Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2513/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 537/17 w sprawie ze skargi S. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] (dalej Strona, Skarżący lub Stowarzyszenie) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddalił skargę.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] maja 2004 r. pomiędzy Miastem Stołecznym Warszawą a Skarżącym została zawarta umowa nr [...] o udzielenie dotacji ze środków m.st. Warszawy w kwocie 50.000 zł na realizację zadań w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na "[...]". Dotacja została przekazana w dniu 5 sierpnia 2004 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. Zastępca Dyrektora Biura Edukacji Urzędu m.st. Warszawy wezwał Stowarzyszenie do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji.

Prezydent m.st. Warszawy wydając po raz czwarty decyzję (trzy wcześniejsze decyzje zostały uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania) z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zobowiązał Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków m.st. Warszawy zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2013r. znak [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13, oddalił wniesioną skargę na wyżej wskazaną decyzję. Od powyższego wyroku z dnia 18 czerwca 2014r. skargę kasacyjną złożyło Stowarzyszenie.

Pismem z dnia [...] października 2015r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz 6 k.p.a., złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2013r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...], zobowiązującą Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków m.st. Warszawy zawartej w dniu [...] maja 2004r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wznowiło, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia 20 marca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 28 czerwca 2011 r., zaś decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] odmówiło, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylenia powyższych decyzji w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji wskazując na brak zaistnienia przesłanek wznowienia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia z dnia [...] listopada 2015 r.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Prezydenta m. st. Warszawy m. in. z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011r. Nr [...] zobowiązującą Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków m.st. Warszawy zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50 000 zł wraz z odsetkami. W obszernym uzasadnieniu wniosku, odnoszącym się do okoliczności związanych z zawarciem umów dotacji i ich rozliczeniem, Stowarzyszenie zarzuciło zastosowanie niewłaściwych przepisów ustawy o finansach publicznych w 2011 r. i 2013 r., błędy w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania ww. decyzji oraz wadliwe działanie zarówno Komisji rozliczającej dotacje, jak i organu I instancji, w tym polegające na niewykonaniu postanowień sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonalności decyzji zobowiązującej do zwrotu dotacji, przewlekłości postępowania oraz nieuwzględnieniu faktu umorzenia postępowań przeciwko A. F. o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Powyższy wniosek został uzupełniony pismami z dnia [...] kwietnia 2016 r., w których Stowarzyszenie podkreśliło, iż bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu skoro nie było informowane o czynnościach organu odwoławczego, zaś w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organom orzekającym, co potwierdza opinia prawna z dnia [...] lutego 2015 r. sporządzona przez Prof. dr hab. Witolda Modzelewskiego (Instytut Studiów Podatkowych), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2009 r. sygn. II akt GSK 808/08 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi z tytułu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem (zapadły w sprawie, której stroną nie było Stowarzyszenie), protokół pokontrolny z dnia [...] maja 2005 r. oraz orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawie o naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2006 r. W uzupełnieniach podkreślono również na brak wykonania przez Prezydenta m. st. Warszawy orzeczeń sądowych w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zwrotu dotacji, co doprowadziło do naruszenia ogólnych zasad postępowania wskazanych w art. 6 - 12 k.p.a. oraz przewlekłość prowadzonego postępowania.

Powyższe wnioski zostały ponowione pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r., w których Stowarzyszenie wskazało na konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2013r. znak [...] oraz na fakt, iż trwające od [...] kwietnia 203 r. do [...] maja 2016 r. postępowanie sądowoadministarcyjne w sprawie skargi na ww. decyzję dnia [...] marca 2013r. znak [...] i wyrok z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 uniemożliwiały rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania, a tym samym dotychczasowe wnioski Stowarzyszenia zostały złożone z zachowaniem ustawowego terminu wskazanego w art. 148 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją SKO z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Organ wyjaśnił, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Następnie wskazał, iż decyzja z Kolegium z dnia [...] marca 2013r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...]czerwca 2011 r. Nr [...] została prawidłowo doręczona Stowarzyszeniu w dniu [...] kwietnia 2013r., a następnie skutecznie zaskarżona przez Stowarzyszenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z tego względu jego zdaniem, miesięczny termin dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczął się, zatem najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2013 r. i upłynął w dniu [...] maja 2013 r. ([...] maja wypadał w niedzielę). Tym samym wnioski o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożone w dniu [...] kwietnia 2016 r., złożone zostały z uchybieniem terminu ustawowego wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a., co uniemożliwia ich merytoryczne rozpatrzenie.

Organ analizując termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdził, iż kwestie związane z prowadzeniem postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji były znane Stowarzyszeniu już w jego trakcie, a ewentualne błędy w tym zakresie, podnoszone były przez Stowarzyszenie zarówno w odwołaniach od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł, iż zarzuty powołane we wnioskach z dnia [...] kwietnia 2016 r., z dnia [...] czerwca 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. nie wskazują okoliczności, które nie byłyby znane Stowarzyszeniu w toku prowadzonego postępowania o zwrot dotacji, jak również postępowań sądowo administracyjnych, czy na etapie składania wniosku o wznowienie postępowania w październiku 2015 r. Zaznaczył również, iż Skarżący zapoznał się z opinią prawną Prof. dr hab. Witolda Modzelewskiego z dnia 18 lutego 2015 r. w dniu 20 sierpnia 2015r. (co wynika z pisma z dnia [...] października 2015r.), a okoliczności związane z ewentualnymi błędami w toku postępowania o rozliczenie dotacji (dot. m. in. zastosowania przepisów ustawy o finansach publicznych, oceny przeznaczenia dotacji na cel, na który została udzielona, oceny faktur) podnoszone były na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazać tym samym należy, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2016 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a.

Organ nie podzielił stanowiska Skarżącego, jakoby trwające do dnia [...] maja 2016 r. postępowania sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z dnia [...] marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., uniemożliwiły stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 k.p.a. Wyjaśnił, że przepis ten wyraźnie wskazuje, bowiem, iż termin miesięczny na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania biegnie od dnia dowiedzenia się o przyczynie wznowienia (w przypadku przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a.) lub od dnia dowiedzenia się o decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie przewidując wyjątków od ww. zasady. Podkreślił, iż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz., 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) nie zawierają przepisów, które zakazywałyby składania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na trwające postępowanie sądowoadministarcyjne, czy wstrzymywałyby bieg terminów na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie.

W ocenie SKO odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest również wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 oddalającego skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę SKO stwierdziło, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę wniesioną przez Stowarzyszenie, dotyczącą postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji, uznał ją za bezzasadną i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a") skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania złożonego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.

Przechodząc do oceny zachowania przez Skarżącego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. WSA w całości podzielił stanowisko, że Stowarzyszenie tego terminu nie dochowało. Decyzja z [...] marca 2013r., nr [...], co do której Skarżący wnosił o wznowienie postępowania została mu prawidłowo doręczona w dniu 5 kwietnia 2013r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Skarżącego, gdyż Stowarzyszenie skutecznie złożyło od tej decyzji skargę do WSA w Warszawie. Zatem podzielił stanowisko organu wskazujące, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął zgodnie z art., 148 § 2 k.p.a. w dniu [...] maja 2013r. (dzień [...] maja 2013r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy - art. 57 § 3 k.p.a.). A więc podanie o wznowienie postępowania zostało złożone po ustawowy terminie, gdyż zostało nadane w dniu [...] października 2015r.

WSA podzielił także stanowisko SKO w zakresie niedochowania przez Stowarzyszenie terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ w tym zakresie przeprowadził dodatkowe ustalenia, z których wynikało, że Strona dowiedziała się o nowych okolicznościach istotnych dla przedmiotowej sprawy z opinii prawnej z 18 lutego 2015r. sporządzonej przez Prof. dr hab. Witolda Modzelewskiego (Instytut Studiów Podatkowych). Skarżący z tą opinią zapoznał się w dniu 20 sierpnia 2015r., a zatem od tego terminu należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. upłynął w dniu 21 września 2015r. (dzień 20 września 2015r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy). Słusznie w tym zakresie także wyjaśniło SKO, że bez znaczenia dla złożenia wniosku pozostaje dzień 7 września 2015r., wskazany, jako dzień "zatwierdzenia opinii przez Zarząd", skoro z treścią opinii z 18 lutego 2015r., a tym samym z okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia wnioskodawca zapoznał się najpóźniej w dniu 20 sierpnia 2015r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma, bowiem fakt zapoznania się przez stronę ze stanowiskiem wyrażonym w ww. opinii, które dało Stronie wiedzę o istnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności, a nie data zatwierdzenia ww. opinii przez Zarząd. Zatem skoro wniosek został nadany w dniu [...] października 2015r., to tym samym Skarżący nie dochował miesięcznego terminu do złożenia podania.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione formalnoprawne przesłanki wznowienia postępowania z wniosku Strony, co tym samym powoduje, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

WSA nie podzielił stanowiska Skarżącego, jakoby trwające do dnia [...] maja 2016 r. postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na decyzję z dnia 20 marca 2013 r. i skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 18 czerwca 2014r., uniemożliwiały stronie złożenie wniosku o wznowienie postępowania, a organom jego skuteczne rozpatrzenie, a tym samym wstrzymywały bieg terminów z art. 148 Kpa.

Zdaniem Sądu I instancji, Kolegium zasadnie wskazało, że odmowa wznowienia postępowania uzasadniona jest również wydaniem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt: V SA/Wa 1294/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 oddalającego skargę kasacyjną Stowarzyszenia od ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Zaznaczył, iż w orzecznictwie i doktrynie podnosi się, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane. Przy okazji badania zgodności z prawem decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania nie mogą być przedmiotem ponownej oceny zarzuty skargi na decyzję merytoryczną, rozpatrzonej wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Również, podnoszona przez Stronę, kwestia dotycząca niedysponowania przez organ aktami spraw nie ma znaczenia dla dochowania terminu przez Skarżącego. Skarżący, bowiem nie zwraca uwagi, że organ dysponował aktami sprawy (posiada tzw. akta zastępcze) i wydał m.in. kwestionowane przez niego orzeczenie, mimo że w dacie orzekania nie zostało zakończone postępowanie kasacyjne przed NSA.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu rozpatrywania obu spraw przez ten sam skład orzekający, wskazał, że Skarżący twierdzi, iż "obecnie jak i w poprzednich latach członkowie składu orzekającego w różnych konfiguracjach brali udział w rozstrzyganiu spraw związanych z udzieleniem spornych dotacji z roku 2004 przez Prezydenta m.st. Warszawy", nie precyzując, czy dotyczy to też kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Jednakże w dalszej części skargi nie sprecyzował, o jakie osoby chodzi. W odniesieniu do niniejszej sprawy zarzut ten jest niezasadny.

Mając powyższe na względzie WSA uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Również uzasadnienia postanowień odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych Skarżącego wskazał, że Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje zgodność z prawem postępowania prowadzonego przez organy administracji. W związku z tym wniosek Skarżącego o powołanie biegłych nie mógł odnieść skutku. Zaznaczył, że sąd administracyjny przeprowadza postępowanie dowodowe jedynie wyjątkowo i dotyczy to tylko dowodów z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Warunkiem jest, aby było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z powyższym WSA oddalił wnioski dowodowe Skarżącego. Natomiast powołane w skardze akta sądowoadministracyjne spraw Skarżącego Sąd I instancji zna z urzędu.

Skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku złożyło Stowarzyszenie, wnosząc o:

1. na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 01 marca 2018 roku (sygn. akt V SA/Wa 537/17) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

2. na zasadzie art. 182 § 1 p.p.s.a. rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym,

3. na zasadzie art. 203 p.p.s.a zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, a to

1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie rozpoznania wszystkich zarzutów strony podniesionych w skardze, co skutkowało oddaleniem skargi Stowarzyszenia,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nierozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wszystkich zarzutów stawianych rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczemu z dnia [...] lutego 2017 roku, co doprowadziło do tego, że lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku pozbawiło stronę informacji co do przesłanek takiego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega, zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu, który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie wykładni odmiennej, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz wyjaśnienie, jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży, zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga kasacyjna Stowarzyszenia stawia wyrokowi Sądu I instancji dwa zarzuty wskazując, że opiera je na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie NSA skarga kasacyjna Spółki jest nietrafna, dlatego nie mogła skutkować uchyleniem skarżonego wyroku.

Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność, bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Oceniając zasadność powyższego zarzutu kasacyjnego w świetle stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122), które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, powołany wyżej przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w myśl, którego uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie skarżąca kasacyjnie podnosi, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest przedstawieniu oceny prawnej wybiórczej i uwzględniającej wyłącznie stanowisko organu II stopnia oraz na zaniechaniu uwzględnienia w ocenie prawnej wszystkich istotnych okoliczności i przez to wadliwe. Z tym zarzutem nie sposób się zgodzić. Zawarty w uzasadnieniu wywód prawny pozwala na jednoznaczne ustalenie i ocenę w toku kontroli instancyjnej tego, co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Jest przy tym oczywiste, że skoro przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego to - w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, jeżeli jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza z kolei, że sam brak odniesienia się Sądu I instancji do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. Dopiero wykazanie, iż były one na tyle istotne, że Sąd mógłby inaczej orzec w sprawie, gdyby się do nich odniósł, daje podstawę do uchylenia wyroku Sądu I instancji (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., II GSK 358/15). Na gruncie tej sprawy Stowarzyszenie nie przedstawiło dostatecznych argumentów, że podnoszone braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku nakazuje wyeliminować to rozstrzygnięcie z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że brak odniesienia się do zarzutów dotyczących kwestii istotnych dla rozpoznania sprawy skutkuje brakiem możliwości kontroli kasacyjnej. Jednakże z taką sytuacją nie mamy do czynienia w tej sprawie, gdyż wbrew zarzutom Stowarzyszenia, Sąd I instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji oraz podniesionych w skardze zarzutów, odnosząc się w niezbędnym zakresie do wszystkich istotnych okoliczności z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia a zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. Nie jest natomiast przesłanką ustawową uzasadnienia przekonanie strony do poglądów Sądu I instancji, jak również szczegółowe odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało wykazać, że uzasadnienie z uwagi na swoją konstrukcję, niespełnione wymogi ustawowe nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie. To, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się Skarżący kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa, zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. WSA rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga

Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por.m.in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745). Stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać, zatem za niezasadny.

Z powyższych względów uznać należy, że Stowarzyszenie nie zdołało podważyć zasadności zaskarżonego wyroku. Prawidłowe, zatem jest stanowisko Sądu I instancji stwierdzające, iż przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje, że odpowiada ono wymogom prawa. Na akceptację zasługuje również ocena WSA, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a sporządzone uzasadnienia postanowień odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.