Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3148/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 80, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 4 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 913/17 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Szczytnie przyznał K. T. płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2014 (PROW 2004-2006). Stwierdził, że producent uzyskuje co najmniej 20% dochodów z rolnictwa i przyznał płatność z tytułu premii zalesieniowej w wysokości 6.356 zł, płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, tj. od 30 kwietnia 2006 r.

Podczas weryfikacji sprawy stwierdzono, że podejmując powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji nie uwzględnił całego materiału dowodowego, na podstawie którego należało ustalić wysokość stawki premii zalesieniowej, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia.

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z [...] października 2015 r.

Uznał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 80 kpa oraz § 4 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r., Nr 187, poz. 1929 ze zm.; dalej: rozporządzenie) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia. Wysokość stawek wsparcia na zalesianie, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Premia zalesieniowa wynosi 1400 i 360 zł i jest uzależniona od przekroczenia co najmniej 20% dochodów z rolnictwa (§ 4 rozporządzenia).

Podejmując powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji nie uwzględnił całego materiału dowodowego w sprawie (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Szczytnie o wysokości dochodu uzyskanego przez podatnika PIT-40 w 2013 r. oraz oświadczenia rolnika K. T. o uzyskanych dochodach z dnia [...] lipca 2014 r.), na podstawie którego należało ustalić wysokość stawki zalesieniowej. Jak wynika z materiału dowodowego, w roku poprzedzającym datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, tj. w 2013 r., skarżąca uzyskała łączny dochód w wysokości 31.088,63 zł, w tym dochód z rolnictwa w wysokości 5.189,21 zł, który stanowi mniej niż 20% wysokości uzyskanego łącznego dochodu (z kwoty 31.088,63). W związku z powyższym producent rolny nie był uprawniony do otrzymania w 2014 r. premii zalesieniowej w wysokości przyznanej rozstrzygnięciem z [...] października 2015 r.

Decyzją z [...] lutego 2017 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając stanowisko zajęte przez Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie. Uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Wyrokiem z 22 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. T. na decyzję Prezesa ARiMR z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Podkreślił, że wobec tego, iż skarżąca nie była uprawniona do otrzymania w 2014 r. premii zalesieniowej w wysokości przyznanej (przy zastosowaniu stawki 1400zł/ha zamiast 360 zł/ha), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Szczytnie decyzją z [...] października 2015 r. rażąco naruszył art. 80 kpa oraz § 4 ust. 3 pkt 2 w związku z § 4 ust. 4 rozporządzenia oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia. A zatem decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, która stanowiła podstawę uzasadniającą wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji organu I instancji.

Rażące naruszenie prawa nastąpiło w dwóch kierunkach. Po pierwsze, poprzez brak prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie zawyżenia podstaw przyznanych skarżącej płatności, co stanowi naruszenie niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych norm prawa procesowego (tj. art. 80 kpa) jak też materialnego (§ 4 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 4 rozporządzenia i regulacji pomieszczonych w zał. nr 1 do tego rozporządzenia), co zaowocowało przyznaniem rażąco zawyżonej premii zalesieniowej. Akceptacja takiego stanu rzeczy byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji w zw. z art. 6 kpa) zwłaszcza, iż jej skutki obejmują okres dwudziestu lat.

Po drugie decyzja, w odniesieniu do której stwierdzono nieważność, rodziła skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności. Wadliwy akt wydany przez organ Państwa musi zostać wyeliminowany z obrotu prawnego, gdy obejmuje koniunkcję takich elementów jak oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonych przepisów oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze wywołane przez wydaną decyzję.

Przy ocenie argumentacji zawartej w uzasadnieniu, uwzględnienie skargi byłoby działaniem zaprzeczającym funkcjonowaniu idei praworządności i wyrazem poparcia - z (rażącym) naruszeniem prawa - jednych podmiotów kosztem innych beneficjentów.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. T. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi mimo, iż w okolicznościach sprawy nie ziściły się przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Powiatowego Biura ARiMR w Szczytnie z [...] października 2015 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności na zalesienie gruntów rolnych za 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi w art. 174 ppsa i wskazanymi w art. 176 ppsa wnioskami skargi.

Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Jednak żadna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

W środku prawnym podniesiono tylko zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W kontekście tak sformułowanych zarzutów, należy zaznaczyć, że samo wskazanie jako naruszonych przepisów postępowania nie stanowi o istnieniu usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. W ogólnie sformułowanym zarzucie skarżąca stwierdziła, że wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem dla uznania za usprawiedliwioną podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa nie wystarcza samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.

W skardze kasacyjnej brak jest nawet próby wskazania skutków dla skarżonego wyroku naruszenia prawa procesowego. Autor skargi kasacyjnej wprawdzie stwierdził, że wskazane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ale poglądu tego nie poparł żadną argumentacją.

W sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącej płatność z tytułu premii zalesieniowej w wysokości 6.356 zł, płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od daty wykonania zalesienia, stwierdzając, że producent rolny uzyskuje co najmniej 20% dochodów z rolnictwa (przyjmując do określenia wysokość premii zalesieniowej stawkę 1400 zł/ha). Jednak K. T. w roku poprzedzającym datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych (PROW 2004-2006) na rok 2014, uzyskała mniej niż 20% dochodów z rolnictwa. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Szczytnie z [...] lipca 2014 r. o wysokości dochodu podatnika PIT-40 wynika bowiem, że K. T. uzyskała dochód z poza rolnictwa w 2013 r. w wysokości 25.899,42 zł, zaś z oświadczenia z [...] lipca 2014 r. o uzyskanych dochodach wynika, że z rolnictwa osiągnęła dochód w wysokości 5.189,21 zł. Zatem udział dochodu z rolnictwa w stosunku do ogółu dochodów wynosi 16,69% (5.189,21 zł + 25.899,42 zł).

Zgodnie natomiast z § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wysokość premii zalesieniowej jest uzależniona od wysokości dochodów z rolnictwa uzyskanych przez producenta rolnego. I tak producent rolny uzyskujący co najmniej 20% dochodów z rolnictwa otrzymuje 1.400 zł/ha na rok, natomiast uzyskujący mniej niż 20% - 360zł/ha na rok.

Wobec powyższego Prezes ARiMR prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie była uprawniona do otrzymania w 2014 r. premii zalesieniowej w przyznanej wysokości - w stawce 1.400 zł/ha na rok.

Wskazać należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, co przesądza o tym, że pozytywne orzeczenie w tym zakresie (stwierdzające nieważność decyzji) może zapaść wyłącznie w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z podstaw określonych w art. 156 § 1 kpa. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności, jaką zawiera art.156 § 1 kpa, jest brak podstawy prawnej lub rażące naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z niebudzących wątpliwości przesłanek.

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać za prawidłowe rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR, który uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Szczytnie przyznając K. T. premię zalesieniową przy zastosowaniu stawki 1400zł/ha (dla producentów rolnych osiągających co najmniej 20% dochodów z rolnictwa), rażąco naruszył art. 80 kpa oraz § 4 ust. 3 pkt 2 w związku z § 4 ust. 4 rozporządzenia oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia. Podejmując powyższe rozstrzygnięcie nie uwzględnił całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2014 r. oraz oświadczenia skarżącej z [...] lipca 2014 r., na podstawie których należało ustalić wysokość stawki premii zalesieniowej.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.