Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 117/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania składek za okres od marca do maja 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 października 2020r. nr [...].


UZASADNIENIE

/ UZASADNIENIE

Decyzją z 14 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu ( dalej jako: organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm., dalej jako: "ustawa o COVID-19") utrzymał w mocy decyzję z 30 października 2020 r., odmawiającą S. S. (dalej jako: Skarżący, Strona) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

Jak wynika z akt sprawy, strona złożyła w dniu 3 czerwca 2020 r. wniosek o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. w pełnej wysokości.

Decyzją z dnia 30 października 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismami z dnia 10 czerwca 2020 r. nr [...] , [...] i z 23 czerwca 2020 r. nr [...]., zawiadomił Skarżącego o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2020 r., w kwotach stanowiącej 50 % łącznej kwoty należnych składek wskazanych w deklaracjach rozliczeniowych za dany miesiąc. Podał, że w przypadku Skarżącego obowiązek opłacania składek powstał przed dniem 1 lutego 2020 r., a więc na dzień 29 lutego 2020 r. dokonywana jest analiza w zakresie ilości ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych. Następnie organ wskazał, iż Skarżący zgłosił na dzień 29 lutego 2020 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych 10 ubezpieczonych, zatem sytuacja ta nie wypełnia kryteriów ustawowych zwolnienia z opłacania składek w pełnej wysokości..

Decyzją z 14 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu utrzymał w mocy decyzję z 30 października 2020 r., odmawiającą Stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. Organ w zaskarżonej decyzji podsumował, że Strona prowadziła działalność gospodarczą przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego zgłosiła do ubezpieczeń jako płatnik składek 10 osób ubezpieczonych (pracowników, zleceniobiorców czy osób współpracujących), dlatego nie może zostać zwolniona z obowiązku opłacenia należności w zakresie, jaki wskazała we wniosku. Organ podał też, że do liczby ubezpieczonych wlicza się również Skarżącego jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, a zatem na dzień 29 lutego 2020 r. do ubezpieczenia zgłoszonych było 10 osób.

Powyższą decyzję w całości zaskarżyła Strona, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją. Skarżący podał, że w porozumieniu z księgową przeanalizowane zostały wszystkie umowy o pracę oraz umowy zlecenia, a tym samym rejestracja ubezpieczonych i listy płac. W wyniku tej analizy ustalono, że w weryfikowanym okresie omyłkowo nie została wyrejestrowana osoba, z którą podpisano umowę wyłącznie do dnia 7 lutego 2020 r. Po tym okresie umowa nie została przedłużona, a osoba, z którą zawarto umowę wyjechała z kraju. Dalej Skarżący wyjaśnił, iż w wyniku rozpoczynającej się pandemii i reorganizacji z tym związanej reorganizacji nie zdążył poinformować biura rachunkowego o pracowniku, któremu nie przedłużono umowy zlecenia i tym samym osoba ta była błędnie powielana w deklaracjach miesięcznych RCA i DRA. Dalej podał, że osoba ta otrzymała ostatnie wynagrodzenie za miesiąc luty, a dopiero w marcu załatwiono formalności, dlatego też osoba ta została ujęta w deklaracji za miesiąc marzec z datą wypłaty wynagrodzenia za miesiąc luty z tytułu umowy zlecenia za miesiąc luty. Wskazał, iż po skorygowaniu rejestracji ubezpieczonych spełnia wymogi dotyczące pełnego umorzenia składek. Dodatkowo w piśmie z dnia 9 kwietnia 2021 r. Skarżący podkreślił, że marcu 2020 r. miał zatrudnionych 8 osób plus on jako właściciel. Nie był świadomy zaistniałego błędu w deklaracjach, wiedział natomiast, że ma zatrudnionych 8 osób plus on.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że omyłkowy brak wyrejestrowania jednej osoby nie jest przesłanką zwolnienia z obowiązku z opłacania składek w pełnej wysokości za wskazany okres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.,dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu o odmowie zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., o których mowa w art. 31 zo ustawy o COVID -19.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19, na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Odnosząc się do wykładni art. 31 zo ustawy o COVID- 19, wskazać należy za WSA w Szczecinie (wyrok z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I Sa/Sz 758/20 dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) oraz WSA w Olsztynie (wyrok z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/ Ol 766/20), że konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku, wymóg dotyczący zgłoszenia skarżącej jako płatnika składek zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją.

W ocenie Sądu, podzielając ww. poglądy wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie, odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że:

1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

W sprawie bezsporne jest, że Skarżący przed dniem 1 lutego 2020 r. był zgłoszony jako płatnik składek, a zatem spełniał pierwszy wymóg określony w art. 31zo ust. 1 pkt. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19, jednak z akt sprawy nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, jaki był stan osób zgłoszonych do ubezpieczenia w okresach wskazanych powyżej, to jest na dzień 29 lutego 2020 r., 31 marca 2020 r. i 30 kwietnia 2020 r. Nadto Skarżący powoływał się już w trakcie postępowania administracyjnego (pismo z dnia 24 lipca 2020 r. – data wpływu do organu 28 lipca 2020 r.) na złożenie korekty, tymczasem z akt sprawy, ani stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę nie wynika, czy rzeczywiście korekta taka została złożona, jeśli tak to kiedy i jaki był jej skutek. Jednocześnie Sąd dostrzega, że same wyjaśnienia składane w toku postępowania przez Skarżącego nie są precyzyjne w odniesieniu do liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia, daty korekty i jej skutków. W niektórych pismach Skarżący wskazuje na zgłoszenie do ubezpieczenia 7 osób na umowę o pracę, 2 tytuły zlecenia oraz odprowadzanie składek na własne ubezpieczenie, czyli 9 plus 1, w innych z kolei wskazuje na zgłoszenie do ubezpieczenia i faktyczne zatrudnianie 8 osób plus odprowadzanie składek na własne ubezpieczenie społeczne. Tymczasem prawidłowe, rzetelne i udokumentowane ustalenie liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia w okresach wskazanych w art. 31zo ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19, jest podstawowym warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Tylko należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Aby móc uznać, że stan faktyczny w danej sprawie wypełnia hipotezę określonego przepisu prawa materialnego konieczne jest wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób niebudzący wątpliwości

Wobec powyższych rozważań, sąd uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, zmierzające do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego uwzględniając przy tym ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. W przypadku zaś wydania decyzji sporządzi jej uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

W zakresie zwrotu kosztów Sąd nie orzekał, albowiem na postawie art. 239 lit. e p.p.s.a. Strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a Skarżący działający osobiście, nie wykazał, że poniósł inne wydatki niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.

-----------------------

2