Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2758/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 i art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1313/13 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 maja 2014 roku, sygn. akt III SA/Kr 1313/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania.

Uzasadniając podjęte orzeczenie Sąd I instancji podniósł, że Prezydent Miasta N., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek K. W., decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku, znak: [...] orzekł o odmowie wymeldowania M. W.

z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. [...] w N. wyjaśniając, iż M. W. nie opuścił miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W odwołaniu od tej decyzji K. W. wskazała, iż wniosek

o wymeldowanie męża M. W. złożyła ze względu na fakt, iż znęcał się on fizycznie i psychicznie nad nią i dziećmi. Wskazała, iż sprawca przemocy przebywa obecnie w Zakładzie Karnym w D., gdzie odbywa karę 3 lat pozbawienia wolności. Ponadto podała, iż mąż opuścił lokal przy ul. R.

w N. w dniu 1 września 2011 roku, a ostatni raz w przedmiotowym lokalu był w dniu 6 września 2011 roku w asyście policji, celem zabrania odzieży

i dokumentów. Od tamtej pory nie widziała męża ani na klatce schodowej ani koło bloku. Wyjaśniła, iż nie przebywał on również w piwnicy przynależnej

do przedmiotowego lokalu.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] Wojewoda M. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm. – zwanej dalej "ustawą") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu M. W. z pobytu stałego z lokalu przy ul. R. [...] w N..

Organ przytoczył wyjaśnienia odwołującej, iż od października 2011 roku mąż przebywa w Zakładzie Karnym za znęcanie się nad nią i dziećmi. Ma zakaz zbliżania się do skarżącej i kontaktowania się z rodziną. Została również orzeczona eksmisja wobec niego z przedmiotowego lokalu bez prawa do lokalu socjalnego. K. W. podejmowała starania w celu wykonania eksmisji męża, ale Komornik Sądowy wstrzymał eksmisję z uwagi na brak pomieszczenia tymczasowego

dla M. W.. Dodała, iż od czasu wyprowadzenia się męża

we wrześniu 2011 roku do czasu aresztowania go w październiku 2011 roku nie mieszkał on w piwnicy.

W toku postępowania, organ uzupełniając materiał dowodowy w sprawie, przesłuchał w charakterze świadków rodzinę i sąsiadów M. W. celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z opuszczeniem przez niego lokalu. Z zeznań świadków wynika, iż M. W. po opuszczeniu lokalu nie przebywał w przynależnej do lokalu piwnicy.

M. W. wyjaśnił natomiast, iż w lokalu przy ul. R. [...] zamieszkiwał do dnia 14 października 2011 r. to jest do czasu aresztowania. Przedmiotowego lokalu nigdy nie opuścił i ostatni raz spał w nim w dniu

14 października 2011 r. Oświadczył, iż zarówno w zajmowanym przez niego pokoju jak i w piwnicy przynależnej do lokalu posiada swoje rzeczy osobiste, meble, sprzęt oraz dokumenty. Dysponował kluczami do pokoju znajdującego się w mieszkaniu, jak i do piwnicy przynależnej do tego lokalu. Stwierdził, iż żona włamała się do jego pokoju i zajęła go. Po opuszczeniu zakładu karnego zamierza zamieszkać

w przedmiotowym lokalu. We wrześniu 2011 r. po ostatniej interwencji policji usunął się z lokalu przy ul. R. [...] w N. w związku z otrzymaniem

od prokuratora zakazu zbliżania się do żony. Zabrał ze sobą najpotrzebniejsze rzeczy (część ubrań, najważniejsze dokumenty) i zamieszkał w piwnicy przynależnej do lokalu. Nie posiada kluczy do drzwi wejściowych lokalu. Chce żeby żona go spłaciła, dlatego nie wymelduje się z lokalu.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrane dowody wskazują, iż M. W. nie przebywa i nie zamieszkuje w miejscu zameldowania ze względu na odbywanie kary pozbawienia wolności. Jego zatrzymanie też nastąpiło poza miejscem zamieszkania. Co prawda, w takich okolicznościach sprawy opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, to jednak okres odbywania kary pozbawienia wolności jest tożsamy z trwałym jego opuszczeniem. Organ powołując się na orzecznictwo sądowe stwierdził, iż nienazwanie przez ustawodawcę pobytu w zakładzie karnym pobytem stałym, nie ma znaczenia dla wymeldowania w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Krakowie, M. W. podał, że nie wyprowadził się ze swojego mieszkania. Z powodu zakazu prokuratorskiego był zmuszony do opuszczenia swojego domu i zamieszkania w piwnicy. Wskazał, że zapadłe wyroki są niesłuszne, gdyż jest niewinny. Po odbyciu kary, jeśli nie będzie miał stałego zameldowania nie znajdzie pracy, co utrudni mu powrót do normalnego życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę podzielił pogląd organu odwoławczego, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, z uwagi na fakt jego skazania na karę pozbawienia wolności. Za bezsporne sąd uznał, że skarżący od chwili zatrzymania przez policję, nie przebywa pod adresem stałego zameldowania. Z mocy art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy, pobyt w zakładzie karnym niezależnie od długości kary, uzasadnia zawsze zameldowanie w tym zakładzie na pobyt czasowy. Jednak wymiar kary pozbawienia wolności, orzeczony prawomocnym wyrokiem, ma istotne znaczenie dla oceny, czy opuszczenie miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały, ma charakter trwały. Osoba skazana prawomocnym wyrokiem na długoletnią karę nie może spełnić przesłanki zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Sam zamiar powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania należy w takiej sytuacji uznać za hipotetyczny. A utrzymywanie zameldowania na pobyt stały przeczy funkcji, jaką winna pełnić ewidencja ludności.

Sąd zauważył, iż co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, jednakże nie zawsze jest to konieczne. W pewnych przypadkach wola osoby zameldowanej nie ma znaczenia jak np. w przypadku eksmisji. W okolicznościach tej sprawy, wyrokiem z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny nakazał M. W., aby opróżnił z osób i rzeczy prawa jego reprezentujących i wydał K. W. lokal mieszkalny położony w N. przy ul. R. [...]. Zatem wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje w tym przypadku orzeczenie wydane przez organ Państwa jakim jest podlegający wykonaniu wyrok Sądu. Wola opuszczenia miejsca zamieszkania przez osobę zameldowaną nie ma również znaczenia w przypadku skazania tej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywanie wobec niej tego orzeczenia. Sąd kierując się wykładnią systemową obowiązujących przepisów prawa wziął pod uwagę, iż skoro na skutek zastosowania odpowiednich norm prawa rodzinnego i prawa karnego doszło do sytuacji, w której skarżący został odizolowany od członków jego rodziny, to również w dziedzinie prawa administracyjnego wymagana jest konsekwencja w tym przedmiocie. Konsekwencje prawne czynów jakich dopuszczał się wobec członków swojej rodziny skarżący, należą do tych okoliczności, które są powszechnie znane w społeczeństwie. Stąd też osoba, która kierując się wolną wolą popełnia takie czyny, musi liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa. W tym właśnie przejawia się element dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu. Zastosowanie przedstawionego wyżej rozumowania w toku wykładni art. 15 ust. 2 ustawy prowadzi do konkluzji, że przepis ten znajdzie zastosowanie również do sprawcy przestępstwa umyślnego popełnionego wobec domowników, który za ten czyn odbywa karę pozbawienia wolności, przy czym rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa w sposób oczywisty wykluczają dalsze wspólne zamieszkiwanie sprawcy z ofiarą, bądź ofiarami przestępstwa. Odmowa wymeldowania M. W., a co za tym idzie, umożliwienie mu powrotu do lokalu sprawiłoby, że działanie mające na celu ochronę dobra jego rodziny byłoby zagrożone. W przypadku przestępstw tego rodzaju, jakie popełniał skarżący, a zwłaszcza przestępstw przeciwko rodzinie, których dopuszczał się on wobec żony i dzieci, organy administracji publicznej muszą przede wszystkim chronić małoletnie dzieci. Nie ma żadnych wątpliwości, że jego prawo do powrotu po odbyciu kary do poprzedniego miejsca pobytu nie może uzyskać pierwszeństwa w zestawieniu z koniecznością ochrony dobra rodziny, w tym małoletnich dzieci.

Zdaniem Sądu I instancji wymeldowanie M. W. z pobytu stałego w żaden sposób nie wpłynie na jego tytuł prawny do przedmiotowego lokalu,

tj. udział we współwłasności. Sprawa zameldowania, mająca swoje źródło

w przepisach prawa administracyjnego oraz tytuł prawny do lokalu, należący do sfery prywatnoprawnej to dwie odrębne, niezależne od siebie kwestie.

Zaskarżając powyższy wyrok w całości, M. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 15 ust. 2 ustawy poprzez przyjęcie, że:

* brak możliwości przebywania w lokalu wskutek zakazu zbliżania się

do innych osób oraz wskutek przebywania w zakładzie karnym, jest opuszczeniem lokalu dobrowolnie i w sposób trwały,

* istnienie wyroku sądu orzekającego eksmisję zastępuje wolę opuszczenia miejsca zameldowania,

* zapewnienie ochrony rodzinie przed rzekomym niebezpieczeństwem

ze strony danej osoby jest przesłanką jej wymeldowania, oraz-

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7 i art 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) przejawiające się zaniechaniem przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mającego na celu ustalenie wszelkich okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu przez skarżącego.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych przez skarżącego w całości ani w części.

W motywach skargi kasacyjnej wskazano, że wbrew twierdzeniom Sądu, w obecnym stanie sprawy nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego. Wyprowadzenie się z lokalu ze względu na zastosowany wobec skarżącego środek zapobiegawczy nie może być poczytane za przejaw jego woli, tym bardziej za dobrowolne opuszczenie lokalu nie można uznać pobytu w zakładzie karnym. Autor kasacji podkreślił, że skarżący przed osadzeniem w zakładzie karnym zajmował przedmiotowy lokal mieszkalny, a do pomieszczenia piwnicznego przynależnego do tego mieszkania przeniósł się dopiero po interwencji Policji wynikającej z prokuratorskiego zakazu zbliżania się do członków rodziny. Ponadto, większość jego rzeczy osobistych pozostała w mieszkaniu, co wyklucza trwały charakter opuszczenia mieszkania i skoncentrowania swojego centrum życiowego w innym miejscu.

Trudno przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do wymeldowania, skoro eksmisja skarżącego w dacie wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie faktycznie w dalszym ciągu nie była wykonana. Autor kasacji podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest powołany do podejmowania czynności zmierzających do ochrony życia, zdrowia czy spokoju osób trzecich przed rzekomym zagrożeniem ze strony skarżącego. Do kompetencji Sądu należy tylko kontrola działalności administracji publicznej, a w przedmiotowej sprawie - ocena zasadności decyzji o wymeldowaniu, zapadłej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W tym zakresie meldunek ma charakter ewidencyjny, natomiast nie jest on związany w żaden sposób z ochroną osób trzecich przed zagrożeniem. Uwzględnienie w procesie wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ochrony dobra rodziny nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia.

Odpowiedź na skargę kasacyjną M. W. złożyła K. W., wnosząc o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych

w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć zarówno

na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1 art. 174) jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

(pkt 2 art. 174). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Złożona przez M. W. skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a więc odnosząc je do podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie podaje jednak dlaczego wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści skargi kasacyjnej, a mianowicie z jej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia musi wynikać konkretny zarzut naruszenia prawa (zobacz: J. Drachal, M. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Hauser, Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, str. 673). Sąd kasacyjny weryfikując zaskarżone orzeczenie jest ograniczony podstawami zaskarżenia. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były

na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 marca 2012 roku, II FSK 1760/10, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd nie powinien domyślać się intencji skarżącego i precyzować za niego zarzutów pod adresem skarżonego wyroku. Treść skargi kasacyjnej sama w sobie musi być wystarczająca do zbadania legalności zaskarżonego orzeczenia (por. wyroki NSA: z dnia 4 grudnia 2012 roku, II OSK 2193/12 oraz z dnia 12 marca 2013 roku, II GSK 2468/11, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. pozwala na uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może więc uchylić decyzje na tej podstawie, jeżeli stwierdzi, po pierwsze, że w toku postępowania administracyjnego naruszono przepisy postępowania, a po drugie, że gdyby do tego naruszenia nie doszło

to rozstrzygniecie sprawy byłoby najprawdopodobniej inne.

W orzecznictwie i piśmiennictwie podnosi się, iż w przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. nie tylko wtedy, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie uwzględni skargi i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 roku, I FSK 1077/05, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), ale także wtedy, gdy Sąd ten nie dopatrzy się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet gdy tego rodzaju zarzut nie był podniesiony w skardze. Wszak Sąd ten nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że powinien wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa mające miejsce w sprawie, niezależnie od stanowiska skarżącego w tym względzie (zobacz: Tarno J.P. Komentarz do art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., wyd. V, LexisNexis 2011).

Naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. może mieć również miejsce wtedy, gdy Sąd uzna, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, ale mimo prawidłowych ustaleń w tym względzie błędnie oceni wpływ stwierdzonych

i niekwestionowanych uchybień na wynik sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 roku, GSK 898/04, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić należy, iż zgodnie ze statuowaną przepisem art. 7 k.p.a. zasadą praworządności, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie ulega wobec tego wątpliwości, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).

Z zacytowanych przepisów wynika, iż organy obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to,

że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając rozstrzygniecie organy są zobowiązane

do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo ocenił, iż w toku postępowania przed organami administracji publicznej nie doszło do uchybienia przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Autor skargi kasacyjnej powołując się natomiast na błędne ustalenia stanu faktycznego powstałe wskutek zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, które skutkowały oddaleniem skargi wskazał na przyczyny i okoliczności opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu, podejmując w istocie polemikę co do właściwego rozumienia przez sąd przesłanek materialnoprawnych wymeldowania, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z treścią tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z treści zacytowanego przepisu wynika, że okolicznością, która winna być

w sprawie wyjaśniona jest ocena, czy ustał pobyt skarżącego w przedmiotowym lokalu. Sięgając do treści rozstrzygnięć organów administracji oraz informacji wynikających z dokumentów załączonych do akt administracyjnych należy stwierdzić, że w sposób niewątpliwy została ustalona okoliczność, iż skarżący w okresie od dnia 6 września 2011 roku nie przebywał w lokalu przy ul. R. [...] w N., z uwagi na fakt przymusowego odizolowania od rodziny, a następnie odbywania kary pozbawienia wolności. W przypadku zmiany miejsca pobytu spowodowanej pobytem w zakładzie karnym nie wymaga się dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, co jest zrozumiałe, gdyż zmianie tej nie towarzyszy dobrowolność. Również trwałość opuszczenia nie zależy wyłącznie od długości kary pozbawienia wolności, aczkolwiek jej najwyższy wymiar w zasadzie przesądza o definitywności opuszczenia miejsca pobytu. Decydujące jest natomiast gdzie dana osoba ma swoje centrum życiowe, jaką utrzymuje więź (kontakt) z lokalem i osobami w nim zamieszkującymi. Nie jest wykluczone, że osoba pozbawiona wolności utrzymuje taki kontakt z lokalem mieszkalnym, w którym jest zameldowana na pobyt stały, że nie można przyjąć domniemania trwałego opuszczenia lokalu. Utrzymywanie tego kontaktu powinno przybrać takie formy zachowania się jak pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, podejmowanie działań mających na celu zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku, czy stanie technicznym, podejmowanie starań o utrzymanie tytułu do lokalu, uzewnętrznianie woli powrotu do lokalu przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie. Bez tych zachowań nie można przyjąć, że osoba nie opuściła miejsca pobytu stałego. W toku postępowania wyjaśniającego organy administracji publicznej ustaliły, że przed wyrokiem skazującym za znęcanie nad rodziną wobec skarżącego zastosowano środek zapobiegawczy polegający na zakazie zbliżania się do swojej rodziny, co uniemożliwiało skarżącemu pobyt w spornym lokalu. Ponadto prawomocnym wyrokiem orzeczoną eksmisję, co ostatecznie pozbawiło skarżącego prawa do przebywania w tym lokalu.

Mając te okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo ocenił, iż organy administracji właściwie zweryfikowały zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo zastosowały normę wynikową z art. 151 p.p.s.a., albowiem spełnione zostały przesłanki wymagane do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy ul R. [...] w N.. Zatem za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia prawa materialnego, art. 15 ust. 2 ustawy, gdyż w istocie brak prawnej możliwości przebywania w lokalu połączone z faktycznym jego opuszczeniem skutkuje obowiązkiem orzeczenie o wymeldowaniu i ujawnieniu aktualnego stanu w stosownych rejestrach ewidencyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, orzekł o jej oddaleniu, stosownie do art. 184 p.p.s.a.

NSA nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.