Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 453/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 135 i ust. 1, art. 135f ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant st. sek. sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R.G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] umarzające postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko R. G. (dalej jako skarżący).

W uzasadnieniu organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z [...] października 2011 r. wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, któremu zarzucono popełnienie następujących przewinień dyscyplinarnych:

I. naruszenie dyscypliny służbowej poprzez wykonanie w sposób nieprawidłowy i w konsekwencji zaniechanie wykonania czynności służbowej w ten sposób, że na ustne polecenie wydane w okresie 22-28 czerwca 2011 r. przez przełożonego Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego [...] K. S. dotyczące sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M. Z. do sprawy [...] , [...] sporządził postanowienie w sposób nieprawidłowy wpisując treść nie związaną z przedmiotem i zakresem ekspertyzy 'oraz nie wskazując terminu wykonania opinii, w związku z czym postanowienie nie zostało zatwierdzone przez Komendanta Miejskiego Policji w O. a następnie zaniechał sporządzenia prawidłowego postanowienia, tj. czyn z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 41 ust. 3 Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców i w zw. z § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji;

II. naruszenie dyscypliny służbowej poprzez odmowę wykonania polecenia służbowego w ten sposób, że nie wykonał ustnego polecenia przełożonego zastępcy naczelnika Wydziału Kryminalnego [...] A. R. wydanego w dniach 22-23 sierpnia 2011 r. dotyczącego pisemnego wyjaśnienia przyczyny zaniechania sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M. Z w postępowaniu [...],[...], tj. czyn z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji;

III. naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych określonych w przepisach w ten sposób, że w okresie od 28 czerwca 2011 r. nie załączył do akt kontrolnych sprawy [...],[...] przeglądu akt głównych sprawy, tj. czyn z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 208 ust. 2 Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców.

Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w P. zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu powrotu obwinionego ze zwolnienia lekarskiego. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] lutego 2012 r.

Orzeczeniem Nr [...] z [...] kwietnia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w P. uznał skarżącego winnym popełnienia czynu zarzucanego mu w

punkcie I. i odstąpił od ukarania oraz uniewinnił od popełnienia czynów zarzucanych w punktach II. i III. Od orzeczenia tego skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...], który orzeczeniem z [...] maja 2012 r. uchylił zaskarżone orzeczenie całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Komendant Powiatowy Policji w P. postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. zmienił stawiane skarżącemu zarzuty w ten sposób, że skarżącemu zarzucono iż:

I. naruszył dyscyplinę służbową poprzez wykonanie w sposób nieprawidłowy i w konsekwencji zaniechanie wykonania czynności służbowej w ten sposób, że na ustne polecenie wydane w okresie 22-28 czerwca 2011 r. przez przełożonego Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego[...] K. S., dotyczące sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M. Z. do sprawy [...],[...] sporządził postanowienie w sposób nieprawidłowy wpisując treść nie związaną z przedmiotem i zakresem ekspertyzy oraz nie wskazując terminu wykonania opinii, w związku z czym postanowienie nie zostało zatwierdzone przez Komendanta Miejskiego Policji w O., a następnie do dnia 9 lipca 2011 r. nie sporządził poprawnego postanowienia o dopuszczeniu opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej, udając się na urlop wypoczynkowy po powrocie z którego w dniu 22 sierpnia 2011 r., w dalszym ciągu konsekwentnie zaniechał wykonania tej czynności, tj. o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 41 ust. 3 Zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z 23 grudnia 2004 r. w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo - śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców i w zw. z § 13 pkt 1 Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

II. naruszył dyscyplinę służbową poprzez odmowę wykonania polecenia służbowego w ten sposób, że nie wykonał ustnego polecenia przełożonego Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego [...] A. R. wydanego w dniach 22-23 sierpnia 2011 r. dotyczącego pisemnego wyjaśnienia przyczyny zaniechania sporządzenia postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej M. Z. w postępowaniu [...],[...], tj. o czyn z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 13 pkt Zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

Postanowieniem z [...] czerwca.2012 r. Komendant Powiatowy Policji w P. ponownie zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu rozpatrzenia przez Komendanta Głównego Policji wniosku obwinionego o wyłączenie od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym wyższego przełożonego dyscyplinarnego, przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego. Postępowanie zostało podjęte na podstawie postanowienia z [...] września 2012 r.

Następnie Komendant Powiatowy Policji w P. orzeczeniem z [...] października 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), uznał skarżącego winnym popełnienia zarzuconych przewinień i wymierzył karę nagany.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż odnośnie czynu pierwszego sprawstwo i wina skarżącego nie budzą wątpliwości, a sam skarżący nie starał się naprawić swojego zaniechania, mając pełną świadomość popełnienia oraz czas

w którym można było tego dokonać. Odnośnie drugiego zarzutu, w ocenie organu, nie ulega wątpliwości że z tytułu zajmowanego stanowiska lub na podstawie odrębnego przepisu lub decyzji uprawnionego organu, skarżący był zobowiązany do podporządkowania się w trakcie pełnienia służby lub wykonywania pracy zarządzeniom, rozkazom i poleceniom przełożonego. W tym wypadku są to przepisy wynikające wprost z Zarządzenia nr 21/93 KGP z 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

W odwołaniu do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] wniesionym od powyższego orzeczenia skarżący wniósł o uniewinnienie go od stawianych mu zarzutów, argumentując że postępowanie było prowadzone w sposób opieszały, a rzecznik dyscyplinarny odrzucił wszystkie zgłaszane wnioski dowodowe.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] listopada 2012 r., działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, iż zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy potwierdza naruszenie przez skarżącego dyscypliny służbowej i jest wystarczający do ustalenia zakresu jego odpowiedzialności. W ocenie organu odwoławczego, przedstawione funkcjonariuszowi zarzuty są zasadne i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia organu I instancji zawiera fakty, które uznano za udowodnione, a także należytą ocenę wiarygodności zgromadzonych dowodów.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 158/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. G. NSA wyrokiem z z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1907/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności, czy A. R., będąc zastępcą Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w O., był uprawniony do wydawania skarżącemu poleceń służbowych. Nadto nie zostało wyjaśnione zagadnienie dotyczące legalności polecenia wydanego przez A. R. skarżącemu. NSA wskazał również, iż nie został dostatecznie rozważony zarzut związany z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych skarżącego. W związku z powyższym NSA stwierdził, że konieczne jest uzupełnienie przez organ dyscyplinarny materiału dowodowego.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 784/15, uchylił zaskarżone orzeczenie i utrzymane nim w mocy orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] października 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zwrócił uwagę, że w toku postępowania skarżący wielokrotnie podkreślał, że A. R. nie był uprawniony do wydawania mu poleceń oraz że polecenie wydane przez ww. wiązałoby się z naruszeniem prawa. Tym samym koniecznym było ustalenie czy osoba ta, będąc zastępcą Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w O., była uprawniona do wydawania skarżącemu poleceń służbowych.

Sąd stwierdził, że organy zupełnie pominęły okoliczności podnoszone przez skarżącego, że z pkt 14 karty opisu stanowiska pracy wynika, iż jest on zobowiązany do realizacji zadań zleconych w kartach nadzoru postępowań przygotowawczych,

a ponadto, że wykonanie polecenia skutkowałoby naruszeniem prawa. Z zeznań A. R. na k. 75 akt administracyjnych wynika, że skarżący oświadczył, iż wykona polecenie, jeżeli otrzyma je w formie pisemnej, tj. wpisane do karty nadzoru. Skarżący stwierdził też, że postępowanie jest zakończone i wydanie postanowienia wymaga jego antydatowania.

Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, nie zostały w ogóle wyjaśnione, chociaż mają istotne znaczenie dla przypisania skarżącemu zarzutu opisanego w pkt II zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 58 ust. 2 ustawy o Policji policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.

Jako konieczne Sąd uznał wyjaśnienie zagadnienia dotyczącego legalności polecenia wydanego przez A. R. skarżącemu oraz uzupełnienie przez organ dyscyplinarny materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z:

← kart nadzoru postępowania przygotowawczego w sprawie [...].[...] oraz kart opisu pracy dla stanowiska obwinionego;

← zeznań świadka M. K., ewentualnie innych osób które były obecne przy rozmowie A. R. z obwinionym na okoliczność, czy wykonanie polecenia wydanego przez A. R. wiązało się z antydatowaniem postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego;

← postanowienia Prokuratury [...] z [...] stycznia 2012 r.

Tak uzupełniony materiał dowodowy, zdaniem Sądu, należy ocenić pod kątem, czy skarżący nie wykonując polecenia A. R. popełnił przewinienie dyscyplinarne.

Orzeczeniem nr [...] z [...] października 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w P., działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, umorzył postępowanie dyscyplinarne nr [...] prowadzone przeciwko skarżącemu.

W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że dokonał analizy materiałów postępowania dyscyplinarnego pod katem dyspozycji zawartej w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji i stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte postanowieniem z [...] października 2011 r. i dotyczy czynów popełnionych w dniach 22-28 czerwca 2011 r.; 22 sierpnia 2011 r. oraz 28 sierpnia 2011 r. Organ uznał, że biorąc pod uwagę okresy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie karalności. Wskazał również, że nie stwierdził, iż zarzucane skarżącemu czyny zawierały znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego, gdzie termin przedawnienia karalności nie mógłby nastąpić wcześniej niż termin przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. Organ stwierdził, że w tej sytuacji nie za chodzi konieczność uzupełniania materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodów zleconych przez Sąd wyrokiem z 30 lipca 2015 r., jako nie mających wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie przedawnienia karalności.

Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...], w którym wniósł o jego uchylenie i wydanie orzeczenia o uniewinnieniu.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] orzeczeniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podniósł, że w aktach przedmiotowego postępowania brak jest postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. [...] października 2015 r. rzecznik dyscyplinarny wystąpił do przełożonego dyscyplinarnego o wyrażenie zgody na skorzystanie z pomocy innego rzecznika dyscyplinarnego, celem analizy materiałów oraz sporządzenia sprawozdawania, a przełożony dyscyplinarny wyraził na to zgodę. Organ zarzucił również, że sprawozdanie z [...] października 2015 r. nie zawiera oznaczenia, czy sporządził je rzecznik dyscyplinarny prowadzący przedmiotowe postępowanie, czy też rzecznik przybrany do pomocy. Ponadto organ wskazał, że skarżący został obwiniony o popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych, zaś w zaskarżonym orzeczeniu zawarto trzy zarzuty, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zdaniem organu w związku z powyższym orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] października 2015 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego nie może pozostać w obrocie prawnym, albowiem należy rozważyć możliwość konwalidowania powstałych nieprawidłowości, a następnie zbadać, czy zaistniały przesłanki do wykonania czynności kończących postępowanie dyscyplinarne.

Rozpatrując sprawę ponownie Komendant Powiatowy Policji w P., orzeczeniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, umorzył postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że rzecznik dyscyplinarny wyznaczony do pomocy, zgodnie z orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z [...] grudnia 2015 r., konwalidował powstałe uchybienia proceduralne, tj. wydał postanowienie z [...] grudnia 2015 r. o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządził sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w którym oznaczono rzecznika dyscyplinego. Organ wskazał także, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy i stwierdzeniu, że zaistniały przesłanki do wykonania czynności kończących, orzekł o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia karalności przewinień dyscyplinarnych.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia, wniesionym do Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...], skarżący wyraził przekonanie, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie i wydał orzeczenie o jego uniewinnieniu., albowiem wskazane przez organ przepisy stanowią zakaz karania, a nie zakaz uniewinniania.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P.. W uzasadnieniu orzeczenia organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania. Podtrzymał argumentację organu I instancji, co do tego, że w świetle art. 135 ust. 4 ustawy o Policji w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie karalności. Ponadto organ wskazał, że nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że w zaskarżonym orzeczeniu naruszono art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie wydania orzeczenia o jego uniewinnieniu. W ocenie organu wydanie orzeczenia o uniewinnieniu skarżącego byłoby możliwe na obecnym etapie postępowania dyscyplinarnego tylko wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy wskazywałby, że obwiniony nie popełnił zarzucanych mu czynów. Zebrany w postępowaniu materiał dowodowy nie pozwala jednak na wydanie takiego rozstrzygnięcia. Organ stwierdził również, że pogląd taki wyraził też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w z 30 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 784/15. W wyroku tym Sąd stwierdził bowiem, że dopiero uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia w zakresie winy skarżącego. Zdaniem organu z powyżej opisanych przyczyn uzupełnienie materiału dowodowego było niemożliwe.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenie oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedawnienie karalności zarzucanych mu czynów nie jest przeszkodą do wydania orzeczenia uniewinniającego. Zarzucił, że organ I instancji umarzając postępowanie uchylił się od wykonania czynności procesowych wskazanych w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał, że gdyby należało w jego sprawie umorzyć postępowanie, to zrobiłby to Sąd, bo już wówczas były ku temu podstawy prawne. Podał również, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że roczny termin przedawnienia karalności czynu wskazany w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji nie oznacza, iż w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że obwiniony nie popełnił czynu, nie można wydać orzeczenia o uniewinnieniu. Stwierdził również, że Sąd nie wydawałby zaleceń o przeprowadzeniu postępowania dowodowego, gdyby postępowanie to należało umorzyć.

Skarżący zarzucił również organowi naruszenie art. 135 j ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wydania orzeczenia o uniewinnieniu go zarzucanych czynów oraz błędy proceduralne takie jak: nieprzesłanie wydanych orzeczeń ustanowionemu obrońcy (art. 135 f ust. 6ustawy), odstąpienie od zapoznania go z aktami postępowania przed podjęciem końcowej decyzji (art. 135 f ust. 10 oraz art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy).

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że rzecznik dyscyplinarny nie przeprowadził żądnych dodatkowych czynności dowodowych z powodu zaistnienia ujemnej przesłanki do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Materiał dowodowy nie zawierał żadnych dodatkowych dokumentów i dowodów w sprawie, z którymi ponownie należałoby zapoznać obwinionego i jego obrońcę. Ponadto organ przyznał, że orzeczenia organu I jak i II instancji nie były doręczane obrońcy obwinionego, lecz pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a.

Oceniając zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie podstawowy zarzut skargi, niewyartykułowany wprawdzie wprost, ale wynikający z jej uzasadnienia, odnosi się do naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Orzeczenia uznające skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu naruszeń dyscyplinarnych i wymierzające karę nagany, były przedmiotem sądowej kontroli. Organ orzekając ponownie w sprawie, w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 lipca 2015 r. orzeczenia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i Komendanta Powiatowego Policji w P., obowiązany był mieć na uwadze powyższą regulację. Sąd nakazał organowi uzupełnienie materiału dowodowego w określonym w wyroku zakresie i jego ocenę pod kątem, czy skarżący nie wykonując polecenia A. R. popełnił przewinienie dyscyplinarne. Wskazania Sądu odnosiły się zatem do przewinienia ujętego w pkt II zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Co do zarzutu opisanego w pkt I, to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2015 r. uznał, że stan faktyczny w tym zakresie jest bezsporny. W sytuacji gdy sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, obowiązany był on w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie obowiązuje ten sam stan prawny przy niezmienionym stanie faktycznym. Nie budzi bowiem wątpliwości w piśmiennictwie i w orzecznictwie, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ciążący na organie oraz na sądzie, może być wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Podkreślenia przy tym wymaga, że ocena legalności poddanego sądowej kontroli rozstrzygnięcia dokonywana jest według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozstrzygając ponownie w sprawie organy uznały, uwzględniając regulacje zawarte w art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o Policji, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka dalszego prowadzenia postępowania jaką jest przedawnienie karalności przewinienia dyscyplinarnego, co skutkuje obligatoryjnością umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie bowiem z art. 135 ust. 1 ustawy o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza:

1) jeżeli czynności wyjaśniające nie potwierdziły zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego;

2) po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5;

3) w razie śmierci policjanta;

4) jeżeli w tej samej sprawie zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne lub toczy się postępowanie dyscyplinarne.

Stosownie natomiast do ust. 4 powyższego artykułu kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. W myśl ust. 5 jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie takie należy uznać za prawidłowe.

W sprawie istotne jest bowiem na jaką datę dokonywana była wcześniejsza sądowa kontrola legalności wydanych w sprawie orzeczeń. Zestawienie dat popełnienia zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych, tj. czynu opisanego w zarzucie I, który miał miejsce 22-28 czerwca 2011 r. i trwał co najmniej do 22 sierpnia 2011 r., a polegał na nieprawidłowym wykonaniu czynności służbowej oraz czynu opisanego w zarzucie II polegającego na niewykonaniu polecenia służbowego wydanego przez przełożonego mającego miejsce 22-23 sierpnia 2011 r., i daty wydania orzeczenia przez organ odwoławczy, tj. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] listopada 2012 r., przy uwzględnieniu okresu zawieszenia postępowania od [...] stycznia 2012 r. do [...] lutego 2012 r. i od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r., wskazuje, że w dacie orzekania przewidziany w przepisie art. 135 ust. 4 ustawy o Policji termin nie upłynął. Organ nie rozważał zatem kwestii umorzenia postępowania, gdyż okoliczności faktyczne nie uprawniały do tego. W konsekwencji również Sąd, który nie jest uprawniony do zastępowania organu w zakresie orzekania co do istoty sprawy, a jedynie do oceny legalności wydanego aktu, dokonał kontroli prawidłowości wydanych w sprawie orzeczeń uwzględniając stan faktyczny istniejący w dacie ich wydania. W dacie tej przedawnienie karalności jeszcze nie nastąpiło i nie mogło być ono uwzględnione przez Sąd. Dodatkowo zauważyć można, że skarżący w skardze na orzeczenie z [...] listopada 2012 r. wnioskował o ewentualne umorzenie postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia karalności zarzucanych mu czynów. Sąd I instancji wniosku tego nie uwzględnił, skargę oddalił, a skarżący w skardze kasacyjnej nie podnosił kwestii przedawnienia karalności zarzucanych mu przewinień. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w ramach zarzutów kasacyjnych w kwestii przedawnienia nie wypowiadał się, przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia jedynie w ramach zarzutów kasacyjnych. Sąd Wojewódzki orzekając ponownie w sprawie, działając w ramach związania wynikającego z art. 190 P.p.s.a., kwestii tej również nie rozważał. Nie można zatem zasadnie twierdzić, jak czyni to skarżący w skardze, że gdyby w tej sprawie należało umorzyć postępowanie z powodu upływu rocznego terminu, to zrobiłby to orzekający Sąd.

Po wyroku Sądu Wojewódzkiego z 30 lipca 2015 r. sytuacja faktyczna w przedmiotowej sprawie uległa zasadniczej zmianie. Ta zmiana okoliczności faktycznych to upływ czasu od popełnienia przypisywanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych. Poza wszelką wątpliwością od ich popełnienia upłynął rok. Okoliczność tę organ obowiązany był uwzględnić, zważywszy szczególnie na kategoryczną regulację zawartą

w 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, która nakazuje organowi umorzyć postępowanie dyscyplinarne po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego

(w sprawie niniejszej nie występuje sytuacja przewidziana w ust. 5 art 135 ww. ustawy). Przepis ten określa termin zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Jak zasadnie wskazał organ przepisy ustawy o Policji nie przewidują odstępstw od powyższego terminu, pozwalających na dalsze prowadzenie czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym. W orzecznictwie przyjmuje się wprawdzie, że wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności czynu nie wyklucza umorzenia z przyczyn materialnych bądź wydania orzeczenia uniewinniającego, o ile zebrany

w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie czy czyn popełniono oraz umożliwia jego merytoryczną ocenę, pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej (por. wyrok NSA

z 8 kwietnia 2011 r., I OSK 2093/10, NSAiWSA z 2013 r. nr 2 poz. 26). Podkreśla się jednak, że materiał dowodowy musi być zebrany w ciągu roku, po upływie którego możliwe jest wydanie jedynie orzeczenia uniewinniającego, jeżeli w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie istnieją przesłanki do uniewinnienia (por. wyrok NSA z 12 maja 2006 r., I OSK 1130/05, dostępny cbois.nsa.gov.pl). Wobec zmiany okoliczności faktycznych sprawy nie zachodziła możliwość realizacji zawartych w wyroku z 30 lipca 2015 r. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie upoważniał do uznania, że skarżący jest niewinny. W zakresie zarzutu opisanego w pkt I stan faktyczny nie został przez Sąd zakwestionowany i poczynione ustalenia faktyczne pozwalały na postawienie skarżącemu tak sformułowanego zarzutu. Co do zarzutu opisanego w pkt II, to braki w materiale dowodowym nie uprawniają do kategorycznego stwierdzenia, czy skarżący popełnił zarzucane mu w tym punkcie przewinienie dyscyplinarne. Jak podkreślił Sąd w wyroku z 30 lipca 2015 r. pozwoli na to dopiero uzupełniony materiał dowodowy.

W tak zarysowanych okolicznościach faktycznych, uwzględniając ich zmianę

w stosunku do stanu, który oceniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

w wyroku z 30 lipca 2015 r. oraz iż od popełnienia przewinienia dyscyplinarnego upłynął rok, organ obowiązany był umorzyć postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Przedawnienie karalności stanowi bezwzględną przeszkodę dla prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania jako nieuprawnione należy zatem ocenić sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 135 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 135 e i 135 j ust. 1 i 4 ustawy o Policji.

Na uwzględnienie nie zasługują też pozostałe zarzuty skargi.

Zgodnie z art.135i ust. 1 ustawy o Policji rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych i uznaniu, że zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, zapoznaje obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. Obrońca może zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego,

o których mowa w ust. 1, nie później niż do dnia zapoznania obwinionego z tymi aktami (ust. 2). Stosownie natomiast do art. 135f ust. 10 ustawy o Policji udział w czynnościach dowodowych oraz zapoznanie z aktami postępowania dyscyplinarnego obwinionego zwolnionego od zajęć służbowych z powodu choroby wymaga zgody lekarza, który orzekł czasową niezdolność obwinionego do służby. W przypadku braku możliwości nawiązania kontaktu z lekarzem lub zmiany lekarza zgody takiej może udzielić lekarz, który obecnie leczy obwinionego, a w dalszej kolejności lekarz o takiej samej specjalności.

W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia powyższych przepisów

w sposób mający wpływ na wynik sprawy, albowiem rzecznik dyscyplinarny nie przeprowadzał żadnych dodatkowych czynności dowodowych z powodu zaistnienia ujemnej przesłanki procesowej do dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawierał żadnych dodatkowych dowodów, które nie były znane skarżącemu i z którymi należałoby go zapoznać.

Stosownie do przepisu art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że skarżący ustanowił pełnomocnika na etapie postepowania sądowego. Pełnomocnictwo z 14 grudnia 2012 r. zostało złożone do akt sprawy II SA/Wa 158/13 wraz ze skargą i ustanowiony pełnomocnik reprezentował skarżącego w postepowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnictwo takie nie wpłynęło natomiast do akt postepowania dyscyplinarnego, wobec czego organy prowadzące to postepowanie nie były obowiązane do przesyłania wydanych w sprawie orzeczeń obrońcy skarżącego, skoro nie został on ustanowiony

w tym postępowaniu. Wydawane w sprawie orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia

i inne pisma zawierające stosowne pouczenia doręczane były skarżącemu, który w sposób prawidłowy i terminowy korzystał w przysługujących mu uprawnień procesowych.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji orzeczenia.