Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1097/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 18 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.
article: Art. 95 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu [...] z dnia 20 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku nabycia prawa do 12-miesięcznego uposażenia skargę oddala


UZASADNIENIE

Skarżący J. K. pismem z dnia 5 lutego 2007 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Woskowej Nr [...] z wnioskiem "o zobowiązanie płatnika WBE do zwrotu kwoty 51.474,27 zł wraz z odsetkami a pobranej od wnioskodawcy w dniu 23 marca 2004 r. na podstawie nieważnej decyzji tego organu z dnia 24 lipca 2003 r."

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] 2007 r., stwierdził, że wypłacone skarżącemu za okres od dnia 1 czerwca 2000 r. do 31 maja 2001 r. uposażenie w łącznej kwocie 50.674,92 zł brutto podlega zwrotowi ze względu na nienabycie prawa do tej należności. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 3 ust. 1, art. 9 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy w związku z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że Minister Obrony Narodowej prawomocną decyzją z dnia [...] 2002 r., Nr [...] uchylił w decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2000 r. Nr [...] punkt 39, dotyczący zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, że jeżeli uprawnienie do otrzymania 12-miesięcznego świadczenia nie powstało, to wypłacone skarżącemu przez organ emerytalny należności podlegają zwrotowi jako należności budżetu państwa, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - żołnierzowi przysługuje tylko jedno uposażenie.

W dalszych pismach skarżący podniósł, że kwotę 51.474,27 zł wpłacił do organu na skutek czynności egzekucyjnych, których legalność została zakwestionowana wobec stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wpłacenie tej kwoty i dlatego wnosi o zwrot bezprawnie uzyskanej przez WBE w dniu 23 marca 2004 r. kwoty.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wydał w dniu [...] 2007 r. decyzję Nr [...], uzupełniającą decyzję nr [...] z dnia [...] 2007 r., w której orzekł, że odmawia zapłaty również kwoty 799,35 zł, a zatem łącznie odmowa dotyczy zapłaty kwoty 51.474,27 zł.

W odwołaniu skarżący podniósł również, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r. stwierdzający nieważność decyzji z dnia [...] 2003 r. nakazał również niewykonywanie tego aktu w całości. W tej sprawie oznacza to, zdaniem skarżącego, obowiązek organu I instancji przywrócenia stanu, w którym brak jest skutków spowodowanych przez nieważną decyzję WBE poprzez nakazanie zwrotu pobranej kwoty.

Dowódca Korpusu [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, skazując, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej skarżącego w 2000 r. nie nastąpiło, a pobrane przez niego w 2000 r. świadczenie określone w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażaniu żołnierzy było świadczeniem nienależnym, ponieważ nie nabył prawa do 12-miesięcznego uposażenia. Ponadto organ II instancji wskazał, że z dniem 31 lipca 2004 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i w związku z tym otrzymał kwotę 67.076,88 zł stanowiącą 12-miesięczne uposażenie przysługujące żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej.

J. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 856/07 oddalił skargę J. K. na decyzję Dowódcy Korpusu [...] z dnia [...] 2007 r., Nr [...] podzielając stanowisko organów administracyjnych w tym zakresie.

W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez J. K. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn., I OSK 542/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu wyroku NSA dokonał wykładni prawa dotyczącej przepisów zawartych w art. 134 § 1, 141 § 4 i art. 151, 141 § 4 i art. 151, 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że jego zdaniem, w niniejszej sprawie J. K. wniósł o zwrot kwoty 51.474,27 zł wraz z odsetkami pobranej od niego w dniu 23 marca 2004 r. na podstawie decyzji z dnia [...] 2003 r., której nieważność została stwierdzona wyrokiem sądu administracyjnego i jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w kontrolowanym wyroku z dnia 14 grudnia 2007 roku nie zauważył, że organy uchyliły się od rozstrzygnięcia tego żądania skarżącego, a więc w istocie rozpoznały inną sprawę, a nawet z decyzji organów obu instancji nie wynika jaki wniosek został rozstrzygnięty, przez kogo złożony i z jakiej daty. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji nie ustalił w pełni stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie ocenił prawidłowości podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji (k. 13 - 14 uzasadnienia wyroku z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt I OSK 542/08). Stwierdzono, że "obecnie nie wiadomo czy istnieje tytuł prawny do wyegzekwowania od J. K. kwoty, której zwrotu żąda" (k. 15 uzasadnienia I OSK 542/08). Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oprócz wyjaśnienia wskazanych w uzasadnieniu okoliczności sprawy, należy wziąć również pod uwagę, że w kwestii uprawnień do emerytury i zwrotu świadczeń prowadzona jest sprawa przed sądem powszechnym i w toku tego postępowania zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt [...], uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt [...] i przekazujący sprawę Sądowi Apelacyjnemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania, którego odpis skarżący złożył do akt sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Apelacyjnym (k. 17 uzasadnienia I OSK 542/08).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 652/09 uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Korpusu [...] z dnia [...] 2007 r. Nr [...] oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji orzekając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w wyniku sprawy przekazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W zaleceniach skierowanych do organów Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że jeżeli żądanie strony jest niewystarczająco precyzyjne, czy też niewłaściwie sformułowane, to obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest wezwanie (przed wydaniem decyzji) do usunięcia występujących zdaniem organu braków lub nieścisłości w sformułowaniu żądania, z informacją o przyczynach prezentowanej oceny wniosku w świetle obowiązującego prawa i pouczeniem, o konsekwencjach takiego stanu rzeczy w razie niezastosowania się do wezwania organu przy rozstrzyganiu sprawy. Takiego działania wymaga art. 7 k.p.a., nakazujący branie pod uwagę również słusznego interesu stron przy załatwianiu sprawy, jak również inne zasady ogólne sformułowane w art. 8 i 9 k.p.a. Sąd zaznaczył, że po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, wynikającym z art. 63 § 1 k.p.a. Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania (art. 1 pkt 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a.), w tym także ustalenie zdolności organu do prowadzenia postępowania w tej sprawie i wydania stosownej decyzji (art. 19 i art. 27 k.p.a.). W przypadku negatywnej oceny złożonego podania (wniosku), a zwłaszcza w przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią żądania nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., czy też pochodzi od podmiotu nie będącego stroną tegoż postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., bądź gdy została skierowana do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie stosownych czynności procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności wezwanie strony do usunięcia braków formalnych podania, pozostawienie podania bez rozpoznania, przekazanie sprawy do organu właściwego, zwrot podania z odpowiednim pouczeniem. W przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią podania nie dotyczy sprawy indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., to mamy do czynienia z bezwzględną przeszkodą we wszczęciu postępowania, czyniącą niedopuszczalnym wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie przed organem administracji publicznej. Jeżeli więc żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to mamy do czynienia z bezprzedmiotowością tego postępowania i postępowanie takie winno ulec umorzeniu. Jeśli zaś żądanie strony zostało skierowane do organu niewłaściwego, organ winien podjąć czynności przewidziane w art. 65 k.p.a. i art. 66 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nadto zaznaczył, że wobec nieustalenia istoty rozstrzyganej sprawy, nie jest możliwym odniesienie się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego skoro od istoty rozstrzygnięcia będzie zależało także rozważenie kwestii właściwości organu administracyjnego do wydania decyzji merytorycznej - pozytywnej lub negatywnej, lub też umarzającej postępowanie administracyjne, a co za tym idzie także dopuszczalność sądowoadministracyjnej kontroli takich decyzji. Funkcja kontrolna sądów administracyjnych nie może sprowadzać się do uprzedniej kontroli decyzji, które mogą być wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że z tego względu nie jest możliwym również odniesienie się do prawidłowości podstawy prawnej wydanych w sprawie przez organ decyzji: art. 3 ust. 1, art. 9 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy. Sąd podniósł, że przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mając na uwadze także to, że oprócz wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności sprawy, należy wziąć również pod uwagę, że w kwestii uprawnień skarżącego do emerytury i zwrotu świadczeń prowadzona jest sprawa przed sądem powszechnym i w toku tego postępowania zapadł wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt [...], uchylający wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt [...] i przekazujący sprawę Sądowi Apelacyjnemu -Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania, którego odpis skarżący złożył do akt sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W wyniku powyższych wyroków pismem z dnia 22 marca 2010 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wezwał J. K. do sprecyzowania swych żądań z jednoznacznym wskazaniem w jakiej sprawie Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] ma prowadzić postępowanie i wydać decyzję (k. 85 akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. K. pismem z dnia 6 kwietnia 2010 r. stwierdził, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] jest "zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej czy wnoszący posiada prawo bądź nie do świadczenia wypłaconego z mocy art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. (Dz. U. nr 74, poz. 693 ze zm.) przez płatnika WBE w dniu 27 czerwca 200 r. i czy podlega ono zwrotowi". Dalsze żądania związane zostały z przyznaniem prawa do tego świadczenia (k. 87 akt adm.).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2010 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] stwierdził "1) brak nabycia przez p. J. K. prawa do 12-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej płk J. K. na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] 2000 r. (punkt 39 - dotyczący zwolnienia w/w żołnierza z zawodowej służby wojskowej); 2) zrealizowanie przez p. J. K. prawa do 12-miesiecznego świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłaconego zainteresowanemu jednorazowo przez Wojskowe Biuro Emerytalne - w dniu 13 sierpnia 2004 r. na podstawie rozkazu Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] 2004 r. w sprawie zwolnienia płk J. K. z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] 2004 r."

Jako podstawę prawną wskazano art. 104 w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 169 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) w zw. z art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), art. 18 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) wskazując, że decyzja została wydana w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2009 r. - sygn. akt III SA/Kr 652/09 - uchylającego decyzję Nr [...] Dowódcy Korpusu [...] z dnia [...] 2007 r. oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji, tj. Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] 2007 r. oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] 2007 r., jak również w rozpoznaniu ponownie wniosku J. K. z dnia 5 lutego 2007 r. uzupełnionego następnie wnioskami z dnia 16 marca 2007 r., 24 kwietnia 2007 r. i z dnia 6 kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia prawa do 12-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Na uzasadnienie podano, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] jest organem właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku J. K. o ustalenie prawa do 12-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albowiem o właściwości tego organu administracyjnego przesądziły dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj.: z dnia 22 grudnia 2004 r. - sygn. akt II SA/Wa 648/04 - oraz z dnia 30 listopada 2006 r. - sygn. akt II SA/Wa 1404/06. Podano, że rozpatrywana sprawa mieści się w kategorii stosunku administracyjnoprawnego albowiem art. 8 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak również art. 107 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.), jak również obowiązujący poprzednio akt wykonawczy do cytowanych powyżej ustaw dotyczących zawodowej służby wojskowej, tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy mają swoje odesłania wprost do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a wnioskodawca - płk J. K. - pełniąc zawodową służbę wojskową od 1974 r. do dnia 31 lipca 2004 r. pozostawał w tym czasie w stosunku administracyjnoprawnym, w oparciu o wskazane wyżej przepisy prawa. Organ zaznaczył, że przedmiotowa sprawa podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, albowiem przesądzają o tym następujące przepisy: art. 8 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r., jak również art. 107 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r., oraz art. 9 ust. 4 nieobowiązującej już ustawy o uposażeniu żołnierzy z dnia 17 grudnia 1974 r., które odwołują się do takiej formy prawnej, przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ wskazał, że istotą rozpatrywanej sprawy jest ustalenie istnienia prawa do 12-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jak służba stała, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, które wypłacone zostało J. K. przez płatnika, tj. Wojskowe Biuro Emerytalne - w dniu 27 czerwca 2000 r., a następnie zwrócone temu organowi emerytalnemu przez J. K. w dniu 23 marca 2004 r., w kwocie 51.474,27 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że poza sporem pozostaje fakt, iż za okres od dnia 1 czerwca 2000 r. do dnia 2 czerwca 2003 r., tj. w okresie kiedy J. K. pozostawał na wszelkim zaopatrzeniu finansowym Jednostki Wojskowej [...], zostało mu wypłacone - na podstawie decyzji Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2004 r. - przysługujące mu z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, uposażenie i inne należności pieniężne wynikające z obowiązujących wówczas przepisów ustawy pragmatycznej i uposażeniowej, w kwocie 204.937,25 zł i w ten sposób zostały uchylone wszelkie skutki prawne decyzji Nr [...] wydanej w dniu [...] 2000 r. przez Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu płk J. K. z zawodowej służby wojskowej. W wyniku uchylenia tej decyzji J. K. nie został wówczas z tej służby zwolniony i otrzymując nieprzerwanie uposażenie w pełnej wysokości pozostawał nadal w zawodowej służbie wojskowej. Zdaniem tego organu – "w konsekwencji restytucji statusu żołnierza zawodowego, nie nastąpiło faktyczne zwolnienie płk. J. K. z zawodowej służby wojskowej, a tym samym wnioskodawca nie nabył prawa do 12-miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Wobec powyższego p. J. K. zasadnie zwrócił do WBE - otrzymane 12-miesigczne uposażenie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, gdyż przedmiotowe zwolnienie z zawodowej służby wojskowej p. K. wówczas w istocie nie nastąpiło." Organ zaznaczył, że w wyniku późniejszego zwolnienia J. K. z zawodowej służby wojskowej - otrzymał on 12-miesięczne uposażenie przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. To świadczenie pieniężne wypłacone zostało J. K. jednorazowo przez Wojskowe Biuro Emerytalne - w dniu 13 sierpnia 2004 r. Zostało wypłacone za okres jednego roku po zwolnieniu ze służby w wysokości kwoty faktycznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby na podstawie dokumentów wydanych przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, na zaopatrzeniu którego wnioskodawca pozostawał od dnia 3 czerwca 2003 r. do chwili faktycznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. do dnia 31 lipca 2004 r. Organ zaznaczył, że miał na względzie zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 652/09, z których wynika, że przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy brać pod uwagę wyrok z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt [...] Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie prawa do emerytury i zwrotu świadczeń, zgodnie z którym emerytura nie podlega zwrotowi, jednakże sprawy dotyczące prawa do 12-miesięcznego uposażenia należą do trybu postępowania administracyjnego, a ich rozstrzygnięcie jest niezależne od rozstrzygnięć dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego.

Z powyższą decyzją nie zgodził się J. K. zaznaczył, że w związku ze zwolnieniem go ze służby wojskowej z dniem [...] 2000 r. otrzymał jednorazowe świadczenie pieniężne należne - na mocy art. 18 ust. 1 ustawy "wojskowej" - w wysokości 50.674,92 zł. Podał, że w związku z uchyleniem zwolnienia ze służby "pod przymusem egzekucyjnym" zwrócił w dniu 23 marca 2004 r. tę należność powiększoną o odsetki naliczone od dnia 5 lutego 2004 r. w kwocie 799,35 zł, to jest wpłacił do WBE kwotę 51.474,27 zł. Zdaniem odwołującego się, ponieważ stwierdzono nieważność decyzji o zwrocie tej należności, to organ posiada tę kwotę bez tytułu prawnego. Zdaniem odwołującego się, zaskarżona decyzja jest błędna z powodu treści uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego, który uchylił w całości wyrok Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z powodu takiego samego błędu wskazując, że decyzji administracyjnej nie przysługuje domniemanie legalności. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, "pobrane przez skarżącego w dniu 27 czerwca 2000 r. świadczenie miesięczne zostało wypłacone zgodnie z zasadami obowiązującymi w dniu wypłaty (...) i nie podlega ono zwrotowi".

Decyzją z dnia 20 lipca 2010 r. Nr [...] organ II instancji – Dowódca Korpusu [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została w zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami o postępowaniu administracyjnym, które miały wpływ na wynik niniejszej sprawy. Organ ten podzielając ustalenia i argumenty organu I instancji zaznaczył, że w konsekwencji restytucji statusu żołnierza zawodowego, nie nastąpiło faktyczne zwolnienie J. K. z zawodowej służby wojskowej w 2000 roku, a tym samym nie nabył on prawa do 12-miesięcznego uposażenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i w tej sytuacji J. K. zasadnie zwrócił do WBE - otrzymane 12-miesięczne uposażenie z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Podniesiono jednocześnie, że w wyniku zgodnego z prawem zwolnienia J. K. ze służby w 2004 r. otrzymał on 12-miesięczne uposażenie przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, zwane świadczeniem pieniężnym, które wypłacone zostało skarżącemu jednorazowo przez Wojskowe Biuro Emerytalne - w dniu 13 sierpnia 2004 r. za okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, w wysokości kwoty faktycznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby na podstawie dokumentów wydanych przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, na zaopatrzeniu którego wnioskodawca pozostawał od dnia 3 czerwca 2003 r. do chwili faktycznego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. do dnia 31 lipca 2004 r. Organ zaznaczył, że omawiane świadczenia pieniężne, należne za okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, będące 12-miesięcznym uposażeniem, mają charakter jednorazowy i nie można powielać ich wypłaty. W zakresie takiego stanowiska organ powołał się na ustalone orzecznictwo sadownictwa administracyjnego, a w szczególności na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. (sygn. akt I OSK 932/08). Zdaniem tego organu, z treści uzasadnienia uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r. - sygn. akt III UZP 1/08 - (Biuletyn Sądu Najwyższego 2008, Nr 9, poz. 1) wynika, że sprawy dotyczące prawa do 12-miesięcznego uposażenia należą do trybu postępowania administracyjnego, a ich rozstrzygnięcie jest niezależne od rozstrzygnięć dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego.

Od powyższej decyzji J. K. złożył skargę, w której przytoczył te same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu wnosząc o ustalenie, że wypłacone mu w dniu 27 czerwca 2000 r. świadczenie w wysokości 12-miesięcznego uposażenia (które zwrócił z odsetkami w dniu 23 marca 2004 r.) nie podlegało zwrotowi.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Korpusu [...] wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. skarżący potwierdził, że chodzi mu o ustalenie, że miał prawo do świadczenia należnego mu w 2000 r. z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r., a w konsekwencji o wypłatę mu tego świadczenia będącego 12-miesięcznym uposażeniem, które - jego zdaniem - organ przetrzymuje bezprawnie i jednocześnie potwierdził, że otrzymał po zwolnieniu go ze służby w 2004 roku takie 12-miesięczne uposażenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga J. K. nie jest uzasadniona.

Decyzją z dnia [...] 2000 r. J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] 2000 r. W dacie tego zwolnienia obowiązywały regulacje zawarte w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r., Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) W szczególności art. 18 ust. 1 pkt 1 stanowił:

"Art. 18. 1. Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługują następujące należności pieniężne:

1) co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym".,

W związku z treścią powyższego przepisu i zwolnieniem ze służby J. K. wypłacono w 2000 r., niezależnie od odprawy, 12-to miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w wysokości 50.674,92 zł.

Decyzja o zwolnieniu ze służby J. K. została następnie decyzją z dnia [...] 2002 r. uchylona.

W dniu [...] 2003 r. została wydana decyzja o zwrocie przez skarżącego pobranego w 2000 r. 12-to miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w wysokości 50.674,92zł i decyzję tę Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] 2003 r. J. K. został wezwany i upomniany do zwrotu tego pobranego świadczenia pieniężnego i istotnie zwrócił je wraz z naliczonymi odsetkami w dniu 23 marca 2004 roku.

Następnie J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] 2004 r. i w związku ze zwolnieniem ze służby zostało mu ustalone w wysokości 67.076,88 zł i następnie jednorazowo w dniu 13 sierpnia 2004r. wypłacone 12-to miesięczne uposażenie w oparciu o obowiązujący w dacie zwolnienia ze służby przepis art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), który stanowił:

"Art. 95. Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne:

1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby."

Następnie, wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA 648/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] 2003 r. o zwrocie przez skarżącego pobranego w 2000 r. 12-to miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w wysokości 50.674,92zł.

W oparciu o taki, w zasadzie niesporny stan faktyczny, zostało wystosowane żądanie skarżącego o ustalenie jego prawa do niesłusznie - jego zdaniem - zwróconego w dniu 23 marca 2004 roku przez niego świadczenia pieniężnego stanowiącego 12-to miesięczne uposażenie należne żołnierzowi zwolnionemu ze służby, a w konsekwencji takiego ustalenia żądania wypłacenia mu ponownie kwoty 50.674,92 zł powiększonej o kwotę wpłaconych przez niego w 2004 r. odsetek.

Tak więc przedmiotem sporu jest ustalenie, czy skarżący ma prawo do powyższego świadczenia zwróconego w 2004 r. z tego względu, że w chwili wypłacania go w 2000 r. było świadczeniem należnym i brak jest zgodnej z prawem decyzji o jego zwrocie - jak chce tego skarżący, czy też skarżący nie ma do niego prawa albowiem w dniu 13 sierpnia 2004 r. faktycznie wypłacono mu 12-to miesięczne uposażenie należne żołnierzowi zwolnionemu ze służby - jak twierdzą to organy administracyjne obu instancji.

Zdaniem Sądu, rację mają organy administracyjne, albowiem skarżący został jeden raz skutecznie zwolniony ze służby i mając na względzie treść przytoczonych i jednobrzmiących przepisów - art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżący ma prawo do jednego tego rodzaju uposażenia, które zostało mu wypłacone w 2004 r. Na poparcie tego stanowiska słusznie – zdaniem Sądu – organ administracyjny powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 932/08 (opubl. w LEX nr 546621) albowiem Naczelny Sąd Administracyjny porównując sytuację świadczenia pieniężnego nazwanego tu "odprawą z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych" z odprawą wynikającą z Kodeksu pracy jednoznacznie stwierdza, że świadczenie takie przysługuje tylko raz w związku ze zwolnieniem ze służby ze skutkiem prawnym i w sytuacji, gdyby skarżący nie zwrócił w 2004 r. pobranego w 2000 r. świadczenia pieniężnego miałby prawo tylko do wypłaty różnicy, o ile taka powstałaby w związku ze świadczeniem należnym związanym ze z wolnieniem ze służby w 2004 roku. W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Sąd pierwszej instancji badając legalność decyzji Dowódcy (...) Okręgu Wojskowego z dnia (...) listopada 2007 r. zasadnie przyjął, że organ zgodnie z przepisami, prawidłowo orzekł w przedmiocie ustalenia uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, Jednocześnie prawidłowo uznał, że skarżącemu należy wypłacić kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 30 września 2007 r. (tj. na dzień skutecznego zwolnienia), a uposażeniem wcześniej ustalonym i wypłaconym według stawek obowiązujących w 2004 r. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo zaliczyły na poczet uposażenia kwotę wcześniej wypłaconą z tego samego tytułu. Po wydaniu przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. stwierdzającej nieważność decyzji, orzekających w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, skarżący został przywrócony do służby, co oznacza, że stosunek służbowy został reaktywowany. Inaczej mówiąc skarżący nie został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2004 r. Skuteczne prawnie zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej miało więc miejsce tylko raz to jest 30 września 2007 r. W tej sytuacji mając na uwadze przepis art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej zasadnie ustalono w 2007 r. skarżącemu prawo do świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i jednocześnie zasadnie zaliczono na poczet tego świadczenia wypłaconą w 2004 r. kwotę uposażenia w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, które nie miało miejsca".

Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jednoznacznie świadczy - zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie - o prawidłowo wydanych decyzjach przez organy administracyjne w niniejszej sprawie.

Mają także rację organy administracyjne wskazując, że wzięły pod uwagę wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt [...], który uchylał wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt [...] i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania, do czego organy zostały zobowiązane także wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 652/09 i dokonując analizy tych orzeczeń w świetle Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r., sygn. III UZP 1/08 (opubl. LEX nr 449967 a także OSNP 2009/7-8/101, Biul.SN 2008/9/17) stwierdziły, że świadczenia pieniężne należne na mocy art. 18 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy i odpowiednio art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych są świadczeniami związanymi z uposażeniem żołnierza a nie świadczeniami emerytalnymi, które zostały odmiennie uregulowane. Na takie stanowisko wskazuje treść uzasadnienia wymienionej wyżej Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2008 r., sygn. III UZP 1/08: "Dla porządku należy jedynie podnieść, że emerytura wojskowa zależy tylko od posiadania okresu służby (15 lat) i niepozostawania w służbie, czyli zwolnienia z niej (art. 12 ustawy o z.e.ż.). Ważne jest więc zwrócenie uwagi, że emerytura wojskowa zależy od samego zwolnienia ze służby, a nie od tego czy decyzja o zwolnieniu ze służby była prawidłowa (tu należy przyjąć, że zagadnienie pomija decyzje bezwzględnie nieważne). Zależność emerytury wojskowej od służby jest więc tylko taka, że prawo do emerytury warunkuje wymagany minimalny okres służby i zwolnienie z niej. Po zwolnieniu ze służby prawo do emerytury oparte jest na samodzielnej decyzji emerytalnej. Wcześniej inny organ i inną decyzją zwalnia ze służby. Zwolnienie to jako poprzedzające i warunkujące prawo do emerytury wojskowej przybiera dla tego ostatniego głównie znaczenie faktyczne, gdyż kończy pozostawanie w służbie i uruchamia zaopatrzenie emerytalne. Wadliwość decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. nie stanowi negatywnej przesłanki prawa do emerytury wojskowej (art. 12 ustawy o z.e.ż.). Decyzja o zwolnieniu żołnierza ze służby, nawet jeśli posiada wady wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a., istnieje prawnie i odnosi się do niej domniemanie ważności. Podlega zatem wykonaniu i wywołuje skutki prawne, również w zakresie materialnego prawa emerytalnego. Z uwagi na opisaną powyżej autonomię zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych, w pełni zaakceptować należy pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w sprawie III UK 53/07, że ocena praktyki przyjmowania przez organy wojskowe "pełnej reaktywacji" statusu żołnierza zawodowego w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji zwolnienia ze służby, obejmującej również wypłatę uposażenia za cały czas zwolnienia, wykracza poza przedmiot sprawy z ubezpieczenia społecznego - zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych. Stosunki służbowe żołnierzy zawodowych są stosunkami administracyjnoprawnymi i rozstrzyganie o nich nie należy do drogi sądowej (art. 1 i art. 2 k.p.c). Właściwość postępowania administracyjnego została wyraźnie zaznaczona w ustawie z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 8)."

Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł, co prawda, że organy administracyjne nie ustrzegły się drobnych uchybień formalnych w uzasadnieniu wydanych decyzji, nie mniej nie dopatrzył się znacznych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe stanowisko, twierdzenia i zarzuty skarżącego oraz nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga J. K. nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły obowiązującego prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.