Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 566/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2003-2006, 2008 i 2012 1. Oddala skargę. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu adwokat J.A. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), obejmującą należny podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

I SA/Go 566/14

U Z A S A D N I E N I E

B.K. ( dalej:Skarżący), wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], odmawiającą Skarżącemu rozłożenia na raty 20% zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2003-2006, 2008, 2012 w kwocie 37.507,08 zł., stanowiącą należność główną.

Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie 80% należności głównej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, umorzenie całości odsetek od tych zaległości oraz rozłożenie pozostałej zaległości na raty z sześcioletnim okresem spłaty.

Uzasadniając wniosek wskazał, że zaległości powstały z przyczyn niezależnych od niego, tj. w związku z brakiem zapłaty zobowiązań przez kontrahentów oraz kradzieżami elementów rusztowań, których najem w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej mógłby być źródłem stałych dochodów. Podniósł, że za faktury wystawione za wynajem rusztowań (w latach 2001-2002) nie uzyskał wymaganej zapłaty a część elementów rusztowań nie została mu zwrócona. Zaznaczył również, że z tytułu opłaty za wynajem rusztowań utracił kwotę 211.654,95 zł (do dnia [...].12.2013 r.).

Nadto podniósł, że poniósł koszty z tytułu prowadzenia spraw sądowych (27.400 zł), posiada wierzytelności wobec: P.J., K.J., P.U.P. M sp. z o.o., P.H.U. R A.B., I.B. sp. j., Z SA w upadłości, Lasów Państwowych, Komunalnego Zakładu Gospodarczego Gminy, M.K. i I.C., S.P., D.Z., M.R., L.M., Z.S. oraz W.Ż..

Oświadczył również, że ponosi wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym w kwocie 509 zł oraz z tytułu zobowiązań kredytowych w kwocie 560 zł, z tytułu karty kredytowej - 2.600 zł, posiada również na zaległości w ZUS w łącznej kwocie 26.200 zł.

Skarżący wskazał na zły stan swojego zdrowia: niewydolność naczyniową kończyn dolnych, kłopoty z błędnikiem, uszkodzony kręgosłup, 14% ubytku na zdrowiu, trudności z oddychaniem. Wraz z wnioskiem przedłożył plik dokumentów potwierdzających prowadzone postępowania przez prokuraturę, sąd oraz dochodzenia policji związane z kradzieżą rusztowań będących własnością strony, a także informacje dotyczące prowadzonych przez organ egzekucyjny zajęć wierzytelności.

W pismach z dnia [...] grudnia 2013 r. doprecyzował wniosek w zakresie wielkości rat i terminu ich płatności wnosząc o rozłożenie na raty w kwotach po 1000 zł od stycznia do kwietnia, po 1300 zł od maja do października oraz po 1000 zł w listopadzie i grudniu, płatne do 25-go każdego miesiąca.

Uzupełniając wniosek stosownie do wezwania organu z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazał, że od [...].09.1992 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą "B.K. Roboty " w zakresie wykonywania konstrukcji i pokryć dachowych (43.91Z), z której w okresie 09-11/2013 osiągnął przychód w wysokości 39.157,72 zł (tj. średnio 13.052,57 zł). Gospodarstwo domowe prowadzi sam, zajmuje ½ domu jednorodzinnego położonego w [...]. Posiada następujące nieruchomości:

- udział w wysokości ½ w nieruchomości zabudowanej położonej w [...], która to nieruchomość jest obciążona hipotekami na rzecz Banku [...] z tytułu pobranego kredytu (termin spłaty 2027r.) oraz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego (zabezpieczenie zobowiązań objętych wnioskiem), o szacunkowej wartości 260.000 zł

- nieruchomość gruntową (grunty orne) położonej w m. [...], pow. 1.14 ha, bez obciążeń, o szacunkowej wartości - 18.000 zł,

- pojazdy mechaniczne tj.: samochód osobowy [...], rok prod. 2000 oraz samochód ciężarowy [...], rok prod. 1996,

Wskazał również, że posiada zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 6.700 zł, a nadto zobowiązania kredytowe:

- wobec [...] SA w kwocie 1.276,98 zł, rata miesięczna ok. 327 zł miesięcznie,

- wobec [...] SA w kwocie 18.072,77 zł, rata miesięczna - 591,71 zł, termin spłaty - [...].04.2014r.,

- wobec [...] SA (pobrany w dniu [...].12.2013r.) w kwocie 11.000zł na sfinansowanie zakupu bram garażowych, ostateczny termin spłaty - 12/2017, rata miesięczna - 404,39 zł,

- Karta [...] - do spłaty pozostało 2.600 zł, rata miesięczna - 300 zł,

- wobec [...] SA, kwota 10.000 zł, spłata 350 zł miesięcznie,

- wobec [...] SA, kwota 3.500 zł, spłata 560 zł miesięcznie,

- Karta kredytowa [...] - zadłużenie - 2.338,07 zł, rata miesięczna - 120,70 zł,

- [...] SA (windykacja) w kwocie 3.927,85 zł.

Skarżący oświadczył jednocześnie, że nie korzystał wcześniej z pomocy de minimis. Stwierdził, iż spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem naprawczym, zaś jako przyczynę powstania zaległości wskazał brak zapłaty za wynajem rusztowań w kwocie ok. 400.000 zł. Jako zdarzenie losowe mające wpływ na powstanie zaległości podatkowych podał wypadek samochodowy, w wyniku którego doznał 14% ubytku na zdrowiu, choroby naczyniowe, wysokie ciśnienie, a także nierzetelność kontrahentów.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił Skarżącemu rozłożenia na raty 20% zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2003-2006, 2008, 2012 w kwocie należności głównej 37.507,08 zł.

W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji zauważył, że organ podatkowy podjął próbę dokonania zajęć wierzytelności Skarżącego u jego dłużników: J.C., Z.S., w Przedsiębiorstwie R A.B., I.B. spółka jawna, M Sp. z o.o., A Sp. z o.o., jednakże bezskutecznie z uwagi na to, że wierzyciele nie uznają wierzytelności lub też z powodu braku możliwości skutecznego doręczenia zajęcia.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu [...] grudnia 2012 r. sporządzono ze zobowiązanym protokół o stanie majątkowym oraz dokonano zajęcia samochodów będących własnością strony (dot. zaległości VAT za 08-09/2012r. oraz PPE za 2012r.), natomiast zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za 10-11/2003, 01-02, 04-09/2004, 04-12/2005, 01-05, 08, 12/2006 oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za lata 2003-2006 zabezpieczone są wpisem hipotecznym na udziale w nieruchomości położonej przy ul. [...]. Podkreślił również, że w wyniku prowadzonej egzekucji administracyjnej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 08/2012 wygasło w toku prowadzonego postępowania podatkowego (wpłata zobowiązanego), zmniejszeniu uległo także zobowiązanie w podatku VAT za 09/2012r., pozostała kwota do zapłaty: 100.303,87 zł, odsetki na dzień [...].12.2013r. - 57.207 zł.

Organ pierwszej instancji wskazał również, że ze składanych zeznań i deklaracji podatkowych: PIT-28 za 2013r. wynika, że przychód podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 53.940,32 zł; z PIT-28 za 2012r. przychód podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 447.735,67 zł; z PIT-28 za 2011 r. przychód podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej 197.192,09 zł VAT-7 za 09/2013 dostawa towarów oraz świadczeń 34.900 zł, nabycie towarów i usług 1.287 zł, VAT-7 za 10/2013 dostawa towarów oraz świadczeń 1.883 zł nabycie towarów i usług 1.250 zł, VAT-7 za 11/2013 Dostawa towarów oraz świadczeń 2.375 zł Nabycie towarów i usług 3.613 zł.

Organ pierwszej instancji zauważył, że podatnik nie jest w stanie uregulować długu wobec Skarbu Państwa w sposób jednorazowy. Jednakże brak środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej zadłużeniu w dacie orzekania przez organ podatkowy nie stanowi automatycznie o konieczności rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że pomimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika istnieją okoliczności przemawiające za odmową rozłożenia na raty części zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (PPE). Wskazał, że prowadząc działalność gospodarczą należy liczyć się z ryzykiem wynikającym z charakteru tej działalności. Z podobnymi problemami radzą sobie inne podmioty działające na rynku i nie domagają się pomocy Skarbu Państwa w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. Skoro kontrahent zalega z płatnością za wykonaną usługę Skarżący winien dochodzić swoich praw na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym, a następnie zlecić egzekucję administracyjną wierzytelności właściwemu organowi, a nie obciążać Skarb Państwa, a tym samym całe społeczeństwo, kosztami udzielonej pomocy.

W ocenie organu pierwszej instancji rozłożenie na raty części zaległości podatkowej Skarżącego nie poprawi jego sytuacji finansowej, gdyż będzie on nadal posiadał zaległości wobec ZUS oraz część zaległości podatkowych, co do których organ podatkowy decyzjami z dnia [...].02.2014r. nr [...] odmówił umorzenia. Ponadto do zapłaty pozostają mu także liczne zobowiązania kredytowe, o redukcję których nie zabiega, wręcz przeciwnie zaciąga nowe zobowiązania (kredyt pobrany w grudniu 2013r.). Tymczasem obciążenia o charakterze prywatnym i konsumpcyjnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy.

Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym powtórzył, że zaległości powstały w związku z brakiem zapłaty przez kontrahentów zobowiązań oraz z kradzieżami rusztowań. Podniósł, że K.J. i P.J. zalegają z zapłatą ok. 400.000,00 zł. Wskazał również, że Urząd Skarbowy dokonał: zajęcia jego samochodów oraz zabezpieczenia zaległości hipoteką ustanowioną na nieruchomości. Ponadto Skarżący poinformował, że posiada zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zobowiązania kredytowe. Nadto przedstawił swój obecny stan zdrowia oraz wskazał, że nie wykupuje leków ze względu na brak pieniędzy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej polega w istocie na wyznaczeniu terminów płatności zobowiązania w częściach. Zastąpienie obowiązku jednorazowej zapłaty całości zobowiązania - rozciągniętymi w czasie płatnościami tego zobowiązania w częściach - winno nastąpić tylko w warunkach stwierdzenia możliwości zrealizowania nowego (zmienionego) obowiązku.

Organ odwoławczy wskazał, że B.K. występował do organów podatkowych z wnioskami o udzielenie ulg podatkowych. Zauważył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmówił umorzenia odsetek w wysokości 26.723,00 zł od zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2003 - 2008 oraz umorzenia połowy zaległości podatkowej w wysokości 33.292,00 zł oraz rozłożenia na raty połowy zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2003 - 2008 w kwocie 33.292,00 zł, zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za lata 2003 - 2008 w wysokości 26.004,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 9.681,00 zł. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Go 453/09 oddalił skargę strony. Organ odwoławczy zauważył, że w powyższym wyroku Sąd podkreślił, iż "prowadzenie działalności spoczywa na podatniku, dlatego też musi on wykazywać się nie tylko starannością i skrupulatnością, ale również odpowiedzialnością za prawidłowe przekazywanie należnych środków na rzecz Skarbu Państwa".

Ponadto organ drugiej instancji zaznaczył, że podatnik dokonał sprzedaży:

- w dniu [...] kwietnia 2005 r. niezabudowanej nieruchomości o pow. 1.200 m kw. położonej w [...] za kwotę 58.000.00 zł,

- w dniu [...] października 2006 r. niezabudowanej nieruchomości o pow. 1.268 m kw. położonej w [...] za kwotę 50.000.00 zł.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed organem pierwszej instancji przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś zaskarżona decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do ważnego interesu podatnika stwierdził iż sytuacja materialna i zdrowotna Skarżącego jest trudna, organy podatkowe uwzględniły zarówno stan zdrowia strony, jak i przedstawione przez Skarżącego okoliczności przywłaszczenia narzędzi pracy. Nie przesądza to jednak automatycznie o konieczności przyznania ulgi we wnioskowanym zakresie. Organ odwoławczy podkreślił, że zaległości podatkowe będące przedmiotem niniejszego postępowania powstały w związku z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą i nie regulowania na bieżąco należności podatkowych. Strona nie utraciła możliwości zarobkowania, nadal prowadzi działalność gospodarczą. Spłaca zaciągnięte kredyty bankowe. Obecnie nie występuje zagrożenie egzystencji podatnika. Strona ma zapewnione warunki bytowe i mieszkaniowe.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że domagając się ulgi w spłacie zaległości poprzez umorzenie 80% kwoty należności głównej i umorzenie w całości odsetek za zwłokę, w efekcie strona wnosi o całkowitą rezygnację Skarbu Państwa z dochodzenia zaległości w kwocie 196.522,14 zł. Zauważył jednocześnie, że wnosząc o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych podatnik wskazuje, iż zaległości powstały w wyniku braku zapłaty należności przez jego kontrahentów natomiast z materiału dowodowego wynika m.in., że:

- w zakresie nieuregulowanego przez Lasy Państwowe zobowiązania w kwocie ok. 10.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę - Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo przeciw S.P. Lasy Państwowe - Nadleśnictwo o zapłatę,

- Komunalny Zakład Gospodarczy Gminy przy piśmie z dnia [...] sierpnia 1998 r. dokonał zwrotu faktury nr [...] na kwotę 13.006,42 zł i poinformował B.K., iż nie zawierał umowy na wykonanie prac remontowych wymienionych w kosztorysie, a za zlecone prace strona otrzymała wynagrodzenie,

- zgłoszone do syndyka masy upadłości Z spółka akcyjna wierzytelności w kwocie 11.481,46 zł dotyczyły 2001 i 2002 r.

W ocenie organu odwoławczego ww. należności nie dotyczą okresów objętych postępowaniem w przedmiocie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a zatem ich nieuregulowanie nie przyczyniło się do powstania zaległości podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, że wyliczając "utracone korzyści" w związku z kradzieżą rusztowań, strona przedłożyła orzeczenia Sądów i Prokuratury, z których wynika, że:

- Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt [...] ustalił, że B.K. jest właścicielem elementów rusztowań budowlanych i zasądził od K.J. zwrot kosztów sądowych w kwocie 2400 zł na rzecz B.K. z tytułu utraconych wypożyczonych od strony rusztowań. B.K. niekompletne rusztowania odzyskał w 2009r.,

- w dniu 6 maja 2013 r. Skarżący złożył do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie o popełnieniu przez P.J. przestępstwa przywłaszczenia mienia. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. sygn. akt [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] listopada 2013 r. o zawieszeniu dochodzenia w sprawie przeciwko P.J., podejrzanemu o przywłaszczenie w okresie od lipca 2004 r. do listopada 2013 r. elementów rusztowań o łącznej wartości 4817 zł, w związku z koniecznością ustalenia aktualnego miejsca pobytu. Natomiast strona w postępowaniu w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wyliczyła utracone korzyści z tyt. przywłaszczonych rusztowań o wartości 7.362 zł na kwotę 400.000,00 zł,

- w sprawie dotyczącej przywłaszczenia rusztowań przez J.C., Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt [...] orzekł karę jednego roku pozbawienia wolności,

- Prokuratura Rejonowa postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. sygn. akt [...] umorzyła postępowanie przeciwko Z.J. w sprawie nabycia w marcu 2003 r. rusztowania marki [...], utraconego w wyniku przestępstwa przez B.K..

Ponadto organ odwoławczy zauważył, że powoływane przez Skarżącego okoliczności dotyczące kradzieży rusztowań były już podnoszone i ocenione przez organy podatkowe w postępowaniu z wniosku strony z dnia [...] lutego 2009 r. o umorzenie zaległości podatkowych, zakończonego wydaniem przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 453/09, ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, zauważył, że "powyższa okoliczność nie umożliwiła mu jednak całkowitego prowadzenia działalności gospodarczej. Z materiałów sprawy wynika bowiem, iż uzyskiwał i uzyskuje przychody z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej ".

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że z przedłożonego przez stronę materiału dowodowego również wynika, że jedynie faktury o numerach: [...] PUH M sp. z o.o., [...] E sp. z o.o. oraz [...] PHU R Sp. Jawna wystawione na kwotę łączną brutto 201.143,06 zł, w tym VAT 37.421,06 zł dotyczą okresów objętych wnioskiem o ulgę. Ponadto dłużnicy zajętych wierzytelności, tj. PHU R Sp. Jawna oraz E sp. z o.o. nie podjęli w terminie pisma o zajęciu a PUH M sp. z o.o. nie uznał zajętych wierzytelności. W zakresie należności PHU R Sp. Jawna strona przedstawiła postanowienie Komornika Sądowego z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Natomiast w zakresie pozostałych wierzytelności podatnik nie przedstawił dowodów, że te należności faktycznie istnieją.

Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący powinien wykazywać należytą staranność w doborze kontrahentów, podejmować starania w zakresie uzyskania zabezpieczeń, czy też weryfikacji wiarygodności kontrahenta, które mogą zminimalizować i ograniczyć negatywne skutki niepowodzenia. Tym samym, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaistniała sytuacja nie powstała z przyczyn pozostających poza wpływem i działaniem skarżącego.

Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie ulgi z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa powinno sprzyjać efektywnej realizacji zobowiązań. W ocenie organu odwoławczego udzielenie ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości, nie daje realnych podstaw, iż przyznany układ ratalny będzie realizowany terminowo. Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że nie mógł udzielić wnioskowanej ulgi wyłącznie na podstawie zapewnienia, tym bardziej, że podatnik nie dokonywał wpłat na poczet należnych zobowiązań podatkowych przez okres kilku lat, sukcesywnie powiększając stan zadłużenia. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie uregulował również zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za maj 2013 r. i styczeń 2014 r. w łącznej kwocie 9.036,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazał, na nieuregulowane zobowiązania kontrahentów oraz na działania komorników, które z uwagi na postawę dłużników nie odnoszą skutków pozwalających na odzyskanie tych zobowiązań.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 18 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę wskazał, że stan zdrowia skarżącego uzasadnia uwzględnienie jego wniosku. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone.

Z kolei Skarżący oświadczył, że nadal prowadzi działalność gospodarczą. W pewnym okresie spłacał raty i należności względem Urzędu Skarbowego, lecz zaprzestał, gdyż zabrakło pieniędzy.

Natomiast pełnomocnik organu podniósł, że Skarżący nie poczynił żadnych działań w kierunku uregulowania części zaległości a kwota należności się powiększała. Mimo, iż sprzedał nieruchomości z uzyskanych środków również nie regulował należności podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art.1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z §2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art.145 § 1 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części jest możliwe, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdzi przyczyny nieważności postępowania.

Sąd uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, czy też materialnych, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzja wydana w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne została podjęta w trybie art.67a §1 pkt 2 i 3 i art. 67 b § 1 ordynacji podatkowej.

Podkreślić więc należy, iż rozstrzygnięcie to opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że sądowa, kontrola takiej decyzji obejmuje tylko postępowanie prowadzące do jej wydania, natomiast nie obejmuje rozstrzygnięcia. Dokonywana ocena winna więc uwzględnić to, czy postępowanie dowodowe i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy jest przeprowadzona poprawnie, natomiast wyprowadzenie z takiej oceny konkluzji, co do zasadności wniosku jest natury słusznościowej, która nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd bowiem nie może wkraczać bezpośrednio w zakres owego uznania.

Zatem Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga o tym, czy rozłożyć zaległość podatkową na raty. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010r. sygnatura akt II FSK 1254/08).

Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, w tym zbadania wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek rozłożenia na raty oraz powinności ujęcia tej oceny w uzasadnieniu decyzji, a nie istnienia materialnoprawnego uprawnienia podatnika do skorzystania z ulgi.

Zgodnie z art. 67a § 1 i art. 67b § 1 ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

- odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty,

- odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a,

- umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Pojęcie interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi, płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n. tezy 14,15 i 18 do 20 i powołane tam orzecznictwo).

Natomiast przesłankę ważnego interesu podatnika określa i uzasadnia podatnik, a wagę tego uzasadnienia ocenia organ. Dodać należy, iż określone w art.67a §1 ordynacji podatkowej interes publiczny i słuszny interes obywatela nie są wobec siebie konkurencyjne, czy też ważniejsze jeden od drugiego.

Po rozważeniu całokształtu sprawy Sąd uznał, iż przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie doprowadziło do prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a także prawidłowo dokonano oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącego.

Nie zmieniają tego osądu niejednoznaczne stwierdzenia organu odnoszące się do istnienia ważnego interesu podatnika. Dostrzeżone wady nie mają jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym zakresie organ ocenił całokształt zebranego materiału dowodowego, stwierdził iż sytuacja materialna i zdrowotna Skarżącego jest trudna, co jednak nie przesądziło automatycznie o zasadności wniosku. Dodać również należy, iż organ I instancji stwierdził istnienie ważnego interesu Skarżącego, co jednak nie obliguje i nie warunkuje zastosowania instytucji określonej w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej, natomiast organ II instancji podzielił argumentacje tego organu i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie Sądu, motywy przedstawione w treści zaskarżonego orzeczenia zasługują na aprobatę. Organ zwrócił uwagę na prowadzenie przez Skarżącego od 1992r. działalności gospodarczej, przyczyn powstania zaległości podatkowych, rodzaju i charakteru podatków objętych żądaniem, wysokość uzyskiwanych przez Skarżącego przychodów, aktualną sytuację życiową i majątkową (tj. choroba, kradzież elementów rusztowań), ustanowienie hipoteki na nieruchomości stanowiącej jego własność.

Nie bez znaczenia dla podjętego przez organy orzeczenia, co podkreślił w decyzji organ podatkowy, był fakt sprzedaży przez Skarżącego w 2005r.i 2006r. składników majątku i nie spłacenie choćby częściowe uzyskanymi z tego tytułu środkami istniejących już wówczas zaległości podatkowych. Powyższe niewątpliwie dowodzi, że Skarżący wykazał się brakiem woli w dążeniu do samodzielnego regulowania spoczywających na nim zobowiązań podatkowych.

Ustosunkowując się do argumentów Skarżącego, który swój ważny interes widział w przyczynach od niego niezawinionych m.in. w nieterminowym regulowaniu płatności przez kontrahentów należy podkreślić, iż niepowodzenia oraz trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, spadek obrotów w związku z niewypłacalnością kontrahentów, z nieterminowością regulowania przez nich zobowiązań nie mogą być utożsamiane z wyjątkową sytuacją, jaką jest przesłanka ważnego interesu podatnika. Zatem, nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej. Są one elementem ryzyka gospodarczego, dość często występującego w gospodarce rynkowej. Prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z możliwością zmiany sytuacji gospodarczej na rynku ( wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2008r. sygnatura akt II FSK 778/07).

Organ II instancji ustosunkował się również do podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących – kradzieży narzędzi czy też złego stanu zdrowia spowodowanego wypadkiem i chorobą. Z treści decyzji wynika, że organ odwoławczy nie kwestionował zaliczenia do nadzwyczajnych przypadków losowych, czy też innych zdarzeń losowych długotrwałej choroby Skarżącego. Niemniej jednak organ jednocześnie stwierdził, iż w tym indywidualnym przypadku nie uzasadniają one zastosowania wobec Skarżącego instytucji rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Podkreślił, iż stwierdzenie przesłanek do umorzenia i rozłożenia na raty zaległości, tj. ważnego interesu podatnika lub też interesu publicznego, nie obligują organów podatkowych do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Wybór bowiem rozstrzygnięcia zależy jedynie do organu podatkowego.

Podkreślić również należy, iż Skarżący prowadził i prowadzi działalność gospodarczą, wykonuje usługi i wystawia w związku z tym faktury VAT uzyskując przychody, a więc kradzież rusztowań nie uniemożliwił mu jej prowadzenia i uzyskiwania dochodów.

Należy zgodzić się również z organem odwoławczym, iż zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy istnieje realna możliwość spłaty tych zobowiązań, natomiast Skarżący takimi możliwościami nie dysponuje.

Podkreślenia wymaga, iż prowadzenie działalności gospodarczej spoczywa na podatniku, dlatego też musi on wykazywać się nie tylko starannością i skrupulatnością, ale również odpowiedzialnością za prawidłowe przekazywanie należnych środków na rzecz Skarbu Państwa. Niewątpliwie terminowe i rzetelne uiszczanie należności do budżetu państwa przez podatników prowadzących działalność gospodarczą leży w interesie całego społeczeństwa, które nie może ponosić konsekwencji nie zastosowania się strony do obowiązków prawa podatkowego. W istocie każdy podatnik winien być świadomy obowiązku ponoszenia ciężarów fiskalnych na rzecz państwa. Słusznie wiec stwierdził organ odwoławczy, że przerzucenie odpowiedzialności za swoje zaległości podatkowe na płacących regularnie podatki byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec państwa.

Tym samym organ zasadnie uznał, iż w okolicznościach sprawy przyznanie przedmiotowych ulg płatniczych skutkowałoby naruszeniem interesu publicznego. Z uwagi na powyższe organ nie uwzględnił wniosku strony w tym przedmiocie mimo jej ważnego interesu w tym postępowaniu (choroba, kwestia rusztowań). Organ rozważył zatem zarówno przesłankę ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego w sprawie, uznając iż nie można rozłożyć na raty zaległości podatkowych, wskazując przy tym konkretne okoliczności faktyczne, przemawiające za takim postępowaniem w postaci świadomego nieprzestrzegania prawa w zakresie obowiązków podatkowych, braku realnych możliwości uiszczenia pozostałych zaległości, nie regulowania należności publicznoprawnych mimo istnienia takich możliwości po sprzedaży nieruchomości.

W ocenie Sądu, stan faktyczny, co wyżej już podkreślono, został ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z art.120, art.121, art.122 art.207 ordynacji podatkowej, z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. W zaskarżonym orzeczeniu przedstawiono okoliczności dotyczące powstania zaległości oraz sytuację życiową i majątkową Skarżącego. Dokonana ocena nie wykracza poza granice uznania dotyczyła również kwestii powadzenia działalności gospodarczej, możliwości majątkowych Skarżącego przez niego podniesionych.

Zasadnie również organ II instancji wskazał na to, iż Skarżący wnosił już o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2003-2008, a okoliczności podnoszone w niniejszej sprawie były rozważne przez organ podatkowy rozpatrujący ówcześnie ten wniosek, jak również Sąd który wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009r w sprawie I SA/Go 453/09 oddalił skargę Skarżącego na decyzję organu podatkowego wydana w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek w wysokości 26.723,00zł od zaległości w podatku od towarów i usług za lata 2003 – 2008, umorzenia połowy należności głównych w tym podatku za lata 2003-2008 w wysokości 33.292,00zł. oraz odmowy rozłożenia na raty połowy zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lata 2003-2008 w kwocie 33.292,00zł. i rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym za lata 2003-2008 w wysokości 26.004,00zł. wraz z odsetkami za zwłokę w tym podatku w wysokości 9.681,00zł.

Sąd nie znalazł również innych naruszeń prawa, które miałyby lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Kierując się zatem przedstawionymi względami, skoro ani argumentacja skargi ani też analiza akt sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; ani też do stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj. przesłanek określonych w art.145 §1 pkt1 lit.a) oraz c) p.p.s.a. - Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zez mianami),, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.