Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 295/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1 art. 134 par. 1 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 14 art. 4 ust. 1 art. 8 ust. 2 art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmawiającej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. M., M. M., L. M., L. M. i R. M. utrzymało powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Z. M. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. M., M. M., L. M., L. M. i R. M..

Pismem z dnia 9 października 2018 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134) wezwał Z. M. do uzupełnienia ww. wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. i przedłożenia dokumentów potwierdzających ustalenie na rzecz dzieci od ich ojca świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd.

W piśmie z dnia 24 października 2018 r. Z. M. oświadczyła, że nie zostały nigdy zasądzone alimenty na rzecz dzieci, gdyż nigdy nie występowała z wnioskiem o ich zasądzenie.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. M., M. M., L. M., L. M. i R. M,.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z. M. nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem.

Rozpoznając odwołanie organ podniósł, że kwestie przyznania świadczenia wychowawczego reguluje ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy) i przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy).

Świadczenie wychowawcze jest świadczeniem okresowym przyznawanym - - po spełnieniu warunków ustawowych - w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego.

Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł.

Ponadto pierwsze dziecko oznacza jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia (art. 2 pkt 14 ustawy).

Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd, chyba że:

1) drugie z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany;

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone;

4) Sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka;

5) dziecko, zgodnie z orzeczeniem Sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca nie posiada dokumentów potwierdzających ustalenie świadczenia alimentacyjnego na rzecz dzieci od jej ojca, gdyż nigdy nie występowała o takie świadczenie.

Wobec bezspornej okoliczności nieegzekwowania przez skarżącą alimentów i treści art. 8 ust. 2 ustawy, wnioskowane świadczenie wychowawcze zdaniem organu stronie nie przysługuje. Rozumiejąc trudną i szczególną sytuację strony organ stwierdził, że ustawodawca nie pozostawił w sprawie możliwości uwzględnienia tych okoliczności. Innymi słowy, możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego nie jest uzależniona od szczególnych okoliczności, za które można by uznać okoliczności opisane przez skarżącą.

Dlatego też organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] jest prawidłowa, a podjęte rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. M. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. art. 10 § 1-3 k.p.a. oraz art. 79a k.p.a. w związku art. 7 k.p.a., 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także poprzez nie wskazanie przez organ II instancji przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co skutkowało tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazane naruszenie miało istotny i bezpośredni wpływ na wynik sprawy, jako że skutkowało brakiem wiedzy strony o gotowości organu II instancji do wydania decyzji przed terminem miesięcznym wskazanym w odwołaniu złożonym przez stronę jako termin niezbędny dla skarżącej do przygotowania uzupełnienia odwołania i w konsekwencji otrzymaniem przez organ II instancji uzasadnienia odwołania strony po wydaniu decyzji przez organ II instancji, a także wydaniem zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, oraz

naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 8 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134; dalej: p.p.w.d.), poprzez wadliwe przyjęcie, że ustawa wymaga przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 8 ust. 2 p.p.w.d. w każdym przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze, podczas gdy przepis ten winien mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy zachodzi konieczność badania dochodu rodziny;

- art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja) w zw. z art. 2 ust. 2 Konwencji z dnia 20 listopada 1989 r. o prawach dziecka (Dz. U. 1991 nr 120, poz. 526; dalej: Konwencja), poprzez uzależnienie przyznania świadczeń wychowawczych na dzieci, których Polska objęła ochroną międzynarodową od dokumentów, których z uwagi na swoją sytuacje faktyczną i prawną nie są w stanie przedłożyć, a w konsekwencji naruszenie zasady równości wobec prawa;

- art. 72 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 4 ust. 1 p.p.w.d. poprzez pozbawienie małoletnich z przyznaną ochroną międzynarodową w Polsce prawa do świadczeń wychowawczych, a w konsekwencji – naruszenie obowiązku ochrony praw dziecka;

- art. 3 ust. 1 Konwencji w zw. z art. 9 Konstytucji oraz art. 4 ust. 1 p.p.w.d. poprzez niezabezpieczenie interesu m ałoletnich dzieci z przyznaną ochroną międzynarodową, wyrażającego się w częściowym pokryciu wydatków związanych z ich wychowywaniem, w tym z opieką nad nimi i zaspokojeniem ich potrzeb życiowych, a przez to niestworzenie im warunków do godnego życia;

- art. 2 Konstytucji, poprzez dopuszczenie do wyżej wymienionych naruszeń, w szczególności wydanie orzeczenia, które uderza w zasadę sprawiedliwości społecznej,wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła m. in., że decyzją z dnia [...] marca 2018 r. o sygn. [...] Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców udzielił jej i jej małoletnim dzieciom: Z. M. ur. [...] stycznia 2001 r., M. M. ur. [...] listopada 2002 r., L. M. ur. [...] maja 2004 r., L. M. ur. [...] sierpnia 2005 r. oraz R. M. ur. [...] października 2007 r. ochrony uzupełniającej w Polsce.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. M. ur. [...] stycznia 2001 r., M. M. ur. [...] listopada 2002 r., L. M. ur. [...] maja 2004 r., L. M. ur. [...] sierpnia 2005 r. oraz R. M. ur. [...] października 2007 r.

W uzupełnieniu odwołania skarżąca podała, że ma jedynie formalną możliwość dochodzenia świadczeń alimentacyjnych. Skarżącej i jej dzieciom przyznana została w Polsce ochrona uzupełniająca z uwagi na zagrożenie ze strony męża i jego rodziny. Złożenie pozwu o alimenty, a następnie jego doręczenie mężowi, spowoduje ujawnienie ich miejsca zamieszkania, co narazi ich ponownie na bezpośrednie ryzyko doznania poważnej krzywdy. Zdaniem skarżącej nie ma znaczenia jaki sąd będzie rozpoznawał sprawę sąd polski czy sąd rosyjski, gdyż wszczęcie postępowania alimentacyjnego przed jakimkolwiek sądem ujawni kraj, w którym ukrywa się wraz z dziećmi przed mężem i jego rodziną. Tym samym, z przyczyn od siebie niezależnych (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu odwołania), nie może uzyskać jednego z tytułów określonych w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Zdaniem skarżącej organ dokonał wadliwej wykładni art. 8 ust. 2 p.p.w.d. poprzez przyjęcie, że w każdym przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze strona winna wykazać, iż na rzecz dziecka zostało ustalone od jego rodzica świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd.

Dokonana przez organ wykładnia pozostaje w sprzeczności z wykładnią systemową. Z art. 5 ust. 3 p.p.w.d., wynika bowiem a contrario, że świadczenie wychowawcze na drugie i następne dzieci nie jest uzależnione od dochodu. Uznać zatem należy, że żądanie przedłożenia wyroku alimentacyjnego w celu ustalania dochodu nie jest prawnie uzasadnione w przypadku dziecka drugiego i następnych. Nie można bowiem uznać za prawidłowe badanie przez organ administracji okoliczności, która nie ma wpływu na treść orzeczenia. Niezależnie bowiem od wysokości zasądzonych alimentów gdyby alimenty były zasądzone na drugie i kolejne dziecko przysługuje świadczenie wychowawcze. Z uzasadnienia projektu zmiany ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynika, że ""(...) projekt ustawy ma na celu, przede wszystkim wprowadzenie zmian, które umożliwią redukcję niepożądanych zjawisk, które zaobserwowano – choć nie mają one masowego charakteru – w trakcie pierwszego roku realizacji rządowego Programu "Rodzina 500+", takich jak: dopasowywanie dochodu do kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, niezgodne ze stanem faktycznym deklarowanie przez rodziców samotnego wychowywania dziecka, w celu wyłączenia drugiego z rodziców ze składu rodziny i jego dochodu. A zatem celem wprowadzenia ww. regulacji było wyłącznie wyeliminowanie dopasowywania dochodu w celu uzyskania świadczenia na pierwsze dziecko, nie zaś ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia. Dokonując interpretacji przepisu art. 8 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 p.p.w.d. organ winien przyjąć zdaniem skarżącej, że zasadnym jest żądanie przedłożenia dowodu przyznania alimentów na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd tylko sytuacji, gdy przyznanie świadczenia wychowawczego uzależnione zostało od kryterium dochodowego.

Jak zauważył bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt: I SA/Wa 601/18, "(...) Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że art. 8 ust. 2 ustawy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dotyczy pierwszego dziecka. Oznacza to, że przepis ten nie będzie miał zastosowania gdy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dotyczy drugiego i kolejnego dziecka, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Świadczenie wychowawcze przysługuje bowiem, na każde drugie i kolejne dziecko, bez kryterium dochodowego i dodatkowych warunków."

Zatem żądanie przedłożenia tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd od osób z przyznaną ochroną międzynarodową, które z uwagi na swoją sytuację faktyczną i prawną nie są w stanie przedłożyć wymaganego dokumentu stanowi dyskryminację pośrednią i prowadzi do naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji oraz art. 2 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka, zgodnie z którym, Państwa-Strony w granicach swojej jurysdykcji będą respektowały i gwarantowały prawa zawarte w niniejszej konwencji wobec każdego dziecka bez jakiejkolwiek dyskryminacji, niezależnie od rasy, koloru skóry, płci, języka, religii, poglądów politycznych, statusu majątkowego, niepełnosprawności, cenzusu urodzenia lub jakiegokolwiek innego tego dziecka albo jego rodziców bądź opiekuna prawnego.

Żądanie od osób z przyznaną ochroną międzynarodową dokumentów, których nie są oni w stanie przełożyć, winno być rozpatrywane jako przejaw dyskryminacji pośredniej. Przepis art. 8 ust. 2 p.p.w.d. jest pozornie neutralny albowiem wymaga przedłożenia tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd od wszystkich osób samotnie wychowujących dziecko, ubiegających się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, jednakże w praktyce pewne grupy osób, jak osoby objęte ochroną międzynarodową, nie są w stanie przedłożyć wymaganych dokumentów.

Celem świadczenia wychowawczego, jak wynika z art. 4 ust. 1 p.p.w.d., jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Bezspornym jest zatem, że świadczenie wychowawcze stanowi jedną z form pomocy ze strony władz publicznych. Wykładnia art. 8 ust. 2 p.p.w.d. przyjęta przez organ administracji prowadzi do pozbawienia małoletnich takiej pomocy przez, co narusza konstytucyjny obowiązek ochrony praw dziecka.

Ponadto, zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 3 ust. 1 Konwencji, zgodnie z którym, we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędna będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W przedmiotowej sprawie organ administracji nie kierował się interesem małoletnich, wyrażającym się w zapewnieniu środków na częściowe pokrycie wydatków związanych z ich wychowywaniem.

Decyzja organu I instancji narusza również art. 2 konstytucji stanowiący o tym, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Trudno bowiem o prawne, racjonalne, czy społeczne uzasadnienie dla odmiennego traktowania dzieci, które znajdują się pod opieką Rzeczypospolitej Polskiej, tylko z uwagi na fakt, że z przyczyn od siebie niezależnych ich matka nie jest w stanie załączyć wymaganego przez organ dokumentu. Z tego też względu, odmowa przyznania świadczeń wychowawczych uderza w zasadę sprawiedliwości społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji (i decyzji ją poprzedzającej) w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci: Z. M., M. M., L. M., L. M. i R. M..

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134), dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o pierwszym dziecku – oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia.

W świetle art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2), przy czym świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3).

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd, chyba że wystąpi jeden z pięciu wyjątków określonych w tym przepisie.

Stosownie do treści art. 19 ust. 5 ustawy w przypadku gdy osoba samotnie wychowująca dziecko nie dostarczy, w terminie 3 miesięcy, tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez Sąd, potwierdzającego ustalenie na rzecz dziecka od jego rodzica świadczenia alimentacyjnego, ponieważ Sąd wydał postanowienie w przedmiocie odmowy udzielenia zabezpieczenia w sprawie o alimenty, bieg terminu, o którym mowa w ust. 4 tj. trzech miesięcy, ulega zawieszeniu do dnia dostarczenia tytułu wykonawczego. Natomiast według art. 19 ust. 6 ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 5, świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca, od którego rodzic został zobowiązany do zapłaty alimentów, jeżeli spełnione są pozostałe warunki uprawniające do świadczenia – w przypadku dostarczenia tytułu wykonawczego.

Z analizy akt sprawy wynika, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia wychowawczego było ustalenie przez organy obu instancji, że zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 8 ust. 2 ustawy. Skarżąca nie przedstawiła tytułu wykonawczego obawiając się prześladowania przez byłego męża.

Jednak Sąd zwraca uwagę, że skoro dzieci skarżącej mają obecnie miejsce zamieszkania na terytorium Polski, zatem w sprawie o alimenty właściwe będzie prawo polskie jak i sprawa poddana będzie kognicji sądów polskich.

Oznacza to, że skarżąca dochodząc dla swoich dzieci alimentów poddana byłaby temu samemu reżimowi prawnemu co polscy obywatele. W takiej sytuacji nie ma podstaw do zwalniania skarżącej z obowiązku uzyskania tytułu wykonawczego celem ubiegania się o świadczenie wychowawcze, skoro z obowiązku takiego nie są zwolnieni obywatele polscy, w tym obywatele, którzy również doświadczają przemocy w rodzinie ze strony współmałżonków.

Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że art. 8 ust. 2 ustawy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dotyczy pierwszego dziecka. Oznacza to, że przepis ten nie będzie miał zastosowania gdy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dotyczy drugiego i kolejnego dziecka, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Świadczenie wychowawcze przysługuje bowiem, na każde drugie i kolejne dziecko, bez kryterium dochodowego i dodatkowych warunków. Zatem w przypadku skarżącej obowiązek przedstawienia tytułu wykonawczego potwierdzającego przyznanie alimentów dotyczy wyłącznie Z. M..

Powołana wyżej regulacja prawna nie może być odczytywana w oderwaniu od pozostałych norm prawnych zawartych w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w szczególności w oderwaniu od art. 5 ust. 3 p.p.w.d., z którego wynika a contario, że świadczenie wychowawcze na drugie i następne dzieci nie jest uzależnione od dochodu. Żądanie przedłożenia wyroku alimentacyjnego w celu ustalenia dochodu nie jest zdaniem Sądu prawnie uzasadnione w przypadku dziecka drugiego i następnych. Nie można bowiem uznać za prawidłowe badanie przez organ administracji okoliczności, która nie ma wpływu na treść orzeczenia.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że dokonując wykładni przepisów ustawy nie można także odwoływać się do regulacji zawartej w art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2018, poz. 1497), gdzie przyznanie zasiłku rodzinnego na każde dziecko uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego (art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przyznanie świadczenia wychowawczego uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego wyłącznie w przypadku pierwszego dziecka w rodzinie.

W konsekwencji, zdaniem Sądu skarżącej przysługuje świadczenie wychowawcze na drugie, trzecie, czwarte i piąte dziecko, bez konieczności przedstawiania tytułu wykonawczego ustalającego alimenty na te dzieci. Obowiązek przedstawienia tytułu wykonawczego wynikający z art. 8 ust. 2 ustawy dotyczy wyłącznie pierwszego dziecka w rodzinie, czyli Z. M.. Zatem tylko w odniesieniu do tego dziecka, odmowa przyznania świadczenia wychowawczego z uwagi na niespełnienie wymogów o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy była prawidłowa.

Dlatego też Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo materialne, to jest art. 8 ust. 2 ustawy, poprzez przyjęcie, że w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, również w przypadku drugiego i kolejnego dziecka w rodzinie dla uzyskania świadczenia wychowawczego konieczne jest przedstawienie tytułu wykonawczego obejmującego alimenty zasądzone na rzecz dziecka od drugiego rodzica.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.

Uznając, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.