Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2286/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 141 § 1 i art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 331/12 w sprawie ze skargi D.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia 6 lutego 2012 r. nr Rep. [..] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 331/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę D.a T.ego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia 6 lutego 2012 roku nr Rep. 172/ŚR/12 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 4 stycznia 2012 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [..]przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w [..] odmówiono D. T. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A.H.. W uzasadnieniu wskazano m.in., iż w dniu 30 grudnia 2011 r. D. T. złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, matką. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59 ze zm., dalej jako: k.r.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny; opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawowymi przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest po pierwsze niepełnosprawność osoby bliskiej, co do której istnieje obowiązek alimentacyjny, wraz z wymogiem sprawowania nad nią stałej opieki, po drugie zaś rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki nad osobą tego wymagającą. Nie ulega wątpliwości, że A. H., zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [..] z dnia 16 grudnia 2011 r. jest osobą zaliczoną na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności. Jak wynika z kolei z oświadczenia D. T. z dnia 30 grudnia 2011 r. jego ostatnia aktywność zawodowa zakończyła się w 1995 r. Jako przyczynę rezygnacji z zatrudnienia, niepodejmowania zatrudnienia D. T. wskazał brak ofert pracy. Ponadto z oświadczenia D. T. wynika, że szuka on zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy. Organ podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym "z tytułu" rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowaniem. Przedmiotowe świadczenie służy częściowemu zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami rodziny w związku z rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Powyższe świadczenie przysługuje osobom uprawnionym pod warunkiem, że nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a więc zrzekają się dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w zamian za pomoc państwa w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia muszą być zatem zdeterminowane celem, jakim jest opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazano, że D. T. jest aktualnie zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zatem nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. T. podniósł, że zakres jego opieki nad matką polega nie tylko na chodzeniu po zakupy, sprzątaniu w domu, myciu okien, wieszaniu firan, gotowaniu i pomaganiu w kąpieli, ale obejmuje ponadto chodzenie z matką do lekarza i przebywaniu z nią 24 godziny na dobę.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] decyzją z dnia 6 lutego 2012 r., Nr Rep[..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosło, że warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. matce albo ojcu,

2. innym osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny,

3. opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podniosło, iż z akt sprawy wynika, że z pewnością skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bowiem jego zatrudnienie trwało do 5 października 1995 r. Sam to zresztą przyznał w złożonym oświadczeniu z dnia 30 grudnia 2011 r. Zatem ustawowa przesłanka rezygnacji z zatrudnienia nie została spełniona. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący nie podejmuje zatrudnienia z tej przyczyny (jak sam wskazał), że brak jest ofert pracy. Jest to zatem inna przyczyna, aniżeli konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Dodało również, że zakres czynności sprawowanych przez skarżącego nad schorowaną matką jest niczym innym, jak zwyczajową opieką, którą wykonują dzieci przy rodzicach w podeszłym wieku. Konkludując podniosło, że trudno jest doszukać się związku przyczynowego między niepodejmowaniem pracy przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżący nie spełnia zatem przesłanki normatywnej warunkującej przyznanie świadczenia.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie D. T., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy enumeratywnie wymienione w powołanym przepisie przesłanki zostały przez skarżącego spełnione;

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i zbadania sprawy, co przełożyło się na materialnoprawne rozstrzygnięcie, tj. niewyjaśnienie jaki jest stan osoby, nad którą skarżący sprawuje opiekę i czy stan ten wymaga stałej opieki i pomocy bez której samodzielna egzystencja byłaby znacznie ograniczona; art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady przekonywania pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; art. 15 k.p.a. polegające na ograniczeniu się przed skarżony organ przy wydawaniu decyzji jedynie do skontrolowania działania organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego lecz jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu (pkt 1), innym osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny (pkt 2), a także opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 3), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki między innymi nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Sąd podkreślił, iż ze względu na to, że "innymi osobami", o których mowa w pkt 2 są według art. 128 k.r.o. krewni w linii prostej, to jest zstępni – dzieci, wnuki, prawnuki i wstępni – rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, a także rodzeństwo, skarżący niewątpliwie, jako syn niepełnosprawnej matki A.H. należy do kręgu osób zobowiązanych do jej alimentowania. Tym samym uprawniony byłby do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego gdyby nie fakt, że nie podjął, ani nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

Analizując zasadność powyższego stanowiska w kontekście przytoczonych przepisów, Sąd i instancji doszedł do przekonania, iż skarżący zajmując się wyłącznie opieką nad niepełnosprawną matką, przy tym nie podejmując lub rezygnując z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.

Sąd wskazał, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulował dwa niezależne od siebie stany faktyczne, z którymi powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego:

1. w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym,

2. w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

W niniejszej sprawie Kolegium rozpatrywało kwestię możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia w obu aspektach, tj. rezygnacji przez skarżącego z pracy oraz niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką, bowiem przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z cytowanego już wyżej art. 17 ust. 1 ustawy jest brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ze względu na konieczność sprawowania opieki. Stosownie do art. 3 pkt 22 omawianej ustawy, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Brak podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza zatem, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w powyższych formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta. A więc wnioskodawca ma być osobą faktycznie bezrobotną i sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej pomocy. Wówczas uzasadniona jest pomoc państwa. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżący nie może być uznany w świetle powołanego zapisu art. 3 ustawy za osobę bezrobotną, bowiem nie zrezygnował z jednej z form zatrudnienia wymienionych powyższą normą prawną (z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje, jak wskazał w oświadczeniu z 30 grudnia 2011 r., od 1995 r.). Nie ma również w okolicznościach niniejszej sprawy wątpliwości, że skarżący nie podjął zatrudnienia (pracy) w takiej formie, która jest określona powyżej cytowanym art. 3 ustawy (z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący, zarejestrowany w urzędzie pracy, jest osobą poszukującą pracy. Nie podejmuje pracy, ponieważ nie otrzymał propozycji jej podjęcia – nie otrzymał oferty pracy). Wobec tego, nie ma w sprawie znaczenia okoliczność, że skarżący opiekuje się matką, bowiem wobec niezaistnienia przesłanki określonej ust. 1 art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (podjęcie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia, ewentualnie innej pracy zarobkowej) wnioskowane świadczenie skarżącemu nie przysługuje.

Co do wskazanych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej w toku postępowania, Sąd I instancji stwierdził, aby organy procedujące w sprawie w sposób istotny, a więc mający wpływ na wynik sprawy, naruszyły te przepisy, zaś uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zasadniczo odpowiada wymogom stawianym przez treść art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie zaniechał żadnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Prowadził postępowanie w sposób, który nie powodował naruszenia zasady zaufania do organów administracji. W związku z powyższym Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sformułowanej w art. 15 k.p.a. W myśl tej zasady zadaniem organu drugiej instancji jest nie tylko kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji ale ponowne merytoryczne rozpatrzenie tej samej sprawy, co wiąże się z koniecznością dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji. W ocenie sądu, postępowanie przed organem odwoławczym zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i ocenił zebrany materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 80 k.p.a., a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami wskazanymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. T., zaskarżając go w całości zarzucili mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art.3 § 1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art.77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności poprzez niewyjaśnienie i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego związanego ze stanem osoby nad którą skarżący sprawuje opiekę i czy stan ten wymaga stałej opieki i pomocy bez której samodzielna egzystencja byłaby znacznie ograniczona,

2) art.3 §1 i art.145 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 15 kpa polegające na przyjęciu za własne ustaleń poczynionych przez organ, podczas gdy Sąd I Instancji winien podjąć merytoryczne działania zmierzające do skontrolowania legalności wydanej w sprawie decyzji,

3) art. 134 § 1 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez fakt, iż Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice,

4) art. 141 § 1 P.p.s.a. - poprzez nie odniesienie się w treści uzasadnienia do wszystkich zarzutów strony skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nasuwa wątpliwość i utrudnia kontrolę kasacyjną wyroku wobec trudności w ustaleniu kwestii czy sąd w istocie zważył wszystkie argumenty skarżącej, Sąd ograniczył się bowiem do wskazania, że podziela poglądy organu, ale nie wskazał co jest podstawą prawną takiego uznania.

Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. art.17 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy enumeratywnie wymienione w powołanym przepisie przesłanki zostały przez skarżącego spełnione.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że status osoby bezrobotnej nie może eliminować z grona osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tego względu, że sytuacje, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje określa wyłącznie art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, wskazując, że świadczenie to nie przysługuje m.in. osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeżeli ma ona prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Podkreślić przy tym należy, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby te w powyższym przepisie. Również z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Status bezrobotnego jest tylko jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, których to przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto biorąc pod uwagę regulacje ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy dojść do wniosku, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna może złożyć wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z tym że fakt pobierania tego świadczenia powoduje, że osoba bezrobotna przestaje spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i skutkuje w myśl art. 33 ust. 4 tej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej. Zatem fakt rejestracji osoby bezrobotnej nie stanowi okoliczności wykluczającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Ponadto wskazano, iż Sąd błędnie nie wyjaśnił - tak jak zresztą organ I i II instancji, jaki jest stan osoby nad którą skarżący sprawuje opiekę i czy stan ten wymaga sprawowania stałej opieki i pomocy bez której samodzielna egzystencja byłaby znacznie ograniczona, uznając za prawidłowe w tym zakresie ustalenia Kolegium co do stanu faktycznego dotyczącego osoby A.H. Skarżący nie zgodził się całkowicie z zaprezentowanym stanowiskiem Sądu. Sąd bowiem ograniczył się do powtórzenia twierdzeń Kolegium, nie odnosząc się do wskazywanych w skardze przez Skarżącego okoliczności i sformułowanych zarzutów. Skarżący podnosi, że za równo organ I i II instancji jak i Sąd był zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie do rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. Nadto Sąd zupełnie pominął w swych rozważaniach kwestię tego, czy A.H. - legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności - jest osobą wobec której istnieje konieczność stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Bez dokonania powyższego ustalenia wydanie prawidłowego, zgodne z prawem i stanem faktycznym wyrokiem było niemożliwe. Podkreślono również, że Sąd właściwie nie odniósł się do wskazanych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 8 czy art. 77 § 1 kpa. Sąd zaznaczył jedynie, że nie stwierdził, aby organy procedujące w sprawie w sposób istotny naruszyły przepisy procesowe, a uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zasadniczo odpowiada wymogom stawianym przez treść art. 107 § 1 i § 3 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do skierowanych pod adresem zaskarżonego wyroku zarzutów o charakterze procesowym trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm. ) tego rodzaju zarzuty dla swojej skuteczności wymagają wykazania ich związku z rozstrzygnięciem sprawy. Stawiając zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 7, 15, 77 § 1 i art. 80 Kpa skarżący uzasadnia je niewyjasnieniem przez organy obu instancji jakiego rodzaju opieki wymaga jego matka z uwagi na stan jej zdrowia.

W tym miejscu należy powołać się na art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt. 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2006r. Nr. 139, poz. 992 ze zm. ), zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie nie istniała potrzeba czynienia dodatkowych ustaleń na okoliczność zakresu pomocy koniecznej matce skarżącego, gdyż okoliczność ta została udowodniona, a nadto była bezsporna. Matka skarżącego, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W takiej sytuacji brak było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Tym samym oparcie zaskarżonego wyroku wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organy administracji publicznej jest zgodne z prawem i nie narusza żadnego z wcześniej wymienionych przepisów Ppsa i Kpa.

Z przyczyn opisanych wyżej nietrafne są także zarzuty naruszenia art. 134 i art. 141 § 4 Ppsa. Nadto w przypadku tych zarzutów skarga kasacyjna powołując się ogólnikowo na wpływ naruszenia przez Sąd wymienionych przepisów na treść wyroku, w żaden sposób nie konkretyzuje na czym polegać miałby związek pomiędzy stawianymi zarzutami, a treścią zaskarżonego wyroku. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi natomiast do wniosku iż spełnia ono wszystkie wymogi określone w art. 141 § 4 Ppsa przez co możliwa była kontrola kasacyjna tego orzeczenia.

Nieuzasadnione są również przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.

Art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa przesłanki pozytywne uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego ( ust.1 i 1 a). Natomiast przesłanki negatywne, określające kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zamieścił ustawodawca w art.17 ust. 5 pkt 1-5. Jak wynika z treści przywołanego wyżej art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca zamieścił w art.3 pkt 22 omawianej ustawy, stanowiąc, iż oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie zostało ustalone, że skarżący nie spełnia wymienionej w powołanym przepisie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. Jest bowiem bezsporne, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką , gdyż nie pracuje od 1995r., podczas gdy jego matka dopiero w dniu 16 grudnia 2011r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Jak wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2011r. powodem rezygnacji z zatrudnienia był brak pracy. Skarżący od wielu lat nie podejmuje zatrudnienia, pomimo iż jego matka wcześniej nie wymagała opieki z uwagi na stan zdrowia.

Powodem dla którego odmówiono skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w celu zapewnienia opieki matce ( ustalenia tego skarga kasacyjna nie kwestionuje ), a nie okoliczność, że jest on zarejestrowany w urzędzie pracy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego status osoby bezrobotnej nie może eliminować osoby zainteresowanej z grona tych osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W przypadku osób bezrobotnych spełnione są bowiem obie przesłanki opisane w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa, w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca w jego treści nie wykluczył osób bezrobotnych, czy to z prawem do zasiłku czy bez. Gdyby prawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.