Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1017/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 15h ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 16
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz, Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. H. na czynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. H. (dalej również jako "strona", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") zakwestionowała w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zgodność z prawem czynności Wójta Gminy S. o charakterze materialno-technicznym, polegającej na wstrzymaniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynikają następujące istotne okoliczności faktyczne i prawne:

Na mocy decyzji Wójta Gminy S. z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]) B. H. było wypłacane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką sprawowaną nad niepełnoprawną córką W. H. na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2020 r. Świadczenie przyznano na wniosek B. H., do którego dołączyła m.in. orzeczenie z dnia 24 kwietnia 2017 r. (nr [...]) Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. o zaliczeniu W. H. do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie wydano do dnia 14 września 2020 r.

W dniu 28 września 2020 (nr [...]) Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. wydał orzeczenie zaliczające W. H. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2021 r., Przy pkt 7 orzeczenia "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji" oraz przy pkt 8 orzeczenia "konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" wpisano: "nie dotyczy". Jako przyczynę niepełnosprawności podano symbol "02-P".

B. H. poinformowała w dniu 12 października 2020 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., że wniosła odwołanie od wskazanego orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz złożyła w dniu 22 października 2020 r. oświadczenie, że wyraża chęć dalszego otrzymywania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności przedłużonych na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa o COVID-19").

Decyzją Wójta Gminy S. z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]) ww. decyzja o przyznaniu świadczenia z dnia 9 listopada 2017 r. została tym samym zmieniona wyłącznie w części dotyczącej okresu przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego Na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznano bowiem od dnia 1 listopada 2017 r. do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Następnie w dniu 2 listopada 2020 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wydał orzeczenie (nr [...]) uchylające orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z 28 września 2020 r. (nr [...]) w części dotyczącej ustaleń zawartych w punkcie II - przyczyny niepełnosprawności - orzekając w tym zakresie, że przyczynę niepełnosprawności stanowi i określa symbol "12-C", a nie "02-P". W pozostałym zakresie orzeczenie zostało utrzymane w mocy.

Przedmiotowe orzeczenie wpłynęło do organu w styczniu 2021 r. Jednocześnie z Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] organ otrzymał informację, że orzeczenie z dnia 2 listopada 2020 r. (nr [...]) zostało zaskarżone przez B. H. do Sądu Rejonowego [...] w G. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Okoliczność ta, w ocenie organu, nie mogła skutkować dalszą wypłatą świadczenia. Uznając bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020r. (nr [...]) za ostateczne, organ wstrzymał wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego.

Już w dniu 10 lutego 2021 r. do organu wpłynęło pismo B. H. o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na małoletnią W. H. do czasu zakończenia postępowania - prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego.

Pismem z dnia 15 lutego 2021 r. (nr [...]) Wójt Gminy S. w odpowiedzi na ww. pismo wyjaśnił stronie, że w związku z tym, iż w dniu 2 listopada 2020 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (nr [...]) wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności W. H., które zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") jest ostateczne w toku instancji, to oznacza, że ww. decyzja z dnia 9 listopada 2017 r., zmieniona decyzją Wójta Gminy S. z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]) przyznająca B. H. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką W. H. wygasła dnia 3 listopada 2020 r. i od tej daty strona nie ma już prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. B. H. została jednocześnie poinformowana, że ustalenie prawa od świadczenia pielęgnacyjnego może nastąpić jedynie na wniosek.

Pismem z dnia 27 lipca 2021 r. B. H. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ponowne wyjaśnienie dlaczego wstrzymana została jej wpłata świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując jako podstawę jej przyznania decyzję organu z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]).

Pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. (nr [...]) Wójt Gminy S. ponownie przytaczając argumentację zawartą w piśmie z dnia 15 lutego 2021 r. poinformował stronę, że nie posiada ona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 3 listopada 2020 r., ponieważ w związku z regulacją zawartą w art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, uwzględnioną w decyzji z dnia 23 października 2020 r., prawo do świadczenia przedłużono, ale jednak na okres nie dłuższy niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wydał zaś ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności W. H. w dniu 2 listopada 2020 r.

W piśmie z dnia 6 sierpnia 2021 r. skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. B. H. wskazała, że nie podziela stanowiska organu o ostateczności orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020 r. (nr [...]), ponieważ zdaniem strony skutek wiążący w przedmiotowej sprawie spowoduje dopiero wydanie prawomocnego orzeczenia przez sąd powszechny.

Następnie w dniu 14 września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga B. H. zatytułowana "Wniosek o rozstrzygnięcie sporu".

Skarżąca opisała w skardze okoliczności, które powodowały wstrzymanie jej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, w tym fakt wydania względem jej córki W. we wrześniu 2020 r., a następnie w listopadzie 2020 r. orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z których to ostatnie, wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zostało w jej ocenie, błędnie uznane za ostateczne. Skarżąca zaznaczyła, że orzeczenie zostało przez nią zaskarżone do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a ponieważ sprawa ta wciąż jest w toku, to świadczenie nie powinno zostać wstrzymane. Jednocześnie w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2022 r. skarżąca wskazała, że istota sporu dotyczy wykładni art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19. Zdaniem skarżącej, skoro od orzeczenia wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a od orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, dopóki toczy się postępowanie odwoławcze w tym zakresie przed organami wyżej instancji, nie można mówić o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności w rozumieniu art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19. Następnie zaś w piśmie procesowym z dnia 3 marca 2022 r. skarżąca sprecyzowała, że sprawa w której wniosła skargę dotyczy pisma z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 9 sierpnia 2021 r. Uwzględniając treść skargi oraz uzupełniających ją opisanych wyżej pism Sąd uznał, że przedmiotem zaskarżenia skarżącą uczyniła czynność wstrzymania przez Wójta Gminy S. wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wskazał, że zaskarżenie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie ma wpływu na ostateczność tego orzeczenia w rozumieniu art. 16 k.p.a.

Następnie w piśmie procesowym z dnia 9 maja 2022 r. organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, dotyczące konieczności odrzucenia skargi lub oddalenia skargi. Organ wyjaśnił przy tym, że przestał wypłacać świadczenie pielęgnacyjne ponieważ prawo do wypłaty tego świadczenia wygasło z mocy prawa, to jest w związku z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, gdyż w sprawie zostało wydane nowe orzeczenie o niepełnosprawności w dniu 2 listopada 2020 r.

Organ poinformował jednocześnie, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w G., Sekcja ds. Ubezpieczeń Społecznych, [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020 r. (nr [...]) w ten sposób, że ustalił, iż W. H. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji (punkt pierwszy sentencji wyroku). Jednocześnie oddalił w pozostałym zakresie odwołanie (punkt drugi sentencji wyroku).

Organ zaznaczył, że po uprawomocnieniu się powołanego wyroku podejmie działania w zakresie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W obecnym stanie prawnym stosownie do ustaleń sądu powszechnego W. H. jest bowiem osobą niepełnosprawną wymagającą opieki, a orzeczenie w tym zakresie wydane zostało w tym zakresie do dnia 30 września 2021 r. Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 10 listopada 2021 r. B. H. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. organ odmówił jednak przyznania prawa do świadczenia z powodu nieistnienia przesłanki konieczności sprawowania stałej i osobistej opieki, która stanowiłaby przeszkodę do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (w tym czasie orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 2 listopada 2020 r. nie zostało jeszcze zmienione przez sąd powszechny). Decyzja ta została zaskarżona przez B. H. w drodze odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W toku postępowania odwoławczego w dniu 5 maja 2022 r. B. H. złożyła przy tym kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną córka załączając do wniosku ww. wyrok sądu powszechnego. Mając na uwadze powyższe Wójt Gminy wystąpił do tutejszego Sądu o przeprowadzenie dowodu z akt sądowych Sądu Rejonowego [...] w G. o sygn. akt [...] gdyż organ nie będąc stroną postępowania nie wie jaka była treść odwołania, a zatem nie ma możliwości ustalenia punktu 2 wyroku z dnia 20 kwietnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawyżył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest czynność Wójta Gminy S., polegająca na wstrzymaniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, które przyznano skarżącej na mocy decyzji Wójta Gminy S. z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]), zmienionej następnie decyzją tego organu z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]).

Poza sporem pozostawał stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, który został przywołany na wstępie niniejszego uzasadnienia. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy na mocy ww. decyzji z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]) świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane skarżącej do dnia 30 września 2020 r., uwzględniając, że załączone do wniosku o przyznanie świadczenia, orzeczenie o niepełnosprawności stwierdzało, że małoletnia W. H. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji zostało wydane do dnia 14 września 2020 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...]). Ponieważ upływ ważności tego orzeczenia przypadał na czas, w którym na terenie RP obowiązywał stan epidemii, jego ważność została przedłużona, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji Wójta Gminy S. z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]), na mocy której zmieniono okres na jaki zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a mianowicie od dnia 1 listopada 2017 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Podstawę prawną zmiany stanowił przepis art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19.

Następnie Wójt Gminy S. uznając, że do wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności doszło w dniu 2 listopada 2020 r. wstrzymał wypłatę świadczenia wypłacanego do tego czasu na podstawie ww. decyzji tego organu z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]). Za nowe orzeczenie w rozumieniu przepisu art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 organ uznał orzeczenie z dnia 2 listopada 2020 r. Wojewódzkiego Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (nr [...]).

Sąd podkreśla, że z treści złożonej przez B. H. skargi oraz kolejnych pism procesowych, w których odwołała się do treści udzielanych jej przez organ odpowiedzi, w tym pisma z dnia 9 sierpnia 2021 r. i do wykładni art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 jednoznacznie wynika, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie czynność wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przez Wójta Gminy S. To właśnie tą czynność skarżąca zakwestionowała przed organem administracji - kierując do Wójta Gminy S. kolejne zapytania o przyczyny wstrzymania jej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego (co należy odróżnić od składanych przez skarżącą nowych wniosków o ponowne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres). W ocenie skarżącej, orzeczenie wydane w dniu 2 listopada 2020 r. przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (nr [...]) względem W. H. nie oznaczało bowiem wydania nowego orzeczenia w rozumieniu art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 (z którego treści wynikała zmiana terminu przyznania świadczenia wskazana w decyzji Wójta Gminy S. z dnia 23 października 2020 r., nr [...]).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w odniesieniu do wstrzymania wypłaty świadczeń rodzinnych (a także wznowienia wypłaty tych świadczeń), że są to czynności materialno-techniczne podlegające odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ organ administracji nie ma podstaw do wydania w tym zakresie żadnej decyzji administracyjnej. W odniesieniu do wstrzymania wypłaty nie ma podstaw, aby domniemywać formę decyzji administracyjnej (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 217/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 462/21 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1011/21). Pogląd ten należy w pełni zaakceptować.

Tak też w przedmiotowej sprawie organ ocenił, że wobec wygaśnięcia z mocy prawa decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, konieczne było wstrzymanie jego wypłaty, w którym to przedmiocie Wójt Gminy S. nie podjął żadnego odrębnego merytorycznego rozstrzygnięcia, a jedynie wskazaną czynność materialno-techniczną, o której poinformował B. H. w piśmie z dnia 15 lutego 2021r. oraz tożsamym w treści z piśmie z dnia 9 sierpnia 2021 r. (wskazywanym przez skarżącą jako dotyczące istoty sporu). Niezależnie bowiem od składanych w sprawie po dniu 2 listopada 2020 r. nowych wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca równolegle domagała się i w dalszym ciągu domaga się od organu wypłacania jej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]) do czasu wydania przez sąd powszechny wyroku w sprawie sygn. akt [...], co ostatecznie nastąpiło już po złożeniu skargi (październik 2021 r.), to jest w dniu 20 kwietnia 2022 r.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej prawie zgodnie z intencją skarżącej nie jest (i nie może być) żadna z decyzji wydanych przez Wójta Gminy S. (a więc decyzji organu pierwszej instancji) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w tym wymienione powyżej: decyzje z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]) oraz z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]), na mocy których przyznano świadczenie pielęgnacyjne, ani tym bardziej decyzja Wójta Gminy S. z dnia 4 stycznia 2022 r. (nr [...]), na podstawie której skarżącej odmówiono przyznania świadczenia z uwagi na to, że z ww. orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 2 listopada 2020 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia z dnia 28 września 2020 r. wynikało, że zdaniem zespołów orzekających, W. H. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ani też współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W zakresie kognicji Sądu w rozpoznawanej sprawie dotyczącej czynności materialno-technicznej nie mieści się orzekanie, jaki wpływ na rozstrzygnięcie kolejnego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wskazany przez organ wniosek z dnia 10 listopada 2021 r. i z dnia 5 maja 2022 r. oraz pominięty wniosek z dnia 10 lutego 2021 r., znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy) powinno mieć dysponowanie obecnie przez skarżącą orzeczeniem sądu powszechnego - wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2022 r., Sądu [...] w G., Sekcji ds. Ubezpieczeń Społecznych [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt [...].Można tu dodać, że decyzja administracyjna w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, ostateczna w toku instancji, będzie mogła zostać zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego wtedy gdy zostanie wydana, o ile taka będzie też wola strony. Dopiero w przyszłości może zostać więc zainicjowana ewentualnie nowa sprawa administracyjna.

Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia wniosku organu zawartego w piśmie procesowym z dnia 9 maja 2022 r. o dopuszczenie w aktualnie zawisłej sprawie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego [...] w G., w sprawie o sygn. akt [...], w której zapadł ww. wyrok. Także wbrew stanowisku Wójta Gminy S. i obawach wyrażonych w piśmie procesowym z dnia 10 maja 2022 r. treść znajdującego się w aktach sprawy wyroku sądu powszechnego jest jasna, tak co do daty jego wydania, jak i tego w jaki sposób przedmiotowe orzeczenie kształtuje sytuację prawną W. H. - córki skarżącej w zakresie dotyczącym stopnia jej niepełnosprawności oraz związanych z niepełnosprawnością wskazań co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, a więc okoliczności mających niewątpliwie istotny wpływ na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Reasumując, spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się zatem wyłącznie do ustalenia, czy Wójt Gminy S. miał podstawy faktyczne i prawne do wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego, otrzymywanego przez skarżącą na mocy decyzji z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]), niezależnie od samej kwestii prawidłowości tych decyzji, które jak wskazano, nie zostały przez skarżącą zakwestionowane.

W ocenie organu, wypłata świadczenia musiała zostać wstrzymana uwzględniając nie tylko treść art. 24 ust. 4 u.ś.r. dotyczącego terminu na jaki przyznaje się świadczenie pielęgnacyjne, ale także z uwagi na treść art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, dotyczącego terminów ważności orzeczeń o niepełnosprawności w trakcie trwania stanu epidemii, który zmodyfikował czas, przez który świadczenie mogło być wypłacane skarżącej.

Skarżąca zaś co do zasady nie neguje stanowiska o konieczności uwzględnienia art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID dla ustalenia terminu do którego świadczenie powinno zostać wypłacane. Jednak przedstawiona powyżej wykładnia tego przepisu dokonana przez skarżącą, odmienna od stanowiska przedstawianego jej przez organ w pismach z dnia 15 lutego 2021 r. i z dnia 9 sierpnia 2021 r., nie może być zdaniem Sądu uznana za prawidłową w świetle podstawowych zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. matce dziecka jeżeli nie podejmuje ona lub rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zatem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wnioskodawcy nie tylko gdy pozostające pod jego opieką niepełnosprawne dziecko legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, ale także w pewnych sytuacjach, gdy legitymuje się ono umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. W przypadku skarżącej sprawującej opiekę nad swoją niepełnosprawną małoletnią córką świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]) zostało przyznane właśnie przy uwzględnieniu, że zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia 24 kwietnia 2017 r. (nr [...]) W. H. została zaliczona do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 orzeczenia) oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (pkt 8 orzeczenia). W treści orzeczenia zaznaczono, że zostaje ono wydane na czas określony, to jest zachowuje swoją ważność do dnia 14 września 2020 r.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Tak więc decyzja może mieć charakter stały, o ile orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest wydane na stałe. Natomiast przepis ten przewiduje, że dopuszczalne jest wydanie decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na czas określony, w sytuacji, gdy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności było wydane na czas określony. W niniejszej sprawie miała miejsce właśnie ta sytuacja.

Na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19, z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Z przepisów tych wynika zatem, że decyzja ustalająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może mieć charakter czasowy, gdyż uzależniona jest od orzeczenia o niepełnosprawności. W związku zaś z wejściem w życie w dniu 8 marca 2020 r. ustawy o COVID-19 pierwotna decyzja o przyznaniu B. H. świadczenia pielęgnacyjnego na czas oznaczony, została następnie przedłużona również na czas oznaczony na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o COVID-19 do wydania nowego orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności W. H.

Należy przy tym podkreślić, że prawidłowo organ nie wydał decyzji administracyjnej w przedmiocie wygaśnięcia decyzji przedłużającej wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzja ta miała bowiem charakter czasowy - została wydana na określony okres i kończyła się w momencie zaistnienia określonej okoliczności – wydania ostatecznego orzeczenia dotyczącego stopnia niepełnosprawności córki skarżącej. Od tego momentu, co należy podkreślić, skarżącej przysługiwało jednocześnie prawo do złożenia kolejnego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wygaśnięcie decyzji obowiązującej na czas określony nie jest stwierdzane decyzją. Trafnie więc organ zaprzestał wypłacania skarżącej świadczenia do którego prawo wywodziło się z decyzji Wójta Gminy S. z dnia 9 listopada 2017 r. (nr [...]), zmienionej decyzją z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]).

W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że wygaśniecie decyzji przyznającej świadczenie nastąpiło z dniem 2 listopada 2020 r., to jest na skutek wydania w tym dniu przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] orzeczenia (nr [...]) w wyniku wniesionego przez B. H. odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z 28 września 2020 r. (nr [...]). Zasadnie tym samym wskazano i wyjaśniano skarżącej, że wypłata świadczenia została wstrzymana, ponieważ od dnia 3 listopada 2020 r. nie przysługiwało już jej prawo do świadczenia. Jeżeli zaś chciała uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres, wymagało to złożenia przez skarżącą nowego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o czym została poinformowana przez organ.

Dostrzec należy, że na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Tak więc decyzja organu II instancji - orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020 r. (nr [...]) - jest ostateczna z momentem jest wydania. Z kolei decyzja jest prawomocna jeżeli nie można jej zaskarżyć do sądu.

Należy więc - odróżnić dwie kwestie - to jest ostateczności decyzji oraz prawomocności decyzji.

Ponadto, decyzja ostateczna jest zawsze wykonalna, bez względu na jej prawomocność. Jedynie na wniosek strony można wstrzymać jej wykonalność na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które jednak w tej sprawie nie mają zastosowania. Z kolei przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, które się stosuje w ramach zaskarżenia decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nie przewidują takiej możliwości. W niniejszej sprawie orzeczenie z dnia 2 listopada 2020 r. o stopniu niepełnosprawności wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (nr [...]), jako organ II instancji, jest tym samym uwzględniając treść art. 16 § 1 k.p.a. decyzją ostateczną. Odwołania wnoszone od orzeczeń Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie art. 6 c ust. 8 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: Dz.U. 2020 r., poz. 426 ze zm.) nie są bowiem podejmowane w administracyjnym toku instancji, jako kierowane do sądu powszechnego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, który w żadnej mierze nie jest organem administracji i nie wykonuje zadań z tego zakresu. Zaskarżenie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności do sądu powszechnego nie zmienia zatem faktu, że w administracyjnym toku instancji orzeczenie to jest ostateczne i jednocześnie wykonalne. Akceptując to stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1011/21 i przyjmując je za własne, należy uznać, że Wójt Gminy S. zasadnie wstrzymał wypłatę świadczenia przyznanego decyzją z dnia 9 listopada 2017r. (nr [...]) zmienioną decyzją z dnia 23 października 2020 r. (nr [...]) w związku z wydaniem ostatecznego w administracyjnym toku instancji orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020 r. (nr [...]). Wbrew oczekiwaniom skarżącej organ nie miał na tym etapie podstaw faktycznych i prawnych do kontynuowania wypłaty świadczenia aż do czasu dokonania weryfikacji wskazanego ostatecznego orzeczenia przez sąd powszechny.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na marginesie rozpoznawanej sprawy, uwzględniając stopień jej skomplikowania i treść podniesionych w skardze zarzutów przez skarżącą należy końcowo podnieść, że zmiana treści orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 2 listopada 2020r. (nr [...]) przez przywołany powyżej wyrok sądu powszechnego może ewentualnie wywierać skutki na przyszłość oraz mieć wpływ na rozpoznanie dotychczas jeszcze nie rozpatrzonych ostatecznie przez organ wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres po dniu 2 listopada 2020 r. W odniesieniu do okresu od 28 września 2020 r. do dnia 30 września 2021 r. W. H. powinna być bowiem traktowana jako osoba zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności wraz ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).