Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 334/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

..Sygn. akt I SA/Ol 334/16 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016r. sprawy ze skarg Spółki A. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2014 i 2015 rok oddala skargi


UZASADNIENIE

I SA/Ol 334/16

Uzasadnienie

Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań A. Sp. z o.o. w G. (dalej jako: "Spółka", "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Miasta M.: z dnia "[...]" w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości na rok 2014 w kwocie 8.894 zł oraz z dnia "[...]" w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości na rok 2015 w kwocie 9.247 zł.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji określił Spółce podatek od nieruchomości na lata 2014 i 2015, przyjmując do podstawy opodatkowania nieruchomość położoną w M. przy ul. "[...]" (nr geodezyjny "[...]"): grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 723 m2, oraz budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 400 m2.

W dniu 26 lutego 2014r. Spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2014r., w której wykazała ww. przedmioty opodatkowania. W dniu 14 kwietnia 2014r. do organu wpłynęło natomiast pismo Spółki zatytułowane "odwołanie/zawiadomienie", w którym wniosła o nienaliczanie podatku od nieruchomości za budynek wskazany w deklaracji, gdyż w żadnym wypadku nie ma możliwości prowadzenia w nim działalności. Zaznaczyła, że nie ma żadnych przyłączy mediów, dach jest do remontu, brak jest okien, schodów i instalacji wewnętrznych, a piwnica jest zagrzybiała i zalana wodą. Spółka wskazała, że będzie występowała o pozwolenie na przebudowę i rozbudowę jednej kondygnacji i po zakończeniu przebudowy zgłosi się o naliczenie podatku od nieruchomości.

W toku postępowania organ dokonał oględzin spornej nieruchomości i stwierdził, że posesja jest ogrodzona, teren jest porośnięty krzakami i drzewami. Znajdujący się na niej murowany budynek ma trzy kondygnacje i jest podpiwniczony. W budynku brak jest wewnętrznych instalacji. Drzwi do budynku, okna oraz większość wewnętrznych ścian działowych jest w złym stanie technicznym.

Organ I instancji uznał jednak, że budynek, jak i grunt, powinny być opodatkowane stawką podatku od nieruchomości przewidzianą jak dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż nie wystąpiły względy techniczne, o jakich mowa w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz.849 ze zm.), w skrócie "u.p.o.l.". Podkreślił, że "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności muszą mieć charakter obiektywny i trwały. Względy ekonomiczne, finansowe, czy też podejmowane przez przedsiębiorcę decyzje gospodarcze (np. w kwestii remontu) nie są zaliczane do względów technicznych. Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie stracił cech budynku, a obowiązek przeprowadzenia jego remontu nie stanowi o tym, że zaszły względy techniczne, o których mowa w ww. przepisie. Tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot przepis ten może znaleźć zastosowanie. Organ podkreślił, że do spornej działki doprowadzone są wszystkie przyłącza (gaz, prąd, woda) i jedynie w kwestii właściciela leży doprowadzenie przyłączy do budynku. Ustalono nadto, że Spółka nie wniosła o pozwolenie na przebudowę i rozbudowę ww. budynku. Reasumując, zdaniem organu, zły stan techniczny budynku wynika jedynie z okoliczności zależnych od podatnika, a nie z przyczyn obiektywnych oraz nie ma charakteru trwałego.

W odwołaniach od ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego, w szczególności poprzez uznanie, że brak instalacji wewnętrznych, uszkodzona stolarka okienna, dach grożący zawaleniem się nie stanowią przeszkody technicznej w wykorzystaniu budynku do działalności gospodarczej. Zdaniem Spółki, organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej i przekroczył zasadę swobodnej oceny materiału dowodowego. W sprawie spełnione zostały warunki ustawowe do uznania, że budynek nie jest związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, organ odwoławczy wskazał treść art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. i stwierdził, że co do zasady z samego faktu, że strona jest przedsiębiorcą wynika, że znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki, budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest wykorzystywana do celów prowadzonej działalności, czy też nie. Wskazał, że ustawa nie zawiera definicji pojęcia "względy techniczne". Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, że są to takie względy, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej. Oznaczają one obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmiot opodatkowania nie jest i trwale nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej, nie mogą być one determinowane wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania.

Zdaniem Kolegium, taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. W zakresie działalności Spółki, która wynika z odpisu z KRS, wymienia się m.in. roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Spółka nabyła sporną nieruchomość z zamiarem jej przebudowy i prowadzenia działalności gospodarczej. Nieodpowiedni stan techniczny budynku, nie dyskwalifikuje go pod względem prowadzenia działalności gospodarczej. Budynek nadal nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo, że jego stan techniczny jest zły. Oceny tej nie zmienia konieczność dokonania kompleksowej rewitalizacji i modernizacji obiektu. Istniejące przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej podatnik obiektywnie może usunąć i istnieje realna możliwość wykorzystania spornego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Działania takie nie zostały jednak przez Spółkę podjęte.

Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie przepisów u.p.o.l. należy odróżnić stan techniczny obiektu budowlanego od stanu instalacji, urządzeń tego obiektu, które nie podlegają opodatkowaniu i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Brak możliwości wykorzystywania budynku do działalności gospodarczej ze względów technicznych musi dotyczyć konstrukcji budynku. Wyłączenie ze względów technicznych nie obejmuje sytuacji, gdy prowadzenie działalności gospodarczej nie jest możliwe z przyczyn technologicznych, np. demontażu, wymiany instalacji lub jej uszkodzenia.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zaistniała przesłanka braku możliwości wykorzystania spornego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Stan techniczny budynku wynika z woli strony i podejmowanych przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji. Przejściowe niewykorzystywanie, z różnych przyczyn, nieruchomości nie powoduje, że przestaje ona być związana z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Decyzjom zarzuciła naruszenie:

- art.120, art.121, art.123 i art.122, art.187 § 1, art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613), dalej jako "O.p.", poprzez uznanie, że brak wewnętrznej instalacji elektrycznej i wodno-kanalizacyjnej, uszkodzona stolarka okienna, brak szyb w oknach, dach grożący zawaleniem, nie stanowią przeszkody technicznej w wykorzystaniu budynku do działalności gospodarczej,

- art.120 O.p. w związku z art.187 § 1 i art.15 O.p., poprzez nieuwzględnienie jednoznacznego stanowiska Inspektora Nadzoru w sprawie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w spornym budynku,

- art.120 O.p. i art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez uznanie wbrew ustawowej definicji , że budynek, który nie może być i nie jest wykorzystywany ze względów technicznych w prowadzonej działalności gospodarczej jest budynkiem związanym z działalnością.

W uzasadnieniu skarg, strona podkreśliła, że przeprowadzony dowód z oględzin nieruchomości potwierdził, że nie jest w niej prowadzona żadna działalność gospodarcza i budynek jest w złym stanie technicznym. Uznanie przez organ, że budynek w takim stanie technicznym może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej jest naruszeniem zasady legalności działania, zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż budynek ten nigdy nie zostanie dopuszczony do wykorzystywania w celu prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na przepisy budowlane, sanitarne, BHP. Organy pominęły stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym zaznaczono, że budynek nie nadaje się do eksploatacji. Istniejący stan faktyczny jednoznacznie, zdaniem skarżącej, spełnia warunki ustawowe pozwalające uznać przedmiot opodatkowania za budynek niezwiązany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

W odpowiedziach na skargi, organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz.718), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.".

Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy sporny budynek należy, dla celów podatku od nieruchomości, uznać za nieruchomość związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i związku z tym opodatkować najwyższą stawką podatku od nieruchomości (jak od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), czy też ze względów technicznych uznać należy, że nie jest i nie może on być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności i wówczas zastosować stawkę niższą - jak dla budynków pozostałych.

Organy podatkowe zajęły stanowisko, że opisany budynek, po dokonaniu odpowiednich prac remontowych, może być przez Spółkę wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a w sprawie nie występują "względy techniczne", o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.

Według skarżącej natomiast, zły stan techniczny spornego budynku, uniemożliwiający jego wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej, świadczy o wystąpieniu "względów technicznych", co uzasadnia opodatkowanie według niższej stawki.

Zgodnie z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016r.), grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest zatem ustalenie, czy wskazany budynek może, czy też nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Wobec braku definicji ustawowej pojęcia "względy techniczne", w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych dokonano jego wykładni. W wyroku z dnia 14 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 3049/12 (wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ze względu na ratio legis art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. przyjąć należy, że ustawodawcy chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy przepis ten może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości.

W wyroku z dnia 20 stycznia 2016r., sygn. akt II FSK 3186/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanych przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach, czy też zmianie przeznaczenia. Względy techniczne w rozumieniu art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku, bądź budowli, do prowadzenia działalności gospodarczej.". Podobne stanowisko zajął Sąd w wyroku z dnia 21 stycznia 2016r., w spawie II FSK 3337/13: "Przepis art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej." Z kolei w wyroku z dnia 24 lutego 2016r., sygn. akt II FSK 2398/14, NSA stwierdził: "Przez użyte w przepisie art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. określenie (...) należy rozumieć – w odniesieniu do budynków – sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. (...) Brak przyłączy elektrycznych i wodnokanalizacyjnych nie dotyczy konstrukcji budynku i nie stanowi obiektywnej przeszkody wyłączającej możliwość wykorzystania budynku w przyszłości."

Reasumując, w orzecznictwie wskazuje się jednoznacznie, że pod pojęciem "względów technicznych", należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy. Innymi słowy są to fizyczne wady przedmiotu opodatkowania, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikuje go z prowadzenia działalności gospodarczej, co do zasady. Ogranicza jedynie wysokość uzyskiwanych z niego dochodów w danym roku podatkowym (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2016r., sygn. akt II FSK 36/14, L. Etel, Komentarz do art.1a u.p.o.l. w systemie Lex).

Odnosząc te rozważania do okoliczności stanu fatycznego niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że w odniesieniu do spornego budynku nie wystąpiły "względy techniczne", o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że stan techniczny budynku jest zły, ale do działki, na której jest on posadowiony doprowadzone są przyłącza: gazowe, elektryczne i wodno-kanalizacyjne. Tylko zatem od skarżącej zależy czy i kiedy dokona remontu, modernizacji, czy też zapowiadanej przebudowy i rozbudowy opisanego budynku. Tego rodzaju okoliczności nie są natomiast okolicznościami niezależnymi od strony i trwałymi, które uniemożliwiałyby wykorzystanie budynku do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Obecny zły stan budynku jest przeszkodą o charakterze przejściowym i zależy od woli skarżącej. Jak już zaś wyżej wskazano, należy odróżnić obiektywny brak możliwości doprowadzenia budynku do stanu, w którym będzie można w nim prowadzić działalność gospodarczą, od stanu technicznego, uniemożliwiającego wykonywanie takiej działalności wynikającego z decyzji podatnika, który nie przeprowadza stosownych prac budowlanych, np. ze względów finansowych, ekonomicznych.

Reasumując, Sąd podkreśla, że organy nie kwestionowały, iż obecnie opisany budynek nie może być wykorzystywany do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Decydujące znaczenie ma jednak okoliczność, że przeszkoda w wykorzystaniu tej nieruchomości do potrzeb działalności gospodarczej nie ma charakteru trwałego i jej usunięcie jest możliwe, w przypadku gdy skarżąca zdecyduje się wykonać określone prace remontowe, czy modernizacyjne. Ocenę tę Sąd podziela. Bez wpływu na powyższe pozostaje stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w protokole oględzin z dnia 9 stycznia 2014r., że budynek nie nadaje się do eksploatacji, gdyż nie stwierdzono w nim trwałego braku możliwości korzystania z budynku, a jedynie wskazano jakie elementy należy naprawić, wymienić, czy też wzmocnić. Stanowisko to potwierdza zatem ocenę dokonaną przez organy podatkowe o przejściowym, możliwym do naprawienia przez skarżącą, złym stanie technicznym spornego budynku.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w szczególności zasad: legalności działania organów podatkowych, zaufania, prawdy obiektywnej, czynnego udziału stron w postępowaniu oraz swobodnej oceny dowodów.

Z tych względów, Sąd stwierdził, że zastosowana przez organy podatkowe stawka podatku od nieruchomości właściwa budynkom związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest prawidłowa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargi jako niezasadne oddalił.