Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 763/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 par 1 i art. 33 pkt 7
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia K. G. od postanowienia Dyrektora Izby Wytrzeźwień z dnia [...]., w sprawie uznania zarzutów egzekucyjnych za nieuzasadnione utrzymał w mocy skarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 11 sierpnia 2006r. K. G., został przyjęty do Izby Wytrzeźwień, dalej "izby". W chwili jej opuszczenia w dniu 11 sierpnia 2006r., otrzymał dokument pt. "upomnienie" oznaczony numerem [...], gdzie wskazując jako podstawę art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) określono wysokość należnej opłaty za pobyt w izbie oraz koszty upomnienia z pouczeniem, iż wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia do kasy za pośrednictwem Poczty Polskiej lub na rachunek bankowy. W aktach sprawy znajduje się także rachunek Nr [...] datowany na 11 sierpnia 2006r., za pobyt w izbie w dniu 11 sierpnia 2006r oraz karta Nr [...] pobytu w Izbie Wytrzeźwień gdzie wskazano datę przyjęcia do izby tj. dzień 11 września 2006r.

W celu dochodzenia należności egzekucyjnych w trybie egzekucji administracyjnej w dniu 24 listopada 2006r., wystawiono tytuł wykonawczy Nr [...], gdzie wskazano jako kwotę należności głównej 250 zł. Kolejny tytuł wykonawczy Nr [...] datowany był na dzień 5 czerwca 2008r. W oparciu o wskazany tytuł wykonawczy skierowano do pracodawcy K.G. – "A" w M. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę. Pismem z dnia 12 września 2008r., pracodawca strony poinformował Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o rozwiązaniu umowy o pracę z K.G.

Postanowieniem z dnia [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu Nr [...] wystawionego przez izbę. W uzasadnieniu wskazał, iż osobom nieposiadającym w momencie zwalniania środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu, dyrektor izby powinien wystawić odrębne wezwanie wyznaczające termin wykonania obowiązku zapłaty kosztów pobytu w izbie wytrzeźwień i dopiero po jego bezskutecznym upływie, wierzyciel winien podjąć odpowiednie działania w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w tym przesłać zobowiązanemu upomnienie, które nie stanowi podstawy do wyznaczenia zobowiązanemu terminu do wykonania obowiązku. Zatem wezwanie wystawione i doręczone osobie opuszczającej izbę, uznano za nie równoznaczne z upomnieniem.

W dniu 27 marca 2009r., skierowano do K.G. kolejne upomnienie (wezwanie do zapłaty) kwoty 250 zł plus koszty upomnienia za pobyt Nr [...].W oparciu o ww dokument wystawiono w dniu 21 kwietnia 2009r., kolejny tytuł wykonawczy Nr [...] opiewający na kwotę należności głównej.

W dniu 16 czerwca 2009r.,na podstawie art. 33 pkt 1, 6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, K.G. złożył do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego zarzuty do ww. tytułu wykonawczego, zarzucając naruszenie § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izby wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz art. 15 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 44 kpa i art. 7 do 12 kpa.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał wierzyciela do zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...]., Dyrektor Izby Wytrzeźwień uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Od powyższego postanowienia w dniu [...] wpłynęło zażalenie K.G., w którym podniósł, iż sam pobyt w izbie wytrzeźwień nie jest podstawą żądania zapłaty, bowiem podstawę taką stanowi prawidłowe wykonanie procedury prawnej wynikającej z ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W jego przypadku procedury nie były zachowane, gdyż nie otrzymał stosownego wezwania do zapłaty.

Postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy skarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano m. in. na treść art. 33 pkt 1, 6 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, będącego przedmiotem zażalenia, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśniecie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art.15 § 1 (pkt 7).

W ocenie organu dokument Nr [...], który skarżący otrzymał w chwili opuszczenia izby wytrzeźwień w dniu 11 sierpnia 2006r., spełniał wymogi § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz.u. Nr 20, poz. 192 ze zm), który stanowi, iż osobom nieposiadającym środków pieniężnych w momencie zwalniania na pokrycie kosztów pobytu - Kierownik Placówki wystawia wezwanie do pokrycia kosztów w ciągu 7 dni. W ocenie Kolegium dokument ten spełnia wymogi określone w tym przepisie, bowiem zawiera podstawę należności, jej wysokość oraz zakreśla 7 -dniowy termin na jej uregulowanie. Fakt, że strona odmówiła podpisu wszystkich dokumentów, nie oznacza, że go nie otrzymała czy też nie miała wiedzy o tym, że został wystawiony.

Za nieuzasadniony uznano zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, bowiem możliwość egzekwowania należności w trybie ustawy o egzekucji administracyjne dopuszcza art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 pkt. 7 ustawy egzekucyjnej wskazano, iż w aktach sprawy znajduje się kopia upomnienia wystawionego powtórnie w dniu 17 marca 2009r., nr [...] w którym wierzyciel wskazując należność powołuje się przy tym na dokument nr [...], w którym wcześniej zawarto wezwanie do zapłaty. Upomnienie wysłano na adres domowy K. G. i wobec nie odebrania w terminie zwrócone nadawcy – zatem skutecznie doręczone. Druk upomnienia zawierał prawidłową podstawę tj. art. 15 ustawy egzekucyjnej, która może stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powyższego nie zmienia także fakt, że w druku upomnienia dodatkowo znalazł się art. 17 rozporządzenia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K.G. wniósł skargę, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego, art. 15 ust. 1, art. 33 pkt 1, 6, 7 ustawy egzekucyjnej, art. 10 § 1 kpa oraz domagał się przeprowadzenia dowodu z ewidencji upomnień w rozumieniu § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r., prowadzonego według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia obejmującego przedział czasowy około 27 marca 2009r. W uzasadnieniu wskazał, iż nie został pouczony o treści art. 42 ust. 5a zarówno ustnie, jak i pisemnie nie otrzymał żądnego wezwania. Sam pobyt w izbie wytrzeźwień, nie jest podstawą do żądania zapłaty, którą stanowią prawidłowo wykonane procedury prawne. Nie skierowano do niego prawidłowego wezwania do zapłaty spełniającego wymagania z § 17 rozporządzenia z pouczeniem o przysługujących środkach odwoławczych i wyznaczającego termin na wykonanie obowiązku, a jedynie wręczono mu upomnienie w dniu opuszczenia izby. Następnie wysłano upomnienie (wezwanie do zapłaty), bez podpisu pieczęci, opatrzono jedynie nieczytelnym podpisem. Na podstawie tych dokumentów wystawiono tytuły wykonawcze z rażącym obejściem prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że w toku rozpoznawania sprawy organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego.

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Izby Wytrzeźwień w przedmiocie uznania zarzutów egzekucyjnych za nieuzasadnione stwierdza, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów art. 15 § 1 i art. 33 pkt. 7 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005roku, Nr 229 poz. 1954 ze zm.) dalej "ustawy" oraz § 17 . rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2004r.,Nr. 20, poz.192) dalej "rozporządzenia".

Zgodnie z § 17 rozporządzenia osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni.

W myśl art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu wyznaczonego do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, prześle mu pisemnie upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania spawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

W przedmiotowej sprawie skarżący K.G. został zatrzymany i doprowadzony w dniu 11 sierpnia 2006r. do Izby Wytrzeźwień (w karcie Nr [...] pobytu w Izby Wytrzeźwień omyłkowo wpisano datę przyjęcia 11.09.2006r.), i w dniu 11 sierpnia 2006r. zostało wystawione "upomnienie" oznaczone numerem [...], gdzie wskazując jako podstawę art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określono wysokość należnej opłaty za pobyt w izbie oraz koszty upomnienia z pouczeniem, iż wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia do kasy za pośrednictwem Poczty Polskiej lub na rachunek bankowy. Wskazane pismo zostało opatrzone nieczytelnym podpisem - a więc wbrew dokładnemu obowiązkowi wynikającemu z druku, iż należy zamieścić podpis i pieczątkę z podaniem imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego osoby wystawiającej upomnienie.

Postanowieniem z dnia [...]., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie.

W dniu 27 marca 2009r., skierowano do K. G. kolejne upomnienie (wezwanie do zapłaty) za pobyt Nr [...], gdzie wskazano jako podstawę prawną § 17 rozporządzenia oraz art. 15 § 1 ustawy. Dokument ten także nie został opatrzony stosowną pieczątką i stanowiskiem służbowym osoby go podpisującej.

Uznać należy, że wystawienie tego upomnienia nastąpiło z naruszeniem art. 15 § 1 cytowanej ustawy, albowiem nie zostało poprzedzone doręczeniem skarżącemu wezwania do wykonania obowiązku w zakreślonym terminie, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W aktach administracyjnych przesłanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego znajduje się kserokopia rachunku za pobyt w Izbie Wytrzeźwień, zawierającego m.in. treść oświadczenia zobowiązanego do wpłaty kwoty 250 zł na określone konto w terminie do dnia 18 sierpnia 200 art. 15 § 1 ustawy 6 r., jednak oświadczenie to nie zostało przez skarżącego podpisane, wobec czego nie można uznać, że obowiązek zapłaty stał się wymagalny i że upłynął termin jego wykonania. Rachunek ten także zawiera nieczytelny podpis, bez wskazania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby go podpisującej

Należy podnieść, iż art. 15 § 1 ustawy uzależnia przesłanie pisemnego upomnienia dłużnikowi od upływu terminu do wykonania przez niego obowiązku, zaś postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Dlatego też uchybienie stwierdzone przez Sąd stanowi podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 7 ustawy.

Nadto stwierdzić należy, iż za wezwanie do zapłaty, czy upomnienie można uznać jedynie takie pisma, które poza spełnieniem warunków określonych w § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego czy art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały wystawione przez właściwe organy, jak też podpisane przez osoby do tego upoważnione. Wszystkie dokumenty, na które powołuje się wierzyciel jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze opatrzone są nieczytelnymi podpisami, bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osób wystawiających te pisma, co uniemożliwia Sądowi kontrolę, czy pisma te zostały wystawione przez osoby do tego upoważnione.

Tak więc za zasadny należy uznać zarzut, iż przedmiotowe postanowienie zostało wydane bez wnikliwej oceny materiału dowodowego, co nakazuje art. 7 i 107 kpa, zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ wyda rozstrzygnięcie mając na uwadze wyrażoną ocenę prawną, eliminując naruszenia wskazanych przepisów.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach zasądzonych na rzecz skarżącego znajduje podstawę w art. 200 ustawy.