Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1406/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 11b ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Janusz Walawski, , Protokolant st. ref. Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Szkoły Wyższej w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r.; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz [...] Szkoły Wyższej w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zawieszenia [...] Szkole Wyższej w [...] uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...].

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on, stwierdził, iż [...] Szkoła Wyższa w [...] nie spełnia wymogu art. 9 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), zwanej dalej "psw" do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...]. Organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia albo zawieszenia uprawnienia do prowadzenia w [...] Szkole Wyższej w [...] studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...].

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w piśmie kierowanym do strony wyjaśnił, iż zgodnie z dokumentacją przekazaną do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na mocy uchwały Senatu [...] Szkoły Wyższej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., uczelnia dostosowała profil ogólnoakademicki do profilu praktycznego od początku roku akademickiego 2015/2016. Studenci, którzy rozpoczęli naukę przed ww. datą, są kształceni dalej na profilu ogólnoakademickim.

W takim przypadku zastosowano § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1596), zgodnie z którym – w przypadku podjęcia przez senat uczelni uchwały o zniesieniu określonego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia lub w przypadku, o którym mowa w art. 1 la ust. 5 psw – podstawowa jednostka organizacyjna uczelni jest obowiązana spełniać wymagania dotyczące minimum kadrowego na tym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia w pełnym zakresie, z tym, że wymagania dotyczące minimum kadrowego mogą być spełnione w stopniu zapewniającym prowadzenie zajęć przewidzianych w planie studiów w przypadku studiów pierwszego stopnia – od początku trzeciego roku studiów ostatniego cyklu kształcenia.

Powyższe oznacza, iż w przypadku ostatniego roku studiów dla profilu ogólnoakademickiego minimum kadrowe może być odpowiednio obniżone, niemniej jednak musi ono być większe o co najmniej jednego nauczyciela akademickiego w stosunku do studiów dla profilu praktycznego.

Z danych zamieszczonych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym "POL-on", zdaniem organu, wynikało, iż na wskazanym kierunku studiów minimum kadrowe stanowi 9 nauczycieli akademickich, w tym 3 samodzielnych, 6 ze stopniem naukowym doktora (wedle stanu na dzień [...] sierpnia 2017 r.). Tylko jeden nauczyciel akademicki ([...] T. L.) był zatrudniony w [...] Szkole Wyższej w [...] na podstawowym miejscu pracy. Dla pozostałych nauczycieli akademickich wliczanych do minimum kadrowego na niniejszym kierunku studiów [...] Szkoła Wyższa w [...] nie była podstawowym miejscem pracy.

Minimum kadrowe na określonym kierunku studiów w przypadku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym stanowi co najmniej jeden samodzielny nauczyciel akademicki oraz co najmniej pięciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora. Ponadto, zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, podstawowa jednostka organizacyjna uczelni zalicza do minimum kadrowego dla kierunku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym nauczycieli akademickich, dla których uczelnia – w skład której wchodzi ta jednostka – jest podstawowym miejscem pracy, lub osoby, o których mowa w art. 9a ust. 2 i 3 ustawy, również w przypadku, gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy.

Zgodnie z § 26 ww. rozporządzenia uczelniom wyznaczono dwuletni okres na dostosowanie się do zmienionych warunków w zakresie minimum kadrowego na kierunkach studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym prowadzonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia, tj. 1 października 2016 r. W okresie przejściowym, tj. do 1 października 2018 r., uczelnie mogą utrzymywać w minimum kadrowym dla kierunku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym dotychczasową liczbę nauczycieli akademickich (w przypadku studiów pierwszego stopnia co najmniej trzech samodzielnych nauczycieli akademickich oraz co najmniej sześciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora) bez konieczności zatrudnienia w uczelni jako podstawowym miejscu pracy albo obniżyć liczbę nauczycieli do jednego "samodzielnego" nauczyciela akademickiego i pięciu ze stopniem naukowym doktora, ale wówczas należy zapewnić, że pięciu doktorów będzie zatrudnionych w uczelni jako podstawowym miejscu pracy. Natomiast zatrudnienie jednego "samodzielnego" nauczyciela akademickiego w uczelni jako podstawowym miejscu pracy powinno nastąpić najpóźniej do dnia 1 października 2018 r. Ponadto na podstawie § 26 ust. 3 ww. rozporządzenia do tego minimum kadrowego mogą być zaliczone także osoby, posiadające znaczne doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią w dziedzinach związanych z kierunkiem studiów, o których mowa w art. 9a ust. 3 psw, również w przypadku, gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy, na zasadach określonych w ustawie.

W przypadku ostatniego roku studiów dla profilu ogólnoakademickiego minimum kadrowe mogło być odpowiednio obniżone, niemniej jednak musiało ono być większe o co najmniej jednego nauczyciela akademickiego w stosunku do studiów dla profilu praktycznego.

[...] Szkoła Wyższa w [...] nie spełniała zatem wymagań dotyczących minimum kadrowego dla studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...] w żadnym z wymienionych przypadków. Co za tym idzie, w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 11b ust. 2 psw.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uznał za zasadne wydanie decyzji, o której mowa w art. 11b ust. 2 psw.

Organ wskazał, że w okresie zawieszenia podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia zostają wstrzymane przyjęcia studentów na ten kierunek, poziom i profil kształcenia.

[...] Szkoła Wyższa w [...] złożyła do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Strona wskazała, że minimum kadrowe do prowadzenia studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...] stanowią następujący nauczyciele akademiccy: [...] A. K., [...] T. H., [...] K. T., [...] T. L., [...] M. W., [...] M. P., [...] D. K., [...] R. D., [...] A. K.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on, ustalił, że na dzień [...] października 2017 r. oraz [...] października 2017 r. Strona nie posiadała ww. minimum kadrowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ pismem z dnia [...] października 2017 r. wezwał stronę o przesłanie oryginałów albo poświadczonych za zgodność z oryginałem (zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a.) dokumentów w postaci: 1) oświadczeń osób zaliczonych do minimum kadrowego na studiach pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku "turystyka i rekreacja", 2) umów o pracę zawartych z nauczycielami akademickimi stanowiącymi minimum kadrowe na studiach pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku [...] oraz 3) dyplomów potwierdzających wykształcenie osób zaliczonych do minimum kadrowego na studiach pierwszego stopnia o profilu praktycznym na tym kierunku.

Strona w dniu [...] listopada 2017 r. złożyła wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] z powództwa [...] Szkoły Wyższej w [...] przeciwko H. P. w przedmiocie naruszenia posiadania, polegającym na uniemożliwieniu pozyskania wnioskowanych dokumentów. Strona wskazała, że przedmiotowe dokumenty od dnia [...] lutego 2017 r. są w posiadaniu osoby postronnej, która nie zamierza ich wydać. Wymienione dokumenty znajdowały się w siedzibie Uczelni, jednak osoba postronna dokonała wymiany zamków w drzwiach wejściowych budynku Uczelni.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.

Minister w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] wskazał, iż przy rozpoznawaniu spraw działał w oparciu o art. 11b ust. 2 psw oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Stwierdził również, że brak możliwości wstępu do pomieszczeń kadrowych szkoły pozostaje bez wpływu na obowiązek strony w zakresie konieczności udowodnienia posiadania minimum kadrowego na określonym kierunku studiów i poziomie kształcenia. Organ wskazał, że ze wskazanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nauczycielami akademickimi, stanowiącymi minimum kadrowe – z wyjątkiem [...] T. L. – rozwiązany został stosunek pracy ze skutkiem na dzień [...] września 2017 r. [...] T. L. jest zatrudniony w [...] Szkole Wyższej w [...] od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] września 2020 r., (w podstawowym miejscu pracy). W roku akademickim 2017/2018 [...] T. L. nie został zaliczony do minimum kadrowego w Szkole Wyższej na poziomie studiów pierwszego stopnia o profilu [...] i praktycznym na kierunku [...].

Wskutek ponownej weryfikacji danych w Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on (wedle stanu na dzień [...] maja 2018 r.), organ stwierdził, że Szkoła Wyższa nie posiada minimum kadrowego na poziomie studiów pierwszego stopnia o profilu ogólnoakademickim i praktycznym na kierunku [...]. Warunek posiadania minimum kadrowego nie został spełniony.

[...] Szkoła Wyższa w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].

Skarżąca zarzuciła:

‒ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wadliwej oraz brak zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy;

‒ naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 9 ust. 3 pkt. 1 lit a psw poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca nie posiada minimum kadrowego,

b) art. 11b ust. 2 psw poprzez zawieszenie uprawnienia do prowadzenia studiów na kierunku [...].

[...] Szkoła Wyższa w [...] wniosła o uchylenie zarówno decyzji z dnia [...] maja 2018 r., jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej organ winien uwzględnić nietypową sytuację, w jakiej znalazła się [...] Szkoła Wyższa w [...], związaną z faktem naruszenia posiadania i zaborem jej mienia. Wskazany zabór mienia obejmował również dokumentację w postaci teczek osobowych pracowników. Organ pominął powyższe okoliczności oraz bezzasadnie przyjął, iż skarżąca nie posiada wystarczającej liczby nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy bądź stopień naukowy lub będących osobami, które nabyły uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego.

W odpowiedzi na skargę, przedłożonej w dniu [...] sierpnia 2018 r., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.: zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie stwierdzenia braku naruszeń prawa a wobec tego nieuwzględnienia skargi – sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Złożona w niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego był przepis art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), zwanej dalej "psw". Przepis ten stanowi, iż minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może podjąć decyzję o cofnięciu albo zawieszenia podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia w przypadku zaprzestania spełnienia przez tę jednostkę warunków do prowadzenia studiów, w tym zmian w stanie zatrudnienia wpływającego na posiadanie uprawnienia do prowadzenia studiów.

W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz.U. 2016 r., poz. 1596) zwanego dalej "rozporządzeniem" minimum kadrowe na określonym kierunku studiów:

1) W przypadku studiów pierwszego stopnia:

a) o profilu ogólnoakademickim – stanowi co najmniej trzech samodzielnych nauczycieli akademickich oraz co najmniej sześciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora,

b) o profilu praktycznym – stanowi co najmniej jeden samodzielny nauczyciel akademicki oraz co najmniej pięciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora.

Zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia podstawowa jednostka organizacyjna uczelni zalicza do minimum kadrowego dla kierunku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym nauczycieli akademickich, dla których uczelnia, w skład której wchodzi ta jednostka, jest podstawowym miejscem pracy, lub osoby, o których mowa w art. 9a ust. 2 i 3 ustawy, również w przypadku gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy.

Stosownie do § 26 ww. rozporządzenia uczelniom wyznaczono dwuletni okres na dostosowanie się do zmienionych warunków w zakresie minimum kadrowego na kierunkach studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym prowadzonych w dniu wejścia w życie rozporządzenia, tj. 1 października 2016 r. W okresie przejściowym, tj. do 1 października 2018 r., uczelnie mogą utrzymywać w minimum kadrowym dla kierunku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym dotychczasową liczbę nauczycieli akademickich (w przypadku studiów pierwszego stopnia co najmniej trzech samodzielnych nauczycieli akademickich oraz co najmniej sześciu nauczycieli akademickich posiadających stopień naukowy doktora) bez konieczności zatrudnienia w uczelni jako podstawowym miejscu pracy albo obniżyć liczę nauczycieli do jednego "samodzielnego" nauczyciela akademickiego i pięciu ze stopniem naukowym doktora, ale wówczas należy zapewnić, że pięciu doktorów będzie zatrudnionych w uczelni jako podstawowym miejscu pracy. Natomiast zatrudnienie jednego "samodzielnego" nauczyciela akademickiego w uczelni jako podstawowym miejscu pracy powinno nastąpić do dnia 1 października 2018 r. Ponadto na podstawie § 26 ust. 3 ww. rozporządzenia do tego minimum kadrowego mogą być zaliczone także osoby, posiadające znaczne doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią w dziedzinach związanych z kierunkiem studiów, o których mowa w art. 9a ust. 3 psw, również w przypadku, gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy, na zasadach określonych w ustawie.

Jak wynika z akt administracyjnych, uchwałą Senatu ww. Szkoły Wyższej z dnia [...] lutego 2015 r. uczelnia dostosowała profil ogólnoakademicki do profilu praktycznego od początku roku akademickiego 2015/2016. Do tego zdarzenia winny zatem, w ocenie Sądu, mieć zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie wejścia w życie wspomnianej uchwały, tj: przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 października 2014 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1370). Przepisy te obowiązywały od 10 października 2014 r. do 1 października 2016 r.

Stosownie do § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia z 3 października 2014 r. w przypadku podjęcia przez senat uczelni uchwały o zniesieniu określonego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia oraz poinformowania o tym ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego lub wygaśnięcia uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, w przypadku o którym mowa w art. 11a ust. 5 ustawy, podstawowa jednostka organizacyjna uczelni jest obowiązana spełniać wymagania dotyczące minimum kadrowego w stopniu zapewniającym prowadzenie zajęć przewidzianych w planie studiów, na ostatnim roku studiów, ostatniego cyklu kształcenia na tym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia, z tym, że liczba nauczycieli akademickich zaliczonych do minimum kadrowego nie może być mniejsza niż 30% ogólnej liczby nauczycieli akademickich wymaganej na tym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia.

Skarżąca Szkoła Wyższa winna zatem była w roku akademickim 2015/2016 dostosować się do wymagań określonych w tym przepisie oraz w pozostałych przepisach cyt. rozporządzenia z 2014 r.

W dniu 1 października 2016 r. skarżąca objęta została dyspozycją § 26 rozporządzenia z dnia 26 września 2016 r. Kolejne zatem dostosowanie się skarżącej uczelni do wymogów kadrowych nowego rozporządzenia winno było nastąpić w terminie do 1 października 2018 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w dniu wejścia w życie rozporządzenia z 26 września 2016 r., skarżąca prowadziła już studia pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku [...].

Podejmując zaskarżoną decyzję, organ błędnie, zdaniem Sądu, przyjął, że w sprawie ma zastosowanie § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r., podczas gdy pod rządami tego przepisu nie doszło do podjęcia przez senat uczelni uchwały o zniesieniu określonego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia. Minister winien był natomiast do oceny stanu faktycznego sprawy, a konkretnie do oceny uchwały Senatu Uczelni z dnia [...] lutego 2015 r. i zmiany profilu kształcenia, zastosować przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 3 października 2014 r., czego nie uczynił.

Podjęte w sprawie decyzje są zatem wadliwe, bo zostały oparte o błędnie ustaloną podstawę prawną. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien ustalić aktualny stan faktyczny sprawy i dokonać jego ponownej oceny w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa materialnego.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.