitalu, który realizuje świadczenia medyczne w ramach ostrego dyżuru i według prawa spełnia wszystkie warunki do umieszczenia jej stanowiska pracy w wykazie pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze.

Inspektor pracy przeprowadził kontrolę w [...] Szpitalu Specjalistycznym [...] w K w zakresie ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W wyniku powyższego, organ l instancji ustalił, że z dniem 1 maja 2013 r. Dyrekcja Szpitala rozszerzyła wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze w rozumieniu pkt 24 załącznika nr 2 do ustawy z dna 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 237, poz. 1656 ze zm., zwanej dalej ustawą o emeryturach pomostowych), między innymi o stanowiska: pielęgniarki oddziałowej, specjalistki pielęgniarki, starszej pielęgniarki, pielęgniarki w Oddziale Klinicznym [...] - Blok Operacyjny (pielęgniarki instrumentariuszki). Od tego dnia Szpital zamieścił w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze (za których istnieje obowiązek opłacania składek na FEP) pracowników wykonujących prace m.in. na stanowiskach: pielęgniarki oddziałowej, specjalistki pielęgniarki, starszej pielęgniarki, pielęgniarki w Oddziale Klinicznym Chirurgii [...] - Blok Operacyjny (pielęgniarki instrumentariuszki).

W następstwie zapytania, skierowanego do Dyrekcji Szpitala, a dotyczącego "czy do stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze zalicza się również grupę zawodową lekarzy chirurgów, kardiochirurgów, rezydentów specjalizujących się w specjalnościach zabiegowych i w anestezjologii", odbyły się spotkania Dyrekcji Szpitala z organizacjami związkowymi i Zakładowym Społecznym Inspektorem Pracy nt. wykonywania prac o szczególnym charakterze. Na spotkaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. ustalono cofnięcie decyzji o rozszerzeniu wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze.

Wobec powyższego, Dyrekcja ustaliła po raz kolejny wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze, aktualnie obejmujący stanowiska: pielęgniarki oddziałowej, specjalistki pielęgniarki, starszej pielęgniarki, pielęgniarki, ratownika medycznego w Zespole Specjalistycznym Medycyny Ratunkowej działający na bazie Centralnej Izby Przyjęć i Centrum Interwencyjnego Leczenia Chorób [...].

Pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Dyrekcja Szpitala poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organizacje związkowe o zaprzestaniu opłacania składek na FEP za 93 pracowników Szpitala, za których składki opłacane były od maja do lipca 2013 r. oraz o wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace o szczególnym charakterze. Pracowników (pielęgniarki instrumentariuszki) poinformowano o wykreśleniu ich z ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze.

Nadto w toku kontroli organ l instancji ustalił, że M. S. zatrudniona jest na stanowisku specjalistki pielęgniarki - instrumentariuszki na Bloku Operacyjnym Oddziału Klinicznego [...].

Do zakresu obowiązków ww. należy m.in.: zapewnia kompleksowe, całodobowe świadczenia instrumentowania do zabiegów operacyjnych; w czasie instrumentowania czuwa nad jakością pola operacyjnego, nad zgodnością ilości narzędzi chirurgicznych, ostrzy, igieł, materiału opatrunkowego, a pośrednio nad bezpieczeństwem pacjenta, instrumentowanie do specjalistycznych zabiegów operacyjnych. Z opisu charakterystyki stanowiska pracy pielęgniarki instrumentariuszki, zamieszczonego w karcie oceny ryzyka zawodowego (opis podstawowych czynności) wynika, że do zakresu obowiązków pielęgniarki instrumentariuszki należy: przygotowanie instrumentów do zabiegu, obsługa sprzętu i aparatury diagnostyczno - leczniczej, diatermii chirurgicznej do cięcia i koagulacji tkanek, aparatu do prześwietleń, korzystanie z monitorów i wyświetlaczy, lamp oświetlających pole operacyjne, lasera chirurgicznego, sprzętu i materiałów jednorazowego użytku itd., stosowanie się do wszystkich zasad i zaleceń dotyczących właściwego wykonywania zabiegu - operacji, przechowywania, składowania, wydawania i podawania instrumentów chirurgicznych w sali zabiegowej - operacyjnej oraz przestrzeganie reżimu sanitarnego.

Wobec powyższych ustaleń inspektor pracy decyzją z dnia [...] 2014 r. nr rej. [...], nakazał umieszczenie M. S. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono w szczególności, że w ocenie organu l instancji, bezsprzecznym jest, że M. S. jako specjalistka pielęgniarka zalicza się do personelu medycznego, wykonuje prace w pełnym wymiarze czasu pracy, zapewnia kompleksowe, całodobowe świadczenia instrumentowania (w czasie instrumentowania czuwa nad jakością pola operacyjnego, nad zgodnością ilości narzędzi chirurgicznych, ostrzy, igieł, materiału opatrunkowego, a pośrednio nad bezpieczeństwem pacjentów) do zabiegów operacyjnych planowanych oraz w tzw. trybie nagłym. Z tego względu charakter i specyfika jej pracy jako pracy w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych powoduje, że praca ta jest pracą w warunkach ostrego dyżuru.

Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru, to nie tylko prace wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych, polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu, które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. M. S. spełnia więc warunki wymagane do umieszczenia jej w ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [...] Szpital Specjalistyczny [...] w K, zarzucając, że w wykazie stanowisk pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze nie figuruje stanowisko specjalistki pielęgniarki instrumentariuszki na Bloku Operacyjnym Oddziału Klinicznego Chirurgii Serca, Naczyń i Transplantologii, które zajmuje M. S.

Zdaniem strony odwołującej się, nakaz wynikający z decyzji organu l instancji mógłby być wydany jedynie w przypadku, gdyby stanowisko zajmowane przez wnioskodawczynię było zaliczone przez samego pracodawcę do wykazu z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych albo, gdyby o objęciu wnioskodawczyni obowiązkami określonymi w tej ustawie rozstrzygnięto uprzednio w stosownym do tego trybie (art. 38 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 121, w zw. z art. 40 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych). Organy inspekcji nie są uprawnione do dokonywania ustaleń, jakie stanowiska pracy spełniają warunki ustawy o emeryturach pomostowych (por. wyrok WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 781/13).

Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 22 maja 2014 r., nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy uchylił decyzję inspektora pracy z dnia [...] 2014 r. nr rej. [...] i umorzył postępowanie l instancji w całości.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Okręgowy Inspektor Pracy stwierdził, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, inspektor pracy nie jest uprawniony do nakazywania dokonywania wpisu do ewidencji pracowników wykonujących taką pracę, co - zważywszy na niesporny stan faktyczny i na zasadność zarzutu pracodawcy w świetle ukształtowanego orzecznictwa WSA i NSA (np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt l OSK 431/13) - nakazywało orzec jak w sentencji decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do WSA w Krakowie M. S., podnosząc, że z samego brzmienia art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wynika, iż właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Przesłanką nie jest fakt zatrudnienia na stanowisku ujętym przez pracodawcę w wykazie stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, lecz wykonywanie pracy, spełniającej ustawowe kryteria.

Zdaniem skarżącej, organy inspekcji pracy mają do dyspozycji instrumenty pozwalające na ustalenie charakteru pracy. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażajacy bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Specjalistyczny zakres zagadnień związanych z charakterem pracy uprawnia inspektora pracy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy do skorzystania z pomocy biegłego i specjalisty dla ustalenia, czy dana osoba wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co dopiero następczo umożliwiałoby umieszczenie jej w wykazie takich pracowników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie jest zasadna.

Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy, mocą której została uchylona decyzja organu l instancji nakazująca umieszczenie skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a postępowanie przed organem l instancji zostało w całości umorzone.

Powołana w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu l instancji ustawa z dna 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 237, poz. 1656 ze zm., zwanej dalej ustawą o emeryturach pomostowych), stanowi jedną ze szczególnych regulacji całego systemu ubezpieczeń społecznych unormowanego ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 121, zwanej dalej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych), a także ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach z FUS).

W świetle tych regulacji ustawodawca zdecydował, że osoby wykonujące prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze zamiast uprawnień do wcześniejszego przejścia na emeryturę będą uprawnione do świadczeń wynikających z ustawy o emeryturach pomostowych.

Ustawa o emeryturach pomostowych, zgodnie z jej art. 1 ust. 1, określa:

1) warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych

pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym

charakterze, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o emeryturach i rentach

z FUS;

2) rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze,

których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej;

3) zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych;

4) organizację i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych;

5) zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady

finansowania emerytur pomostowych i rekompensat;

6) obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Analiza wyżej przytoczonego artykułu ustawy o emeryturach pomostowych wskazuje, że ustawodawca rozróżnił w tym akcie prawnym trzy grupy regulacji:

a) dotyczące nabywania i utraty prawa do emerytur pomostowych, z czym wiążą się

również przepisy szczegółowe określające rodzaje prac o szczególnym charakterze

(których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej) oraz przepisy dotyczące

zasad postępowania w sprawie emerytur pomostowych i zasady i tryb opłacania

składek oraz zasady finansowania emerytur pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5

ustawy);

b) dotyczące sprawozdawczo-ewidencyjnych obowiązków podmiotów publicznych

(Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) i płatników składek w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy);

c) dotyczące organizacji i zasad działania Funduszu Emerytur Pomostowych (art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, decyzję w sprawie tej emerytury wydaje i emeryturę wypłaca właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika organ rentowy. Organem tym jest jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwa do wydawania decyzji w sprawie świadczeń (art. 2 pkt 1 powyższej ustawy). Od decyzji w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy kodeksu cywilnego, a więc do sądu powszechnego - sądu pracy (art. 25 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że trafne jest wobec tego rozstrzygnięcie organu odwoławczego, wydane w niniejszej sprawie. W razie bowiem sporu co do kwestii wykonywania przez pracownika prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze właściwym do ich kwalifikacji jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych a następnie sąd powszechny. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt l OSK 431/13, dostępnym "Takie wyznaczenie granic rozdzielenia właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i właściwości Państwowej Inspekcji Pracy wynika z regulacji prawnej przyjętej w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Według art. 10 ust. 1 tej ustawy "Przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie". Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie (art. 10 ust. 5 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Od decyzji służy odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Właściwość sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wskazał Sąd Najwyższy w szeregu postanowieniach. W postanowieniu z 18 stycznia 2012 r., II UK 113/11 stwierdził:

"W sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (art. 10 ust. 1 u.s.d.g.) właściwy jest sąd powszechny (sąd pracy i ubezpieczeń społecznych) (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.)"."

Należy zatem wyjaśnić skarżącej, że według art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 404, ze zm., zwanej dalej ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji "Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji." Obowiązek płatnika składek na Fundusz Emerytur Pomostowych umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na ww. Fundusz, reguluje art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Ustawą tą przyznano rzeczywiście pracownikowi, który nie został umieszczony w ewidencji, a tak się rzecz miała w tym przypadku, środek prawny ochrony w postaci skargi do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych). W następstwie zasadnej skargi właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy stosuje środki unormowane w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zakres przedmiotowy stosowania nakazów unormowanych w art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wyznacza jednakże regulacja ustawy o emeryturach pomostowych, co umknęło uwadze skarżącej w jej argumentacji kwestionującej prawidłowość zaskarżonej decyzji. Regulacja zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ustawie o emeryturach pomostowych oraz właściwość sądów powszechnych w sprawach ubezpieczeń społecznych, w tym i emerytur pomostowych ogranicza bowiem zakres właściwości organów Państwowej Inspekcji Pracy do spraw, co najistotniejsze w niniejszej sprawie, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna. W tym natomiast przypadku w tym zakresie istnieje spór pomiędzy skarżąca a jej pracodawcą.

Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że w tym stanie faktycznym i prawnym organy inspekcji pracy mają w myśl art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy kompetencję do umieszczenia jej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Podkreślić jeszcze raz należy, powtarzając doniosłe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt l OPS 4/12, publik, w ONSA i WSA 2013/2/24, LEX nr 1226997, że: "Sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 17 stycznia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 25 i 40 ustawy o emeryturach pomostowych).

O spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania sąd powszechny (art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). W ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat." Trafnie powołuje się Okręgowy Inspektor Pracy, na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu powołanej już uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że wówczas "(...) to organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania - sąd powszechny, rozstrzyga o tym, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W tym postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy była to praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Prawo do emerytury pomostowej zależy więc od tego, czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego, czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

O tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ani też decyzja administracyjna organów Państwowej Inspekcji Pracy wydana na podstawie art. 11a i art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej rozstrzygają organy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w razie wniesienia skargi - sądy administracyjne. Nie ulega zaś wątpliwości, że decyzje administracyjne wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w tych sprawach nie są objęte właściwością sądów powszechnych. Przemawia to za stanowiskiem, że prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach związanych z prowadzeniem tej ewidencji ma służyć jedynie dokumentowaniu tego, że pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Umieszczenie lub nieumieszczenie w ewidencji nie przesądza zatem o tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia ten warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej (...). Umieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wskazuje jedynie, że pracownik wykonuje prace na stanowisku, na którym jest wykonywana praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, co nie jest równoznaczne z tym, że za takiego pracownika pracodawca ma obowiązek opłacania składek. Wskazują na to wyraźnie przepisy art. 41 ust. 1 pkt 2 oraz art. 41 ust. 4 pkt 2 ust. 6, w których jest mowa o pracownikach »za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek «, a nie pracownikach, za których opłaca się składki.

Pracownik, za którego przewidziany jest obowiązek opłacania składek, to pracownik, który wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale ocena i rozstrzygnięcie w razie sporu, czy za takiego pracownika pracodawca jest obowiązany opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych należy do właściwości organów rentowych i sądów powszechnych. Prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz centralnego rejestru pracowników, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ma ułatwić pobór składek i orzekanie w tych sprawach przez organy rentowe, a nie wyłączyć właściwość organów rentowych w tych sprawach."

Mając powyższe na uwadze nie można w żaden sposób zarzucić organowi odwoławczemu, że dokonał błędnej wykładni wskazanych przepisów, mających zastosowanie w tej sprawie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego uchylające nakaz inspektora pracy i umarzające postępowanie w tym zakresie przed organem

1 instancji jest zatem w ocenie Sądu zasadne. Skoro w sytuacji istnienia sporu co do

wykonywania przez skarżącą pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnych

charakterze brak jest właściwości inspektora pracy do oceny charakteru tych prac

postępowanie prowadzone w tym zakresie przez organ l instancji było bezprzedmiotowe i należało je z tego względu umorzyć. Okręgowy Inspektor Pracy nie naruszył więc także postanowień art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267).

Sąd nie stwierdził, by w kontrolowanej decyzji tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem jej nieważności, czy uzasadniające wznowienie postępowania. Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.