Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 351/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 141 par. 4,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1,2  pkt 1  lit. b i f i  art. 3
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 7, 8, 156  par. 1  pkt 2  art. 138  par. 1  pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku G. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], z dnia [...] września 1951 r., nr [...] o wywłaszczeniu parceli nr [...], o pow. [...] m2, z nieruchomości położonej w J., zapisanej w księdze wieczystej [...], stanowiącej własność S. D.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. orzeczeniem z dnia [...] września 1951 r., nr [...] orzekło o wywłaszczeniu na cele użyteczności publicznej parceli nr [...] o pow. [...] m², z nieruchomości położonej w J., zapisanej w księdze wieczystej J. [...], stanowiącej własność S. D.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku G. S., odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1951 r.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku G. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 1998 r.

Z uzasadnień obu powyższych decyzji wynika, że organ nie stwierdził, by orzeczenie z [...] września 1951 r. rażąco naruszało prawo. Wystąpiły, zdaniem organu, obie przesłanki wymagane przepisami dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, a mianowicie nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu. Państwa w dacie wejścia w życie dekretu (16 kwietnia 1948 r.), a także została zajęta na cel wymieniony w art. 2 pkt 1 lit b dekretu. Parcela została bowiem zajęta przez Niemców, którzy zbudowali na niej urządzenia telekomunikacyjne, a po wycofaniu się okupanta znalazła się we władaniu Urzędu Kabli w P.. Fakt prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego bez udziału właściciela mógłby stanowić podstawę wznowieniową, brak natomiast podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju uchybienie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2004 r. G. S. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji.

Zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku G. S., utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 711/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G. S., uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż "Minister infrastruktury przeprowadził postępowanie bez udziału wszystkich następców prawnych S. D. (...) organ naczelny z naruszeniem przepisu art. 10 i 28 Kpa przeprowadził postępowanie jedynie z udziałem G. S. i Z. W. ".

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1951 r., nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny podkreślił, iż organ nadzoru w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] dokonał wszelkich czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w szczególności zaś poszukiwał akt archiwalnych, które jednak nie przyniosły rezultatów. W związku z powyższym przeprowadzono rozprawę administracyjną na której ustalono, iż były właściciel nieruchomości nie objął w posiadanie przedmiotowej nieruchomości po dniu 9 maja 1945 r. Nadto ustalono, że zostały spełnione wszystkie przesłanki ujęte w treści art. 1 i art. 2 dekretu wywłaszczeniowego, ustalając, iż nieruchomość została zajęta przez władze okupacyjne przed dniem 9 maja 1945 r. i znajdowała się w dniu wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r., we władaniu przedsiębiorstwa państwowego. Ponadto wskazano, iż fakt nie zachowania się akt wywłaszczeniowych, w tym wniosku ubiegającego się o wywłaszczenie, nie może rozpatrywany być przez pryzmat rażącego naruszenia prawa, gdyż organ podjął wszelkie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, które jednakże nie dały rezultatu. W związku z powyższym brak akt archiwalnych uniemożliwiał pełną ocenę postępowania wywłaszczeniowego oraz ustalenie, czy zostało ono przeprowadzone w sposób prawidłowy.

Pismem z dnia 19 maja 2010 r. G. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając Ministrowi Infrastruktury rażące naruszenie zasad wskazanych w art. 7 i art. 8 Kpa oraz wskazując, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 16 stycznia 1998 r. naruszają przepisy art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., gdyż zgodnie z tym przepisem ubiegający się o wywłaszczenie winien zgłosić wniosek do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950 r., zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by taki wniosek złożono.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu wskazał, że przed wydaniem ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. przeprowadzono wszechstronne poszukiwania akt archiwalnych dotyczących orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1951 r., które jednak nie dały zamierzonych rezultatów. W związku z powyższym przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w której brały udział G. S. i Z. W..

Następnie stwierdził, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. wywłaszczenie było dopuszczalne tylko i wyłącznie wtedy, gdy zostały spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu została zajęta w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu, czyli: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej, 2) w dniu wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r. nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych oraz 3) zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 nieruchomość nadal miała być użytkowana na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów była przewidziana na cele wymienione w pkt 1 i została częściowo lub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.

Organ podniósł, że na rozprawie przeprowadzonej dnia [...] kwietnia 1996 r. w Wydziale Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Urzędy Wojewódzkiego w K., Z. W. zeznała, iż: "w 1940 r. nakazano opuszczenie całej nieruchomości, a na spornej działce niezabudowanej Niemcy pobudowali stację. Po wojnie rodzina wróciła na swoją nieruchomość, jednakże nie objęła w posiadanie działki zajętej pod stację. Stacją zajmował się (władał) Urząd Kabli w P.". Również G. S. w swoim wniosku z dnia 11 sierpnia 1993 r. wskazała, że: "Z rodzinnych przekazów wiem, że przesłankami faktycznymi związanymi z wydaniem określonego orzeczenia był fakt istnienia na odebranych gruntach zabudowy potocznie nazywanej urządzeniami telekomunikacyjnymi, które wybudowane zostały przez niemieckie władze okupacyjne. "

Wobec powyższego Minister uznał, że zostały wypełnione wszystkie przesłanki wywłaszczenia ujęte w art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, gdyż nieruchomość została zajęta na cel ujęty w art. 2 pkt 1 lit b dekretu, tj. przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki narodowej - Urzędu Kabli w P.

Zatem orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1951 r., nr [...] nie jest więc dotknięte żadną wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa.

Zdaniem Ministra to, że do dnia wydania decyzji nadzorczej z dnia [...] maja 1999 r. nie zachował się wniosek o wywłaszczenie bądź kopia takiego wniosku, nie stanowi podstawy do twierdzenia, że takiego wniosku przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w ogóle nie było. Brak kompletnego materiału dowodowego w postaci akt archiwalnych dotyczących wywłaszczenia parceli nr [...] , o pow. [...] m2 powoduje, że organ nadzoru nie mógł przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, a tym samym organ nie mógł stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Ponadto brak akt archiwalnych powoduje, że nie można organowi przedstawić zarzutu, iż nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy doszło do naruszenia prawa i dokonania oceny charakteru tego naruszenia w kontekście przesłanek nieważności decyzji. Nie zachowanie się dokumentu sprzed 50 lat nie oznacza, że taki dokument w dacie wydania decyzji nie istniał, zaś jeżeli postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzi się po upływie ponad 50 lat od jej wydania, to nie można przyjąć założenia, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Konieczna jest wówczas kompleksowa ocena materiału dowodowego i wnioskowanie pośrednie w oparciu o te dowody w sprawie, które udało się zgromadzić.

Z uwagi na fakt, iż jedynym dokumentem, na którym organ nadzoru się oparł, jest uwierzytelniona kopia orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] września 1951 r., gdyż pozostałych akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia nie udało się odnaleźć, zaś z treści orzeczenia z dnia [...] września 1951 r. nie można ustalić, faktów dotyczących wydania wniosku z art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz wad tegoż wniosku, niemożliwym jest wskazanie braku przedmiotowego wniosku, bądź faktu, iż ów wniosek zawierał wady.

Od powyższej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. G. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) rażące naruszenie art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 20, poz. 138 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż brak stosownego wniosku, ubiegającego się o wywłaszczenie, nie stanowił okoliczności uzasadniającej twierdzenie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa;

2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy okoliczności faktyczne wskazują na rażące naruszenie prawa przez decyzje stanowiące przedmiot niniejszego postępowania nadzwyczajnego;

3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo, podczas gdy zaistniały okoliczności, które powinny skutkować uchyleniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. i orzeczeniem, co do istoty sprawy poprzez unieważnienie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...].

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] oraz decyzji tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] oraz o uchylenie - na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1998 r., nr [...], a także uchylenie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1951 r., nr [...].

W uzasadnieniu podniosła, że Minister Infrastruktury błędnie interpretuje przesłanki wywłaszczenia nieruchomości, zawarte w wymienionym dekrecie z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, ograniczając je wyłącznie do art. 1 i 2 tego aktu prawnego. Otóż istotną przesłankę, o charakterze materialnoprawnym, zawiera także art. 3 ust. 1 dekretu, który wymagał ponadto, aby wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie został zgłoszony do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950 r. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 września 2001 r., sygn. akt III RN 214/00 (OSNP 2002/13/298) brak spełnienia m.in. wskazanej przesłanki uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu. Należy przy tym wskazać, że termin wskazany w tym przepisie ma charakter materialnoprawny. Jego niedochowanie lub też brak stosownego wniosku powoduje, iż nie mógł się ziścić skutek prawny wywłaszczenia przewidziany wskazanym dekretem. Wydanie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości w warunkach przekroczenia tego terminu, względnie bez stosownego wniosku, przesądza o rażącym naruszeniu prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie Minister Infrastruktury stwierdził, iż to, że takiego wniosku nie można odnaleźć, nie pozwala na stwierdzenie, że go nie było. Zdaniem strony, postępowanie organu stoi w rażącej sprzeczności z podstawowymi zasadami procedury administracyjnej - zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą zaufania obywateli do organów Państwa. Organ administracji powinien w swoim postępowaniu posługiwać się konkretnymi dowodami i faktami procesowymi. Te zaś w niniejszej sprawie wskazują, iż przy wydawaniu orzeczenia w 1951 r., a w konsekwencji również przy podejmowaniu decyzji w roku 1998 i 1999 rażąco naruszono przepisy powołanego dekretu, ponieważ nie było stosownego wniosku uprawnionego podmiotu. Organ administracji nie wskazał też, na jakiekolwiek dowody, uprawdopodobniające istnienie takiego wniosku, nie mówiąc już o udowodnieniu tego faktu.

W tej sytuacji wątpliwości organu w tym zakresie nie znajdują żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym, a nadto rozstrzyganie ich na niekorzyść strony stoi w sprzeczności z zasadą zaufania obywateli do organów Państwa. W ocenie skarżącej, bezpodstawny jest zarzut, pod adresem stron postępowania, iż w toku postępowania zakończonego decyzjami o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nie podnosiły argumentu, co do braku takiego wniosku. Otóż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności i organ administracji jest zobowiązany z urzędu do zbadania, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności decyzji, bez względu na argumentację stron w tym zakresie. Okoliczność ta nie ma więc żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1583/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ocenił, czy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] wydając orzeczenie z dnia [...] września 1951 r., nr [...], prawidłowo zastosowało przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm.) – art. 1 i art. 2 dekretu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – wobec braku dokumentów wskazujących na istnienie materialnych przesłanek dopuszczalności wywłaszczenia oraz obrazujących przebieg postępowania wywłaszczeniowego – oparł się na dowodach ze źródeł osobowych – informacji uzyskanych na rozprawie przeprowadzonej [...] kwietnia 1996 r., gdzie Z. W. zeznała, że mieszkała od urodzenia na nieruchomości stanowiącej własność S. D., zaś w 1940 r. nakazano opuszczenie całej nieruchomości, a na spornej działce niezabudowanej Niemcy pobudowali stację. Po wojnie rodzina wróciła na swoją nieruchomość, jednakże nie objęła w posiadanie działki zajętej pod stację. Stacją zajmował się (władał) Urząd Kabli w P.. Organ uwzględnił ponadto informacje pochodzące od samej skarżącej, zawarte we wniosku G. S. z dnia [...] sierpnia 1993 r., gdzie strona wskazała, że z rodzinnych przekazów wie, iż przesłankami faktycznymi związanymi z wydaniem określonego orzeczenia był fakt istnienia na odebranych gruntach zabudowy potocznie nazywanej "urządzeniami telekomunikacyjnymi", które wybudowane zostały przez niemieckie władze okupacyjne. Skarżąca we wniosku wskazała, że w okresie wydania kwestionowanego orzeczenia jej dziadek zdawał sobie sprawę, iż ówczesnej władzy zależało na utrzymaniu tych urządzeń.

Na podstawie tych dowodów Prezes Urzędu Mieszkalnictwa uznał, że zostały wypełnione wszystkie przesłanki wywłaszczenia ujęte w art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, gdyż nieruchomość została zajęta na cel ujęty w art. 2 pkt 1 lit b dekretu, tj. przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki narodowej - Urzędu Kabli w P.. Ponadto Sąd wskazał, że z przedstawionych dowodów wynika, iż organ nadzoru błędnie zakwalifikował cel zajęcia nieruchomości, gdyż zdaniem Sądu w niniejszej sprawie właściwym celem zajęcia był cel określony w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu (użyteczność publiczna), jednakże to uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy. Ze wskazanych wyżej dowodów wynika, że w dniu wejścia w życie dekretu (14 kwietnia 1948 r.) przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa – Urzędu Kabli w P.

Trafne jest, zdaniem sądu I instancji stanowisko Ministra, że w sytuacji niekompletnych akt sprawy administracyjnej organ nadzoru może dokonać kontroli w oparciu o przepis art. 156 § 1 Kpa, tylko w takim zakresie, jaki jest możliwy na podstawie zebranych dowodów. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 Kpa). Aby zatem strona wnioskująca o stwierdzenie nieważności mogła skutecznie postawić organowi zarzut działania z rażącym naruszeniem prawa musi wykazać, że kwestionowana decyzja jest obciążona wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Do podważenia decyzji w tym trybie nie wystarczy samo twierdzenie strony, że skoro brak dokumentów wskazujących na złożenie wniosku wywłaszczeniowego w przewidzianym terminie ustawowym, to należałoby uznać, że organ wywłaszczeniowy działał z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 dekretu. Trafnie wskazał Minister, że brak akt wywłaszczeniowych dokumentujących przebieg postępowania wywłaszczeniowego uniemożliwia ocenę zachowania wymogów procedury wywłaszczeniowej. Jeżeli organowi nie udało się uzyskać całości akt wywłaszczeniowych, w tym wniosku wywłaszczeniowego, a nie ma dowodu wskazującego na to, że wniosek taki nie był złożony, to organ nadzoru nie miał możliwości oceny prawidłowości wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Kwestia wadliwej wykładni przepisu nie mieści się w pojęciu rażącego naruszenia prawa. Naruszenie o charakterze "rażącym" dotyczy tylko takich przypadków, gdy zostanie udowodnione, że organ działał wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi wynikającemu z przepisu prawa, a przepis ten jest jasny w swej treści (nie ma możliwości różnej jego wykładni).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. S., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 pkt 1 lit. f dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny (w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k. p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że została spełniona przesłanka wynikająca z tego przepisu prawa, uzasadniająca wywłaszczenie nieruchomości, podczas gdy stan faktyczny nie odpowiada dyspozycji wskazanego przepisu prawa (błąd w subsumcji), ponieważ zdaniem strony, nie został spełniony cel zajęcia nieruchomości (cel użyteczności publicznej) w okresie wojny .1939 - 1945, gdyż została ona objęta w tym czasie we władanie przez okupanta; tym samym decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, niespełniającego warunków dekretu, powinny zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa w oparciu o art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.,

- art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków na cele użyteczności publicznej w okresie wojny (w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że została spełniona przesłanka wywłaszczenia wynikająca z tej normy prawnej, podczas gdy nawet nie zostało uprawdopodobnione przez organ administracji, że został złożony wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950r., tym samym decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1951 r.; niespełniającego warunków dekretu powinny zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa i jako takie unieważnione w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

2. naruszenie przepisów postępowania tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia przez Sąd I instancji części podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. niedokonanie wykładni pojęcia "użyteczność publiczna" zawartego w art. 2 pkt 1 lit f, który zdaniem Sądu ma zastosowanie w sprawie; brak takiej analizy, w ocenie strony, powoduje, iż Sąd I instancji nie rozważył wszystkich aspektów sprawy, co z kolei może prowadzić do niewłaściwej oceny stanu faktycznego, a w konsekwencji nieprawidłowej oceny prawnej zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury,

- art. 3 § 1 oraz art. 1:34 § 1 p.p.s.a. poprzez wykroczenie poza granicę sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury, w ten sposób, że Sąd I instancji dokonał oceny przesłanki wywłaszczenia zawartej w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, podczas gdy przepis ten nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu administracji. Minister Infrastruktury nie stwierdził, by ta przesłanka została spełniona i uzasadniała wywłaszczenie,

- art.134 § 2 p.p.s.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej w ten sposób, że Sąd I instancji stwierdził wystąpienie w sprawie przesłanki wywłaszczenia nieruchomości z art. 2 pkt 1 lit. f dekretu o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945, w sytuacji, gdy organ administracji nie stwierdził, aby ta przesłanka uzasadniała wywłaszczenie,

- art.145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. przez nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej naruszył art. 2 pkt 1lit b dekretu poprzez jego iewłaściwe zastosowanie., co w ocenie strony, wbrew stanowisku Sądu I instancji, miało istotny wpływ na wynik sprawy; w takim przypadku Sąd I instancji powinien uchylić zaskarżone decyzje z uwagi na niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa mające istotny wpływ na Wynik sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. przez nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy organ administracji niewłaściwie zastosował art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez uznanie, iż decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1951 r. nie naruszają rażąco prawa.

- art. 151 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na niezasadnym oddaleniu skargi G. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. podczas, gdy decyzja ta .powinna zostać uchylona w całości jako naruszająca prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszająca przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.).

W ocenie skarżącej Minister Infrastruktury naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji, o co wnioskowała strona, w sytuacji gdy obarczone są one wadą rażącego naruszenia prawa. Natomiast Sąd I instancji uznając działania Ministra za prawidłowe naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nie zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu administracji oraz naruszył art. 151 ustawy p.p.s.a. –poprzez niezasadne oddalenie skargi strony.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1489/12 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna opiera się na częściowo usprawiedliwionych podstawach.

Podniósł, iż art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 20. poz. 138 ze zm.) zwanego dalej dekretem wymienia enumeratywnie przesłanki wywłaszczenia w trybie swych .przepisów, wskazując, że może ono dotyczyć tylko tych nieruchomości, które: 1) zajęte zostały: a) na cele budowy rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 dekretu nieruchomości mogą zostać wywłaszczone o ile są nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną do sądu I instancji decyzją była ocena, czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości należącej do poprzednika prawnego skarżącej rażąco naruszała prawo. Ocena taka wymagała dokonania wykładni przepisów prawa materialnego leżących u podstaw wydania orzeczenia z 1951 r. - aby przez pryzmat przesłanki nieważnościowej, określonej w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. określić, czy decyzja z dnia [...] maja 1999 r. rażąco naruszała przepisy dekretu.

Zarówno decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. oraz z dnia [...] stycznia 1998 r. jak i decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. i z dnia [...] kwietnia 2010 r. analizując kwestię prawidłowości stosowania prawa materialnego prowadzącego do wydania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] września 1951 r. rozważały wyłącznie przesłankę określoną w art. 2 pkt 2 lit b dekretu - a mianowicie zajęcie nieruchomości na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa.

Tymczasem Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że z przedstawionych dowodów wynika, iż organ nadzoru błędnie zakwalifikował cel zajęcia nieruchomości, gdyż w niniejszej sprawie właściwym celem zajęcia był cel określony w art.2 pkt 1 lit. f dekretu (użyteczność publiczna). Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, to uchybienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Sąd wskazał, że z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, iż w dniu wejścia w życie dekretu (14 .kwietnia 1948 r.) przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa - Urzędu Kabli w P.

Naczelny Sad Administracyjny w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r. (sygn. akt I OSK 218/11), w którym wskazano - analizując art. 2 dekretu - że słowo "publiczny" oznacza: dotyczący ogółu, służący ogółowi, przeznaczony dla wszystkich, ogólny, powszechny. W pojęciu użyteczności publicznej mieści się wszystko to, co jest dostępne dla całego społeczeństwa, jak i jego członków. W związku z tym należy przyjąć, że cele użyteczności publicznej określone w art. 2 pkt 1 lit. f muszą być interpretowane wąsko, ścieśniająco. Zatem uznanie przez Sąd I instancji, że właściwą przesłanką wywłaszczenia nieruchomości orzeczeniem z 1951 r. jest art. 2 pkt t lit. f dekretu, wymagałoby powołania się na konkretne okoliczności, świadczące o tym, że była ona przeznaczona na cel określony w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu. Nie jest bynajmniej wystarczające stwierdzenie, że nieruchomość pozostawała we władaniu Urzędu Kabli, skoro odmiennie niż w przypadku przesłanki określonej w art. 2 pkt 1 lit b. dekretu, nie samo władanie nieruchomością przez określony podmiot w dniu wejścia w życie dekretu, lecz sposób jej użytkowania w tej dacie istotny jest z punktu widzenia przesłanki z art. 2 pkt 1 lit. f dekretu dla stwierdzenia, czy przepis ten mógł zostać zastosowany.

Dodał, że Minister Infrastruktury nie rozważał w decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji tego, czy uprzednio wydana decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rażąco naruszała art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 lit. f dekretu. Zawarta w decyzji argumentacja prawna dotyczy jedynie możliwości rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 lit. b dekretu. Sąd I instancji, rozważając czy decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu z 1951 r. rażąco naruszyła prawo, wskazał, jako właściwą podstawę prawną tego orzeczenia przepis art. 2 pkt 1 lit. f dekretu, lecz nie wyjaśnił w żaden sposób swojego stanowiska, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnienie takie było zaś konieczne w sytuacji, w której przesłanki tej nie brał pod uwagę żaden z organów rozpatrujących kolejne wnioski o stwierdzenie nieważności. Sformułowanie stanowiska, zgodnie z którym podstawą prawną orzeczenia wywłaszczeniowego był inny przepis niż rozważany wcześniej w toku obu postępowań nieważnościowych, powinno natomiast skutkować uchyleniem decyzji w celu rozważenia w trybie postępowania administracyjnego, czy nie stanowiło rażącego naruszenia prawa zaniechania zbadania przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast tego, czy przepis ten (art. 2 pkt 1 lit. f dekretu) został rażąco naruszony.

W tej sytuacji Naczelny Sad Administracyjny uznał za w pełni usprawiedliwiony powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art.145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Natomiast za całkowicie nieusprawiedliwiony uznał zarzut skargi kasacyjnej oparty na przepisie art. 3 ust. 1 dekretu, co do jego niewłaściwego zastosowania i przyjęcia, że została spełniona przesłanka wywłaszczenia wynikająca z tej normy prawnej, podczas gdy nie zostało nawet uprawdopodobnione przez organ administracji, że do dnia 31 grudnia 1950 r. został złożony stosowny wniosek o wywłaszczenie.

Stwierdził, że w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym w około pół wieku po wydaniu decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, właściwy organ prowadzić musi postępowanie w oparciu o dostępne dokumenty. Braku możliwości odnalezienia lub odtworzenia akt postępowania po tak długim okresie czasu nie można identyfikować z sytuacją braku tych dokumentów w czasie trwania postępowania. Aby móc przyjąć, że niezbędny wniosek w ogóle nie był złożony, organ administracji musiałby dysponować innymi dowodami potwierdzającymi tę okoliczność. Dowodów takich w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak.

Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 2 pkt1 lit. f dekretu i uznał go za przedwczesny. Jak już wyżej stwierdził, żaden z organów administracji, które odnosiły się do orzeczenia o wywłaszczeniu z 1951 r. nie rozważał określonej w tym przepisie materialnoprawnej przesłanki wywłaszczenia Analiza powyższego przepisu w trybie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne możliwa będzie dopiero wówczas, gdy Minister Infrastruktury oceni decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z punktu widzenia art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 lit. f dekretu.

Na zakończenie podkreślił, że obecne brzmienie art. 188 p.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie skargi, gdyż usprawiedliwione podstawy kasacyjne dotyczą naruszenia wyłącznie przepisów postępowania - dlatego też orzekł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Natomiast w myśl art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny - uchylając zaskarżony wyrok - uznał za usprawiedliwiony jedynie zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art.145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – zatem zarzut dotyczący sporządzonego uzasadnienia wyroku.

Stwierdził, że zarówno decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. oraz z dnia [...] stycznia 1998 r. jak i decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. i z dnia [...] kwietnia 2010 r. analizując kwestię prawidłowości stosowania prawa materialnego prowadzącego do wydania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] września 1951 r. rozważały wyłącznie przesłankę określoną w art. 2 pkt 2 lit b dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm.) - a mianowicie zajęcie nieruchomości na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa.

Tymczasem Sąd I instancji – oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy - wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że z przedstawionych dowodów wynika, iż organ nadzoru błędnie zakwalifikował cel zajęcia nieruchomości, gdyż w niniejszej sprawie właściwym celem zajęcia był cel określony w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu 9użyteczność publiczna), jednakże to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Przy czym Sąd w żaden sposób nie wyjaśnił swojego stanowiska – czy naruszył art.141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnienie takie było natomiast konieczne, gdyż tej przesłanki nie brał pod uwagę żaden z organów orzekający w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1951 r.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - dokonując oceny zaskarżonej decyzji - nie podzielił ww. stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w uchylonym wyroku, że właściwym celem zajęcia nieruchomości był cel określony w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu (użyteczność publiczna).

Zdaniem obecnego składu orzekającego decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., którą utrzymał on w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast z dnia [...] maja 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1998 r. o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia [...] września 1951 r. - jest zgodna z prawem i nie narusza przepisów art. 7, 8, 156 § 1 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1, art. 2 pkt 1 lit b i art. 3 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm.)

Stosownie do art. 1 ww. dekretu dopuszczalność wywłaszczenia była uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości bez tytułu prawnego,

2) zajęcia w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r.,

3) zajęcia na cele wymienione w ust. 2 tego przepisu lub w art. 2 pkt 1 tj. a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej,

4) nieruchomość jest nadal użytkowana na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów jest przewidziana na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i została częściowo lub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu,

5) nieruchomość znajdowała się w dniu wejścia w życiu dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r. we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie – oceniając całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zeznania skarżącej i Z. W. – prawidłowo uznały, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wywłaszczenia ujęte w dekrecie z dnia 7 kwietnia 1948 r. - zatem orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1951 r. nie jest dotknięte żadną wadą wymienioną w art. w art. 156 § 1 kpa.

Przedmiotowa nieruchomość została zajęta na cel ujęty w art. 2 pkt 1 lit b dekretu, tj. przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki narodowej - Urzędu Kabli w Poznaniu i w dniu wejścia w życie dekretu (14 kwietnia 1948 r.) znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa - Urzędu Kabli w P. Zostały także spełnione pozostałe przesłanki.

Należy również podkreślić, że skarżąca nie kwestionowała spełnienia. przesłanek z art. 1 i 2 ww. dekretu - jej zasadniczym zarzutem było rażące naruszenie art. 3 ust. 1 dekretu poprzez przyjęcie, iż brak stosownego wniosku ubiegającego się o wywłaszczenie, nie stanowił okoliczności uzasadniającej twierdzenie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa.

Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej oparty na przepisie art. 3 ust. 1 dekretu.

W związku z tym Sąd uznał, że organ prowadzący postępowanie nadzorcze nie naruszył przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 1, art. 2 pkt 1 lit b i art.3 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 -1945 r.

Ponieważ Sąd w całkowicie podzielił stanowisko i argumentację organu nadzorczego, że przesłanką wywłaszczenia był przepis art. 2 pkt 1 lit b a nie lit f dekretu, dlatego też uznał, iż nie stanowiło rażącego naruszenia prawa zaniechanie zbadania przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast tego, czy przepis ten (art. 2 pkt 1 lit. f dekretu) został rażąco naruszony.

Oczywistym jest fakt - którego również nie kwestionowała skarżąca - że nieruchomość została zajęta na rzecz przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki narodowej - Urzędu Kabli w P. Konsekwencją tego faktu jest stwierdzenie, że nie było to zajęcie na cel użyteczności publicznej, które to pojęcie sprecyzował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2012 r. (sygn. akt I OSK 218/11) wskazując – po analizie art. 2 dekretu - że słowo "publiczny" oznacza: dotyczący ogółu, służący ogółowi, przeznaczony dla wszystkich, ogólny, powszechny. W pojęciu użyteczności publicznej mieści się wszystko to, co jest dostępne dla całego społeczeństwa, jak i jego członków.

Podsumowując należy podnieść, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 kpa – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.