Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3453/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 art. 33
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2014 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zarzutów wniesionych przez B. Z. (dalej zwany Skarżącym) do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wystawił 2 sierpnia 2013 r. wobec Skarżącego tytuł wykonawczy o numerze [...] obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego z papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2009 r. w kwocie należności głównej 25.952,00 zł. Wierzyciel przekazał przedmiotowy tytuł wykonawczy celem wyegzekwowania 5 sierpnia 2013 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W.. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania niniejszej zaległości sporządził 12 listopada 2013 r. zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych w [...] - zawiadomieniem nr [...] oraz w [...] S.A. - zawiadomieniem nr [...]. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone za pośrednictwem poczty polskiej odpowiednio: dłużnikom zajętych wierzytelności 19.11.2013 r. oraz 21.11.2013 r. oraz Skarżącemu wraz z przeznaczonym dla zobowiązanego odpisem tytułu wykonawczego 2 grudnia 2013 r.

Wobec powyższego Skarżący wniósł do postępowania egzekucyjnego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwana u.p.e.a.). W konsekwencji wniesienia powyższego środka zaskarżenia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne i następnie skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. jako wierzyciela wniosek o zajęcie stanowiska.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wydał [...] stycznia 2014 r. postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów mocą, którego nie uznał wniesionych przez Skarżącego zarzutów. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 20 stycznia 2014 r. Z akt sprawy wynika, że do 7 lutego 2014 r. do Urzędu Skarbowego w C. nie wpłynęło zażalenie.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] marca 2014 r. uznał wniesione przez Skarżącego zarzuty za nieuzasadnione.

Skarżący nie zgadzając się z wyżej powołanym rozstrzygnięciem złożył zażalenie. Postanowieniu zarzucił bezpodstawne przyjęcie, że postanowienie wierzyciela jest prawomocne w sytuacji gdy nie zostało ono doręczone Skarżącemu w odpowiedni sposób. Skarżący wskazał także na brak powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oraz błędne ustalenie, iż właściwy rzeczowo jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w C..

DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że Skarżący w treści zarzutów z 9 grudnia 2013 r. wniósł do prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. Ponieważ zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej mieści się w treści art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zobowiązany był uzyskać od Wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. stanowisko w sprawie wniesionych do postępowania egzekucyjnego zarzutów. DIS podkreślił, że odstąpienie przez organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, od wymogu uzyskania wypowiedzi wierzyciela stanowiłoby naruszenie prawa. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Postanowieniem tym wierzyciel nie uznał wniesionych przez Skarżącego zarzutów. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego W. będąc związany przepisami prawa zobowiązany był do uznania zarzutów Skarżącego za nieuzasadnione.

DIS odnosząc się do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wskazał, iż organ egzekucyjny wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie może ograniczyć się jedynie do powielenia stanowiska wierzyciela lecz powinien uznając wypowiedź wierzyciela w niniejszym zakresie za część zgromadzonego materiału dowodowego dokonać samodzielnych ustaleń czy w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności powoływane przez zobowiązanego. DIS wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie dokonał w niniejszym zakresie kompleksowej analizy stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, ustalając że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w sposób uprawniony.

Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku DIS wskazał, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o złożone 12 lutego 2013 r. przez Skarżącego na formularzu PIT - 38 zeznanie. Niniejszy formularz zatytułowany jest "zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009" i stanowi korektę zeznania PIT - 38 za 2009 r. Formularz ten obejmuje zarówno dochody i straty o których mowa w art. 30 b ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361) to jest dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część jak i podatek z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych w latach 2007 – 2008, o których mowa w art. 30c wyżej powołanej ustawy. Wobec powyższego zdaniem DIS na gruncie przedmiotowej sprawy brak jest wątpliwości odnośnie zgłoszenia stanowiącego podstawę wystawienia niniejszego tytułu wykonawczego.

DIS dodał, iż w świetle Ordynacji podatkowej dla oceny właściwości organu podatkowego w zakresie podatku od sprzedaży nieruchomości w 2009 r., w związku z korektą zeznania PIT-38 za 2009 rok złożoną 12 lutego 2013 r., w kontekście zmiany miejsca zamieszkania z C. na W. od 7 maja 2013 r., niezbędne jest ustalenie organu właściwego na 31 grudnia 2012 r. Jeżeli podatnik w ostatnim dniu 2012 roku faktycznie mieszkał na obszarze podległym właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i ten adres wskazał w złożonym w 2013 roku zeznaniu podatkowym za 2012 rok, to ten urząd pozostawał właściwy w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno za rok 2012 jak i lata ubiegłe. Zastosowanie znajdzie bowiem § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.

DIS odnosząc się zaś do podniesionej w treści zażalenia okoliczności bezpodstawnego przyjęcia, iż postanowienie Wierzyciela jest prawomocne podczas gdy nie zostało ono doręczone Skarżącemu wskazuje, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 7.02.2014 r. nr [...] w treści którego Wierzyciel wskazał, iż postanowienie z dnia [...].01.2014r. nr [...] zawierające stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów zostało odebrane przez Skarżącego 20 stycznia 2014 r. DIS podkreślił, iż na gruncie przedmiotowej sprawy organ egzekucyjny nie był uprawniony do kwestionowania prawidłowości doręczenia przedmiotowego postanowienia.

Skarżący złożył na postanowienie DIS skargę. Zarzucił w niej, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z tego powodu, że tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, ponieważ został on wydany z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości; błędne wydanie tytułu wykonawczego polegające na błędnym oznaczeniu wierzyciela, ponieważ tytuł ten został wydany z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości; błędne określenie w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku poprzez wskazanie, że jest to podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych, gdy w rzeczywistości jest to podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w latach 2007-2008; brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy postanowienie Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] zostało prawidłowo doręczone Skarżącemu; błędne ustalenia odnośnie właściwości miejscowej organu wykonującego prawa wierzyciela; niezachowanie w toku postępowania jego podstawowych reguł poprzez m.in. brak przedstawienia akt sprawy do zapoznania się przez Skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzających go rozstrzygnięć oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wyjaśnił, że poinformował organy skarbowe o miejscu zamieszkania, które zmieniało właściwość miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego. Niedopuszczalne, więc było wystawienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. tytułu wykonawczego oraz wysłanie upomnienia, ponieważ zostało to dokonane z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organów skarbowych znajdujących się w Ordynacji podatkowej, w okolicznościach gdy organy podatkowe były oficjalnie poinformowane o zmianie miejsca zamieszkania przez podatnika przed wysłaniem upomnienia i tytułu, skutkującej zmianą właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. - jako niewłaściwy dla Skarżącego - nie mógł wystawić tytułu wykonawczego, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że tytuł wykonawczy jest obciążony błędem polegającym na niewłaściwym oznaczeniu wierzyciela. Z powodu niewłaściwego oznaczenia wierzyciela niedopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i rozpoczęcie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W..

DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonego postanowienia następuje bowiem - m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Przystępując do jej rozpoznania na wstępie zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 33 ustawy egzekucyjnej podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Z treści zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą wynika, iż obejmują one sytuacje dotyczące niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z powodu wystawienia tytułu wykonawczego przez niewłaściwy organ egzekucyjny, a także niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Z kolei w skardze strona zarzuciła organowi nadzoru brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy postanowienie Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] zostało prawidłowo doręczone Skarżącemu. Niedopuszczalność egzekucji uzasadniła tym, że wystawienie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. tytułu wykonawczego oraz wysłanie upomnienia zostało dokonane z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organów skarbowych znajdujących się w ordynacji podatkowej, w okolicznościach gdy organy podatkowe były oficjalnie poinformowane o zmianie miejsca zamieszkania przez podatnika przed wysłaniem upomnienia i tytułu, skutkującej zmianą właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W pierwszej kolejności za nietrafny uznać przyjdzie zarzut, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie był organem właściwym do wystawienia tytułu egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. jest wierzycielem powstałego zobowiązania podatkowego. Zgodnie ze zgłoszonymi danymi rejestracyjnymi do dnia 7 listopada 2012 r. Skarżący zamieszkiwał w C. przy ul. [...], a następnie do dnia 6 maja 2013 r. w C. przy ul. [...]. Wobec powyższego na dzień 12 lutego 2013 r., organem właściwym do złożenia skorygowanego zeznania był Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. Z uwagi na to, że Skarżący nie wykonał obowiązku zapłaty, wskazanego w skorygowanym zeznaniu, wierzyciel wystawił upomnienie, w treści którego wezwał do uregulowania należności oraz poinformował, że w przypadku nieuregulowania zaległości w terminie 7 dni licząc od daty jego doręczenia wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Ponieważ Skarżący nie dokonał w przewidzianym prawem terminie należnej wpłaty wierzyciel wystawił sporny tytuł wykonawczy oraz przekazał go celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego właściwemu miejscowo organowi egzekucyjnemu.

Dodać należy, iż w świetle przepisów Ordynacji podatkowej dla oceny właściwości organu podatkowego w zakresie podatku od sprzedaży nieruchomości w 2009 roku, w związku z korektą zeznania PIT-38 za 2009 rok złożoną w dniu 12 lutego 2013 r., w kontekście zmiany miejsca zamieszkania z C. na W. od dnia 7 maja 2013 r., niezbędne jest ustalenie organu właściwego na dzień 31 grudnia 2012 r. Jeżeli podatnik w ostatnim dniu 2012 roku faktycznie mieszkał na obszarze podległym właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i ten adres wskazał w złożonym w 2013 roku zeznaniu podatkowym za 2012 rok, to ten urząd pozostawał właściwy w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno za rok 2012 jak i lata poprzednie. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach należnego za dany rok podatkowy podatku dochodowego od osób fizycznych dla podatników, którzy zmienili miejsce zamieszkania lub pobytu, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy - jest organ podatkowy właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie lub pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustał przed tym dniem - według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu na jej terytorium.

Reasumując, w ocenie Sądu tytuł wykonawczy został wystawiony przez właściwy organ, będący wierzycielem powstałego zobowiązania podatkowego.

Skarżący zarzuca również, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. Art. 27 § 1 pkt 1 ustawy stanowi, że tytuł wykonawczy powinien zawierać oznaczenie wierzyciela. Natomiast w myśl art. 27 § 1 pkt 3 tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Organ egzekucyjny wskazał w tytule wykonawczym w rubryce "Rodzaj należności" – "Podatek dochodowy z papierów wartościowych i instrumentów finansowych". Należy mieć na uwadze, że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o złożone dnia 12 lutego 2013 r. przez Skarżącego na formularzu PIT - 38 zeznanie. Niniejszy formularz zatytułowany jest "zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009" i stanowi korektę zeznania PIT - 38 za 2009 r. Formularz ten obejmuje zarówno dochody i straty o których mowa w art. 30 b ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. poz. 361) to jest dochody uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część jak i podatek z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych w latach 2007 – 2008, o których mowa w art. 30c wyżej powołanej ustawy.

W tej sytuacji należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że wskazany w poz. 31 tytułu wykonawczego początek tytułu deklaracji PIT-38 pozwala na identyfikację rodzaju należności. Nadto, z treści tytułu wykonawczego jednoznacznie wynika, co stanowiło podstawę prawną dochodzonej należności (poz. 30), jaki akt normatywny był podstawą do wydania orzeczenia (poz. 29), jakiego okresu dotyczyło zobowiązanie (poz. 32), kwota należności głównej (poz. 33). W tych okolicznościach zarzut błędnego określenia treści obowiązku podlegającego egzekucji jest bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela zostało prawidłowo doręczone Skarżącemu, wskazać należy na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 7 lutego 2014 r. nr [...], z którego wynika, że postanowienie to odebrane zostało przez Skarżącego w dniu 20 stycznia 2014 r. Rację ma przy tym DIS, że w zakresie rozpatrzenia zarzutów egzekucyjnych nie mieści się badanie prawidłowości doręczenia przez wierzyciela postanowienia w przedmiocie jego stanowiska odnośnie zarzutów.

Niezasadny w ocenie Sądu jest zarzut pozbawienia strony możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne nie znajduje w nim zastosowania zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10 § 1 kpa nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (wyroki WSA w Krakowie z 19.03.2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1171/07, w Szczecinie z dnia 28.10.2009r. sygn.. akt II SA/Sz 679/09 CBOIS).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.