Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 308/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
article: art. 155
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Jednolity Dokument Administracyjny SAD sam w sobie nie jest decyzją administracyjną.

Decyzją administracyjną jest jedynie ta część tego dokumentu, która wynika z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i tylko ta część Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD może być korygowana w trybie art. 155 Kpa.

TEZY

Jednolity Dokument Administracyjny SAD sam w sobie nie jest decyzją administracyjną.

Decyzją administracyjną jest jedynie ta część tego dokumentu, która wynika z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i tylko ta część Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD może być korygowana w trybie art. 155 Kpa.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ oraz art. 2 pkt 12 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania od decyzji dyrektora urzędu celnego z 6 września 1996 r., odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD z 4 lipca 1996 r., uchylił sentencję wymienionej decyzji dyrektora urzędu celnego od słów: "Na podstawie (...)" do słów "(...) /M.P. 1995 nr 34 poz. 411 ze zm./" i w tym zakresie orzekł co następuje: "na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ oraz art. 2 pkt 12 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./"; w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji prezes Głównego Urzędu Ceł podał, że decyzją dyrektora urzędu celnego zawartą w JDA SAD z 4 lipca 1996 r. dopuszczono do wywozu za granicę zgłoszony towar. W piśmie z 31 lipca 1996 r. strona wniosła o zmianę ogólnej wartości faktur wpisanej w polu 22 wymienionego dokumentu SAD w związku z błędnym wystawieniem faktury z 28 czerwca 1996 r. Pismo to zgodnie z intencją spółki zostało rozpatrzone w trybie art. 155 Kpa i dyrektor urzędu celnego odmówił zmiany swojej decyzji zawartej w dokumencie SAD.

Mając powyższe na uwadze prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, że strona w postępowaniu celnym może domagać się wzruszenia decyzji dyrektora urzędu celnego zawartej w dokumencie SAD tylko w zakresie dopuszczenia towaru do wywozu za granicę. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 12 i art. 67 ust. 1 prawa celnego decyzja taka zawiera jedynie rozstrzygnięcie o dopuszczeniu towaru do wywozu za granicę. W wypadku wywozu towaru w eksporcie cło nie zostaje wymierzone i pobrane - brak jest w polskim ustawodawstwie instytucji cła wywozowego. Ustalenia w odpowiednich polach JDA SAD, w razie wywozu towaru w eksporcie, nie są elementami decyzji - dla celów celnych mają charakter statystyczny i dlatego ich korekta jest niemożliwa z przyczyn formalnoprawnych.

Powyższe stanowisko, oparte na przesłankach formalnoprawnych, potwierdza również fakt, iż niemożliwe jest dokonanie korekty pól statystycznych SAD po dopuszczeniu towaru do wywozu za granicę, gdy przestaje on być towarem celnym w rozumieniu art. 2 pkt 2 prawa celnego i nie można potwierdzić w sposób oczywisty jego tożsamości.

Ponadto w dniu dopuszczenia przedmiotowego towaru do wywozu za granicę, tj. 4 lipca 1996 r., strona dysponowała fakturą z 28 czerwca 1996 r., kontraktem z 15 maja 1996 r., załącznikiem nr 1 z 15 maja 1996 r. do tego kontraktu, rozpisaniem ceny kontraktowej dla kontraktu oraz bankowym potwierdzeniem przelewu typu "SWIFT" z 23 maja 1996 r. W związku z tym nic nie stało na przeszkodzie, aby spółka przedstawiła je w dniu dokonania zgłoszenia celnego.

Tymczasem strona przedłożyła je dopiero w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego i to w formie kserokopii, które nie spełniają wymagań formalnych dokumentów w rozumieniu art. 76 par. 1 Kpa. W formie kserokopii została również przedłożona faktura eksportowa z 31 lipca 1996 r., określająca wartość części zamiennych dostarczonych według dokumentu SAD a kwotę 464.063,40 USD. Suma ta jest zgodna z ogólną wartością faktur, wpisaną w polu 22 JDA SAD.

Faktura ta została wystawiona po dopuszczeniu przedmiotowego towaru do wywozu za granicę, tj. 5 lipca 1996 r., a mimo to wartość towaru nie została skorygowana.

Należy również podkreślić, że faktura nr 034a/S/96 z 28 czerwca 1996 r. nie zawiera adnotacji o anulowaniu faktury pierwotnej nr 034/S/96 z 28 czerwca 1996 r. Wystawienie dwóch faktur pochodzących od tego samego zbywcy towaru o różnej treści może zrodzić podejrzenie dokonania nienależnych transakcji kupna i sprzedaży towaru, a zatem nie może stanowić podstawy do uznania roszczeń strony.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie art. 7 Kpa przez nieuwzględnienie z urzędu słusznego interesu strony oraz art. 77 Kpa przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego sprawy. W lakonicznym uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaistniałe nieprawidłowości były wynikiem błędu pracownika strony i nie miały na celu dokonywania żadnych nielegalnych transakcji.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wszczęcie postępowania nastąpiło na wniosek strony na podstawie art. 155 Kpa, który stanowił m.in., że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W sprawie została wydana decyzja dyrektora urzędu celnego zawarta w JDA SAD z 4 lipca 1996 r., a podstawie której dopuszczono do wywozu zgłoszony przez stronę towar celny.

Stosownie do art. 67 ust. 1 prawa celnego organ celny po zakończeniu kontroli wydaje decyzję o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym lub wywozu za granicę zgłoszonego towaru oraz o wymiarze należności celnych.

Przepisy cytowanej ustawy Prawo celne przewidują, że tylko w przypadku dopuszczenia towaru do obrotu na polski obszar celny orzeka się o wymiarze należności celnych, jeżeli przepisy tego prawa lub przepisy szczególne nie stanowią, że przywóz danego towaru jest wolny od cła.

W niniejszej sprawie została wydana decyzja zawarta w dokumencie SAD, dopuszczająca wywóz zgłoszonego przez stronę towaru za granicę i w tym zakresie można mówić, iż strona nabyła prawo do wywozu tego towaru.

Z tych przyczyn rozpoznanie wniosku strony w trybie art. 155 Kpa w związku z art. 1 ust. 1 i 2 prawa celnego powinno być rozpatrywane tylko od decyzji, na mocy której strona nabyła prawo.

Jednolity Dokument Administracyjny SAD sam w sobie nie jest decyzją administracyjną. Decyzją administracyjną jest jedynie ta część tego dokumentu, która wynika z art. 67 ust. 1 prawa celnego, i tylko ta część Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD może być korygowana w trybie art. 155 Kpa.

Zgłoszenie celne dotyczące towaru, którego rodzaj lub ilość wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, następuje w formie pisemnego wniosku o wszczęcie postępowania celnego, składanego na formularzu Jednolitego Dokumentu Administracyjnego. Do wniosku tego podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą jest obowiązany dołączyć deklarację wartości celnej, fakturę w oryginale lub inny dokument służący do ustalenia wartości celnej, określony przez prezesa Głównego Urzędu Ceł, oraz inne dokumenty, określone w art. 50 ust. 1, 2, 3 prawa celnego.

Wydane z upoważnienia art. 50 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ zarządzenie prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 czerwca 1996 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 38 poz. 380/ stanowi, że funkcjonariusz celny dokonuje wpisu w następujących polach dokumentu SAD: A,B,C,D,E,F,G,H,J,47, pozostałe zaś wypełnia podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą lub osoba przez niego upoważniona.

Wpisana kwota w polu 22 dokumentu SAD jest zgodna z wartością faktur załączonych do zgłoszenia celnego i wynosiła 464.663,40 USD.

Z powyższego wynikałoby zatem, że nie zostały spełnione wszystkie okoliczności określone w art. 155 Kpa, aby możliwe było uchylenie lub zmiana wymienionej decyzji zawartej w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD, sprzeciwiają się temu bowiem wymienione przepisy prawa celnego, i dlatego skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.