Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1265/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., w sprawie odmowy uchylenia prawomocnej decyzji nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...], położonej w W. przy ul. [...] - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano następujący stan faktyczny.

Decyzją nr [...] Prezydent W. z dnia [...] lutego 2005 r. zatwierdził projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...], wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 93 ust. 3, 95 pkt 4, 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.).

Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2005 r. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...] rozstrzygniętego prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r.

Postanowieniem Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] M., działającego z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...].

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Prezydent W. odmówił uchylenia prawomocnej decyzji nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...], wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 150 oraz 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji nr [...] wynika, że organ pierwszej instancji, nie rozpatrując merytorycznych argumentów wnioskodawców, dotyczących wadliwości decyzji w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia, odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. wskazując, że wnioskodawcy nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] w dniu 6 kwietnia 2006 r. wniosła odwołanie od decyzji nr [...].

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie, bowiem postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej [...] nie powinno zostać wznowione.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje samo przez się wznowienia. Organ, do którego wpłynęło żądanie wznowienia postępowania winien ustalić, czy we wniosku wskazana jest któraś z przyczyn wznowienia, wymieniona w art. 145 § 1 k.p.a., czy wniosek pochodzi od strony oraz czy został złożony w terminie wskazanym w art. 148 k.p.a. Po dokonaniu tych ustaleń organ albo wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) albo decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Decyzję o odmowie wznowienia postępowania organ może bowiem wydać tylko w tych wypadkach, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną albo która wprawdzie jest stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 i § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Decyzję taką organ może również wydać gdy żądanie pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych lub działającej bez przedstawiciela ustawowego.

Podkreślono, że organ ma obowiązek badać przymiot strony wnioskodawcy, bowiem sam fakt powoływania się na posiadanie tego przymiotu i twierdzenie, że wnioskodawca został pominięty w postępowaniu nie jest równoznaczne z istnieniem takiego przymiotu po jego stronie. W uzasadnieniu przywołano orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące stron postępowania administracyjnego dotyczącego podziału nieruchomości (wyrok NSA w Warszawie z 7 lutego 2002 r. I SA 1710/00; LEX nr 82813, wyrok NSA z dnia 12 września 2001 r. w Gdańsku II SA/Gd 941/99; ONSA 2002/4/155, wyrok NSA w Gdańsku z 17 sierpnia 2000 r.; H SA/Gd 2248/98; ONSA 2002/2/69). Następnie powołano się na utrwaloną linię orzeczniczą, iż w postępowaniu o podział nieruchomości stroną może być jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty gruntu, inne podmioty nie mogą zostać uznane za osoby mające interes prawny w sprawie podziału nieruchomości.

Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało za błędne stanowisko organu I instancji, który, mimo że Wspólnota Mieszkaniowa nie miała legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie tego postępowania - wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Interes odwołującej się Wspólnoty we wznowieniu postępowania zakończonego prawomocną decyzją nr [...] miał charakter wyłącznie interesu faktycznego, nie prawnego. Z powyższych względów należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie, bowiem w związku z ujawnionym brakiem podstaw wznowienia stało się ono bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...], wnosząc o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] oraz decyzji I instancji wydanej przez Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...].

Na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) skarżąca Wspólnota wniosła ponadto o uchylenie w całości decyzji Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], na podstawie której dokonano zatwierdzenia podziału działki Nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej część nieruchomości KW Nr [...] położonej w W. przy ul. [...].

W obszernym uzasadnieniu skargi podano, że decyzje obu instancji wydane w postępowaniu wznowieniowym oraz pierwotna decyzja [...] z [...] lutego 2005 r. opierają się na przyjęciu, że Wspólnota nie jest stroną tego postępowania. Z tym stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca Wspólnota. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest wydzielenie działki stanowiącej podwórko usytuowane pomiędzy domami, które zamieszkują członkowie wspólnoty. Granicą tego terenu są działki, na których posadowione są budynki. Właściciel działki, czyli gmina, do tej pory zapewniał korzystanie przez mieszkańców budynku z działki - czyli podwórka - bez ograniczeń. Poza tym wydzielenie działki i planowana przez nowego właściciela inwestycja budowlana na środku obecnego podwórka spowodują pozbawienie mieszkańców możliwości usuwania i wywozu śmieci. Zarzucono również decyzji z dnia [...] lutego

2005 r. nr [...] rażące naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wydzielenie działki jest dopuszczalne jedynie gdy tworzona działka ma dostęp do drogi publicznej, natomiast w powołanej decyzji stwierdzono wprost, że projektowana działka nie ma dostępu do drogi publicznej. To wszystko wskazuje, że wspólnota mieszkaniowa posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym podział u nieruchomości.

Następnie zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu do obowiązku przestrzegania prawa procesowego, które nakazuje wnikliwe zbadanie sprawy przy zachowaniu zasad postępowania dowodowego. W konsekwencji nieprzeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania i w sposób rzutujący na treść rozstrzygnięcia naruszono wymóg określony w art. 77 § 1 k.p.a., obciążający organ administracji nakazem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W sposób rzutujący na wynik postępowania naruszono też – zdaniem skarżącej - zawarty w art. 10 § 1 k.p.a. nakaz zapewniania stronie czynnego udziału w toku całego postępowania, w tym w postępowaniu odwoławczym. Umorzenie postępowania bez podejmowania jakichkolwiek innych czynności dowodowych jest naruszeniem wskazanych zasad ogólnych.

Ostatnim zarzutem w stosunku do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było naruszeniu art. 2 Konstytucji. Jednym z zarzutów skarżącego było rażące naruszenie prawa i w takiej sytuacji istnieje konieczność potrzeby wszczęcia właściwego postępowania nadzorczego z urzędu w stosunku do decyzji dotkniętej wadą. Uznanie bez zbadania sprawy, że wszczęcie postępowania nadzorczego jest zbędne, narusza - zdaniem skarżącej - ustrojowy wymóg działania każdego organu państwa zgodnego z prawem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia

25 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów i administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że postępowanie o wznowienie postępowania jest samoistne, ale wiążące się z postępowaniem zwykłym instancyjnym, gdyż zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. Chodzi przy tym o wady postępowania administracyjnego, a nie o samą decyzję (tak E. Mzyk Wznowienie postępowania administracyjnego. Zachodnie Centrum Organizacji 1994).

Zasadniczą kwestią, wymagającą ustalenia w niniejszym postępowaniu, jest ustalenie czy skarżącej Wspólnocie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zatwierdzającym projekt podziału działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...]. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądem doktryny źródłem interesu prawnego określonego podmiotu jest konkretny przepis prawa materialnego, czyli norma prawna stanowiąca podstawę ustalenia uprawnień lub obowiązku.

W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki nr [...] została wydana w oparciu o art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Skarżąca interes prawny, pozwalający jej na uczestniczenie w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami upatruje w tym, że członkowie Wspólnoty będą mieli utrudniony dostęp do drogi publicznej oraz śmietnika, gdyż granica nowo wydzielonej działki nr [...] przebiega po obrysie budynku zajmowanego przez członków Wspólnoty i prawidłowe korzystanie z tego budynku związane będzie z koniecznością ustanowienia służebności gruntowych. Jednak tak przedstawiony interes nie wystarcza do przyjęcia, że wspólnota ma jakieś szczególne uprawnienia, które pozwala na wywiedzenie z tego faktu interesu prawnego do brania udziału w postępowaniach administracyjnym dotyczącym sąsiedniej nieruchomości. Ponieważ Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] nie wykazała konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby jej prawa (nie roszczenia) do przedmiotowej dziali nr [...], nie mogła być uznana za stronę w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, zaś podnoszone przez nią argumenty co do merytorycznej treści decyzji kończącej takie postępowanie nie mogło wywrzeć zamierzonego skutku.

Po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego możliwe jest wydanie jednego z rozstrzygnięć określonych w art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 k.p.a. W tym miejscu należy podkreślić, że organ II instancji rozpatruje merytorycznie sprawę zakończoną przez organ I instancji, oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa tzn. narusza przepisy prawa, ma on prawo uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, lub też uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie I instancji.

W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. właśnie tak postąpiło uchylając zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] i umarzając postępowanie w sprawie, które jest również rozstrzygnięciem o istocie sprawy zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (tak E. Mzyk Wznowienie postępowania administracyjnego. Zachodnie Centrum Organizacji 1994). Bez znaczenia dla uznania prawidłowości takiego rozstrzygnięcia jest przy tym fakt, że wcześniej zostało wydane postanowienie o wznowieniu postępowania.

Te wszystkie okoliczności przemawiają za uznaniem za prawidłową decyzję wydaną przez organ II instancji, i nie ma konieczności odniesienia się do zarzutów merytorycznych zgłoszonych przez skarżącego do decyzji obu instancji oraz decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości z dnia [...] lutego 2005 roku nr [...].

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić .