Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 457/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 oraz art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Andrzej Irla ( spr) Sędziowie WSA Ewa Rynczak WSA Mirosław Bator Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi D.S. i P.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 grudnia 2010r., nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 kwietnia 2008 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 104 § 1 -ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 póz. 1071 z dnia 17 listopada 2000 r. z późn. zm.) w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 i art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 170 póz. 1217 z 2006 r. z późn. zm.) stwierdził brak podstaw do nałożenia na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową - inwestora robót budowlanych związanych z wymianą balustrady, wylewki cementowej oraz obróbek blacharskich balkonu w lokalu mieszkalnym nr [...] wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w T. -obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wymienionych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz określenia terminu wykonania tego obowiązku.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 09.12.2007 r. D. i P. S. zwrócili się o sprawdzenie zgodności z prawem "rozbudowy" i "zabudowy" balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w T.. W piśmie tym podali, że posiadają własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego pod mieszkaniem, którego dotyczy wniosek oraz, że na skutek prac prowadzonych na balkonie mieszkania nr [...] na ich loggi powstały liczne pęknięcia i zarysowania, co może stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. We wniosku wskazano, że rozbudowa balkonu została rozpoczęta we wrześniu 2005r., a zakończona została zabudową balkonu w październiku 2007 r. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawcy kwestionują m.in. legalność oraz jakość robót budowlanych związanych z wymianą balustrady, wylewki cementowej i obróbek blacharskich balkonu lokalu nr [...], stawiając tezę o dokonaniu w tym przypadku rozbudowy tego balkonu poprzez zwiększenie jego wymiarów. Przedmiotem postępowania było zatem zbadanie legalności oraz zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi wymiany balustrady, wylewki cementowej i obróbek blacharskich balkonu w lokalu nr [...], z równoczesnym wyjaśnieniem kwestii "zwiększenia wymiarów" i "rozbudowy" tego balkonu. Na podstawie ustaleń z oględzin oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że lokal mieszkalny wnioskodawców (nr [...]) posiada balkon z żelbetowych elementów prefabrykowanych zabudowany ścianami bocznymi i płytą górną, tworzący rodzaj loggi wystającej poza obrys budynku. Górna płyta tego balkonu stanowi równocześnie płytę balkonu lokalu nr [...], tak więc wymiary balkonu (loggi) lokalu nr [...] są tożsame z wymiarami płyty balkonowej lokalu nr [...]. Istniejąca wcześniej balustrada balkonowa w lokalu nr [...] wykonana była z kształtowników stalowych mocowanych poprzez spawanie do płyty balkonowej i ściany budynku. Wypełnienie balustrady stanowiła blacha stalowa, trapezowa montowana do balustrady. Pierwotne wymiary projektowe tej balustrady wynosiły: długość: 2.84 m., szerokość: 1.20 m., wysokość: 1.10 m. Obecne wymiary balustrady wykonanej w całości z kształtowników stalowych (bez wypełnienia pól blachą), mocowanych analogicznie jak poprzednio, odpowiadają wymiarom płyty tego balkonu i wynoszą: długość: 5.40 m., szerokość: 1.20 m., wysokość: 1.10 m. Z powyższego zestawienia wynika, iż istniejąca obecnie balustrada jest niemal dwukrotnie dłuższa od pierwotnej. Na przełomie roku 2001 -2002 ówczesny właściciel lokalu nr [...] dokonał w zakresie własnym wymiany przedmiotowej balustrady, zwiększając przy tym jej długość do wymiaru obecnego. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa pismem z dnia 18.06.2001 r., znak: [...], wyraziła wstępną zgodę na wymianę balustrady, pod warunkiem uzyskania zgody współmieszkańców oraz pozwolenia na budowę. Dokonane ustalenia wskazują, że ówczesny właściciel tego lokalu dokonał wymiany balustrady bez dochowania tych warunków, a więc samowolnie. W ramach wymiany balustrad balkonowych, wylewek cementowych oraz obróbek blacharskich w całym budynku (w oparciu o "zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę" z dnia 18. 06. 2004 r.) również w lokalu nr [...] dokonano ponownej wymiany balustrady, wylewki i obróbek blacharskich balkonu.

W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymiana wylewki cementowej i obróbek blacharskich balkonu lokalu nr [...] mieści się w pojęciu "remontu" zdefiniowanym w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego i mogła być wykonana w oparciu o zgłoszenie robót. Wymiana natomiast balustrady balkonowej powiązana z istotną zmianą jej wymiarów (w tym długości) wymagała uzyskania pozwolenia na budowę ponieważ roboty związane z jej wymianą nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na wykonaniu zupełnie nowego, większego elementu. Wyjaśniono przy tym, że przedłużenie balustrady spowodowało wprawdzie zwiększenie powierzchni użytkowej balkonu, ale nie doprowadziło do zmiany wymiarów samej płyty balkonowej, tym samym do rozbudowy. Pod pojęciem "rozbudowy" należy bowiem rozumieć budowę, wynikiem której jest zmiana parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczba kondygnacji, w efekcie której powstaje nowa substancja budowlana. Zmiana długości balustrady, efektem której było zwiększenie powierzchni użytkowej balkonu spowodowała natomiast zmianę parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego. Była więc "przebudową" obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 7a - Prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem definicji ustawowej, pod pojęciem "przebudowy" należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Przebudowa obiektu budowlanego, jako nie wymieniona w art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z tych powodów dokonanego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową zgłoszenia robót z dnia 18.06.2004 r. nie można uznać za skuteczne wyłącznie w zakresie dotyczącym przedłużenia tej balustrady. Wobec powyższego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 25.01.2008 r., znak: [...], nałożono na [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek przedłożenia w określonym terminie oceny technicznej robót budowlanych związanych z wymianą balustrady, wylewek i obróbek blacharskich balkonu w tym lokalu. Uznano, że wykonane prace noszą cechy robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 -Prawa Budowlanego właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wydana w tym trybie decyzja nie ma być sankcją za naruszenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, lecz instrumentem zapewnienia zgodności samowolnie wykonanych robót budowlanych z wymogami prawa (w tym przepisami techniczno - budowlanymi, normami ochrony środowiska itp.). W związku z tym, jeśli stan powstały w wyniku samowolnej przebudowy obiektu budowlanego nie narusza wyżej wskazanych norm prawnych, nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust 1 pkt 2. Przedłożona przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową ekspertyza techniczna opracowana przez osobę uprawnioną w zakresie stanu technicznego samej płyty balkonowej jak również prawidłowości zamontowanej balustrady, wylewki i obróbek blacharskich balkonu lokalu nr [...] oraz bezpieczeństwa użytkowania stwierdza, że roboty te wykonane zostały prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną, normami technicznymi w tym zakresie i nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa zarówno dla użytkowników tego balkonu jak i wnioskodawców mieszkających na niższej kondygnacji. Brak było zatem podstaw do nałożenia na inwestora tych robót czyli [...] Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązku wykonania dodatkowych czynności bądź robót budowlanych dla doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. S.. Odwołująca się podniosła, że organ l instancji źle ustalił stan faktyczny. Miała bowiem miejsce rozbudowa (jako że nastąpiła zmiana kubatury budynku) a nie przebudowa. Zdaniem odwołującej się organ pominął rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz naruszył zasady ogólne k.p.a., zwłaszcza zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek działania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Uchybieniem prowadzącego postępowanie organu było także to, że nie dołączył do akt i nie odniósł się w ogóle do oświadczenia że powiększenie balkonu nastąpiło z początkiem września 2005 r. i nie przeprowadził wnioskowanych dowodów na tę okoliczność, błędnie przyjmując, że powiększenie nastąpiło w latach 2001-2002. Ponadto organ l instancji nie wyjaśnił, dlaczego podzielił sprawę na części, przedmiotową decyzję wydał w oparciu o wybiórczo dopuszczone dowody, nie przeprowadził bowiem dowodów dotyczących daty powiększenia balkonu. W aktach sprawy nie zamieszczono jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego uprawnienia osoby, która sporządziła "Ekspertyzę stanu technicznego balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] (...)", a także fotografii oraz projektu Biura [...] sporządzonego w czerwcu 2005r., z których wynika, że jeszcze na początku września 2005 r. balkon mieszkania nr [...] był małym balkonem. Odwołująca się zauważyła także, że szerokość i długość balkonu mieszkania nr [...] jest większa niż długość i szerokość stropu logii mieszkania nr [...] oraz, że nie jest wiadome, skąd pochodzą dane o poprzednich wymiarach tego balkonu, jak również że wskazana wyżej ekspertyza nie jest prawidłowa. Odwołująca się podniosła, że wraz z mężem nie została dopuszczona do oględzin.

Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 października 2009 r. (znak: [...]) działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja musi zostać uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ l instancji przede wszystkim z uwagi na to, że w postępowaniu przeprowadzonym przez organ l instancji nie wzięły udziału wszystkie strony postępowania. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Z oświadczeń stron postępowania wynika, że roboty budowlane polegające na przedłużeniu balkonu w mieszkaniu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w T. zostały przeprowadzone przez ówczesnego właściciela tego mieszkania, przy czym obecnie własność lokalu przysługuje innej osobie. Inwestorowi, nawet jeśli nie posiada on już żadnego prawa do obiektu, którego dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane czy inne postępowanie określone w tej ustawie dotyczące robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, przysługuje status strony w tym postępowaniu zgodnie z art. 28 k.p.a. Ustalając krąg stron tego rodzaju postępowania należy posiłkować się art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który określa strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Strony, które wzięły udział w postępowaniu złożyły rozbieżne oświadczenia co do daty realizacji tych robót. Oznacza to, że aby ustalić osobę inwestora przedmiotowych robót, należy w sposób precyzyjny określić tę datę. W aktach prowadzonego przez organ l instancji postępowania brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że P. i D. S. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w T., który to lokal znajduje się pod mieszkaniem nr [...] w tym budynku, zaś H. i C. T. przysługuje własność na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej mieszkania nr [...]. W odniesieniu do kwestii praw do wspomnianych lokali organ l instancji odebrał jedynie stosowne oświadczenia stron. Obowiązkiem organu administracyjnego jest zapewnienie wszystkim podmiotom będącymi stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie tej zasady stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która może prowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej na skutek wznowienia postępowania w trybie art. 147 k.p.a., dlatego konieczne jest ustalenie wskazanych okoliczności. Organ l instancji naruszył również ogólne zasady postępowania administracyjnego. Jak wynika z dokumentów załączonych do pisma z dnia 7 maja 2008 r. w toku postępowania pierwszoinstancyjnego strony wniosły o przeprowadzenie dowodów na okoliczność daty wykonania omawianych robót, jednakże organ l instancji dowodów tych nie przeprowadził, a swoje rozstrzygnięcie oparł na oświadczeniu przedstawiciela spółdzielni mieszkaniowej. Taki sposób postępowania nie jest prawidłowy. Nie został wykonany obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego określony w art. 77 § 1 k.p.a. Uznanie, że kwestia daty przeprowadzenia robót jest udowodniona, w sytuacji, gdy jedynym znajdującym się w aktach sprawy dowodem wskazującym na tę datę jest oświadczenie jednej ze stron postępowania, zaś inne strony składają oświadczenia o odmiennej treści co do tej okoliczności, oznacza, iż naruszono również art. 80 k.p.a.. Doszło do naruszenia zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, stanowiącej ogólną zasadę postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz w art. 12 § 1 k.p.a. Organ l instancji naruszył również art. 77 § 1, art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 62 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jako że nie ustalił, czy R. K., który w lutym 2008 r. podpisał "Ekspertyzę stanu technicznego balkonu lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnych nr [...] przy ul. [...] w T." posiada stosowne uprawnienia budowlane. W aktach sprawy prowadzonych przez organ l instancji brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego posiadanie takich uprawnień przez autora dokumentu. Do akt sprawy nie dołączono także kopii dokumentów okazanych przedstawicielom organu l instancji przez właścicieli mieszkania nr [...] przy ul. [...] w T. w trakcie oględzin, a mianowicie zgłoszenia robót z dnia 26 listopada 2007 r., pisma spółdzielni mieszkaniowej z dnia 19 października 2007r, znak: [...], wniosku o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 12 grudnia 2007r., pisma Spółdzielni z dnia 24 lipca 2007 r. o znaku [...]. Brak jest też wielu dokumentów, na które powołał się organ l instancji w zaskarżonej decyzji, jak również pewnych dokumentów, których kopie załączyła D. S. do pisma z dnia 7 maja 2008 r. (na dokumentach tych widnieje prezentata organu l instancji, co wskazuje zasadność zarzutu zawartego w w/w piśmie z dnia 7 maja 2008r.). Za zasadny został też uznany zarzut, dotyczący naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez niezapewnienie jej udziału w oględzinach przedmiotowego balkonu, które odbyły się w dniu 17 stycznia 2008 r. W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji organ l instancji skupił się wyłącznie na zbadaniu zgodności z przepisami prawa i normami technicznymi robót polegających na wymianie tej balustrady przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w 2004 r., podczas gdy wnioskodawcy złożyli wniosek o zbadanie legalności robót polegających na przedłużeniu przedmiotowego balkonu. Oznacza to, że organ l instancji w ogóle nie rozpoznał tej części wniosku. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji niewłaściwie uznał, że powiększenie przedmiotowego balkonu nie stanowiło budowy polegającej na rozbudowie budynku (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane), lecz przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a tej ustawy, która zaliczana jest do innych niż budowa robót budowlanych. Należy bowiem uwzględnić, że zgodnie z § 3 pkt 24 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny budynki i ich usytuowanie, "do kubatury brutto budynku wlicza się (...) przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady". Oznacza to, że na skutek powiększenia tego balkonu zwiększyła się nie tylko powierzchnia użytkowa balkonu - jak przyjął organ l instancji - ale i kubatura budynku, czyli jedna z charakterystycznych jego parametrów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa własności podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy zauważył, że powiatowy organ nadzoru budowlanego nie jest właściwym do ich rozpatrzenia, w tym zakresie sprawa może być natomiast skierowana przez zainteresowane osoby na drogę postępowania cywilnego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 19 kwietnia 2010 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 105 § 1, w związku z art. 104 - Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 póz. 1071 z dnia 17 listopada 2000 r. - późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 -Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) umorzył postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nielegalnej rozbudowy wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w T., powstałej w wyniku przedłużenia balustrady balkonowej w lokalu mieszkalnym Nr [...].

W uzasadnieniu swej decyzji organ pierwszej instancji podał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 31.03.2010 r. ponownych oględzin balkonu w mieszkaniu nr [...] stwierdzono, że w trakcie postępowania balustrada balkonowa przywrócona została do stanu poprzedniego poprzez zmniejszenie jej długości do wymiaru, jaki miała przed jej przedłużeniem, przy zachowaniu pierwotnej szerokości i wysokości tej balustrady. Roboty budowlane związane z przywróceniem pierwotnych wymiarów balustrady wykonała firma budowlana, na zlecenie zarządcy budynku czyli [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Zgodność wykonanych robót z warunkami technicznymi wykonawstwa oraz bezpieczeństwa użytkowania została potwierdzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W tej sytuacji, uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający dla podjęcia decyzji rozstrzygającej sprawę stwierdzono, iż dalsze postępowanie mające na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nielegalnej rozbudowy wymienionego wyżej budynku stało się bezprzedmiotowe z chwilą przywrócenia balustrady do stanu poprzedniego. Fakt ten powoduje bowiem, iż przedmiot sprawy, jakim była nielegalna rozbudowa budynku przestał istnieć. Tym samym, przestały również istnieć powody uzasadniające dalsze badanie żądań zawartych w kolejnych wnioskach dowodowych dotyczących balustrady takich jak: daty dokonania rozbudowy; ustalenia rzeczywistego inwestora robót związanych z rozbudową, prawidłowości robót związanych z przedłużeniem balustrady pod względem technicznym czy porównania dokonanych ustaleń z projektami budowlanymi z okresu budowy budynku, itp. Wyjaśniono jednocześnie, iż ewentualne roszczenia w stosunku do zarządcy budynku, wynikające i dotyczące robót związanych z przywróceniem balustrady do stanu poprzedniego mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze cywilno - prawnej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. S., zarzucając: naruszenie prawa materialnego, to jest § 3 pkt 24 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędne przyjęcie, iż wystarczy zmniejszyć balustradę, przy pozostawieniu znacznie większej posadzki balkonu i tym samym skutki rozbudowy budynku zostaną zniwelowane; naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez przedłożenie do zapoznania się akt z nieponumerowanymi kartami, bez spisu zawartości akt, bez nadania kserokopiom cech dokumentu, naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia wniosków dowodowych stron i arbitralne rozstrzygnięcie, że balustrada balkonowa przywrócona została do stanu poprzedniego poprzez zmniejszenie jej długości do wymiaru, jaki miała przed jej przedłużeniem, przy zachowaniu pierwotnej szerokości i wysokości tej balustrady, bez zebrania istniejących, a wnioskowanych przez strony dowodów na potwierdzenie tezy przeciwnej; naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego, odrzucenie wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów mających istotne znaczenia dla ustalenia prawdy obiektywnej oraz rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem tych dowodów, a także poprzez niezastosowanie się do ustawowego obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego, zaniechanie wyjaśnienia rozbudowy posadzki balkonu ponad wymiary określone pozwoleniem na budowę oraz istotnej zmiany płyty konstrukcyjnej balkonu poprzez zlikwidowanie betonowego progu na łączeniu płyty balkonowej ze ścianą budynku; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji uniemożliwiające podjęcie polemiki i ochronę uzasadnionych interesów strony polegające na tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uzasadnił, dlaczego w swym rozstrzygnięciu oparł na gołosłownym stwierdzeniu, że zmniejszenie balustrady zlikwidowało skutki samowoli budowlanej, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu odwołania D. S. podniosła, że kubatura brutto budynku to iloczyn trzech wielkości. Istotne zatem znaczenie ma także wielkość obrysu zewnętrznego posadzki balkonu, a ta w trakcie jego rozbudowy została powiększona. Pomimo więc zmniejszenia balustrady i rzekomego jej przywrócenia do rozmiarów, jakie miała przed rozbudową kubatura budynku jest w dalszym ciągu większa niż w projekcie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaniechał porównania dokonanych przez siebie pomiarów posadzki balkonu mieszkania nr [...] z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a zatem nie mógł rozstrzygnąć ze postępowanie w sprawie nielegalnej rozbudowy budynku stało się bezprzedmiotowe. Organ nadzoru budowlanego nie dopuścił istotnego dla ustalenia prawdy materialnej dowodu, czyli projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz książki obiektu budowlanego. D. S. zaprzeczyła, że długość balustrady została zmniejszona do rozmiaru, jaki miała przed jej przedłużeniem, bowiem brak jest dowodów potwierdzających zgodność z prawdą obiektywną tego ustalenia. Odwołująca się zwróciła uwagę, że w aktach postępowania brak jest składanych przez nią wniosków dowodowych. Dotyczy to przede wszystkim projektu wymiany balustrad balkonowych budynku [...] wykonanego przez firmę [...], który znajdował się wcześniej w aktach postępowania. Odnosząc się do argumentów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartych w uzasadnieniu decyzji odwołująca się stwierdziła, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że przestały istnieć powody uzasadniające dalsze badanie okoliczności wskazanych we wnioskach dowodowych. Wnioski te miały istotne znaczenie dla ustalenia prawdy obiektywnej a dotyczyły wymiany drzwi balkonowych na większe i w dacie wymiany wymagające uprzedniego pozwolenia na budowę dla ówczesnego inwestora, pomiarów posadzki balkonowej powiększonej w stosunku do projektu z okresu budowy budynku, a zatem mającej istotny wpływ na kubaturę budynku. Przeprowadzenie wnioskowanych dowodów potwierdziłoby wadliwość decyzji umarzającej postępowanie chociażby poprzez porównania tych wielkości z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę budynku [...]. Odwołująca się wskazała także, że w dalszym ciągu nie zostały ustalone wszystkie strony postępowania, co przesądza o wadliwości skarżonej decyzji. Ustalenie wszystkich stron postępowania i inwestora ma istotne znaczenie chociażby w świetle ewentualnej odpowiedzialności karnej wynikającej z prawa budowlanego, ewentualnych kar za przystąpienie do użytkowania samowoli budowlanej, a także samowolnej wymiany m.in. drzwi balkonowych większych niż w projekcie w wyniku czego został zlikwidowany wspomniany wyżej próg betonowy.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 r. Nr 98 póz. 1071 z późn. zmianami) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 póz. 1118 z późn. zmianami) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podał, że postępowanie organu l instancji w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nielegalnej rozbudowy wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w T., powstałej w wyniku przedłużenia balustrady balkonowej w lokalu mieszkalnym nr [...], zostało wszczęte w związku z pismem D. i P. S., którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku i postępowanie to było prowadzone z urzędu. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 127 § 1 k.p.a. daje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczenia organu administracji publicznej pierwszej instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy odwołanie lub która żąda od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy w toku rozpoznawania odwołania jest zobowiązany, na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji ustalić, czy odwołujący się posiada przymiot strony. Dla oceny, czy odwołujący się ma w sprawie przymiot strony, niezbędne dokonanie analizy przymiotu strony pod kątem materialnoprawnego stosunku odwołującego się do przedmiotu sporu. Interes prawny bowiem powinien wynikać z przepisów prawa materialnego, pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji, a więc z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia konkretnego, indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. W postępowaniu administracyjnym status strony przysługuje tylko wówczas, gdy zakres rozstrzygnięcia obejmuje sferę interesu prawnego danego podmiotu. Jak wynika z całokształtu materiału dowodowego, odwołującej się przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, który stanowi własność [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w T., jako użytkownika wieczystego nieruchomości (nienumerowana karta poprzedzająca kartę nr 18 w tomie l akt PINB w T.), na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek. Wydana w niniejszej sprawie decyzja nie dotyczy praw i obowiązków D. S., albowiem ta decyzja administracyjna nie nakłada na nią żadnych obowiązków ani nie przydaje jej jakichkolwiek uprawnień. Organ uznał, że w niniejszym przypadku nie zachodzi podstawa do uznania D. S. za stronę, ponieważ z akt postępowania nie wynika, aby istniały w niniejszej sprawie okoliczności, uzasadniające jej interes w wydaniu decyzji administracyjnej. W konsekwencji D. S. jako osoba, która nie ma statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie może wnieść skutecznie odwołania od tej decyzji. Osoba ta może mieć interes we wzruszeniu takiej decyzji, lecz nie jest to interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli D. i P. S.. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: naruszenie prawa materialnego to jest art. 48 prawa budowlanego według stanu prawnego z daty rozpoczęcia samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul [...] w T. poprzez jego niezastosowanie; naruszenie prawa materialnego to jest art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 oraz ust. 9 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie; naruszenie § 204 ust. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zaakceptowanie występujących w płycie konstrukcyjnej stanowiącej strop logii mieszkania nr [...] pęknięć; naruszenie § 309 pkt 2 i 6 cytowanego wyżej rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy od daty rozpoczęcia samowolnie prowadzonej rozbudowy balkonu mieszkania nr [...], a tym samym samowolnej rozbudowy budynku przy ul [...] na loggię położonego poniżej mieszkania [...] jest odprowadzana woda opadowa; naruszenie § 315 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy permanentny stan zawilgocenia ma wpływ na zagrożenie zdrowia i higienę użytkowania; naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i oparcie rozstrzygnięcia na dowodach niezgodnych ze stanem faktycznym, czego wynikiem jest zanegowanie interesu prawnego skarżących w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej; naruszenie art. 28 w związku z art. 127 § 1 k.p.a., art. 5 i 48 prawa budowlanego poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, czego skutkiem było błędne ustalenie, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej i jej negatywnych skutków; naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niepodanie materialne - prawnej podstawy decyzji oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że na potwierdzenie naruszenia wszystkich powyższych norm prawnych zostały przedłożone stosowne dowody w postaci licznych fotografii oraz wniosków o przeprowadzenie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy samowoli budowlanej i negatywnych skutków w położonym poniżej mieszkaniu i loggii. Powyższe dowody i wnioski, pomimo że zostały złożone do akt prowadzonego postępowania, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 8.04.2008 zostały zwrócone jako złożone do niewłaściwego organu. Dowody w postaci fotografii i wnioski o przeprowadzenie dowodów, których przeprowadzenie wskazałoby naruszenie praw właścicieli lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] na żadnym etapie postępowania nie zostały rozpatrzone, a przyczyny pozostawienie ich bez rozpoznania nie zostały w wydawanych decyzjach uzasadnione. Skarżący wskazali nadto, że w dacie zapoznawania się przez nich z aktami postępowania zalegały w nich dwa zaświadczenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Pierwsze z dnia 01.04.2010 r. Nr [...], w którym zarząd [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w T. zaświadcza, że D. i P. S. posiadają odrębną własność lokalu mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem T. ul. [...] uzyskana aktem notarialnym z dnia [...].08.2009 r. i drugie zaświadczenie z tej samej daty o nr [...], z którego wynika, że H. i C. T. posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem T. ul. [...]. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. skarżący podali, że organ odwoławczy nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione oraz nie wyjaśnił, na jakich dowodach się oparł, oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności. Skarżący podkreślili, że ustawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie tego nie uczynił, czym nie tylko naruszył ustawowy obowiązek wynikający z art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a., ale i utrudnił polemikę z organem w skardze do sądu administracyjnego. D. i P. S. podnieśli także, że swojego interesu prawnego do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji upatrują w konstytucyjnym prawie do ochrony własności, ochrony życia i zdrowia oraz prawa do zamieszkiwania w mieszkaniu nie uszkodzonym w wyniku samowolnie prowadzonej rozbudowy budynku.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwalanie tylko do jednej instancji. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy wnosi je osoba nieuprawniona, a więc osoba nie będąca stroną w sprawie. Stroną w myśl art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym do udziału w niniejszym postępowaniu, bowiem wydana decyzja organu l instancji nie dotyczy ich praw i obowiązków. Nie nakłada na nich obowiązków ani też nie przydaje im żadnych uprawnień. W związku z tym decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie z odwołania D. i P. S. jest prawidłowa.

W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2011 r. skarżący P. S. podał, że jest współwłaścicielem na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej mieszkania nr [...] położonego w T. przy ul. [...] oraz współużytkownikiem wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest budynek. Nie jest jednocześnie członkiem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Wskazał także, że rozbudowany balkon mieszkania nr [...] oddziałuje negatywnie na stanowiące jego współwłasność mieszkanie, ponieważ woda z mieszkania nr przedostaje się na balkon mieszkania nr [...]. Skarżący zakwestionował znajdującą się w aktach sprawy ekspertyzę, twierdząc, że brak jest danych potwierdzających uprawnienia budowlane osoby, która ją sporządziła. Zdaniem skarżącego ekspertyza ta zawiera istotne braki a ponadto nie donosi się do istoty sprawy. P. S. wskazał także, że w zaskarżonej decyzji podano, że jego interesy w postępowaniu administracyjnym reprezentowała [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tymczasem z uwagi na istniejącą sprzeczność interesów, spółdzielnia ta nie może reprezentować interesów własnych, interesów właścicieli lokalu nr [...] oraz sprawców samowoli budowlanej w lokalu nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Podstawą wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w rozpoznawanej sprawie było ustalenie, że D. i P. S. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do zajmowanego przez nich lokalu w budynku położonym w T. przy ul. [...]. W oparciu o powyższe ustalenie organ drugiej instancji przyjął, że skarżącym nie przysługiwał status stron w postępowaniu w sprawie prawidłowości robót budowlanych prowadzonych w sąsiednim lokalu, a w konsekwencji umorzył postępowanie odwoławcze. W przekonaniu organu przysługujące skarżącym ograniczone prawo rzeczowe do lokalu nie pozwalało na uznanie, że odwołujący posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r., Nr 98, Poz. 1071 z późn. zm., powoływana dalej jako: "k.p.a.") we wspomnianym postępowaniu.

Sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że ustalenia co do rodzaju przysługującego skarżącym prawa do zajmowanego przez nich lokalu nie są wystarczająco precyzyjne. Przy ich dokonywaniu organ nie wywiązał się z ciążących na nim z mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązków dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto - wbrew wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. - motywacyjna część zaskarżonej decyzji jedynie w sposób lakoniczny i skrótowy wskazuje na źródła ustaleń organu w zakwestionowanym zakresie. Co więcej, w świetle twierdzeń skarżących i prezentowanych przez nich dowodów prawidłowość wskazanego na wstępie ustalenia budzi w realiach rozpoznawanej sprawy uzasadnione wątpliwości, co sprawia, że naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Krytycznego odniesienia się wymaga przede wszystkim sposób szczegółowości rozważań organu drugiej instancji w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na jednoznacznie negatywną ocenę zasługuje praktyka zbiorczego odsyłania do "całokształtu materiału dowodowego" jako do źródła dokonywanych przez organ administracji ustaleń (s. 2. uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Taki sposób przywoływania dowodów nie spełnia wymogów, o których mowa art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno bowiem w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie stanowi wskazania dowodów w rozumieniu powołanego wyżej przepisu stwierdzenie, że dana okoliczność wynika z "całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego". Przepis ten wymaga, aby każdy fakt, uznany przez organ administracji za udowodniony wskazywał konkretny dowód, który posłużył za podstawę ustalenia tegoż faktu. Jeśli zaś niektórym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dla ustalenia określonego faktu, to przyczyny tej odmowy także winny zostać wskazane w uzasadnieniu wydanej decyzji. Będąca przedmiotem krytyki konstrukcja uzasadnienia faktycznego decyzji administracyjnej uniemożliwia kontrolę instancyjną zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia oraz utrudnia stornom podjęcie z nim polemiki. Ogólnikowy i nieprecyzyjny charakter cytowanego sformułowania zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprawia, że weryfikacji wymyka się nie tylko sposób dokonywania ustaleń ale też dokonana przez organ ocena dowodów. Trudno bowiem podjąć polemikę z dokonaną przez orzekające w sprawie organy oceną wartości dowodowej poszczególnych dowodów, nie wiedząc, które z nich posłużyły do ustalenia określonych faktów. Wspomnieć jeszcze trzeba, że zakwestionowany sposób formułowania uzasadnienia nie spełnia funkcji informacyjnych i innych celów gwarancyjnych, o których mowa w art. 11 k.p.a.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że powołany przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowód w postaci dokumentu znajdującego się na nienumerowanej karcie poprzedzającej kartę nr 18 nie mógł stanowić pewnego i wystarczającego dowodu na okoliczność rodzaju prawa przysługującego skarżącym do lokalu nr [...]. Przydatność tego środka dowodowego dla ustalenia omawianej okoliczności była ograniczona. Zwraca uwagę przede wszystkim fakt, że przywołany w uzasadnieniu dokument stanowi sporządzone na potrzeby postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w T. oświadczenie inwestora – [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokument ten nie odnosi się do rodzaju prawa, jakie przysługuje skarżącym w stosunku do zajmowanego przez nich lokalu. Z treści oświadczenia nie sposób wyprowadzić wniosku, jakiego rodzaju prawo przysługuje D. i P. S. do lokalu nr [...]. Bezpośrednio wynika z niego jedynie to, że Spółdzielnia dysponuje użytkowaniem wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny. Brak jest wzmianki o statusie poszczególnych lokali. Ponadto zauważyć należy, że powołane oświadczenie zostało złożone w czerwcu 2004 r. Biorąc pod uwagę czas, jaki dzielił moment złożenia tego oświadczenia od chwili orzekania przez organ w niniejszej sprawie można było przyjmować, że stan prawny wskazany w oświadczeniu uległ zmianie. Organ oceniając powyższy dowód z uwzględnieniem dyrektyw, o których mowa w art. 7 i 80 k.p.a. winien był podjąć stosowaną inicjatywę dowodową celem usunięcia nasuwających się, a wskazanych powyżej, wątpliwości. Podkreślenia wymaga przy tym to, że dokonując ustaleń co do stanu prawnego lokalu nr [...] organ drugiej instancji obowiązany był do wykazania najdalej idącej staranności. Powinność ta wynikała przede wszystkim z ogólnych dyrektyw związanych z prowadzeniem postępowania dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Miała też swoje uzasadnienie w tym, że ustalenia te miały pierwszorzędne znaczenie z punktu widzenia treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Wszak właśnie w oparciu o twierdzenie, że D. i P. S. przysługuje jedynie spółdzielcze prawo do lokalu organ zakwestionował interes prawny skarżących do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 28 k.p.a.) i wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wyciągnięcie tak daleko idących konsekwencji prawnych wymagało kategorycznych i pewnych ustaleń poprzedzonych stosowną inicjatywą dowodową i opartych na wszechstronnym rozważeniu całokształtu zebranych w sprawie dowodów. Dodać jeszcze można, że materiał dowodowy, na podstawie którego organ w zaskarżonej decyzji ustalił rodzaj przysługującego D. i P. S. prawa do lokalu został uznany za niewystarczający i fragmentaryczny już w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlane z dnia 14 października 2009 r. (znak: [...]). Uchylając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził wówczas, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że P. i D. S. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w T., który to lokal znajduje się pod mieszkaniem nr [...] w tym budynku, zaś H. i C. T. przysługuje własność na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej mieszkania nr [...]. Materiał dowodowy, w oparciu o który wypowiedziano powyższy pogląd był we wskazanym zakresie tożsamy z tym, jaki posłużył za podstawę wydania zaskarżonej obecnie decyzji.

Z dołączonej do skargi kserokopii wydanego w dniu 1 kwietnia 2010 r. przez Zarząd [...] Spółdzielni Mieszkaniowej zaświadczenia wynika, że D. i P. S. są właścicielami lokalu nr [...] przy ul [...] w T. ([...]). Podstawę prawną nabycia odrębnej własności tego lokalu stanowi - wedle tego zaświadczenia - czynność prawna dokonana w formie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2009 r., Rep. A Nr [...]. Na kserokopii uwidocznione są podpisy dwóch zastępców prezesa spółdzielni mieszkaniowej. Fakt wydania powołanego zaświadczenia nie był znany organowi orzekającemu w sprawie. Treść tego dokumentu podważa prawidłowość ustaleń organu co do rodzaju przysługującego D. i P. S. prawa do lokalu, choć - wobec przedłożenia jedynie kserokopii zaświadczenia - przesądzenie rodzaju przysługującego skarżącym prawa na obecnym etapie byłoby przedwczesne. Rzeczą organu odwoławczego w postępowaniu ponownym będzie włączenie koniecznych dokumentów w poczet materiału dowodowego i poddanie ich ocenie z uwzględnieniem pozostałych zebranych w sprawie dowodów. Wskazane powyżej uchybienia w sposobie dokonywania ustaleń faktycznych, przedwczesną czynią ich prawną kwalifikację. Prawidłową ocenę prawną stanu faktycznego sprawy poprzedza bowiem i warunkuje poprawnie ukształtowana podstawa faktyczna rozstrzygnięcia. Ustalone w postępowaniu ponownym fakty co do rodzaju przysługującego D. i P. S. prawa do zajmowanego przez nich lokalu uzależniać będą w szczególności ocenę interesu prawnego skarżących do udziału w tym postępowaniu. Przyjęcie - na podstawie przeprowadzonych czynności dowodowych, z uwzględnieniem zawartych w uzasadnieniu wyroku uwag - że skarżącym przysługuje odrębna własność lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w T., prowadzić będzie do uznania ich za strony postępowania administracyjnego. Twierdzenie takie w realiach rozpoznawanej sprawy uzasadnia zakres przedmiotowy prowadzonego przez organy postępowania. Dotyczy ono bowiem przywrócenia nielegalnej - zdaniem skarżących - rozbudowy balkonu położonego w sąsiednim lokalu oraz przywrócenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z twierdzeń skarżących przeprowadzone niezgodnie z prawem oraz z zasadami sztuki budowlanej roboty miały negatywny wpływ na korzystanie z balkonu należącego do stanowiącego ich własność lokalu. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity z 2000 r. Póz. 80, Nr 903) samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wymienione przepisy są źródłem przyjętego w ustawie dychotomicznego podziału na dwie kategorie nieruchomości, a mianowicie stanowią podstawę wyodrębnienia samodzielnego lokalu mieszkalnego jako odrębnej nieruchomości, a ponadto nieruchomości wspólnej, której elementami są m.in. części budynku niesłużące wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Rozróżnienie to jest także podstawą dla przyjmowanego podwójnego statusu prawnorzeczowego balkonu. Jako część budynku służąca wyłącznie do użytku właściciela lokalu jest on częścią składową lokalu. W części, w jakiej stanowi element konstrukcji budynku jest częścią nieruchomości wspólnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt: III CZP 10/08). Prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dotyczy wpływu nielegalnej rozbudowy balkonu w lokalu nr [...] na tę część balkonu lokalu sąsiedniego, która przeznaczona jest do wyłącznego użytku jego właścicieli. Taki zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania może przesądzać o istnieniu interesu prawnego skarżących do udziału w tym postępowaniu. O ile bowiem w odniesieniu do osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu uznanie jej za stronę takiego postępowania uzależnione jest od ustalenia, że naruszony został jej własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. akt: IV SA 1610/99, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt: IV SA 2971/2001, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt: II OSK 1763/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 553/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt: II SA/Kr 1134/06), to wobec osoby, której przysługuje odrębna własność lokalu spełnienie tego dodatkowego warunku nie jest konieczne, jeśli postępowanie dotyczy tej części balkonu, która stanowi część składową nieruchomości lokalowej. Prawo własności jako prawo skuteczne wobec wszystkich, przyznające najszerszy zakres uprawnień do władania rzeczą pozwala bowiem przesądzić istnienie interesu prawnego właściciela do udziału we wskazanym wyżej postępowaniu (art. 28 k.p.a.). Ustalenie natomiast, że skarżącym przysługuje inny rodzaj prawa do zajmowanego przez nich lokalu zaktualizuje obowiązek organu dokonania dodatkowej, wnikliwej oceny tego stanu rzeczy w aspekcie istnienia interesu prawnego.

Wskazane powyżej wadliwości dotychczasowego postępowania nie pozwalają uznać za zgodną z prawem decyzji wydanej w tym postępowaniu. Uwzględniając skargę należało zaskarżoną decyzję uchylić, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).