Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1293/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
657
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. zwróciła się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), w szczególności art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Spółka zaznaczyła, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem pozostają m.in. wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek (wg PKD 77.11.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (wg PKD 77.12.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, niesklasyfikowanych (wg PKD 77.39.Z). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Zdaniem Spółki, na tej podstawie można stwierdzić, że prowadzi ona działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych, ponieważ pojazdy zastępcze, przeznaczone do wynajmu, są wyposażone w odbiorniki radiofoniczne. Spółka zawiera z klientami umowy najmu pojazdów, jednak zawierane umowy nie wskazują bezpośrednio, że pojazd jest wynajmowany razem z odbiornikiem radiofonicznym. Jedynie protokół przekazania pojazdu najemcy wskazuje, że częścią wyposażenia pojazdu pozostaje m.in. odbiornik radiofoniczny. Spółka, udostępniając więc najemcom pojazdy zastępcze, przekazuje im również m.in. radioodbiorniki, jako że są one integralnie połączone z pojazdem. W okresie, w którym pojazd zastępczy nie jest objęty najmem, pozostaje on na parkingu, a odbiornik radiofoniczny znajdujący się w nim nie jest wówczas używany przez Spółkę. Wobec tego – w ocenie Spółki – zasadnym jest pytanie, czy w świetle art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym obowiązkowi rejestracji nie będą podlegały odbiorniki radiofoniczne będące wyposażeniem pojazdów zastępczych? Zdaniem Spółki, odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą w takiej sytuacji podlegały rejestracji na podstawie powyższego przepisu, ponieważ przeznaczone one będą (wraz z pojazdami zastępczymi) wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, które z kolei należą do przedmiotu działalności Spółki.

Decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, stosując art. 10 ust. 5 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uznała za nieprawidłowe stanowisko Spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w P., że odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą podlegały rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych.

W motywach decyzji organ podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Tym samym wyłącznie odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, nie podlegają rejestracji. Wyłączenie to w opisie zdarzenia przyszłego, przedstawionego przez Spółkę, nie występuje, gdyż nie dotyczy sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jako czynności należących do przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne, ze względu na integralność połączenia z pojazdem, nie spełniają przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych.

Powyższą decyzję A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o jej uchylenie i wydanie interpretacji uznającej jej stanowisko za prawidłowe oraz o zwrot kosztów postępowania. Spółka zarzuciła zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że strona będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych; art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że strona będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym jej natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała; art. 10 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji; art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 kpa, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa; art. 8 kpa, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, na podstawie art. 10 ust. 5 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z art. 104, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa, w punkcie pierwszym utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, natomiast w punkcie drugim umorzyła postępowanie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu, wobec czego brak jest podstaw do jej uchylenia. W treści tej decyzji dokonano bowiem interpretacji art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych w oparciu o zasady wykładni literalnej, której wynikiem było stwierdzenie, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki telewizyjne i radiowe, przeznaczone do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów. Następnie dokonano subsumpcji zaprezentowanego przez Spółkę zdarzenia przyszłego pod tak wyinterpretowaną normę prawną, co doprowadziło do sformułowania konkluzji, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku o interpretację, posiadane przez Spółkę radioodbiorniki będą podlegać rejestracji, co z kolei znalazło wyraz w sentencji zaskarżonej decyzji. Skoro przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych wyraźnie wskazuje, że elementem konstruującym odstępstwo od zasady rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych jest to, że są one przeznaczone do oddania do używania na podstawie umów osobom trzecim, to jedynie istnienie umowy, na podstawie której wynajmujący oddaje do używania odbiornik radiowy, zamontowany w pojeździe, jest warunkiem koniecznym niepodlegania obowiązkowi rejestracji, o którym mowa w art. 5 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Ze złożonego w sprawie wniosku o interpretację indywidualną wynika natomiast jednoznacznie, że Spółka nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a także, iż umowy na najem pojazdu nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w pojeździe radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych nie znajduje zastosowania, a Spółka zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w autach, przeznaczonych do przekazania osobom trzecim. Tym samym – w ocenie organu – zarzuty Spółki są bezzasadne. W zakresie żądania zwrotu kosztów postępowania administracyjnego organ uznał je za bezprzedmiotowe, wskazując, że strona ponosi koszty związane ze sprawą na skutek złożonego przez nią wniosku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. postawiła analogiczne zarzuty, jakie sformułowała w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2012.270 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Zgodnie z art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. W świetle ustępu 5 tego przepisu, udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.

Zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w interesującej ją kwestii. Istotą tego postępowania jest zatem uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. Natomiast Sąd ocenia tylko prawidłowość dokonanej interpretacji, a zatem nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje, czy przedstawiona interpretacja przepisów w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego jest właściwa.

W rozpoznawanej sprawie jej istota dotyczy interpretacji przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). W myśl art. 1 tej ustawy, opłaty abonamentowe pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.), przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji. Misja ta nadzorowana jest przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Przepis art. 5 ww. ustawy o radiofonii i telewizji wskazuje, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest organem właściwym w sprawach radiofonii i telewizji, w tym także w zakresie ustalania opłat abonamentowych, o czym stanowi art. 6 ust. 2 pkt 6a tej ustawy. Z tego też należy wyprowadzić wniosek, że to Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji jest organem właściwym w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów ww. ustawy o opłatach abonamentowych, jako że to do jej kompetencji należą w sposób generalny sprawy radiofonii i telewizji. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ww. ustawy o opłatach abonamentowych jedynie kwestia poboru opłaty i kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej została poruczona operatorowi wyznaczonemu, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529). W świetle zaś art. 7 ust. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. Tak więc operator wyznaczony i minister właściwy do spraw łączności uprawnieni są jedynie do sprawowania kontroli w zakresie realizacji powyższych obowiązków, w tym również do wydawania decyzji w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.

Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że jej istota sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy odbiorniki radiofoniczne, stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych, przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, objęte są obowiązkiem rejestracji czy też korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych?

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, natomiast art. 5 ust. 1 tej ustawy stanowi, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, w rozumieniu ww. ustawy – Prawo pocztowe.

Stosownie do treści art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych wyłącza obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych tylko wtedy, gdy są one przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, pod warunkiem jednak, że czynności te należą do przedmiotu działalności tego przedsiębiorcy. Zatem wyłączenie obowiązku rejestracji na podstawie powołanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne będą oferowane do sprzedaży lub używania na podstawie umów w ramach przedmiotu działalności danego przedsiębiorcy. Chodzi więc o sytuację, w której przedmiotem sprzedaży lub przekazania do używania na podstawie umów osobom trzecim są wyłącznie odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne.

Tymczasem w niniejszej sprawie Spółka oferuje w ramach przedmiotu swojej działalności wynajem samochodów, w których znajdują się odbiorniki radiofoniczne, będące jedynie ich częścią składową. Wbrew twierdzeniom Spółki, w takiej sytuacji nie dochodzi do odrębnego wynajmu odbiorników radiofonicznych, lecz przedmiotem umowy pozostaje tylko wynajem auta wyposażonego w radioodbiornik. Spółka bowiem nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a ponadto umowy najmu pojazdów nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w aucie radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o opłatach abonamentowych nie znajduje zastosowania w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, a Spółka zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w pojazdach, które przeznaczone są do przekazania osobom trzecim.

Udzielając zatem odpowiedzi na postawione wyżej pytanie, należy stwierdzić, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji na tle zaprezentowanego przez skarżącą Spółkę stanu faktycznego dokonała prawidłowej interpretacji przepisów ww. ustawy o opłatach abonamentowych, w szczególności jej art. 5 ust. 2 pkt 3, bowiem fakt wynajmu auta wyposażonego w odbiornik radiofoniczny nie zwalnia Spółki z obowiązku rejestracji tego radioodbiornika. Przedmiotem umowy najmu nie jest wszak odbiornik radiofoniczny, lecz pojazd, którego jedynie częścią składową pozostaje taki radioodbiornik. Niezależnie więc od tego, czy w ramach przedmiotu działalności Spółki mieściłby się wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego czy też nie, w przedstawionej sytuacji nie dochodzi do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umowy radioodbiornika, lecz jej przedmiotem jest tylko najem auta, w którym radioodbiornik się znajduje.

W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.