Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1015/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A. spółka z o.o. w T. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia (...) r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r.

2. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu sprawy.

2.1. Skarżąca jest użytkownikiem wieczystym położonych na terenie Gminy B. nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa, które łącznie stanowią powierzchnię 39.664 m2. W ewidencji gruntów, ten grunt w części o powierzchni 37.215 m2 jest sklasyfikowany jako tereny mieszkaniowe (B), natomiast w części 2.449 m2 jako drogi (dr).

W dniu (...) r. spółka złożyła deklarację w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2011 r., w której jako przedmiot opodatkowania wykazała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 39.664 m2, wykazując podatek do zapłaty w kwocie (...) zł.

Następnie w dniu (...) r. spółka złożyła korektę tej deklaracji wykazując grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 28.510 m2 oraz grunty zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości o powierzchni 11.154 m2, zaś podatek do zapłaty w wysokości (...) zł. W uzasadnieniu korekty wyjaśniła, że wykazany jako zwolniony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Powodem takiej sytuacji jest zakwalifikowanie tego gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do zieleni izolacyjnej, oznaczonej symbolem 61ZI, na którym dopuszcza się lokalizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych. W kolejnym piśmie, podstawę prawną takiej kwalifikacji wskazała art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. – dalej: u.p.o.l.). Dodała, że zgodnie więc z planem zagospodarowania przestrzennego, będącym aktem prawa miejscowego, nie jest możliwe prowadzenie na działce nr (...) jakiejkolwiek działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Pismem z dnia (...) r. organ wskazał spółce, że podane przez nią powody, tj. treść planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią "względów technicznych" w rozumieniu u.p.o.l. dokonał wyjaśnienia tego pojęcia oraz wezwał podatnika do przekazania innych dokumentów, jeśli takie posiada, wskazujących, że przedmiotowy grunt nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Spółka nie udzieliła odpowiedzi.

2.2. Prezydent Miasta decyzją z dnia (...) r., nr (...) określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie wskazanej w pierwotnej deklaracji spółki, tj. (...) zł.

Za podstawę opodatkowania organ przyjął grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 39.664 m2. Wskazał, że podatnik jest przedsiębiorcą, a to oznacza, że grunty będące w jego posiadaniu są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie wyłączenie z powodu "względów technicznych" nie ma zastosowania, ponieważ spółka nie przedstawiła dokumentów obrazujących taką sytuację.

2.3. W odwołaniu spółka zakwestionowała zakwalifikowanie przez organ całości gruntu o powierzchni 39.664 m2 do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie podatnika grunt ujęty w miejscowym planie zagospodarowania jako teren zieleni izolacyjnej nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, ponieważ spółka zajmuje się obrotem wierzytelnościami oraz archiwizacją dokumentów.

2.4. Kolegium decyzją z dnia (...) r., nr (...) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta.

Stwierdzając, że kwestię sporną stanowi opodatkowanie gruntu o powierzchni 11.154 m2 i odwołując się do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazało, że uprawnione jest twierdzenie, iż opodatkowanie gruntów i budynków odrębną, wyższą stawką przewidzianą dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynika z samego faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą i nie zależy od sposobu ich wykorzystywania. W powołanym przepisie nie ma warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.

W odniesieniu do wyjątku dotyczącego niemożności wykorzystania gruntu do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych organ II instancji podał, że okoliczności decydujące o zaistnieniu "względów technicznych" muszą mieć charakter trwały i dotyczyć przedmiotu opodatkowania, a nie przyczyn leżących po stronie podatnika. Względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym nieruchomości, powodujące, że dany przedmiot opodatkowania nie tylko nie jest, ale i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Względy techniczne dotyczą jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych, czy finansowych.

Organ podzielił stanowisko podatnika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sposób istotny ogranicza możliwość użytkowania przez niego tego gruntu, niemniej jednak są to przeszkody o charakterze prawnym, a nie technicznym. Jednocześnie wskazał, że jeśli w związku z jego uchwaleniem albo zmianą korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, to na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Tego typu ograniczenia nie wpływają natomiast na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Wreszcie Kolegium wyjaśniło, że ustalenie, iż dany grunt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych nie oznacza, jak domaga się podatnik, zwolnienia go z opodatkowania, a jedynie objęcie niższą stawką przewidzianą dla gruntów "pozostałych".

3.1. W skardze spółka podniosła argumenty zaprezentowane już w odwołaniu. Wskazała, że jeśli w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ustawodawca nie mówi o użytkowaniu gruntów, lecz o niemożliwości wykorzystywania gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tym samym to nie plan zagospodarowania przestrzennego ogranicza możliwości użytkowania gruntu, lecz jego "zapisy", które potwierdzają stan techniczny nieruchomości, a nie jak twierdzi organ jej stan prawny. Tym samym, zdaniem skarżącej, zasadne jest przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej oraz opinii biegłego rzeczoznawcy w celu ustalenia, czy nieruchomość może, czy też nie, być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Skarga nie jest zasadna, a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) podlega oddaleniu.

5. Przedmiot sporu stanowi zagadnienie, czy grunt będący w posiadaniu skarżącej spółki nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej "ze względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego został zakwalifikowany do zieleni izolacyjnej, oznaczonej symbolem 61ZI, na którym dopuszcza się lokalizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych.

Sąd stwierdza, że stanowisko spółki, iż do kategorii "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można zaliczyć przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest zasadne.

6. Organy podatkowe właściwie odczytały treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W przepisie tym ustawodawca zdefiniował grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W przedmiotowej sprawie do bezspornych należą takie okoliczności, jak fakt, że spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu znajduje się sporny, co do sposobu kwalifikacji podatkowej, grunt. Z powyższych regulacji wynika, że opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Istotne znaczenie dla wywołania określonych skutków podatkowych ma sam fakt posiadania tychże nieruchomości przez przedsiębiorcę, co nie jest w analizowanej sprawie przedmiotem sporu. Czasowe niewykorzystywanie nieruchomości przez przedsiębiorcę lub nawet wykorzystywanie na inne rodzaje działalności niż gospodarcza nie zwalnia przedsiębiorcy z płacenia podatku od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawodawca w powołanym przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym, przewidział wyjątek, w którym przedmiot opodatkowania, mimo że znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, nie będzie obciążany stawką podatku od nieruchomości dotyczącą gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek ten stanowią grunty, budynki oraz budowle, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany, ze względów technicznych, do prowadzenia działalności gospodarczej oraz jak przekłada się to na ustalone w toku postępowania okoliczności stanu faktycznego.

Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił pojęcia "względów technicznych", a także nie dokonał odesłania do przepisów prawa budowlanego. W związku z brakiem ustawowej definicji w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny", a tym samym odnosić je należy do stanu nieruchomości, nie pozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności.

Przez użyte w powołanym przepisie określenie, że grunty "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć sytuację, w której nieruchomość jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana, to jest nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej.

Z treści analizowanego przepisu można wyczytać także, iż "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie, np. prawny, finansowy czy faktyczny oraz że mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżąca spółka argumentowała, że sporna działka nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami i archiwizacji dokumentów, gdyż uniemożliwiają to zapisy miejscowego planu zagospodarowania. Jednak w ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, nie oznacza to, że z tej przyczyny zachodzą względy techniczne w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uniemożliwiające wykorzystywanie gruntu do działalności gospodarczej. Brak możliwości wykorzystywania przez spółkę spornego gruntu do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami i archiwizacji dokumentów podyktowany jest jedynie względami formalnoprawnymi, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ podatkowy.

Sąd zauważa ponadto, że w przedmiocie działalności spółki mieści się szeroki zakres aktywności gospodarczej, co wynika z wpisów dokonanych w Rejestrze Przedsiębiorców KRS. Skarżąca jako przedmiot działalności traktuje m.in. hotele i motele bez restauracji, inne miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, gdzie indziej nie sklasyfikowane. Jeśli więc sporny grunt z planie zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony jako teren zieli izolacyjnej, dopuszczono lokalizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych (por. pismo spółki z dnia 30 czerwca 2015 r.) to nie można wykluczyć, iż sporny grunt może służyć spółce do prowadzenia działalności gospodarczej choćby w branży hotelarskiej, czy szerzej - dotyczącej zakwaterowania.

Skoro więc przedmiotowa nieruchomość może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej innej niż archiwizacja dokumentów i obrót wierzytelnościami to spółka jako przedsiębiorca będący w posiadaniu tej nieruchomości, obowiązana jest zapłacić podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, oznacza to, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym, odnoszą się więc przede wszystkim do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu technicznego danego przedmiotu opodatkowania (wyrok NSA z dnia 13 września 2016 r., II FSK 2257/14, Lex nr 2143158; wyrok NSA z 8 września 2016 r., II FSK 2085/14, Lex nr 2118983; L. Etel. Podatek od nieruchomości. Komentarz do art. 1a u.p.o.l. LEX 2012;).

7. Stanowisko, że do kategorii "względów technicznych" w rozumieniu analizowanego przepisu u.p.o.l., nie można zaliczyć przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma już ugruntowaną pozycję z orzecznictwie sadów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., Lex nr 542082; wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2016 r., I SA/Lu 33/16, Lex nr 2104071; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2014 r., I SA/Ol 195/14, Lex nr 1459973; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 marca 2013 r., I SA/Ol 885/13, Lex nr 1450070; wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 marca 2011 r., I SA/Lu 546/10, Lex nr 1127226; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 15 stycznia 2014 r., I SA/Gl 588/13, Lex nr 1475124, z dnia 15 stycznia 2014 r. I SA/Gl 8/13, Lex nr 1529571).

8. Niezasadne jest twierdzenie, zawarte w skardze, o konieczności przeprowadzenia w sprawie wizji lokalnej nieruchomości i opinii biegłego w celu ustalenia, czy sporna nieruchomość, może czy też nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Sąd wskazuje, że spółka w toku postępowania podatkowego wniosków dowodowych nie składała. Po wezwaniu pismem z dnia (...) r. przez organ I instancji do przedłożenia wszelkich dokumentów wskazujących na niemożność wykorzystania gruntu "ze względów technicznych" (innych aniżeli przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego) spółka nie udzieliła odpowiedzi.

Po drugie, skoro w sprawie organy nie kwestionowały twierdzenia spółki, że sporny grunt jest przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego na teren zieleni izolacyjnej, na którym dopuszczono lokalizację ciągów pieszych i ścieżek rowerowych, to przeprowadzanie wizji lokalnej jest zbędne. W odniesieniu do opinii biegłego, w skardze nie wskazano, co biegły miałby opiniować i w jakim celu. Przedmiotem opinii biegłego nie może być przecież ocena prawna stanu faktycznego; biegły nie może dokonywać interpretacji przepisów prawa, gdyż należy to do zadań organu podatkowego. Zatem, w realiach tej sprawy, wnioskowanie o tym, czy przeznaczenie spornego gruntu na zieleń izolacyjną i ścieżki rowerowe, przy jasnym stanie faktycznym sprawy, wyklucza - w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - ze względów technicznych jego wykorzystywanie w działalności gospodarczej, nie należało do zadań biegłego, ale do kompetencji organu podatkowego.

9. Z tych wszystkich powodów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.