Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 683/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 78 par. 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1, art. 66
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 140 ust. 1, par. 142 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 5 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 169 poz 1386
law: Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.
article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 14 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 roku sprawy ze skargi D. B. i H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze. zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm., powoływana także jako ustawa), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r., nr [...], którą odmówiono wydania nakazu rozbiórki komina znajdującego się w budynku mieszkalno – gospodarczym przy ul. B. 59 w Ł..

W toku postępowania ustalono, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na podstawie pisma H. B. z dnia 9 lutego 2004r.. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 27 lutego 2004r. organ I instancji ustalił, iż na budynku przy ulicy B. 59 w Ł. znajduje się komin murowany z widocznym wkładem z blachy kwasoodpornej wewnątrz i na zewnątrz komina. Komin ten znajduje się w ścianie zachodniej przy granicy z działką H. B. w odległości ok. 4,5 m od okna znajdującego się w ścianie budynku mieszkalnego. Z wyjaśnień H. B. złożonych podczas kontroli i wpisanych do protokołu wynika, iż przedmiotowy komin powstał w 1988r., a wkłady kominowe wykonano po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli. Natomiast według A. K., ówczesnego właściciela nieruchomości przy ulicy B. 59 w Ł., komin wykonany został samowolnie w latach 1978 – 1979, zaś w 2004r. w budynku wykonano instalację gazową i w przedmiotowy komin wmontowano wkład z blachy kwasoodpornej. Roboty wykonano zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę z dnia [...]r., nr [...] Starosty [...].

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r., nr [...], umarzającą wszczęte na skutek pisma H. B. postępowanie w sprawie wykonania komina i dwóch okien w budynku na działce przy ulicy B. 59 bez wymaganych prawem zezwoleń, jako bezprzedmiotowe.

Wyrokiem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., w sprawie o sygn. akt [...], uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż udzielone pozwolenie na budowę z dnia [...]r. dotyczyło instalacji gazowej wewnętrznej, nie zaś komina, którego nieprawidłowe działanie stało się podstawą wszczęcia postępowania. Sąd nie podzielił opinii organów, iż udzielenie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej, z której spaliny odprowadzane są do przedmiotowego komina, skutkuje brakiem możliwości dokonywania ustaleń, co do legalności jego budowy i ewentualnej ingerencji w sprawie prawidłowości jego funkcjonowania.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] zobowiązał inwestora A. K. do wykonania w terminie do dnia 31 lipca 2006r. powykonawczej dokumentacji budynku wraz z oceną techniczną wykonaną przez uprawnioną osobę lub instytucję. Po przedłożeniu dokumentacji, organ stopnia podstawowego decyzją z dnia [...]r., nr [...], powtórnie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego komina i okien znajdujących się w budynku mieszkalno – gospodarczym przy ulicy B. 59 w Ł..

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], nałożył na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane nałożył na A. K. obowiązek przedłożenia oceny technicznej przewodów kominowych znajdujących się w budynkach zlokalizowanych na posesji nr 59 przy ulicy B. w Ł. z uwzględnieniem lokalizacji przewodów względem budynku mieszkalno – usługowego znajdującego się na sąsiedniej działce. Po wykonaniu ww. obowiązku przez inwestora, organ I instancji decyzją z dnia [...]r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie przewodów kominowych znajdujących się w budynku zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji odmówił wydania nakazu rozbiórki komina znajdującego się w budynku mieszkalno – gospodarczym na ww. nieruchomości. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy w dniu [...]r., nr [...], a sprawa został przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego komina.

W toku postępowania odwoławczego, uzupełniono materiał dowodowy o decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], udzielającą J. i T.W. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego o część mieszkalną i zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń gospodarczych tego budynku na pomieszczenia mieszkalne na działce nr ewid. 429, położonej w Ł. przy ulicy B. 59 wraz z projektem budowlanym. Ponadto do akt sprawy załączono akt notarialny z dnia 20 września 2006r., na mocy którego działka nr 429 w Ł., przekazana została przez A. i K. K. córce i zięciowi J. i T.W.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] organ II instancji po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki spornego komina. Decyzja ta została uchylona decyzją organu II instancji z dnia [...]r., nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r., nr [...], ponownie odmówił wydania nakazu rozbiórki komina. W wyniku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...] uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], organ I instancji, na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, odmówił wydania nakazu rozbiórki komina znajdującego się w budynku mieszkalno – gospodarczym przy ul. B. 59 w Ł.. Po rozpoznaniu odwołania D. i H. małżonków B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł..

Wyrokiem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., w sprawie o sygn. akt [...], po rozpoznaniu skargi D. i H. małżonków B. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...]r., nr [...] organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 9, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że inwentaryzacja z oceną techniczną wykonanych robót przy budowie komina z dnia 31 lipca 2006r. sporządzona na zlecenie A. K. przez technika bud. J. K., zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r. nie zawierała dokumentu potwierdzającego posiadanie wymaganych uprawnień do jej sporządzenia w sposób określony w art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane. W zaistniałej sytuacji Sąd uznał, iż nie można wykluczyć, iż ekspertyza sporządzona została przez osobę, która nie legitymowała się w dacie jej opracowania ważnym uprawnieniem do oceny prawidłowości wykonania robót budowlanych. Okoliczność ta wymagała wyjaśnienia zwłaszcza wobec kwestionowania przez skarżących uprawnienia autora opinii do jej opracowania. Ponadto rzeczą organu było jednoznaczne i nie budzące jakichkolwiek wątpliwości ustalenie, czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, na co wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia [...]r. w sprawie o sygn. akt [...]. Tymczasem swoją ocenę w zakresie prawidłowości stanu technicznego i działania przewodów kominowych oparł na protokole okresowej kontroli przewodów kominowych w budynku przy ul. B. 59 z dnia 8 października 2007r. przyznając jednocześnie, iż protokół ten jest nieaktualny, gdyż okresowa kontrola przewodów kominowych, stosownie do art. 62 ust. 1 pkt 1c ustawy – Prawo budowlane winna być wykonywana co najmniej raz w roku. Zdaniem Sądu nie można było wykluczyć, iż stan przewodów kominowych w okresie 3 lat mógł ulec zmianie tym bardziej, że na terenie nieruchomości przy ul. B. 59 dokonano rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego o część mieszkalną oraz zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń gospodarczych tego budynku na pomieszczenia mieszkalne w oparciu o decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji wynikało bowiem, iż projekt nadbudowy obejmował również zmianę wysokości spornego komina. Skoro roboty budowlane, także w odniesieniu do komina wykonane zostały po kontroli przewodów kominowych, przeprowadzonej w dniu 8 października 2007r. uzasadnione było w ocenie Sądu ponowne sprawdzenie prawidłowości ich działania.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po raz kolejny odmówił na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane, wydania nakazu rozbiórki komina znajdującego się w budynku mieszkalno-gospodarczym przy ul. B. 59 w Ł..

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia wnieśli D. i H. małżonkowie B.. Skarżący zarzucili nienależyte wyjaśnienie sprawy, co miało wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia z uchybieniem prawa procesowego. Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]r.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że budynek mieszkalno – usługowy zlokalizowany na działce nr 428, należącej do H. B., wybudowany został na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...]r., nr [...], czyli już po wykonaniu przedmiotowego komina.

Następnie wskazano, że przepisy nie określają usytuowania kominów w stosunku do sąsiedniej zabudowy, natomiast przewody kominowe powinny spełniać warunki określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U., nr 75, poz. 690 ze zm.), w szczególności § 142, którego ust. 1 stanowi, że przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, wymagania ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych. W ocenie organu II instancji przedmiotowy komin spełnia określone w Polskiej Normie PN-89/B-10425 wymogi dotyczące sytuowania kominów.

Organ wskazał nadto, że decyzją Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...], udzielono J. i T. W. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego o część mieszkalną i zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń gospodarczych tego budynku na pomieszczenia mieszkalne, na działce nr ewid. 429, położonej w Ł. przy ul. B. 59. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że według projektu budowlanego warunek dotyczący wysokości komina ponad dachem został spełniony. Wyrokiem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., w sprawie o sygn. akt [...], oddalił skargę H. B. i D. B. na decyzję w przedmiocie ww. pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) oraz z dnia [...]. (sygn. akt [...]), a następnie stwierdził, iż organ I instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Do akt załączono bowiem zaświadczenie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa potwierdzające posiadanie przez sporządzającego ocenę – J. K., uprawnień budowlanych, w dacie opracowania dokumentacji oraz protokół sporządzony w dniu 15 września 2011r. przez mistrza kominiarskiego J. H., w którym stwierdzono poprawne wykonanie komina spalinowo – wentylacyjnego w budynku gospodarczo – mieszkalnym przy ul. B. 59 w Ł., prawidłowy ciąg, drożność i możliwość dalszej eksploatacji.

Dalej organ wskazał, iż przedmiotowe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zakresem wniosku H. B. z dnia 9 lutego 2004r. oraz oświadczeniem złożonym i dołączonym do protokołu z dnia 24 sierpnia 2007r., w którym żąda likwidacji komina.

Dalej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w omawianej sprawie przepisem, który miałby zastosowanie w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego komina do stanu zgodnego z przepisami jest art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Jeżeli jednak postępowanie administracyjne prowadzone było na wniosek strony żądającej wydania nakazu likwidacji komina, zaś w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego doszło do ustalenia, że nie zaistniała przesłanka do uwzględnienia żądania zawartego we wniosku strony, to właściwym rozstrzygnięciem jest decyzja o odmowie nałożenia na inwestora obowiązku dokonania rozbiórki, gdyż wnioskodawca zainteresowany jest merytorycznym załatwieniem sprawy, a w przypadku wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowania w trybie przepisów art. 50 – 51 Prawa budowlanego nie może wydać decyzji o umorzeniu postępowania.

W ocenie organu odwoławczego okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przed wydaniem skarżonej decyzji nie dają jakiejkolwiek podstawy do wydania decyzji rozbiórkowej lub orzekającej o przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Niezasadne byłoby również nałożenie obowiązku w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, to jest żądanie zamiennego projektu budowlanego, skoro nie sposób zarzucić inwestorom prowadzenia budowy z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy. Brak było także w ocenie organu odwoławczego przesłanek do zobowiązania inwestora do wykonania czynności lub robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 art. 51 ust. 1 ustawy, bowiem przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie pozwala na uznanie, że prowadzona budowa jest niezgodna z przepisami i warunkami techniczno-budowlanymi. Skoro zatem żądaniem skarżących było nałożenie obowiązku rozbiórki komina, a w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie zaistniały przesłanki do pozytywnego, czyli zgodnego z żądaniem wnioskodawców, rozpoznania wniosku. Tym samym decyzja odmawiająca nałożenia obowiązku rozbiórki przedmiotowego komina została wydana prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów wybudowania komina bez żadnego zezwolenia oraz niezgodnego z prawem oddalenia wniosku dowodowego a także pominięcia szkodliwości komina w rozumieniu art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, organ II instancji wyjaśnił, iż zarówno przepis art. 51, jak i art. 66 ustawy służy do usuwania niezgodności z przepisami ustawy – Prawo budowlane, warunkami techniczno – budowlanymi wydanymi tej ustawy, jak też przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli taki na danym terenie obowiązuje oraz powszechnie obowiązującymi Polskimi Normami i sztuką budowlaną. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy podniósł, iż prowadząc postępowanie w trybie przepisów art. 51 uprawniony jest do weryfikacji przydatności robót, w kontekście ww. norm. W przypadku ustalenia, że wykonane roboty są niezgodne z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego) organ nadzoru budowlanego, nie ma podstaw do nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym, a orzeka wyłącznie o doprowadzeniu do zgodności z przepisami. Brak również podstaw do orzekania o usunięciu stanu niezgodnego z przepisami innymi, niż przepisy prawa budowlanego sensu stricto, w tym również przepisami Kodeksu cywilnego, co prowadziłoby do naruszenia właściwości rzeczowej organu. Nie jest bowiem rzeczą organów nadzoru budowlanego, badanie szkodliwości komina, jak tego żądają skarżący, na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego. Organ wskazał, iż sprawy zaprzestania szkodliwej immisji z terenu sąsiedniego należą do wyłącznej właściwości sądu cywilnego i nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż sam fakt realizacji komina bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej, również nie może stanowić podstawy do nakazania jego rozbiórki, bowiem jak wskazano wyżej, przepisy art. 51 i art. 66 ustawy – Prawo budowlane mają charakter restytucyjny, a nie represyjny i nie mogą być traktowane jako sankcja za samowolne prowadzenie robót budowlanych. Tylko w przypadku stwierdzenia braku możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem organ obligowany jest do nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, to jest nakazu rozbiórki. Jeśli natomiast stwierdzony stan faktyczny daje możliwość "naprawy" robót poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykazania określonych czynności faktycznych (zmian, przeróbek) w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, to obowiązek taki należy nałożyć. Wykonanie tego obowiązku prowadzi do legalizacji robót budowlanych wykonanych samowolnie bądź niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Tym bardziej, jeśli w następstwie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do ingerencji, a tym samym nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt albo pkt 2.

Odnośnie prawidłowości oddalenia wniosku dowodowego organ II instancji stwierdził, iż z uwagi na to, że zmierzał on do ustalenia okoliczności, która została już stwierdzona innymi dowodami, zgodnie z wytycznymi Sądu, a jednocześnie strona skarżąca, nie wykazała braku wiarygodności tych dowodów, postanowienie organu I instancji, w tym przedmiocie należało uznać za prawidłowe. Ponadto zgłoszone dowody zmierzały w znacznej części do ustalenia okoliczności nieistotnej dla rozstrzygnięcia, to jest wykazania uciążliwości "wyziewów", co z przywołanych wyżej przyczyn, nie może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego przed organami nadzoru budowlanego.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyli D. i H. małżonkowie B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 105 § 1 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a także bezpodstawne oddalenie złożonych w terminie wniosków dowodowych.

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz art.153 i 170 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja powiela wszystkie uchybienia dokonane przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Mimo wielokrotnego formułowania przez skarżących wniosków o nakazanie rozbiórki komina, wobec szkodliwości jego wyziewów dla mieszkańców nieruchomości sąsiedniej, złożenia odpowiednich wniosków dowodowych, organy administracyjne powtarzają poprzednie wadliwe decyzje oraz ignorują wskazania zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. w sprawach o sygn. akt [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż skarżący od wielu lat zgłaszali szkodliwy wpływ przedmiotowego komina na ich zdrowie. Ekspertyza kominiarska powołana przez organy nadzoru budowlanego jest od początku kwestionowana przez skarżącego. W ocenie pełnomocnika komin nie spełnia warunków określonych w Polskiej Normie PN-89/B-10425 w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skarżąca z kolei oświadczyła, iż budynek będący ich własnością wznieśli w 1990r., natomiast budynek sąsiedni wraz z kominem był wybudowany wcześniej. Mniej więcej dwa lata temu budynek sąsiada został nadbudowany i komin został podniesiony o tą nadbudowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżący domagają się rozbiórki spornego komina usytuowanego w budynku na działce sąsiada z powodu tego, że dym i spaliny z tego komina wlatują przez okna do pomieszczeń w budynku skarżących, znajdujących się powyżej komina, co ma bardzo szkodliwy wpływ na ich zdrowie. Skarżący upatrują zatem szkodliwego działanie komina w jego niezgodności z przepisami ustawy – Prawo budowlane, warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z Polską Normą dotyczącą budowy kominów.

W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, iż organy nadzoru dokonały ustaleń w zakresie zgodności budowy spornego komina z przepisami prawa w oparciu o przepisy art. 51 i art. 66 ustawy – Prawo budowlane, czym wykonały wskazania zawarte w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Co prawda należy przyznać skarżącym rację, że postępowanie w tej sprawie było prowadzone w sposób wadliwy, na co wskazuje wielość rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, to jednak trzeba także stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji pozostają w zgodności z prawem oraz z zaleceniami zawartymi w powołanych wyrokach sądu administracyjnego. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że rozstrzygnięcie o rozbiórce obiektu budowlanego w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane jest rozwiązaniem ostatecznym i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, kiedy nie ma możliwości doprowadzenia robót budowlanych czy to do stanu poprzedniego, bądź do stanu zgodnego z prawem. Sankcja rozbiórki obiektu budowlanego może mieć również miejsce wtedy, gdy pomimo nałożonych na inwestora obowiązków, inwestor tych obowiązków nie wykonał w zakreślonym przez organ terminie. Jak natomiast wynika z akt przedmiotowej sprawy inwestor wykonał wszystkie nałożone przez organ obowiązki. Złożył bowiem inwentaryzację z oceną techniczną wykonanych robót przy budowie komina sporządzoną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia do jej sporządzenia, w sposób określony w art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane. W aktach znajduje się również protokół sporządzony w dniu 15 września 2011r. przez mistrza kominiarskiego J.H., w którym stwierdzono poprawne wykonanie komina spalinowo – wentylacyjnego w budynku gospodarczo – mieszkalnym przy ul. B. 59 w Ł., prawidłowy ciąg, drożność i możliwość dalszej eksploatacji.

Za nieuzasadnione należy zatem uznać zarzuty skarżących w zakresie niezgodności spornego komina z przepisami prawa. Warto bowiem podkreślić, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) w Rozdziale 5 "Przewody kominowe" nie zawierają żadnego przepisu, który regulowałby odległość usytuowania kominów od budynków znajdujących się na działkach sąsiednich. Stosownie bowiem do § 140 ust. 1 powołanego rozporządzenia przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Z kolei § 142 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie, o którym mowa uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (ust. 2).

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, iż określają one jedynie pewne parametry przewodów kominowych w budynku, w którym się znajdują dla zapewnienia prawidłowości ich funkcjonowania. Nie określają one natomiast żadnych warunków czy wymagań względem budynków sąsiadujących. W taki sam sposób o parametrach przewodów kominowych stanowi Polska Norma PN-89/B-10425. Określa ona bowiem pewne optymalne wymagania względem przewodów kominowych w budynkach, w których się znajdują, natomiast nie odnosi się ona do zależności poprawności działania przewodów kominowych względem budynków sąsiednich.

W tym miejscu należy jednak stanowczo podkreślić, iż Polskie Normy nie znajdują się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego zawartym w Konstytucji RP. Polskie Normy są jedynie dokumentami normalizacyjnymi, ustalającymi pewne zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. W obecnym porządku prawnym podstawowe cele i zasady normalizacji określa (obowiązująca od 1 stycznia 2003r.) ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.)., zgodnie z którą Polska Norma – jest normą o zasięgu krajowym, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną (Polski Komitet Normalizacyjny), powszechnie dostępną, oznaczoną – na zasadzie wyłączności - symbolem PN (art. 5 ust. 1). Przepis art. 5 ust. 3 powołanej ustawy jednoznacznie stanowi, iż stosowanie Polskich Norm jest obecnie dobrowolne co oznacza, że Polska Norma sama w sobie nie może stanowić źródła prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji należy uznać, iż niezachowanie wymogów zawartych w Polskiej Normie nie tworzy stanu naruszenia prawa, a tym samym organ nie jest uprawniony do nakładania na stronę obowiązków zmierzających do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z Polska Normą (vide: wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 października 2011r, w sprawie sygn. akt II SA/Lu 469/11 – dostępny w CBOSA).

Nie można również pominąć faktu, iż decyzją Starosty [...] z dnia [..]r., nr [...], udzielono J. i T. W. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku gospodarczego o część mieszkalną i zmianę sposobu użytkowania części pomieszczeń gospodarczych tego budynku na pomieszczenia mieszkalne, na działce o nr ewid. 429, położonej w Ł. przy ul. B. 59. Załączony do decyzji projekt budowlany obejmował także podniesienie istniejącego komina o wysokość nadbudowy budynku. Oznacza to, że prawidłowość podniesienia spornego komina i jego usytuowania była analizowana zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak również w postępowaniu sądowym. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia Sądu zgoda na nadbudowany komin uzyskała walor prawomocności, czym została potwierdzona jej zgodności z prawem.

Z powyższego wynika również, iż skoro sporny komin odpowiada przepisom Prawa budowlanego i warunkom techniczno – budowlanym, to zarzut naruszenia przez organ art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane należy uznać za niezasadny. Powołany przepis przewiduje bowiem możliwość zbadania przez organ nadzoru budowlanego, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego przestrzega obowiązek utrzymania i użytkowania tego obiektu zgodnie z prawem i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ w drodze decyzji nakazuje ich usunięcie. Jeżeli jednak z ustaleń organu wynika, że żadne nieprawidłowości w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego nie mają miejsca, to tym samym nie zachodzą podstawy do wydania przez organ decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.

Należy nadto podzielić stanowisko organu, iż żądania skarżących pozostaje związane z immisją spornego komina na nieruchomość skarżących. Jak słusznie podkreślił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., organy nadzoru budowlanego nie są powołane do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym, dlatego kwestia szkodliwego oddziaływania spornego komina przez wydobywające się z niego dymy, spaliny, czy sadze, które następnie opadają na działkę skarżących może być przedmiotem jedynie postępowania cywilnego przed sądem powszechnym (vide: wyroki NSA z dnia 9 sierpnia 2001r., w sprawie sygn. akt II SA/Ka 2197/99 oraz z dnia 9 listopada 2001r., w sprawie sygn. akt II SA/Po 936/00 – dostępne w CBOSA).

Wobec wykonania przez organy nadzoru budowlanego wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) oraz z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 153 i art. 170 P.p.s.a. należy uznać za bezpodstawne.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2 i art. 105 § 1 K.p.a.. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy administracji jest adekwatne dla możliwości prawidłowego zastosowania w niniejszej sprawie normy art. 51 ust. 1 bądź art. 66 ustawy – Prawo budowlane.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

m.ch.