Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 178/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 59/20 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 59/20 oddalił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

J. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, polegających na naruszeniu dyspozycji art. 122, art. 180 §1, art. 187 §1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz., 900 ze zm., dalej: o.p.) poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, w tym w szczególności brak wyjaśnienia okoliczności, jakie towarzyszyły niniejszej sprawie.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz podatnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Pismem z dnia 16 grudnia 2020 r. strona skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W tej sprawie skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty o charakterze procesowym, które okazały się być nieuzasadnione.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd i instancji nie naruszył żadnego z wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów procedury podatkowej.

Według autora skargi kasacyjnej zarzuty te wiążą się: 1) z zaniechaniem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; 2) przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów; 3) zaniechaniem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w tym w szczególności brakiem wyjaśnienia okoliczności, jakie towarzyszyły niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności Naczelny Sad Administracyjny pragnie zwrócić uwagę, że na przebieg postępowania podatkowego (celnego) mają istotny wpływ normy prawa materialnego, które często modyfikują zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasadę prawy materialnej, z której wynika, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z reguły modyfikacja ta wiąże się z aktywizacją strony postępowania a to w związku z przerzuceniem na stronę obowiązku przedstawienia określonych dowodów.

Z ww. sytuacją mamy do czynienia w postępowaniu celnym, w którym została wydana decyzją będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 335 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej: rozporządzenie) wynika, że jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie zostanie poinformowany o wyprowadzeniu towarów, może zwrócić się do zgłaszającego o podanie informacji dotyczących daty, kiedy towary opuściły obszar celny Unii, oraz urzędu celnego wyprowadzenia, przez który to nastąpiło. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu zgłaszający może z własnej inicjatywy poinformować urząd celny wywozu o datach, kiedy towary opuściły obszar celny Unii, oraz o urzędach celnych wyprowadzenia, przez które to nastąpiło. Natomiast w myśl ust. 3 tego przepisu jeżeli zgłaszający przedstawi urzędowi celnemu wywozu informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, może zwrócić się do urzędu celnego wywozu o poświadczenie wyprowadzenia. W tym celu urząd celny wywozu zwraca się o udzielenie informacji dotyczących wyprowadzenia towarów do urzędu celnego wyprowadzenia, który udziela odpowiedzi terminie 10 dni. Jeżeli urząd celny wyprowadzenia nie udzieli odpowiedzi w podanym terminie, urząd celny wywozu informuje o tym zgłaszającego.

Ponadto zgodnie z art. 335 ust. 4 rozporządzenia jeżeli urząd celny wywozu poinformuje zgłaszającego o tym, że urząd celny wyprowadzenia nie udzielił odpowiedzi w terminie określonym w ust. 3, zgłaszający może przedstawić urzędowi celnemu wywozu dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii. Dowody te może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty;

c) faktura;

d) potwierdzenie dostawy;

e) dokument podpisany lub uwierzytelniony przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

f) dokument przetworzony przez organ celny państwa członkowskiego lub państwa trzeciego zgodnie z zasadami i procedurami mającymi zastosowanie w danym państwie;

g) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na statki morskie, statki powietrzne lub instalacje morskie.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 334 ust. 1 pkt c rozporządzenia Urząd celny wywozu poświadcza wyprowadzenie towarów zgłaszającemu lub eksporterowi między innymi w sytuacji, gdy urząd ten uzna, że dowody przedstawione zgodnie z art. 335 ust. 4 niniejszego rozporządzenia są wystarczające.

Z powołanych wyżej regulacji ponad wszelką wątpliwość wynika, że kluczowym źródłem dowodowym jest w tym przypadku podmiot dokonujący wywozu towarów, który może przedstawić urzędowi celnemu wywozu dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii. Nie stanowi zatem naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania podatkowego sytuacja, gdy organ celny ogranicza się wyłącznie do wezwania eksportera do przedłożenia oczekiwanych dokumentów, co stanowi działanie zgodne z art. 334 i 335 rozporządzenia. W tym zakresie odwoływanie się wprost do reguł postępowania podatkowego, z jednoczesnym pominięciem reguł ujętych w przepisach szczególnych, prowadzi do wadliwych wniosków o przebiegu postępowania dowodowego.

W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej konsekwentnie podnosił w toku postępowania oraz w skardze kasacyjnej, że skarżący otrzymał komunikat IE599 stanowiący potwierdzenie prawidłowego zamknięcia procedury wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Podkreślenia wymaga, że organ administracyjny wzywał stronę do przedłożenia tego komunikatu. Wezwanie to okazało się bezskuteczne. W aktach sprawy nie ma zatem dokumentu w postaci komunikatu IE599. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że istota postępowania dowodowego wiąże się między innymi z prezentacją dowodu i umożliwieniem zapoznania się z nim zarówno przez organ procesowy oraz przez stronę postępowania. Skoro w tej sprawie strona postępowania nie zaprezentowała wskazanego dowodu i nie dała szansy na zapoznanie się z nim przez organ administracyjny, zasadnie Sąd I instancji oraz organ administracyjny doszły do wniosku, że dowód taki, z perspektywy postępowania dowodowego w sprawie, nie istnieje.

Mając na uwadze powyższe rozważania należy dojść do wniosku, że organy celne w tej sprawie nie naruszyły obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie zaniechały wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w tym takich które towarzyszyły niniejszej sprawie. W konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję i opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).