Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2598/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 b
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], uzupełnioną postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz skarżącej A.M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] w związku z zawiadomieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie niewłaściwego funkcjonowania urządzania wodnego (rowu) zlokalizowanego na działkach nr ew. [...], [...] i [...] obręb [...] - [...] i jego szkodliwego oddziaływania na działki nr ew. [...] i [...] obręb [...] – [...] , przy ul. [...] w [...]. Z ustaleń tego organu wynikało, iż w miejscu oznaczonym na mapie ewidencyjnej jako rów, posadowione są obiekty budowlane (dotyczy posesji przy ul. [...]).

Postępowanie powyższe zakończyło się wydaniem przez Prezydenta decyzji z dnia [...] lutego 2016r. znak [...] nakazującej właścicielom działek nr ew.: [...] obręb [...] - [...] - A. M., [...] obręb [...] - [...] - J. i C. M. , [...] obręb [...] - [...] - D. S., położonych przy ul. [...] w [...] przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu) zlokalizowanego na działkach nr ew. [...], [...] i [...] obręb [...] - [...] przy ul. [...] w [...] poprzez wykonanie rozwiązania technicznego w postaci rurociągu o średnicy 0300 Ø na długości ok 60 m o minimalnym spadku 10 ‰ przy istniejących budynkach na działce nr geod. [...], w pozostałej części w postaci rowu otwartego ze skarpami obsianymi trawą i umocnionymi np. kiszką faszynową szerokości w dnie 0,4 m, nachyleniu skarp 1:1,5 i minimalnym spadku 0,4 ‰ o oraz połączenie rowu z systemem ulicy za pomocą studni z zabezpieczeniem przez zanieczyszczeniami. Decyzja ta została następnie sprostowana poprzez zastąpienie D. S. osobą A. S.

Następnie organ w trybie art. 111 § 1a i 1b k.p.a. wydał postanowienie o uzupełnieniu z urzędu wskazanej wyżej decyzji. Mianowicie z urzędu uzupełnił poprzez nowe sformułowanie rozstrzygnięcia i doprecyzowanie, że właściciele mają przywrócić poprzednią funkcję urządzenia na części nieruchomości będącej ich własnością.

Wskutek odwołania wniesionego przez A. M. oraz J. i C. M. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2017r., zaskarżoną obecnie do WSA w Warszawie, decyzję. Organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] w części dotyczącej przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu), zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] oraz [...], obręb [...] [...] , przy ul. [...] w [...], natomiast część decyzji dotyczącą działki nr ew. [...] , obręb [...] [...] , pozostawił bez zmian. W zakresie uchylonym nakazał właścicielom działki nr ew. [...] – J. i C. M. , obręb [...] [...] , przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu) usytuowanego historycznie na granicy działek nr ew. [...] i [...], poprzez wykonanie "nowego" rowu, tzw. "rowu zachodniego" na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] (wg pisma UM w [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] - obecny nr ew. [...] ), w miejscu przeznaczonym wg §12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] w [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., zmienionego uchwałą [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. jako teren ciągu pieszo- jezdnego, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (na rysunku planu oznaczony symbolem 4.12Kx). Następnie ustalił dokładne parametry tego rowu, a także termin wykonania rowu tj. do dnia 30 czerwca 2018 roku.

Organ dalej stwierdził, że do czasu wykupienia działki przez Urząd Miejski w [...], działka pozostaje własnością Pani A. M.. Jako element rozstrzygnięcia organ przyjął także ustalenie, że za utrzymanie urządzenia wodnego (rowu) i jego właściwe funkcjonowanie, w tym połączenie z innymi urządzeniami natury technicznej, odpowiedzialni są: właściciel działki rowu, przez którą on przebiega: A. S. i, tj. w granicach działki [...] - oraz C. i J. M., odnoszący korzyści z funkcjonowania rowu na pozostałym odcinku (działka [...] - obecny nr ew. [...] ). Natomiast A. M., za udzielenie zgody na wykonanie rowu, na będącej jej własnością działce nr ew. [...], zwolniona zostanie zarówno z kosztów budowy, jak i konserwacji przedmiotowego urządzenia wodnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że A. M. wystąpiła o wszczęcie postępowania administracyjnego celem przywrócenia drożności rowu "zachodniego" znajdującego się na granicy nieruchomości gruntowych o nr [...] oraz [...] w [...], poprzez nakazanie C. M. rozbiórki wzniesionych na przedmiotowym rowie budynków. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł do Urzędu Miejskiego w [...] wniosek o wszczęcie postępowania w celu wyegzekwowania udrożnienia rowu biegnącego na granicy działek [...] oraz [...], z uwagi na fakt, iż ustalenie parametrów rowu jest niezbędne do przeprowadzenia przez ten organ postępowania w celu doprowadzenia "wybudowanych obiektów na działce nr [...] wzdłuż z granicą z działką nr [...] do stanu zgodnego z prawem". Wobec powyższego organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w trybie art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017r., poz. 1121 ze zm.. Dalej przeprowadził szereg czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

W wyniku ich analizy Prezydent stwierdził, iż wystąpiło pogorszenie stosunków wodnych na analizowanym terenie w związku z nienależytym funkcjonowaniem rowu zachodniego, polegającym na jego częściowej likwidacji. Z uzyskanych zeznań świadków, a także analizy map archiwalnych (1933 r.) oraz zdjęć lotniczych i satelitarnych (1976 r.) wynika, że rów ten istniał na granicy działek [...],[...] i [...] , obręb [...] [...] od lat 50. XX wieku, przy czym według świadków wyznaczał on granicę tych nieruchomości. W przeszłości rów charakteryzował się głębokością ponad 1,2 m, a jego skarpy porastały drzewa i krzewy. Zmiany w odpływie wód zaczęły następować po wykupie działki nr ew. [...] przez C. M. w latach 80., najprawdopodobniej w związku z prowadzoną przez niego działalnością stolarską (ustawienie maszyny stolarskiej z wylotem skierowanym w stronę rowu, w celu składowania w nim powstających w trakcie pracy trocin). Ponadto organ ocenił, iż zabudowania na działce nr ew. [...] (magazyny i budynki gospodarcze) zostały wykonane niezgodnie z projektem budowlanym, co przyczyniło się do dalszej likwidacji rowu zachodniego. Projekt zakładał bowiem posadowienie budynków w odległości ok. 4 m od granicy sąsiedniej działki. Mając te okoliczności na uwadze Prezydent nakazał przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia na podstawie art. 64b ustawy Prawo wodne, wskazując, że odbudowa ma zostać wykonana przez każdego z właścicieli działek, w granicach których przebiega to urządzenie, na części będącej ich własnością.

Rozpoznając odwołania A. M. oraz J. i C. M. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017r.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że sporny rów stanowi urządzenie wodne. Dalej uznał, że w ustawie nie występuje przepis wskazujący kto ponosi odpowiedzialność za utrzymywanie urządzenia wodnego in genere. W pełnym zakresie obowiązki utrzymywania urządzeń ustawa reguluje wyłącznie w odniesieniu do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, co jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ przeprowadził wywód w oparciu o przepisy prawa budowlanego oraz Kodeksu cywilnego i skonkludował, że w przypadku urządzenia wodnego, zlokalizowanego - jak w niniejszej sprawie - na nieruchomościach stanowiących własność kilku osób, odpowiedzialność za utrzymanie urządzenia wodnego ciąży na każdej z tych osób w stosunku do tej części urządzenia, która jest zlokalizowana w granicach jego działki lub do innej osoby ustalonej decyzją organu na wniosek właściciela lub za jego za zgodą.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalono, że granica działek przebiegała osią rowu zachodniego. Wobec powyższego wszyscy właściciele działek, na terenie których ww. urządzenie było zlokalizowane, powinni ponosić odpowiedzialność za właściwe jego utrzymanie. Z tego względu całkowicie uzasadnione było skierowanie decyzji do wszystkich właścicieli działek, przez które przebiegało przedmiotowe urządzenie wodne.

Dalej organ przeanalizował zakresy stosowania art. 64a i 64b ustawy i doszedł do wniosku, że z uwagi na fakt, iż część rowu została de facto zlikwidowana, organ powinien rozpatrzyć możliwość wykorzystania regulacji zawartej w art. 64a ustawy Prawo wodne. Niemniej obowiązek likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez pozwolenia (tj. w przedmiotowej sytuacji odtworzenia zabudowanego rowu) wiązałby się z koniecznością rozbiórki budynków stojących na jego trasie. Zatem ze względu na interes A. M., rozumiany jako możliwie najszybsze zaprzestanie zalewania nieruchomości stanowiącej jej własność, uzasadnione było zastosowanie art. 64b ustawy. Co do rozwiązania technicznego w postaci zastąpienia rowu rurociągiem, organ II instancji podzielił uwagi strony wskazując, że rów otwarty jest zdecydowanie łatwiejszy, zarówno w wykonaniu, jak i późniejszym utrzymaniu. Jednocześnie organ uwzględnił stanowisko A. M. dotyczące możliwości wykonania rowu w ramach wyznaczonego w planie Miasta [...] ciągu pieszo-jezdnego i uwzględniono zapisy planu zachowania i utrzymania w należytym stanie cieku naturalnego jako cieku otwartego z obudową biologiczną (roślinnością).

Skargę na powyższą decyzję wniosła A. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie szeregu przepisów procesowych tj. art. 15 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 40 § 2 w zw. z art. 41 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz prawa materialnego tj. art. 64b prawa wodnego poprzez jego przedwczesne zastosowanie tj. z pominięciem rozważenia prowadzenia postępowania w oparciu o art. 29 ust. 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego oraz art. 140 k.c. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi strona omawia różnice w stosowaniu instytucji uzupełnienia decyzji administracyjnej oraz sprostowania w niej błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek.

Zarzuca wadliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, który jako przesłankę rozstrzygnięcia przywołał plan miejscowy części osiedla [...] w [...], przy czym powołał się jedynie na pismo Prezydenta Miasta [...], zamiast przeprowadzić dowód z wypisu i wyrysu tegoż planu.

Jeśli chodzi o przepisy prawa wodnego, to strona zarzuca, że organy nie uzasadniły z jakich powodów przyjęto podstawę materialną rozstrzygnięcia w normie art. 64b prawa wodnego. Nie wykazały aby ktokolwiek utrzymywał lub był zobowiązany do utrzymania urządzenia wodnego, jak również czy też sporny rów miał status urządzenia wodnego w rozumieniu przepisów prawa wodnego.

Skarżąca zwraca także uwagę, że decyzja wydawana na zastosowanej przez organ podstawie prawnej dotyczy pierwotnego urządzenia, a nie może prowadzić do wydania decyzji dotyczącej realizacji nowego urządzenia wodnego. W takiej bowiem sytuacji właściwą drogą jest wystąpienie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolą legalności objęto w niniejszym postępowaniu decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r., utrzymującą częściowo w mocy ustalenia co do przebiegu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu) jako rowu otwartego i rozstrzygająca na nowo w zakresie przywrócenia funkcji tegoż rowu jako rowu otwartego w przebiegu zastrzeżonym przez decyzję I instancji jako rurociągu. Organy uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 64 b prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności.

Decyzja wydana w trybie art. 64b Prawa wodnego ma doprowadzić do przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. Niemniej przesłanką jej wydania jest wyłącznie nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty. Decyzja wydana w celu przywrócenia funkcji urządzenia nie zawsze musi prowadzić do jego całkowitego odtworzenia w pierwotnej postaci, gdyż może to w okolicznościach danej sprawy okazać się zbędne. Niemniej przyjęty przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do urządzeń wodnych.

Natomiast skarżący poddają w wątpliwość, że ów rów stanowi takie urządzenie. Faktem jest, że teren ten w ewidencji gruntów widnieje jako użytek gruntowy "W", czyli rowy. Natomiast okoliczność uwidocznienia tego rowu w ewidencji urządzeń melioracyjnych bądź braku nie decyduje o zaliczeniu danego rowu do urządzeń wodnych. O tym bowiem, czy dany obiekt jest urządzeniem wodnym, decyduje ustawa prawo wodne, a nie wpis do jakiejkolwiek ewidencji. Mianowicie w art. 9 pkt 19 tej ustawy zostały zdefiniowane urządzenia wodne i wymieniono w szczególności niektóre z nich. Głównym założeniem ich wydzielenia jest ich cel tj. mają służyć kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. W ppkt 1) wymienione zostały m.in. rowy. Jeśli zatem rów, który nawet jako uprzednio naturalny ciek został włączony do systemu kształtowania zasobów wodnych, spełnia definicję urządzenia wodnego ze względu na realizację celu, na gruncie ustawy prawo wodne winien być tak rozumiany.

Przepis art. 64 ust. 1 ustawy stanowi, że utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Przepis jednak nie wskazuje podmiotu, na którym ciąży taki obowiązek. Jedynie art. 64 ust. 1a ustawy przewiduje, że w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli zatem właściciel urządzenia nie zainicjuje odrębnego postępowania administracyjnego w celu podziału tych kosztów, konieczne jest ustalenie przez organ na jakich podmiotach ciąży utrzymanie urządzenia jakim jest rów. Te podmioty bowiem jedynie mogą zostać zobowiązane do przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód. Na tych bowiem podmiotach ciąży obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych w należytym stanie. Nie można natomiast na podstawie tego przepisu zobowiązywać innego podmiotu tj. podmiotu niezobowiązanego do utrzymywania urządzenia do czynności przewidzianych przez ten przepis. Adresatem jego jest jedynie ten podmiot, na którym ciąży utrzymanie urządzenia wodnego. Zatem organ na gruncie omawianego art. 64 b w pierwszej kolejności powinien poczynić ustalenia co do podmiotu zobowiązanego, a nie zaś co do sprawcy, który swoim działaniem zmienił czy to funkcję urządzenia czy też szkodliwie oddziaływał na grunty.

Dalej przesłanką nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia jest stwierdzenie bądź zmiany jego funkcji bądź szkodliwego oddziaływania na grunty. Zmiana zaś funkcji może nastąpić choćby poprzez faktyczne zlikwidowanie poprzez zasypanie rowu (tak wyrok NSA z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt II OSK 1607/15). Taka sytuacja w sprawie bezspornie miała miejsce.

Dalej zasadniczą kwestią jest sposób rozumienia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji. Celem decyzji jest doprowadzenie do przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. Decyzja wydana w celu przywrócenia funkcji urządzenia nie zawsze musi prowadzić do jego całkowitego odtworzenia w pierwotnej postaci, gdyż może to w okolicznościach danej sprawy okazać się zbędne (przykładowo w przypadku poprawy stosunków wodnych i zmniejszenia ilości wody odbieranej przez urządzenie) – vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2017r. sygn. akt II SA/Gd 104/17. Jednakże decyzja taka nie może zastępować postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnego. Zaproponowany natomiast w zaskarżonej decyzji przebieg rowu w istocie zmierzał do realizacji nowego urządzenia wodnego, co wymagałoby wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego) – tak cyt. już wyrok NSA z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt II OSK 1607/15.

Jak wynika z sentencji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nakazał przywrócenie poprzedniej funkcji zasypanego rowu, ale poprzez wykonanie nowego rowu, już nie w granicy działek nr ew. [...] i [...], lecz w nowym przebiegu - w całości po działce skarżącej A. M.. Rozstrzygnięcie powyższe zostało podyktowane tym, że na wskazanym odcinku na granicy działek znajdują się zabudowania wzniesione przez J. i C. M. i nie istnieje techniczna możliwość przywrócenia poprzedniego przebiegu rowu, jako rowu otwartego. Taka sytuacja nie może mieć miejsca w wypadku stosowania art. 64b ustawy. Przepis ten bowiem nie kreuje podstawy do realizacji nowego urządzenia wodnego, lecz jego celem jest przywrócenie istniejących urządzeń w takim stanie, aby spełniały one swoją funkcję. Ma charakter restytucyjny. Tymczasem organ stosując ową normę doprowadził do sytuacji, gdzie zostałoby wykonane na spornym odcinku zupełnie nowe urządzenie wodne tj. w nowym przebiegu. Aczkolwiek przy takim rozwiązaniu technologicznym urządzenie wodne zachowałoby swój dotychczasowy charakter tj. pozostałoby rowem, który kwalifikowany jest jako urządzenie wodne. Takie oczywiście wadliwe zastosowanie art. 64b ustawy polegające nie na restytucji, lecz zrealizowaniu nowego urządzenia wodnego, uzasadniało uchylenie decyzji organu odwoławczego.

Jako pozostające w sprzeczności z zastosowaną normą należało także uznać zamieszczenie w pkt 5. decyzji zapisu o obciążeniu kosztami zarówno budowy, jak i konserwacji tego rowu wskazanych tamże podmiotów. Norma zastosowanego i przywołanego jako podstawa prawna przepisu nie uprawnia organ do rozstrzygania w przedmiocie ustalenia kosztów zarówno budowy, jak i utrzymania urządzenia wodnego. Celem tego postępowania jest jedynie przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia lub likwidacja szkód będących skutkiem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Obowiązki, które wynikają ze wskazanej decyzji mają charakter sensu stricte czynności faktycznych. Omawiany przepis nie daje zatem uprawnień, aby regulować na przyszłość zasady utrzymania tego urządzenia. Temu służy odrębne postępowanie administracyjne, o którym mowa w art. 64 ust. 1a ustawy.

Sąd uchylił także decyzję organu I instancji bowiem nakłada ona obowiązek na wszystkich właścicieli działek, przez który przebiegał rów bez uprzedniego zbadania na jakich podmiotach ciąży utrzymywanie tego urządzenia wodnego. Sąd nie kwestionuje przyjętego sposobu podziału odpowiedzialności, jednak nie został ten element rozstrzygnięcia poprzedzony jakimkolwiek postępowaniem wyjaśniającym.

Poza wszystkim przyjęty sposób restytucji przez Prezydenta tj. na określonym odcinku rurociąg w miejsce rowu prowadzi do naruszenia przepisu art. 64b prawa wodnego. Przesłanką takiego rozstrzygnięcia był niekwestionowany fakt, że nie jest możliwe poprzednie odtworzenie przebiegu rowu z racji posadowienia w tym przebiegu budynków przez J. i C. M.. Z tego względu przyjęto inne rozwiązanie techniczne. Niemniej jednak zaproponowany sposób prowadzi do tego, że nastąpiłaby nie restytucja dotychczasowego urządzenia wodnego jakim jest rów, lecz do realizacji innego urządzenia. Rów został zdefiniowany w prawie wodnym jako sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu (art. 9 pkt 13 ustawy prawo wodne). Zatem rów ma dno i stanowi koryto, co należy odróżnić od rury mającej przekrój koła. Tymczasem przepis nakazuje przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, nie zaś jego zmianę na inne urządzenie. Poprowadzenie zaś rury w miejsce rowu powoduje zamianę urządzenia jakim jest rów na inne, co zdaniem Sądu w świetle normy art. 64b jest niedopuszczalne i stanowi o naruszeniu tego przepisu.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zastosowanie art. 64b w sposób jaki proponowały zarówno organ II instancji, jak i I instancji - jest niedopuszczalne.

Mając na uwadze niezwykłą złożoność sytuacji faktycznej w tej sprawie Sąd jednak podkreśla, że w granicach wyznaczonych przepisem art. 64b Prawa wodnego nie było konieczne dokonywanie szerszych ustaleń w zakresie kształtowania gospodarki wodnej w całej okolic (vide wyrok NSA z dnia 2 marca 2017r. sygn.. akt II OSK 1607/15). Sąd zatem ograniczył swe rozważania do zakresu sprawy wyznaczonej art. 64b ustawy Prawo wodne.

Z racji naruszenia normy materialnej Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota wpisu sądowego 300 zł, wynagrodzenie dla pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz 17 zł jako opłata od pełnomocnictwa.