Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 34/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu zażalenia Województwa [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego przywołano m in. następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] działając na podstawie, wystawionego przez Ministra Finansów, tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Województwa [...]. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został doręczony Zobowiązanemu dnia [...] kwietnia 2014 r.

W toku postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik Województwa [...] wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy nr [...] wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, zaniechanie czynności egzekucyjnych i zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi oraz zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r., który uznał przepisy art. 31 oraz 35 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego za niezgodne z art. 167 ust. 1 i 2 w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Strony fakt, że przepis art. 31 stanowi wyłączną podstawę prawną nakładającą na Województwo [...] określony obowiązek, będący przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego uznany został za niekonstytucyjny winien oznaczać, iż nie istnieje należność objęta tytułem wykonawczym nr [...].

W zakresie uciążliwości środka egzekucyjnego podniesiono, iż zajęcie rachunku bankowego służącego do gromadzenia dochodów własnych Województwa wiąże się z niebezpieczeństwem uniemożliwienia realizacji zadań publicznych. Jednocześnie wskazano, że za wystarczające do ewentualnego zaspokojenia wierzyciela należy uznać skierowanie egzekucji do praw majątkowych w postaci udziałów w spółce P. o wartości nominalnej 207.982.000 zł.

Strona podniosła także, że doręczony odpis tytułu wykonawczego zawiera następujące uchybienia uniemożliwiające dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego:

• sprzeczność w oznaczeniu wierzyciela pomiędzy poz. 4 (Ministerstwo Finansów Departament Finansów Samorządu terytorialnego) a poz. 45 (Minister Finansów).

• niewłaściwe podanie danych adresowych Zobowiązanego w poz. 21 oraz 22,

• w poz. 29 powołano się na przepis art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który uznany został za niekonstytucyjny. Natomiast w poz. 31 jako rodzaj należności objętej tytułem wykonawczym zapisano "wpłata z przeznaczeniem na cześć regionalną subwencji ogólnej", co pozostaje w sprzeczności z rodzajem dochodzonej należności określonym w orzeczeniu stanowiącym podstawę prawną jej istnienia, tj. decyzją Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r.,

• w poz. 50 powołano § 13 rozporządzenia Ministra Finansów, nie wskazano jednak konkretnego punktu tego paragrafu,

• w poz. 52 został złożony podpis przez osobę, co do której nie wiadomo czy posiada stosowne pełnomocnictwo.

Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] wystąpił do wierzyciela o zajęcia stanowiska w przedmiocie złożonych zarzutów.

Minister Finansów uznał zarzuty Strony za nieuzasadnione. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty nieistnienia obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ nadzoru wskazał, że zarówno z treści jak i ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a jedynie oparł rozstrzygnięcie na stanowisku wierzyciela, pomimo iż w tym zakresie nie był nim związany. W konsekwencji powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] uznał za niezasadne zarzuty wniesione na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku organ egzekucyjny oparł się na postanowieniu Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], albowiem jak wyjaśnił zarzuty o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. rozpatruje się po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, iż obowiązek istnieje, albowiem z uwagi na niewywiązanie się przez Województwo [...] z obowiązku dokonania do budżetu państwa wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej, Minister Finansów, w drodze decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., określił wysokość zobowiązania. Natomiast powołany w zarzutach wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma wpływu na wykonanie obowiązku przez Województwo [...], albowiem Trybunał odroczył utratę mocy przepisów art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe przepisy tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, co miało miejsce w dniu 19 marca 2014 r. (Dz. U. poz. 348). W kwestii zarzutów niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wyjaśniono, iż w poz. 45 widnieje pieczęć Ministra Finansów, który jest w niniejszej sprawie wierzycielem, natomiast Departament Finansów Samorządu Terytorialnego, którego pieczęć widnieje w poz. 4 jest jedynie komórką organizacyjną Ministerstwa Finansów zatem nie istnieje rozbieżność w oznaczeniu wierzyciela. W zakresie nieprawidłowości w poz. 21 i 22 wskazano, iż dane adresowe Województwa [...] widniejące w tytule wykonawczym zostały wpisane zgodnie z danymi umieszczonymi na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Ponadto skuteczność doręczenia tytułu wykonawczego świadczy o prawidłowym wskazaniu adresu. Za nieuzasadniony uznano również zarzut sprzeczności w oznaczeniu rodzaju należności w poz. 31, albowiem określenie "wpłata z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej" z podaniem w poz. 32 okresu 2013/XII odzwierciedla należność określoną w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r., tj. "wpłata z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2013 r. - za miesiąc grudzień 2013 r.". Za chybiony uznano także zarzut powołania w poz. 50 niepełnej podstawy prawnej, gdyż w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż brak obowiązku doręczenia upomnienia wynika z faktu, że dochodzona należność została określona w orzeczeniu, które prawidłowo doręczono Zobowiązanemu oraz powołano w poz. 30 tytułu wykonawczego. Odnośnie zarzutu dotyczącego podpisu w poz. 52, organ egzekucyjny wskazał na upoważnienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], którym udzielono upoważnienia Dyrektorowi Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego do podpisywania tytułów wykonawczych oraz upomnień.

Odnosząc się z kolei do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2007 r. sygn. SA/Wa 1462/07, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

Uznając trafność wyżej opisanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] był związany stanowiskiem wierzyciela, tj. Ministra Finansów, który w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów, utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Organ egzekucyjny, mając zatem na uwadze regulację zawartą w art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazał, w ślad za wierzycielem, iż obowiązek określony przedmiotowym tytułem wykonawczym istnieje. Następnie wyjaśnił, iż z uwagi na niewywiązanie się przez Województwo [...] z obowiązku dokonania do budżetu państwa wpłaty z przeznaczeniem na cześć regionalną subwencji ogólnej Minister Finansów, w drodze decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., określił wysokość zobowiązania.

Natomiast powołany w zarzutach wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma wpływu na wykonanie obowiązku przez Województwo [...], albowiem Trybunał odroczył utratę mocy przepisów art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

W zakresie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaznaczył, że zarzut ten należy rozpatrywać pod kątem zawarcia w tytule wykonawczym elementów wymienionych w art. 27 u.p.e.a., a nie pod kątem prawidłowości wypełnienia wszystkich pozycji w tytule wykonawczym.

Następnie zacytował treść art. 27 u.p.e.a. oraz stwierdził, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy. Wierzycielem jest Minister Finansów a wiec organ który wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania oraz którego pieczęć znajduje się w części D, poz. 45 tytułu wykonawczego. Zatem przyjąć należy, iż został spełniony warunek określony w art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Odnosząc się do rozbieżności pomiędzy poz. 4 a poz. 45 Dyrektor Izby Skarbowej podziela stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. Akt I SA/WA 1580/04, w którym stwierdzono, iż nawet brak pieczęci wierzyciela w nagłówku tytułu wykonawczego przy równoczesnym jego wskazaniu w dalszej części nie może być uznany za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i stanowić w związku z tym podstawy zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Również pkt 2 powołanego art. 27 5 1 został spełniony, albowiem w tytule wykonawczym poprawnie wskazano Zobowiązanego i jego adres, natomiast nieprawidłowe wypełnienie poz. 21 i 22 poprzez błędne podanie powiatu i gminy nie miało znaczenia albowiem tytuł został prawidłowo doręczony Stronie.

Ponadto w ocenie organu nadzoru wierzyciel poprawnie wypełnił poz. 29 wskazując na konkretny przepis oraz ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w oparciu o którą wydano orzeczenie wskazane w tytule wykonawczym, stanowiące podstawę prawną należności. Ponadto jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, za prawidłowe należało uznać stanowisko, iż powołanie jako podstawy prawnej obowiązku samej tylko decyzji spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie budzi również wątpliwości organu nadzoru poz. 31 określająca rodzaj należności, albowiem wbrew twierdzeniom Strony jest ona tożsama z treścią decyzji wskazanej w poz. 30.

W ocenie organu odwoławczego nie sposób zgodzić się z argumentacją Strony, że w poz. 50 przedmiotowego tytułu wykonawczego nie wskazano konkretnej podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia, albowiem wierzyciel wskazał na § 13 Rozporządzenia Ministra Finansów (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 z późn.zm). Natomiast niewskazanie konkretnego punktu powyższego paragrafu, nie stanowi uchybienia, które mogłoby skutkować uznaniem zarzutu za zasadny. Ponadto w poz. 30 tegoż tytułu wskazano, iż podstawą prawną należności jest orzeczenie z dnia [...] lutego 2014 r.. nr [...], zatem brak obowiązku doręczenia upomnienia wynika z faktu, iż dochodzona należność została określona w orzeczeniu. Spełniono zatem wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.

Wyjaśniając natomiast kwestię podpisu znajdującego się w poz. 52 organ zauważył, że omawiana pozycja została wypełniona w sposób prawidłowy, a mianowicie umieszczono w niej podpis i pieczątkę z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela .

Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, że podniesiony na etapie zażalenia zarzut niewpisania w poz. 68 daty nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji nie został powołany w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. stanowiącym zarzuty, zatem nie może on zostać rozpatrzony na etapie zażalenia, albowiem naruszono by tym zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a.

Zgodnie z przyjętą linią orzecznicza środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, albowiem Strona zostaje ograniczona w prawach udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych wyłącznie do wysokości należności podlegającej egzekucji.

Organ nadzoru zauważa, iż nie dopatrzył się naruszenia przez organ egzekucyjny, wynikających z art. 6, 7, 8 i 77 k.p.a., zasad. Nie można bowiem zgodzić się z argumentacją Zobowiązanego, że organ egzekucyjny nie przeprowadził własnego postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu przepisów kpa., a jedynie oparł się na stanowisku wierzyciela. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wskazał, iż stanowisko wierzyciela jest dla niego wiążące wyłącznie w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Natomiast w kwestii pozostałych zarzutów organ egzekucyjny podzielił stanowisko Ministra Finansów, co nie oznacza jednak, że nie przeprowadził w tym zakresie własnego postępowania.

Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyło Województwo [...] zarzucając mu naruszenie:

1. art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 oraz w zw. z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

2. art. 34 § 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 oraz w zw. z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

3. art. 136 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w zw. z art. 18 ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

4. art. 6, 7, 8, 10 § 1 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego,

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.im., że Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. znak [...] wydał jednoznaczne zalecenia w zakresie konieczności przeprowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego. Tymczasem organ egzekucyjny pomimo wyraźnych wytycznych w tym zakresie ponownie nie dopełnił tego obowiązku, opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na argumentach wierzyciela i nie czyniąc własnych ustaleń w sprawie. W konsekwencji organ egzekucyjny nieprawidłowo zastosował dyspozycję art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie umorzył postępowania egzekucyjnego, względnie nie postanowił o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (Stanowisko wierzyciela w przedmiotowej sprawie jest przedmiotem odrębnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie)(sygn. akt V SA/Wa 2107/14).

Zdaniem skarżącego zajęcie rachunku bankowego Województwa [...], w sytuacji niedostatecznych dochodów własnych tego Województwa, które by wystarczały i na realizację zadań własnych, i jednocześnie na dokonanie wpłaty do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw jest środkiem egzekucyjnym najdotkliwszym bowiem wykonanie w dniu [...] kwietnia 2014 r. przez Bank [...] zajęcia rachunku bankowego Województwa na kwotę 60.317.111,25 zł, oznaczało de facto uszczuplenie i tak już niedostatecznych środków i konieczność ograniczania realizacji zadań publicznych nałożonych na ten samorząd ustawami. W treści zarzutów Województwo wskazało, iż na zaspokojenie wierzytelności Ministra Finansów posłużyć może majątek Województwa w postaci udziałów w spółce "P.".

Pomimo wskazania alternatywnego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny doszedł do nieprawidłowego przekonania, iż brak jest wyboru w zastosowaniu środka egzekucyjnego W ocenie Województwa [...] tak postawiona teza jest błędna. gdyż narusza art. 7 § 2 ustawy PEA.

Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę i tego, że Województwo [...] zakwestionowało konstytucyjność obowiązku dokonywania wpłat i uzyskało korzystny wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 13/11).

Skarżący prezentuje pogląd, iż celem działania organów w niniejszej sprawie była wyłącznie skuteczność zastosowanego środka, bez względu na jego uciążliwość dla zobowiązanego i że zobowiązanym w tym postępowaniu jest jednostka samorządu terytorialnego, do zadań której należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej.

Poza tym okoliczności niniejszej sprawy uwidaczniają istniejącą kolizję prawnych obowiązków Województwa [...]: z jednej strony obowiązek realizacji zadań publicznych w interesie wspólnoty regionalnej, którą tworzą mieszkańcy [...], a z drugiej strony, obowiązek dokonywania wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na rozwój innych regionów. Doprowadzając do skutecznego wykonania tego drugiego obowiązku organ egzekucyjny w istocie utrudnił, a jak się może okazać w końcówce roku budżetowego 2014 — również uniemożliwił realizację istotnej części zadań publicznych tego Województwa. Egzekucja z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z pewnością takiego zagrożenia by nie powodowała.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie okolicznością istotną jest również to, że w celu zbilansowania budżetu roku 2014 Województwo [...] zmuszone było zaciągnąć z budżetu państwa pożyczkę w kwocie 246 mln zł.

Ponadto postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę Województwa [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] określającą wysokość zobowiązania Województwa [...] z tytułu wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw na 2013 r. za miesiąc grudzień 2013 r. uwzględnił wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji i orzekł o wstrzymaniu jej wykonalności (sygn. akt V SA/Wa 952/14). Stanowisko to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. oddalając zażalenie Ministra Finansów (sygn. akt II GZ 440/14).

W ocenie skarżącego nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest również fakt, że w wyroku z dnia 29 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Finansów dotyczącą wpłaty do budżetu państwa za grudzień 2013 r. i jednocześnie wstrzymał wykonanie tej decyzji, która stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] (sygn. akt V SA/Wa 952/14).

Skarżący stoi na stanowisku, iż istnieje sprzeczność w oznaczeniu wierzyciela (a nie brak oznaczenia wierzyciela, jak w powołanym przez organ wyroku WSA w sprawie I SA/Wa 1580/04) pomiędzy poz. 4 (Ministerstwo Finansów Departament Finansów Samorządu Terytorialnego), a poz. 45 (Minister Finansów).

Również niewłaściwie są podane dane adresowe zobowiązanego – w poz. 21 (nie istnieje powiat o takiej nazwie) jak również w poz. 22 (nie istnieje gmina o takiej nazwie).

Oprócz tego w poz. 29 powołano się na przepis art. 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który został uznany za niekonstytucyjny, natomiast w poz. 31 jako rodzaj należności objętej tytułem wykonawczym zapisano "WPŁATA Z PRZEZNACZENIEM NA CZĘŚC REGIONALNĄ SUBWENCJI OGÓLNEJ", co pozostaje w sprzeczności z rodzajem dochodzonej należności określonym w orzeczeniu stanowiącym podstawę prawną jej istnienia, tj. decyzją Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r.

Zdaniem skarżącego uchybienia odnosiły się także do poz. 50 dotyczącej wskazania podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia przed przystąpieniem do wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Powołany § 13 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.) odnosił się do wielu przypadków, w których nie wymagano uprzedniego doręczenia upomnienia. Podstawę prawną stanowi konkretna norma prawna, w tym przypadku określony punkt tego paragrafu. Wymogu podania podstawy prawnej nie spełnia powołanie przepisu, który dotyczy różnych sytuacji, w tym nieodnoszących się do stanu faktycznego sprawy objętej konkretnym orzeczeniem.

Za nadal niewyjaśnione skarżący uznaje zarzuty dotyczące uprawnień osoby podpisanej na tytule wykonawczym do działania z upoważnienia Ministra Finansów. Organ powołuje się na umocowanie wynikające z zarządzenia Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie nadania Urzędowi Skarbowemu [...] Regulaminu Organizacyjnego, który to akt nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego i nie jest on znany zobowiązanemu, tak aby móc stwierdzić, kto jest uprawniony do działania w imieniu organu.

Również w poz. 68 nie wpisano daty nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, co jest sprzeczne z przepisami dotyczącymi tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt, 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art.145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podnieść należy, że zasadą jest, iż organ egzekucyjny rozstrzyga zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym — także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny, przed wydaniem rozstrzygnięcia, zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska wobec zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, co było w pełni zasadne.

W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku Dyrektor Izby Skarbowej w W. słusznie zgodził się z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego [...], który uznał ten zarzut za nieuzasadniony (organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela) (tj. Ministra Finansów).

Z uwagi na niewywiązanie się przez Województwo [...] w grudniu 2013 r. z obowiązku dokonania do budżetu państwa wpłaty z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej, Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., określił wysokość zobowiązania. Zdaniem sądu powołany w zarzutach wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał wpływu na wykonanie obowiązku przez Województwo [...], albowiem Trybunał odroczył utratę mocy przepisów art. 31 oraz art. 25 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Co do zarzutu dotyczącego art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. trzeba zaznaczyć, iż zarzut ten organ rozpatrzył pod kątem zawarcia w tytule wykonawczym elementów wymienionych w art 27 u.p.e.a.

Sąd zgadza się z organem, iż tenże tytuł spełniał wymogi przewidziane w powyższym przepisie, albowiem zawierał niezbędne elementy w im wskazane.

W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że wierzycielem w przedmiotowej sprawie jest Minister Finansów, organ, który wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania którego pieczęć znajduje się w części D, poz. 45 tytułu wykonawczego. Zatem spełniony został warunek określony w art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Co do rozbieżności pomiędzy poz. 4 a poz. 45 organ trafnie powołał stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. Akt I SA/WA 1580/04, w którym stwierdzono, iż brak pieczęci wierzyciela w nagłówku tytułu wykonawczego przy równoczesnym jego wskazaniu w dalszej części nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i stanowić podstawy zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Organ ma rację, iż także pkt 2 powołanego art. 27 § 1 został spełniony, albowiem w tytule wykonawczym poprawnie wskazano zobowiązanego i jego adres.

Nieprawidłowe wypełnienie poz. 21 i 22 poprzez błędne podanie powiatu i gminy nie miało znaczenia albowiem tytuł został prawidłowo doręczony Stronie.

Błąd co do adresu nie uzasadnia bowiem zarzutu w sytuacji gdy tytuł został zobowiązanemu skutecznie doręczony co miało miejsce w sprawie niniejszej.

W ocenie sądu wierzyciel poprawnie wypełnił poz. 29 tytułu wykonawczego wskazując na konkretny przepis oraz ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w oparciu o którą wydano orzeczenie wskazane w tytule wykonawczym, stanowiące podstawę prawną należności.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż kwestia oceny prawidłowości decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązań skarżącego Województwa [...] z tytułu wpłat z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej której strona skarżąca dobrowolnie nie wykonała została ostatecznie rozstrzygnięta w sprawie tut. sądu o sygn. akt V SA/Wa 4415/15 w której skarga Województwa [...] została ostatecznie oddalona.

Postępowanie egzekucyjne którego dotyczy sprawa niniejsza wiąże się właśnie z niewykonaniem ww. decyzji przez skarżącego. Wracając do kwestii dotyczących przedmiotowej sprawy, sąd zgadza się z organem, iż wypełnienie części B tytułu wykonawczego nr [...] było właściwe albowiem dane dotyczące należności zostały podane prawidłowo (w sposób jasny i czytelny). Tym samym spełniony został wymóg o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Sąd nie podziela zarzutu jakoby w poz. 50 tytułu wykonawczego nie wskazano konkretnej podstawy prawnej braku obowiązku doręczenia upomnienia. Wierzyciel wskazał bowiem na § 13 Rozporządzenia Ministra Finansów (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 z póżn. zm). Natomiast niewskazanie konkretnego punktu powyższego paragrafu, nie stanowiło uchybienia, które mogłoby skutkować uznaniem zarzutu za zasadny. Ponadto w poz. 30 tegoż tytułu wskazano, iż podstawą prawną należności jest orzeczenie z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] co oznaczało brak obowiązku doręczenia upomnienia. Spełniono zatem wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. Zdaniem sądu co do podpisu znajdującego się w poz. 52 wyjaśniono, że omawiana pozycja została wypełniona w sposób prawidłowy (umieszczono w niej podpis i pieczątkę z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzycieli). Ponadto z akt sprawy wynika, że Dyrektor Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego podpisuje tytuły wykonawcze, o których mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 80, poz. 526 ze zm.) w oparciu o upoważnienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]. Natomiast Zastępca Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] posiada uprawnienie do nadawania tytułom wykonawczym klauzuli wykonalności bez ograniczenia kwoty, co wynika z § 18 pkt 2c Załącznika Nr 1 do Zarządzenia Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie nadania Urzędowi Skarbowemu [...] Regulaminu Organizacyjnego.

Zdaniem sądu za niezasadny uznać należałoby także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego albowiem celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, przy użyciu środków określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Natomiast z art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej wynika, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, albowiem strona zostaje ograniczona w prawach udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych wyłącznie do wysokości należności podlegającej egzekucji. Zdaniem sadu nie sposób zgodzić się z zarzutami naruszenia art 6,7. 8, 10 § 1 i 77 k.p.a.. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza bowiem, że w prowadzonym postępowaniu zachowano zasady praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, podjęto również wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zebrano wreszcie i rozpatrzono w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Okoliczności te z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach postanowień wydanych w niniejszej sprawie.

Sąd nie podziela tezy skarżącego jakoby organ egzekucyjny jedynie oparł się na stanowisku wierzyciela. Wprawdzie podzielił to stanowisko ale nie oznacza to, że nie przeprowadził w tym zakresie własnego postępowania. Przed wydaniem rozstrzygnięcia uzupełnił je o brakujące dokumenty, tj. o decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] oraz o upoważnienie dla Dyrektora Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego do podpisywania tytułów wykonawczych w imieniu Ministra Finansów. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., podkreślić należy, iż zasada wskazana w tym przepisie odnosi się do postępowania rozpoznawczego nie zaś egzekucyjnego.

Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.