Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 158/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 2 a
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii Sztuk Pięknych im[...] we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokatowi J. D. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii Sztuk Pięknych im. [...]we W., działając na podstawie art.104 k.p.a., art. 43 ust. 2a zdanie 2, art. 173 ust.1 pkt 1, art. 177 ust. 4 w związku z art. 175 ust. 4 oraz art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842; dalej: ustawa), art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. Nr 180, poz. 1280 ze zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych z dnia 19 września 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1501), Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Sztuk Pięknych im. [...]we W., Zarządzenia Nr 1/62/2016 Rektora Akademii Sztuk Pięknych im[...]we W. z dnia 28 października 2016 r. zmieniające zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz Zarządzenia Nr 1/55/2016 Rektora Akademii Sztuk Pięknych im. [...]we W. z dnia 21 października 2016 r. w sprawie powołania odwoławczej komisji stypendialnej, po rozpatrzeniu odwołania S. M. (dalej: strona, odwołująca się, skarżąca) od decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału AWiW z dnia 4 listopada 2016 r. w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2016/2017, zakwestionowaną decyzję utrzymała w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Komisja wskazała, że w odwołaniu strona podniosła zarzut nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji jej praw jako cudzoziemca studiującego w Polsce.

Strona przybyła do Polski na podstawie przyznanej "Karty Polaka". Legalizując swój pobyt na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, skorzystała z przywileju jej posiadania i złożyła dalszy wniosek o uzyskanie "Karty Pobytu". Kartę taką z adnotacją "dostęp do rynku pracy" uzyskała.

Otrzymanie prawa stałego pobytu, w myśl art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 1 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. Nr 180, poz. 1280 ze zm.), zalegalizowało jej pobyt na terenie RP i dało przywilej dostępu do rynku pracy. Podkreślić jednak należy, że z chwilą podjęcia przez stronę decyzji o zalegalizowaniu swojego pobytu i otrzymaniu przez nią Karty pobytu, Karta Polaka i związane z nią przywileje zostały utracone. Wobec tego, że przyznana studentce Karta stałego pobytu posiada adnotację "dostęp do rynku pracy", strona otrzymała inne przywileje z tym związane tj.:

- możliwość podjęcia studiów na zasadach obowiązujących obywateli polskich (art. 43 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym), z czego korzysta,

- możliwość podjęcia legalnej pracy na terenie Polski.

Jednocześnie jednak zgodnie z art. 43 pkt 2a ustawy: "Cudzoziemcy, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą podejmować i odbywać studia wyższe, studia doktoranckie oraz kształcenie w innych formach, a także uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach odpłatności. Osobom tym nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg".

Co prawda strona mogłaby ubiegać się na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych z dnia 19 września 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1501) o stypendium z innego funduszu, który nie pochodziłby z dotacji państwowej przyznawanej Akademii na ten cel. Akademia Sztuk Pięknych, nie posiada jednak środków pieniężnych na odrębny fundusz stypendialny.

Wobec tego organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania stronie stypendium socjalnego jest słuszna i zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami prawa.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz przepisu art. 43 ust. 2a ustawy przez błędne zakwalifikowanie jej do osób nieposiadających prawa do stypendium socjalnego, podczas gdy jako osoba posiadająca zezwolenie na pobyt stały posiada prawa do jego uzyskania;

- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 i art. 7 k.p.a. przez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy, a nadto naruszenie przepisu art. 12 k.p.a. przez nieuzasadnione przedłużanie postępowania polegające na tym, że chociaż zaskarżona decyzja została wydana w dniu 21 grudnia 2016 r., to dopiero w dniu 20 lutego 2017 r. została poinformowana o jej wydaniu i możliwości zapoznania się z nią.

Skarżąca podkreśliła, że przepis art. 43 ust. 2a ustawy faktycznie zawiera obostrzenie, zgodnie z którym cudzoziemcy, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terenie RP, nie są uprawnieni do otrzymywania stypendium socjalnego. Okoliczność ta wynika wprost z przepisu. Organ pominął jednak całkowicie, że przepis ten nie dotyczy sytuacji skarżącej.

Wskazała, że jej pobyt w Polsce rozpoczął się w dniu 18 czerwca 2015 r. na podstawie Karty Polaka, a następnie decyzją z dnia 18 stycznia 2016 r. Wojewoda Dolnośląski udzielił jej zezwolenia na pobyt stały. Tym samym jej sytuację prawną na gruncie Prawa o szkolnictwie wyższym reguluje przepis art. 43 ust. 2 pkt 1, zgodnie z którym ma prawo podejmować kształcenie na zasadach obowiązujących obywateli polskich. Przepis ten nie zawiera żadnych obostrzeń dotyczących stypendium socjalnego, wprost stanowiąc, że jej uprawnienia są równe z uprawnieniami obywateli polskich. Tym samym przysługuje jej również prawo do stypendium socjalnego, oczywiście po spełnieniu warunków, jakie stosowane są wobec obywateli polskich. Warunki te spełnia, a jedynym powodem odmowy prawa do stypendium była błędna interpretacja przepisów dokonana przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej stypendium socjalnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania prawa do stypendium socjalnego stanowiły przepisy cytowanej na wstępie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1842; dalej: ustawa).

Z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżąca przybyła do Polski na podstawie przyznanej "Karty Polaka" i studiując na polskiej uczelni wyższej, korzystała w oparciu o posiadany status z prawa do stypendium socjalnego.

Bezspornym w sprawie jest również fakt, że w dniu 18 stycznia 2016 r. strona uzyskała zezwolenie na pobyt stały i w konsekwencji "Kartę pobytu", wydaną w dniu 29 lutego 2016 r. wraz z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Spór w sprawie powstał natomiast na tle zastosowanej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji. Organ wydał decyzję na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy. Skarżąca twierdzi natomiast, że powinien rozpoznać sprawę w oparciu o regulację zawartą w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy, który stawia ją na równi ze studentami polskimi i nie zawiera obostrzeń dotyczących stypendium socjalnego.

Nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że wywód niniejszy należy rozpocząć od przywołania brzmienia art. 20 ust. 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz.U. z 2014 r., poz. 1187 ze zm.), który stanowi, że jeżeli posiadacz Karty Polaka nabył obywatelstwo polskie albo uzyskał zezwolenie na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadana przez niego Karta Polaka traci ważność z mocy prawa z dniem wydania dokumentu potwierdzającego nabycie obywatelstwa polskiego albo uzyskania zezwolenia na pobyt stały.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1a, posiadacz Karty Polaka zwraca Kartę Polaka wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce pobytu, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym:

1) doręczono mu dokument potwierdzający nabycie obywatelstwa polskiego albo

2) decyzja o uzyskaniu zezwolenia na pobyt stały stała się ostateczna (ust. 3 art. 20 Karty Polaka).

Analiza akt sprawy bezsprzecznie dowodzi, że występując z wnioskiem o przyznanie prawa do stypendium skarżąca nie powinna powoływać się na fakt posiadania "Karty Polaka", gdyż utraciła ona swą ważność.

Legitymując się natomiast "Kartą pobytu stałego" w istocie, co słusznie stwierdziły organy decyzyjne, wypełniła normę prawną z art. 43 ust. 2a ustawy.

Stanowi on, że cudzoziemcy, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą podejmować i odbywać studia wyższe, studia doktoranckie oraz kształcenie w innych formach, a także uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach odpłatności. Osobom tym nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg.

Przepis powyższy nie pozostawia żadnej wątpliwości co do jego wykładni. Wprost wskazuje, że osobom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego i wbrew temu co twierdzi skarżąca, to właśnie ten przepis, z uwagi na wcześniej powiedziane, musiał znaleźć zastosowanie w jej sprawie.

W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).