Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 616/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi i umorzenie postępowania administracyjnego w części; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z (...) lutego 2019 r. nr (...), którą utrzymano w mocy decyzję własną z (...) września 2018 r. nr (...), orzekającą o odmowie udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na D. M., co do kwoty 522 522,60 zł oraz umarzającą postępowanie w pozostałej części dotyczącej udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co do kwoty 477 477,40 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2018 r. Strona wniosła o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 1 000 000 zł nałożonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "KNF", "Komisja", "organ") z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...), utrzymaną w mocy decyzją KNF z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) Strona wniosła o odroczenie terminu płatności oraz rozłożenie ww. kary na następujące raty:

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 kwietnia 2018 r.;

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 maja 2018 r.;

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 czerwca 2018 r.;

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 lipca 2018 r.;

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 sierpnia 2018 r.;

- 160 000 zł w terminie do dnia 25 września 2018 r.;

- 40 000 zł w terminie do dnia 25 października 2018 r.

W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, iż w sprawie istnieje ważny interes Strony, tj. ochrona przed ryzykiem znacznej straty finansowej.

Decyzją z dnia (...) września 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, KNF orzekł o odmowie udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co do kwoty 522 522,60 zł oraz umorzył postępowanie w pozostałej części dotyczącej udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, tj. co do kwoty 477 477,40 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kara w wysokości 1 000 000 zł została nałożona przez KNF decyzją ostateczną z dnia (...) marca 2018 r. nr (...), w związku z naruszeniem przez Stronę art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 512 ze zm.), dalej: "ustawa o ofercie publicznej".

Pismem z dnia (...) maja 2018 r. Komisja wystąpiła do Strony z prośbą o sprecyzowanie wniosku o udzielenie ulgi w zakresie odroczenia terminu wykonania kary pieniężnej, a także o przekazanie informacji o aktualnym stanie majątkowym i aktualnej sytuacji finansowej Strony oraz jej udokumentowanie.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2018 r. Strona wskazała, że w ramach dochodu osiągniętego w 2017 r. otrzymała m. in.: (...) zł z tytułu powołania na członka rady nadzorczej S. S.A., (...) zł z tytułu powołania na członka rady nadzorczej P. S.A, (...) zł z tytułu powołania na członka E. Sp. z o.o., (...) zł z tytułu umowy zlecenia z P. SKA (dochód wskazany w PIT 36 - (...) zł).

W 2018 r. jako nierezydent podatkowy Strona otrzymała (...) zł z tytułu: powołania na członka rady nadzorczej S. S.A. ((...) zł), powołania na członka rady nadzorczej P. S.A. ((...) zł), powołania na członka rady nadzorczej E. Sp. z o.o. ((...) zł), umowy zlecenia z P. SKA ((...) zł).

Ponadto od lipca 2017 r. do maja 2018 r. Strona otrzymała darowizny od E.M. (ojca) w łącznej kwocie (...) zł.

Jednocześnie Strona wskazała, że ponosi miesięcznie koszty utrzymania czwórki małoletnich dzieci i byłej partnerki, na które składają się: (...) zł (media-prąd, woda, Internet), (...) zł (utrzymanie domu, dzieci), (...) zł (szkoła). Natomiast na utrzymanie osobiste Strony składają się następujące koszty: (...) zł (koszty prawników w okresie kwiecień-maj), (...) zł (dwie raty ww. kary pieniężnej), ok. (...) zł (koszty wyżywienia ), (...) zł (ubrania, leki, wyjazdy i inne).

Strona posiada zadłużenie w B. S.A. (w wysokości (...) zł, rata miesięczna ok. (...) zł), jest wystawcą weksla dla P. S.A. o wartości (...) zł z terminem wykupu w dniu 31 grudnia 2018 r. Strona jest zobowiązana również do zwrotu pożyczki P. S.A. w wysokości (...) zł do dnia 31 grudnia 2018 r. Strona wskazała, że jest właścicielem mieszkania w W. o wartości (...) zł, obciążonego hipoteką w wysokości (...) zł. Ponadto na rachunkach bankowych posiada środki pieniężne w wysokości ok. (...) zł oraz udziały w następujących spółkach: 1 200 udziałów w M. (zastawione lub zablokowane w celu zabezpieczenie spłaty kredytu - wysokość zastawu (...) mln zł, termin spłaty kredytu: 31 grudnia 2018 r.); 100 udziałów w E. Sp. z o.o. w likwidacji (wartość nominalna (...) zł, wartość rynkowa 0 zł); 164 udziałów w N. Sp. z o.o. (wartość nominalna (...) zł, wartość rynkowa 0 zł) oraz 800 udziałów w B. Sp. z o.o. w likwidacji (wartość nominalna (...) zł, wartość rynkowa 0 zł).

Dodatkowo w piśmie z dnia 26 lipca 2018 r. Strona zeznała, że zbycie działki rolnej w A. (woj. (...)) po doręczeniu decyzji nakładającej karę nie miało miejsca oraz nie otrzymała nigdy żadnej zapłaty za część tej nieruchomości. Strona zeznała również, że zgodnie z umową kredytową z dnia (...) lipca 2017 r. zawartą z B. S.A. z siedzibą we W. (kredyt konsumencki) spłata kredytu wyznaczona jest na 31 grudnia 2018 r. Po całkowitej spłacie zostaną zwolnione zabezpieczenia, w tym zastaw na udziałach M..

Organ wskazał, że powyższe oświadczenia Strona złożyła w trybie pisemnych zeznań w charakterze strony, pouczona o odpowiedzialności karnej w przypadku składania fałszywych zeznań wynikającej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r., poz. 2204 ze zm.). Zeznania Strony znalazły potwierdzenie w pozostałych dowodach.

W piśmie z dnia (...) sierpnia 2018 r. Komisja poinformowała Stronę o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z tego prawa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 189k § 1 K.p.a., organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej.

Odwołując się do treści art. 189k § 1 K.p.a., mając na uwadze przedstawiony przez Stronę stan majątkowy oraz wysokość nałożonej kary pieniężnej Komisja stwierdziła, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki udzielenia ulgi, o którą wnioskowała Strona. Strona ma bowiem możliwość pozyskania środków celem uiszczenia kary w pozostałej do spłaty części.

Po dokonaniu oceny ustalonego stanu faktycznego i prawnego, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Komisja stwierdziła, że wniosek Strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Jednocześnie Komisja stwierdziła, że na dzień wydania decyzji Strona dokonała trzech wpłat na poczet kary pieniężnej w łącznej wysokości 477 477,40 zł, co powoduje, iż w odniesieniu do tej kwoty postępowanie o udzielenie ulgi stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym, działając w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., Komisja umorzyła postępowanie w części dotyczącej kwoty 477 477,40 zł.

Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że odmowa udzielenia ulgi była nieuzasadniona, gdyż istnieje ważny interes Strony w uzyskaniu wnioskowanej ulgi oraz nie zgodziła się z oceną Komisji, że częściowe uiszczenie kary pieniężnej powoduje częściową bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie udzielenia ulgi.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że sytuacja majątkowa Strony, w stosunku do ustalonej dotychczas nie uległa zmianie.

Strona zeznała, iż w okresie od dnia 4 czerwca 2018 r. do dnia 12 listopada 2018 r. nie uzyskała dochodu. Wskazała, iż nie uzyskała pożyczki, o której wspomniała na wcześniejszym etapie postępowania oraz nie uzyskała żadnych środków w związku ze sprzedażą działki rolnej w A.. Dodatkowo Strona wyjaśniła, że 200 udziałów w spółce M. nie znalazło nabywcy i w związku z powyższym nie doszło do ustalenia ceny transakcyjnej tych udziałów. Strona udzieliła także wyjaśnień dotyczących przyczyn rozbieżności pomiędzy kwotą zapłaconej kary administracyjnej, a twierdzeniami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że jeden z przelewów omyłkowo nie został zrealizowany.

Pismem z dnia (...) października 2018 r. Komisja poinformowała Stronę, iż nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Strony, poinformowano Stronę również o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z tego prawa.

Po dokonaniu ponownej analizy zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że argumentacja Strony nie zasługuje na uwzględnienie.

W oparciu o powyższy stan faktyczny i prawny KNF stwierdziła, iż zasadnie odmówiono Stronie udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej w zakresie kwoty 522 522,60 zł oraz umorzono postępowanie w pozostałej części, tj. w zakresie udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej w zakresie kwoty 477 477,40 zł.

Odnosząc się do przesłanki ważnego interesu Strony organ stwierdził, iż ważny interes strony zachodzi, gdy żądanie pełnej i terminowej zapłaty kary pieniężnej może zachwiać podstawami egzystencji ukaranego lub osób zależnych od niego. Natomiast analiza kondycji ekonomicznej Strony wskazuje, że jej sytuacja jest stabilna. Organ podkreślił, że Strona podejmuje szereg aktywności zawodowych, zajmując wysokie stanowiska w spółkach kapitałowych. Korzysta z usług wyspecjalizowanych prawników i ponosi koszty z tego tytułu, utrzymuje dwa gospodarstwa domowe, w tym gospodarstwo swojej byłej partnerki, finansując m.in. zakup dóbr luksusowych. Ponadto, jak wynika z historii rachunku Strony na miesiąc przed złożeniem wniosku o udzielenie ulgi Strona przelała na rzecz domu aukcyjnego kwotę (...) zł (tytuł przelewu "X. - darowizna"), a strona domu aukcyjnego wskazuje na sprzedane na aukcji charytatywnej w dniu (...) lutego 2018 r. dzieło sztuki autorstwa X. W..

Uwzględniając powyższe fakty i dokonanie przez Stronę darowizn po wydaniu decyzji nakładającej karę w łącznej kwocie 64 400 zł, Komisja wskazała, że sytuacja finansowa Strony umożliwia jej finansowanie działalności charytatywnej, a co za tym idzie Strona dysponuje nadwyżkami finansowymi. Analiza sytuacji finansowej nie daje podstaw do stwierdzenia istnienia interesu strony w udzieleniu ulgi w zapłacie kary administracyjnej, w szczególności Strona nie znajduje się w trudnej sytuacji ze względu na okoliczności niezależne od jej woli.

Odnosząc się do przesłanki wykluczającej istnienie ważnego interesu strony, tj. spłacania zobowiązań prywatnych i jednoczesnego domagania się ulgi w spłacie zobowiązania publicznoprawnego Komisja stwierdziła, że w świetle przekazanych przez Stronę pism, co do zasady zobowiązania prywatne są spłacane przez Stronę w terminie. Strona nie udowodniła, że nie spełnia swoich zobowiązań w terminie.

Podsumowując Komisja wskazała, że z przedstawionych przez Stronę dokumentów wynika, iż Strona dokonuje wydatków, które wychodzą ponad spłatę koniecznych zobowiązań prywatnych – Strona dokonuje darowizn i finansuje wydatki luksusowe na poczet gospodarstwa domowego prowadzonego przez byłą partnerkę Strony. Wyklucza to uznanie istnienia ważnego interesu Strony w udzieleniu ulgi.

Zdaniem organu Strona nie wykazała istnienia nadzwyczajnych okoliczności ani innych okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie, że nie jest w stanie uregulować nałożonej na nią kary administracyjnej. Za nadzwyczajną okoliczność nie może być uznana ewentualna strata związana ze spieniężeniem aktywów niepłynnych - jest to rynkowa zasada, która dotyczy każdego, w tym Strony, czy oczekiwanie ze zwolnienia zabezpieczenia na udziałach w spółce, gdyż jest to normalna praktyka przy transakcjach finansowania. Nie nastąpiły zatem nadzwyczajne okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu Strony w udzieleniu ulgi.

Odnosząc się do przesłanki ważnego interesu publicznego, organ wskazał, że w odróżnieniu do art. 67a Ordynacji podatkowej, ustawodawca zastosował na gruncie art. 189k K.p.a. wymóg zaistnienia ważnego, a nie każdego interesu publicznego. Strona nie zbyła posiadanych nieruchomości oraz nie spieniężyła posiadanych akcji lub udziałów w spółkach kapitałowych krajowych i zagranicznych. W ocenie Komisji nie można oczekiwać pomocy od Państwa w sytuacji gdy aplikujący o tę pomoc nie korzysta z dostępnych mu środków mających na celu spłatę ciążącego na nim zobowiązania publicznoprawnego.

Jednocześnie KNF wskazała, iż wobec częściowej wpłaty administracyjnej kary pieniężnej, zasadne było umorzenie postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi co do kwoty 477 477,40 zł (kwota zaliczona na poczet administracyjnej kary pieniężnej).

Strona wpłaciła na konto KNF kwotę 480 000 zł, z czego Komisja zaliczyła dokonane wpłaty proporcjonalnie na poczet zaległości oraz odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia; kwotę 477 477,40 zł zaliczono na poczet zaległości, a kwotę 2 522,60 zł zaliczono na poczet odsetek i kosztów upomnienia. Wysokość odsetek od kary pieniężnej nałożonej na Stronę w dniu 13 marca 2018 r. wyniosła 5 260 zł. Odsetki naliczono za okres od dnia 31 marca 2018 r. do dnia 23 kwietnia 2018 r. W konsekwencji, w zakresie w jakim Stronie zaliczono kwotę 477 477,40 zł na poczet zaległości, przestało istnieć w części zobowiązanie, którego dotyczył wniosek o udzielenie ulgi z art. 189k § 1 K.p.a.

Wobec zapłaty przez Stronę kary pieniężnej w części wraz z odsetkami, doszło do częściowego wykonania administracyjnej kary pieniężnej, a w konsekwencji brak jest możliwości zastosowania ulgi w jej wykonaniu w zapłaconej części.

Wobec powyższego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, KNF utrzymała w mocy decyzję z dnia (...) września 2018 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w całości, zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej nakazującej organowi podjęcie wszelkich czynności, z urzędu lub na wniosek stron, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy - z uwagi na fakt, że KNF nie podjęła działań zmierzających do wyjaśnienia m. in. z jakiego powodu Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki, przekazuje środki na cele charytatywne, czy też przesuwa termin spłaty pożyczki wobec P. S.A. - przyjmując w sposób całkowicie dowolny i nieuprawniony, że te pierwsze stanowią przejaw posiadanych nadwyżek finansowych, zaś ostatnie stanowi wyjątek od reguły jako "zobowiązanie o wyjątkowym charakterze";

2) art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nierzetelny, wybiórczy, bez dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji oraz okoliczności towarzyszących, podczas gdy okoliczności sprawy nie zostały dostatecznie wyjaśnione i budziły wątpliwości, a w konsekwencji prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników - m. in. KNF bezpodstawnie przyjął, że Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki i przekazuje środki na cele charytatywne w sposób dowolny i dobrowolny, posiadając nadwyżki finansowe, w innym miejscu wskazując, że miesięczne wydatki Strony kompensują się z jej dochodami - co jest sprzeczne z twierdzeniem o posiadanych nadwyżkach finansowych; ponadto KNF przyjął, że strata związana ze spieniężeniem aktywów niepłynnych dotyczy każdego, a oczekiwanie na zwolnienie aktywów w spółce jest normalną praktyką - a zatem uznał te okoliczności za obiektywne, jednocześnie twierdząc, że Skarżący nie wykazał istnienia "obiektywnie wskazanych, [...] przeszkód w spłacie zaległej kary administracyjnej" - co również jest sprzeczne pomiędzy sobą; organ skoncentrował się przy tym jedynie na analizie aktywów Skarżącego, ignorując istnienie znaczących obciążeń finansowych;

3) art. 12 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania, które wymagało zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, w sposób niewnikliwy - KNF nie podjęła działań zmierzających do wyjaśnienia m. in. z jakiego powodu Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki, przekazuje środki na cele charytatywne, czy też przesuwa termin spłaty pożyczki wobec P. S.A. -

przyjmując w sposób całkowicie dowolny i nieuprawniony, że te pierwsze stanowią przejaw posiadanych nadwyżek finansowych, zaś ostatnie stanowi wyjątek od reguły jako "zobowiązanie o wyjątkowym charakterze", a ponadto dowolnie przyjęła brak istnienia przeszkód w spłacie zaległej kary administracyjnej pomimo odmiennych twierdzeń Skarżącego i przedstawionych dowodów, nie żądając dalszych dowodów, informacji czy tez wyjaśnień w zakresie chociażby braku możliwości szybkiego spieniężenia niepłynnych aktywów; Organ skoncentrował się przy tym jedynie na analizie aktywów Skarżącego, ignorując istnienie znaczących obciążeń finansowych;

4) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez przedwczesne zakończenie zbierania materiału dowodowego, co skutkowało brakiem zebrania materiału dowodowego w sposób kompleksowy, rzetelny i wyczerpujący, w wyniku czego okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone w oparciu o wybiórcze dane, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji - m. in. KNF bezpodstawnie przyjął, że Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki i przekazuje środki na cele charytatywne w sposób dowolny i dobrowolny, posiadając nadwyżki finansowe, w innym miejscu wskazując, że miesięczne wydatki Strony kompensują się z jej dochodami - co jest sprzeczne z twierdzeniem o posiadanych nadwyżkach finansowych; ponadto KNF przyjął, że strata związana ze spieniężeniem aktywów niepłynnych dotyczy każdego, a oczekiwanie na zwolnienie aktywów w spółce jest normalną praktyką - a zatem uznał te okoliczności za obiektywne, jednocześnie twierdząc, że Skarżący nie wykazał istnienia "obiektywnie wskazanych, [...] przeszkód w spłacie zaległej kary administracyjnej" - co również jest sprzeczne pomiędzy sobą; Organ skoncentrował się przy tym jedynie na analizie aktywów Skarżącego, ignorując istnienie znaczących obciążeń finansowych;

5) art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wyrywkowy oraz z naruszeniem zasad logicznego rozumowania, co doprowadziło do wydania decyzji mimo, iż okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący, a materiał dowodowy został zebrany w sposób wybiórczy i cząstkowy; a ponadto poprzez wyciągnięcie z przeprowadzonych dowodów wniosków z nich nie wypływających, w szczególności poprzez nieuprawnione przyjęcie, że Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki i przekazuje środki na cele charytatywne w sposób dowolny i dobrowolny, posiadając nadwyżki finansowe, w innym miejscu wskazując, że miesięczne wydatki strony kompensują się z jej dochodami - co jest sprzeczne z twierdzeniem o posiadanych nadwyżkach finansowych; ponadto KNF przyjęła, że strata związana ze spieniężeniem aktywów niepłynnych dotyczy każdego, a oczekiwanie na zwolnienie aktywów w spółce jest normalną praktyką - a zatem uznał te okoliczności za obiektywne, jednocześnie twierdząc, że Skarżący nie wykazał istnienia "obiektywnie wskazanych, [...] przeszkód w spłacie zaległej kary administracyjnej" - co również jest sprzeczne pomiędzy sobą; Organ skoncentrował się przy tym jedynie na analizie aktywów Skarżącego, ignorując istnienie znaczących obciążeń finansowych;

6) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób dostateczny podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

7) art. 189k § 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy polegające na nieuprawnionym uznaniu, że po stronie Skarżącego nie występuje ważny interes uzasadniający udzielenie ulgi, podczas gdy Skarżący wykazał istnienie takiego ważnego interesu, polegającego m. in. i w szczególności na braku możliwości szybkiego zlikwidowania majątku o charakterze niepłynnym i związanym z tym ryzyku poniesienia znacznej straty majątkowej w przypadku jednorazowego zapłacenia całej kary umownej.

W odpowiedzi na skargę KNF wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Pismem z dnia (...) kwietnia 2018 r. Strona wniosła o odroczenie wykonania administracyjnej kary pieniężnej nałożonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia (...) grudnia 2016 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymaną w mocy decyzją KNF z dnia (...) marca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, w wysokości 1 000 000 zł oraz rozłożenie ww. kary na miesięczne raty po 160 000 zł każda, płatne w terminie: do dnia 25 kwietnia 2018 r., do dnia 25 maja 2018 r., do dnia 25 czerwca 2018 r., terminie do dnia 25 lipca 2018 r., do dnia 25 września 2018 r. i 40 000 zł płatne w terminie do dnia 25 października 2018 r., z uwagi na ważny interes Strony wynikający z braku możliwości szybkiego zlikwidowania majątku o charakterze niepłynnym i związane z tym ryzyko poniesienia znacznej straty majątkowej.

W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała m.in., że ryzyko poniesienia znacznej straty majątkowej wynika z tego, że aktywa Strony stanowią głównie majątek niepłynny i w związku z tym nie jest możliwe szybkie ich spieniężenie.

Po rozpoznaniu sprawy KNF odmówiła Stronie udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej w zakresie kwoty 522 522,60 zł oraz umorzyła postępowanie w pozostałej części dotyczącej udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej w zakresie kwoty 477 477,40 zł.

Należy wskazać, że kara administracyjna jest następstwem ustalenia przez organ faktu naruszenia przepisów określających obowiązki administracyjne (deliktu administracyjnego) i stanowi reakcję organu, któremu powierzony został nadzór nad przestrzeganiem tych obowiązków. Nałożona decyzją Komisji Nadzoru Finansowego, na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej w związku z podejrzeniem naruszenia art. 69 ust.1 pkt 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie publicznej, na Skarżącego kara ma charakter przede wszystkim represyjny oraz prewencyjny.

Zgodnie z art. 189k K.p.a., organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:

a) odroczenie terminu wykonania kary lub rozłożenie jej na raty,

b) odroczenie wykonania kary zaległej lub rozłożenie jej na raty,

c) umorzenie kary w całości lub w części,

d) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w części.

Z treści powyższych przepisów wynika, że rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z ww. tytułu organ obowiązany jest ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia przesłanek "ważnego interesu publicznego" oraz "ważnego interesu strony". Kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się zatem do zbadania, czy organ prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny z punktu widzenia przesłanek ważnego interesu publicznego i ważnego interesu Skarżącego, wynikających z art. 189k K.p.a., których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego.

Sąd wskazuje, że pojęcie "interesu publicznego" w polskim systemie prawnym jest pojęciem niedookreślonym, które winno być interpretowane w odniesieniu do wartości konstytucyjnych. Prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd dotyczący stosowania dyrektywy interesu publicznego odwołuje się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak równość wobec prawa, sprawiedliwość, zaufanie do organów państwa. Ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć zatem szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa (por. Wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 297/10, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1604/09). Jednocześnie orzecznictwo stoi na stanowisku, że interes publiczny nie może być przeciwstawiany interesowi prywatnemu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 667/09). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela te stanowiska orzecznicze.

Podkreślenia wymaga, że w art. 189k K.p.a. zarówno przy określeniu interesu publicznego, jak również prywatnego, ustawodawca wskazał, iż musi to być interes "ważny", co oznacza, że przesłanką udzielenia ulgi w tym przypadku jest wystąpienie interesu kwalifikowanego. Nie wystarczy zatem subiektywne przekonanie strony o wystąpieniu przesłanek udzielenia ulgi na podstawie art. 189k K.p.a., o istnieniu ważnego interesu publicznego i ważnego interesu strony decydują kryteria obiektywne.

W orzecznictwie, ukształtowanym na gruncie przepisów podatkowych, przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. m.in. wyrok z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 327/19). Pogląd ten, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, znajduje również zastosowanie na gruncie art. 189k K.p.a.

Przesłanka "ważnego interesu strony" wymaga zatem ustalenia sytuacji majątkowej Strony. Badając ten aspekt sprawy organ musi mieć również na względzie, że względy społeczne wymagają terminowego wywiązania się z nałożonych zobowiązań publicznoprawnych.

Sąd podkreśla, że istotą decyzji dotyczącej udzielenia ulg w spłacie należności z tytułu administracyjnej kary pieniężnej jest jej uznaniowy charakter. Określony w art. 189k K.p.a., katalog przesłanek pozwalających na udzielenia ulg w spłacie należności z tytułu administracyjnej kary pieniężnej wyznacza granice swobodnego uznania organu.

Przy wydawaniu decyzji w sprawie udzielenia ulgi organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, opierając się w istotnym dla sprawy zakresie także na oświadczeniach Strony i na pozostałych zgromadzonych dowodach. W toku postępowania organ kilkakrotnie zwracał się do Skarżącego o udzielenie informacji (pismo z dnia 18 maja 2018 r. i 31 października 2018 r.) oraz informował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (pismo z dnia (...) sierpnia 2018 r. i (...) października 2018 r., (...) listopada 2018 r.). Jednakże Strona nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd podziela stanowisko organu, iż materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie istnienia ważnego interesu publicznego ani ważnego interesu Skarżącego, który uzasadniałby udzielenie wnioskowanej ulgi w wykonaniu nałożonej kary administracyjnej. Z przedstawionych przez Skarżącego dokumentów wynika, iż sytuacja finansowa Strony jest stabilna. Zdaniem Sądu ocenę tę potwierdza poziom uzyskiwanych dochodów i analiza ponoszonych przez Skarżącego wydatków. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Skarżący ponosi wydatki, m.in. dokonuje darowizn, które przekraczają spłatę koniecznych zobowiązań prywatnych. Finansuje również wydatki luksusowe na poczet gospodarstwa domowego prowadzonego przez byłą partnerkę. Na podstawie wyników analizy sytuacji finansowej Skarżącego brak podstaw do stwierdzenia istnienia ważnego interesu Strony w udzieleniu ulgi w zapłacie kary administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie brak również podstaw do stwierdzenia istnienia ważnego interesu publicznego, który – jak to wskazano wyżej - wiąże się z respektowaniem takich wartości jak sprawiedliwość, porządek publiczny, szeroko rozumiane działanie w interesie państwa. Względy społeczne wymagają aby zobowiązania publicznoprawne były realizowane.

Sąd podziela stanowisko organu, iż wyklucza to uznanie istnienia przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi.

Nie znajduje uzasadnienia zawarty w skardze zarzut, iż KNF nie podjęła działań zmierzających do wyjaśnienia z jakiego powodu Skarżący finansuje określone rodzaje wydatków w gospodarstwie domowym byłej partnerki, przekazuje środki na cele charytatywne, czy też przesuwa termin spłaty pożyczki wobec P. S.A. Należy podkreślić, że to Strona występująca z żądaniem udzielenia ulgi powinna powołać dowody lub wnioskować o przeprowadzenie ich przez organ w celu wykazania, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi z uwagi na ważny interes lub interes publiczny (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 405/05, wyrok NSA z 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 346/07).

W tych okolicznościach Sąd uznaje za bezpodstawny zawarty w skardze zarzut prowadzenia postępowania w sposób nierzetelny, wybiórczy, bez dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego.

Sąd wskazuje, że w świetle orzecznictwa sądowego decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli podlega to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Należy zatem stwierdzić, że decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w przypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego zgromadzono materiał dowodowy wyczerpujący w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy, a stan faktyczny został należycie ustalony. Co istotne, ustalając ważne dla rozpoznania sprawy okoliczności organ oparł się na przedłożonych przez Skarżącego informacjach. W toku postępowania, wszczętego na wniosek, organ wzywał Skarżącego do przedłożenia dokumentów przedstawiających aktualną sytuację majątkową i finansową. Organ informował także o prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z tego prawa.

Odnosząc się do umorzenia postępowania w części dotyczącej udzielenia ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, co do kwoty 477 477,40 zł wpłaconej przez Skarżącego, Sąd stwierdza co następuje.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1208/10).

Wobec faktu, iż Strona uregulowała na poczet zaległości z tytułu przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej 477 477,40 zł, w odniesieniu do tej kwoty przestało istnieć zobowiązanie, którego dotyczył wniosek o udzielenie ulgi z art. 189k § 1 K.p.a. Brak zatem podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia w odniesieniu do ww. spłaconej kwoty o odroczeniu terminu płatności, czy rozłożeniu ww. płatności na raty. Organ prawidłowo umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia w sprawie przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym podnoszonych w skardze naruszeń art. 77 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ ustalił i zbadał wszystkie okoliczności istotne dla oceny wystąpienia przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi. Nie można zgodzić się z zarzutem braku prawidłowego działania organu w tym zakresie.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Z uwagi na to, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p. p. s. a., orzekł jak w sentencji wyroku.