Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 762/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: uchylono zaskarżony wyrok
stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art 22 ust 4 i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2021 r. sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. - K. i T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2020 roku sygn. akt II SA/Kr 762/20 w sprawie ze skargi M. S. -K. i T. K. na czynność Wójta Gminy K. z dnia 6 maja 2020 roku polegającą na włączeniu do Gminnej Ewidencji Zabytków w Gminie K. karty adresowej zabytku będącego historycznym układem ruralistycznym obszaru przysiółka [...] we wsi W. I. uchyla zaskarżony wyrok; II. stwierdza bezskuteczność czynności Wójta Gminy K. z dnia 6 maja 2020 roku polegającej na włączeniu do Gminnej Ewidencji Zabytków w Gminie K. karty adresowej zabytku będącego historycznym układem ruralistycznym obszaru przysiółka [...] we wsi W.; III. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżących M. S. - K. i T. K. solidarnie kwotę 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy K. zarządzeniem z dnia 6 maja 2020 r. nr [...] na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282) oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (dalej jako "rozporządzenie") zarządził włączenie do Gminnej Ewidencji Zabytków w Gminie K. kart adresowych zabytków będących historycznymi układami ruralistycznymi:

- obszaru Polana [...] we W.,

- obszaru przysiółka [...] we wsi W..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to zarządzenie w zakresie obszaru przysiółka [...] we wsi W., wnieśli M. S. - K. i T. K., zarzucając naruszenie;

- art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do działań podejmowanych przez organy administracji publicznej tj. z uwagi na fakt dokonania i utrzymywania wpisu w gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytku uznanego za historyczny układ ruralistyczny, pomimo że w istocie ma on charakter następczy, będący odzwierciedleniem uprzednio dokonanego wpisu w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a skoro ów wpis w tejże ewidencji nie istnieje z uwagi na fakt jego wycofania przez odpowiedni organ, to również Wójt Gminy K. winien dokonać wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowego zarządzenia, celem doprowadzenia stanu faktycznego do pełnej zgodności z prawem,

- art. 6 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 12 w zw. z art. 20 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ujęcie w gminnej ewidencji zabytków karty obszaru, który nie jest tożsamy z istniejącym w danym miejscu historycznym układem własnościowym i funkcjonalnym, gdyż nawet w przypadku założenia istnienia takiego układu, to z całą stanowczością ma on charakter znacznie bardziej równomierny, proporcjonalny niż zostało zaprezentowane przy włączeniu danego obszaru do gminnej ewidencji zabytków,

- art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 12 w zw. z art. 20 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez dokonanie wpisu w gminnej ewidencji zabytków, pomimo że na etapie początkującym procedurę związaną z obwieszczeniem o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku w zakresie obszaru [...] będącego historycznym układem urbanistycznym pominięto uprawnienie stron przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a. do wypowiedzenia się na temat podejmowanych działań, celem przedstawienia stanowiska, złożenia wniosków dowodowych, czym bezsprzecznie naruszono uprawnienie do czynnego udziału właścicieli działek znajdujących się na danym obszarze objętym wpisem w gminnej ewidencji zabytków

W uzasadnieniu podano, iż zaskarżone zarządzenie wpływa na sposób korzystania z nieruchomości stanowiących własność Skarżących, a zatem mają interes prawny w tej sprawie. Podstawą do wydania zarządzenie było uprzednie ujęcie [...] w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zasadność argumentacji zamieszczonej w zdaniu poprzedzającym wynika z brzmienia art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowiącego, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Na tle przytoczonej regulacji ustawowej wyłoniły się następujące poglądy przedstawicieli piśmiennictwa: Skutkiem włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart ewidencyjnych obiektów zabytkowych z terenu województwa jest powstający po stronie wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązek zawiadomienia o tym właściwej gminy w celu ujęcia tychże zabytków w gminnej ewidencji zabytków" (por. Anna Michalak "Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz" C.H. Beck 2020). Tym samym skoro procedura dokonania wpisu w wojewódzkiej ewidencji zabytków została od początku ponowiona, to w istocie obowiązkiem Wójta Gminy było w istocie zniwelowanie skutków wpisu w gminnej ewidencji zabytków, gdyż aktualnie mamy do czynienia z faktem, że zarządzenie objęte przedmiotową skargą narusza w sposób rażący przepisy prawa.

Niezależnie od powyższego w ramach procedury zmierzającej do ujęcia obszaru [...] w gminnej ewidencji zabytków, Wójt Gminy nie zrealizował obowiązku zapewnienia właścicielom nieruchomości uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 k.p.a. Choć dokonywanie czynności sporządzenia i włączenia karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie odbywa się wprost w trybie jurysdykcji administracyjnej, to znajdują do niej zastosowanie ogólne zasady i standardy wyrażone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mając na uwadze konstytucyjną zasadę jawności i przejrzystości działania administracji publicznej (art. 2 Konstytucji), organy powinny w rzetelny sposób informować właścicieli o tym, że ich nieruchomości zostały objęte wojewódzką ewidencją zabytków" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1536/18). Tymczasem w niniejszej sprawie na żadnym z etapów nie została zrealizowana zasada czynnego udziału właścicieli nieruchomości położonych na danym obszarze.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zarządzeniu.

WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 762/20, oddalił skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, iż stosownie do § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem Wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków do gminnej ewidencji zabytków po zweryfikowaniu, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. Wobec tego czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji. Zatem w sytuacji gdy Wojewódzki Konserwator Zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków. Czynność włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji nie ma w istocie charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem wójt nie ma prawa kwestionować ustaleń wojewódzkiego konserwatora zabytków, które zdecydowały o umieszczeniu zabytku w ewidencji wojewódzkiej. Wójt nie ma prawa również oceniać treści karty ewidencyjnej sporządzonej przez konserwatora, a obowiązki wójta związane z przeniesieniem wpisu z wojewódzkiej ewidencji zabytków do ewidencji gminnej, ograniczone są do zweryfikowania, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi w karcie ewidencyjnej zabytku.

Zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia, wójt zawiadamia o zamiarze włączenia karty adresowe zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym poprzez obwieszczenie na stronach Biuletynu Informacji Publicznej na co najmniej 14 dni przed planowanym terminem włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Wójt Gminy dochował zatem w ocenie Sądu obowiązków przewidzianych w przepisach w/w rozporządzenia. W związku z tym brak jest podstaw, aby stwierdzić, że prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu zostało naruszone, skoro dokonano prawidłowego zawiadomienia, zgodnie z przepisanym w rozporządzeniu terminem. Brak jest też podstaw prawnych, aby skarżony organ miał wyznaczyć stronom jeszcze jakiś inny termin na zapoznanie z dokumentacja sprawy, czy też aby wójt winien przeprowadzić postępowanie dowodowe z udziałem stron. Powołane przepisy jasno wskazują, iż w przypadku gdy zabytek włączono decyzją konserwatora do ewidencji wojewódzkiej, to wójt nie ma prawa przeprowadzać żadnych dowodów i dokonywać własnych ustaleń w zakresie podstaw do włączenia zabytku do ewidencji gminnej. Jest to w istocie formalność, która nie wymaga zajęcia przez wójta jakiegokolwiek stanowiska w kwestii tego wpisu.

Kwestionowane w skardze postępowanie i zarządzenie skarżonego organu wydawane jest jak wyżej wskazano w oparciu o rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Okoliczność zaś, że Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował skarżących, iż pierwotne obwieszczenie o zamiarze włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków zawierało pewne braki, które jak sam stwierdził uniemożliwiła stronom czynny udział w tamtym postępowaniu, które to obwieszczenie następnie sprostował, nie niweczy czynności w postaci włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, którą związany jest skarżony organ. Zatem te zarzuty względem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie mogą skutkować podważeniem postępowania przed Wójtem, skoro karta zabytku jest włączona do wojewódzkiej ewidencji.

Uwagi i zarzuty mogą być w tym wypadku kierowane do wojewódzkiego konserwatora zabytków w trybie ewentualnego odrębnego postępowania w ramach przepisów w/w rozporządzenia np. w zakresie dokonania zmian w ewidencji. Wójt nie ma kompetencji do badania prawidłowości przebiegu procedury włączenia karty ewidencyjnej zabytków do ewidencji wojewódzkiej i nie ma prawa uzależniać dokonania własnego wpisu od tego typu ocen. Nie można z przyczyn wskazanych w skardze kwestionować samego zarządzenia wójta. Dopóki zatem karta ewidencyjna zabytku figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków, to musi mieć ona odpowiednie odwzorowanie w postaci karty adresowej tego zabytku w ewidencji gminnej. Skoro w skardze brak jest skutecznych zarzutów co do nieprawidłowości sporządzenia karty adresowej zabytku, nie mogła ona odnieść skutku w postaci uchylenia zarządzenia wójta. Jak wyżej wskazano zakres czynności wójta ograniczał się do właściwego transponowania karty ewidencyjnej, na której treść wójt nie miał wpływu.

W skardze kasacyjnej M. S. – K. i T. K. w/w wyrokowi zarzucono naruszenie:

a) przepisów prawa materialnego:

- art. 22 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282 dalej zwana również: o.z.u.), poprzez niewłaściwe

Zastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, że wpis karty ewidencyjnej historycznego układu ruralistycznego przysiółka [...] we wsi W. do Gminnej Ewidencji Zbytków uzasadniony jest uprzednim, wcześniejszym istniejącym wpisem do wojewódzkiej ewidencji zabytków tegoż układu, podczas gdy w dacie wydawania zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 13 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 762/20, wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie istniał, gdyż został prawomocnie uznany za bezskuteczny, stąd utrzymywanie wpisu w gminnej ewidencji zabytków historycznego układu ruralistycznego przysiółka [...] we wsi W. winno zostać uznane za niedopuszczalne, a tym samym przyjęcie że Wójt Gminy K. właściwie zastosował w sprawie wskazaną regulację oznaczało niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego, w którym owa regulacja nie powinna znaleźć zastosowania,

b) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 146 § 1 w zw. z art. 106 § 4 i 5 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez przyjęcie niezgodnego ze stanem faktycznym założenia, iż wpis w wojewódzkiej ewidencji zabytków układu ruralistycznego przysiółka [...] we wsi W. istnieje na dzień wyrokowania, podczas gdy ów wpis został uznany z nieskuteczny prawomocnym wyrokiem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 637/20, czego nie dostrzegł Sąd administracyjny I instancji wniesioną w sprawie skargę w sposób bezpodstawny, co stanowi przykład istotnego naruszenia przepisów postępowania wpływającego bezpośrednio na wynik prowadzonego postępowania,

- art. 147 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 kpa poprzez oddalenie wniesionej skargi, a to w sytuacji, w której Sąd administracyjny I instancji nie zbadał w sposób należyty, czy przed dokonaniem wpisu w Gminnej Ewidencji Zabytków, Wójt Gminy K. umożliwił stronom, których wpis dotyczy aktywnego zajęcia stanowisko w sprawie, poprzez umożliwienie wypowiedzenia się na temat włączenia karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego do Gminnej Ewidencji Zabytków, co jest szczególnie istotne, gdyż organ dokonujący wpisu do ewidencji gminnej pominął w całości wskazaną procedurę, skutkiem czego winno być uwzględnienie wniesionej skargi i uznanie czynności polegającej na wpisie karty adresowej historycznego układu ruralistycznego obszaru przysiółka [...] we wsi W. w gminnej ewidencji zabytków za niewywołującą skutków prawnych.

Wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a., a tym samym uchylenie w całości zaskarżonego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 13 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 762/20, a w dalszej kolejności rozpoznanie skargi, poprzez stwierdzenie nieważności (bezskuteczności) zarządzenia Wójta Gminy z dnia 6 maja 2020 r. nr [...] w części dotyczącej włączenia do gminnej ewidencji zabytków w Gminie K. karty adresowej zabytku będącego historycznym układem ruralistycznym w postaci obszaru [...] we wsi W., i zasądzenie na rzecz Skarżących kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wywołanych wniesieniem przedmiotowej skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż zgodnie z art. 22 ust. 4 o.z.u.:

"Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy". Jednocześnie zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 2 o.z.u.: " W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: (...) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków". Na tle wskazanej regulacji ustawowej ukształtowało się następujące stanowisko przedstawicieli doktryny, jak również judykatury: "Organ gminy nie może nie wpisać do ewidencji gminnej zabytku, który jest wpisany do ewidencji wojewódzkiej. Ze względu na wskazany automatyzm w działaniu organu gminy, nie ma leż podstaw do badania cech przedmiotu podlegającego wpisowi pod kątem spełniania ustawowych przesłanek uznania nieruchomości za zabytek. W myśl 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jedyną przesłanką wpisania obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego wcześniejsze włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2020 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 634/20) oraz "Czynność materialno-techniczna w postaci wpisu do ewidencji gminnej i jej zakres niezbędnych ustaleń sprowadza się do stwierdzenia, czy dany obiekt jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Przy podstawie prawnej (art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) wpisu do ewidencji gminnej, ciężar oceny w tym zakresie spoczywa na organie prowadzącym ewidencję wojewódzką, z uwzględnieniem faktu, że zakres tej oceny determinuje uproszczony charakter postępowania w sprawie wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Samodzielnej oceny podstaw do ujęcia zabytku w gminnej ewidencji organ gminy dokonuje w przypadku podstawy wpisu wskazanej w art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia IV SA/Po 377/19) a także: "Skutkiem włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart ewidencyjnych obiektów zabytkowych z terenu województwa jest powstający po strome wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązek zawiadomienia o tym właściwej gminy w celu ujęcia tychże zabytków w gminnej ewidencji zabytków. Konsekwencją zaś włączenia zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków jest ograniczenie wykonywania prawa własności do nieruchomości, aczkolwiek o charakterze najlżejszym spośród wszystkich możliwych skutków, jakie wywołują formy ochrony zabytków wymienione wart. 7 u.o.o.z" (vide: Artur Ginter "Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz" Wolters Kluwer 2016). Podsumowując należy z całą stanowczością stwierdzić, że podstawowym błędem, którego dopuścił się Sąd administracyjny I instancji jest zastosowanie wskazanej regulacji ustawowej, pomimo że możliwość jej zastosowania w dacie wydawania w wyroku w istocie nie istniała. Sąd I instancji potwierdził prawo Wójta Gminy K. do automatycznego ujęcia w Gminnej Ewidencji Zabytków karty adresowej zabytku będącego historycznym obszarem ruralistycznym w postaci obszaru [...] we wsi W., który w dacie orzekania nie był wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wpis w wojewódzkiej ewidencji zabytków w zakresie [...] we wsi W., jak również Polany [...] we wsi W. został usunięty na skutek przywołanego w zdaniach poprzedzających prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, stąd prawidłowym orzeczeniem jakiego należało oczekiwać w sprawie było uwzględnienie wniesionej skargi, a tym samym usunięcie wpisu z gminnej ewidencji zabytków, skoro uprzednio przed datą wyrokowania wpis z wojewódzkiej ewidencji zabytków został prawomocnie usunięty wyrokiem wydanym wszakże przez ten sam sądu, czyli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Okolicznością, która winna zostać wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji z urzędu jest fakt, że w dniu 11 sierpnia 2020 r. został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 637, zgodnie z którym czynność w postaci włączenia karty ewidencyjnej zabytków do wojewódzkiej ewidencji zabytków w przypadku [...] we wsi W., jak i włączenia karty ewidencyjnej obszaru Polany [...] zostały uznane za niebyłe, stąd przedmiotowe okoliczności faktyczne, jako znane powszechnie Sądowi administracyjnemu I instancji winny zostać ujęte bez powoływania się na wskazane okoliczności przez którąkolwiek ze stron prowadzonego postępowania administracyjnego. Skoro warunkiem dokonania wpisu w gminnej ewidencji zabytków określonego obszaru jest pierwotny wpis danego obszaru do ewidencji wojewódzkiej, to uprzednie uznanie dokonanego wpisu w ewidencji wojewódzkiej w sposób prawomocny za niebyły skutkować winno wprost koniecznością uwzględnienia wniesionej skargi za usprawiedliwioną, a tym samym usunięciem wpisu danego obszaru również z Gminnej Ewidencji Zabytków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 179a ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. W przedmiotowym wypadku skład orzekający w sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W ocenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wniesiona skarga kasacyjna zasługuje natomiast na uwzględnienie, gdyż część jej podstaw jest oczywiście usprawiedliwiona, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego wyroku.

Zacząć należy od tego, że przedmiotową skargę należy zakwalifikować, jako skargę na czynność Wójta Gminy K., o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wyrażoną w formie zarządzenia nr [...] z dnia 6 maja 2020 r., którą Wójt Gminy włączył do Gminnej Ewidencji Zabytków w Gminie K. m.in. kartę adresową zabytku - obszaru [...] we wsi W. - będącego historycznym układem ruralistycznym.

Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy, sąd stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest więc uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Następnie należy wskazać, że skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. W przedmiotowym wypadku skarżący wnieśli skargę w dniu 5 czerwca 2020 roku, a zatem skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Skarżący posiadają też zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. interes prawny do wniesienia skargi, gdyż włączenie w/w obszaru, w granicach którego skarżący posiadają prawo własności wskazanych w skardze działek, do Gminnej Ewidencji Zabytków, stanowi ingerencję w uprawnienia wynikające z przysługującego skarżącym prawa własności do nieruchomości, wobec powstania obowiązków obciążających właściciela i posiadacza w zakresie opieki nad zabytkiem, czy obowiązku uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy (art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a także decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) oraz innych obowiązków informacyjnych z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2020 r. poz. 282).

Przechodząc do wniesionej skargi kasacyjnej, wskazać należy, że za oczywiście uzasadniony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy i jak też przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2020 roku oddalając skargę, stosownie do § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem Wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków do gminnej ewidencji zabytków po zweryfikowaniu, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. Wobec tego czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji.

Sąd przyjął, że w sytuacji gdy Wojewódzki Konserwator Zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków. Czynność włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji nie ma bowiem charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ wójt nie ma prawa kwestionować ustaleń wojewódzkiego konserwatora zabytków, które zdecydowały o umieszczeniu zabytku w ewidencji wojewódzkiej. Wójt nie ma prawa również oceniać treści karty ewidencyjnej sporządzonej przez konserwatora, a obowiązki wójta związane z przeniesieniem wpisu z wojewódzkiej ewidencji zabytków do ewidencji gminnej, ograniczone są do zweryfikowania, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi w karcie ewidencyjnej zabytku. W przypadku gdy zabytek włączono decyzją konserwatora do ewidencji wojewódzkiej, to wójt nie ma prawa przeprowadzać żadnych dowodów i dokonywać własnych ustaleń w zakresie podstaw do włączenia zabytku do ewidencji gminnej. Jest to w istocie formalność, która nie wymaga zajęcia przez wójta jakiegokolwiek stanowiska w kwestii tego wpisu. Dokonując kwestionowanego skargą kasacyjną rozstrzygnięcia WSA przyjął, że obszar [...] we wsi W., jako historyczny układ ruralistyczny, został włączony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a zaskarżona czynność Wójta Gminy K. jest czynnością związaną. Z okoliczności sprawy nie wynikało natomiast, że czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., polegająca na włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku, obszaru [...] we wsi W., jako historycznego układu ruralistycznego została zakwestionowana na drodze sądowej i na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie przez WSA, czynność ta była już uznana za bezskuteczną. Nie jest to też okoliczność, którą można zakwalifikować jako fakt powszechnie znany. Z tej przyczyny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogą zostać uznane za zasadne.

Uwzględniając natomiast oczywistą zasadność zarzutu prawa materialnego - art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne jego zastosowanie, podkreślić należy, że tak jak wskazuje się w skardze kasacyjnej, prawomocnym wyrokiem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 11 sierpnia 2020 r. do sygn. akt II SA/Kr 637/20, Sąd stwierdził bezskuteczność czynności [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. polegającej m.in. na włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym [...] w miejscowości W. (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy czynność Wójta Gminy K., polegającą na włączeniu do Gminnej Ewidencji Zabytków w Gminie K. karty adresowej zabytku - obszaru [...] we wsi W. - będącego historycznym układem ruralistycznym, jako czynność związana i uzależniona od uprzedniego wpisania tego obszaru do wojewódzkiej ewidencji zabytków, ocenić należy jako naruszającą prawo materialne, co skutkuje uznaniem jej za bezskuteczną.

Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak pkt. I sentencji wyroku na podstawie art. 179a p.p.s.a. oraz w pkt. II sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt. III wyroku na zasadzie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. art. 179a p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c i pkt. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na zasądzoną kwotę składają się wynagrodzenie za I instancję w wysokości 480 zł., wynagrodzenie za II instancję w wysokości 240 zł., wpis od skargi w wysokości 200 zł., wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. i opłata kancelaryjna od wniosku o uzasadnienie wyroku w wysokości 100 zł.