Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 685/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99, 189 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Dnia 7 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi P. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na powtarzanie I roku studiów, ustalenia opłaty za powtarzanie zajęć dydaktycznych, zgody na udział w zajęciach II roku oraz Indywidualny Program Studiów oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/ Bd 685/10

Uzasadnienie

P. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Prorektora do spraw Studenckich Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] Nr [...], którą na podstawie art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365), art. 7, art. 8 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 j.t. ze zm.), § 6 ust. 2 i 3, § 37 ust. 1 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] (Uchwała nr 26 Senatu UMK z dnia 27 marca 2007r. z późn. zm. opublikowana w Biuletynie Prawnym UMK nr 2 z dnia 2 kwietnia 2007 r.), § 6 ust. 1 Uchwały nr 89 Senatu UMK z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi dydaktyczne oraz tryb i warunki zwalniania z tych opłat (Biuletyn Prawny UMK Nr 6 z dnia 30 czerwca 2008 r.), § 12 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK (Biuletyn Prawny Nr 6 z dnia 22 sierpnia 2007 r.), utrzymana została w mocy decyzja Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] w przedmiocie skierowania na powtarzanie pierwszego roku studiów, ustalenia obowiązującej opłaty za powtarzanie zajęć dydaktycznych oraz nie wyrażenia zgody na udział w zajęciach II roku studiów i na Indywidualny Program Studiów dalej jako: IPS.

Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie następującego stanu faktycznego:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 409/09 uchylił decyzję Rektora [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu [...] w T., decyzją z [...] na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwany: kpa) oraz § 37 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów Uniwersytetu UMK w Toruniu z 2007 r. (z późn. zm.), w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów pierwszego roku niestacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku informatyka na Wydziale Matematyki i Informatyki z powodu nieuzyskania zaliczenia roku.

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r., uchylił decyzję o skreśleniu strony z listy studentów pierwszego roku niestacjonarnych studiów drugiego stopnia, w związku z czym, decyzją Dziekana z dnia [...] skarżący został skierowany na powtarzanie pierwszego roku. W przedmiotowej decyzji określone zostały następujące przedmioty powtarzane do zrealizowania w roku akademickim 2007/08: - Elementy kryptografii (egzamin z wykładu trwającego 20 godzin), - Programowanie równoległe (zaliczenie laboratorium trwającego 20 godzin i egzamin z wykładu trwającego 40 godzin), oraz - Usługi graficzne w internecie (zaliczenie laboratorium trwającego 15 godzin).

Organ wskazał, że wpis z przedmiotu "Elementy kryptografii", strona uzyskała w listopadzie 2007 r. jako wpis za zdany egzamin w roku akademickim 2005/2006.

Organ powołał się na okoliczność, że zgodnie z § 22 ust. 2 Regulaminu Studiów UMK terminem uzyskania wszystkich obowiązujących stronę zaliczeń i złożenia egzaminów z wyżej wymienionych przedmiotów był 20 września 2008 r., w którym skarżący nie uzyskał zaliczenia z dwóch ostatnich z wyżej wymienionych przedmiotów, zatem nie spełnił obowiązku wynikającego z § 26 ust.1 Regulaminu Studiów UMK, co skutkowało skreśleniem z listy studentów zgodnie z § 37 ust.1 pkt 1 przedmiotowego Regulaminu.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że decyzja organu I instancji jest bezprawna, albowiem po skreśleniu go z listy studentów nie miał statusu studenta, co spowodowało, iż nie mógł dokonać jakichkolwiek zaliczeń, czy też zdawać egzaminów objętych planem studiów w roku akademickim 2007/2008.

Podniósł też, że decyzję Dziekana datowaną na [...] otrzymał dopiero 21 listopada 2007 r., od której złożył odwołanie, które do chwili obecnej nie zostało rozpatrzone.

Rektor Uniwersytetu [...] w T. decyzją z [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu [...] w T. z [...] w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów pierwszego roku niestacjonarnych studiów drugiego stopnia kierunku informatyka, co oznacza, że zgodnie z wyrokiem Sądu skarżący nadal był studentem [...] i mógł kontynuować studia. Ustalono, że skarżący w roku akademickim 2007/2008 nie złożył egzaminów z wymaganych przedmiotów, co oznacza, że nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z przepisu § 22 i § 26 Regulaminu Studiów UMK. Zgodnie z § 37 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego Regulaminu został skreślony z listy studentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał za zasadną skargę od powyższej decyzji, choć częściowo z innych przyczyn niż podane w skardze.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu odwołania, że strona dopiero 21 listopada 2007 r., otrzymała decyzję Dziekana datowaną na [...], oraz że złożone od niej odwołanie nie zostało dotychczas rozpatrzone. Sąd zauważył, że dopiero na etapie postępowania sądowego organ odwoławczy w piśmie z 27 sierpnia 2009 r. stwierdził, że rozpatrzenie odwołania od decyzji z [...], nie miało wpływu na wynik sprawy. Organ nie wyjaśnił, z jakich przyczyn okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy i nie ustosunkował się do tego zarzutu w zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku organu Sąd uznał, że okoliczności podniesione w powyższym zarzucie miały wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu Dziekan Wydziału Matematyki i Informatyki [...] w swej decyzji z [...], wskazał przedmioty, które skarżący powinien zaliczyć i określił wysokość opłat za nie. Tym samym nałożył na stronę obowiązki, których wykonania oczekiwał i skutkiem ich niewykonania, tj. nieuzyskania zaliczeń w regulaminowym terminie do 20 września 2008 r. z przedmiotów: - Programowania równoległego, oraz – Usług graficznych w internecie, skreślił stronę z listy studentów.

Uwadze organu uszła bowiem jednak okoliczność, że skutkiem złożenia odwołania od omawianej decyzji, nie była ona wykonalna i w konsekwencji nałożone na stronę obowiązki nie były wiążące. W tych warunkach organy nie miały podstaw do wyciągania wobec strony negatywnych konsekwencji wobec niewykonania obowiązków, które jej nie wiązały. Dlatego też należało stwierdzić, że orzeczenie o skreśleniu skarżącego z listy studentów narusza normy art. 7, 8, 12 kpa, a naruszenie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwrócił też uwagę na inne jeszcze uchybienie, polegające na naruszeniu przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 190 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, który przewiduje, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Organ powołał też § 37 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów Uniwersytetu UMK w Toruniu, który stanowi, że w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku, dziekan podejmuje decyzję o skreśleniu z listy studentów. Oba powołane przepisy nie są jednak ze sobą zgodne, albowiem z Regulaminu Studiów wynika obowiązek dziekana dokonania skreślenia studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru, a z regulacji ustawowej wynika jedynie taka możliwość. Norma zawarta w regulaminie w istocie ogranicza więc uprawnienia dziekana, nadane mu mocą ustawy, wyrażające się w swobodzie podjęcia decyzji w tym przedmiocie, w ramach uznania administracyjnego. Sytuację taką należało uznać za niedopuszczalną, albowiem akt rangi podstawowej nie może stać w sprzeczności z przepisami ustawy, z której zresztą czerpie legitymację do jego uchwalenia (art. 161 w/w ustawy).

Sąd w konsekwencji uznał za wiążące uregulowanie ustawowe przewidujące możliwość usunięcia studenta w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru. W utrwalonym od lat orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w przypadku, gdy norma prawa materialnego uzależnia rozstrzygnięcie organu od uznania administracyjnego, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, ponieważ z treści normy prawa materialnego wynika, że organ może udzielić uprawnienia lub też odmówić jego przyznania - organ obowiązany jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok SN z 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181). Powyższe zachowuje swą aktualność również do spraw o charakterze uznaniowym z zakresu pozbawienia uprawnienia czy też statusu. Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach winny być w związku z tym starannie uzasadnione.

Tymczasem organ odwoławczy przeszedł do porządku nad rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym, które skupiło się jedynie na fakcie braku zaliczenia wymaganych przedmiotów, jak i sam powielił taki sam błąd, polegający na braku szczegółowego i przekonującego uzasadnienia, że w sprawie tej musiało zapaść takie a nie inne rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego. Nie przedstawił bowiem jakichkolwiek innych okoliczności poza faktem braku zaliczenia wymaganych przedmiotów, które stanowiłyby podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

Decyzje wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego, muszą być podejmowane z uwzględnieniem przepisu art. 7 kpa, który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzja Prorektora do Spraw Studenckich Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] Nr [...] została wydana w następstwie rozstrzygnięć wydanych w związku z powyższym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2009 r. (II SA/Bd 405/09).

Decyzją z dnia [...] nr [...]Prorektor do Spraw Studenckich Uniwersytetu [...] w T. uchylił w związku z powyższym wyrokiem Sądu decyzję poprzedzającą zaskarżoną decyzję Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (w sprawie skierowania na powtarzanie roku), a decyzją z dnia [...] nr [...] (w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów pierwszego roku niestacjonarnych studiów drugiego stopnia kierunku informatyka) Prorektor do Spraw Studenckich Uniwersytetu [...] w T. uchylił decyzję Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w tym przedmiocie.

Powyższe decyzje nie zostały zaskarżone przez skarżącego zgodnie z pouczeniem.

W następstwie powyższych ostatecznych decyzji została wydana przez Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki decyzja z dnia [...] nr [...], którą po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 19 lipca 2007 r. w związku z decyzją Prorektora ds. Studenckich z dnia [...] orzeczono:

1) o skierowaniu skarżącego na powtarzanie pierwszego roku studiów niestacjonarnych drugiego stopnia na kierunku informatyka i zobowiązano go do zaliczenia zaległych przedmiotów –Programowanie równoległe i Usługi graficzne w internecie - w terminie do dnia 29 listopada 2011 r.,

2) ustalono obowiązującą skarżącego opłatę za powtarzanie przedmiotów Programowanie równoległe i Usługi graficzne w internecie w wysokości 495 zł,

3) nie wyrażono zgody na udział skarżącego w zajęciach drugiego roku studiów oraz na Indywidualny Program Studiów.

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że w związku z wyrokami WSA w Bydgoszczy należy przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego dążyć do takiego rozwiązania, które uwzględniałoby wyroki tego Sądu, chęć podjęcia przez ww. dalszej nauki oraz fakt zaliczenia przez skarżącego określonych przedmiotów.

Zdaniem organu decyzja o skierowaniu skarżącego na powtarzanie roku daje szansę ukończenia przez niego studiów. Jednocześnie uwzględnia zobowiązania wobec UMK. Indywidualny Tok Studiów, o który wnioskuje skarżący w obecnym Regulaminie Studiów występuje pod nazwą "Indywidualny Program Studiów" i przyznawany jest studentom pragnącym rozszerzyć zakres wiedzy w ramach studiowanego kierunku. Organ nie przyznał IPS skarżącemu, ponieważ nie jest on przyznawany studentom powtarzającym rok.

W decyzji tej z uwagi na uzyskany wpis do indeksu skarżącego w listopadzie 2007 r. uznano za zaliczony przedmiot Elementy kryptografii.

Za niezaliczone organ uznał Usługi graficzne w Internecie, ponieważ przedmiot ten przed rokiem akademickim 2007/2008 znajdował się w programie usług II roku. Skoro skarżący nie uzyskał zgody na uczęszczanie na zajęcia II roku, to nie może domagać się wpisu z tego przedmiotu.

Organ nie zaliczył również przedmiotu Programowanie równoległe, ponieważ z dokumentacji wynika, że skarżący nie zaliczył egzaminu oraz laboratorium z tego przedmiotu.

Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący odwołał się.

Uważa, że fakty przedstawione w powyższym orzeczeniu mijają się z prawdą. Organ nie odniósł się do naruszenia jego dóbr osobistych. Bez odpowiedzi pozostawiono odwołanie do rektora UMK w T., co przyczyniło się do tego, że skarżący nie mógł kontynuować nauki, a więc naruszono jego dobra osobiste.

Wyjaśnił, iż kontynuował naukę na II roku równocześnie za zgodą ówczesnego Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki. Uważa, że uczęszczanie na zajęcia, a zwłaszcza zaliczenie laboratorium, czy też ćwiczeń nie byłoby możliwe. Poprzedzone to było 2 wpisami: pierwszym z prośbą o powtarzanie roku, a także drugim, z uwagi na brak zgody na uczęszczanie na wszystkie zajęcia, tj. typowo związane z pracą magisterską, na które to Prodziekan nie wyraził zgody. Polecił skarżącemu wystosowanie kolejnego pisma, w którym będzie prośba o kontynuację nauki na II roku z pominięciem tych 3 spornych przedmiotów. Zdaniem skarżącego na Wydziale nie stosowano takich praktyk jak przesyłanie decyzji Prodziekana. Dodał również, że powtarzanie roku spowodowane było za późnym wydaniem jemu karty egzaminacyjnej przez H. Ł., która działała na szkodę UMK i prywatnych osób. Zdaniem skarżącego brak karty egzaminacyjnej skutkował niezaliczeniem wykładów, a w dalszej konsekwencji niezaliczeniem ćwiczeń.

Skarżący zakwestionował również ustaloną opłatę za powtarzanie roku, uczelnia nie rozliczyła jeszcze zaległych stypendium.

Z uwagi na powyższe skarżący żąda uzupełnienia wpisu z przedmiotu Usługi graficzne w internecie, ponieważ uczęszczał na zajęcia z tego przedmiotu.

Domaga się również odszkodowania z tytułu działania władz dziekańskich i rektorskich na jego szkodę.

Prorektor ds. Studenckich decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wyjaśnił skarżącemu okoliczności, w których doszło do wydania zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanowiska WSA w Bydgoszczy. Stan faktyczny sprawy potwierdzony jest dowodami w postaci następujących dokumentów:

- wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 4 listopada 2009 r.,

- decyzjami Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] oraz z dnia [...],

- wnioskiem z dnia 19 lipca 2007 r.

Zdaniem organu dowodem na nieuzyskanie zgody na powtarzanie przez skarżącego II roku studiów jest decyzja z dnia [...] i decyzja Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] naniesiona na wniosku skarżącego z dnia 30 września 2005 r.

Organ nie uważa, aby decyzja zaskarżona naruszała dobra osobiste skarżącego, który formułując taki zarzut w odwołaniu nie precyzuje, w czym naruszenie tych dóbr miałoby się przejawiać.

Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut nierozpatrzenia odwołania, wskazując, że w tym zakresie została wydana decyzja z dnia [...].

Na bezczynność w przedmiocie nierozpoznanego odwołania zwrócił uwagę WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., niemniej w tym przedmiocie władze uczelni w pismach z dnia 18 lipca 2008 r. i z dnia 20 października 2008 r. wyraziły stanowisko w tej sprawie.

Zdaniem organu brak jest dowodów na potwierdzenie uzyskanej przez skarżącego zgody na kontynuację nauki na II roku. Sam skarżący nie przedstawił żadnych pism potwierdzających tą okoliczność.

Nie podzielono również zarzutów skierowanych przeciwko działalności Dziekanatu Wydziału Matematyki i Informatyki. Karta egzaminacyjna nie jest w ocenie organu jedynym dokumentem potwierdzającym zadnie egzaminu. Odnosząc się do zarzutu nie przesłania decyzji Prodziekana, organ stwierdził, że skarżący nie wskazuje, które decyzje, z którego dnia i w jakiej sprawie nie zostały mu doręczone.

Wypowiadając się natomiast w przedmiocie zaległych stypendiów organ wskazał na właściwość Wydziałowej Komisji Stypendialnej powołanej przez Dziekana odrębnym Regulaminem przyznawania pomocy materialnej studentom UMK (B.Pr. Nr 6 z dnia 22 sierpnia 2007r.).

Organ odnosząc się do żądania zaliczenia przedmiotu Usługi graficzne w internecie, który był w programie II roku studiów stwierdził, że skarżący nie miał prawa uczęszczania na zajęcia drugiego roku w związku z decyzjami kierującymi skarżącego na powtarzanie roku z dnia [...] i [...].

Pismo Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia 26 maja 2008 r. informując o tym, że wykładowca prowadzący zajęcia Usługi graficzne w internecie nie jest pracownikiem Wydziału nie świadczy o prawie skarżącego do uczęszczania na te zajęcia i o możliwość ubiegania się o wpis do indeksu z tego przedmiotu.

Skarżący wniósł skargę do WSA w Bydgoszczy na decyzję Rektora [...] z dnia [...] zarzucając jej brak respektowania wyroku WSA w Bydgoszczy, naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł okoliczności szeroko opisane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, czym naruszył przepisy art. 7, art. 9 i art. 10 kpa.

Dodał również, że z uwagi na wieloletni upływ czasu decyzja zaskarżona jest bezprzedmiotowa. W tym wypadku zasadne jest natomiast naprawienie krzywdzących decyzji administracyjnych przez UMK w T.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi. Oznacza to, że wniosek strony skarżącej wyznaczający zakres zaskarżenia nie pokrywa się z granicami rozpoznania przez sąd. Nie będąc związany granicami skargi sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Sąd kierując się powyżej przedstawionymi kryteriami po analizie akt administracyjnych sprawy oraz oceniając zaskarżone decyzje doszedł do wniosku, że organy nie naruszyły przepisów prawa.

W pierwszej kolejności należy w rozpoznawanej sprawie ustalić przedmiot rozpoznawanej sprawy.

W tym celu należy ustalić skutki rozstrzygnięć podjętych przez organy po wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 405/09).

W wyroku tym Sąd uchylił decyzję Rektora [...] z dnia [...] nr L.dz. [...] utrzymującą w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów.

Skutkiem powyższego orzeczenia Sądu, sprawa wróciła do etapu odwołania od powyższej decyzji z dnia [...].

Następnie po rozpoznaniu odwołania z dnia 19 lutego 2009 r. Prorektor ds. Studenckich decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił powyższą decyzję z dnia [...] i umorzył postępowanie organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów została orzeczeniem ostatecznym usunięta z obrotu prawnego. W konsekwencji tego rozstrzygnięcia skarżący stał się ponownie studentem Wydziału Matematyki i Informatyki.

Sprawę w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów należy uznać za skończoną. Nie mieści się ona w granicach rozpoznawanej sprawy i nie podlega ocenie Sądu w związku z wniesioną skargą na decyzję z Rektora [...] w T. z dnia [...].

Poddając analizie kolejne decyzje wydane w rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że w powyższym wyroku Sąd zwrócił uwagę, na nierozpoznane odwołanie z dnia 5 grudnia 2007 r. od decyzji Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki, i skutki tego orzeczenia mające wpływ na wynik sprawy w związku z wstrzymaniem wykonalności decyzji nakładającej obowiązki.

W tej sytuacji, skoro decyzja o skreśleniu z listy studentów została usunięta z obrotu prawnego, organ w dalszej kolejności stosując się do stanowiska wyrażonego w wyroku Sądu miał obowiązek rozpoznać odwołanie z 5 grudnia 2007 r. W tym zakresie wydał decyzję z dnia [...] nr [...], w której po rozpoznaniu odwołania uchylił decyzję Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki z dnia [...] w przedmiocie powtarzania studiów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. To orzeczenie jest ostateczne. W jego konsekwencji sprawa wróciła do wniosku skarżącego z dnia 19 lipca 2007 r. w sprawie możliwości wznowienia studiów.

W świetle powyższego Prodziekan Wydziału Matematyki i Informatyki po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 19 lipca 2009 r. wydał decyzję z dnia [...].

Przedmiotem oceny Sądu jest zatem tylko ta decyzja utrzymana w mocy przez orzeczenie organu II instancji z dnia [...] i zaskarżona do Sądu administracyjnego. Decyzje powyższe wyznaczają granice rozpoznawanej sprawy. Poddając je ocenie Sąd stwierdza, że nie doszło przy ich wydawaniu do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji z dnia [...] rozstrzyga trzy kwestie:

1) skierowanie skarżącego na powtarzanie pierwszego roku studiów niestacjonarnych drugiego stopnia na kierunku informatyka i zobowiązanie go do zaliczenia zaległych przedmiotów – Programowanie równoległe i Usługi graficzne w internecie – w terminie do dnia 20 września 2011r.,

2) ustalenie obowiązującej skarżącego opłaty za powtarzanie przedmiotów Programowanie równoległe i Usługi graficzne w internecie w wysokości 495 zł,

3) niewyrażenie zgody na udział skarżącego w zajęciach drugiego roku studiów

oraz na Indywidualny Program Studiów.

Odnosząc się do poszczególnych elementów rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że nie naruszają one przepisów prawa.

Ad. 1. Orzeczenie w tym zakresie jest zgodne z żądaniem skarżącego zawartym we wniosku z dnia 19 lipca 2007 r., w którym skarżący sam oświadczył, że wobec relegowania go w maju 2006 r. ze studiów nie dokonał istotnych wpisów w indeksie z przedmiotów i ćwiczeń, które to miał już zaliczone.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący uzyskał zgodę na branie udziału w zajęciach 2 roku. Decyzja z dnia [...] o skierowaniu na powtarzanie roku I nie wyrażała zgody w tym zakresie. Organ zaliczył skarżącemu przedmiot Elementy kryptografii, ponieważ ustalono, że w roku akademickim 2005/2006 przystąpił on do egzaminu pisemnego z tego przedmiotu i na podstawie dostępnej dokumentacji (protokół egzaminacyjny) egzaminator W. K. w listopadzie 2007 r. dokonał wpisu do indeksu.

W piśmie Rektora z dnia 18 lipca 2008 r. skierowanym do skarżącego wyjaśniono mu powody nie zaliczenia zajęć z przedmiotu Programowanie równoległe. Skarżący nie posiada wpisu z egzaminu oraz z laboratorium poprzedzającego egzamin.

Organy w rozpoznawanej sprawie mają obowiązek postępować zgodnie z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 189 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Student jest obowiązany w szczególności do:

1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów;

2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów.

Regulamin studiów UMK w T. wprowadzony został Uchwałą Senatu UMK z dnia 27 marca 2007 r. ze zm.). Przepisy zawarte w powyższym akcie miały zastosowanie w sprawie wniosku skarżącego z dnia 19 lipca 2007 r. Wniosek ten, pomimo że został określony jako żądanie wznowienia studiów, należało potraktować jako prośbę o powtarzanie roku. Wynika to z § 40 pkt 1 zdanie 1 Regulaminu. Przepis ten stanowi, że na podstawie decyzji dziekana student, który został skreślony z listy studentów na roku drugim lub wyższym, może wznowić studia na roku, semestrze następującym po roku lub semestrze, który przed skreśleniem zaliczył.

W związku z tym, że wszystkie decyzje orzekające o skreśleniu skarżącego z listy studentów zostały ostatecznie usunięte z obrotu prawnego, a postępowania w tym przedmiocie umorzono, należy stwierdzić, że skarżący nie został skreślony z listy studentów, zatem przepis art. 40 ustawy nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Sytuacja, w której znalazł się skarżący nakazuje potraktowanie jego wniosku z dnia 19 lipca 2007r. jako żądania powtarzania roku, dlatego zdaniem Sądu organ prawidłowo zakwalifikował powyższy wniosek skarżącego.

Zgodnie z § 37 ust. 1 pkt 2 Regulaminu w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku, dziekan podejmuje decyzją o zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów.

Z uwagi na powyższe organ orzekł zgodnie z przepisami prawa o skierowaniu skarżącego na powtarzanie roku.

W § 41 ust. 1 Regulaminu zawarte zostały zasady w przypadku powtarzania roku poprzednio uzyskanych zaliczeń oraz składania egzaminów.

Mianowicie studenta, który powtarza rok lub semestr studiów nie obowiązuje uzyskanie zaliczeń przedmiotów, z których zaliczenia poprzednio już uzyskał oraz składnie egzaminów, które poprzednio już złożył.

Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby uzyskał zaliczenia z przedmiotów Programowanie równoległe i Usługi graficzne w Internecie.

Obowiązkiem skarżącego jako studenta było przestrzeganie Regulaminu. W § 26 ust. 1 tego aktu wprowadzono, że warunkiem zaliczenia semestru lub roku studiów jest uzyskanie zaliczenia zajęć objętych planem studiów i zdanie wszystkich egzaminów z przedmiotów kończących się egzaminem w danym semestrze lub roku.

Skarżący nie wykazał, aby uzyskał pisemną zgodę uczelni na udział w zajęciach II roku. Jego twierdzeniom przeczy decyzja Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki nakreślona na wniosku skarżącego z dnia 30 września 2005 r.: "Kieruję na powtarzanie I roku. Nie wyrażam zgody na kontynuację nauki na II roku. 17 październik 2005 r. Prodziekan Wydziału Matematyki i Informatyki dr hab. A. R". W powyższym wniosku skarżący sam zresztą oświadczył, że nie był w stanie zaliczyć przedmiotów: Elementy kryptografii (wykład), Programowanie równoległe (wykład + ćwiczenia), Modelowanie – metody analityczne (wykład + ćwiczenia). Również w dniu rozprawy do protokołu skarżący oświadczył, że nie posiada pisma organu o skierowaniu go na studia II roku. Nie okazał również decyzji w tym zakresie po okazaniu mu stanowiska Prodziekana o niewyrażeniu zgody na kontynuację nauki na II roku studiów zawartego w piśmie z dnia 30 września 2005 r.

Zgodnie z § 27 Regulaminu zaliczenia zajęć obowiązkowych dokonuje prowadzący te zajęcia.

Dowodem uzyskania zaliczenia i zdania egzaminu jest wpis do indeksu, w którym zgodnie z § 2 ust. 3 Regulaminu dokumentowany jest przebieg i wyniki studiów. Jest to dokument, który student otrzymuje i ma obowiązek złożyć go wraz kartą okresowych osiągnięć w dziekanacie w semestrze letnim w terminie do września.

Skarżący nie wykazał wpisów w indeksie ze spornych przedmiotów, co potwierdza w tej sytuacji stanowisko organów, że również w dokumentach uczelni brak jest dowodów na uzyskanie przez skarżącego zaliczenia z tych przedmiotów i złożenia egzaminu. Należy wiedzieć, że nie wystarczy samo dobrowolne uczęszczanie na zajęcia, Regulamin, który student ma obowiązek przestrzegać wymaga uzyskania zaliczenia.

Z uwagi na powyższe, nie narusza przepisów prawa orzeczenie w przedmiocie skierowania skarżącego na powtarzanie I roku zawarte w pkt 1 decyzji organu I instancji zobowiązujące do zaliczenia zaległych przedmiotów. Termin na zaliczenie tych przedmiotów jest odległy, co daje skarżącemu możliwość wykonania zobowiązania. Tym bardziej, że zaskarżona decyzja z dnia [...] jako ostateczna, jest wykonalna, a skarga do Sądu nie wstrzymuje jej wykonania.

Ad. 2 Zgodnie z uchwałą Senatu z dnia 20 czerwca 2008 r. Nr 89 (Biuletyn Prawny UMK Nr 6 z dnia 30 czerwca 2008 r.) opłaty za usługi dydaktyczne pobierane są za kształcenie studentów na studiach niestacjonarnych (§ 1 ust. 1 pkt.1).

Decyzję w przedmiocie zwolnienia z opłat za usługi dydaktyczne podejmuje Dziekan na pisemny wniosek studenta, zawierający udokumentowane uzasadnienie. Jest to zdaniem Sądu odrębne postępowanie. § 16 stanowi, że decyzja w sprawach zwalniania z opłat za usługi dydaktyczne podejmuje Dziekan na pisemny wniosek studenta zawierający udokumentowane uzasadnienie złożony nie później niż na 21 dni przed terminem wniesienia opłaty, której wniosek dotyczy.

Powyższa uchwała Senatu wydana została na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 99 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo no szkolnictwie wyższym. Mianowicie uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich Senat uczelni publicznej określa szczegółowe zasady pobierania opłat, o których mowa w ust. 1, w tym tryb i warunki zwalniania - w całości lub w części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej.

W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty za powtarzanie roku odpowiada przepisom prawa.

Ad. 3 Zdaniem Sądu organ prawidłowo odmówił zgody na udział w zajęciach drugiego roku studiów oraz na Indywidualny Program Studiów (IPS).

Zgodnie z regulaminem studiów § 37 w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku dziekan podejmuje decyzję o zezwoleniu na warunkowe wpisanie na wyższy semestr lub rok studiów. Decyzja w tym zakresie wydawana jest na wniosek studenta złożonym w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku. Przepisy nie przewidują poza tym przypadkiem innej możliwości bez zaliczenia I roku uczęszczania na zajęcia II roku.

Indywidualny Tryb Studiowania uregulowany jest § 6 Regulaminu. Rada Wydziału określa kryteria przyznania oraz zasady studiowania w ramach IPS. Decyzja należy do dziekana na wniosek studenta złożony przed rozpoczęciem zajęć.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach Regulamin dopuszcza przyznanie IPS w trakcie semestru. Muszą to być jednak wypadki podyktowane sytuacją zdrowotną. Wniosek powinien być udokumentowany zaświadczeniem lekarskim i złożony nie później niż na 30 dni przed zakończeniem zajęć, skarżący w trakcie postępowania nie wykazał, aby wniosek w odpowiednim terminie złożył i go udokumentował. Zły stan zdrowia, przebyte schorzenia, czy też nawet orzeczenie o niepełnosprawności nie zwalnia skarżącego z zachowania trybu przewidzianego dla tego uprawnienia. Dlatego orzeczenie jest zgodne z przepisami prawa. Organ oparł orzeczenie na uznaniu o braku podstaw do przyznania tej możliwości.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.