Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1314/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za 1997r. oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan


UZASADNIENIE

A.R. w nawiązaniu do pisma z dnia [...] grudnia 2004 r. zwróciła się wnioskiem z dnia [...] lutego 2005 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi o numerach: [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] dotyczącymi podatku od towarów i usług. Jako podstawę wznowienia A.R. wskazała art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, podnosząc że M.R., który faktycznie prowadził działalność gospodarczą nie brał udziału w postępowaniu.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za grudzień 1994 r. Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że A.R. prowadziła działalność gospodarczą w okresie od [...]czerwca 1993 r. do [...] maja 2005 r. na podstawie zaświadczenia o wpisie do działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie handlu hurtowego farbami i artykułami malarskimi. M.R. nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej nawet jako pełnomocnik A.R. Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę w firmie A.R. w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku od towaru i usług za poszczególne miesiące roku 1996, 1997 oraz od stycznia do czerwca 1998, które to postępowania zakończyły się decyzjami ostatecznymi wydanymi: za rok 1996 w styczniu 1999, za grudzień 1997 oraz za miesiące od stycznia do czerwca 1998 r. w grudniu 1998. Stroną postępowania była A.R. i brała ona czynny udział w postępowaniu. Organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej ( kiedy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia widomości o wydaniu decyzji. Skoro A.R. twierdzi, że stroną postępowania powinien być M.R., to co najwyżej on jest uprawnionym do złożeniu wniosku o wznowienie postępowania.

Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego A.R. złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i wznowienie postępowania, z uwagi na naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu podnosi, że wspólnie z mężem prowadziła od 1993 do 2001 r. działalność gospodarczą. Formalnie ta działalność zgłoszona była na nią, faktycznie jednak działalność prowadził jej mąż - M.R., on też decydował o najważniejszych sprawach firmy, dokonywał zakupu towaru, podpisywał faktury, dokonywał płatności za towar, płacił podatki. Dlatego też, w opinii A. R., w postępowaniu w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług stroną postępowania powinien być M.R. Organ podatkowy prowadzący postępowania błędnie, zdaniem podatniczki, ustalił stronę postępowania, ponieważ A.R. wyłącznie formalnie prowadziła działalność gospodarczą. W tych okolicznościach, zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, z uwagi na fakt, że M.R. nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r. (która to decyzja stała się ostateczna) określone zostało zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 1997 r. A.R., decyzja został doręczona stronie w dniu [...] grudnia 1998 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu [...] grudnia 2004 r., podczas gdy miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w styczniu 1999 r. Z tego też powodu wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. Fakt złożenia wniosku po terminie spowodował, że organ nie miał obowiązku badania, czy w sprawie występuje okoliczność przewidziana w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] A.R. we własnym imieniu oraz w imieniu byłego męża (przedkładając pełnomocnictwo) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca ponownie podnosi, że M.R. nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym w 1998 r., jak również decyzja ostateczna nie została jemu doręczona.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

A.R. złożyła wniosek w dniu [...] grudnia 2004 r. (uzupełniony pismem z dnia [...] lutego 2005 r.) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną w dniu [...] grudnia 1998 r. nr [...] przez Urząd Skarbowy. W uzasadnieniu żądania wskazała, że działalność gospodarcza była zgłoszona na nią, jednakże faktycznie działalność prowadził jej były mąż M.R. W jej ocenie stroną postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powinien być M.R. Organ podatkowy błędnie zatem określił stronę postępowania.

Jak wynika z materiału dowodowego działalność gospodarcza zarejestrowana była na skarżącą A.R. w zakresie handlu artykułami malarskimi. Dlatego też wszczynając postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, słusznie organ przyjął, że stroną postępowania jest A.R., ponieważ to ona była zarejestrowanym podmiotem gospodarczym. Prawidłowo zatem decyzja została wydana na nazwisko A.R. i jej doręczona w dniu [...] grudnia 1998 r. Z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego A.R. podnosiła, że nie jest stroną postępowania lub też, że stroną postępowania winien być również M.R.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie to dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926, ze zm.). Jest to tryb nadzwyczajny, który zmierza do kontroli decyzji zapadłych w trybie zwykłego postępowania i może być podjęty tylko w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w powołanym art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej . Strona powołuje się na okoliczności przewidziane art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że M.R. jako strona postępowania nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Ta okoliczność może być podstawą do wznowienia postępowania wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie miesiąca od dnia powzięcia widomości o wydaniu decyzji (art.241§ 2 Ordynacji podatkowej), chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony na wniosek strony na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania, to jest czy wskazana została przesłanka określona w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej i czy został zachowany termin wniesienia żądania wznowienia postępowania określony w art. 241 § 2 Ordynacji podatkowej. Jest to etap wstępny, w którym nie bada się istnienia wskazanej przesłanki wznowienia postępowania. Istnienie przesłanki wskazanej w żądaniu o wznowienie postępowania może dopiero zostać rozpoznane w drugim etapie postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania, to jest po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej. Postanowienie to wydaje organ, kiedy stwierdzi dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Słusznie zatem w pierwszym etapie postępowania, po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, organ zbadał, czy został zachowany przez stronę ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem, niedopuszczalne jest postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jeżeli wniosek o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej został wniesiony po upływie miesiąca od dnia powzięcia widomości o wydaniu decyzji. A.R. złożyła wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na przesłankę określoną w art.240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej po około sześciu latach od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Bezsporne jest bowiem, że decyzja została stronie - A.R. doręczona w dniu [...] grudnia 1998 r. Zatem miesięczny termin do złożenia wniosku został przekroczony. Zgodnie zatem z art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdzając niedopuszczalność wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o jego wznowienie, wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania.

W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan