Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1342/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 173 par. 1, art. 174 pkt 1, art. 177 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Jacek Brolik (spr.), Włodzimierz Kubiak, Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Ewy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt I SA/Kr 2275/01 w sprawie ze skargi Ewy P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 19 września 2001 r. (...) w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej za 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od skarżącej Ewy P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł. (słownie sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją organu I instancji z dnia 23 lipca 2001 r. stwierdzono wygaśnięcie wydanej Ewie P. decyzji z dnia 31 marca 1998 r. w sprawie wysokości karty podatkowej za 1998 rok. Rozpoznając odwołanie podatniczki Izba Skarbowa w K. w dniu 19 września 2001 r. utrzymała przedmiotową decyzję w mocy. Z bezspornych ustaleń organów podatkowych wynikało, że skarżąca w 1998 roku prowadząc działalność w zakresie usług remontowo-budowlanych oraz instalacyjnych, poza świadczeniami dla ludności wykonywała usługi również dla innych odbiorców, co było dopuszczalne pod warunkiem, że przychód z tego tytułu nie przekroczy kwoty 44.000 zł - stosownie do pkt 4 objaśnień do części I zał. Nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.12.1996 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 151 poz. 717 ze zm./. Ponieważ Ewa P. przekroczyła podaną kwotę, wedle organów utraciła prawo do opodatkowania w tej formie, co uzasadniało, w oparciu o par. 22 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, wydanie przez Urząd Skarbowy decyzji w dniu 30.04.2001 r. o wyłączeniu jej z grupy osób opodatkowanych w formie karty podatkowej za 1998 rok. Ta decyzja została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w K. w dniu 13 lipca 2001 r. (...).

Konsekwencją prawną nie dopełnienia warunków uprawniających do skorzystania z zryczałtowanych form opodatkowania musiało być wygaśnięcie decyzji z dnia 31.03.1998 r. (...) - na podstawie art. 258 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 września 2001 r. (...) zmierzającej do jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania, podnoszone są zarzuty o treści identycznej jak w odwołaniu. Skarżąca zarzuca, że źle została poinformowana o obowiązujących ją ograniczeniach oraz, że nie wzięto pod uwagę trudności w stosowaniu przepisów dotyczących karty podatkowej, co wynika z umieszczenia istotnych dla podatnika informacji w załącznikach znajdujących się na końcu aktu prawnego. Niewłaściwe stosowanie przepisów prawa było spowodowane tym, że została błędnie poinformowana o obowiązujących limitach dotyczących świadczenia usług dla odbiorców innych niż "ludność" oraz faktem, że przepisy dotyczące tej formy opodatkowania są nieprecyzyjne i zawile sformułowane.

Również w wydanej przez urząd skarbowy decyzji o wysokości stawki podatkowej brak jest informacji dotyczących poprawnego stosowania przepisów o karcie podatkowej. Zamieszczona jest tam tylko informacja o kwocie limitu, którego nie można przekroczyć przy świadczeniu usług dla innych odbiorców; nie jest natomiast, sprecyzowane: kogo dotyczy sformułowanie "inni odbiorcy" i jakie są konsekwencje przekroczenia limitu.

Organy podatkowe winny przestrzegać zasady zaufania podatników i zasady informacji prawnej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zarzut złego poinformowania jej o obowiązujących przepisach wiązał się z informacją uzyskaną od pracownika urzędu na temat limitu w wykonywaniu prac na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej i wskazaniem co się mieści w tym pojęciu. Nie uzyskując informacji gdzie można znaleźć odpowiednie przepisy dotyczące tego ograniczenia i ufając w poprawność informacji pracownika urzędu - postępowała zgodnie z nią, tym bardziej, że urząd nie wniósł zastrzeżeń do użytego w późniejszym piśmie sformułowania "jednostki gospodarki uspołecznionej" jak i nie widział przeciwwskazań by była w dalszym ciągu opodatkowana w tej formie w 1999 roku.

Izba Skarbowa wnosząc o oddalenie skargi podała, że w odwołaniu Ewa P. nie podnosiła zarzutu błędnego poinformowania przez pracownika urzędu skarbowego. Za mało wiarygodne uznała stwierdzenie skarżącej, że w lutym 1999 roku, w związku ze składaniem wniosku o ustalenie wysokości karty podatkowej, złożyła pismo informujące, że w 1998 roku nie wykonywała żadnych prac dla jednostek gospodarki uspołecznionej, a urząd nie miał zastrzeżeń do użytego w nim sformułowania" jednostki gospodarki uspołecznionej" i nie widział przeszkód aby była dalej opodatkowana w tej formie na 1999 rok.

W aktach sprawy takie pismo nie figuruje, a przepisy rozporządzenia w sprawie karty podatkowej nie wymagały składania takiego wniosku.

Wyrokiem z dnia 26 II 2004 r. wydanym w sprawie I SA/Kr 2275/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniesioną skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wywiódł i przedstawił, co następuje.

Ponieważ zasadnicze fakty w niniejszej sprawie są bezsporne, rzeczą Sądu jest ustosunkowanie się do zarzucanego naruszenia przepisów art. 120 i 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Pierwszy z tych przepisów - art. 120 - formułuje zasadę praworządności nazywaną też zasadą legalności. Oznacza ona wymóg oparcia każdej czynności wykonywanej przez organy podatkowe na konkretnym przepisie prawa. Wydając decyzję w niniejszej sprawie organy miały na uwadze przede wszystkim treść rozporządzenia Ministra Finansów /obowiązującego w 1998 roku/ - z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 151 poz. 717/ a zwłaszcza przepisy stanowiące podstawę do wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej podatników, którzy, między innymi, nie zawiadomią organu podatkowego o zmianie powodującej utratę warunków do opodatkowania w tej formie.

Bezspornie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe rozporządzenie wydane na podstawie ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i stanowiło źródło obowiązującego w 1998 roku prawa.

Takim źródłem prawa nie była wówczas wskazywana przez stronę ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./, która weszła w życie z początkiem 1999 roku.

Nie dopełnienie przez podatnika określonych w przepisach prawa podatkowego warunków uprawniających do skorzystania z ryczałtowych form opodatkowania - stanowiło podstawę do stwierdzenia przez organ podatkowy wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 258 par. 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa - przez organy powołanego.

Zarzut naruszenia przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej nie znajduje, więc, uzasadnienia.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W wydanej decyzji o karcie podatkowej podana jest podstawa prawna w postaci cytowanego wyżej rozporządzenia i rzeczą podatnika było zapoznanie się z tymi przepisami.

Nie zostało natomiast wykazane w żaden sposób, by doszło do udzielenia błędnej informacji przez pracownika urzędu skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21.10.1994 r. - SA/Wr 895/94 /Przegląd orzecznictwa podatkowego 1996 nr 3 poz. 81/ stwierdził, że dla ustalenia odpowiedzialności organu za naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, konieczne jest wykazanie, iż fakt dezinformacji faktycznie wystąpił. Organy podatkowe zgodnie z par. 2 art. 121 Ordynacji obowiązane są udzielać informacji stronie o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania - lecz czynią to na wniosek podatnika a nie z urzędu. W niniejszej sprawie nie zostało również wykazane, że skarżąca wobec wątpliwości w stosowaniu przepisów prawa zwracała się o udzielenie informacji i takich nie uzyskała.

Organy podatkowe nie mają natomiast obowiązku czuwania nad tym, by podatnik z powodu nieznajomości przepisów prawa nie poniósł szkody.

Dodać należy, że zasada udzielania informacji prawnej stronom jest realizowana wyłącznie w postępowaniu podatkowym, a gdy takie się nie toczy zasada udzielania informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego polega na udzielanych informacjach pisemnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik strony skarżącej. Skarga formułuje i przedstawia /wyłącznie/ zarzut: "naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, 121 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy" i na tej podstawie wnosi o "uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący ją obszernie przedstawia podatkowy stan faktyczny sprawy, relacjonuje przebieg przeprowadzonego w nim postępowania podatkowego wytykając przy tym określone uchybienia w postępowaniu i w rozstrzygnięciach organów podatkowych, które, jego zdaniem, przemawiają za oceną wydanych decyzji jako naruszających prawo.

W piśmie z dnia 22.12.2004 r. strona "uzupełniła skargę kasacyjną" formułując, że złożona została w trybie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a jej podstawą jest zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" wymienionej ustawy z uwagi na to, że Sąd I instancji niezasadnie nie stwierdził naruszenia prawa w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Brak jest dostatecznych, uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim ocenić i stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga sformułowana i przedstawiona jest jak odwołanie od decyzji organu podatkowego. Oceny tej zmienić nie może zasadniczo ogólnikowe tylko powoływanie się przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 22.12.2004 r. na unormowania art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, tym bardziej, że rzeczone "uzupełnienie skargi kasacyjnej" w zakresie wskazania podstaw prawnych kasacji sformułowane i przedstawione zostało po upływie określonego w art. 177 par. 1 wymienionej ustawy terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Z art. 173 par. 1 przywoływanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie sądowe w sprawie nie zaś od decyzji organów podatkowych chociażby były one przedmiotem rozpoznania przed Sądem I instancji.

Wywiedziony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ odnosi się w sprawie niewątpliwie do postępowania organów podatkowych; skarżący nie przedstawia nawet: czy, a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej, w jakim zakresie i przedmiocie przywoływane w kasacji przepisy Ordynacji podatkowej stosowane były przez Sąd I instancji.

W tym stanie rzeczy, wobec tego, że skarga kasacyjna nie przedstawia uzasadnionych podstaw i zarzutów kasacyjnych odnoszących się do zaskarżonego wyroku w sprawie, na podstawie art. 184 /cyt./ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu.