Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 932/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 11a
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Artykuł 11a ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, zezwalał organom podatkowym na wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia, że urząd celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Przepisy te nie pozwalały jednak na wydanie decyzji przez organ podatkowy w sytuacji odwrotnej, gdy urząd celny pobrał podatek od towarów i usług w nadmiarze.

TEZY

Artykuł 11a ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, zezwalał organom podatkowym na wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia, że urząd celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Przepisy te nie pozwalały jednak na wydanie decyzji przez organ podatkowy w sytuacji odwrotnej, gdy urząd celny pobrał podatek od towarów i usług w nadmiarze.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi PKN "O." S.A. na decyzję Izby Skarbowej w W. OZ w P. z dnia 17 marca 2003 r. (...) w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 24.10.2002 r. (...) w sprawie obowiązku podatkowego PKN "O." S.A. z siedzibą w P. w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towaru - pozostałe oleje lekkie-reformat luzem, sprostowania obliczenia podatków i zwrotu nadpłaconej różnicy podatków : akcyzowego w kwocie 13.123,70 PLN i podatku od towarów i usług 11.635,60 PLN oraz decyzję z dnia 12.12.2002 r. (...) o odmowie uzupełnienia - co do rozstrzygnięcia-decyzji z dnia 24.10. 2002 r.

W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Urzędu Skarbowego w P. z dnia 24.10.2002 r. została wydana w związku ze złożonym przez Pełnomocnika PKN "O." S.A. wnioskiem o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego, względnie o sprostowanie obliczenia podatku oraz odsetek za zwłokę oraz o zwrot nienależnie pobranych kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług wykazanych w wezwaniu Izby Celnej w Szczecinie z dnia 22 maja 2002 r. w kwocie 6.360.510,51 PLN, rozszerzonym następnie o zwrot nienależnie pobranych kwot w związku z zapłatą w dniu 2 lipca 2002 r. na rzecz Izby Celnej w Sz. dalszej kwoty 6.713,62 PLN wynikającej z korekty sposobu wyliczenia odsetek od kwot żądanych przez Izbę Celną w Sz.

Izba Skarbowa, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdziła, że towar - pozostałe oleje lekkie - reformat /wysokooktanowy komponent do benzyn/ luzem, został wprowadzony na polski obszar celny w dniu 30.07.1997 r.

Na podstawie dokumentu JDA SAD (...) z dnia 12.08.1997 r. organ celny dokonał w dniu 1.09.1997 r. zmiany w zakresie między innymi kursu waluty. Po dokonaniu wymiaru należności celnych i podatkowych urząd celny z dniem 1.09.1997 r. dopuścił towar sprowadzony przez ówczesne (...) Zakłady Rafineryjne i Petrochemiczne do obrotu na polskim obszarze celnym i z tą chwilą zgodnie z art. 6 ust. 7 cytowanej wcześniej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / w brzmieniu obowiązującym w 1997 r./ powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu ww. towarów.

Wyliczone należności dotyczące podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług nie zostały przez importera wpłacone na konto urzędu celnego i przekazane przez ten organ na konto właściwego Urzędu Skarbowego, gdyż przed ich uiszczeniem przyjęto zabezpieczenie w formie polis ubezpieczeniowych od ASTU "H.-I. S.A. Zabezpieczenia dokonano w trybie art. 77 ustawy Prawo Celne i pokrywało ono w całości kwotę cła, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

Zdaniem Izby Skarbowej z przepisów obowiązujących w 1997 r. jednoznacznie wynika, że organ celny był płatnikiem należności podatkowych od towarów sprowadzanych z zagranicy, a podatnik -obecnie PKN "O." SA., był zobowiązany do zapłaty należności podatkowych na konto organu celnego i całość postępowania odbywała się na podstawie przepisów prawa celnego.

W związku z tym za nieuprawniony uznano wniosek pełnomocnika strony o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego. Towar bowiem niewątpliwie został sprowadzony na polski obszar celny podatek akcyzowy został naliczony według stawki podatku obowiązującej w 1997 r., podatek VAT według stawki obowiązującej w imporcie podatku, przy czym sprowadzony towar nie był objęty zwolnieniem od podatku.

Nie wystąpiły więc żadne okoliczności umożliwiające stwierdzenie, że w stosunku do sprowadzonych towarów nie istniał obowiązek podatkowy. Urząd Skarbowy nie miał żadnych podstaw do stwierdzenia nieistnienia tego obowiązku podatkowego w stosunku do towarów importowanych w 1997 r., do których określanie skonkretyzowanego obowiązku podatkowego należało do organów celnych.

Decyzja z dnia 24.10.2003 r. prostuje obliczenie podatku jako różnice w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług wynikające z decyzji wydanej przez Główny Urząd Ceł, (...) z dnia 8.09.1999 r. ostatecznie kończącej postępowanie odwoławcze a kwotą określoną w zgłoszeniu celnym.

Izba Skarbowa nie zgodziła się z argumentem pełnomocnika strony jakoby Urząd Skarbowy nie rozpoznał w całości wniosku podatnika.

Decyzją z dnia 24.10.2002 r. rozpatrzono w całości wniosek podatnika i rozstrzygnięto sprawę co do istoty zgodnie z art. 207 par. Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy w decyzji orzekł o istnieniu obowiązku podatkowego, sprostował obliczenie podatków w części dotyczącej różnicy pomiędzy przyjętą podstawą opodatkowania zawartą w dokumencie JDA SAD i w późniejszych decyzjach organów celnych oraz dokonał zwrotu faktycznie nadpłaconych różnic w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług i z tych względów wniosek pełnomocnika strony o uzupełnienie wydanej decyzji co do rozstrzygnięcia uznano za całkowicie bezzasadny.

Stwierdziła również, że wydane decyzje zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne w szczególności wskazano w nich, co uznano za udowodnione, oraz przyczyny, dla których nie uznano argumentów strony oraz wskazano podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ podatkowy pierwszej instancji dokładnie i szczegółowo wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wnosi o uchylenie decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzających je decyzji Urzędu Skarbowego w P., zarzucając tym decyzjom, iż zostały wydane z naruszeniem - art. 11 ust. 1-5, art. 11 b i art. 11c ust. 1-2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 4 par. 1 Ordynacji podatkowej, art. 230 i art. 289 Kodeksu celnego i art. 40 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, przy czym naruszenie ww. przepisów miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 51, art. 53, art. 124, art. 207 par. 2, art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4 i art. 213 par. 1 Ordynacji podatkowej, przy czym naruszenie ww. przepisów miało lub co najmniej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W szczególności, według oceny Sądu, żądanie uznania nieistnienia obowiązku podatkowego z tytułu importu przez stronę skarżącą towarów objętych zgłoszeniem celnym JDA SAD (...) z dnia 12.08.1997 r. nie znajduje oparcia w przepisach.

Zgodnie z art. 5 ust. 1pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne na których ciąży obowiązek zapłaty cła na podstawie odrębnych przepisów, niezależnie od tego, czy towar jest zwolniony od cła lub cło na towar zostało zawieszone,

Zgodnie z art. 6 ust. 7 powołanej ustawy w imporcie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym w rozumieniu przepisów o prawie celnym. Art. 11 ust. 1. ustawy stanowi przy tym, iż podatnicy, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, obowiązani są wpłacać podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy w terminie i na warunkach określonych dla zapłaty cła. Z kolejnych ustępów art. 11 wynika, że urząd celny w decyzji o dopuszczeniu towarów importowanych do obrotu na polskim obszarze celnym obowiązany jest określić kwotę podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego należnego od tych towarów jak i obowiązany do poboru tych podatków oraz do ich wpłaty na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę urzędu celnego, zabezpieczenie należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego dokonywane jest w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu majątkowym należności celnych, a w zakresie nie uregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy prawa celnego dotyczące rozliczeń z tytułu cła. Urząd celny jest organem egzekucyjnym w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego od importu towarów -art. 12 tej ustawy.

Natomiast art. 11a ust. 1 ustawy, zezwalał organom podatkowym na wydanie decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości w przypadku stwierdzenia, że urząd celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej. Przepisy te nie pozwalały jednak na wydanie decyzji przez organ podatkowy w sytuacji odwrotnej, gdy urząd celny pobrał podatek od towarów i usług w nadmiarze.

Stan prawny w dacie dokonania przez stronę skarżącą importu przedmiotowych towarów w zakresie sposobu określenia i pobrania należnych z tego tytułu podatków nie budził więc wątpliwości. Dotyczy to również regulacji z zakresu prawa celnego.

Zgodnie z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks Celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ postępowania wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. W związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie towar został wprowadzony na polski obszar celny w 1997 r. i postępowanie zostało wszczęte w 1997 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy Kodeks Celny za uprawnione należy uznać stanowisko, iż bez względu na czas trwania tego postępowania, powinno być ono prowadzone na podstawie przepisów Prawa celnego.

Obliczenie i pobór od podatnika podatków należnych z tytułu importu towarów należy co do zasady do organów celnych.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że strona skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania celnego JDA SAD (...) i w odpowiednich polach tego dokumentu określona została przez organ celny wysokość należnego podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, jak również zawarto w nim decyzję dotyczącą należności celnych.

Podatnik nie kwestionował decyzji organu celnego w części dotyczącej dopuszczenia towaru do obrotu, kwoty obliczonych podatków, a towar został odebrany i wykorzystany do prowadzonej działalności gospodarczej.

Przedmiotem postępowania przed organami celnymi była zawarta w dokumencie JDA SAD (...) decyzja w sprawie należności celnych /w wyniku którego obniżono wartość celną towaru/.

W świetle powyższego zarzut zatem strony skarżącej, iż nie istnieje jakakolwiek decyzja określająca wysokość zobowiązań podatkowych z tytułu importu należy uznać za nieuzasadniony.

Należności podatkowe zostały pobrane w wyniku wszczętej przez Izbę Celną Sz. egzekucji, przy czym Izba Celna przesłała stronie skarżącej szczegółowe wyliczenie kwot należnych z tytułu podatków oraz odsetek.

Zaskarżone decyzje organów podatkowych I i II instancji zostały podjęte w związku z wnioskiem pełnomocnika strony skarżącej z dnia 19 czerwca 2002 r. o uznanie nieistnienia obowiązku podatkowego względnie sprostowanie obliczenia podatku i odsetek oraz zwrot nienależnie pobranych już kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług pobranych przez Izbę Celną w Sz.

Stosownie do dyspozycji art. 11b ustawy Urząd Skarbowy w P. był więc zobowiązany do wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty w związku z obniżeniem wartości celnej towaru. Wyliczenia dokonane przez urząd skarbowy dotyczyły różnic pomiędzy kwotami podatków określonymi przez organ celny w dokumencie SAD i ostatecznej decyzji organu celnego o obniżeniu wartości celnej towarów. Organ podatkowy miał bowiem jedynie prawo do skorygowania tych wartości.

Organy celne nie są upoważnione do dokonywania zmian w raz już obliczonych podatkach. Natomiast wyłącznie do ich właściwości należy pobór i prowadzenie egzekucji tych należności, co szczegółowo wyjaśniły organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach i co również ma konsekwencje dla rozstrzygania w kwestii należnych odsetek.

Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej w kwestii, iż podstawę prawną do wydania decyzji powinien stanowić art. 11c ustawy, zgodnie z którym jeżeli organ celny nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej, właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bowiem, jak to wykazały organy podatkowe, żadna z objętych dyspozycją tego przepisu sytuacji w związku z czym nie mógł stanowić podstawy prawnej podjętych w sprawie rozstrzygnięć.

W związku z powyższym zarzuty dotyczące braku określenia /ustalenia/ przez organy podatkowe wysokości podatków akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieistnienia obowiązku w tych podatkach.

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych iż brak jest przesłanek proceduralnych i materialnych do stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego strony skarżącej w stosunku do towaru wprowadzonego na polski obszar celny w dniu 30 lipca 1997 r.

Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nie skonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstał przez fakt sprowadzenia na polski obszar celny określonego towaru objętego takim obowiązkiem.

Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji wyroku.