Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2237/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 19 ust 1 pkt 1 , 20 ust 1 pkt 1, 48 ust 2, 89p ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].07.2013 r., nr [...] Rada Do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą) utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].05.2013 r. (zwanego dalej Szefem Urzędu), w sprawie z wniosku pana N. R. ur. [...] r. w [...]), ob. [...] w części dotyczącej:

1) odmowy nadania statusu uchodźcy;

2) odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej;

3) nieudzielenia zgody na pobyt tolerowany;

4) wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uchyliła natomiast pkt. 5 tej decyzji, orzekający o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i w tym zakresie umarzyła postępowanie organu I instancji.

Rada rozstrzygnęła na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 oraz art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanym dalej K.p.a.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że pan N. R. w dniu 10.12.2011 r., za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, złożył do Szefa Urzędu wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W jego uzasadnieniu wskazał na istotne przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia. Poinformował wówczas, że w [...] ma problemy rodzinne. Jego ojciec umarł. Matka wyszła ponownie za mąż. Jego stosunki z ojczymem źle się układały więc musiał opuścić dom i wyjechać do pracy. Ponadto jego sytuacja w [...] dotycząca pracy jest nieciekawa o wszystkim – pracy, nauce decydują [...] i dlatego trudno tam żyć. Ponadto był prześladowany jako s. przez P.. Stwierdził, że H. są w [...] traktowani jak podludzie. Także ze strony t.. Wyjaśnił, że sam uczestniczył jako ofiara kontroli i przesłuchań przez t.. Ponadto poinformował, że w kraju pochodzenia był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, był poddawany przemocy fizycznej i psychicznej: byłem poddany przemocy psychicznej i fizycznej przez ojczyma. Cudzoziemiec poinformował, że w 2009-2010 r. był zatrzymany w I. i deportowany do [...]. W 2011 r. został zatrzymany na dobę w G. a następnie zwolniony. Nie był skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niego postępowanie administracyjne. Pan N. R. nie należał do żadnej organizacji politycznej, religijnej, kulturalnej, społecznej czy etnicznej.

W uzasadnieniu odmownej decyzji I. instancji wskazano m.in., że cudzoziemiec w kraju pochodzenia nie był nigdy prześladowany ani zagrożony prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Z zeznań cudzoziemca nie wynika, aby miał on jakiekolwiek rzeczywiste powody by obawiać się indywidualnych ataków ze strony [...]. Aplikant, ani też nikt z jego najbliższej rodziny nie brał udziału w żadnych działaniach, których celem byłoby zwalczanie rebeliantów. Pan N. R. nie angażował się w życie polityczno-społeczne w kraju pochodzenia, nie należał do żadnej organizacji politycznej, społecznej czy kulturalnej. Złożone przez niego oświadczenia nie wskazują na prześladowania ludności [...]. przez [...] czy [...].

Pan N. R. w dniu [...].06.2013 r. złożył odwołanie od tej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców. Wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i objęcie go jedną z form ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

• naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 K.p.a., przez niewłaściwą analizę oraz zebranie materiału dowodowego;

• naruszenie art. 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP przez nieudzielenie mu ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, mimo spełnienia przez niego przesłanek uzyskania takiej ochrony.

W uzasadnieniu powołał fakty i okoliczności podnoszone w toku postępowania przez organem I instancji. Rada stwierdziła, że w odwołaniu nie przedstawiono żadnych nowych okoliczności, faktów czy zdarzeń, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Na wezwanie Rady z dnia [...].06.2013 r. dotyczące możliwości wypowiedzenia się wnioskodawcy przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w trybie art. 10 § 1 K.p.a., cudzoziemiec nie odpowiedział.

Rada, po analizie akt sprawy, uznała, że nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Zebrany przez organ I. instancji materiał jest kompletny i wyczerpujący. W jej ocenie, tak zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy, co do istoty.

Po rozważeniu zebranych dowodów Rada stwierdziła, że w odniesieniu do sprawy, w której złożono odwołanie, rozpatrywane mogą być trzy instrumenty ochrony cudzoziemców realizowanej w Rzeczpospolitej Polskiej.

Po pierwsze status uchodźcy. Wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ I. instancji przy rozpatrywaniu wniosku cudzoziemca nie wykazały, że może on żywić rzeczywistą obawę przed tymi prześladowaniami. Co prawda wnioskodawca wskazał we wniosku statusowym, że był zatrzymany, ale zatrzymanie to było związane z jego nielegalnym pobytem w I. i w G.. Pan N. R. nie wskazywał aby w kraju pochodzenia był kiedykolwiek zatrzymany lub aresztowany, czy aby wobec niego było prowadzone postępowanie sądowe lub administracyjne, nie był również skazany wyrokiem sądu. Cudzoziemiec, wyjaśniając przyczyny i okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP oraz wywiadu statusowego, w pierwszej kolejności wskazał na problemy rodzinne (konflikt z ojczymem) oraz brak pracy. Kolejnym powodem, na który się powołał, był problem narodowościowo – religijny. Pan N. R. twierdzi, że jako [...] i [...] spotykał się z gorszym traktowaniem ze strony [...]. Ponadto poinformował, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia obawia się braku nadziei i przyszłości oraz, że obawia się [...] z powodów etnicznych. Cudzoziemiec już wcześniej opuszczał kraj pochodzenia w celu znalezienia pracy, nielegalnie przez rok przebywał w I., skąd został deportowany do [...]. Stamtąd w 2011 r. wyjechał do [...], a następnie udał się nielegalnie do Europy. Celem wnioskodawcy była S., gdzie w jego ocenie łatwiej otrzymać status i pracę.

Na podstawie analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Rada nie stwierdziła, aby cudzoziemiec mógł w sposób rzeczywisty i zasadny obawiać się prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też, aby w kraju pochodzenia zaistniały okoliczności mogące stanowić przyczynę prześladowania lub doznania przez niego poważnej krzywdy.

Pan N. R. we wniosku statusowym poinformował, że w kraju pochodzenia był prześladowany i poddawany przemocy fizycznej lub psychicznej (byłem poddawany przemocy psychicznej i fizycznej przez ojczyma), nie brał udziału w działaniach wojennych. Cudzoziemiec w kraju pochodzenia nigdy nie był aresztowany, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe czy administracyjne, nie był kiedykolwiek skazany wyrokiem sądu. Cudzoziemiec wskazał, że nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, religijnej, etnicznej czy społecznej.

W świetle oświadczeń pana N. R. składanych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I. instancji, jak również biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Rada skonstatowała, iż cudzoziemiec jest migrantem, a nie uchodźcą (zgodnie z pkt. 62 Podręcznika Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", Genewa, styczeń 1992r.: "Migrantem jest osoba, która z przyczyn innych niż zawarte w definicji dobrowolnie opuszcza swój kraj w celu osiedlenia się w innym miejscu. Może to wynikać z chęci zmiany lub przeżycia przygody, względów rodzinnych lub innych o charakterze osobistym. Jeśli powodem są wyłącznie przyczyny ekonomiczne, to osoba taka jest migrantem ekonomicznym"). W związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Orzecznictwo w tej materii podkreśla, jak zaznaczyła Rada, że objęcie ochroną międzynarodową nie może wynikać z trudności natury ekonomicznej, a nawet z ogólnego stanu przestrzegania prawa w kraju pochodzenia wnioskodawcy, a w szczególności podstawowych praw i wolności człowieka: "... nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy." (wyrok NSA z 6 maja 1998r., sygn. akt V SA 1765/97; por. również wyrok NSA z 6 września 2001r., sygn. akt V SA 220/01).

Wobec tego w rozpatrywanej sprawie, wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę nie wykazały, że może on żywić rzeczywistą obawę przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Sam wnioskodawca, zarówno przy składaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP, jak i w dalszym toku postępowania w sprawie nie składał żadnych wyjaśnień, a także w żaden inny sposób nie podnosił, że był poddany prześladowaniom w rozumieniu konwencyjnym – kształtującym przesłanki do ubiegania się o status uchodźcy. W szczególności, cudzoziemiec nie był nigdy poszukiwany, zatrzymany, aresztowany, uwięziony. Wskazywane przez niego działania o charakterze szykan, prześladowań tak fizycznych, jak i psychicznych związane były z nieporozumieniami rodzinnymi i nie stanowią przesłanki do nadania statusu uchodźcy.

Mając to na względzie Rada nie uznała zasadności podstaw wskazywanych przez cudzoziemca obaw. Obawa musi być rzeczywista, uzasadniona. W ocenie Rady, przypadek wnioskodawcy nie wskazuje na istnienie tak obawy rzeczywistej, jak i obawy uzasadnionej. W tej sytuacji, Rada podzieliła ocenę organu I instancji, że w okolicznościach w jakich znajduje się wnioskodawca trudno dopatrzeć się czynników uzasadniających doznawanie prześladowań czy realną obawę przed jakimikolwiek prześladowaniami po powrocie do kraju. Rzeczywistą obawą wnioskodawcy są, w ocenie Rady, m.in. przyczyny natury prywatnej, które należy w pełni rozumieć, lecz które nie stanowią przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową.

Drugim instrumentem ochrony cudzoziemców przewidzianym w systemie prawnym RP jest ochrona uzupełniająca. Rada do Spraw Uchodźców, rozpatrując całokształt okoliczności sprawy, nie może uznać, iż z tychże okoliczności wynika ryzyko doznania poważnej krzywdy, będącej przesłanką udzielenia tej ochrony, a sprecyzowanej w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemiec nie uwiarygodnił w żaden sposób zaistnienia zindywidualizowanych przesłanek rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w przypadku swego powrotu do kraju pochodzenia. Złożone zeznania, a także przytoczone fakty nie stanowią o powstaniu przesłanek do objęcia cudzoziemca ochroną międzynarodową.

Z dostępnych informacji o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, w tym dotyczącej sytuacji bezpieczeństwa w [...] (Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2013 r.) wynika, że sytuacja w [...] pozostaje niestabilna, przy czym poziom bezpieczeństwa jest zależny od regionu. Przez rebeliantów kontrolowane są południowe i południowo-wschodnie obszary kraju. Jednakże celem [...] są przede wszystkim osoby związane z aparatem państwowym oraz międzynarodowymi siłami zbrojnymi i zachodnimi organizacjami humanitarnymi. Natomiast w odniesieniu do aktualnej sytuacji [...] w [...] (Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia [...] z dnia [...].05.2013 r. oraz raport z dnia [...].02.2013 r.) na podstawie zawartych tam informacji można stwierdzić, że regiony zamieszkiwane przez [...] należą obecnie do jednych z najspokojniejszych w kraju. Pod wpływem podejmowanych przez rząd działań zmienia się polityka wobec mniejszości [...], która zyskała dostęp do uczelni wyższych i administracji rządowej.

Trzeci instrument z zespołu środków ochrony cudzoziemców przewidzianych w polskim systemie prawnym, to instytucja zgody na pobyt tolerowany, unormowana w art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Rady, postępowanie prowadzone przez organ I instancji dało podstawy do przekonywującego stwierdzenia, że w rozpatrywanym przypadku nie wchodzą w rachubę przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Wykluczono bowiem bezsprzecznie istnienie ryzyka wydalenia do kraju, "w którym zagrożone byłoby jego [tj. Cudzoziemca] prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego" (art. 97 ust. 1 pkt. 1) ), jak również z uwagi na fakt, że rodzina Cudzoziemca (matka i rodzeństwo) nadal zamieszkuje w [...].

Rada nie podzieliła zarzutów odwołania skierowanych pod adresem postępowania organu I. instancji. W szczególności, nie nastąpiło podnoszone przez stronę naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., gdyż w toku postępowania organ I instancji podjął szereg koniecznych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (w tym dopuszczając wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy: m.in. przeprowadzając przesłuchanie statusowe cudzoziemca w dniu [...].02.2013 r.; zbierając materiały odnośnie bieżącej sytuacji w [...] i sytuacji mniejszości [...]), a następnie analizował udowodnienie danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Rada oceniła, iż w zakresie utrzymanym w mocy, postępowanie prowadzone przez organ I instancji cechowała wszechstronność, indywidualne podejście do sprawy, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej.

Na podstawie analizy przebiegu postępowania w I instancji oraz uwzględnienia całokształtu okoliczności dotyczących rozpatrywanego wniosku, Rada wyraziła przekonanie, że nie są spełnione ustawowe wymogi, niezbędne do udzielenia stronie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany.

Jednocześnie Rada uchyliła decyzję Szefa Urzędu w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, ponieważ w opinii Rady rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej.

Organ I. instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołał się na przepis art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Przepis ten wskazuje, zdaniem Rady, iż odesłanie zawarte w cyt. ustawie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania, takich jak zawarte w art. 90a ustawy o cudzoziemcach sposoby przekazywania decyzji, czy zawarte w art. 93a zasady dotyczące tłumaczenia podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno-prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP.

Ustawa o cudzoziemcach nie zawiera również żadnego przepisu, który przewidywałby orzekanie o zakazie wjazdu na terytorium RP w decyzjach o odmowie nadania statusu uchodźcy. Rada podkreśliła, iż w przepisie art. 99b, w którym wymienia się okresy zakazu wjazdu dla poszczególnych przypadków podstawy prawnej orzekania, także nie wymienia się przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy.

Z tego powodu, za błędne Rada uważa stwierdzenie, że określenie okresu zakazu wjazdu pozostawione zostało uznaniu Szefa. Należy bowiem zauważyć, iż w świetle brzmienia art. 7 Konstytucji RP i zawartej w nim zasady praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Dlatego nie można domniemywać kompetencji organu administracji publicznej (w tym przypadku Szefa Urzędu) wtedy, gdy nie została ona wyraźnie temu organowi przypisana.

Odnosząc się z kolei do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. L 348, str. 98-107), Rada zauważyła, iż przepisów tych nie można stosować bezpośrednio. Dlatego też, aby polski organ administracji publicznej mógł orzekać w sprawie zakazu wjazdu na terytorium RP, wymagana jest implementacja odpowiedniego przepisu, wyraźnie określającego konkretny organ (w tym przypadku Szefa Urzędu) w konkretnym rodzaju spraw (tu -orzekania o odmowie nadania statusu uchodźcy) do polskiego porządku prawnego (ustawy).

Z powyższych przyczyn, zdaniem Rady, obecnie obowiązujące przepisy prawne nie dają podstaw do orzekania w sprawach o odmowie nadania statusu uchodźcy o zakazie wjazdu na terytorium RP.

We wniesionej skardze N. R. zarzucił naruszenie:

- art. 13 ust. 1, 15 oraz 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP przez jej nieudzielanie w żadnej formie;

- art. 7, 15, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. przez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego, a także naruszenie zasady dwuinstancyjności, przez to że Rada nie przeprowadziła własnego postępowania dowodowego, by ocenić aktualną sytuację w kraju pochodzenia. Sytuacja ta jak stwierdził cudzoziemiec, nie przedstawia się tak dobrze jak wynikało to z opracowań wykorzystanych przez organy obu instancji. Sytuację utrudniają wybory przewidziane na rok 2014 oraz zmniejszenie pomocy zagranicznej udzielanej [...]. Stwierdził także, iż jego bezpieczeństwo w [...] jest zagrożone przez sam fakt bycia [...], przez prześladowanie z powodu przynależności do określonej grupy społecznej. Wydalenie go do [...] niesie ryzyko nieludzkiego i poniżającego traktowania.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem cudzoziemiec stwierdził, że jego wyjazd z [...] nie miał przesłanek ekonomicznych. Wiele razy był zatrzymywany przez [...], przez których rozumie [...] i za każdym razem, gdy go puszczano był nakłaniany do walki przeciwko A. Nacisk skierowania go do oddziałów walczących z A., [...] wywierali też na jego rodziców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.).

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane kryteria stwierdzić należy, iż skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Złożone przez skarżącego zeznania, a także przeanalizowane materiały i wynikające z nich fakty nie stanowiły o powstaniu przesłanek do objęcia cudzoziemca ochroną międzynarodową, co trafnie dostrzegły organy obu instancji.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego podkreślić należy, że naciski [...] wywierane na niego i jego rodzinę, by przystąpił do walki z A., o których skarżący wspomniał na rozprawie przed Sądem, nie były wcześniej przez niego w ogóle podnoszone podczas postępowania administracyjnego. We wniosku o nadanie statusu podał, że po raz pierwszy z kraju pochodzenia wyjechał w 2009-2010 r., do I.. Kraj swego pochodzenia opuścił ponownie, wkrótce po deportacji z . (po 3 miesiącach od powrotu). Wyjechał tym razem do Europy przez P., T., G. do Polski. Celem jego była jednak S.. Wobec tego nie przebywa w [...] już przynajmniej od ok. 3-4 lat, a zatem sam również nie zna aktualnej sytuacji tam panującej. Zadeklarował, że urodził się [....] r., wyjechał zatem mając zaledwie ok. 17 lat.

Podstawą do skutecznego ubiegania się o nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy w RP jest - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - istnienie uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej.

Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenia praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (...), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt. 1.

Prześladowanie to może polegać w szczególności na:

• użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej,

• zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym,

• wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący,

• czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość,

• wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego lub ukaraniu z powodu odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie tej służby stanowiłoby zbrodnię lub działania sprzeczne z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych.

Obawa przed prześladowaniami musi być uzasadniona, realna (rzeczywista) a nie domniemywana (tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności), zaś samo doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, ale ciężar wykazania prześladowań oraz uzasadnienia rzeczywistej obawy przed prześladowaniami spoczywa na stronie postępowania (tj. wnioskodawcy).

Z wyjaśnień skarżącego składanych zarówno we wniosku, jak i w przesłuchaniu statutowym nie wynika, by przyczyną wyjazdu z kraju pochodzenia były względy skutkujące przyznaniem mu statusu uchodźcy. Wzywany przez Radę w trybie art. 10 K.p.a., dodatkowych wyjaśnień nie złożył, nie powołał się też na żadne dokumenty.

Trafnie zatem przyjęły organy obu instancji, że podczas składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP oraz wywiadu statusowego, w pierwszej kolejności wskazał na problemy rodzinne (konflikt z ojczymem) oraz brak pracy. Kolejnym powodem, na który się powołał, był problem narodowościowo – religijny. Pan N. R. twierdził, że jako [...] i [...] spotykał się z gorszym traktowaniem ze strony [...]. Ponadto poinformował, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia obawia się braku nadziei i przyszłości oraz, że obawia się [...] z powodów etnicznych. Jednocześnie zaznaczył, że ze strony [...] osobiście nie miał żadnych problemów. Natomiast [...] 10 lat temu zatrzymali samochód, którym jechał na bazar. Trzymali wszystkich podróżujących ok. 1-2 godziny i potem wszystkich wypuścili. Powodem zatrzymania było podejrzenie o przynależność do partii współpracującej z rządem.

Wydarzenie to miało więc, wg skarżącego, miejsce gdy miał on ok. 12 lat. Mało wiarygodne wydaje się więc podejrzewanie go przez napastników o przynależność do jakiejkolwiek formacji politycznej działającej na terenie [...], czy też o powiązanie z nią.

W przesłuchaniu statusowym skarżący stwierdził także, iż [...] przeprowadzają obecnie (przed jego wyjazdem) tylko kontrole i sytuacja wygląda nieźle. Rozstrzygają też lokalne spory, m. in. powstałe wśród [...]. Boi się natomiast co będzie po wycofaniu się A. Obawia się ludobójstwa [...]. Jednocześnie wcześniej stwierdził, że w rejonie, z którego pochodzi, A. nie stacjonują. Byli tam tylko przez 6 miesięcy. Podał też, że na jego terenach nie toczyły się działania wojenne. Obawy przed powrotem do kraju pochodzenia upatrywał w braku nadziei i przyszłości. Stwierdził też, że mógłby się przenieść w inne miejsce w [...], gdyby sytuacja tego wymagała (ucieczka wewnętrzna). Wówczas o życie swe by się nie bał, lecz warunki bytowe byłyby bardzo ciężkie. Oświadczył, że w K. tysiące [...] koczuje w namiotach, a znalezienie w [...] pracy jest prawie niemożliwe.

Z analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby cudzoziemiec mógł w sposób rzeczywisty i zasadny obawiać się prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też, aby w kraju pochodzenia zaistniały okoliczności mogące stanowić przyczynę prześladowania lub doznania przez niego poważnej krzywdy. Nic nie wskazuje także, by sytuacja ta uległa zmianie po dacie sporządzenia opracowań wykorzystanych przez organy obu instancji.

Trafnie zatem przyjęła Rada, że wyjaśnienia wnioskodawcy oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ nie wykazały, aby cudzoziemiec mógł żywić rzeczywistą obawę przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Sam wnioskodawca, zarówno przy składaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP, jak i w dalszym toku postępowania w sprawie nie złożył żadnych wyjaśnień oraz w żaden inny sposób nie podnosił, że był poddany prześladowaniom w rozumieniu konwencyjnym – kształtującym przesłanki do ubiegania się o status uchodźcy. W szczególności, cudzoziemiec nie był nigdy poszukiwany, zatrzymany, aresztowany, uwięziony. Wskazywane przez niego działania o charakterze szykan, prześladowań tak fizycznych, jak i psychicznych związane były głównie z nieporozumieniami rodzinnymi i nie stanowią przesłanki do nadania statusu uchodźcy.

Mając na uwadze oświadczenia skarżącego, złożone w postępowaniu administracyjnym, za trafne i uprawnione należało więc przyjąć stanowisko organów obu instancji, o braku podstaw do udzielenia mu statusu uchodźcy.

Rada trafnie skonstatowała, iż cudzoziemiec jest migrantem, a nie uchodźcą.

Drugim instrumentem ochrony cudzoziemców przewidzianym w systemie prawnym RP jest ochrona uzupełniająca. Rada do Spraw Uchodźców, rozpatrując całokształt okoliczności sprawy, nie uznała, iż ze wskazanych okoliczności wynika ryzyko doznania poważnej krzywdy, będącej przesłanką udzielenia tej ochrony, a sprecyzowanej w art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dostępne informacje o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, które zgromadziły organy, w tym dotycząca sytuacji bezpieczeństwa w [...] (Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2013 r.) wskazują, że sytuacja w [...] pozostaje niestabilna, jednakże poziom bezpieczeństwa jest zależny od regionu. Przez rebeliantów kontrolowane są południowe i południowo-wschodnie obszary kraju. Jednakże celem [...] są przede wszystkim osoby związane z aparatem państwowym oraz międzynarodowymi siłami zbrojnymi i zachodnimi organizacjami humanitarnymi. Aktualną sytuację [...] w [...] naświetlił natomiast Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia w innych opracowaniach (nr [...] z dnia [...].05.2013 r. oraz raport z dnia [...].02.2013 r.). Na podstawie zawartych tam informacji organy mogły przyjąć, że regiony zamieszkiwane przez [...] należą obecnie do jednych z najspokojniejszych w kraju. Natomiast pod wpływem podejmowanych przez rząd działań zmienia się polityka wobec mniejszości [...], która zyskała dostęp do uczelni wyższych i administracji rządowej. Z uprawnień tych korzysta w znacznie wyższym stopniu niż pozostałe grupy etniczne zamieszkałe na terenie [...] ([...] licealiści stanowią 1/3 osób podchodzących do wstępnych egzaminów uniwersyteckich). Nic nie wskazuje na to, aby sytuacja ta obecnie uległa pogorszeniu (jeden z [...] wiceprezydentów jest [...], zdobywającym najwięcej głosów w parlamencie. Pierwszą i jedyną kobietą gubernatorem również jest [...]).

Trzeci instrument z zespołu środków ochrony cudzoziemców, przewidzianych w polskim systemie prawnym to instytucja zgody na pobyt tolerowany. Unormowana została w art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: [m.in.] mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy, lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a także naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu."

Wobec naświetlonej w przytoczonych opracowaniach sytuacji w kraju pochodzenia nie można przyjąć, jak trafnie przyjęły organy, że w razie powrotu cudzoziemiec spotkałby się z poniżającym traktowaniem. Wiele wskazuje na to, że musiałby po prostu dzielić losy większości [...], napotykających poważne problemy ekonomiczne.

Trafnie stwierdziła Rada, że sama możliwość wystąpienia zagrożenia przewidzianego w art. 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest wystarczająca do objęcia cudzoziemca ochroną międzynarodową, a wnioskodawca nie wykazał wystarczających indywidualnych, realnych przesłanek do stwierdzenia istnienia wobec niego takich zagrożeń.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze.

Sąd nie stwierdza, by doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przy wydaniu decyzji obu instancji. Materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający także do wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, a użyte opracowania pozostawały aktualne. Skarżący poprzez wezwanie w trybie art. 10 K.p.a., został poinformowany przez Radę o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami. Wówczas też mógł zasygnalizować chęć powołania się jeszcze na dodatkowe opracowania, fakty czy też materiały. Jednakże nie odpowiedział na to wezwanie. Organ odwoławczy nie uchybił zatem, wbrew zarzutom skargi art. 15 K.p.a. W toku postępowania organ I instancji podjął szereg działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (dopuszczono wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy: m.in. przeprowadzono przesłuchanie statusowe cudzoziemca w dniu [...].02.2013 r.; zebrane zostały materiały dotyczące bieżącej sytuacji w [...] i sytuacji mniejszości [...]). Materiały te organy obu instancji przeanalizowały z uwzględnieniem obowiązku rozważenia całokształtu zebranego materiału dowodowego.

Rada trafnie oceniła, iż w zakresie utrzymanym w mocy, postępowanie prowadzone przez organ I instancji cechowała wszechstronność, indywidualne podejście do sprawy, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Nie jest też trafny zarzut, ze względów już wskazanych, iż skarżącemu objęcie ochroną międzynarodową "należy się" niejako z samego faktu przynależności do grupy etnicznej [...]. Jak uprzednio stwierdzono w oparciu o przygotowane opracowania, przedstawiciele [...] występują we władzach [...], biorą aktywny udział w życiu politycznym kraju i stopniowo sytuacja tej grupy etnicznej poprawia się. Rejon zaś, z którego pochodzi skarżący nie jest i nie był objęty działaniami wojennymi i nie przebywają tam A. Przewodnicząca Rady na rozprawie potwierdziła zaś, że nadal uznawany jest za spokojny i nie występują tam konflikty pomiędzy [...] i [...]. Potwierdził dodatkowo możliwość przeniesienia się w inny rejon [...], obawiał się tylko braku pracy i trudnych warunków ekonomicznych.

Wobec wskazanych przyczyn nie można zarzucić Radzie, by stanowisko swe sformułowała z naruszeniem art. 11 K.p.a. Sporządzone przez Radę uzasadnienie jej rozstrzygnięcia spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Odniesiono się w nim także do argumentacji odwołania. Brak podzielenia tej argumentacji przez organ nie jest natomiast tożsamy z błędnym rozstrzygnięciem sprawy. Z zeznań cudzoziemca nie wynikało, aby miał on jakiekolwiek rzeczywiste powody, by obawiać się indywidualnych ataków ze strony [...], czy też [...].

W ocenie Sądu, istniały natomiast podstawy do uchylenia pkt. 5 decyzji organu I instancji i w tym zakresie Sąd podziela argumentację Rady.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.

O kosztach zastępstwa procesowego rozstrzygnięto na podstawie art. 250 cyt. ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.