Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1057/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Zważywszy na wyłącznie kasatoryjny charakter orzeczenia w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, gdy ustalenie, iż czynność była wadliwa nie jest możliwe (wykluczone jest jednoznaczne ustalenie okolicznośći w określonym czasie dostępnymi środkami dowodowymi), organ administracji, o ile postępowania prowadzone jest na wniosek zobligowany jest do odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej. Uchylenie czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne jedynie w przypadku realnej możliwości jednozancznego stwierdzenia, iż dotknięta jest ona wadliwością.

TEZY

Zważywszy na wyłącznie kasatoryjny charakter orzeczenia w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, gdy ustalenie, iż czynność była wadliwa nie jest możliwe (wykluczone jest jednoznaczne ustalenie okolicznośći w określonym czasie dostępnymi środkami dowodowymi), organ administracji, o ile postępowania prowadzone jest na wniosek zobligowany jest do odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej. Uchylenie czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne jedynie w przypadku realnej możliwości jednozancznego stwierdzenia, iż dotknięta jest ona wadliwością.


SENTENCJA

Dnia 23 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2007 r. Wojewoda Mazowiecki, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2007 r. (w decyzji organu I. instancji mylnie wskazano datę 2006 r.), którą uchylono czynność materialno-techniczą zameldowania K. R. przy ul. (...) w lokalu nr (...) w W., i odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze. zm.).

Uzasadniając decyzję, Wojewoda Mazowiecki wskazał, iż rozstrzygniecie organu I. instancji nie było zasadne. Swoje stanowisko uzasadnił opisem następującego stanu faktycznego. K. W. zameldowała na pobyt stały K. R. w dniu 3 marca 2006 r. Organ orzekający w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania czynności rejestracyjnej. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt zamieszkiwania K. R. w lokalu nr (...) w dniu, gdy dokonano zameldowania. Wskazano przy tym na następujące okoliczności sprawy.

Fakt zamieszkiwania K. R. potwierdzają K. W., W. D. i K. R. (k.14,34 i 24 akt administracyjnych). Organ nie dał wiary natomiast zeznaniom P. K. oraz, syna młż. K. – M.. Wiarygodności ostatniemu odmówiono, wskazując, iż pomimo bycia osobą pełnoletnią nie potrafił samodzielnie odpowiadać na pytania matki zadawane na rozprawie administracyjnej. Był zwalniany od tego przez P. K. do czasu gdy odmówił w ogóle odpowiedzi na pytania. Z kolei wizja lokalna w lokalu nr (...) oraz wywiad środowiskowy przy ul. (...) w W., gdzie zdaniem P. K. zamieszkiwał K. R. w dniu gdy został zameldowany przy ul. (...) nie wniosły nic nowego do sprawy.

W tej sytuacji trzeba uznać, iż K. R. zamieszkiwał w lokalu nr (...) a więc jego zameldowanie nie było wadliwe.

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

W skardze na decyzję Wojewody P. K. podniósł, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Przywołał następujące okoliczności faktyczne sprawy:

- jednopokojowy lokal nr (...) został zakupiony dla M. K., który jest wirtuozem wiolonczelistą (musi mieć specjalne warunki do ćwiczeń),

- K. R., pozostający w nieformalnym związku z K. W.., zajmował inny lokal - przy ul. (...),

- K W. spędzała czas głównie w mieszkaniu konkubenta (przy ul. (...)), na co są dowody,

- K. R. nie mógł mieszkać w lokalu nr(...), gdyż było tam jedynie jedno łóżko i spał tam M. K. (fakt ten potwierdza K. W. w piśmie, które Skarżący załącza do skargi); zamieszkiwanie obu mężczyzn w lokalu było niemożliwe z uwagi na szczupłość miejsca, brak własnego sanitariatu i kuchni; K. R. nie miałby gdzie trzymać rzeczy osobistych, gdyż w mieszkaniu były rzeczy M. K.,

- K. R. nie dysponował kluczami do lokalu, gdyż mieli je jedynie M. i P. K., co potwierdza sama K. W.,

- zdjęcia potwierdzają jedynie pobyt K. R. w lokalu nr (...), brak natomiast jakichkolwiek innych dowodów potwierdzających ten fakt poza zeznaniami zainteresowanych zameldowaniem K. R..

Z uwagi na brak w przesłanych aktach dokumentu, którego załączenie deklarowano w skardze, na pytanie Sądu organ administracji wyjaśnił, iż dokument taki nie został załączony (k. 53).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy Skarżący, w związku z pytaniem o powołany w skardze dokument, przedłożył: protokół przesłuchania K. K, sporządzony w dniu 21 kwietnia 2006, w którym w toku innego postępowania stwierdza, iż jej syn – M. - jest

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

zameldowany i zamieszkuje w lokalu nr (...) (dokument ten zawarty jest także w aktach administracyjnych - k. 72), wyrok sądu rejonowego z dnia (...) października 2006, odnośnie przywrócenia posiadania lokalu (...) P. i M. K., protokół z rozprawy w sądzie rejonowym z dnia (...) maja 2007 r. z którego treści wynika iż zdaniem B. R. lokal (...) kilka miesięcy temu nie był zamieszkały (nikogo tam nie widziała) a mieszkanie podobno było M. K. oraz protokół z dnia 29 maja 2007 r., w którym W. L. zeznał, iż lokal (...) został zakupiony dla M. K. i przez jakiś czas on tam przebywał. Przedłożył także zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego i oświadczenie M. K., z którego treści wynika, iż do marca 2006 roku mieszkał w lokalu nr (...) a także wizytówkę K. R. z adresem przy ul. (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Orzekanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowanie jest instytucją procesowa służącą odwróceniu skutków prawnych czynności dokonanych wadliwie. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych orzekanie w tym przedmiocie może następować na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przesłanką wydania orzeczenia w tym przypadku może być wyłącznie stwierdzenie, na podstawie zgromadzonych i ocenionych dowodów, iż dokonana czynność była wadliwa. Skoro przesłanką zameldowania jest zamieszkiwanie z zamiarem stałego przebywania pod określonym adresem minimum w przeciągu 4 dni (art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania może nastąpić m.in. w przypadku stwierdzenia, że osoba, która została zameldowana nie zamieszkiwała przez wymagany okres pod określonym adresem albo osoba nie miała zamiaru stałego przebywania.

Powyższa konstatacja wyznacza zakres obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie uchylenia czynności materialno-

Sygn. akt IV SA/Wa. 1057/07

technicznej zameldowania w rozpoznawanej sprawie. Trzeba mieć na uwadze, iż w przypadku orzekania w drodze decyzji w przedmiocie zameldowania (co jest także dopuszczalne w przypadkach wątpliwych na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) orzekanie może nastąpić jedynie w razie jednoznacznego ustalenia, iż zachodzą przesłanki zameldowania m.in. określona osoba zamieszkuje w lokalu (wówczas orzeka się o zameldowaniu) lub nie zachodzą przesłanki zameldowania, gdy np. określona osoba nie zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego przebywania (wówczas orzeka się o odmowie zameldowania). Dla ustalenia stanu faktycznego organ administracji dysponuje wówczas szerokim wachlarzem środków dowodowych, gdyż chodzi o ustalenie stanu aktualnego. Inaczej sprawa ma się z uchyleniem czynności materialno-technicznej zameldowania. W tym przypadku chodzi o ustalenie stanu przeszłego, a więc czy w dniu zameldowania istniały przesłanki do podjęcia tej czynności, w tym np. czy określona osoba w dniu zameldowania zamieszkiwała wymagany okres 4 dni pod określonym adresem. Trzeba mieć na uwadze, iż jednoznaczne ustalenie tej okoliczności, z uwagi na upływ czasu oraz, w wielu przypadkach, ograniczony katalog dowodów może być niemożliwe. Zważywszy na wyłącznie kasatoryjny charakter orzeczenia w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, gdy ustalenie, iż czynność była wadliwa nie jest możliwe (wykluczone jest dokładne ustalenie okoliczności w określonym czasie dostępnymi środkami dowodowymi), organ administracji, o ile postępowanie prowadzone jest na wniosek, zobligowany jest do odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej. Jej uchylenie jest bowiem dopuszczalne jedynie w przypadku realnej możliwości jednoznacznego stwierdzenia, iż dotknięta jest ona wadliwością. Trzeba mieć przy tym na uwadze, iż organ administracji jest zobowiązany do wnikliwego wyjaśnienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 K.p.a), lecz jednocześnie granice podejmowanych czynności wyjaśniających wyznacza art. 11 K.p.a. (zasada ekonomii postępowania), w myśl którego postępowanie wyjaśniające należy prowadzić jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla załatwienia konkretnej sprawy. Wyklucza to m.in. kontynuowanie postępowania wyjaśniającego odnośnie wadliwości czynności materialno-technicznej zameldowania, gdy brak jest istotnych dowodów, które wskazywać by mogły na taką wadliwość a okoliczności sprawy wskazują, iż zgromadzenie takich dowodów nie będzie możliwe.

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

Powyższa specyfika postępowania w sprawie uchylenia czynności

materialno-technicznej zameldowania wynika również z charakteru

instytucji ewidencji ludności. Służy ona gromadzeniu informacji m.in. o

aktualnym miejscu zamieszkiwania poszczególnych osób (art. 1 ust. 2

ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Zawarcie w

ewidencji informacji o zameldowaniu pod określonym adresem, co

potwierdza zamieszkiwanie z zamiarem stałego przebywania, nie kreuje

określonych praw dla osób. Dostrzeżona sprzeczność zapisów ewidencji

z aktualnym stanem faktycznym, może być zawsze usunięta.

Przykładowo, gdy osoba zameldowana nie zamieszkuje pod określonym

adresem a nie dopełniła obowiązku wymeldowania istnieje możliwość

jej wymeldowania na wniosek innej strony lub z urzędu (art. 15 ust. 2

ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Natomiast

prowadzenie postępowania w przedmiocie uchylenia czynności

materialno-technicznej zameldowania, z punktu widzenia aktualizacji

rejestru, jest zasadne jedynie, o ile wyjdą na jaw okoliczności wskazujące

jednoznacznie, iż czynność zameldowania była wadliwa. Stąd, o ile

okoliczności sprawy nie wskazują na możliwość ujawnienia dowodów

wskazujących wadliwość czynności materialno-technicznej

zameldowania, kontynuowanie postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie nie znajduje także uzasadnienia uwzględniając cele funkcjonowania ewidencji ludności.

Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż organ odwoławczy trafnie odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. Trafna jest jego konstatacja w tym zakresie, iż zgromadzone w sprawie dowody jak i podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie pozwalały na uznanie, iż K. R. nie zamieszkiwał w lokalu nr (...). Organ I. instancji dysponował w tym zakresie sprzecznymi zeznaniami świadków, przy ,czym oceniając je organ odwoławczy logicznie wskazał dlaczego podważa "wiarygodność zeznania M. K.. Jak trafnie wskazano stwierdzeniu w sposób jednoznaczny, czy K. R. zamieszkiwał w lokalu (...) minimum przez trzy dni przed dniem dokonania zameldowania w dniu 3 lutego, nie mogły też służyć ustalenia wizji lokalnej w dniu 20 września 2006 r. (k. 80 akt administracyjnych). Te czynności dowodowe służyć mogły jedynie ustaleniu faktu, kto aktualnie zamieszkuje w lokalu, oraz faktycznie potwierdziły istnienie głębokiego konfliktu pomiędzy zameldowanym K. R. a Skarżącym odnośnie prawa do przebywania w

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

lokalu (w trakcie wizji doszło do rękoczynów). Istotnego znaczenia w sprawie (w kwestii zamieszkiwania K. R. w lokalu przy G. z zamiarem stałego przebywania na początku marca 2006 r.) nie mógł mieć również wywiad środowiskowy (k. 89 akt administracyjny). Brak możliwości jednoznacznego ustalenia czy K. R. zamieszkuje w lokalu przy ul. (...) w październiku 2006 roku podważa racjolaność oczekiwania, iż możliwe jest ustalenie czy zamieszkiwał on faktycznie pod tym adresem z zamiarem stałego przebywania w marcu 2006 roku, co podważałoby jego zameldowanie pod innym adresem.

Trzeba też podkreślić, iż Skarżący w toku postępowania, poza twierdzeniami, nie był w stanie przedstawić żadnych dowodów, które wskazywałyby jednoznacznie, iż K. R. nie mieszkał w lokalu nr (...) w okrasie, gdy nastąpiło zameldowanie. Samo podnoszenie okoliczności, iż niemożliwie było wspólne zamieszkiwanie K. R. z M. K. nie może mieć istotnego znaczenia, w sytuacji gdy brak było jednoznacznych dowodów na okoliczność zamieszkiwania w spornym okresie w lokalu nr (...) przez M. K.. Wręcz przeciwnie, okoliczności sprawy -trwający konflikt o lokal - nie pozwalały wykluczyć, iż w okresie, gdy nastąpiło zameldowanie, to właśnie K. R. zamieszkiwał w lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania.

W świetle powyższych faktów organ odwoławczy trafnie uchylił decyzję organu I. instancji uznając, iż nie ujawniono dotąd przesłanek uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. Wojewoda, odmiennie niż Prezydent W. oceniając zgromadzone w sprawie dowody wskazał, iż na ich podstawie można uznać fakt zamieszkiwania K. R. w spornym okresie, co byłoby przesłanką zameldowania. W tej sytuacji trafnie orzekł o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. W świetle okoliczności sprawy nie było także racjonalnych przesłanek do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza zważywszy na brak podnoszenia istotnych okoliczności, których wyjaśnienie byłoby możliwe, mając na uwadze znaczny upływ czasu od zaistnienia faktów, które są istotne w sprawie a dniem orzekania (zameldowanie nastąpiło w dniu 3 marca 2006 r. natomiast rozpatrując odwołanie organ odwoławczy orzekał w dniu 19 marca 2007 r.). Uchybieniem odnośnie właściwego uzasadnienia decyzji było zawarcie w jego treści kategorycznego stwierdzenia, iż K.R.

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

zamieszkiwał w lokalu nr (...). Kwestia ta wykraczała poza zakres orzekania. Istotną w sprawie okolicznością jest to, iż brak jest dowodów na podstawie których możnaby ustalić, iż czynność materialno-techniczna zameldowania była wadliwa. Wskazane uchybienie przepisom postępowania, odnośnie właściwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.), nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, więc jego stwierdzenie przez Sąd nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, co wynika a contr ario z art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, iż są one w powyższym świetle bezzasadne. W szczególności:

- możliwości zamieszkiwania w lokalu nr (...) z zamiarem stałego przebywania przez K. R. nie podważa fakt, iż lokal ten został wcześniej nabyty przez małż. K. dla ich syna M.,

- brak możliwości wspólnego zamieszkiwania M. K. i K. R. nie ma decydującego znaczenia dla sprawy z przyczyn wskazanych powyżej,

- okoliczności dotyczące związku K. W. z K. R., który dysponował lokalem przy ul. (...) nie wykluczają woli zamieszkania na przełomie lutego i marca 2006 roku w lokalu przy ul. (...), sąsiednim w stosunku do lokalu K. W.,

- nie przedstawiono dotąd dowodów, aby K. W. oświadczyła, iż w okrasie, gdy nastąpiło zameldowanie K. R. w lokalu (...) (3 lutego 2006 r. oraz minimum trzy dni poprzedzające tą datę) w lokalu tym zamieszkiwał jednocześnie M. K.,

- istotnie zdjęcia potwierdzające fakt przebywania K. R. w lokalu nr (...) nie mogą stanowić przesądzającego dowodu o jego zamieszkiwaniu z zamiarem stałego przebywania w marcu 2006 - kwestia ta jednak nie ma znaczenia dla sprawy, skoro organ nie przywołał tych zdjęć, jako przesłanki orzekania,

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

- twierdzenia odnośnie braku możliwości zamieszkiwania w lokalu nr (...) przez K. R. z uwagi na wymogi sanitarne, brak możliwości zmieszczenia jego rzeczy w lokalu oraz nie dysponowanie przez niego kluczami do lokalu, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym (patrz k. 14, 24 i 12 akt administracyjnych); w szczególności wynika z niego, iż to Skarżący miał w spornym okresie problemy z dostaniem się do lokalu (klucze zostały odebrane jego synowi a zamki wymienione), lokal połączony był z sąsiednim i możliwe było w nim zamieszkiwanie; w czasie gdy prowadzono czynności wyjaśniające w lokalu znajdowały się rzeczy K. R., a jak wskazano wcześniej dokonanie ustaleń odnośnie stanu faktycznego w dniu zameldowania nie jest możliwe,

Jedynie na marginesie, odnosząc się do dokumentów przedłożonych na rozprawie, które jako nie mogące mieć znaczenia dla wyniku sprawy nie zostały dopuszczone jako dowód, należy stwierdzić, iż wyłącznie mogą one potwierdzać trafność zawartych wyżej konstatacji. Z treści żadnego z przedłożonych dokumentów nie można wywieść jednoznacznie, iż K. R. nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. (...) z zamiarem stałego przebywania na początku marca 2006. W szczególności nie może o tym przesądzać oświadczenie K. W. z 12 kwietnia 2006 r., w którym wskazuje ona fakt zamieszkiwania syna w lokalu nr (...), gdyż dotyczyło innej sprawy i z jego treści nie wynika wprost by obejmowało ono okres wcześniejszy. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w kwietniu 2006 roku, gdy składane było to oświadczenie trwał już od dłuższego czasu spór o lokal (...) a M. K. nie mógł z niego korzystać z całą pewnością w dniu 16 kwietnia 2006 r., gdyż potwierdza to sam Skarżący (patrz oświadczenie Skarżącego, iż klucze do mieszkania zostały przejęte w dniu 13 marca 2006 r., a wejście do lokalu było całkowicie niemożliwe - k. 12 akt administracyjnych). Stąd oświadczenie K. W., jakoby M. K. zamieszkiwał w lokalu w dniu 21 kwietnia 2006 r. nie może mieć istotniejszego znaczenia w sprawie.

Konkretnych informacji w kwestii ewentualnego zamieszkiwania K. R. na początku marcu 2006 roku nie dostarczają również zeznania składane przed sądem rejonowym. Z kolei wyrok eksmisyjny potwierdza sam fakt przebywania K. R. w lokalu nr (...), choć z jego treści nie wynika, kiedy nastąpiło

Sygn. akt IV SA/Wa 1057/07

zamieszkanie w lokalu. Trzeba podkreślić, iż samo prawo do lokalu nie ma podstawowego znaczenia, jako przesłanka zameldowania określonej osoby. Istotnego znaczenia dla zaprezentowanej wyżej oceny, odnośnie braku ujawnienia istotnych dowodów potwierdzających wadliwość czynności materialno-technicznej zameldowania, nie może mieć również oświadczenie M. K., gdyż jego twierdzenia, jako strony konfliktu, zostały wzięte pod uwagę i ocenione w ramach postępowania wyjaśniającego. Znaczenie nie mogła mieć też wizytówka K. R., ze wskazaniem adresu przy ul. (...), skoro przedmiotem postępowania nie jest ustalenie, czy kiedykolwiek zamieszkiwał on przy ul. (...), a także informacja o wszczęciu postępowania karnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.