Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1318/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 63 § 2 i  art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 56  ust. 1 i  ust. 2 w zw. z  art. 13  ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 161
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2568/13 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. M. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2568/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Rozpoznając sprawę Sąd wskazał, że organ odwoławczy zdecydował o uchyleniu decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] stwierdzając, że wniosek M. M. z dnia 21 maja 2013 r. o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego dotknięty jest brakami, które wykluczały rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Minister uznał, że obowiązkiem organu pierwszej instancji było wezwanie skarżącego do uzupełnienia tych braków w trybie przewidzianym przez art. 64 § 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Stosownie z kolei do treści art. 64 § 2 jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Do innych wymagań, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. należy zaliczyć określenie żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), dołączenie pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika (art. 33 § 3 k.p.a.), a także wymagania przewidziane w przepisach szczególnych.

Minister Spraw Wewnętrznych wywodził, że szczególne unormowanie, rozszerzające katalog wymogów formalnych wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego ponad wymogi wynikające z k.p.a. zawierają art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161 ze zm.).

Stosownie do treści art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy, i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie dane cudzoziemca, małoletniego, wnioskodawcy, osoby lub wstępnych wymagane na podstawie art. 56 ust. 1 obejmują:

1) imię (imiona) i nazwisko; 2) nazwisko rodowe; 3) datę i miejsce urodzenia; 4) imię i nazwisko ojca; 5) imię i nazwisko rodowe matki; 6) płeć; 7) obywatelstwo; 8) stan cywilny; 9) numer PESEL, jeżeli został nadany.

Zgodnie natomiast z art. 56 ust. 2 ustawy o obywatelstwie, osoba i podmiot występujący z wnioskiem o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego są obowiązani dołączyć dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku, chyba że uzyskanie tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy wykładnia powołanych przepisów, prowadząca do wniosku, że art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 określają wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego, jest nieprawidłowa.

Po pierwsze, Sąd wskazał, że w świetle art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o obywatelstwie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego tylko, jeżeli ustawa o obywatelstwie stanowi inaczej. Przy tym założeniu zwarcie w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o obywatelstwie wymogu formalnego w postaci podania imienia i nazwiska wnioskodawcy byłoby zbędnym powtórzeniem, czy też niepotrzebnym doprecyzowaniem wymogu formalnego wynikającego z art. 63 § 2 k.p.a., który nakazuje m.in. wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, co w pierwszym rzędzie polegać będzie na wskazaniu imienia i nazwiska tej osoby.

Po drugie, Sąd podkreślił, że w określonych okolicznościach faktycznych sprawy, niektóre z danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 (np. dane dotyczące dziadków wnioskodawcy) nie będą konieczne do potwierdzenia posiadania, bądź utraty obywatelstwa. W sytuacji natomiast, gdy wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie potwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego możliwe jest bez podania przez wnioskodawcę wszystkich danych wynikających z treści art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, nie sposób przyjąć, że niezamieszczenie zbędnych danych we wniosku stanowi brak uniemożliwiający nadanie podaniu prawidłowego biegu, a w konsekwencji, że istnieje prawna podstawa do wezwania do uzupełniania braków (do uzupełniania tych danych) w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Z drugiej strony nie można zaakceptować takiego rozumienia analizowanych przepisów, które prowadziłoby do konsekwencji, że wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego różnią się w zależności od koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, a organ administracji ustala zakres wymogów formalnych, odnosząc się do kwestii merytorycznych, które w jego ocenie wymagają wyjaśnienia w postępowaniu.

W ocenie Sądu art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie określają zatem nie tyle wymogi formalne wniosku, konieczne do nadania mu prawidłowego biegu, co treść tego wniosku niezbędną do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy o potwierdzenie nabycia lub utraty obywatelstwa polskiego, inaczej mówiąc – "dane" konieczne do wydania prawidłowej decyzji co do istoty sprawy.

Przyjmując powyższe stanowisko Sąd podkreślił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja wezwania do usunięcia braków podania przewidziana w art. 64 k.p.a. służy wyłącznie uzupełnieniu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku.

Spełnienie wymogów stawianych wnioskowi o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, a także wymogu udokumentowania danych zawartych we wniosku (art. 56 ust. 2) może być więc oceniane przez organ administracji dopiero na etapie prowadzenia postępowania co do istoty sprawy, a nie na etapie wstępnej kontroli wniosku, w momencie, gdy organ administracji weryfikuje spełnienie wymogów formalnych podania. Wymogi formalne wniosku składanego w trybie rozdziału 7 ustawy o obywatelstwie, których wypełnienie podlega ocenie na wstępnym etapie badania takiego wniosku przez organ administracji, wynikają natomiast wyłącznie z właściwych przepisów k.p.a.

Po trzecie, za tym, że ocena spełnienia wymogów wniosku o stwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa wynikających z art. 56 ust. 1 podlega ocenie nie w stadium wstępnej, formalnej oceny podania, ale podczas rozpatrywania sprawy co do meritum, przemawia także analiza treści drugiego członu tego przepisu, który zobowiązuje do zawarcia we wniosku "informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dopatruje się braku formalnego wniosku z dnia 19 kwietnia 2013 r. nie tylko w niezamieszczeniu w nim wszystkich danych, wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, ale także w niezawarciu w tym wniosku informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Minister podaje wprawdzie, co zasadniczo należy rozumieć przez owe "istotne okoliczności", jednakże nie wskazuje, jakich konkretnie informacji o tych okolicznościach brak jest we wniosku skarżącego. W ocenie Sądu, powyższe zaniechanie organu odwoławczego jest konsekwencją braku możliwości ustalenia podczas wstępnej, formalnej oceny wniosku, jakie okoliczności są istotne dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W konsekwencji dowodzi ono, że obowiązek zamieszczenia we wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zarówno danych wymienionych w art. 13 ust. 1, jak i informacji o istotnych okolicznościach, jest wymogiem materialnym wniosku, którego niespełnienie może wywołać konsekwencje dopiero na etapie rozpatrywania sprawy co do istoty, podczas, gdy organ administracji ustala niezbędny do załatwienia sprawy zakres materiału dowodowego, dokonuje analizy całokształtu zebranych dowodów i konfrontuje ustalony na ich podstawie stan faktyczny sprawy z właściwymi przepisami prawa materialnego.

Po czwarte, Sąd wskazał, że nie można nie zauważyć, że osoba wnioskująca o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego może zwyczajnie nie znać wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie. Może także dojść do sytuacji, w której strona nie dotrze do tych danych, nawet jeżeli przed złożeniem wniosku podejmie działania zmierzające do ich uzyskania. Mając to na uwadze, nie sposób zaakceptować, aby w praworządnym państwie dopuszczalne było zobowiązanie strony do uzupełnienia tych danych pod rygorem pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zobowiązanie nałożone na stronę postępowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. musi dotyczyć braków, które mogą być z łatwością usunięte. Z pewnością takiego kryterium nie spełniałoby żądanie uzupełnienia danych nieznanych stronie, których nie zdołała ona pozyskać pomimo dołożenia należytej staranności. Zobowiązanie organu naruszałoby w takiej sytuacji akcentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadę impossibilium nulla obligatio, w świetle której nikt nie może być zobowiązany do rzeczy niemożliwych. Tym samym nie można zaakceptować założenia, że takie zobowiązanie mogłoby być przedmiotem wezwania wystosowanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Po piąte wreszcie, Sąd podniósł, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest także nie do pogodzenia z wydanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 58 ustawy o obywatelstwie rozporządzeniem z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz.U. z 2012 r., poz. 925). Otóż redagując formularz wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego, który stanowi załącznik do powołanego rozporządzenia, Minister Spraw Wewnętrznych przewidział, że wnioskodawca może nie posiadać wiedzy o wszystkich danych wymaganych w formularzu. W konsekwencji w punkcie nr 5 pouczenia zamieszczonego na str. 12 formularza wniosku wskazał, że "[...] W razie braku wiedzy co do określonych faktów należy wpisać – "NIEZNANE (...)".

W konsekwencji opisanych wyżej rozważań Sąd doszedł do przekonania, że dokonana przez Ministra Spraw Wewnętrznych w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie jest błędna. Doprowadziła organ odwoławczy do wadliwego ustalenia, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji konieczne było zastosowanie instytucji wezwania do usunięcia naruszenia braków wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W konsekwencji Minister wadliwie orzekł w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po zwrocie akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia organ drugiej instancji rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r. uwzględniając, że braki wniosku z dnia 19 kwietnia 2013 r. w zakresie danych wstępnych wnioskodawcy do drugiego stopnia, jak i informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego, nie są brakami wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.

Minister Spraw Wewnętrznych wniósł od wyroku skargę kasacyjną, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), zaskarżając wyrok w całości.

Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:

I. Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 63 § 2 oraz 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej również: "k.p.a.") w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz. 161, zwana dalej: "ustawa o obywatelstwie") poprzez przyjęcie przez WSA, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego nie zawiera braków formalnych, a przepisy art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie nie stanowią wymogów przewidzianych w przepisach szczególnych, o których mowa w art. 63 § 2 k.p.a. a w konsekwencji uznanie braku podstaw do wezwania wnoszącego wniosek zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych, podczas gdy wniesione podanie nie zawiera wymaganych w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie informacji i danych i w konsekwencji organ był zobowiązany do wezwania skarżącego do usunięcia braków; a tym samym skarga powinna podlegać oddaleniu;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy o obywatelstwie w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że art. 64 § 2 k.p.a. i wynikający z niego obowiązek wezwania do usunięcia braków jest wyłączony w niniejszej sprawie;

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ powinien orzec merytorycznie w sprawie podczas gdy złożony został wniosek zawierający braki formalne (tj. niezgodny z wymogami art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, nie zawierający danych i informacji istotnych dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego, które były niezbędne do wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy) – a tym samym nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie i organ I instancji nie posiadał wszystkich informacji i danych wymaganych ustawą koniecznych do wyjaśnienia zakresu sprawy i mających wpływ na jej rozstrzygnięcie.

II. Na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie – poprzez przyjęcie, iż przepisy te nie stanowią o wymogach formalnych wniosku o potwierdzenie lub utratę obywatelstwa polskiego, podczas gdy ich interpretacja nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości a zwrot zawarty w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie "wniosek zawiera" wprost wskazuje, że są to wymogi formalne podania (wniosku), a także poprzez uznanie, iż wystarczające do uznania kompletności wniosku nie spełniającego wymogów z ww. przepisów, jest oświadczenie strony o braku możliwości uzyskania danych i dokumentów bez potrzeby udowodnienia ewentualnie uprawdopodobnienia tych faktów.

Wskazując na powyższe, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosił o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie od skarżącego na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

M. M. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz. 161 ze zm.) postawiony jako zarzut naruszenia przez błędną wykładnię przepisu prawa materialnego oraz jako zarzut naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z naruszeniem art. 64 § 2 i art. 63 § 2 k.p.a. nie jest zasadny. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię art. 56 ust. 1 i 2 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim oraz w powiązaniu z art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. Powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego musi spełniać warunki formalne podania wynikające z przepisów ogólnych k.p.a., bez których postępowanie administracyjne na żądanie nie może zostać wszczęte, a sprawie nadany dalszy bieg. Podaniu nie można nadać biegu jeżeli nie zawiera imienia i nazwiska wnioskodawcy, nie zawiera wskazania imienia i nazwiska osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli jest to inna osoba niż wnioskodawca, określenia żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpisu (art.63 § 3 k.p.a.), pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). W razie gdy podanie nie zawiera tych elementów podmiotowych oraz elementów przedmiotowych, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszącego do ich uzupełnienia w ustawowym terminie.

Dodatkowe wymagania formalne wniosku w odniesieniu do wnioskodawcy i ewentualnie innej osoby, której wniosek dotyczy wynikają z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego są sprawami, w których stosunek publicznoprawny obywatelstwa jest pochodną stanu cywilnego i stanu rodzinnego danej osoby, zatem podstawowe dane personalne wnioskodawcy (osoby, której dotyczy wniosek) muszą zostać w tym wniosku podane, aby organ mógł nadać mu dalszy bieg. Wnioskodawca, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, powinien oprócz swojego imienia i nazwiska podać: nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię i nazwisko rodowe matki, płeć, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL, jeżeli został nadany.

Pozostałe elementy wniosku o potwierdzenie obywatelstwa polskiego wskazane w art. 56 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, nie stanowią formalnych warunków wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz są to niezbędne informacje do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i wydania decyzji merytorycznej. Regulacja w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim i regulacja w art. 63 § 2 k.p.a. daje podstawy do wyróżnienia elementów materialnoprawnych wniosku, które są unormowane w art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie i elementów formalnoprawnych wniosku, które są unormowane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Elementy materialnoprawne stanowią potwierdzenie przesłanek merytorycznych do przyznania lub potwierdzenia określonego prawa wnioskodawcy. Ocena spełnienia wymogów materialnoprawnych wniosku powinna być dokonana podczas merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w przeciwnym razie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy nastąpiłoby w stadium wszczęcia postępowania, a pozostawienie bez rozpatrzenia sprawy zastąpiłoby jej merytoryczne rozstrzygniecie w formie decyzji.

Należy w pełni podzielić stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 listopada 2015 r. II OSK 454/14 (https:cbois.nsa.gov.pl) "Podkreślenia wymaga, iż przepisy art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim wskazują na obowiązek wnioskodawcy zebrania wymienionych w nich danych i informacji z należytą starannością i przedstawienia ich organowi we wniosku celem potwierdzenia swojego żądania. Z przepisów tych wynika, że wnioskodawca powinien podać we wniosku wszystkie znane mu dane i informacje, niezależnie od tego czy – w jego ocenie – są one istotne dla rozpoznania sprawy czy nie. To organ w oparciu o dane i informacje podane we wniosku ustala stan faktyczny sprawy i ocenia czy przedstawione dane personalne i informacje wraz z dokumentami potwierdzającymi je są wystarczające do wydania decyzji o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego. Przepisy art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim nakładają na wnioskodawcę obowiązek wskazania określonych danych i informacji oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających te dane i informacje. Przepisy te nie znoszą jednak nałożonego na organ obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zarówno wnioskodawca, jak i organ powinni więc współdziałać w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W przypadku, gdy wnioskodawca nie poda we wniosku wszystkich wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim danych i informacji, organ ma prawo wezwać go do uzupełnienia materiału dowodowego, chyba, że wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań – nie jest w stanie ustalić tych danych (np. wszystkich danych dalszych wstępnych). W takim wypadku organ powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i wydać decyzję. W przypadku, gdy wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań – nie jest w stanie ustalić wszystkich danych dotyczących jego wstępnych, organ nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a."

W zaskarżonym wyroku Sąd w pełni prawidłowo dokonał oceny zastosowania art. 138 § 2 w związku z art. 64 § 2 k.p.a., wskazując na obowiązek rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym.

W związku z tym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 56 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1, 2, 3 i art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie oraz art. 63 § 2, art. 64 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.