Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 183/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1  art. 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. M. "..." w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. K. kwotę 244 (dwieście czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. M. "..." w R. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6100 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), dalej "u.t.d.", lp. 5.3.1, Ip. 6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz. U.UE L z dnia 2 lipca 2010 r.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiło: skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd. Naruszenia te zostały ustalone podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w okresie 30.09.-14.10.2016 r., a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z 14 października 2016 r.

Odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d, organ II instancji podał, że zebrany materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy wskazuje, że przedsiębiorca nie dokonał wczytania danych z karty kierowcy M. K. a strona nie przedstawiła dowodów podważających te ustalenia. Analiza danych cyfrowych z karty kierowcy wykazała, że w okresie 9.06 -11.08.2016 kierowca rejestrował swoją działalność przez 36 dni karta kierowcy była włożona do slotu tachografu. W związku z powyższym kierowca rejestrował swoją działalność przez 28 dni, a przedsiębiorca powinien spełnić ciążący na nim obowiązek wczytania danych cyfrowych z kart kierowców.

Zatem zasadne było utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za stwierdzone naruszenie.

Odnośnie naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd; lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy podał, że zebrany materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego wskazuje, że przedsiębiorca nie dokonał wczytania danych urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], a strona nie przedstawiła dowodów podważających te ustalenia. Analiza danych cyfrowych wykazała, że w okresie 9.04. -13.09.2016 w pamięci ww. urządzenia zostało zarejestrowanych 120 dni zarejestrowanej działalności jednostki pojazdowej. W związku z powyższym jednostka pojazdowa rejestrowała działalność przez 90 dni, a przedsiębiorca powinien spełnić ciążący na nim obowiązek wczytania danych cyfrowych urządzenia rejestrującego.

Zatem zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za stwierdzone naruszenie.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny; lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji podniósł, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca M. K. 10 lipca 2016 r. o godz. 02:18 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9- godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 37 minut tj. od godz. 5:59 do godz. 14:36 dnia 10 lipca 2016 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 23 minuty. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Zatem zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100 złotych za stwierdzone naruszenia.

Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. danych cyfrowych oraz protokołu przesłuchania strony, że kierowca M. K. nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności 10 lipca 2016 r. w godzinach od 19:42 do 20:08, prowadząc pojazd o nr rej. [...]. Ponadto, na kartach kierowców nie zarejestrowano przejazdu w tym dniu pojazdem o nr rej. [...]. Przesłuchany w charakterze strony przedsiębiorca M. K. nie wskazał kierowcy, który 10 lipca 2016 r. prowadził pojazd o nr rej. [...] nie posługując się kartą kierowcy.

Zatem organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5000 zł za stwierdzone naruszenie.

Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowanie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d., główny Inspektor podał, że organ I instancji stwierdził nierejestrowanie aktywności na karcie kierowcy, tj. przejazdy bez włożonej karty kierowcy do slotu tachografu. Dodał także, iż wykonywanie przejazdów we wskazanych okresach potwierdził sam przedsiębiorca w protokole przesłuchania strony. Dlatego zasadnym jest zastosowanie lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d.

Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 6 kpa twierdząc, że postępowanie w wyniku, którego wydano zaskarżoną decyzję było prowadzone na podstawie i w granicach prawa. Zdaniem organu nie doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 kpa. Organ zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Ponadto organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie kontrolowanego do władzy publicznej (art. 8 kpa). Zebrał bowiem istotne w sprawie dowody. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach i miała możliwość wypowiedzenia się w toku czynności kontrolnych, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do obowiązujących wymogów.

Zdaniem Głównego Inspektora organ I instancji nie naruszył również art. 9 kpa. Z kolei odnośnie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 kpa, organ odwoławczy wskazał, że strona została prawidłowo powiadomiona o przysługujących jej prawach, w tym o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że strona przesłała wyjaśnienia pismem z 14 listopada 2016 r., które zostały uwzględnione. Dodał, że w trakcie postępowania strona nie składała żadnych wniosków dowodowych. Organ odwoławczy stwierdził również, że w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny oraz, że zaskarżona decyzja zawierała wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 kpa.

Dalej organ odwoławczy podał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d., gdyż strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. W ocenie organu brak jest również podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. gdyż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Organ podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów na powstanie okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z ustalonymi naruszeniami były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia M. K. zarzucił naruszenie: art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń i "arbitralne uznanie, bez oceny okoliczności branych pod uwagę przy kwalifikacji tego naruszenia", art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 6 ust. 1 europejskiego kodeksu dobrej administracji, który zawiera zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków do osiągnięcia zamierzonego celu; art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego; art. 77 § 1 kpa w związku z art. 92b i 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez błędne uznanie go za winnego.

W uzasadnieniu skarżący odnośnie naruszenia lp. 6.312 i 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę, że prowadzi on przewozy w zasadzie tylko i wyłącznie w zakresie przewozu osób na liniach regularnych do 50 km i dlatego nie ma obowiązku rejestracji czasu jazdy, przerw oraz odpoczynków, a co za tym idzie stosowania tachografów zgodnie z art. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz 165 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Zdaniem skarżącego powyższe rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Autor skargi także podkreślił, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie wyliczenia, które przewozy realizowane były w ramach przewozów regularnych osób na trasach do 50 km i były tym samym zwolnione ze stosowania tachografu, a które były realizowane jako przewozy okazjonalne do 50 km. Dodał, że przewoźnicy, którzy wymontowali tachografy z pojazdów realizujących przewozy osób na liniach regularnych do 50 km nie podlegają żadnym sankcjom z tytułu braku rejestracji czasu pracy czy też braku tachografu ponieważ i tak zobowiązani są do prowadzenia harmonogramów czasu pracy kierowców oraz ewidencji, które zostały przedstawione do kontroli.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że nie rejestrował za pomocą urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości, długości przebytej drogi oraz swojej aktywności 10 lipca 2016 r. od 19:42 do 20:08. Jego zdaniem okoliczność ta nie została jednoznacznie udowodniona.

Ponadto skarżący wskazał, że sposób procedowania organów w niektórych sprawach pozwala na przyjęcie tezy, że organy przyjęły koncepcję bezwzględnej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie i arbitralnie przeprowadziły postępowanie, bez jego zindywidualizowania, lekceważąc twierdzenia strony co do okoliczności egzoneracyjnych z art. 92b i art. 92c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi uzasadnienie faktycznie i prawne, a uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższych przepisów w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się wypis z zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym z [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w ramach linii regularnej Z. – K. Z dołączonego do tego zezwolenia rozkładu jazdy wynika, że ta trasa liczy 24 km długości. Z akt wynika również, że jest to jedyna linia obsługiwana przez skarżącego. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2005 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego między innymi pojazdami używanymi do przewozu w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km. Tak więc w przypadku przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu w ramach takich krótkich tras nie jest wymagane wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące.

Jak wskazano w pkt. (3) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), niektóre pojazdy zostały zwolnione z obowiązku stosowania przypisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Na potrzeby zapewnienia spójności powinna również istnieć możliwość wyłączenia takich pojazdów z zakresu niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 3 tego samego rozporządzenia, tj. Nr 165/2014 (dotyczącym zakresu jego stosowania) tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Jak wskazano na wstępie, przewóz drogowy pojazdami używanymi do przewozu w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km nie podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a więc nie jest wymagane wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące. Co za tym idzie, nie ma obowiązku wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy. Również bowiem z przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/10 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych i kart kierowców (DZ. U.UE.L.2010.168.16) wynika, że mają one zastosowanie do pojazdów podlegających przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych kart (Dz. U. z 2007 r., Nr 159, poz.1128) zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (DZ. U. Nr 180, poz. 1494), który także odwołuje się do wymagań zawartych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006.

Zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń ani też żadnego uzasadnienia prawnego, które pozwoliłoby na weryfikację prawidłowości nałożenia na skarżącego kary za niewczytywanie danych z urządzenia rejestrującego, karty kierowcy oraz za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ w swojej decyzji w ogóle nie uwzględnił i nie ustosunkował się do faktu, że pojazdy skarżącego są używane do przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km i nie wyjaśnił, dlaczego mimo to uznał, że skarżący podlega karze na podstawie załącznika nr 3 do u.t.d. l.p.6.3.12 i 6.2.1., a więc, że miał on obowiązek rejestrować za pomocą tachografu wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi oraz obowiązek wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy.

Dlatego też zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami). Na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej samej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania odpowiadające uiszczonemu przez niego wpisowi od skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować wskazane wyżej nieprawidłowości.