Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 553/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, 8 pkt 1 lit a, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2, arrt. 50, art. 6, art. 37 ust. 1, 2, art. 66 ust. 2 pkt 1,art. 18 ust. 1,
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 27 ust. 2, art. 24(1),
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 1222
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 11,
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "W." w S. na informację Zarządu Województwa Ś. z [...] r. [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Akt organu administracji publicznej

1.1. Zarząd Województwa Ś. (zarząd, organ, instytucja) wydał wobec Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "W."

w S. (spółdzielnia) rozstrzygnięcie z [...] nr [...] o odrzuceniu projektu. Rozstrzygnięcie dotyczyło projektu pn. "Podniesienie efektywności energetycznej poprzez przeprowadzenie termomodernizacji wielorodzinnych budynków wraz z wymianą oświetlenia oraz pozyskiwanie energii z instalacji fotowoltaicznej" (projekt), złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 – 2020, Działanie 3.3 Poprawa efektywności energetycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii w sektorze publicznym i mieszkaniowym. Projekt został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów merytorycznych dopuszczających w postaci: kryterium nr 1 - Zgodność projektu z dokumentami programowymi na lata 2014-2020, kryterium nr 2 - Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznym, kryterium nr 7 - Potencjalna kwalifikowalność wydatków.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnośnie kryterium nr 1 organ powołał się na zapisy Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 - 2020 (dalej: SZOOP) oraz § 4 i § 6 ust. 1, 2, 3 Regulaminu Konkursu nr RPSW.03.03.00-IZ.00-26-076/16 wraz z załącznikami, zwanym dalej "regulaminem konkursu". Organ wskazał, że wniosek został złożony przez podmiot do tego nieuprawniony.

W chwili rozpoznania wniosku spółdzielnia była jedynie współwłaścicielką trzech nieruchomości, objętych tym wnioskiem. Zarząd przyjął, że spółdzielni nie przysługuje prawo dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane

w zakresie przekraczającym bieżące jej utrzymanie. Zatem na przeprowadzenie prac, których dotyczył projekt, konieczne było uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli. Instytucja poddała w wątpliwość również uprawnienie spółdzielni do skutecznego zabezpieczenia roszczeń powstałych z tytułu ewentualnej realizacji projektu. Zarząd powołał się na interpretację art. 4, art. 6 ust. 4 i 5, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (j. t. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) dalej jako u. o s.m. w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – dalej jako Prawo budowlane, a także art. 199 i 200 k.c.

Z przytoczonego wyżej stanowiska organu wynika ponadto, że beneficjentem udzielonej pomocy nie byłaby jedynie spółdzielnia, ale także pozostali współwłaściciele, przede wszystkim osoby fizyczne. Zarząd uznał, że wbrew twierdzeniom spółdzielni nie może ona zapewnić trwałości projektu zarówno w zakresie własności zmodernizowanych budynków, eksploatacji czy zarządzania/administrowania nimi, ale też finansowym.

Odnosząc się do kryterium nr 2, zarząd wskazał, że z uwagi na to, że spółdzielni nie przysługuje prawo wyłącznego dysponowania nieruchomościami objętymi projektem, nie będzie ona mogła uzyskać niezbędnych zgód, pozwoleń czy dokonać kolejnych czynności związanych z projektem. Tym samym nie będzie możliwe uzupełnienie wniosku o m.in.: pozwolenia na budowę, zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia.

Niespełnienie przez projekt kryterium nr 7 wynikało z ustalenia przez zarząd, że spółdzielnia rozpoczęła realizację projektu przed dniem złożenia wniosku

o dofinansowanie. Spółdzielnia załączyła nieprawdziwe audyty efektywności energetycznej - przedstawiając w nich zrealizowany przed złożeniem wniosku zakres rzeczowy jako planowany. Dodatkowo niezgodne ze stanem faktycznym były również dane dotyczące ilości lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynkach, których spółdzielnia jest współwłaścicielką.

1.2. Na powyższe rozstrzygnięcie spółdzielnia złożyła protest do Zarządu Województwa Ś. w zakresie opisanych wyżej kryteriów, oznaczonych numerami 1, 2 i 7.

Odnośnie kryterium nr 1 spółdzielnia podniosła, że projekt wpisywał się w typ objęty dofinansowaniem. Umocowanie spółdzielni do złożenia wniosku wynika z jej Statutu, aktualnego wyciągu z KRS, uchwały Spółdzielni o powołaniu Zarządu Spółdzielni, upoważniającej Zarząd Spółdzielni do zaciągnięcia zobowiązań finansowych ze środków RPO WŚ w określonej wysokości oraz o udzieleniu pełnomocnictwa dla Zarządu Spółdzielni do złożenia wniosku o dofinansowanie

i podpisanie umowy o dofinansowanie.

W zakresie prac dociepleniowych uprawnienia spółdzielni do samodzielnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostały potwierdzone w wyrokach sądów administracyjnych.

Bez znaczenia przy ocenie merytorycznej wniosku powinien być fakt prowadzenia przez spółdzielnię odpłatnej kompleksowej administracji wspólnot mieszkaniowych zlokalizowanych w obrębie zasobów, gdyż wniosek o dofinansowanie dotyczy nieruchomości objętych u. o s.m.

Za błędne należało uznać powołanie się przez zarząd na art. 6 ust. 4 i 5

u. o s.m. W okolicznościach faktycznych sprawy spółdzielnia nie będzie zawierała umowy kredytowej z zabezpieczeniem hipotecznym na nieruchomościach będących przedmiotem wniosku o dofinansowanie i z oczywistych względów przepisy te nie mogą być stosowne odpowiednio, gdyż norm konstytuujących regulacje szczególne nie można interpretować w sposób rozszerzający. Wskazanie art. 4 ust. 1 u. o s.m. również było bezpodstawne. Spółdzielnia jako osoba prawna ponosi koszty związane

z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, zaś wskazane przepisy przyznają jej możliwość pokrywania określonych kategorii kosztów z wpłat osób zobowiązanych.

Spółdzielnia nie zgodziła się z poglądem, że beneficjentem Projektu będą osoby fizyczne, którym przysługuje własność lokali w nieruchomości zarządzanej przez nią. Zarówno spółdzielnia jak i wspólnota mieszkaniowa wykonuje ustawowy zarząd nieruchomościami wspólnymi i w jego zakresie nabywa prawa jaki zaciąga zobowiązania niezależnie od majątku właścicieli lokali w zakresie nieruchomości wspólnej. Właściciel lokalu na mocy przywołanych wyżej norm jest ograniczony

w możliwości samodzielnego zarządu nieruchomością wspólną. Zdaniem spółdzielni nie wystąpiły przesłanki naruszenia trwałości projektu.

Odnośnie kryterium nr 2, spółdzielnia odwołała się do twierdzenia, w myśl którego przysługuje jej prawo do dysponowania nieruchomościami objętymi projektem na cele budowlane.

Wskazała, że nie sposób zgodzić się z oceną, że jedynie z racji tego, że nie jest ona wyłącznym właścicielem nieruchomości objętych projektem potrzebuje zgody pozostałych właścicieli na przeprowadzenie robót modernizacyjnych. Organ błędnie przyjął, że może ona dysponować częścią wspólną nieruchomości wyłącznie

w zakresie jej eksploatacji i utrzymania, a przedmiot projektu jest od tegoż zakresu szerszy. Organ w swoim uzasadnieniu pominął pogląd wyrażony w uchwale NSA, sygn. OPS 2/15. W orzeczeniu tym odstąpiono od poglądu przyjętego

w uzasadnieniu uchwały z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12, w myśl którego u. o s.m. nie określa zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnie mieszkaniowa i konieczne jest stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego

o współwłasności.

Spółdzielnia wskazała, że roboty będące przedmiotem projektu zostały zgłoszone przez nią w Starostwie Powiatowym w Starachowicach. Do wskazanych zgłoszeń nie wniesiono sprzeciwu.

Odnosząc się do uwag dotyczących oceny trwałości projektu spółdzielnia wskazała, że jej twierdzenie o zapewnieniu trwałości projektu jest poparte dogłębną praktyczną analizą działalności na przestrzeni całego okresu jej funkcjonowania.

W zakresie opisanym powyżej spółdzielnia jest podmiotem odpowiedzialnym za eksploatację i utrzymanie nieruchomości objętej projektem. Zarzucanie sprzeczności projektu z przepisami prawa, w szczególności z art. 27 ust. 2, 241 oraz art. 4 ust. 1-41 u. o s.m. stało w sprzeczności z zakresem podmiotowym konkursu. Dopuszczenie do udziału w konkursie spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych powodować powinno ocenę złożonych przez nie projektów z uwzględnieniem specyfiki działalności tych podmiotów wynikających z przepisów prawa ją regulujących oraz z zachowaniem jej faktycznych realiów tej działalności. Wiadomym jest bowiem, że obecnie w większości istniejących spółdzielni mamy do czynienia z wyodrębnianiem mieszkań z jej zasobów oraz powstawaniem stosunków współwłasnościach.

W nieruchomościach objętych projektem spółdzielni przysługuje odpowiednio 59,61%, 72% i 75% udziałów. Zarzut niezgodności oświadczenia o zapewnieniu trwałości projektu z treścią art. 26 u. o s.m. jest – w ocenie spółdzielni - nietrafny, gdyż skutek nim przewidziany następuje z chwilą przeniesienia i ustanowienia odrębnej własności lokali, a powyższe zestawienie procentowe wskazuje, iż nie można zakładać ziszczenie się takiej okoliczności w okresie trwałości projektu. Spółdzielnia przedstawiła ponadto poprawne dane dotyczące ilości lokali mieszkalnych w nieruchomościach, których dotyczył projekt. Stwierdziła, że

w dokumentacji projektowej niepoprawne dane znalazły się w wyniku pomyłki.

Odnośnie kryterium nr 7, spółdzielnia wskazała, że nie rozpoczęła realizacji projektu przed złożeniem wniosku. Nieuzasadnione było kwestionowanie, w oparciu o uzyskane przez zarząd materiały prasowe, złożonego przez spółdzielnię oświadczenia o dacie rozpoczęcia projektu, podpisanego zgodnie

z zasadami reprezentacji, pod rygorem odpowiedzialności.

1.3. Zarząd Województwa Ś. w rozstrzygnięciu z dnia 6 września 2017 r., nr DPR.III-433.2.5.162.2017 nie uwzględnił protestu. Odnosząc się do zarzutów w zakresie kryterium nr 1 wskazał, że spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje prawo dysponowania nieruchomością, w której posiada ona współwłasność, na cele budowlane w zakresie przekraczającym bieżące jej utrzymanie.

Zarząd przyjął, że zgodnie ze Studium Wykonalności Inwestycji spółdzielnia poza działalnością związaną z bieżącą eksploatacją zasobów własnych prowadzi odpłatną kompleksową administrację wspólnot mieszkaniowych zlokalizowanych

w obrębie zasobów. Przedmiotem projektu jest wykonanie prac termomodernizacyjnych trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

W budynkach tych zlokalizowane są mieszkania z prawem lokatorskim, z prawem własnościowym i z odrębną własnością. Zatem wnioskodawczyni nie jest wyłącznym właścicielem, a współwłaścicielem nieruchomości będących przedmiotem projektu. Zakres projektu obejmuje przeprowadzenie inwestycji w częściach wspólnych tych nieruchomości. Do dokumentacji projektowej spółdzielnia nie dołączyła zgody właścicieli na przeprowadzenie robót termomodernizacyjnych.

Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał, że spółdzielni nie przysługuje prawo dysponowania nieruchomością, w której posiada ona współwłasność, na cele budowlane w zakresie przekraczającym bieżące jej utrzymanie. Zaplanowane działania termomodernizacyjne związane są z ulepszeniem, a nie jedynie utrzymaniem stanu istniejącego/odtworzeniem stanu pierwotnego. Na podstawie art. 27 ust. 2 u. o s.m., zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11. Prawa budowlanego, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłączne w zakresie eksploatacji

i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. W ocenie instytucji, jeśli wnioskodawczyni nie może samodzielnie rozporządzać nieruchomością w celach modernizacyjnych, której jest współwłaścicielem, konieczne jest uzyskanie zgody pozostałych właścicieli dysponujących prawem odrębnej własności.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie oceny kryterium nr 2 organ wskazał, że brak spełnienia wymogów co do trwałości projektu wynika z ryzyka zmiany formy własności. Zarząd powołał się na zawarty w u. o s.m. obowiązek przeniesienia własności lokalu przez spółdzielnię na żądanie osoby do tego uprawnionej. Wynika

z tego, że nie jest możliwe złożenie przez spółdzielnię mieszkaniową wiarygodnego oświadczenia o zachowaniu trwałości projektu zarówno w zakresie własności, jak

i zarządu projektem. Zmiany formy własności mogłyby doprowadzić do pozbawienia spółdzielni zarządu wykonywanego jako zarząd powierzony na podstawie art. 27 ust. 2 u. o s.m. i powstania nowego podmiotu – beneficjenta (podjęcie przez właścicieli uchwały w trybie art. 241 u. o s.m.). W ocenie organu, wnioskodawczyni, wbrew swoim twierdzeniom nie może zapewnić trwałości projektu zarówno w zakresie własności zmodernizowanych budynków, eksploatacji czy zarządzania/administrowania nimi, ale też finansowym. Również informacja dotycząca podmiotu, który będzie pokrywał koszty utrzymania/funkcjonowania infrastruktury/majątku powstałego w ramach realizacji projektu nie dowodziła, aby została zapewniona trwałość projektu. Ogólne wskazanie spółdzielni oznacza obciążenie kosztami projektu wszystkich jej członków oraz pozostałych osób wymienionych w art. 4 wspomnianej ustawy.

W zakresie zabezpieczenia otrzymanej dotacji, instytucja zwróciła uwagę, że zapisy dotyczącej tej kwestii w informacji o odrzuceniu projektu miały stanowić jedynie przykład, że jeżeli kredyt zaciągany przez spółdzielnię ma być zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości, której spółdzielnia jest właścicielem, a osoby niebędące członkami spółdzielni lub członkowie spółdzielni są uprawnieni z tytułu spółdzielczych praw do lokali w budynku na tej nieruchomości lub zawarto z tymi członkami umowy o budowę lokali na tej nieruchomości, to zawarcie umowy kredytu wymaga również pisemnej zgody większości tych członków spółdzielni oraz osób niebędących członkami.

Odnośnie kryterium nr 7, organ powołał się na § 6 ust. 1 lit c) regulaminu konkursu. Wskazał, że wnioskodawca w dokumentacji projektowej zaplanował, m.in. wymianę oświetlenia żarowego na nowoczesne typu LED. Rozpoczął on jednak realizację projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, tj. przed 30 stycznia 2017 roku. Dokonał, m.in. wymiany źródeł światła na LED- owe. Na potwierdzenie powyższego zarząd wskazał na artykuł w Gazecie Starachowickiej

z dnia 13 czerwca 2016 r. pt. "Ocieplają budynki, remontują balkony i parkingi".

W kwestii uznania wydatków za niekwalifikowalne organ podniósł, że zapisy dokumentacji projektowej są niejasne i częściowo sprzeczne. Wnioskodawca, twierdząc, że nie musi mieć zgody właścicieli lokali, powoływał się na remontowy charakter prac. Zdaniem instytucji, stało to w sprzeczności

z oświadczeniem o niewykonywaniu prac remontowych polegających na odtworzeniu funkcji budynku. Organ zaznaczył, że audyty energetyczne budynków zawierają zakres rzeczowy, który został zrealizowany przez złożeniem wniosku (wymiana oświetlenia na LED).

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższe rozstrzygnięcie Zarządu, spółdzielnia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd. Zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego przez:

a) błędną wykładnię regulacji programowych projektu wynikających

z Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, regulaminu konkursu

wraz ze wzorem umowy o dofinansowanie - przez skarżącą określanych również jako akty programowe, jak również naruszenie w tym zakresie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj.: art. 6 ust 4 i 5, art. 4 ust 1-41 u. o s.m., przez stwierdzenie na ich podstawie niespełnienia kryteriów merytorycznych do udziału w projekcie (naruszenie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 1 – zgodność projektu

z dokumentami programowymi na lata 2014- 2020);

b) naruszenie art. 27 ust. 2 u. o s.m. przez niezasadne przyjęcie, że zastosowanie

w sprawie znajdują art 199 i 200 k.c. (naruszenie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 1 – zgodność projektu z dokumentami programowymi na lata 2014-2020);

c) nieuwzględnienie przepisów art. 27 ust. 2 u. o s.m, oraz art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że wnioskodawczyni nie jest legitymowana do uzyskiwania niezbędnych zgód, pozwoleń czy dokonywania innych czynności związanych z projektem (naruszenie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 2 – zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznymi);

d) naruszenie regulacji: art. 241, 27 ust. 2, art. 241 oraz art. 4 ust. 1 – 41 u. o s.m., Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowej 3 Efektywna i zielona energia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 oraz § 4 i 9 pkt 5 regulaminu konkursu przez stwierdzenie niemożliwości zapewnienia przez wnioskodawczynię trwałości projektu w zakresie własności zmodernizowanych budynków, jak i pod względem finansowym (naruszenie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 2 – zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznymi);

e) błędną wykładnię § 6 ust. 1 lit. c Regulaminu Projektu przez nieuzasadnione przyjęcie rozpoczęcia realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku (naruszenie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 7 - potencjalna kwalifikowalność wydatków),

f) naruszenie regulaminu konkursu przez przyjęcie, że projekt wnioskodawczyni jest z nim sprzeczny i obejmuje przeprowadzenie prac remontowych, których celem jest odtworzenie pierwotnych funkcji elementów budynków:

2. przepisów prawa procesowego:

a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca nie spełnia wymogów merytorycznych wynikających z założeń projektu oraz że nie posiada legitymacji dla wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie;

b) art. 45 ust, 4 oraz art. 58 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017, poz. 1460), dalej jako ustawa wdrożeniowa, poprzez nienależyte i nierzetelne uzasadnienie oceny merytorycznej wniosku

o dofinansowanie nr RRSW 03.03.00-26-0034/16 oraz protestu;

c) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym przyjęciu, że nie spełniono kryteriów: kryterium dopuszczającego ogólnego nr 1 – zgodność projektu z dokumentami programowymi na lata 2014-2020, kryterium dopuszczającego ogólnego nr 2 – zgodność projektu

z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznymi, kryterium dopuszczającego ogólnego nr 7 – potencjalna kwalifikowalność wydatków;

d) art. 44 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej oceny wniosku przez komisję oceny projektów polegający na nieprzeprowadzeniu oceny w sposób rzetelny, obiektywny, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, oraz nieuzasadnieniu podstaw negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie;

e) art. 56 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelności, przejrzystości

i prawidłowości rozpoznania protestu przez organ, polegającą na powieleniu argumentów Komisji Oceny Projektu i niedostrzeżeniu ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych, poczynionych w ramach oceny wniosku.

2.2. Odnośnie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 1 skarżąca zarzuciła, że przy ocenie merytorycznej wniosku bez znaczenia powinien być fakt prowadzenia przez spółdzielnię odpłatnej kompleksowej administracji wspólnot mieszkaniowych zlokalizowanych w obrębie zasobów, gdyż wniosek o finansowanie dotyczy nieruchomości objętych ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, skarżąca podniosła, że zarząd nieruchomością wspólną, wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową ex lege wykonywany jest tak, jak zarząd nieruchomością stanowiącą wyłączną własność spółdzielni. Zatem obejmuje zarówno czynności zwykłego zarządu, jak przekraczające ten zakres. Stanowisko to również odwołuje się do ustawowego zarządu spółdzielni i wyłączenia reżimu zarządzania właściwego dla wspólnot mieszkaniowych z art. 27 ust. 2 u. o s. m.. Akcentuje ono brak ograniczenia zakresu zarządu powierzonego w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, odmienny charakter współwłasności nieruchomości wspólnej i współwłasności uregulowanej w k.c., konieczność stworzenia efektywnego mechanizmu zarządzania. Ma na celu ochronę interesu wspólnego, zarówno członków spółdzielni niebędących właścicielami lokali, jak i członków spółdzielni, którym przysługuje prawo odrębnej własności lokali, ale także właścicieli wyodrębnionych lokali niebędących członkami spółdzielni.

Zdaniem spółdzielni, w 27 ust. 2 u. o s.m. uregulowano kompleksowo zakres zarządu nieruchomością wspólną. Przepis ten wyłącza bowiem reżim zarządzania przewidziany w ustawie o własności lokali. Brak jest w nim także odesłania do stosowania przepisów kodeksu cywilnego, skoro wprowadzenie regulacji przewidzianej w art. 199 k.c. wymagałoby albo wyraźnej podstawy prawnej, albo stwierdzenia istnienia luki prawnej. Obie te możliwości zostały wykluczone

w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Organ ten uznał natomiast, że skoro ustawodawca w art. 27 ust. 2 u. o s.m. wyłączył obowiązek podjęcia uchwały przez właścicieli lokali co do czynności przekraczających zwykły zarząd, to nie ma uzasadnienia narzucanie obowiązku wyrażania przez nich zgody na takie czynności.

Za przyjęciem uprawnienia spółdzielni do samodzielnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie prac dociepleniowych przemawiały – jej zdaniem – powołane przez nią orzeczenia sądów administracyjnych.

Zdaniem skarżącej, błędem było powołanie się przez organ na art. 6 ust. 4 i 5

u. o s.m. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach nim określonych.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy spółdzielnia nie będzie zawierała umowy kredytowej z zabezpieczeniem hipotecznym na nieruchomościach będących przedmiotem wniosku o dofinansowanie i przepis ten nie może być stosowany odpowiednio. Również wskazanie art. 4 ust. 1-41 u. o s.m., jako podstawy do kwestionowania podmiotu ponoszącego koszty utrzymania projektu było – zdaniem skarżącej – bezpodstawne. Spółdzielnia jako osoba prawna ponosi koszty związane

z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, zaś wskazane przepisy przyznają jej możliwość pokrywania określonych kategorii kosztów z wpłat osób powiązanych. Stanowisko przyjęte przez organ, w myśl którego należy obciążyć kosztami wszystkich członków spółdzielni, i to oni bezpośrednio ten koszt ponoszą, miało wynikać

z niezrozumienia norm odnoszących się do działania spółdzielni mieszkaniowych.

Powołując się na § 4 regulaminu konkursu skarżąca wskazała, że beneficjentami konkursu mogą być spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe. Zarząd zaś uznał, że w warunkach wniosku beneficjentem będą osoby fizyczne, którym przysługuje własność lokali w nieruchomości zarządzanej przez spółdzielnię. Skarżąca podniosła, że zarówno spółdzielnia, jak wspólnota mieszkaniowa wykonuje ustawowy zarząd nieruchomościami wspólnymi i w jego zakresie nabywa prawa, jak i zaciąga zobowiązania niezależnie od majątku właścicieli lokali w zakresie nieruchomości wspólnej. Właściciel lokalu na mocy przywołanych wyżej norm jest ograniczony

w możliwości samodzielnego zarządu nieruchomością wspólną.

Zdaniem skarżącej, zarzut stosowania zamiennie pojęcia remont

i termomodernizacja był także niesłuszny. Formułując tego typu zastrzeżenie organ ograniczył swoje rozważania jedynie do definicji zawartej w normach administracyjnych (Prawo budowlane). Jednocześnie uznał, że zakres przedmiotowy projektu jest zgodny z § 6 ust. 2 pkt 2.1. lit. a regulaminu konkursu. Spowodowało to wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia stanowiska instytucji. Zdaniem skarżącej, zakwalifikowanie konkretnej roboty budowlanej na gruncie prawa budowlanego nie może mieć decydującego znaczenia w rozumieniu warunków konkursu, jeżeli dane prace mieszczą się w jego zakresie przedmiotowym. Nawet samo prawo budowlane przewiduje, że w przypadku remontu można używać innych materiałów, co w oczywisty sposób może się wiązać się z ulepszeniem, a nie jedynie odtworzeniem stanu pierwotnego. Spółdzielnia podkreśliła, że zakresem finansowania jest objęta wymiana stolarki, czy też oświetlenia na energooszczędne, kwalifikowana jedynie jako konserwacja na gruncie prawa budowlanego.

2.3. Zdaniem strony niesłuszne było stanowisko organu o niespełnieniu przez projekt kryterium dopuszczającego ogólnego nr 2. Podniosła, że nie jest prawdą, że nie będzie mogła uzyskać niezbędnych zgód, pozwoleń czy dokonać kolejnych czynności związanych z projektem. Nie zgodziła się z oceną organu, że jedynie z racji tego, iż nie jest wyłącznym właścicielem nieruchomości objętych projektem, będzie potrzebowała zgody pozostałych właścicieli na przeprowadzenie robót modernizacyjnych. Zdaniem organu może ona dysponować częścią wspólną nieruchomości wyłącznie w zakresie jej eksploatacji i utrzymania. Skarżąca zwróciła uwagę, że przedmiot projektu jest od tegoż zakresu szerszy. Odwołała się również do opisanego wyżej poglądu wyrażonego w uchwale NSA, sygn. akt I OPS 2/15.

W projekcie wskazano, że roboty będące jego przedmiotem zostały zgłoszone przez spółdzielnię w Starostwie Powiatowym w Starachowicach i do zgłoszeń tych nie wniesiono sprzeciwu.

Odnosząc się do uwag organu dotyczących oceny trwałości projektu spółdzielnia wskazała, że jej twierdzenie o zapewnieniu trwałości projektu było poparte dogłębną faktyczną analizą działalności spółdzielni na przestrzeni całego okresu jej funkcjonowania. Spółdzielnia jest podmiotem odpowiedzialnym za eksploatację

i utrzymanie nieruchomości objętej projektem. Dopuszczenie do udziału w konkursie spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych powodować powinno ocenę złożonych przez nie projektów z uwzględnieniem specyfiki działalności tych podmiotów wynikających

z przepisów prawa oraz z zachowaniem faktycznych realiów tej działalności.

W nieruchomościach objętych projektem Skarżącej przysługuje odpowiednio 59, 61%, 72% i 75% udziałów. Zarzut niezgodności oświadczenia o zapewnieniu trwałości projektu z treścią art. 26 u. o s.m. jest – zdaniem skarżącej - chybiony, gdyż skutek nim przewidziany następuje z chwilą przeniesienia i ustanowienia odrębnej własności lokali. Natomiast przedstawione przez nią zestawienie procentowe wskazuje, że nie można zakładać ziszczenie się takiej okoliczności. Skarżąca podniosła, że jest

w posiadaniu oświadczeń mieszkańców, którym przysługuje prawo odrębnej własności lokalu w poszczególnych budynkach wchodzących w skład nieruchomości budynkowych objętych projektem. Z ich treści wynika, że osoby te wraziły zgodę na realizację tego przedsięwzięcia i dysponowanie przez spółdzielnię nieruchomością dla celów termomodernizacyjnych.

W ocenie skarżącej, za zbyt daleko idące należało uznać zarzuty dotyczące formy zabezpieczenia otrzymanej dotacji, ponieważ dysponuje ona innymi nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność, mogącymi stanowić przedmiot zabezpieczenia hipotecznego.

2.4. Skarżąca nie zgodziła się ponadto ze stanowiskiem organu odnośnie braku wypełnienia kryterium nr 7. Skarżąca nie rozpoczęła bowiem realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Wskazany przez zarząd artykuł prasowy nie odnosił się do nieruchomości objętych przedmiotem projektu. Stan budynków objętych projektem został opisany w Studium Wykonalności Inwestycji i Audytach Efektywności Energetycznej. Zdaniem skarżącej, nieuzasadnione i pozbawione uzasadnienia prawnego jest również kwestionowanie złożonego przez spółdzielnię oświadczenia o dacie rozpoczęcia projektu, podpisanego zgodnie z zasadami reprezentacji, pod rygorem odpowiedzialności.

W ocenie spółdzielni, złożony przez nią projekt nie obejmuje przeprowadzenia prac remontowych, których celem byłoby odtworzenie pierwotnych funkcji elementów budynków. Uznanie wydatków wskazanych we wniosku za niekwalifikowalne w całości pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem zarządu o zgodności zakresu projektu

z regulaminem konkursu. Jeżeli taka zgodność w ocenie organu zachodziła, nie było możliwe uznanie całości wydatków w projekcie jako niekwalifikowalnych. Oparcie takiego zarzutu jedynie na omyłkach w treści audytów, następnie poprawionych przez skarżącą na etapie oceny formalnej, było niedopuszczalne.

2.5. Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa procesowego, skarżąca podniosła, że w toku postępowania doszło do naruszenia licznych przepisów proceduralnych, zarówno o charakterze ogólnym (art. 7 i 77 § 1 kpa), jak i szczególnym (ustawy wdrożeniowej).

W ocenie skarżącej doszło do nienależytego i nierzetelnego uzasadnienia oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie oraz protestu. Uzasadnienia tych aktów nie wskazywały bowiem na żadne konkretne zarzuty, a powołane uchybienia nie miały uzasadnienia w dokumentach projektowych. Skoro bowiem regulamin dopuszczał do uczestnictwa spółdzielnie, to nie miało uzasadnienia powoływanie zarzutów godzących w ich istotę - takich jak choćby nieprawidłowa reprezentacja oraz niemożność zapewnienia trwałości projektu.

Ponadto zdaniem skarżącej w sposób nierzetelny i nieobiektywny dokonano oceny wniosku pod względem realizacji kryteriów: dopuszczających ogólnych nr 1, 2 i 7. Spełniła ona bowiem wszelkie kryteria oceny merytorycznej, a więc odrzucenie wniosku, jak również późniejsze nieuwzględnienie protestu było niezasadne.

2.6. W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o jej oddalenie.

2.7. W reakcji na odpowiedź organu, skarżąca złożyła pismo procesowe,

w którego treści powtórzyła dotychczasowe argumenty na poparcie swojego stanowiska.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2017, poz. 1369), dalej "ustawa p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 217), dalej "ustawa wdrożeniowa". Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Powołana ustawa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mimo bowiem, że ocena, co do kryterium dopuszczającego ogólnego nr 2 została dokonana z naruszeniem prawa, to uwzględniając prawidłowość oceny w pozostałych dwóch kwestionowanych przez skarżąca kryteriach, naruszenie to nie miało wpływu na wynik oceny. Stosownie natomiast do art. 61 ust. 8 pkt. 1 lit. "a" ustawy wdrożeniowej podstawą dla uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia oceny projektu mającego istotny wpływ na wynik tej oceny.

3.2. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że ustawa wdrożeniowa, określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1). Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy, co warto podkreślić w kontekście zarzutów procesowych skargi, nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów (art. 50 ustawy wdrożeniowej). Podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny projektu przez Instytucję Zarządzającą (IZ) stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami aktów, dokumentów, wchodzących w skład tzw. systemu realizacji programu (art. 6 ustawy wdrożeniowej). W tej materii podkreślić należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy powołanej ustawy oraz akty wydane przez Instytucję Zarządzającą, składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Regulamin dwuetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.03.03.00-IZ.00-26-076/16 przeprowadzanego w ramach Działania 3.3 Poprawa efektywności energetycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii w sektorze publicznym i mieszkaniowym Osi Priorytetowej 3 Efektywna i zielona energia (Priorytet inwestycyjny 4c) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. (RPOWŚ) na lata 2014 – 2020, Kryteria oceny merytorycznej zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPOWŚ na lata 2014-2020 (Uchwała nr 54/2016 z dnia 29 czerwca 2016 roku).

Z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że w procedurze wyboru projektów, w tym ich oceny, właściwe instytucje wiążą zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania wszystkich beneficjentów. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Tym samym, również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu, z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem.

3.3. Projekt został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów merytorycznych dopuszczających w postaci: kryterium nr 1 - Zgodność projektu z dokumentami programowymi na lata 2014-2020, kryterium nr 2 - Zgodność projektu z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznym, kryterium nr 7 - Potencjalna kwalifikowalność wydatków.

Sąd stwierdza, że dokonana ocena projektu pn. "Podniesienie efektywności energetycznej poprzez przeprowadzenie termomodernizacji wielorodzinnych budynków wraz z wymianą oświetlenia oraz pozyskiwanie energii z instalacji fotowoltaicznej" nie uchybia przytoczonym generalnym formułom postępowania, w zakresie dokonanej oceny, w tym nie potwierdza zasadności zarzutów skargi w stopniu mającym wpływ na wynik końcowy oceny, co skutkuje oddaleniem skargi. Mimo bowiem, że ocena, co do kryterium nr 2 została dokonana z naruszeniem prawa, to uwzględniając prawidłowości oceny w pozostałych dwóch kwestionowanych przez skarżącą kryteriach, naruszenie to nie miało wpływu na wynik oceny. Zgodnie bowiem z § 12 rozdziału III pkt 15 regulaminu konkursu, w przypadku stwierdzenia, że w wyniku oceny merytorycznej projekt nie spełnia któregokolwiek z kryteriów dopuszczających, wniosek zostaje odrzucony. Stosownie natomiast do art. 61 ust. 8 pkt. 1 lit. "a" ustawy wdrożeniowej podstawą dla uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia oceny projektu mającego istotny wpływ na wynik tej oceny.

3.3.1. W zakresie oceny kryterium nr 2 organ wskazał, że brak spełnienia wymogów co do trwałości projektu wynika z ryzyka zmiany formy własności. Zarząd uznał, że zawarty w u. o s.m. obowiązek przeniesienia własności lokalu przez spółdzielnię na żądanie osoby do tego uprawnionej i zmiana formy własności mogłyby doprowadzić do pozbawienia spółdzielni zarządu wykonywanego jako zarząd powierzony na podstawie art. 27 ust. 2 u. o s.m. i powstania nowego podmiotu – beneficjenta (podjęcie przez właścicieli uchwały w trybie art. 241 u. o s.m.). Tym samym, wnioskodawczyni, nie zapewni trwałości w zakresie własności zmodernizowanych budynków, eksploatacji czy zarządzania/administrowania nimi, ale też finansowym.

Sąd podważa prawidłowość takiej oceny i podziela w tym zakresie zarzuty skarżącej.

Definiując kryterium nr 2 wskazano, że przy jego ocenie sprawdzane będzie w szczególności, czy projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa odnoszącymi się do jego stosowania oraz wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego i wytycznymi Instytucji Zarządzającej RPOWŚ na lata 2014-2020. Przedmiotem analizy będzie zgodność podstawowych parametrów technicznych z obowiązującymi aktami prawnymi dotyczącymi realizowanej inwestycji oraz kwestie prawne związane z realizacją projektu, np. własność gruntów/obiektów, posiadanie niezbędnych dokumentów/decyzji umożliwiających jego realizację (m.in. decyzje pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, do których organ nie wniósł sprzeciwu), zgodność z branżowymi aktami prawnymi (w zależności od zakresu rzeczowego projektu) takimi jak np. ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, itp.

Zdaniem Sądu, poczyniona przez organ ocena w zakresie kryterium nr 2 nie pozwala poznać przyczyn, z powodu których organ uznał, że projekt nie jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz obowiązującymi wytycznymi. Organ w zakresie tego kryterium wyraził wątpliwości co do trwałości projektu (które to argumenty zostaną poddane ocenie Sądu poniżej), jednakże nie wskazał konkretnego przepisu obowiązującej ustawy lub wytycznych ministra, z którymi projekt miałby być niezgodny. Nie poddał analizie zgodności podstawowych parametrów technicznych z obowiązującymi aktami prawnymi dotyczącymi realizowanej inwestycji. Takiej analizy nie poczynił także w zakresie kwestii prawnych związanych z realizacją projektu, czy zgodności z branżowymi aktami prawnymi. Wszystkie omówione tu kwestie wynikają z opisu znaczenia kryteriów dopuszczających ogólnych, jednakże te argumenty, które wskazał organ, nie stanowią żadnej z tych analiz.

Nie można uznać, by wykazaniem niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa było powołanie przez organ przepisu art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013. Przepis ten w ustępie 1 stanowi, że w przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat od płatności końcowej na rzecz beneficjenta lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa, tam gdzie ma to zastosowanie, zajdzie którakolwiek z poniższych okoliczności:

a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem;

b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści;

c) istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów.

Przepis ten został powołany w instrukcji sporządzania studium w rozdziale 4.3. pod nazwą Analiza trwałości, w kontekście wykazania przez beneficjenta, że nie zajdzie żadna z okoliczności opisana w tym przepisie. Oznacza to, że treścią przepisu można się posłużyć w zakresie czynienia oceny, czy wnioskodawca wykazał, że nie zaprzestanie działalności lub że nie przeniesie jej poza obszar objęty programem, że nie zajdzie zmiana własności elementu infrastruktury, która da nienależne korzyści lub że nie zajdzie istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania. Nie można natomiast w kontekście kryterium nr 2 rozpatrywać niezgodności projektu z przepisem art. 71, ponieważ przepis ten nie może mieć zastosowania do beneficjenta na etapie składania przez niego wniosku. Jak wynika z jego treści, odnosi się do "zwrotu wkładu", a na wspomnianym etapie nie doszło jeszcze do przekazania żadnych środków. Innymi słowy, projekt na etapie konkursowym nie może być niezgodny z przepisem art. 71. Organ przez pryzmat tego przepisu może jedynie dokonać oceny, czy beneficjent wykazał trwałość projektu w kontekście okoliczności wymienionych w punktach a/ b/ i c/. Ocena taka nie należy jednak do zakresu kryterium nr 2, uwzględniwszy jego definicję.

Abstrahując od powyższego i uznając, że organ usiłował wykazać brak zgodności projektu z art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013, to i tak zarzucić należy, że nie wskazał z którym punktem przepisu projekt jest niezgodny. Nawet jeśli wziąć pod uwagę punkt b/, czyli kwestie związane ze zmianą własności elementu infrastruktury, w sprawie trudno doszukać się odpowiedzi na pytanie, jakie nienależne korzyści można tu rozpatrywać.

Zasadnie podniosła również skarżąca, że dopuszczenie do udziału w konkursie spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych powodować powinno ocenę złożonych przez nie projektów z uwzględnieniem specyfiki działalności tych podmiotów wynikających z przepisów prawa ją regulujących oraz z zachowaniem faktycznych realiów tej działalności, w tym dotyczących wyodrębniania odrębnej własności mieszkań oraz powstawaniem stosunków współwłasnościach. Organ nie poddał ocenie powoływanych przez stronę okoliczności, że w nieruchomościach objętych projektem spółdzielni przysługuje odpowiednio 59,61%, 72% i 75% udziałów, co wskazuje, że nie można zakładać ziszczenie się zakładanych przez organ zmian właścicielskich w okresie trwałości projektu. W tym kontekście, w ocenie Sądu, samo ryzyko wykorzystania instrumentów prawnych mogących skutkować zmianami struktury właścicielskiej (pozbawienie spółdzielni zarządu nieruchomością wykonywanego na podstawie art. 27 u. o s.m. oraz podjęcie uchwały w trybie art. 241 tej ustawy), nie jest wystarczające dla podważenia trwałości projektu. Przeczy również realizacji zasady rzetelności ocena w zakresie formy zabezpieczenia finansowego projektu, w której organ nie uwzględnił możliwości dokonania zabezpieczenia na nieruchomościach stanowiących wyłączną własność spółdzielni.

3.3.2. Zasadne są więc te zarzuty skargi, że ocena kryterium nr 2 została przeprowadzona z naruszeniem zasad określonych w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to jednak, jak już wyżej wskazano, nie miało wpływu na wynik oceny, skoro projekt, nie spełnia pozostałych wskazanych przez organ kryteriów dopuszczających.

3.4. Odnosząc się do prawidłowości oceny pozostałych dwóch kryteriów, tj. kryterium nr 1 - Zgodność projektu z dokumentami programowymi na lata 2014-2020 oraz kryterium nr 7 - Potencjalna kwalifikowalność wydatków, Sąd uznał, że organ wypełnił w tym zakresie dyrektywy wynikające z art. 37 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Sformułowane w tym kontekście zarzuty skargi nie zasługują więc na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać też należy, że wnioskodawca ubiegając się o dofinansowanie w ramach danego konkursu ma obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Przystępując do konkursu, winien znać w pełni jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Procedura konkursowa (w tym ocena wniosków o dofinansowanie) charakteryzuje się daleko posuniętym formalizmem, z czym każdy przystępujący do konkursu musi się liczyć i ten formalizm zaakceptować (uczynić mu zadość). Ocena każdego projektu jest więc dokonywana w oparciu o dane przedstawione przez stronę aplikującą o dofinansowanie. Postępowanie stanowiące ocenę projektu nie toczy się bowiem wg zasad postępowania administracyjnego, gdzie obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, a w tego rodzaju procedurze, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że projekt wpisuje się w warunki udzielenia pomocy, a w tym, że spełnia konkretne normy regulujące udzielenie dofinansowania.

3.4.1. W kontekście oceny kryterium nr 1 spór sprowadza się do tego, czy w ramach zapisów Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 - 2020 oraz § 4 i § 6 ust. 1, 2, 3 regulaminu konkursu uprawione było przyjęcie, że wniosek został złożony przez podmiot do tego nieuprawniony. Organ przyjął bowiem, że spółdzielnia nie jest wyłącznym właścicielem, a współwłaścicielem nieruchomości będących przedmiotem projektu, a do dokumentacji projektowej nie dołączyła zgody właścicieli na przeprowadzenie robót termomodernizacyjnych. Spółdzielni nie przysługuje zaś prawo dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane w zakresie przekraczającym bieżące ich utrzymanie. Zatem na przeprowadzenie prac, których dotyczył projekt, konieczne było uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli. Skarżąca wywodzi natomiast swe uprawnienia z faktu, że zarząd nieruchomością wspólną, wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową ex lege wykonywany jest tak, jak zarząd nieruchomością stanowiącą wyłączną własność spółdzielni. Obejmuje więc zarówno czynności zwykłego zarządu, jak przekraczające ten zakres. Stanowisko to ma umocowanie w przepisach art. 27 ust. 2 u. o s. m. oraz art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali i ma na celu ochronę interesu wspólnego, zarówno członków spółdzielni niebędących właścicielami lokali, jak i członków spółdzielni, którym przysługuje prawo odrębnej własności lokali, ale także właścicieli wyodrębnionych lokali niebędących członkami spółdzielni.

Znamienne w kontekście tych stanowisk jest, że na ich potwierdzenie strony odwołują się do tych samych przepisów prawa, jak również orzecznictwa. W ocenie Sądu, materia prawna, poglądy orzecznictwa i piśmiennictwa dotyczące spornego zagadnienia, na co powołują się również obie strony sporu, zostały w sposób kompleksowy przeanalizowane w uchwale NSA z 19 października 2015 r., sygn. akt II OPS 2/15 (dostępna na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i ujęte w tezie o treści: "Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej". Po pierwsze więc, nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska, że spółdzielnia mieszkaniowa w ramach zarządu nieruchomością wspólną może realizować inne cele niż utrzymanie i eksploatacja nieruchomości wspólnej. Po drugie, co podkreślono również w uchwale, istota problemu tkwi w określeniu, jakie czynności w ramach robót budowlanych służą eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ był uprawniony do przyjęcia, że projektowane termomodernizacyjne działania spółdzielni związane są z ulepszeniem nieruchomości i nie służą jedynie eksploatacji i utrzymaniu nieruchomości wspólnej, czyli nie są związane z bieżącym funkcjonowaniem nieruchomości, w tym prowadzeniem prac o charakterze odtworzeniowym. W tym kontekście należy również

wskazać, że stosownie do § 3 pkt 8 regulaminu konkursu w jego ramach wsparciem objęte mają być projekty dotyczące głębokiej modernizacji energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych wraz z wymianą wyposażenia tych obiektów na energooszczędne. Głęboka kompleksowa modernizacja energetyczna budynku w regulaminie została zdefiniowana poprzez odwołanie się do art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U z 2014 r., poz. 712), gdzie oznacza to przedsięwzięcie wpływające na poprawę efektywności energetycznej budynku, którego przedmiotem jest: a) ulepszenie w wyniku, którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię końcową dostarczaną do budynku na potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, b) ulepszenie w wyniku, którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii i izolacyjności cieplnej, określone w przepisach techniczno-budowlanych, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków, c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynku, d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji. Co istotne, w art. 2 pkt 3 tejże ustawy określono, co rozumie się pod pojęciem przedsięwzięć remontowych związanych z termomodernizacją. Odwołanie się więc w regulaminie konkursu wyłącznie do regulacji ustawowej dotyczącej przedsięwzięć termomodernizacyjnych, które mają charakter ulepszeniowy i zostały wyraźnie oddzielone od przedsięwzięć remontowych, które to z definicji mają charakter odtworzeniowy i mieszczą się w pojęciu utrzymania nieruchomości, potwierdza tezę organu, że projektowane przez spółdzielnię prace przekraczają zakres obejmujący eksploatację i utrzymanie nieruchomości wspólnej. Ponadto dodać należy, że skarżąca, w kontekście oceny kryterium kwalifikowalności wydatków konsekwentnie zaprzecza jakoby jej projekt obejmował przeprowadzenie prac remontowych, których celem jest odtworzenie pierwotnych funkcji elementów budynku (załącznik nr 12a do wniosku stanowi oświadczenie o niedokonywaniu prac remontowych polegających na odtworzeniu funkcji budynku).

W konsekwencji organ był uprawniony do uznania, że istnieje wymóg przedstawienia przez wnioskodawcę zgody właścicieli na przeprowadzenie robót termomodernizacyjnych. Z uwagi zaś, że do dokumentacji projektowej takiej zgody nie dołączono, pismem z 8 maja 2017 r. spółdzielnia została wezwana do uzupełnienia tego braku, co nie nastąpiło. Oświadczenie w tym zakresie z dnia 26 września 2017 r. spółdzielnia dołączyła do akt dopiero po zamknięciu postępowania odwoławczego (rozpoznania protestu). Tym samym, Sąd potwierdza prawidłowość dokonanej przez organ oceny w zakresie niespełnienia kryterium dopuszczającego ogólnego nr 1.

3.4.2. Nie budzi również zastrzeżeń, uwzględniając wyjaśnienia składane w tym zakresie przez spółdzielnię, prawidłowość dokonanej przez organ oceny projektu w zakresie kryterium dopuszczającego ogólnego nr 7 – potencjalna kwalifikowalność wydatków.

Skoro bowiem z przedstawionej przez spółdzielnię dokumentacji projektowej wynikał plan m.in. wymiany oświetlenia żarowego na nowoczesne typu LED, a organ uzyskał informacje o tym, że już przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, tj. przed 30 stycznia 2017 r. spółdzielnia rozpoczęła realizację projektu, to zasadnie przyjął, opierając się na postanowieniach § 6 ust. 1 lit c) regulaminu konkursu, że projekt nie spełnia tego kryterium. Wbrew twierdzeniu skarżącej, organ dla zweryfikowania spełnienia tego kryterium, w tym ustalenia momentu realizacji działań objętych projektem, mógł odwołać się do źródła jakim był artykuł prasowy w Gazecie Starachowickiej z 13 czerwca 2016 r. pt. "Ocieplają budynki, remontują balkony i parkingi", z którego wynikało, co wielokrotnie podkreślał też organ, że spółdzielnia przeprowadziła inwestycje dotyczące wymiany oświetlenia na energooszczędne, a żarówki ledowe wymieniono we wszystkich klatkach schodowych w zasobach spółdzielni. W ocenie Sądu, tych informacji, co do ich prawdziwości i rzetelności spółdzielnia w żadnej mierze nie podważyła. Składane zaś w tym zakresie wyjaśnienia przez spółdzielnię są nad wyraz lakoniczne. Otóż zarówno w proteście, skardze, jak i piśmie z 27 października 2017 r. spółdzielnia stwierdza jedynie, że nie znajduje podstaw opieranie się na nieautoryzowanym artykule prasowym i że artykuł ten nie odnosi się do budynków objętych projektem. Tym samym, dysponując takimi danymi (niepodważone wiadomości prasowe odnoszące się do wszystkich budynków spółdzielni i audyty energetyczne określające zakres rzeczowy prac), stanowisko zajęte przez organ należy uznać za uprawnione.

Podsumowując, również w tym zakresie przeprowadzony przez organ proces oceny projektu nie narusza prawa, w szczególności, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do uchybienia normom zawartym w art. 37 ustawy wdrożeniowej.

3.5. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, oddalił skargę.