Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 162/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi P. K. i R. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2020 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania państwa P. i R. K. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) z [...] października 2019 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia na obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...] położonej w P., robót budowlanych wyszczególnionych w sentencji decyzji, w terminie do [...] września 2020 r.

W uzasadnieniu tej decyzji WINB wyjaśnił, że opisany obiekt budowlany znajduje się bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny dwukondygnacyjny w zabudowie bliźniaczej w kształcie litery "L", o wymiarach zewnętrznych zasadniczej bryły budynku 8,80 m x 8,70 m z dobudowaną dwukondygnacyjną częścią z wejściem do budynku o wymiarach zewnętrznych 5,80 m x 3,80 m, będący obiektem piętrowym z poddaszem nieużytkowym. Budynek w całości jest podpiwniczony, posiada ściany murowane i dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej kryty blachą. Od strony podwórka przy granicy z działką nr [...] znajduje się podjazd do garażu usytuowanego w poziomie piwnic. Kontrola przeprowadzona w obrębie strychu budynku wykazała, że drewniane elementy konstrukcji dachowej, takie jak słupy i krokwie, zostały od strony sąsiedniej działki nr [...] obmurowane otynkowaną ścianą zewnętrzną. Konstrukcja dachowa została ocieplona wełną mineralną i obita folią.

Podczas kontroli przeprowadzonej [...] maja 2018 r., opierając się na oświadczeniach skarżących stwierdzono, że sporny obiekt otrzymali na mocy umowy darowizny z [...] listopada 2004 r. od rodziców skarżącego – J. i M. K.. Skarżący wyjaśnili, że budynek był wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w roku 1974, a w 1975 r. był już zrealizowany i przystąpiono do jego użytkowania, mimo że nie były wykończone wszystkie pomieszczenia. Oświadczyli jednocześnie, że dokumenty dotyczące jego budowy zostały zniszczone i nie posiadają żadnej dokumentacji związanej z budową obiektu. Wskazali, że od czasu wybudowania budynek nie był rozbudowywany ani przebudowywany, wykonano jedynie roboty remontowe polegające na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, wymianie pokrycia dachowego w 2003 r. oraz docieplenia warstwą styropianu grubości 15 cm ścian zewnętrznych oraz ścian piwnic około 2015 r.

Ustalono też, że na sąsiedniej działce nr [...], przy granicy z działką nr [...], zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do E. T. (dalej: uczestniczka), posiadający podobną konstrukcję oraz układ połaci dachowych. Ściany prostopadłe do granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] obydwu budynków znajdują się w jednej płaszczyźnie.

W trakcie postępowania pismami z [...] czerwca 2018 r. PINB zwrócił się do Archiwum Państwowym w L. - Oddział w R. P. oraz do Urzędu Miejskiego w P. o przekazanie kopii dokumentów dotyczących budowy opisanego wyżej budynku mieszkalnego. Pismem z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Kierownik Archiwum Państwowego w L. – Oddział w R. P. poinformował, że w zasobie materiałów archiwalnych nie odnaleziono pozwolenia na budowę, projektu budowlanego ani dokumentów związanych z oddaniem do użytku budynku mieszkalnego skarżących. Burmistrz P. pismem z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], przekazał kopię decyzji Urzędu Miejskiego w P. L.dz. [...] z [...] lipca 1974 r. o pozwoleniu na budowę wraz z planem zagospodarowania – szkicem sytuacyjnym i kartą zmian do projektu typowego budynku jednorodzinnego oraz obliczeniami statycznymi. W świetle treści tej decyzji M. i J. K. (dalej: rodzice skarżącego) udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typ [...], ze strychem użytkowym na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], zastrzegając jako dodatkowy warunek wykonanie muru ogniowego od strony działki W. T.. Ponadto, zgodnie z planem zagospodarowania (szkicem sytuacyjnym), ustalono, że obiekty projektowane to "dom" usytuowany przy granicy z działką sąsiednią stanowiącą własność matki uczestniczki oraz garaż usytuowany przy granicy z działką stanowiącą własność E. B.. Projektowany budynek mieszkalny posiadał wymiary zewnętrzne wynoszące 8,88 m x 8,62 m oraz powierzchnię zabudowy 83,32 m2 (k. 43 akt adm.).

Analizując przedłożone dokumenty, organy stwierdziły zgodność lokalizacji i wymiarów zewnętrznych zasadniczej bryły przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z planem zagospodarowania - szkicem sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z [...] lipca 1974 r. Stwierdzono jedynie niewielkie rozbieżności w wymiarach zewnętrznych i usytuowaniu budynku, które – zdaniem organów – nie stanowią o dokonaniu istotnego odstąpienia.

W toku prowadzonego postępowania PINB przesłuchał świadków wskazanych przez skarżącą, tj. J. T. i E. P.. W oparciu o złożone zeznania świadków organ przyjął, że "zabudowa przestrzeni nad gankiem" w poziomie piętra została wykonana przed 1990 r. Stwierdził ponadto, że zeznania J. T. dot. daty realizacji nadbudowy ganku w poziomie piętra są niespójne co do wskazanego okresu realizacji nadbudowy ganku w poziomie piętra, przez co w ocenie organu nie mogą przesądzać o okresie realizacji tej części obiektu. Świadek E. P. zeznała, że z uwagi na utrudnione warunki dostępu do materiałów budowlanych, budowa pomieszczeń na piętrze nad gankiem została wykonana później niż cały budynek i mogło to mieć miejsce pomiędzy 1985 a 1990 rokiem.

Zdaniem PINB, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym plan zagospodarowania - szkic sytuacyjny, stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] maja 1985 r., obejmujący budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] położnej przy ul. [...] nr [...] w P., nr ewid. gruntów [...] (obecnie działka o nr ewid.[...]) świadczy o tym, że przedmiotowy budynek mieszkalny widnieje na w/w planie jako istniejący, a jego wymiary zewnętrzne odpowiadają wymiarom ustalonym przez organ I instancji w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych.

W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, nie można więc udowodnić, że wykonana w okresie późniejszym w poziomie piętra budynku nadbudowa ganku stanowiła samowolę budowlaną.

Jednocześnie PINB przeprowadził analizę zgodności zrealizowania bryły głównej budynku z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, tj. zgodności z zarządzeniem nr 130 Ministra Budownictwa i Przemyślu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. Min. Bud. nr 10, poz. 44 ze zm.; dalej: "zarządzenie z 1966 r.). Organ ten stwierdził naruszenie przepisów przez budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w P., wskutek niezgodności parametrów wykonanej ściany przeciwpożarowej znajdującej się przy granicy z działką uczestniczki.

Wobec tego PINB opisaną wyżej decyzją, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, uznał zasadność nakazania właścicielom budynku wykonania określonych robót budowlanych, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami i udzielonymi warunkami pozwolenia na budowę. Mianowicie organ zobowiązał skarżących do wykonania w opisanym budynku następujących robót budowlanych:

- demontażu pokrycia dachowego z blachy na szerokości ściany oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...];

- nadmurowania istniejącej ściany oddzielania przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką nr [...] murem grubości minimalnej 12 cm, na całej długości muru na wysokość co najmniej 0,30 m ponad pokrycie dachowe z blachy, w sposób zapewniający jej stateczność, z użyciem bloczków z betonu komórkowego SOLBET o grubości 12 cm łączonych na klej

albo:

- nadmurowania istniejącej ściany oddzielania przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...] innym materiałem ściennym na całej długości muru na wysokość co najmniej 0,30 m ponad pokrycie dachowe z blachy, w sposób zapewniający jej stateczność, z użyciem materiału zapewniającego co najmniej czterogodzinną odporność ogniową tej ściany

- wykonania na zrealizowanym murze tynku zewnętrznego lub wyłożenia niepalną wykładziną, niewrażliwą na działanie wilgoci atmosferycznej (np. blachą)

- uzupełnienia brakujących obróbek blacharskich pokrycia dachowego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili PINB naruszenie:

- art. 51 § 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy roboty budowlane w omawianym budynku wykonano zgodnie z zatwierdzonym odrębną decyzją projektem budowlanym i godnie z przepisami;

- art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że do zasadniczej bryły tego budynku miały zastosowanie przepisy zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemyślu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. Min. Bud. nr 10, poz. 44 ze zm.; dalej także: "zarządzenie z 1966 r.), podczas gdy należało zastosować przepisy ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku (Dz. U. nr 17, poz. 62; dalej także: rozporządzenie z 1980 r.), obowiązujące od 1 stycznia 1981 r.

Utrzymując w mocy tę decyzję WINB wskazał, że PINB prawidłowo zastosował przepisy zarządzenia z 1966 r., które obowiązywały w dacie udzielenia pozwolenia na budowę budynku – [...] lipca 1974 r., a nie stosował przepisów rozporządzenia z 1980 r., które wówczas jeszcze nie obowiązywały. Warunkiem udzielenia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lipca 1974 r. dla opisanego budynku było bowiem wykonanie muru ogniowego od strony działki sąsiedniej, należącej wtedy do W. T. – poprzedniczki prawnej obecnej właścicielki – uczestniczki. Przepisy zarządzenia z 1966 r. regulowały sytuowanie obiektu budowanego na działce z uwzględnieniem zabudowy na sąsiednich działach, określając wymagane minimalne odległości pomiędzy budynkami, a w przypadku braku zabudowy na sąsiedniej działce odnosząc się do wymaganych odległości pomiędzy projektowanym budynkiem i takim samym budynkiem mogącym zostać zrealizowanym w przyszłości na sąsiedniej niezabudowanej działce. W dacie udzielenia pozwolenia na budowę działki sąsiednie zabudowane były drewnianymi domami. Stąd projektowany budynek mieszkalny powinien zostać usytuowany w odległości co najmniej 10 m od tych budynków. Jednakże w związku z tym, że od strony działki poprzedniczki uczestniczki zaprojektowano w ocenianym budynku ścianę przeciwpożarową, zbliżono projektowany budynek do istniejącego wtedy drewnianego budynku na działce sąsiedniej na odległość nie mniejszą niż 3 m.

Mając powyższe na uwadze, WINB stwierdził, że ściana przeciwpożarowa wykonana w budynku będącym przedmiotem postępowania, zlokalizowana od strony działki sąsiedniej nr [...] nie spełnia wymagań wynikających z przepisów zarządzenia, gdyż nie jest wyprowadzona na wysokość co najmniej 30 cm ponad istniejące niepalne pokrycie dachu wykonane z blachy. Jednocześnie, zdaniem WINB, nie było podstaw, by uznać, że opisany budynek skarżących nie spełnienia wymagań obecnych przepisów techniczno-budowlanych, w tym również w zakresie, o którym mowa w § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719 ze zm.) ani nie można stwierdzić, by zagrażał on życiu ludzi.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję skarżący powtórzyli zasadniczo zarzuty i argumentację przywołane w odwołaniu od ww. decyzji PINB z [...] października 2019 r. Zarzucili bowiem WINB naruszenie:

- art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, to jest brak ustalenia okresu budowy i nadbudowy opisanego budynku mieszkalnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że w sprawie miały zastosowanie przepisy zarządzenia z 1966 r., podczas gdy prawidłowo należało stosować przepisy rozporządzenia z 1980 r., a także pominięcie niezwykle istotnego dla sprawy faktu "dobudowania się przez uczestniczkę do uprzednio wybudowanego" budynku skarżących oraz nieobciążenia jej żadnymi obowiązkami z tego tytułu;

- art. 48, 49b, 50a i 51 Prawa budowlanego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, mimo że budynek skarżących nie został wzniesiony w sposób mieszczący się w dyspozycji przytoczonych przepisów zarówno z uwzględnieniem wymogów zakreślonych przez zarządzenie z 1966 r., jak i rozporządzenie z 1980 r. oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 52 Prawa budowlanego przez nakazanie skarżącym dokonania na swój koszt czynności wskazanych w decyzji;

- § 20 ust. 2, 3, 5, 7,13, § 73, § 78 ust. 1, § 78 ust. 7 i 9 zarządzenia z 1966 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy budynek mieszkalny był budowany zgodnie z pozwoleniem na budowę, projektem i przepisami prawa, a okres prowadzenia budowy budynku powinien skutkować zastosowaniem obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia z 1980 r.

W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji PINB i WINB oraz o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego nieruchomości będącej własnością uczestniczki, tj. [...] z uwagi na fakt, iż roboty budowlane, których obowiązek został nałożony na skarżących wymagają wcześniejszego dokonania robót na nieruchomości powyżej wskazanej. Ponadto skarżący wnieśli o załączenie akt tego postępowania do akt niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest nie zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowody, prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.

W myśl art. 51 ust. 7 tej ustawy, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b (budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia), zostały wykonane w sposób opisany w art. 50 ust. 1.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 bądź art. 49b ustawy, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

W świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3).

Stosownie do art. 52 ustawy, na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa obowiązek dokonania – na własny koszt – czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51.

Przy tym przez roboty budowlane należy rozumieć zarówno budowę (wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu oraz odbudowę, rozbudowę i nadbudowę tego obiektu), jak i prace budowlane polegające na przebudowie (roboty budowlane, które prowadzą do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji), montażu, remoncie (odtworzenie stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego, niestanowiące bieżącej konserwacji, z dopuszczeniem stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym) i rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6, 7, 7a i 8).

Organy obu instancji, oceniając prawidłowo zgromadzony w sprawie wyczerpująco materiał dowodowy, stwierdziły, że z uwagi na okoliczności sprawy, zastosowanie w niej znaleźć powinien art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż sporny budynek mieszkalny był budowany zasadniczo na podstawie pozwolenia na budowę, a nie zachodziła jednocześnie żadna z okoliczności wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 1-3 ustawy.

Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii legalności ściany stanowiącego własność skarżących budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przy ul. [...] w P., która to ściana usytuowana jest przy granicy z działką sąsiednią nr [...], należącą do uczestniczki.

W niniejszej sprawie jest niekwestionowane, że decyzją Urzędu Miejskiego w P. z [...] lipca 1974 r., znak: L.dz. [...], udzielono rodzicom skarżącego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typ [...], ze strychem użytkowym na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Co istotne przy tym w decyzji tej zobowiązano inwestorów do wykonania muru ogniowego od strony sąsiedniej działki należącej wówczas do W. T. (k. 47 akt adm.).

Okoliczność ta ma bardzo istotne znaczenie w sprawie. Jak bowiem trafnie przyjęły organy, nie można się zgodzić z zarzutami skarżących dotyczącymi zastosowania niewłaściwych warunków technicznych. Skoro w dacie udzielania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, tj. w dniu [...] lipca 1974 r. obowiązywały przepisy zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, to organ administracji miał obowiązek stosować wówczas te właśnie przepisy techniczno-budowlane. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że zgodnie z obowiązującą w prawie administracyjnym zasadą aktualności, organ powinien rozstrzygać sprawę na podstawie normy obowiązującej w dniu orzekania. Zasada ta wywodzona jest z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, jak również nawiązuje do zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Wynika to z tego, że z "zasady praworządności wywodzi się obowiązek organów administracji publicznej stosowania do stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania tej decyzji" (zob. wyroki NSA z 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06 i 9 listopada 2017 r., II GSK 143/16 oraz uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13).

Z powyższego wynika, że organy administracji nakładając na poprzedników prawnych skarżących obowiązek wykonania muru ogniowego od strony sąsiedniej działki należącej obecnie do uczestniczki, opierały się na brzmieniu tych właśnie przepisów technicznych. W żadnym razie nie mogły mieć w tym zakresie zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, które weszły w życie 1 stycznia 1981 r.

W konsekwencji podczas przeprowadzanej oceny zgodności wykonanych robót budowlanych z treścią udzielonego pozwolenia na budowę, prawidłowo organy nadzoru budowlanego obu instancji badały, czy ściana przeciwpożarowa wykonana w budynku będącym przedmiotem postępowania, zlokalizowana od strony działki sąsiedniej nr [...], spełnia wymagania określone w przepisach obowiązującego w dacie udzielenia pozwolenia na budowę zarządzenia z 1966 r., a mianowicie czy ściana ta jest wyprowadzona na wysokość co najmniej 30 cm ponad istniejące niepalne pokrycie dachu wykonane z blachy.

W tej sytuacji organy trafnie odnosiły się do treści § 20 ust. 2 zarządzenia z 1966 r. W świetle tego przepisu, dla budynków zaliczonych do III, IV i V kategorii zagrożenia pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych lub o wysokości do 15 m w innych budynkach - odległości pomiędzy budynkami wolno stojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową, powinny w zależności od średniego obciążenia ogniowego tych budynków wynosić co najmniej odległość w metrach określoną w tabelce. Uwzględniając powyższy przepis organy prawidłowo przyjęły, że omawiany obiekt budowlany należy kwalifikować jako budynek o średnim obciążeniu ogniowym do 25 kG/m2, a co za tym idzie odległość między budynkami o takim samym obciążeniu winna wynosić 4 m. Średnie obciążenie ogniowe dla budynku mieszkalnego przyjęto w oparciu o załącznik nr 2 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38, poz. 196), który określa orientacyjne wielkości obciążenia ogniowego w budynkach mieszkalnych wynoszące 70 Mcal/m2, tj. 16 kG/m2.) Natomiast odległość budynku, bez względu na wielkość średniego obciążenia ogniowego, od drugiego budynku o średnim obciążeniu ogniowym ponad 175 kG/ m2 winna wynosić co najmniej 10 m. Przy tym zgodnie z § 20 ust. 5 zarządzenia z 1966 r. budynki o ścianach lub stropach wykonanych z materiałów palnych należy zaliczać do budynków o średnim obciążeniu ogniowym powyżej 175 kG/m2, niezależnie od faktycznego obciążenia ogniowego. W myśl zaś § 20 ust. 13 tego zarządzenia w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość budynku w zabudowie wolno stojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych.

Mając powyższe na względzie, organy stwierdziły, że w myśl § 20 ust. 3 zarządzenia odległość wolno stojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m, natomiast stosownie do treści § 20 ust. 7, dla wolno stojących budynków, o których mowa w ust. 2, z pokryciem co najmniej trudno zapalnym, zwróconych do sąsiedniego budynku ścianą szczytową bez otworów, wykonaną z materiałów niepalnych, odległość między nimi może być zmniejszona do 3 m. Bezsprzecznie bowiem powołane wyżej przepisy regulują sytuowanie obiektu budowanego na działce z uwzględnieniem zabudowy na sąsiednich działach, określając wymagane minimalne odległości pomiędzy budynkami, bądź w przypadku braku zabudowy na sąsiedniej działce odnosząc się do wymaganych odległości pomiędzy projektowanym budynkiem i takim samym budynkiem mogącym zostać zrealizowanym w przyszłości na sąsiedniej niezabudowanej działce.

Z planu zagospodarowania - szkicu sytuacyjny, stanowiącego załącznik do pozwolenia na budowę z [...] lipca 1974 r., w zakresie ustalenia zabudowy na działce inwestorów (obecnie nr [...]) i działkach sąsiednich E. B. (obecnie nr [...]) i W. T. (obecnie nr [...]), wynika, że działki sąsiednie zabudowane były wówczas drewnianymi domami. Uwzględniając istnienie na sąsiednich działkach budynków mieszkalnych o średnim obciążeniu ogniowym powyżej 175 kG/m2, organy prawidłowo oceniły, iż projektowany budynek mieszkalny co do zasady powinien zostać usytuowany w odległości co najmniej 10 m od istniejących na sąsiednich działkach budynków mieszkalnych o konstrukcji drewnianej, niezależnie od faktycznie założonego średniego obciążenia ogniowego projektowanego budynku. Jednak analiza poprawności usytuowania projektowanego budynku pozwoliła organom na stwierdzenie, że od strony działki W. T. (obecnie nr [...]) zaprojektowano w omawianym budynku ścianę przeciwpożarową, co umożliwiło zbliżenie projektowanego budynku do istniejącego drewnianego budynku stanowiącego własność pani W. T. na odległość nie mniejszą niż 3 m. Jednocześnie organy, opierając się na treści planu zagospodarowania - szkicu sytuacyjnego, sporządzonego w skali 1:500, dokonały pomiaru najkrótszych odległości od sąsiadujących, istniejących budynków drewnianych do projektowanego budynku i ustaliły niewadliwie, że odległości te wynoszą odpowiednio, od istniejącego budynku mieszkalnego E. B., usytuowanego na działce o obecnym nr [...] - 16 m, zaś od istniejącego budynku mieszkalnego W. T., zlokalizowanego na działce o obecnym nr [...] - 4,5 m. W związku z tym organy uznały, że projektowany budynek mieszkalny został usytuowany z zachowaniem wymaganych przepisami odległości od sąsiednich budynków.

Wobec jednak wzmiankowanego faktu, że warunkiem udzielenia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lipca 1974 r. dla ww. budynku był wymóg wykonania muru ogniowego od strony działki W. T. oraz wobec ustalenia, że ściana tego budynku usytuowana przez granicy z tą działką sąsiednią nie spełnia przepisanych wymagań w tym zakresie, organy trafnie orzekły o zasadności nałożenia na skarżących – jako obecnych właścicieli tego budynku obowiązków, polegających na: demontażu pokrycia dachowego z blachy na szerokości ściany oddzielenia przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...]; nadmurowaniu istniejącej ściany oddzielania przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką nr [...] murem grubości minimalnej 12 cm, na całej długości muru na wysokość co najmniej 0,30 m ponad pokrycie dachowe z blachy, w sposób zapewniający jej stateczność, z użyciem bloczków z betonu komórkowego SOLBET o grubości 12 cm łączonych na klej bądź alternatywnie na nadmurowaniu istniejącej ściany oddzielania przeciwpożarowego, usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...] innym materiałem ściennym na całej długości muru na wysokość co najmniej 0,30 m ponad pokrycie dachowe z blachy, w sposób zapewniający jej stateczność, z użyciem materiału zapewniającego co najmniej czterogodzinną odporność ogniową tej ściany; ponadto na wykonaniu na zrealizowanym murze tynku zewnętrznego lub wyłożenia niepalną wykładziną, niewrażliwą na działanie wilgoci atmosferycznej (np. blachą) oraz finalnie uzupełnieniu brakujących obróbek blacharskich pokrycia dachowego.

Trafnie oceniły organy, że od strony działki nr [...] wykonana została z materiałów palnych konstrukcja dachowa budynku o obecnym pokryciu niepalnym, która została zabezpieczona ścianą murowaną o czterogodzinnej odporności ogniowej, niespełniającej jednak wszystkich wymagań określonych w przepisach zarządzenia z 1966 r. określonych dla ściany przeciwpożarowej. Jednocześnie – co jest niekwestionowane – organy te nie stwierdziły innych naruszeń przepisów techniczno-budowlanych przez przedmiotowy budynek skarżących. Zasadnie przy tym, uwzględniając różnorodność dostępnych na rynku materiałów budowlanych nadających się do zrealizowania ściany zewnętrznej, posiadających zróżnicowane parametry techniczne i wytrzymałościowe, organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie wskazały konkretne rozwiązania materiałowe, umożliwiając zarazem skarżącym wykonanie nałożonego obowiązku w alternatywny sposób, zgodny jednak z wymaganiami przepisów i zasadami wiedzy technicznej, przy zachowaniu obowiązku nadzoru nad wykonywanymi robotami w tym zakresie przez osobę legitymująca się wymaganymi uprawieniami budowlanymi.

Całkowicie niezasadne są przy tym zarzuty dotyczące naruszenia przez organy art. 52 Prawa budowlanego. Ponownie należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, że jeśli inwestor po wykonaniu robót budowlanych utracił tytuł prawny do nieruchomości, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków popełnionych uchybień właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany lub jego część. Oznacza to, że kryterium wyboru adresata decyzji w sprawie rozbiórki spośród podmiotów wymienionych w art. 52 prawa budowlanego jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (zob. przykładowo jedynie wyroki NSA: z 18 października 2016 r., sygn. akt II OSK 123/15, z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 704/15, z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 714/16, z 7 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 990/17 i z 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2247/18). Organy prawidłowo nałożyły opisany obowiązek na skarżących jako na właścicieli obiektu budowlanego objętego niniejszym postępowaniem legalizacyjnym.

Oczywiście bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. art. 48, 49b i 50a Prawa budowlanego. Przepisy te nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania, a postępowanie legalizacyjne było prowadzone przez organy administracji prawidłowo w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.

Nieuzasadniony był wniosek strony skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego nieruchomości będącej własnością uczestniczki. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Opisana podstawa zawieszenia ma charakter fakultatywny ("sąd może zawiesić postępowanie"), a ocena w tym zakresie pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku konieczne jest wstrzymanie biegu sprawy. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że podstawa ta aktualizuje się w zupełnie wyjątkowych okolicznościach, to jest wówczas, gdy między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem zachodzi związek tego rodzaju, że wynik toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, ma decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Dlatego taki charakter ma wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt jest zgodny z prawem materialnym albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do popełnienia takich uchybień formalnych, które mogły mieć wpływ na jego treść (zob. wyroki NSA: z 19 marca 2019 r., II OSK 1175/17, z 14 listopada 2019 r., II OSK 3271/17 i z 22 listopada 2019 r., I OSK 877/18). Takiego zagadnienia wstępnego niewątpliwie nie stanowi wynik toczącego się postępowania dotyczącego nałożenia na uczestniczkę obowiązku wykonania określonych robót budowlanych dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...]. W rozpoznawanej sprawie istotą nałożonego na skarżących obowiązku jest zrealizowanie wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej wynikających z udzielonego ich poprzednikom prawnym pozwolenia na budowę z [...] lipca 1974 r. Nie budzi zaś wątpliwości, że w dacie wydania tego pozwolenia na budowę budynek uczestniczki nie był zrealizowany, toteż wspomniany wyżej warunek wykonania muru ogniowego od strony działki oznaczonej obecnie nr [...], nie był uzależniony od stanu technicznego tego nieistniejącego wówczas obiektu budowlanego. W tej sytuacji nie zachodziły więc podstawy uzasadniające wstrzymanie biegu niniejszej sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, ponownie wskazać trzeba, że organy obu instancji wyjaśniły w niniejszej sprawie prawidłowo wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z art. art. 7, 8, 77, 80 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co umożliwiło prawidłowe nałożenie na skarżących, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania w opisanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...], określonych robót budowlanych, celem zalegalizowania wykonanych robót. Niewątpliwie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy powołanego zarządzenia z 1966 r., co oznacza, że bezzasadne były podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa w tym zakresie.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był skargę oddalić, w myśl art. 151 p.p.s.a.