Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1131/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.58
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. i Z. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1528/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. i Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 września 2008 r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

J. i Z. K., działając przez swego pełnomocnika, wnieśli skargę do WSA w Krakowie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 września 2008 r. w sprawie określenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 17 468,00 zł. Do skargi tej dołączono pełnomocnictwo z 4 grudnia 2003 r., w którego treści skarżący umocowali pełnomocnika do reprezentowania ich w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. przed "urzędami skarbowymi, izbą skarbową, Naczelnym Sądem Administracyjnym i Ministrem Finansów".

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2008 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tego wezwania - pod rygorem odrzucenia skargi.

Odpis zarządzenia o wezwaniu do przedłożenia pełnomocnictwa, został pełnomocnikowi skarżących, doręczony w dniu 9 grudnia 2008 r.

Pełnomocnik skarżących nie uczynił zadość wezwaniu w zakreślonym w zarządzeniu terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1528/08, odrzucił skargę J. i Z. K., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), bowiem nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżących zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi na decyzję organu odwoławczego, ze względu na naruszenie przez WSA w Krakowie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1 oraz art. 46 § 2 p.p.s.a.;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na decyzję organu odwoławczego; z art. 65 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93), poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 1 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, podzielając stanowisko WSA w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik strony zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej przedłożyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisami mocodawców lub jego wierzytelny podpis. Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. Oznacza to, że w wypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego osoba działająca w imieniu skarżącego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy dokument stwierdzający umocowanie jej do reprezentacji. Brak udokumentowania prawidłowości umocowania niewątpliwie stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 powołanej ustawy pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd uprawniony jest w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwać stronę do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania.

W analizowanej sprawie pełnomocnik skarżącego został w dniu 9 grudnia 2008 r. (data odbioru wezwania) powiadomiony przez sąd o konieczności uzupełnienia wskazanych braków wniesionej skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął w dniu 16 grudnia 2008 r. Pełnomocnik nie podjął żadnych działań w celu usunięcia braków formalnych wytkniętych przez Sąd pierwszej instancji. Nie ma przy tym znaczenia, że do akt sprawy dołączone było pełnomocnictwo z 2003 r. dla doradcy podatkowego - M. D. - M. do reprezentowania skarżących. Ponieważ pełnomocnictwo to nie zawierało wyraźnego umocowania do reprezentowania skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wobec tego Sąd pierwszej instancji powziął wątpliwość co do jego prawidłowości i w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a, wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych. Stronie wezwanej do usunięcia braków formalnych złożonego pisma nie przysługuje jakikolwiek margines interpretacyjny odnośnie do sposobu wykonania wezwania, jeżeli zawiera ono w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu. Wezwanie do usunięcia braków formalnych (k- 23 akt Sądu pierwszej instancji) w analizowanej sprawie zostało sformułowane w sposób precyzyjny i czytelny.

Ponadto podkreślić należy, że art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej stanowi, że opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Opłacie skarbowej podlega konkretny dokument. Przedmiotowa opłata należna jest więc od wymienionego w cytowanym przepisie dokumentu albo jego odpisu, wypisu lub kopii, o ile zostanie złożony m.in. w postępowaniu sądowym. W przypadku dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, jego odpisu, wypisu lub kopii obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży solidarnie na mocodawcy i pełnomocniku (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłacie skarbowej). Obowiązek ten powstaje z chwilą złożenia dokumentu w sądzie, a opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty (art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej). Sądy przekazują organowi podatkowemu właściwemu w sprawie opłaty skarbowej zbiorczą informację o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od złożonych w sądzie dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz ich odpisów, wypisów lub kopii (art. 11 ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej). Informacja Sądu powinna zawierać imię i nazwisko (nazwę lub firmę), adres podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty skarbowej oraz przedmiot, od którego nie uiszczono należnej opłaty skarbowej, w tym dane jednoznacznie identyfikujące ten przedmiot (art. 11 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej). Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Złożenie w postępowaniu sądowym dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, jego odpisu, wypisu lub kopii bez uiszczenia należnej opłaty skarbowej rodzi po stronie Sądu jako instytucji obowiązek przekazania organowi podatkowemu stosownej informacji o określonej treści. Organ Sądu nie bada ani nie rozstrzyga o tym, czy złożony do akt konkretnej sprawy dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa podlega lub nie podlega opłacie skarbowej, czy też dany podmiot składający taki dokument jest od niej zwolniony.

Ustalenie tych okoliczności należy do właściwego organu podatkowego. Rolą Sądu jest zbiorcze poinformowanie, w terminach określonych w art. 11 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej, o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej. Natomiast rzeczą organu podatkowego jest ocena istnienia przesłanek do uiszczenia takiej opłaty. Dlatego też informacja o braku stosownej opłaty może stanowić dla organu podatkowego podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego przy zastosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej (art. 2 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej).

Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej Sąd nie miał obowiązku wzywania pełnomocnika, czy też informowania go o konieczności uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego. Co do dodatkowo potwierdza prawidłowość wezwania do usunięcia braków formalnych. Niezasadny jest zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie dokonywał interpretacji powyższego przepisu.

Rekapitulując. Mając na względzie wykształcenie prawnicze, którym legitymuje się pełnomocnik występujący w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż powinien on być świadomy skutków niewypełnienia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, niezależnie od tego czy w jego przekonaniu braki te w ogóle istniały, a jeśli tak, to czy były na tyle istotne, że wymagały usunięcia. Pełnomocnik został pouczony o konsekwencjach nieusunięcia wskazanych w wezwaniu braków, a zatem, nie wypełniając wezwania, zdawał sobie sprawę ze skutków takiego zaniechania. Stąd też Sąd I instancji, odrzucając skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w skierowanym do pełnomocnika wezwaniu, nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Sąd nie zasądził dochodzonego przez wnoszącego skargę kasacyjną oraz stronę przeciwną zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę.