Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2231/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak /spr./ Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. E. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

ISA/WA 2231/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2005 roku, nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania A. S. działającej w imieniu W. E., od decyzji Nr [...] Starosty [...] z dnia [...].03.2005 r. orzekającej o odmowie zwrotu przejętej na własność Państwa części gruntu z działki nr ewid. [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] w S. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z dnia 28.12.2003 r. A. S działająca w imieniu W. E., wystąpiła o zwrot działki gruntu o powierzchni [...] m2 wchodzącej w skład przejętej na własność Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 31, poz. 138/ części nieruchomości pn. hip. "[...]" .

Z dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń, wynika, ze wskazana we wniosku powierzchnia gruntu dotyczy dwóch fragmentów terenu o powierzchni [...] m2 przeznaczonego pod budowę ulicy [...] i o pow. [...] m2 przeznaczonego pod ulicę [...] , zaś wniosek o zwrot dotyczy faktycznie części gruntu przeznaczonej pod ulicę [...].

Wymieniona nieruchomość "[...]" w dacie przejęcia jej części na własność Państwa w drodze wydania przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w O. decyzji z dnia [...].11.1960 r. Nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości stanowiła własność W. E. i Z. B. w drodze nabycia spadku po W. B. zmarłym w 1955 r. posiadającym udział we współwłasności wynoszący 6/7 części nieruchomości oraz w drodze nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności H. B. wynoszącego 1/7 część nieruchomości.

Starosta [...] decyzją z dnia [...].03.2005 r. znak: [...] odmówił dokonania zwrotu przedmiotowej części gruntu, uzasadniając iż wchodzi ona w skład terenu ulicy [...] będącej drogą gminną. Przez wymieniony grunt przeprowadzono linie kanalizacyjną, wodociągową i gazową, jako niezbędną infrastrukturę osiedla domów jednorodzinnych. Grunt ten wykorzystywany jest aktualnie jako dojścia piesze i dojazdy do wydzielonych działek pod budownictwo jednorodzinne.

Organ I instancji ustalił, że grunt ten wchodzi jako pobocze w skład ulicy [...], będącej drogą gminną. Grunt ten wprawdzie nie został utwardzony, lecz użytkowany jest jako dojścia piesze i dojazdy do posesji domów jednorodzinnych. Przeprowadzono przez niego linie sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowej, jako niezbędną infrastrukturę osiedla.

Ulica [...] w chwili obecnej stanowi wywłaszczony pas gruntu o szerokości około [...] metrów oraz nie wydzielony z sąsiedniej działki nr [...] pas gruntu o szerokości około [...] metra.

Wywłaszczona działka stanowi pas gruntu pomiędzy istniejąca drogą utwardzoną kruszywem a linią wyznaczoną przez północne granice działek [...], [...] i [...] począwszy od wschodniej granicy działki nr [...] do zachodniej granicy działki nr [...]. W tym pasie rosną cztery drzewa, teren jest zachwaszczony, w części powierzchnia jest nierówna (przy granicy północnej działki nr [...]) .

W tej sytuacji zdaniem organu nie można uznać, iż przedmiotowy grunt nie został wykorzystany na cele, dla którego nastąpiło jego przejęcie.

Skargę na decyzję Wojewody [...] nr [...], z dnia [...] października 2005 roku wniosła działająca w imieniu W. E. – A. S.

Zaskarżonej decyzji zarzucała nierozpoznanie sprawy w zakresie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, naruszenie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, naruszenie art. 6,7,8,9,10 oraz art. 107 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez: brak wszechstronnego ustalenia sytuacji prawnej i faktycznej przedmiotowej nieruchomości, jak również nieruchomości sąsiednich, a w szczególności nieruchomości Skarbu Państwa, na której zlokalizowana utwardzona droga, jak również możliwości prawnej korzystania przez pozostałych właścicieli działek sąsiadujących w trybie przepisów o drodze koniecznej ustanowionej na nieruchomości skarżącej, pominięcie faktu, iż skarżąca nie otrzymała należnego jej z mocy prawa odszkodowania; brak wszechstronnego ustosunkowania się organu do merytorycznych uprawnień skarżącej w skali całego porządku prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Wnosiła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Oceny tej dokonuje się przy uwzględnieniu stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego według daty wydania zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Wnioskodawczyni W. E. wnosiła o zwrot wywłaszczonej pod budowę ulicy nieruchomości o powierzchni [...] m2 lub o rekompensatę.

Wskazana we wniosku powierzchnia gruntu dotyczy dwóch fragmentów terenu o powierzchni [...] m2 przeznaczonego pod budowę ulicy [...] i o pow. [...] m2 przeznaczonego pod ulicę[...], zaś z treści wniosku wynika, że dotyczy faktycznie części gruntu przeznaczonej pod ulicę [...].

Przedmiotowa nieruchomość przejęta została na własność Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach /Dz. U. Nr 31, poz. 138/ części nieruchomości pn. hip. "[...]" .

Część nieruchomości "[...]" przejęta została na własność Państwa w drodze wydania przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowej Rady Narodowej w O. decyzji z dnia [...].11.1960 r. Nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości.

Ze znajdującego się w aktach rejestru pomiarowego wnika, że z nieruchomości objętej księgą wieczystą "[...]" pod ulice przeznaczone zostało [...] mtr.kw.

W myśl art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) .

Przez wymieniony grunt przeprowadzono linie kanalizacyjną, wodociągową i gazową, jako niezbędną infrastrukturę osiedla domów jednorodzinnych. Grunt ten wykorzystywany jest aktualnie jako dojścia piesze i dojazdy do wydzielonych działek pod budownictwo jednorodzinne.

Grunt ten nie został utwardzony, jest zachwaszczony. Stanowi dla właścicieli dwóch działek nr [...] i [...] jedyny dostęp do drogi publicznej.

Ulica [...] stanowi drogę gminną. W wykazie dróg gminnych S. uwidoczniona jest długość ulicy[...], a nie jej szerokość.

Z akt administracyjnych wynika, że działka przejęta pod drogę usytuowana jest pomiędzy ogrodzeniami działek budowlanych, a istniejącym wcześniej pasem drogi utwardzonej kruszywem.

Z akt administracyjnych wynika również, że ulica [...] na pewnym odcinku ma szerokość [...] metra, a na pozostałym odcinku tj. tam gdzie przejęte zostały pod ulice części działek ma szerokość [...] metrów.

Zdaniem Sądu, organ administracji publicznej nie wyjaśnił zasadniczej kwestii, a mianowicie, czy rzeczywiście działka gruntu będąca przedmiotem wniosku o zwrot wschodzi w skład terenu ulicy [...] będącej drogą gminną.

Jeżeli taka sytuacja ma miejsce to, z czego to wynika.

Być może pomocna będzie metryka drogi, przy rozwiązaniu tego zagadnienia.

Wyjaśnienie tej kwestii ma dla sprawy decydujące znaczenie, gdyż uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej.

Przedmiotowy teren jest uzbrojony, przebiegają tam linie kanalizacyjna, wodociągowa i gazowa. Faktem jest, że na wywłaszczonej działce gruntu droga nie została wybudowana ( co nie przesądza o tym, że działka nie została wykorzystana na cel na jaki została wywłaszczona) i jest potrzebna do obsługi przylegających do niej działek gruntu.

Jednakże organ nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, jak wskazano wyżej, zasadniczej dla rozstrzygnięcia kwestii, a mianowicie z czego wynika twierdzenie organu, że powierzchnia wywłaszczonej działki gruntu wchodzi w skład drogi gminnej.

Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że Wojewoda [...] nie wyjaśnił należycie istotnych okoliczności sprawy, czym naruszył przepis art. 7, 77 k.p.a.

Zarzuty skargi dotyczące nierozpoznania spawy w zakresie odszkodowania są bezpodstawne.

Zaskarżona decyzja dotyczy kwestii związanych ze zwrotem części wywłaszczonej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Organ nie rozstrzygnął kwestii związanych z odszkodowaniem, o co wnosiła wnioskodawczyni.

Organ w tym zakresie nie wydał żadnej decyzji. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja odmawiająca zwrotu części nieruchomości i w tym zakresie podlega badaniu.

Skoro organ nie wydał decyzji w zakresie odszkodowania zarzut, iż naruszył art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) jest bezprzedmiotowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.