Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 270/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33,  art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, Sędzia WSA - Alicja Palus, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2007r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Marszałka Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów na tytuł wykonawczy dotyczący zapłaty zaległych za lata 2001-2003 składek członkowskich na rzecz Gminnej Spółki Wodnej w K.W. I. uchyla postanowienie I i II instancji II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., na podstawie art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko zobowiązanemu – K.B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (nr wierzyciela [...]) i [...] (nr wierzyciela [...]), obejmujących należności z tytułu składek na rzecz spółki wodnej za 2002 i 2003 r. w kwocie należności głównej 477 zł – do dnia otrzymania przez organ egzekucyjny ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zgłoszonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów egzekucyjnych.

Dnia [...] Dyrektor Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś. podjął na podstawie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie L.dz. [...] "w sprawie nie zawieszania postępowania egzekucyjnego". W pouczeniu tego postanowienia wskazano, iż służy od niego zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia za pośrednictwem organu egzekucyjnego do Dyrektora Izby Skarbowej we W. W uzasadnieniu wskazano, iż Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Ś.Ś., działający w imieniu Zarządu Gminnej Spółki Wodnej w K.W., dochodzi nieregulowanych przez K.B. składek na rzecz gminnej spółki wodnej za lata 2001-2002 r. (tytuł [...] na kwotę główną 318 zł) i za rok 2003 (tytuł [...] na kwotę główną 159 zł). Biuro RZSW dochodzi w/w należności zgodnie z obowiązującym Prawem wodnym (art. 170 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 115, poz. 1229) oraz statutem Gminnej Spółki Wodnej w K.W. (§ 7 ust. 3 – "nieopłacone w terminie składki członkowskie podlegają egzekucji administracyjnej wraz z należnymi odsetkami").

Zgodnie z art. 165 ust. 1 Prawa wodnego, jak wskazał organ, K.B. jest członkiem gminnej spółki wodnej jako następca prawny A.B. (matki), która jest wykazana na liście członkowskiej, stanowiącej załącznik do statutu gminnej spółki wodnej z roku 1980. Chcąc uaktywnić spółkę wodną, Burmistrz Miasta i Gminy K.W. wydał dnia [...] decyzję, zobowiązującą wszystkich użytkowników gruntów rolnych znajdujących się na terenie gminy K.W. do płatności na rzecz Gminnej Spółki Wodnej w K.W. Decyzja ta była wydana dla wszystkich tych, którzy przestali czuć się członkami gminnej spółki wodnej, pomimo że wcześniej nigdy z niej nie wystąpili. Na wszystkie zaległości w opłatach składek na rzecz gminnej spółki wodnej powstałe w latach 2001-2003 zostały sporządzone tytuły wykonawcze. Kwoty przekazanych do egzekucji zaległości przestały być pokazywane w bieżących wezwaniach do zapłaty za lata następne 2004, 2005 itd. Ponadto K.B. w lutym 2006 r. uregulował zaległe składki za lata 2004-2005 a w miesiącu listopadzie 2006 r. zapłacił u sołtysa wsi składkę za rok 2006, pomimo że podnosi w piśmie, że nie należy do spółki wodnej. W związku z tym organ stwierdził, iż podtrzymuje słuszność dochodzenia od K.B. nieuregulowanych składek za lata 2001-2003.

Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł K.B., domagając się uznania za nieistniejące zobowiązania pieniężnego wobec Spółki Wodnej w Ś.Ś. Strona oświadczyła, iż nie jest członkiem spółki wodnej, a wykazanie na liście członkowskiej jego mamy jest fałszerstwem, ponieważ nigdy nie należała do tego związku. Nadto wskazał, iż nie otrzymał decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w K.W. z dnia [...]. Fakt opłacania cyt. "haraczu" (nie składek) za lata 2004-2006 wynika z zawarcia umowy dzierżawy. Dzierżawca gospodarstwa rolnego K.B. bez jego wiedzy opłacił nienależną składkę spółce wodnej.

Po rozpatrzeniu w/w zażalenia, Marszałek Województwa D. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 127 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 178 w związku z art. 164 ust. 9 Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) postanowienie z dnia [...] Nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż z zebranego w toku postępowania materiałów wynika, że w wykazie członków Gminnej Spółki Wodnej w K.W. z dnia 28 kwietnia 1980 r. (załącznik do statutu GSW), obejmującym wieś B., pod poz. 3 figuruje A.B. – matka żalącego się jako właścicielka nieruchomości rolnych oznaczonych jako działki o nr [...]. Grunty te objęte są działalnością GSW, do której należy statutowy obowiązek utrzymywania urządzeń melioracji szczegółowych ze składek członkowskich. Właściciele tych gruntów (A.B. a następnie jej syn K.B.) nie kwestionował wcześniej swojego członkostwa w Spółce Wodnej.

Jak wskazał organ, stosownie do przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) obowiązek utrzymywania urządzeń melioracji szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te objęte są działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Członkami spółek wodnych są właściciele gruntów, na które korzystnie wpływają urządzenia melioracji wodnych. Członkostwo w spółce wodnej jest dobrowolne, co jednak nie oznacza, że osoby niebędące członkami są zwolnione ze świadczeń na rzecz spółki. Wysokość i rodzaj takich świadczeń ustala, w drodze decyzji, starosta. Członkami związków spółek wodnych są spółki wodne. Nadzór i kontrolę nad działalnością spółek wodnych sprawuje właściwy starosta a nad związkami spółek wodnych marszałek województwa. RZSW w Ś.Ś. realizuje zadania swoich członków tj. gminnych spółek wodnych, których to organy ustalają wysokość składki członkowskiej oraz zakres robót do wykonania w danych roku.

Stosownie zaś do art. 165 ust. 7 w/w ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne następca prawny członka spółki wodnej wstępuje w jego prawa i obowiązki. Jako następca prawny członka spółki wodnej K.B., stosownie do art. 170 ust. 1 i 2 Prawa wodnego był zobowiązany do wnoszenia składek i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statucie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki, w wysokości proporcjonalnej do odnoszonych korzyści. Z powyższego wynika, zdaniem organu, iż K.B. obowiązany jest do uiszczenia zaległych składek członkowskich.

W końcowej części postanowienia organ stwierdził, iż postanowienie Dyrektora Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś. z [...] wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1966 ze zm.) a podstawą egzekucji - przepisy art. 170 ust. 5 Prawa wodnego.

Z rozstrzygnięciem Marszałka Województwa D. nie zgodził się K.B. i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Skarżący oświadczył w niej, że nigdy nie odnosił żadnych korzyści związanych z działalnością spółek wodnych ani nie należał do żądnej z nich. Nie mógł również wstąpić w prawa i obowiązki członka spółki wodnej jako następca prawny matki – A.B., ponieważ nie należała ona do takiego związku. Wykazanie zaś jej w wykazie członków Gminnej Spółki Wodnej w K.W. z dnia 28 kwietnia 1980 r. jest fałszerstwem. W tym roku wieś B. należała do gminy Kostomłoty a matka nie była właścicielką żadnych gruntów rolnych.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia) przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, iż naruszają one zarówno przepisy postępowania egzekucyjnego jak i procedury administracyjnej.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 31 października 2006 r. skarżący wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko niemu na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (nr wierzyciela [...]) i [...] (nr wierzyciela [...]), obejmujących należności z tytułu składek na rzecz spółki wodnej za 2002 i 2003 r. w kwocie należności głównej 477 zł.

Zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem skarżący w piśmie z dnia 31 października 2006 r. jak i w toku całego postępowania podnosił, iż nigdy nie należał do Spółki Wodnej w Ś.Ś.

W myśl zaś art. 34 § 1 w/w ustawy - zarzuty zgłoszone na podstawie m.in. art. 33 pkt 1 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2).

W dniu 8 listopada 2007 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. zwrócił się do Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś., w związku z powyższym pismem, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o zajęcie stanowiska jako wierzyciel oraz przesłanie ostatecznego postanowienia w tym przedmiocie. W piśmie tym poinformowano jednocześnie, iż na podstawie art. 34 § 3 w/w ustawy, jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wyda postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4.

Powyższe pismo wpłynęło do RZSW w Ś.Ś. w dniu 13 listopada 2006 r. Zatem termin do zajęcia stanowiska upłynął w dniu 27 listopada 2006 r.

Z uwagi na nie wyrażenie przez wierzyciela stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...], którym zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu. Postanowienie to zostało przekazane Rejonowemu Związkowi Spółek Wodnych w Ś.Ś. pismem z dnia 1 grudnia 2007 r.

Wprawdzie w terminie 14-dniowym, o którym mowa w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostało podjęte w dniu [...] postanowienie L.dz. [...], jednakże w obrocie prawnym funkcjonuje również postanowienie L.dz. [...] z dnia [...], podjęte na podstawie art. 17 § 1, art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którym Dyrektor Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś. uznał zarzuty wniesione przez K.B. za bezzasadne i wniósł o dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem L.dz. [...] z dnia [...], wydanym zaś na podstawie art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Ś.Ś. wniósł jedynie o nie zawieszanie postępowania egzekucyjnego. W pouczeniu tego postanowienia wskazano, iż służy od niego zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia za pośrednictwem organu egzekucyjnego do Dyrektora Izby Skarbowej we W.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. podjął postanowienie w dniu [...] nr [...], którym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Marszałkowi Województwa D. do załatwienia zgodnie z właściwością zażalenie K.B. na postanowienie z dnia [...] L.dz. [....

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 4/04, publ. LEX nr 160593).

Nawet jakby teoretycznie przyjąć, iż postanowienie z dnia [...] rozstrzyga o zarzutach strony skarżącej do postępowania egzekucyjnego, to organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów (art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 k.p.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 8/04, publ. ONSAiWSA 2004/3/61; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2000 r., sygn. akt III SA 2571/99, publ. ONSA 2002/1/27).

W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego zostało wydane zaskarżone w rozpatrywanej sprawie postanowienie Marszałka Województwa D. z dnia [...] Nr [...].

Należy jednak zauważyć, iż w postanowieniu z dnia [...] organ I instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 31 października 2006 r. do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie organ wypowiedział się w tym postanowieniu w kwestii zaległości w opłatach składek na rzecz gminnej spółki wodnej w latach 2001-2003, jednakże brak jest w uzasadnieniu rozstrzygnięcia co do samych zarzutów.

Brak jest w nim przede wszystkim odniesienia do treści zarzutów przedstawionych przez skarżącego i oceny charakteru tych zarzutów pod względem tego, czy mieszczą się one w wykazie z art. 33 pkt 1-7 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto, skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (a z takim zarzutem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie), wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 tej ustawy, to wierzyciel zajmując stanowisko w myśl § 4 art. 34, winien wypowiedzieć się również w tej kwestii.

Rozważania dotyczące zarzutów do postępowania egzekucyjnego, choć w znacznej części identyczne jak w postanowieniu z dnia [...], zostały sformułowane dopiero w kolejnym postanowieniu z dnia [...] nr L.dz. [...]. Jednakże postanowienie to nie jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Przysługiwało od niego skarżącemu zażalenie i następie, gdy rozpatrzenie tego zażalenia będzie dla niego niekorzystne, skarga do sądu administracyjnego.

Postanowienie organu I instancji nie zawiera nadto właściwej podstawy rozstrzygnięcia, bowiem Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. oparł się jedynie na przepisie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś podstawą zajęcia stanowiska przez wierzyciela jest art. 34 § 1 tejże ustawy.

Rozpoznając sprawę merytorycznie organ odwoławczy ponownie rozpatruje daną sprawę w jej całokształcie. Granice tegoż postępowania generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej, zasada praworządności i zasada dwuinstancyjności.

Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wynika, że na organ odwoławczy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do zastosowania art. 136 k.p.a, a więc uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy z powyższego uprawnienia, o którym mowa w art. 136 k.p.a, wprawdzie skorzystał, bowiem pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. zwrócił się do organu I instancji o nadesłanie materiałów sprawy, jednakże, mimo że całość żądnych materiałów nie została nadesłana – orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...].

Należy bowiem zauważyć, iż pismem tym organ odwoławczy zażądał nadesłania w szczególności materiałów dotyczących: członkowstwa skarżącego w GSW K.W. (od kiedy i na jakiej podstawie jest członkiem spółki), powierzchni zmeliorowanej obciążanej składkami w poszczególnych latach oraz wysokości i okresu zaległych składek. Tymczasem organ w odpowiedzi na to pismo przesłał jedynie fragment wykazu członków spółki wodnej z dnia 28 kwietnia 1980 r., który jest dowodem na członkowstwo w tej spółce matki skarżącego. Nadto nadesłano decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K.W. z dnia [...] zobowiązującą wszystkich użytkowników gruntów rolnych znajdujących się na terenie gminy K.W. do płatności na rzecz GSW w K.W.

W tym miejscu należy wskazać, iż podstawą podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy K.W. decyzja z dnia [...] jest przepis art. 36 ust. 3 pkt 2 i art. 115 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.). Art. 36 ust. 3 pkt 2 stanowi, iż wójt, burmistrz (prezydent miasta) rozstrzyga spory o przynależność do spółki wodnej oraz wysokość składek i innych świadczeń członków spółki.

Zdaniem Sądu decyzja ta - z uwagi na jej generalny charakter i nie doręczenie tej decyzji m.in. skarżącemu jako członkowi spółki wodnej – nie może świadczyć o tym, że K.B. jest członkiem GSW w K.W.

Brak jest ponadto materiałów dotyczących powierzchni zmeliorowanej obciążanej składkami w poszczególnych latach oraz wysokości i okresu zaległych skałek.

Z zasady praworządności wypływa obowiązek czuwania nad zgodnością z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Istota zatem postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Uwzględniając stan rozpatrywanej sprawy, należało zatem stwierdzić, iż Marszałek Województwa D., orzekając "w innym" trybie niż organ I instancji dopuścił się ograniczenia zasady dwuinstancyjnego postępowania na rzecz rozstrzygnięcia sprawy tylko przez jedną instancję. Poza tym nie dostrzegł, że sposób rozstrzygnięcia przez organ I instancji jest niedopuszczalny.

Niedopuszczalnym jest ponadto wskazywanie przez organ II instancji, na jakiej podstawie zostało podjęte kwestionowane postanowienie pierwszoinstancyjne, skoro takiej podstawy Dyrektor Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś. nie podał. W końcowej części postanowienia organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż postanowienie organu I instancji z dnia [...] cyt. "wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1966 ze zm.) a podstawą egzekucji - przepisy art. 170 ust. 5 Prawa wodnego.".

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie narusza również określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji lub postanowienia. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji lub postanowienia. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 art. 107, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji lub postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa.

Celem zatem uzasadnienia faktycznego i prawnego jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 7 k.p.a. (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei na organie odwoławczym spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.

Na tym tle warto przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94), doskonale obrazujący rolę uzasadnienia decyzji: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych".

Ponadto należy wskazać, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko K.B. dotyczy należności z tytułu składek na rzecz spółki wodnej, jednakże w I instancji, jako wierzyciel, orzekł Dyrektor Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś. Wątpliwości dotyczące legitymacji do zajęcia stanowiska jako wierzyciel na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji również powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 1a pkt 13 powołanej wyżej ustawy przez pojęcie "wierzyciel" – rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Jak wynika z akt sprawy, tytuły wykonawcze nr [...] (nr wierzyciela [...]) i [...] (nr wierzyciela [...]) zostały wystawione przez Dyrektora Biura Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Ś.Ś., jednakże zaległe składki wynikają z przynależności do Gminnej Spółki Wodnej w K.W.

Stosownie natomiast do treści art. 176 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ II instancji, to zarząd spółki wodnej wykonuje uchwały walnego zgromadzenia, kieruje działalnością spółki, zarządza jej majątkiem, prowadzi gospodarkę finansową i reprezentuje ją na zewnątrz. W myśl zaś art. 164 ust. 9 w/w ustawy – do związków spółek wodnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółek wodnych, z tym że prawa i obowiązki przysługujące wobec spółek wodnych staroście w stosunku do związków spółek wodnych wykonuje marszałek województwa.

Powyżej wykazane działania zarówno organu I jak i II instancji naruszają przepisy postępowania egzekucyjnego i kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś obligował Sąd do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.

Po myśli art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji.

k.g.