Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 1185/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 2 i 3, par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 2351
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

1. T. K. w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. podejrzenie choroby zawodowej "przewlekłego zapalenia stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii".

2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu u T. K. spowodowanej sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w zakresie stwierdzenia zgłoszonej przez wnioskodawcę choroby zawodowej była już wydana decyzja ostateczna, stąd ze względu na powagę rzeczy rozstrzygniętej nie można ponownie prowadzić postępowania w tej samej sprawie.

3. Od powyższej decyzji odwołał się T. K., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

4. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

5. T. K. złożył skargę do WSA w Białymstoku na powyższą decyzję. Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 380/11 uchylił decyzje obu instancji. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła podnoszona w zaskarżonej decyzji "tożsamość spraw". Sprawa niniejsza zainicjowana wnioskiem z [...] listopada 2010 r. i sprawa rozstrzygnięta decyzjami - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] lutego 2009 r. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2009 r. nie dotyczą tego samego przedmiotu. Skarżący w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej z następującym opisem "przewlekłe zapalenie stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii". Natomiast sprawa rozstrzygnięta ww. decyzjami dotyczyła wyłącznie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Organy w kontrolowanych decyzjach całkowicie pominęły tę rozbieżność przyjmując, że sprawy dotyczą tej samej choroby zawodowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd nakazał skierować skarżącego do właściwej jednostki orzeczniczej na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania.

6. Rozpoznając sprawę ponownie, powiatowy organ sanitarny w dniu [...] września 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia chorób zawodowych - przewlekłego zapalenia stawu łokciowego, lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnionego uszkodzenia stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii, jak również skierował wnioskodawcę do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w B. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej.

7. Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. orzeczenie lekarskie wydała w dniu [...] lutego 2014 r. nr [...]. Stwierdzono w nim brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej. W uzasadnieniu podano, że "po przeanalizowaniu całości zgromadzonej, bardzo obszernej dokumentacji medycznej (poradni: ortopedycznych, reumatologicznej, neurologicznych i rehabilitacyjnej, opinii lekarzy biegłych sądowych, dokumentacji Poradni Chorób Zawodowych od 1993 r., wyników badań dodatkowych) i przeprowadzonym badaniu lekarskim nie znajdujemy podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej. Stwierdzane zmiany w układzie kostno -mięśniowym mają charakter uogólnionej choroby zapalno - zwyrodnieniowej kości, stawów, ścięgien (kręgosłupa, stawów barkowych, łokciowych, dłoni, kolanowych, skokowych, stawów stóp). Pozazawodową etiologię potwierdza także szczegółowa analiza przebiegu choroby i przebiegu pracy zawodowej - postęp zmian chorobowych i nasilenie dolegliwości po 2000 r., przy braku narażenia zawodowego. Wpływ na przebieg choroby mogą mieć takie czynniki jak: wiek, zaburzenia statyki kręgosłupa, stwierdzane u pacjenta od wielu lat schorzenia o charakterze metabolicznym i ogólnoustrojowym - cukrzyca, zaburzenia lipidowe, hyperurykemia, nadciśnienie tętnicze. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzamy brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wywołanej sposobem wykonywania pracy. Schorzenia takie jak: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie nie figurują w wykazie chorób zawodowych".

8. Na skutek odwołania złożonego przez T. K. orzeczenie lekarskie wydał także w dniu [...] czerwca 2014 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. W orzeczeniu tym także stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W uzasadnieniu podano, że "W trakcie aktualnej hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Ł. w oparciu o przedmiotowe badanie ortopedyczne i wyniki badań obrazowych stwierdzono u pacjenta zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego (...). Stwierdzone u pacjenta uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych nie mogą być rozpatrywane w aspekcie chorób zawodowych. Analiza całości dokumentacji medycznej oraz wynik przeprowadzonej aktualnie w Klinice IMP w Ł. konsultacji ortopedycznej nie dają podstaw do rozpoznania u Pana T. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej".

9. Organ I instancji po uprzednim wydaniu w dniu [...] czerwca 2014 r. karty oceny narażenia zawodowego, wydał w dniu [...] sierpnia decyzję nr [...], na podstawie której nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej.

10. Od powyższej decyzji odwołał się T. K. zarzucił naruszenie art. 2351 K.p., art. 7, art. 77 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. Odwołujący podniósł, że nie stwierdzono co najmniej wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego między treścią dokumentów medycznych a szkodliwymi warunkami pracy jego pracy. Zaniechano przeprowadzenia dodatkowej opinii celem określenia ww. związku przyczynowego i przyjęto orzeczenia lekarskie za podstawę decyzji pomijając istotną część dokumentacji medycznej. Ponadto odwołujący zarzucił umorzenie niektórych zgłoszonych schorzeń. Zdaniem strony sygnalizowane w dokumentacji medycznej nieprawidłowości mogące świadczyć o zmianach zwyrodnieniowych, nie są podstawą do wykluczenia wykonywanej pracy w warunkach szkodliwych. Odwołujący podkreślił, że cukrzycę stwierdzono później niż schorzenia zgłaszane jako choroby zawodowe i może mieć ona dziś związek ze zmianami zwyrodnieniowymi i stanem zapalnym, ale nie wówczas.

11. Po rozpoznaniu odwołania, P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 2351 K. p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 K. p. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Oznacza to, że organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny orzekać, a postępowanie w tych sprawach przewiduje specjalny tryb. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W niniejszej sprawie właściwe jednostki orzecznicze wyraziły swoje opinie podkreślając, że analiza całości dokumentacji medycznej oraz wynik przeprowadzonej aktualnie w Klinice Instytutu Medycyny Pracy w Ł. konsultacji ortopedycznej nie dają podstaw do rozpoznania u T. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. zaznaczyła, że stwierdzane zmiany w układzie kostno-mięśniowym mają charakter uogólnionej choroby zapalno - zwyrodnieniowej kości, stawów, ścięgien (kręgosłupa, stawów barkowych, łokciowych, dłoni, kolanowych, skokowych, stawów stóp). Pozazawodową etiologię potwierdza także szczegółowa analiza przebiegu choroby i przebiegu pracy zawodowej, a mianowicie postęp zmian chorobowych i nasilenie dolegliwości po 2000 r., przy braku narażenia zawodowego. Wpływ na przebieg choroby mogą mieć takie czynniki jak: wiek, zaburzenia statyki kręgosłupa, stwierdzane u pacjenta od wielu lat schorzenia o charakterze metabolicznym i ogólnoustrojowym - cukrzyca, zaburzenia lipidowe, hyperurykemia, nadciśnienie tętnicze. Natomiast w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. akcentuje się, że w oparciu o przedmiotowe badanie ortopedyczne i wyniki badań obrazowych stwierdzono u pacjenta zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego. Występujące u T. K. uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych nie mogą być rozpatrywane w aspekcie chorób zawodowych. Organ podał, że podczas pobytów w różnych jednostkach orzeczniczych nie stwierdzono u T. K. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wskazując na uogólnioną chorobę zapalno-zwyrodnieniową kości, stawów, ścięgien. Co więcej - materiał dowodowy zebrany w sprawie jest spójny, orzeczenia lekarskie są logiczne, rzeczowe, stąd też nie istnieją podstawy do kwestionowania właściwości materiału dowodowego. Odnośnie zarzutu strony o niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy wskazał, że T. K. w pełni korzystał z prawa przedkładania dowodów, dostarczając bardzo obszerną dokumentację medyczną. Wszystkie dokumenty medyczne były przekazywane do właściwych jednostek orzeczniczych celem zajęcia stanowiska i wydania opinii. Ponadto wielokrotnie jednostka orzecznicza pierwszego stopnia zwracała się do T. K. (pisma z dnia [...].11.2011 r.,[...].12.2012 r., [...].02.2012 r.) o dostarczenie dokumentacji medycznej wyjaśniając, że przesłana dokumentacja w zdecydowanej większości znajdowała się w posiadaniu jednostki orzeczniczej i dotyczy jednostek rozpatrywanych we wcześniejszych, zakończonych postępowaniach, zaś dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego z 2012 r. jest zbyt ogólna, nie precyzuje okresów narażenia i nie może być podstawą do dokonania oceny narażenia zawodowego (pismo z dnia [...].02.2013 r. i z dnia [...].10.2013 r.). W sprawie zarzutu zaniechania przeprowadzenia dodatkowej opinii celem określenia związku przyczynowego między treścią dokumentów medycznych a szkodliwymi warunkami pracy organ odwoławczy uznał go za bezpodstawny. Wskazano, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w oparciu o obowiązujące przepisy i zgodnie z opisaną w nich procedurą. Materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji, bowiem orzeczenia lekarskie są właściwie uzasadnione i spełniają przesłanki formalne. Zdaniem organu II instancji, powiatowy organ sanitarny dokonał prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Natomiast w odniesieniu do zarzutu pominięcia w dokumentacji medycznej informacji mogącej świadczyć o zmianach zwyrodnieniowych (które zdaniem strony nie są podstawą do wykluczenia wykonywanej pracy w warunkach szkodliwych oraz cukrzycy stwierdzonej później niż schorzenia zgłaszane jako choroby zawodowe i mogące mieć dziś związek ze zmianami zwyrodnieniowymi i stanem zapalnym, ale nie wówczas), organ odwoławczy podał że wyraźnie jednostka orzecznicza pierwszego stopnia wypowiedziała się na ten temat i stwierdziła, że zarówno zmiany zwyrodnieniowe, jak i cukrzyca mogły mieć wpływ na przebieg choroby. W nawiązaniu do zarzutu umorzenia niektórych zgłaszanych schorzeń organ odwoławczy podał, że zgodnie wyrokiem WSA w Białymstoku wydanym w sprawie, wszczęto postępowanie w sprawie wszystkich jednostek chorobowych i skierowano stronę na badania do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w B. w celu rozpoznania chorób zawodowych. Natomiast jednostka orzecznicza pierwszego stopnia w orzeczeniu lekarskim stwierdziła, że schorzenia takie, jak: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie nie figurują w wykazie chorób zawodowych. W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. powiatowy organ sanitarny umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej w odniesieniu do następujących schorzeń: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie.

12. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył T. K. i zarzucił rażące naruszenie:

1. prawa materialnego, w tym:

- 2351 K.p., poprzez zaniechanie zastosowania zawartej w nim normy w zakresie obowiązku organu dokonania oceny narażenia zawodowego, a także ustalenia, w konsekwencji powyższego, istnienia związku przyczynowego między szkodliwymi warunkami pracy bezpośrednio poprzedzającymi powstawanie jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, a stanem zdrowia skarżącego;

- § 6 ust. 3 rozporządzenia RM w sprawie chorób zawodowych, wobec zaniechania przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego dla dokonania oceny narażenia zawodowego, w zakresie niezbędnym do dokonania tejże, właściwej oceny przez jednostki medyczne, w granicach dla nich wyznaczonych naruszona normą;

- § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, wobec zaniechania przeprowadzenia przewidzianej ww. aktem procedury ustalania choroby zawodowej i orzekanie (umorzenie postępowania) jedynie w oparciu o stwierdzenie jednostki medycznej, bez przeprowadzenia odpowiedniego badania w celu samodzielnego ustalenia jakości schorzenia, że wskazywane przez skarżącego jednostki chorobowe nie są chorobami zawodowymi bowiem nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.

2. prawa proceduralnego, w tym:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe określenie zakresu postępowania dowodowego oraz zebranie materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji w sposób nie wyczerpujący, w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowej opinii uzupełniającej dla określenia czy pomiędzy wynikającymi z dokumentacji medycznej dostępnej organowi schorzeniami, a warunkami świadczenia przez niego pracy w ustalonym okresie z wysokim prawdopodobieństwem zachodzi związek przyczynowy;

- art. 84 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez ograniczenie oceny materiału dowodowego do bezkrytycznego przyjęcia orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie za podstawę zaskarżonej decyzji z jednoczesnym zaniechaniem konfrontacji ustaleń opinii z dokumentacją medyczną dostępną organowi, w tym w szczególności w części obrazującej stawiane skarżącemu diagnozy w latach 90-tych, obrazujących skutki zdrowotne pracy skarżącego w warunkach uzasadniających ocenę narażenia zawodowego, którego bezpośrednią konsekwencją jest również pogorszenie się stanu zdrowia obecnie w stopniu uzasadniającym przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy szkodliwymi warunkami pracy a kondycją zdrowotną skarżącego.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąc wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych przeprowadza się trzykrotnie, to jest przy podejrzeniu choroby zawodowej – przez lekarza zgłaszającego podejrzenie, w toku ustalania rozpoznania

choroby zawodowej - przez lekarza jednostki leczniczej i w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przez powiatowego inspektora sanitarnego, czego organ ewidentnie w sprawie niniejszej zaniechał. Skarżący podniósł, że sygnalizowane w dokumentacji medycznej z lat 90 –tych nieprawidłowości mogące świadczyć o procesie zwyrodnieniowym, nie mogą dawać podstawy do wykluczenia, pogorszenia stanu skarżącego aktualnie, właśnie w związku ze świadczoną pracą w warunkach szkodliwych. Stan zdrowia skarżącego w związku z upływem lat uległ pogorszeniu nie tylko jako efekt upływu czasu, ale właśnie jako efekt wieloletniej pracy w szkodliwych warunkach.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej: "p.p.s.a." sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z obowiązującym prawem materialnym i procesowym, a oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Działając w tak określonej kognicji, w ocenie Sądu, skarga nie mogła być uwzględniona.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Stosownie zaś do art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141).

Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 t.j.), zwanego dalej "rozporządzeniem" decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z treści tego przepisu, warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, o których mowa w § 5 rozporządzenia. Paragraf 5 rozporządzenia stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone we wskazanych przepisach, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych (ust. 1). W ust. 2 i w ust. 3 tego paragrafu wymienia się jednostki orzecznicze I i II stopnia.

Jak wynika z powyższej regulacji, treść normy zawartej w § 8 rozporządzenia należy odkodować z uwzględnieniem wymogów co do orzeczeń lekarskich, które - jak wyraźnie wskazuje omawiany przepis – po pierwsze, mają szczególne znaczenie w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, po drugie, muszą być wystawione przez "lekarzy orzeczników" zatrudnionych w specjalnych jednostkach, zwanych jednostkami orzeczniczymi.

W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce między innymi wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u skarżącego nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Należy dodać, że rozporządzenie przewiduje możliwość weryfikacji wyników badań i ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia, poprzez ponowne badania prowadzone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (patrz wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 22212/11, LEX nr 1138108 oraz wyrok WSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 699/11, LEX 1152987, także: wyrok WSA w Gliwicach z 17.07.2014 r. – sygn. akt IV SA/GL 1057/13, wyrok WSA w Olsztynie z dn. 5.12.2013 r. – sygn. akt II SA/OL 962/13).

W sprawie niniejszej jednostki orzecznicze I i II stopnia rozpoznały u skarżącego jednostkę chorobową o nazwie: uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu, przy czym Instytut Medycyny Pracy w Ł. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].06.2014r. uszczegółowił nazwę tej choroby określając ją jako: "zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego".

W wykazie chorób zawodowych, zawartych w załączniku do rozporządzenia w punkcie 19 nie występuje choroba narządu ruch zdiagnozowana u skarżącego. Lekarze orzecznicy wykluczyli występowanie u skarżącego jednostki chorobowej o nazwie "przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej", która jest uznawana za chorobę zawodową, wymienioną w punkcie 19.5 rozporządzenia.

Należy wskazać, że organy sanitarne właściwie oceniły orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych, mających przymiot opinii biegłego. Diagnoza Poradni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. jest zbieżna z rozpoznaniem jednostki chorobowej u skarżącego dokonanej w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Orzeczenia obu placówek nie są lakoniczne. W sposób wyczerpujący opisują przebieg schorzenia, objawy oraz przeprowadzone badania, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Została podjęta przy zachowaniu przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz należycie uzasadniona (art.107 § 3 k.p.a.).

W tym miejscu należy przywołać uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 20.05.2002 r. (OPS 3/02), zachowującą aktualności na tle obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia, gdzie przyjęto regułę: bez orzeczenia lekarskiego bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby zawodowej, co oznacza, że ustalenie jednego z ważnych elementów choroby zawodowej, uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.

Organy sanitarne nie mogą przyjąć za obowiązujący dowód w sprawie wyników badań, informacji i skierowań innych lekarzy opiniujących, jak tylko uprawnionych jednostek orzeczniczych.

Należy jeszcze raz zaakcentować, że w procesie ustalania zaistnienia choroby zawodowej, pierwszoplanowym znaczeniem jest objęte zakwalifikowanie danej jednostki chorobowej do wykazu chorób zawodowych. Związek przyczynowy schorzenia z wykonywaną pracą zawodową należy badać wówczas, gdy stwierdzono chorobę figurującą w wykazie chorób zawodowych. W przeciwnym razie badanie takie jest niecelowe. U skarżącego nie został spełniony podstawowy warunek tj. brak zakwalifikowania schorzenia, jako choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych. Stąd też zarzuty, zawarte w skardze, a dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego dla dokonania oceny narażenia zawodowego (§ 4 ust. 1 rozporządzenia), jak też niedysponowanie przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. pełną dokumentacją lekarską skarżącego – nie są istotne dla wyniku sprawy.

Nie mniej jednak, Sąd powyższych zarzutów nie podziela, ponieważ nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy administracyjnej. Wszystkie dokumenty lekarskie, składane przez skarżącego były przekazywane jednostkom orzeczniczym wydającym opinie. Złożone do akt sądowych (na rozprawie, wyniki badań i skierowania za lata 2010-2012, konsultacja ortopedyczna z [...].02.2008r. były też składane przez skarżącego do akt postępowań administracyjnych o ustalenie chorób zawodowych (o które skarżący ubiega się od wielu lat) i nie znajduje potwierdzenia zarzut, by akurat te dokumenty nie były znane lekarzom orzecznikom, których opinie zostały wydane w niniejszej sprawie. Zaktualizowane postępowanie epidemiologiczne (chociaż nie mające znaczenia dla wyniku sprawy) zostało przeprowadzone, czego dowodem jest, znajdująca się w aktach administracyjnych (str. 31), karta oceny narażenia zawodowego z dnia [...].02.2014r. oraz uzupełniający materiał dowodowy złożony przez skarżącego przy piśmie z [...].06.2014r. przesłany następnie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. dnia [...].06.2014r., a więc przed wydaniem orzeczenia przez tę jednostkę, co nastąpiło [...].06.2014r.

Reasumując, Sąd podziela stanowisko organu, iż procedura nie została naruszona w postępowaniu administracyjnym przed organami obu instancji, natomiast zarzuty skargi należy odczytać, jako polemikę z treścią orzeczeń lekarskich specjalistycznych jednostek orzeczniczych, z diagnozą których nie zgadza się strona skarżąca.

Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.