Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 741/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 16, art. 77, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 30 ust. 1 i 6, art. 31 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowie przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy wydaną względem A. D. (zwanego dalej "skarżącym") decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia 3 kwietnia 2013 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania pomocy na zalesianie z sankcjami wieloletnimi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010, w którym zadeklarował do zalesienia jedną działkę rolną o powierzchni 1,24 ha. We wniosku ubiegał się o przyznanie wsparcia na zalesienie: sadzonkami iglastymi na powierzchni 0,64 ha - na terenach o korzystnej konfiguracji oraz sadzonkami liściastymi na powierzchni 0,60 ha - na terenach o korzystnej konfiguracji. Zawnioskował również o przyznanie premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej do w/w powierzchni zalesianej.

Postanowieniem z dnia 19 października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że skarżący spełnia warunki niezbędne do przyznania pomocy na zalesianie. W dniu 13 maja 2011 r. skarżący oświadczył, że wykonał zalesienie zgodnie z planem zalesienia oraz załączył potwierdzające tą zgodność zaświadczenie Nadleśniczego Nadleśnictwa P. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia 7 czerwca 2011 r. przyznał skarżącemu pomoc na zalesianie w łącznej kwocie 9 262,80 zł. Wnioskodawca uzyskał: wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną oraz premię zalesieniową. Pomoc na zalesianie wypłacono skarżącemu w pierwszym roku realizacji planu zalesienia.

W dniu 22 sierpnia 2012 r. przeprowadzono wizytację założonej przez skarżącego uprawy leśnej. Odbyła się ona bez udziału rolnika, gdyż ten – w chwili telefonicznego powiadomienia o planowanych czynnościach – oświadczył, że z uwagi na "wyjazd do Gdańska" nie będzie mógł w nich uczestniczyć. Rolnik nie wyznaczył też osoby upoważnionej do występowania w jego imieniu. W wyniku wizytacji stwierdzono, że: 1) zmierzony obszar wynosi 1,18 ha, obwód 477 m (tolerancja pomiaru 0,04 ha); 2) na obszarze występują liczne samosiejki drzew (wieloletnie), stary drzewostan i enklawy porośnięte jeżynami; 3) stan roślinności zagłuszającej (chwasty) uniemożliwia wykonanie precyzyjnych pomiarów poszczególnych gatunków drzew oraz wyliczenia sadzonek (obsady procentowej) gatunków liściastych do iglastych; 4) brakuje sadzonek, zwłaszcza na enklawach porośniętych jeżynami. W związku z powyższymi zaniedbaniami zastosowano szczegółowe kody pokontrolne: ZGR2 (dane zadeklarowane we wniosku są inne niż zawarte w planie zalesienia) i ZGR5 (zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona).

W dniu 10 września 2012 r. inspektorzy terenowi - po wcześniejszym listownym powiadomieniu - podjęli próbę kontroli uprawy z udziałem skarżącego. Według oświadczenia matki beneficjenta, skarżący przebywał wówczas w delegacji w Gdańsku, a stosownego upoważnienia nie pozostawił. W związku z powyższym zastosowano kod: GR2 - producent rolny uniemożliwił przeprowadzenie kontroli.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. wznowił postępowanie administracyjne, zakończone decyzją ostateczną w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, z uwagi na to, iż kontrola ujawniła istotne, nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu 7 czerwca 2011 r., świadczące o nieprawidłowościach w wykonanym przez beneficjenta zalesieniu i mające wpływ na rozstrzygniecie. W toku wznowionego postępowania organ I instancji – próbując ustalić rozbieżności między wynikiem wizytacji a zaświadczeniem Nadleśnictwa P. o zgodności wykonanego przez skarżącego zalesienia z planem zalesienia – uzyskał pismo od Nadleśnictwa P., z którego wynika, że: 1) sprawdzenia faktu zalesienia przez skarżącego działki Nadleśnictwo dokonało w dniu 29 kwietnia 2011 r. i na tej podstawie wydało w/w zaświadczenie, 2) w chwili wydawania zaświadczenia zalesienie spełniało warunki uznania za wykonane zgodnie z planem, gdyż gleba była przygotowana "w talerze" jesienią 2010 r., wysadzone były zalecane gatunki drzew i krzewów w odpowiedniej więźbie, a ze względu na wczesną porę roku i przygotowaną glebę sadzonki poszczególnych gatunków były widoczne; 3) powierzchnię działki Nadleśnictwo określiło na podstawie "Mapy zalesienia", sporządzonej przez uprawnionego geodetę. Nadto w dniu 4 marca 2013 r. Nadleśnictwo P. dokonało oględzin przedmiotowej działki, stwierdzając, że uprawa była niedostatecznie pielęgnowana, więc chwasty, podczas kontroli w miesiącu sierpień/wrzesień 2012 r. rzeczywiście utrudniały odszukanie sadzonek i ocenę ich powierzchni. Natomiast podczas oględzin w dniu 4 marca 2013 r. ze względu na wczesną porę roku widoczne były nasadzenia poszczególnych gatunków - zwłaszcza brzozy i modrzewia, którym już nie zagrażały chwasty. Co do jawora - 90% sadzonek rosło i wystarczy wykaszenie chwastów wokół sadzonek. Uznano też, że udatność wszystkich gatunków można ocenić na 80%, a co do fragmentu porośniętego jeżyną wskazano, że beneficjent musi mu poświęcić więcej uwagi przy pielęgnacji. Nieliczne samosiewki sosny i odrośla brzozowe (ok. 2-3 letnie) nie wpływają niekorzystnie na uprawę.

Organ I instancji decyzją z dnia 3 kwietnia 2013 r. uchylił dotychczasową decyzję i odmówił przyznania pomocy na zalesianie z sankcjami wieloletnimi. Rozpatrując złożone od powyższej decyzji odwołanie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji miał podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia 7 czerwca 2011 r. Ponadto w jego ocenie organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął, że zgłoszona przez stronę uprawa nie kwalifikuje się do przyznania pomocy na zalesianie. Zalesienie wykonano bowiem niezgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., Nr 48, poz. 390 z późn. zm., dalej jako "Rozporządzenie"), co skutkuje odmową przyznania pomocy na zalesianie i nałożeniem sankcji wieloletnich. Wymieniony przepis stanowi, że pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, na podstawie przepisów o lasach, jeżeli zobowiązał się do: a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach.

Przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej "k.p.a."), organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie służyło ustaleniu kwalifikowalności przedmiotowej uprawy do przyznania pomocy na zalesianie w dniu 7 czerwca 2011 r. Postępowanie to doprowadziło do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ I instancji w dniu wydania decyzji nr 0242-2011-002331 nie był bowiem w posiadaniu informacji, że założona przez skarżącego uprawa nie kwalifikuje się do przyznania pomocy na zalesianie. Ponadto w/w okoliczności istniały w dniu wydania decyzji z 7 czerwca 2011 r., ale nie były znane organowi I instancji. Dodatkowo okoliczności te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że powołane okoliczności nie stanowią nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu 7 czerwca 2011 r., organ II instancji stwierdził, że podane w decyzji kody nieprawidłowości GR2 i GR5 nie stanowią nowych okoliczności. Kod błędu GR5 oznacza, że podcżas kontroli stwierdzono uchybienia szczegółowe, które zostały rozpisane w raporcie z kontroli. Z materiału dowodowego (zwłaszcza fotografii) wynika natomiast, że przedmiotowe grunty w dniu 7 czerwca 2011 r. nie kwalifikowały się do przyznania pomocy na zalesianie. Występuje tam bowiem wysoka roślinność zagłuszająca uprawę (trawa, chwasty, jeżyny, itp.), liczne samosiejki drzew (wieloletnie - gł. brzoza) oraz stary drzewostan. Skoro na zdjęciach widoczne są m.in. wieloletnie chwasty i stary drzewostan, to oznacza to, że wizytowany teren nie był użytkowany rolniczo w momencie zalesienia, wbrew § 4 ust. 1 pkt 2 w/w Rozporządzenia. Ponadto, ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że rolnik w ogóle nie wykonał nowego zalesienia, a widoczne drzewa stanowią samosiejki.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, że decyzja organu I instancji narusza art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że naruszenie to zostało usunięte jego decyzją, obecnie zaskarżoną do WSA w Kielcach.

Organ II instancji wyjaśnił nadto, że - zgodnie z art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 2 grudnia 2009 r.) - kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności; jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, odrzuca się wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola. Natomiast na mocy art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173, dalej jako "ustawa z 7 marca 2007 r."), osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; pobierania próbek do badania. Skarżący, składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie, oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania pomocy na zalesianie oraz zobowiązał się m.in. do zapewnienia osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych wstępu na teren jego gospodarstwa rolnego, a także do okazania wszystkich dokumentów koniecznych do przeprowadzenia kontroli. Wnioskodawca, podpisując w/w oświadczenie, przyznał że znane mu są konsekwencje uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli założonej przez niego uprawy. Tymczasem – mimo dwukrotnej informacji o planowanej wizytacji – skarżący nie dołożył starań, by dochować podjęte zobowiązanie, np. poprzez upoważnienie pełnoletniej osoby do występowania w jego imieniu. Uniemożliwiło to przeprowadzenie kontroli zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. Skutkowało to odrzuceniem wniosku skarżącego o przyznanie pomocy na zalesianie, na podstawie cytowanego wyżej art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.

Organ za bezzasadny uznał również zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 7, 10, 77, 79 § 1 i 80 k.p.a. Art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. stanowi bowiem, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania w kwestii niewykonania precyzyjnych pomiarów gatunków drzew i wyliczenia obsady procentowej gatunków iglastych do liściastych, organ odwoławczy stwierdził, że powyższe nie było możliwe w tak zaniedbanym stanie uprawy leśnej. Dodał, że organy ARiMR nie oparły rozstrzygnięcia na ustaleniach Nadleśnictwa P., według których w dniu 4 marca 2013 r. stan uprawy był już lepszy. Stwierdzone w 2012 r. nieprawidłowości mogły bowiem zostać częściowo usunięte. Organ stwierdził także, że podanie w sentencji decyzji niepełnej nazwy organu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż został wskazany prawidłowy numer decyzji oraz właściwa data jej wydania.

Organ podkreślił również, że prawo krajowe i unijne nie dopuszcza uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania pomocy na zalesianie, gdyż prowadziłaby ona do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki i do naruszenia zasady konkurencyjności. Wszelkie odstępstwa od warunków określonych przez prawo, zarówno na korzyść jak i na niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa, będące przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.

A. D. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Rozstrzygnięciu temu zarzucił naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wznawiającej postępowanie administracyjne i uchylającej ostateczną decyzję administracyjną, mimo braku podstawy prawnej w postaci "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję",

2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez przyjęcie, że brak przeprowadzenia czynności kontrolnych z tytułu działania "Zalesianie gruntów rolnych i innych niż rolne" i zastosowanie sankcjonującego kodu GR2 oraz kodów ZGR5 i ZGR2 stanowi nowy dowód lub okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.,

3) art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. przez wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej o przyznaniu pomocy na zalesienie, mimo braku podstaw do wznowienia postępowania,

4) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. przez poczynienie przez organ administracji dowolnych ustaleń w zakresie, w jakim przyjęto, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w dniu 10 września 2012 r., co przejawiać miało się niedołożeniem wszelkich możliwych starań, by dochować podjęte przez siebie "zobowiązanie" , podczas gdy sam fakt nieobecności skarżącego przy kontroli nie może być poczytywany za uniemożliwienie kontroli;

5) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie występującej w protokole kontroli sprzeczności, polegającej na wskazaniu, że w dniu 10 września 2012 r. "próby kontroli" dokonali R. K. i J. K., podczas gdy protokół jest podpisany przez R. K. i W. Z.;

6) art. 8 i 11 k.p.a. przez niewskazanie w decyzji, jakie konkretne i realne okoliczności stały na przeszkodzie, by kontrolerzy mogli przeprowadzić kontrolę;

7) art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji w całości, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności jako wydanych bez podstawy prawnej. Zawnioskował również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być podstawą wznowienia, gdy kumulatywnie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne są dla sprawy nowe; b) nowe dowody lub okoliczności istniały w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, c) nowe dowody lub okoliczności nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przez okoliczności faktyczne rozumieć należy zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa i ich wykładni. Zatem zastosowania sankcji w postaci kodów kontrolnych GR2, ZGR5 i ZGR2 nie można poczytywać za nową okoliczność faktyczną. Taką mogłoby być natomiast przyjęcie, że zadeklarowana powierzchnia gruntów była nieprawidłowa, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Nie można zatem przyjąć, że taką nową okolicznością, o której organ nie wiedział w momencie orzekania w I instancji może być rzekome utrudnianie kontroli, skutkujące zastosowaniem określonego kodu już po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie zalesienia. Byłoby to sprzeczne z przepisami prawa i z zasadami logiki.

Ponadto skarżący podniósł, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie wyjaśniono, dlaczego jego nieobecność przy kontroli miałaby uniemożliwić jej przeprowadzenie. Nieobecność ta nie uniemożliwiła przecież wstępu na grunty związane z działalnością, której pomoc dotyczy, sporządzenia dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli oraz pobrania próbek do badań. Natomiast w przedmiotowej sprawie udzielenie pisemnych lub ustnych informacji oraz wgląd do dokumentów i sporządzanie z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii wydaje się nie być niezbędne, a na pewno nie w stopniu, który uniemożliwiałby kontrolę. Sam fakt nieobecności skarżącego nie może być zatem traktowany jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Skarżący podniósł również, że nawet gdyby jego niestawiennictwo miało mieć wpływ na ustalenie prawidłowości zalesienia, to nie zwolniało ono organu od obowiązku poczynienia szczegółowych ustaleń, czy w istocie zachodzą jakiekolwiek nowe okoliczności, które mogą wskazywać, że deklarowane parametry zalesiana były nieprawidłowe. W trakcie czynności nie stwierdzono zwłaszcza, ze skarżący zadeklarował nieprawdziwą powierzchnię poddawaną zalesieniu. Wyłącznie na skutek arbitralnego rozstrzygnięcia powodowanego nieobecnością strony zastosowano sankcję, wynikającą z kodu ZGR2 i ZGR5 (powierzchnia zalesienia w związku z utrudnieniem kontroli jest równa 0,00 ha), co nie stanowi nowych ustaleń w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skarżący zaznaczył również, że w świetle art. 31 ust. 5, 6 oraz 7 ustawy z 7 marca 2007 r., osoba wykonująca czynności kontrole sporządza z tych czynności raport; raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz kontrolowany; w przypadku odmowy podpisania raportu przez podmiot kontrolowany raport podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w raporcie stosownej adnotacji o odmowie podpisania raportu przez podmiot kontrolowany. W przedmiotowej sprawie w raporcie z czynności kontrolnych znajduje się informacja, że próby kontroli dokonał zespół kontrolny w składzie: R. K. i J. K. Natomiast podpis pod tym raportem złożyli: R. K. i W. Z. Powyższy fakt, stanowi sprzeczność, co do której organy w ogóle się nie odniosły. Nasuwa to wątpliwości co do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy i rzutuje na wiarygodność raportu.

Skarżący dodał także, że nie został powiadomiony o zebranym w sprawie materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem decyzji w tej sprawie, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. W odniesieniu do zarzutu, iż kontrolę w dniu 10 września 2012 r. wykonali R. K. i J. K., a raport podpisali R. K. i W. Z., organ podniósł, że dokonano dwóch prób kontroli: w dniu 22 sierpnia 2012 r. (przy udziale R. K. i W. Z.) oraz w dniu 10 września 2012 r. (przy udziale R. K. i J. K.). Podczas pierwszej próby stwierdzono w/w nieprawidłowości, a podczas drugiej je potwierdzono i wykonano dodatkową dokumentację fotograficzną. R. K. (inspektor wiodący) brał udział w obu kontrolach, a raport nosi datę 10 września 2012 r., ze względu na datę zakończenia kontroli. Podpis W. Z. znajduje się na raporcie, gdyż to podczas pierwszej kontroli stwierdzono w/w nieprawidłowości, stanowiące podstawę do uznania, że nie było podstaw do przyznania pomocy na zalesianie.

Odnosząc się do kwesti uczestnictwa rolnika w kontroli, organ wskazał, że taki obowiązek wynika z konieczności okazania podczas wizytacji dokumentów związanych z uprawą leśną (kopii planu zalesienia i faktur zakupu sadzonek wykorzystanych do zalesienia). Organ stwierdził również, że kontrola uprawy została przeprowadzona już po wydaniu decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesienie. Nie ma zatem wątpliwości, że ustalenia zawarte w raporcie nie były znane organowi w dniu wydania przedmiotowej decyzji i były nowym dowodem w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja czy też inny akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona, jak

i poprzedzająca ją decyzja organu nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Istotnym w niniejszej sprawie jest to, że decyzje organu zostały wydane wskutek postępowania nadzwyczajnego jakim jest wznowienie postępowania, a nie w trybie postępowania zwykłego. Zdaniem organu w sprawie skarżącego zaistniała podstawa do wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istnieją dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach podstawy wznowienia. Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, lecz muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej, albo nowego dowodu, które spełniają, każde z nich z osobna, pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. W piśmiennictwie i w orzecznictwie wyraża się pogląd, że "jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania" (zob. np. B. Gruszczyński (w]: S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 616).

W niniejszej sprawie nowe okoliczności faktyczne ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej. Dowodem tym jest raport z czynności kontrolnych nr dokumentu 221/OR13/0000326/12 z dnia 10 września 2012 r., sporządzony przez inspektorów terenowych. W raporcie tym zawarto ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez inspektorów terenowych w dniu 22 sierpnia 2012 r. oraz 10 września 2012 r.

W wyniku dwukrotnych wizytacji stwierdzono, że: zmierzony obszar wynosi 1,18 ha, obwód 477 m (tolerancja pomiaru 0,04 ha); na obszarze występują liczne samosiejki drzew (wieloletnie), stary drzewostan i enklawy porośnięte jeżynami; stan roślinności zagłuszającej (chwasty) uniemożliwia wykonanie precyzyjnych pomiarów poszczególnych gatunków drzew oraz wyliczenia sadzonek (obsady procentowej) gatunków liściastych do iglastych; brakuje sadzonek, zwłaszcza na enklawach porośniętych jeżynami. W związku z powyższymi zaniedbaniami zastosowano szczegółowe kody pokontrolne: ZGR2 (dane zadeklarowane we wniosku są inne niż zawarte w planie zalesienia) i ZGR5 (zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie służyło ustaleniu kwalifikowalności przedmiotowej uprawy do przyznania pomocy na zalesianie w dniu 7 czerwca 2011 r. Postępowanie to doprowadziło do wniosku, że w sprawie zachodzą przesłanki wymienione

w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. albowiem Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu wydania decyzji -

7 czerwca 2011 r. - nie był w posiadaniu informacji, że założona przez skarżącego uprawa nie kwalifikuje się do przyznania pomocy na zalesianie skoro na jego nieruchomości występuje wysoka roślinność zagłuszająca uprawę (trawa, chwasty, jeżyny, itp.), liczne samosiejki drzew (wieloletnie - głównie brzoza) oraz stary drzewostan. Oznacza to, że działka ta nie była użytkowana rolniczo w momencie zalesienia, stwierdzone zaniedbania istniały w dniu wydania decyzji z 7 czerwca 2011 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, nie były znane organowi i miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

W ocenie Sądu przeprowadzona w dniu 22 sierpnia 2012 r. oraz

10 września 2012 r. kontrola dokonana została w sposób prawidłowy. Inspektorzy terenowi szczegółowo opisali stan znajdującej się na działce nr 155 plantacji leśnej. Raport zawiera szkic z pomiaru działki z naniesionymi wektorami kierunku wykonania opisu. Na szkicu i zdjęciu zlustrowano zaniedbania w postaci trawy, chwastów, jeżyn, licznych samosiejek drzew (wieloletnie - głównie brzoza) oraz starego drzewostanu, których opis wskazuje, że z całą pewnością musiały istnieć tam wcześniej, jeszcze przed 7 czerwca 2011 r.

Organ w postępowaniu wznowieniowym wobec powyższego prawidłowo rozstrzygnął, że zgłoszona przez skarżącego uprawa nie kwalifikuje się do przyznania pomocy na zalesianie. Ustalenia organu jednoznacznie potwierdzają, że zalesienie wykonano niezgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wymieniony przepis stanowi, że pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, na podstawie przepisów o lasach, jeżeli zobowiązał się do: a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu

art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach.

Przedstawione w raporcie z czynności kontrolnych nieprawidłowości odpowiadają stanowi faktycznemu wizytowanej uprawy leśnej, której nie można uznać w dniu kontroli (22.08.2012 r. oraz 10.09.2012 r.) za uprawę leśną założoną zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca

2009 r. Stwierdzone podczas kontroli na miejscu niezgodności z planem zalesiania stanowią istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji przyznającej pomoc na zalesianie – 7 czerwca 2011 r. i w tym dniu nie znane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności powyższych skarżący zarzutami skargi nie podważył.

Podkreślić jednocześnie należy, że nowe okoliczności faktyczne nie zostały ustalone w oparciu o pismo z dnia 6 marca 2013 r. Nadleśnictwa P., stwierdzające, że w tej dacie stan uprawy był już lepszy ze względu na to, że stwierdzone podczas kontroli w 2012 r. nieprawidłowości mogły zostać częściowo usunięte. Zauważyć należy, że w piśmie tym stwierdzono, że uprawa była niedostatecznie pielęgnowana, więc chwasty, podczas kontroli w miesiącu sierpień/wrzesień 2012 r. rzeczywiście utrudniały odszukanie sadzonek i ocenę ich powierzchni. Organ w zaskarżonej decyzji przytoczył treść powyższego pisma jednocześnie wyraźnie podkreślił, że nie stanowi ono podstawy dokonanych ustaleń faktycznych. Sąd w pełni podziela przedstawioną przez organ ocenę pisma Nadleśnictwa P.

Wbrew zatem zarzutowi skargi, organ nie naruszył art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaistniała bowiem podstawa wznowienia postępowania, którą jest nowa okoliczność, że przedmiotowy grunt nie kwalifikował się do przyznania pomocy na zalesianie w dniu 7 czerwca 2011 r.

Przypomnieć należy, że na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej pomocy ustawodawca przewidział kontrole

i wizytacje w miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Świadczą o tym przepisy art. 30 ust. 1 i art. 31 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...).

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w dniu 10 września 2012 r. stosownie do wymogów art. 31 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Stosownie do tego przepisu osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; pobierania próbek do badania. Skarżący, składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie, oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania pomocy na zalesianie oraz zobowiązał się do zapewnienia osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych wstępu na teren jego gospodarstwa rolnego, a także do okazania wszystkich dokumentów koniecznych do przeprowadzenia kontroli. Podpisując takie oświadczenie, przyznał że znane mu są konsekwencje uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli założonej przez niego uprawy. Tymczasem, co wynika z akt sprawy – mimo dwukrotnej informacji o planowanej wizytacji – skarżący nie dołożył starań, by dochować podjęte zobowiązanie, np. poprzez upoważnienie pełnoletniej osoby do występowania w jego imieniu skoro nie mógł uczestniczyć osobiście. Dlatego trafny jest wniosek organu, że uniemożliwiło to przeprowadzenie kontroli zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Celem kontroli na miejscu jest skuteczne sprawdzenie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Skarżący nie zastosował się do przedstawionych wyżej wymogów kontroli przyjąć wobec tego należy, że uniemożliwił przeprowadzenie kontroli na miejscu, co skutkuje odrzuceniem wniosku o przyznanie pomocy – zgodnie z art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia

30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316/65 z 2 grudnia 2009 r.

Stwierdzona wyżej nieprawidłowość po stronie skarżącego, nie jest nową okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., dodatkowo wspiera argumentację organu odnoszącą się do odmowy przyznania pomocy na zalesianie.

Skarżący w skardze podniósł zarzut niewyjaśnienia występującej w protokole kontroli sprzeczności, polegającej na wskazaniu, że w dniu 10 września 2012 r. "próby kontroli" dokonali R. K. i J. K., podczas gdy protokół jest podpisany przez R. K. i W Z.

Odnosząc się do ww. zarzutu wskazać należy, że analiza raportu z czynności kontrolnych, w szczególności w zakresie podnoszonej kwestii braku podpisów wszystkich uczestniczących w kontroli, wskazuje na udział w kontroli 22 sierpnia 2012 r. i 10 września 2012 r. inspektora terenowego R. K. (określonego w odpowiedzi na skargę jako ,,wiodący") oraz W. Z. - inspektora terenowego w kontroli przeprowadzonej 22 sierpnia 2012 r. Wyżej wymienieni: R. K. i W. Z. podpisali raport z czynności kontrolnych opatrzony datą 10 września 2012 r., wypełniając tym samym wymóg wynikający z art. 30 ust. 6 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Brak podpisu pod raportem J. K. - jednego z inspektorów uczestniczących w kontroli 10 września 2012 r. nie pozbawia ważności i mocy dowodowej tego dokumentu. Fakty stwierdzone podczas dwukrotnych kontroli potwierdzili bowiem podpisami inspektor wiodący R. K. oraz inspektor terenowy W. Z.

W świetle powyższego nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale procesowym sprawy zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 16 § zdanie 2 k.p.a.

W ocenie Sądu za bezzasadny uznać należy także zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 10 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym i możliwości wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie sądowym istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715).

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżący nie przedstawił żadnych czynności, których mógłby dokonać przed organami, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków. Skarżącemu został doręczony raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu 22 sierpnia 2012 r. oraz 10 września 2012 r., z którym zapoznał się i wniósł zastrzeżenia.

W raporcie tym przedstawiono nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 7 czerwca 2011 r., a zatem istotne dla rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Wobec tego, mimo, że organ nie zastosował art. 10 § 1 k.p.a., to stwierdzone naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a.