Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 15/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 40, art. 42 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia B. i J. T. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo - gospodarczego.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne.

W dniu [...] marca 2004 r. M. W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z prośbą o sprawdzenie legalności wybudowania i usytuowania budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...], położonej przy ul. W. [...] w A. Jednocześnie w dniu [...] marca 2004 r. do w/w organu wpłynął wniosek B. i J. T. o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w budynku. W związku z wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie legalności wybudowania i usytuowania omawianego budynku, sprawa udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie została zawieszona postanowieniem organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2004 r. do czasu ostatecznego zakończenia pierwszego z w/w postępowań.

Na skutek rozpoznania sprawy zainicjowanej wnioskiem M. W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją

z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], w oparciu o przepis art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1995 r. nakazał B. i J. T. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo – gospodarczego na działce o nr ewid. [...], położonej przy ul. W. [...] w A. W tym celu organ zobowiązał inwestorów do przedłożenia: zaświadczenia właściwego organu (Burmistrza Miasta A.) o zgodności wybudowanego budynku garażowo – gospodarczego z przepisami

o planowaniu przestrzennym; inwentaryzacji powykonawczej samowolnie wybudowanego budynku, inwentaryzacji geodezyjnej podwykonawczej działki nr [...], pozytywnej opinii o stanie technicznym wybudowanego obiektu budowlanego, potwierdzającą jego zdatność do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Termin wykonania powyższych obowiązków ustalono na dzień [...] lipca 2004 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, iż na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym po dokonaniu w dniu [...] kwietnia 2004 r. wizji lokalnej na gruncie ustalono, iż na w/w działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym istnieje wybudowany budynek garażowo - gospodarczy. Przedmiotowy budynek został wzniesiony w latach 80 - tych ubiegłego stulecia bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę, a z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciły ważność miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

Rozpoznając sprawę ponownie na skutek odwołania M. W., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na podstawie tego ostatniego aktu ustalono, iż obowiązujące w dacie wybudowania samowolnego budynku garażowo - gospodarczego przepisy, dopuszczały sytuowanie bezpośrednio przy granicy budynku gospodarczego pod warunkiem: braku otworów okiennych i drzwiowych, odprowadzania wód opadowych na własna posesję, wybudowania ścian i dachu z materiałów niepalnych lub trudnozapalnych i przedmiotowy budynek spełnia te warunki. Stosownie zaś do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwalonego uchwałą nr V/32/94 Rady Miejskiej w Augustowie

z dnia 24 października 1994 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Suwalskiego Nr 39 poz. 295) teren, na którym zrealizowano przedmiotowy budynek był przewidziany pod tego rodzaju zabudowę. Z dniem 1 stycznia 2004 r. miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego miasta A. utraciły ważność, to jednak brak planu, a w konsekwencji brak zakazu zabudowy nie stanowi przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Reasumując powyższe, organ uznał, iż w konkretnym przypadku brak jest podstaw do skorzystania z art. 37 w/w ustawy, tj. nakazania rozbiórki budynku garażowo - gospodarczego, albowiem przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym, nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Natomiast do uregulowania stanu prawnego omawianego budynku ma odpowiednie zastosowanie przepis art. 40 i 42 w/w ustawy z dnia 1974 r. W konkretnym przypadku nie zachodzi konieczność nakładania na inwestora czynności faktycznych (zmian lub przeróbek), gdyż jak stwierdzono kontrolowany obiekt spełnia warunki techniczne, stąd należało ograniczyć się do zastosowania art. 42 ust. 2 prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po uprzednim przedłożeniu niezbędnych dokumentów.

Na powyższe rozstrzygnięcie K. i M. W. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który postanowieniem

z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt. II SA/Bk 515/04 odrzucił ją z uwagi na nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

W tych uwarunkowaniach, organ nadzoru budowlanego podjął zawieszone postępowanie w sprawie wniosku B. i J. T. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] udzielił w/w pozwolenia w żądanym zakresie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, iż inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, określone

w art. 56 prawa budowlanego.

Wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. M. W. zwrócił się

o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uzasadniając, że została ona wydana

z naruszeniem prawa. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w B. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] orzekł

o utrzymaniu jej w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 205/07. To ostatnie orzeczenie uprawomocniło się wskutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. II OSK 1174/07 skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W konsekwencji wydanych orzeczeń, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia

[...] kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] stycznia 2005 r. wskazując, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że omawiana samowola powstała pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, co przesądza o konieczności zastosowania do jej legalizacji przepisów tej ostatniej ustawy, a w szczególności unormowań zawartych w art. 42 ustawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] udzielił B. i J. T. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego. Organ wyjaśnił, iż powtórnie przeprowadzone oględziny potwierdziły zgodność wybudowanego obiektu z przedłożoną dokumentacją powykonawczą, a także brak istotnych odstępstw od warunków określonych w w/w pozwoleniu na budowę i przepisach. Ponadto roboty budowlane zostały zakończone w całości, a teren budowy został uporządkowany

i zagospodarowany.

Na skutek odwołania złożonego przez M. W., w/w rozstrzygnięcie zostało uchylone w całości decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Powodem tej decyzji było stwierdzenie naruszenia przez organ I instancji art. 79 kpa, polegającego na niezapewnieniu wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu, tj. wizji lokalnej przedmiotowego budynku oraz składania wyjaśnień.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. rozpoznając sprawę po raz kolejny, zawiadomieniem z dnia [...] września 2009 r. poinformował wszystkie strony o ponownym przeprowadzeniu oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego w dniu 25 września 2009 r., a po potwierdzeniu, że obiekt budowlany jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i od 2004 r. jego stan nie uległ zmianie, decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] udzielił B. i J. T. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczo – garażowego.

Od przedmiotowej decyzji odwołał się M. W. podnosząc, że samowola budowlana Państwa T. miała miejsce w latach 1986 - 1988, natomiast Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Borki II w Augustowie z roku 1977, obowiązujący w momencie rozpoczęcia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, wprowadzał kategoryczny zakaz budowy budynków gospodarczych (Dokumentacja Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego "Borki II" w Augustowie, str. 13. I. Ustalenia Ogólne, pkt. 2). Podniósł również, że państwo T. nie złożyli zaświadczenia Burmistrza Miasta A. o zgodności wybudowanego budynku garażowo – gospodarczego z przepisami o planowaniu przestrzennym, pomimo, że byli do tego zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] maja 2004 r.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo – garażowego i dokonane oględziny spornego obiektu potwierdziły zgodność stanu faktycznego

z dokumentacją powykonawczą. Inwestor przedłożył wymagane dokumenty,

a kontrolowany budynek spełnia warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. oraz wymogi przepisu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich,

o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ustosunkowując się zaś do zarzutów dotyczących braku zgodności wybudowanego budynku

z miejscowym planem zagospodarowania terenu obowiązującym w latach 1986 - 88, organ wyjaśnił, iż powyższa sprawa była opisana szczegółowo w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] maja 2004 r. W tym miejscu organ zwrócił uwagę, iż skarga na powyższe decyzje została odrzucona prawomocnym orzeczeniem WSA w Białymstoku z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 515/04, co spowodowało, iż w/w decyzje stały się ostateczne. Z tych też względów na obecnym etapie postępowania do obowiązków organów nadzoru budowlanego należało dokonanie oględzin przedmiotowego obiektu, które jak wyżej wskazano potwierdziły zgodność stanu faktycznego z dostarczona przez inwestora dokumentacja powykonawczą oraz zdatność obiektu do użytkowania, co z kolei stanowiło podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiódł M. W. wskazując, iż organ odwoławczy nie odniósł się do przepisów art. 37, 40

i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego, podstawowym przepisem likwidującym skutki samowoli budowlanej jest art. 37 w/w ustawy, w myśl którego obiekty budowlane i ich części znajdujące się na terenie nie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę podlegają przymusowej rozbiórce. Skoro, zatem plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący

w czasie dokonania samowoli budowlanej kategorycznie zabraniał budowy budynków gospodarczych na tym terenie, jedynym sposobem likwidacji tej samowoli było nakazanie rozbiórki obiektu, a nie jego legalizacja, jaki zrobił to organ.

W odpowiedzi na skargę, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 52/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił powyższą skargę i uchylił decyzję PINB

z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji

z dnia [...] października 2009 r. W ocenie Sądu w/w decyzje zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W uzasadnieniu tego stanowiska, Sąd wyjaśnił, iż wobec wzniesienia spornego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., do oceny zaistniałej samowoli budowlanej powinna mieć zastosowanie regulacja prawna, obowiązująca przed dniem wejścia w życie ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r., co wynika z art. 103 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a mianowicie ustawy z dnia

24 października 1974 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). W tym stanie rzeczy stwierdzono, iż organy nadzoru budowlanego wydając decyzję

o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku zobowiązane były do zweryfikowania, czy w niniejszej sprawie są podstawy do sanowania powstałej samowoli, tj. czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Jak wynika zaś z uzasadnienia kontrolowanej decyzji organ dokonując tej oceny uznał, iż wybudowany obiekt nie narusza wskazanego przepisu, albowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego

w dacie budowy (lata osiemdziesiąte) dopuszczały możliwość realizacji takich obiektów. Tymczasem we wskazanej decyzji organ powołał się nie na plan obowiązujący w dacie budowy, ale na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr V/32/94 Rady Miejskiej w Augustowie z dnia 24 października 1994 r., wyjaśniając, że co prawda z dniem

1 stycznia 2004 r. plan ten utracił ważność, ale brak planu, a w konsekwencji brak zakazu nie stanowi przesłanki do orzeczenia rozbiórki. Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że organy nadzoru budowlanego faktycznie powołały się na plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w czasie wydania decyzji, a nie w dacie realizacji przedmiotowego obiektu. Zgodnie zaś z dominującym w tym względzie poglądem, który skład orzekający w pełni podzielił, orzeczenie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. może być wydane po stwierdzeniu, że obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej oraz na terenie, który nie był przeznaczony na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania obowiązującym w dacie budowy. Taką też wykładnię w/w przepisu winne przyjąć organy administracji ponownie rozpoznając sprawę.

Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez J. T. od powyższego orzeczenia, wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt

II OSK 1574/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

NSA nie podzielił wykładni przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 zaprezentowanej przez Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie. Wprawdzie przyznano rację, iż

w orzecznictwie sadów administracyjnych istniej rozbieżność, co do stosowania w/w przepisu (wyróżnia się trzy stanowiska), to jednak zdaniem Sąd II instancji, należy podzielić te poglądy, które badanie zgodności samowoli budowlanej z przepisami budowlanymi wiążą z okresem jej realizacji, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym odnoszą do daty podejmowania decyzji przez właściwy organ. Podkreślono przy tym, iż postępowanie prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno - budowlanym. Następuje to, albo przez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też przez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Możliwość zastosowania właściwego trybu postępowania

w aspekcie zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi, należy odnosić do stanu aktualnego, tj. na datę rozstrzygania sprawy przez organ. Dodatkowo wskazano, iż Sąd I instancji niezasadnie przyjął, iż wzniesiony budynek jest budynkiem gospodarczym. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala bowiem stwierdzić, iż w wybudowanym bez pozwolenia obiekcie dominującą funkcja jest funkcja garażowa z jedynie jej towarzyszącą funkcją gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty w niej podniesione nie poważyły legalność skarżonej decyzji, to jest jej zgodność z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz procesowego.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne toczy się od 2004 r., a wydane w nim rozstrzygnięcie kończące było już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1574/10 uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt. II SA/Bk 52/10 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W tym miejscu godzi się zauważyć, iż przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję organu

I instancji z dnia [...] października 2009 r. w sprawie udzielenia B. i J. T. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo – gospodarczego na działce nr [...], położonej przy ul. W. [...] w A. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi przepis art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które niewątpliwie mają zastosowanie do samowoli budowlanej popełnionej przed

1 stycznia 1995 r. (tak jak w niniejszej sprawie), przewidywały szczególny tryb postępowania dotyczący samowoli budowlanej, który albo kończył się wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego (art. 37), albo decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 42 ust. 3). Jak stwierdził bowiem NSA w wyroku z dnia 30 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 681/97, Lex nr 47194, zgodnie z przepisami prawa budowlanego z 1974 r. w stosunku do każdej samowoli budowlanej powinna być wydana decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego (lub jego części) bądź też decyzja pozwalająca na jego użytkowanie. Zalegalizowanie samowoli budowlanej popełnionej pod rządami prawa budowlanego z 1974 r. następuje poprzez udzielenia pozwolenia na użytkowanie, które – w zależności od okoliczności sprawy – albo wymaga poprzedzenia nałożeniem obowiązku wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 w/w ustawy) albo samym nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 2 w/w ustawy).

Jak wynika zatem z powyższego, przystępując do oceny skutków samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zobligowany był do zbadania przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy, uzasadniających konieczność orzeczenia rozbiórki danego obiektu, a dopiero

w przypadku ustalenia, że przesłanki te nie zaistniały, mógł podjąć działania zmierzające do legalizacji obiektu. Pozwolenie na użytkowanie jest zatem jednym

z etapów (końcowym) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (art. 42 ust. 3).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy nadzoru budowlanego przed podjęciem czynności zmierzających do legalizacji, prowadziły postępowanie zmierzające do wykluczenia przesłanek przymusowej rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu. Postępowanie to (zainicjowane wnioskiem M. W. z dnia [...] marca 2004 r.) zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w A. z dnia [...] maja 2004 r. wydaną w oparciu o art. 42 ust. 2 w/w ustawy, nakazującą inwestorom uzyskanie pozwolenie na jego użytkowanie. W tym celu organy zobowiązały inwestorów do przedłożenia stosownej dokumentacji, zakreślając termin realizacji tego obowiązku. Wydając decyzję o nakazaniu uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, organy dokonały weryfikacji w kierunku ustalenia czy w niniejszej sprawie są podstawy do sanowania powstałej samowoli, tj. czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Oceny tej dokonały opierając się o ustalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania, co jest zgodne ze stanowiskiem prezentowanym w wyroku NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1574/10. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wybudowany obiekt nie narusza wyżej wskazanego przepisu, albowiem

z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciły ważność miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Powyższe rozstrzygniecie zostało utrzymane w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2004 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uznał, iż

w konkretnym przypadku brak jest podstaw do skorzystania z art. 37 w/w ustawy,

tj. nakazania rozbiórki budynku garażowo - gospodarczego z uwagi na to, iż przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym, nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Fakt zaś, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciły ważność miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego miasta A. i na dzień orzekania nie ma planu, i w konsekwencji nie ma zakazu zabudowy również nie stanowił zdaniem organu przesłanki do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Natomiast do uregulowania stanu prawnego przedmiotowego budynku ma odpowiednie zastosowanie przepis art. 40 i 42 w/w ustawy z dnia 1974 r. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ ustalił, iż w konkretnym przypadku nie zachodzi konieczność nakładania na inwestora czynności faktycznych (zmian lub przeróbek), gdyż kontrolowany obiekt spełnia warunki techniczne, należało zatem ograniczyć się do zastosowania art. 42 ust. 2 ustawy, nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie po uprzednim przedłożeniu niezbędnych dokumentów.

W tym miejscu podnieść należy, iż skarga K. i M. W. na powyższe rozstrzygnięcia została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 października 2004 r. sygn. akt. II SA/Bk 515/04. Postanowienie to nie było skarżone i z dniem 18 listopada 2004 r. stało się prawomocne. Oznacza to, iż decyzja nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest ostateczna i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wywołuje określone skutki prawne.

Kończąc tę część rozważań ponownie zauważyć należy, iż postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli sądowej zostało zainicjowane wnioskiem B. i J. T. z dnia 24 marca 2004 r. o udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo – gospodarczego. Tak sformułowane żądanie zakreśliło przedmiot sprawy i granice jej rozpoznania do kwestii udzielenia pozwolenia na użytkowanie wyżej opisanego budynku, pozostawiając poza zakresem kognicji organów okoliczności dotyczące postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. W konsekwencji i kognicja sądu ograniczać się winna do zbadania legalności rozstrzygnięcia dotyczącego udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku, pomijając pozostałe zarzuty – skierowane do orzeczenia podjętego w dniu [...] lipca 2004 r., do oceny którego - zdaniem Sądu - na obecnym etapie postępowania powracać nie można. Podobnie kwestie podniesione w uzasadnieniu NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1574/10 należy odnosić do tego ostatniego postępowania.

Przechodząc zatem do meritum sprawy wskazać należy, iż stosownie do brzmienia art. 42 ust. 3 w/w ustawy, podstawą do wydania pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Na obecnym zatem etapie postępowania - jak słusznie zauważył organ odwoławczy, do obowiązków organów nadzoru budowlanego należało jedynie dokonanie oględzin przedmiotowego obiektu, które mają na celu potwierdzenie zgodność stanu faktycznego z dostarczoną przez inwestora dokumentacją powykonawczą oraz zdatność obiektu do użytkowania. Jak wynika zaś z ustaleń organów obu instancji mających odzwierciedlenie w zgromadzonym

w sprawie materiale dowodowym, inwestorzy przedłożyli wymagane dokumenty,

w tym pismo Burmistrza A. z dnia [...] czerwca 2004 r. będące odpowiedzią na wniosek inwestorów w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności wybudowanego budynku garażowo - gospodarczego z przepisami o planowaniu przestrzennym (k. 1

i 10 akt organu I instancji). Dokonane zaś w dniu [...] września 2009 r. oględziny przedmiotowego obiektu potwierdziły zgodność stanu faktycznego z przedmiotową dokumentacją powykonawczą. W trakcie oględzin stwierdzono, iż stan omawianego budynku nie uległ zmianie i jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, tj. jako budynek garażowo - gospodarczy. Nie stwierdzono jego rozbudowy lub robót budowlanych zmieniających jego stan poprzedni. Teren wokół budynku jest uporządkowany i zagospodarowany (k. 126 i verte akt organu I instancji). Organy uznały ponadto, iż kontrolowany budynek spełnia warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. oraz wymogi przepisu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości stanowisko organów obu instancji, iż powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie

w świetle art. 42 ust. 3 ustawy, co też organy zdaniem Sądu prawidłowo uczyniły.

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zauważyć bowiem należy, iż przedmiotem dowodu mogą być jedynie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a więc dotyczące jej przedmiotu

i mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. O tym zaś przesądza norma prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.