Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 96/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022r. na posiedzeniu niejawnym skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego postanawia odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Skarżący pismem z 13 kwietnia 2022r. złożonym drogą elektroniczną (za pośrednictwem platformy ePUAP) wniósł o rozpoznanie skargi w oparciu o jej odpis i uznania za fakt zarzutów przedstawionych w skardze z 3 grudnia 2018r. sporządzonej po wydzieleniu do odrębnego rozpoznania sprawy OPS w Ś. z rozpoznawanej przed WSA w Poznaniu skargi o sygn. akt IV SAB/Po 53/18. Skarżący zaznaczył, że w sprawie już wymierzono grzywnę pod sygn. akt IV SO/Po 1/21, lecz pomimo tego organ nadal nie zastosował się do zaleceń i nie przekazał stanowiska i odpowiedzi na skargę.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. pismem z 1 czerwca 2022r. wyjaśnił, że w sprawach wskazanych w piśmie pełnomocnika z [...] grudnia 2018r. prowadzone były odrębne postępowania w tym m.in. w sprawie [...], która dotyczyła zasiłku okresowego za lipiec i sierpień 2016r. Organ wskazał, że w tej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z sygn. akt IV SA/Po 192/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Oceniając przedmiotową skargę zaznaczyć należy, że o tym, w jakim przedmiocie skargę rozpozna Sąd, decyduje treść skargi. Ponadto każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma (por. postanowienia NSA z dnia: 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 530/09, LEX nr 580779; 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 833/11, LEX nr 1069194).

W tym miejscu wskazać należy, że skarżący w skardze podniósł, że przedmiotowa skarga dotyczy zarzutów przedstawionych w skardze z [...] grudnia 2018r. sporządzonej po wydzieleniu do odrębnego rozpoznania sprawy OPS w Ś. z rozpoznawanej przed WSA w Poznaniu skargi o sygn. akt IV SAB/Po 53/18.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 grudnia 2018r. sygn. akt IV SAB/Po 53/18 z uwagi na zgłoszone w pismach pełnomocnika Skarżącego żądania stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., jak i przez Burmistrza Miasta, połączone z deklaracją, że wolą strony skarżącej jest (i było) wystąpienie ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez oba ww. organy, Sąd uznał, że nie jest dopuszczalne objęcie jedną skargą spraw przewlekłego prowadzenia postępowania przez dwa różne organy (tu: przez SKO oraz przez Burmistrza). Dalej Sąd zaznaczył, że postępowanie sądowe w rozpoznawanej sprawie toczyło się od początku w sprawie przewlekłości postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie zasiłku okresowego. To ostatnie postępowanie zostało zainicjowane wniesieniem przez Skarżącego do SKO odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z [...] października 2017r. nr [...]; toczyło się ono pod numerem sprawy: [...] i zostało zakończone wydaniem przez SKO działające jako organ odwoławczy decyzji z [...] kwietnia 2018 r.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zakresem przedmiotowej skargi w związku z jej treścią i wyjaśnieniami organu jest wyłącznie rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w sprawie przyznania zasiłku okresowego za lipiec i sierpień 2016r.

W tak zakreślonym stanie faktycznym sprawy należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu.

Stosownie natomiast do art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84).

W rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że postępowanie z wniosku skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku okresowego za okres lipiec i sierpień 2016r. zakończone zostało ostateczną decyzją Burmistrza Miasta z [...] sierpnia 2016r. nr [...] przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie [...]zł. miesięcznie. Powyższa decyzja jest ostateczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] grudnia 2016r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając skargę R. S. wyrokiem z 3 sierpnia 2018r. sygn. akt IV SA/Po 192/17 oddalił skargę na w/w decyzją z 20 grudnia 2016r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 maja 2018r. sygn. akt I OSK 2681/17 oddalił skargę kasacyjną.

Opisany stan faktyczny wskazuje, że przedmiotowa skarga na przewlekłość Burmistrza Miasta została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w ww. uchwale.

W kwestii tego, że powołana uchwała składu 7 sędziów NSA może mieć również zastosowanie do skarg na przewlekłość Sąd podziela również stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ke 101/20 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W stanowisku tym wyjaśniono, że kwestie związane z wniesieniem skargi na bezczynność (przewlekłość) po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, (CBOSA) oraz w postanowieniu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r., II OSK 3732/18 (CBOSA). W uchwale z 22 czerwca 2020 r. NSA wskazał, że pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowano jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Innymi słowy: organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze skargi na bezczynność lub przewlekłość, jest bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. NSA stwierdził jednoznacznie w omawianej uchwale, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność/przewlekłość jest nie do zaakceptowania z kilku względów; po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność (przewlekłość) stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu czy to bezczynności, czy przewlekłości rozumianych w sposób określony art. 37 k.p.a. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Stanowisko odmienne musiałoby skutkować przyjęciem, że zarówno w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne będzie prawo do skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tych przyczyn NSA stwierdził ostatecznie, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności/przewlekłości. Wydanie decyzji przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi i przesądza o jej niedopuszczalności.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem złożonym przez skarżącego w sprawie zasiłku okresowego za okres lipiec sierpień 2016 zostało zakończone przez Burmistrza Miasta decyzją z [...] sierpnia 2016r. nr [...] przyznającą skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie [...]zł.

W związku z zakończeniem postępowań administracyjnych wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co powoduje konieczność odrzucenia skargi na przewlekłość. W sytuacji bowiem, gdy skarga - tak jak w niniejszej sprawie - wniesiona została już po zakończeniu przez organ postępowania, które było skarżone jako przewlekłe, przedmiot kontroli sądowej przestaje istnieć, a tym samym skargę należy uznać za niedopuszczalną (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Ke 101/20, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I SAB/Go 29/19 - CBOSA).

Wobec tego Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.