Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 414/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80  ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r. , nr [...]


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. S. S., działając poprzez pełnomocnika, złożył do Wójta Gminy S. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kopaliny ze złoża piasków "S. [...]", zlokalizowanego w miejscowości S., w przestrzeni gruntowej działek nr [...], i [...], obręb S., G. S., powiat [...], województwo [...]

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Wójt G. S. stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie "Z. P." z siedzibą w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po uwzględnieniu wskazań wynikających z ww. decyzji organu odwoławczego Wójt G. S., powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret trzecie i czwarte rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięcie mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), orzekł o realizacji planowanego przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowiska dla planowego przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na wydobyciu kopaliny ze złoża piasków "S. [...]", zlokalizowanego w miejscowości S., w przestrzeni gruntowej działek nr [...], i [...], obręb S., G. S., powiat [...], województwo [...]

Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosło Stowarzyszenie "Z. P." w K. zarzucając decyzji naruszenie:

1) art. 80 ust. 2 i 3 ustawy środowiskowej poprzez wydanie decyzji środowiskowej podczas gdy w sprawie występuje sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sformułowanie uzasadnienia faktycznego dla stwierdzenia braku zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

3) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności, że planowane przedsięwzięcie dotyczy obszaru wrażliwego na zanieczyszczenie wód podziemnych, a będzie na nim odbywało się pozyskiwanie kruszywa spod lustra wody, bez określenia zabezpieczeń, a przez to naruszenie również:

- art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez nieokreślenie w decyzji realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie,

- art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. a), b), c) ustawy środowiskowej poprzez nieustalenie potrzeby wykonania kompensacji przyrodniczej, zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania na środowisko i nałożenia takich obowiązków,

- art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy środowiskowej poprzez brak określenia wymagań dotyczących ochrony środowiska potrzebnych do wydania koncesji na wydobywanie kruszyw,

4) art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] sierpnia 2019 r. i wydania powtórnego postanowienia po uzupełnieniu materiału dowodowego,

5) art. 64 ust. 1 poprzez nieuzyskanie powtórnej opinii RDOŚ i PPIS po uzupełnieniu materiału dowodowego,

6) art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez nienakazanie inwestorowi sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko.

Po rozpoznaniu sprawy w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 71 i 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283), decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym umożliwił Stowarzyszeniu udział w postępowaniu. Stowarzyszenie, jako strona postępowania, otrzymało postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], wydane na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, w którym orzeczono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. W związku z tym brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu zawartego w pkt 4 odwołania.

Zdaniem Kolegium, brak jest również uzasadnienia dla powtórnego ubiegania się o powtórne opinie w tym zakresie. Z protokołu z wizji terenowej z dnia [...] stycznia 2020 r., która została przeprowadzona po raz drugi, w celu umożliwienia skarżącemu Stowarzyszeniu udziału w postępowaniu, żadne nowe ustalenia merytoryczne nie zapadły. Innych uzupełniających materiałów dowodowych w aktach sprawy nie stwierdzono.

Kolegium zauważyło, że przedmiotem sprawy jest przedsięwzięcie polegające na wydobyciu kopaliny ze złoża piasków "S. [...]", zlokalizowanego w miejscowości S., w przestrzeni gruntowej działek nr [...], i [...], obręb S., przy czym na części działek nr [...] obecnie prowadzona jest eksploatacja. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego G. S., uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady G. S. z dnia [...] marca 1996 r., działki na których planowana jest lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia położone są na terenie o symbolu R - uprawy rolne (rejon poszukiwań złóż kopalin; obszary wrażliwe na zanieczyszczenie wód podziemnych). "S. zlokalizowane w przestrzeni gruntowej działek objętych planowaną inwestycją jest złożem kruszywa naturalnego – piasków, rozpoznanym zgodnie z projektem robót geologicznych i udokumentowanym na podstawie badań geologicznych z 2018 r. Powierzchnia udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "S. wynosi 8,88 ha, natomiast docelowa wielkość wyrobiska wyniesie 7,98 ha. Zasoby geologiczne w kategorii Cl oszacowano na 2 221,21 tyś. Mg.

Na wydobycie kopalin ze złoża "S. została wydana koncesja przez Starostę S. z dnia [...] października 2016 r., znak [...], ponieważ obszar zamierzonej działalności nie przekraczał 2 ha, wydobycie w roku kalendarzowym nie było większe niż 20 tyś. m3 i dotyczyło wydobycia prowadzonego metodą odkrywkową bez użycia metody wybuchowej. Udzielenie koncesji wymagało uzgodnienia z wójtem właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia było nienaruszenie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Ponadto, dodatek nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża zatwierdził Marszałek Województwa Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W powyższych okolicznościach faktycznych i prawnych zarzuty skarżącego Stowarzyszenia w zakresie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są bezzasadne. Kolegium nie zgodziło się z literalnym podejściem skarżącego Stowarzyszenia do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium przypomniało, że:

- Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia [...] marca 2019 r., na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, odmówił wydania przedmiotowej opinii,

- Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S. pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wyraził opinię, według której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia celów środowiskowych,

- Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w S. pismem z dnia [...] maja 2019r. wyraziła opinię, według której, nie istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.

Na podstawie ustaleń organu w oparciu o Kartę informacyjną przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powyższych opinii organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej, stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Opracowanie w postaci raportu środowiskowego, którego domaga się skarżące Stowarzyszenie, konieczne jest w przypadku gdy zostanie wydane postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postanowienie o powyższej treści nie zostało wydane.

Decyzja organu I instancji została oparta na Karcie informacyjnej przedsięwzięcia przedłożonej przez pełnomocnika inwestora wraz z uzupełnieniami. Karta spełnia wymagania określone w art. 63 ustawy środowiskowej. Została sporządzona przez zespół specjalistów z zakresu geologii. Zdaniem Kolegium, Karta jest kompletna zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym oraz zgodna z przepisami prawa. Dokument ten jest rzetelny, spójny i nie budzi zastrzeżeń, a ustalenia w nim zawarte są logiczne i przekonujące. Przewidziany sposób eksploatacji kruszywa nie będzie stanowił zagrożenia dla jakości wód podziemnych i powierzchniowych. Przedmiotowa inwestycja zarówno w fazie budowy jak i eksploatacji, nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wodne i gruntowe, a tym samym nie nastąpi degradacja wód podziemnych i powierzchniowych spowodowana jakimikolwiek zanieczyszczeniami, jak również nie nastąpi pogorszenie stanu ekologicznego i stanu chemicznego JCWP oraz stanu ilościowego i chemicznego JCWPd.

Powyższe potwierdza opinia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polski, który nie stwierdził na tej podstawie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia celów środowiskowych. Jest to opinia organu odpowiedzialnego za prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej.

Realizacja i eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą również zagrożeń dla środowiska. Z analizy Karty wynika, biorąc pod uwagę zakres projektowanych prac oraz lokalizację przedsięwzięcia, iż przedsięwzięcie nie spowoduje pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 pn. "D. W. i S." zlokalizowany w odległości 0,6 km od miejsca realizacji przedsięwzięcia. Nie wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony obszar ten został wyznaczony, nie pogorszy integralności obszarów Natura 2000 lub ich powiązania z innymi obszarami. Planowane przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych. W pobliżu miejsca realizacji inwestycji brak jest realizowanych i zrealizowanych przedsięwzięć, których oddziaływanie mogłoby kumulować się z oddziaływaniem przedmiotowego przedsięwzięcia.

Analizy rozprzestrzeniania się hałasu i zanieczyszczeń powietrza przedstawione w Karcie wykazały, że nie będą występowały przekroczenia dopuszczalnych poziomów uciążliwości poza terenem, do którego Inwestor ma tytuł prawny. Wariant ten nie wpłynie znacząco na krajobraz, ze względu na wgłębny charakter wyrobiska, brak zewnętrznych składowisk. W obszarze potencjalnego oddziaływania nie znajdują się zabytki i dobra kultury, najbliższe zabudowania znajdują się w odległości 600 m od granicy kopalni. W otoczeniu działek przeznaczonych pod kopalnię znajdują się grunty rolne. Z Karty wynika, że po zakończeniu eksploatacji powstałe zagłębienie planuje się wykorzystać rolniczo.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Kolegium uznało, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie powinna wpłynąć na pogorszenie stanu środowiska, jak i też warunków zdrowotno-sanitarnych ani nie zwiększy ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wobec powyższego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest uzasadnione.

Stowarzyszenie "Z. P." w K. zaskarżyło opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:

1) naruszenie przepisu art. 80 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji środowiskowej, podczas gdy w sprawie występuje sprzeczność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) naruszenie przepisu art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak wydania postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny na środowisko dla planowej inwestycji, a przez to naruszenie także przepisu art. 66 ust. 1 ww. ustawy, poprzez nienakazanie wnioskodawcy sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko;

3) naruszenie przepisu art. 77 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności co do tego, czy z uwagi na to, że obszar planowanego przedsięwzięcia wrażliwy jest na zanieczyszczenie wód podziemnych w ogóle można prowadzić na tym obszarze eksploatację kruszywa spod lustra wody, czy też nie, a jeśli tak to przy zachowaniu jakich warunków, a przez to:

- brak określenia w zaskarżonej decyzji realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

- brak określania w zaskarżonej decyzji wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania koncesji na wydobywanie kruszyw, zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt. 1 c) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

- brak ustalenia w zaskarżonej decyzji potrzeby wykonania kompensacji przyrodniczej i stwierdzenia konieczności wykonania tej kompensacji, brak ustalenia w zaskarżonej decyzji potrzeby unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nałożenia obowiązku tych działań oraz brak ustalenia w zaskarżonej decyzji potrzeby monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nałożenia obowiązku takiego monitorowania, zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 2 podpunkt a), b) i c) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

4) naruszenie przepisu art 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Wobec powyższego skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta G. S. z dnia [...] lutego 2020 r.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Ustosunkowując się do skargi uczestnicy postępowania J. S. i S. S., działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. wnieśli o odrzucenie skargi w całości wobec braku legitymacji procesowej Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony ewentualnie o oddalenie skargi oraz o utrzymanie w mocy zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku uczestników o odrzucenie skargi Sąd wskazuje, że w myśl art. 32 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skoro Stowarzyszenie "Z. P." zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym i przysługiwało mu prawo do wniesienia skargi, to niezasadny jest zarzut uczestników postępowaniu kwestionujący dopuszczalności skargi Stowarzyszenia.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowego przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na wydobyciu kopaliny ze złoża piasków.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283), zwanej dalej "ustawą", właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, dla publicznych urządzeń służących do przesyłania i odprowadzania ścieków, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla inwestycji realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących, dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, dla inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej realizowanych na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską, dla inwestycji w zakresie budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego realizowanej na podstawie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, dla inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących realizowanych na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących, dla strategicznej inwestycji w sektorze naftowym, dla inwestycji w zakresie budowy Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 - Oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku realizowanych na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 - Oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz dla inwestycji w zakresie budowy portu zewnętrznego realizowanych na podstawie ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy portów zewnętrznych.

Stosownie do przepisu art. 80 ust. 3 ustawy, w przypadku działalności określonej ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, innej niż przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, kryterium oceny lokalizacji przedsięwzięcia jest nienaruszenie zamierzoną działalnością przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, oraz w odrębnych przepisach.

Zagadnienie możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kontekście postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było podnoszone przez stronę skarżącą już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ustosunkowując się do tej kwestii Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie zgadza się z literalnym podejściem skarżącego do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednak sposobu przeprowadzenia innej (systemowej lub funkcjonalnej) wykładni postanowień planu i przyczynie uwzględnienia odmiennych wniosków z niej wynikających od wykładni gramatycznej organ nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie jest sporne w sprawie, że w odniesieniu do działek nr [...], i [...] położonych w obrębie S., G. S., na których planowana jest realizacji przedsięwzięcia, obowiązuje Uchwała Rady G. S. z dnia [...] marca 1996 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. S. i wybranych miejscowości: W., K., P., B., Ł., S. , W. zwana dalej "Uchwałą". Wymienione wyżej działki położone są w terenie o symbolu R – Uprawy rolne – (R) – Rejony poszukiwań złóż kopalin; Obszary wrażliwe na zanieczyszczenie wód podziemnych, co potwierdził również Wójt G. S. w wypisie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. S. z dnia [...] lutego 2019 r. (k. 77 akt administracyjnych).

Zgodnie z § 10 ust. 1 Uchwały, funkcją główną (dominującą) gminy jest rolnictwo – produkcja roślinna: produkcja zbóż, roślin paszowych, sadownictwo oraz produkcja zwierzęca: hodowla bydła, drobiu, trzody chlewnej, zwierząt futerkowych. Wśród funkcji uzupełniającej gminy wymieniono m.in. eksploatację surowców, oznaczoną w planie symbolem (PE).

W myśl § 15 ust. 1 i 2 ww. Uchwały, w zakresie gospodarki gruntami i ochrony gruntów rolnych ustala się co następuje: każda zmiana przeznaczenia terenów dotychczas użytkowanych rolniczo może być dopuszczona tylko na cele określone w planie pod warunkiem zachowania przepisów szczególnych (ust. 1), każda działalność budowlana, inwestycyjna podejmowana na obszarze objętym planem, może być prowadzona wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem i warunkami określonymi w planie (ust. 2).

Podsumowując, w świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki o nr [...], i [...] nie zostały przeznaczone na eksploatację surowców lecz na uprawy rolne. Wskazanie bowiem, że stanowią one rejon poszukiwań złóż kopalin nie jest równoznaczne z przeznaczeniem ich na działalność związaną z eksploatacją surowców (kopalin)

Warto w tym miejscu przypomnieć, że przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyraźnie rozróżniają przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin od tych, wobec których ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 868) wymaga uzyskania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż (art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Poszukiwaniem, w myśl definicji zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy, jest wykonywanie prac geologicznych w celu ustalenia i wstępnego udokumentowania złoża kopaliny, wód podziemnych albo kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, rozpoznawaniem zaś wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny, wód podziemnych albo kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 6 ust. 1 pkt 13).

Tym niemniej, z cytowanego wyżej przepisu art. 80 ust. 3 ustawy nie wynika, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost musiał przewidywać przeznaczenie danego terenu pod działalność eksploatacyjną złóż. Takim kryterium oceny lokalizacji przedsięwzięcia ma być, w przypadku działalności innej niż przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, nienaruszenie zamierzoną działalnością przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Niezbędne zatem stało się rozważenie, czy planowane przedsięwzięcie nie naruszy przeznaczenia określonego w Uchwale Rady G. S. z dnia [...] marca 1996 r. Nr [...]

Według opisu przedsięwzięcia przedstawionego w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia, złoże piasku eksploatowane będzie odkrywkowo dwoma piętrami wydobywczymi, w systemie ścianowym w obrębie dwóch warstw: suchej i zawodnionej, od strony północnej złoża w kierunku południowym, jako kontynuacja dotychczas prowadzonej eksploatacji. Pierwsze piętro wydobywcze wyniesie max 10 m, w warstwie suchej złoża, drugie od 2,4 do 5,7 m (w części zawodnionej). Poziom eksploatacyjny projektuje się na rzędnej ca 25,0 m n.p.m, czyli około 1-2 m nad poziomem strefy zawodnionej około 10 m od poziomu terenu. Surowiec w stanie naturalnym ładowany będzie na samochody i wywożony poza teren kopalni. Nadkład z obszaru złoża zostanie zdjęty i zgromadzony w pasach ochronnych wyrobiska od drogi, ewentualnie w postaci wału ochronnego dla wyrobiska. Będą też okresowo wykonywane prace rekultywacyjne. Po zakończeniu eksploatacji powstanie na tym terenie zagłębienie, które planuje się wykorzystać rolniczo.

Oceniając zamierzone przedsięwzięcie pod kątem jego wpływu na przeznaczenie działek o nr [...], i [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Sąd doszedł do przekonania, że metoda wydobycia kopalin piasku w sposób opisany w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia naruszy przeznaczenie nieruchomości określone w miejscowym planie zagospodarowania. W przypadku działalności wydobywczej prowadzonej metodę odkrywkową, ze względu na zakres ingerencji w strukturę nieruchomości gruntowej, działalność ta wykluczy możliwość rolniczego wykorzystania nieruchomości. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli nieruchomości, w granicach których ma być prowadzona działalność wydobywcza metodą odkrywkową, nie zostaną przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w studium na wydobywanie kopaliny, wówczas planowana działalność będzie naruszać przeznaczenie nieruchomości określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub sposób wykorzystywania nieruchomości ustalony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 610/18). Cele rolne nie obejmują prowadzenia kopalni odkrywkowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 117/19).

Poczynione spostrzeżenia prowadzą do wniosku, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy analizie możliwości lokalizacji przedsięwzięcia przy uwzględnieniu sposobu zamierzonej działalności. Dla takiej oceny bez znaczenia pozostają okoliczności formalnoprawne w oparciu o które prowadzona jest lub była działalność wydobywcza kruszywa naturalnego piasku ze złoża "S. ", czy też fakt zatwierdzenia dokumentacji geologicznej złoża przez Marszałka Województwa Z..

Skoro zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana pomimo niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to uzasadnionym okazał się zarzut skargi związany z naruszeniem przepisu art. 80 ust. 2 ustawy. To zaś skutkować musiało uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz obarczonej tym samym uchybieniem decyzji organu I instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).