Postanowienie NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1541/03
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2003-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Organizacje społeczne
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 31 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Organizacja społeczna musi mieć ustawową podstawę do samodzielnego działania i musi być zarejestrowana w odpowiednim rejestrze urzędowym. Zatem, prawa strony przez sądem administracyjnym ma organizacja społeczna wpisana do takiego rejestru.

TEZY

Organizacja społeczna musi mieć ustawową podstawę do samodzielnego działania i musi być zarejestrowana w odpowiednim rejestrze urzędowym. Zatem, prawa strony przez sądem administracyjnym ma organizacja społeczna wpisana do takiego rejestru.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sołectwa W. oraz Koła Gminnego "Ż." Polskiego Klubu Ekologicznego w R.-W. na decyzję Wojewody D. z dnia 30 maja 2003 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 maja 2003 r. (...) Wojewoda D. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze na skutek wniesionego przez Sołectwo W. i Koła Gminnego "Ż." Polskiego Klubu Ekologicznego w R.-W. odwołania od decyzji Starosty G. z dnia 4 kwietnia 2003 r. (...) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych w miejscowości R.-W. gm. W. - wobec przyjęcia, iż wnoszący odwołanie nie posiadają przymiotu strony postępowania administracyjnego.

Jednocześnie Wojewoda D. decyzją z dnia 30 maja 2003 r. (...) utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Starosty G. z dnia 4 kwietnia 2003 r. (...) na skutek odwołania wniesionego przez Zofię S. i Tomasza K.

Sołectwo W. oraz Koło Gminne "Ż." Polski Klub Ekologiczny wnieśli skargę na decyzje wojewody D. z dnia 30 maja 2003 r. (...) o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty G. z dnia 4 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i wobec wskazywanych w skardze naruszeń prawa domagali się weryfikacji zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, podkreślając podobnie jak to czynił w decyzji swej z dnia 30 maja 2003 r. (...) o umorzeniu postępowania odwoławczego, iż zarówno Sołectwo W. jak i Koło Gminne "Ż." Polskiego Klubu Ekologicznego nie legitymuje się przymiotem strony w przedmiotowym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez upoważniony podmiot.

Niedopuszczalność skargi z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację kiedy skarga została wniesiona przez jednostkę nieuprawnioną do wniesienia skargi do NSA. Według bowiem art. 33 ust. 2 cyt. ustawy o NSA stroną uprawnioną do wniesienia skargi do NSA jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych osób.

Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie niekwestionowany jest pogląd, iż interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa, który odnosi się do uprawnień lub obowiązku danego podmiotu. Oznacza to, iż skarżący musi mieć do złożenia skargi interes prawny, który jest rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżoną decyzją.

Interes prawny w rozumieniu powołanego art. 33 ust. 2 ustawy o NSA ma więc charakter materialnoprawny. Jest on bowiem oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności.

Przede wszystkim zauważyć należy, iż Sołectwo W. jest jednostką pomocniczą gminy. Stosownie bowiem do zapisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ - Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwo oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostka pomocnicza może być również położona na terenie gminy miasta. Jednakże jednostki pomocnicze i jej organy nie są organizacją społeczną, która może być na podstawie art. 31 par. 1 Kpa dopuszczona do postępowania a przez to nie ma prawa do korzystania z praw procesowych strony /porównaj wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2003 r. II SA/Wr 2198 - nie publ./.

Skoro w rozpoznawanej sprawie dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych Sołectwo W. nie posiada własnego interesu prawnego ponieważ sprawa nie dotyczy jego praw i obowiązków a nie może jak wyżej zaznaczono Sołectwo korzystać z praw przysługujących organizacji społecznej określonych w art. 31 par. 1 Kpa to uznać należy w tej sprawie w sposób oczywisty, iż ta jednostka pomocnicza Gminy nie może skutecznie zaskarżyć do NSA decyzję Wojewody D. z 30 maja 2003 r. (...).

Przedmiotowa sprawa nie dotyczy również praw i obowiązków Koła Gminnego "Ż." PKE w R.-W. lecz skargę tego podmiotu należy rozpatrywać w kategorii skargi wniesionej przez organizację społeczną.

Zgodnie z art. 59 ustawy o NSA przed Sądem administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy art. 29-32 Kpa. Z regulacji tych zaś wynika, iż organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania /art. 31 par. 1 pkt 1 Kpa/.

W znanym orzeczeniu Sąd Najwyższy /Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cywilnej i Izby Karnej z 1957 r. zeszyt 1, str. 64/ stwierdził, że pod terminem organizacja społeczna należy rozumieć wszelkie dopuszczone przez prawo zrzeszenia osób fizycznych, bez względu na ich cele i zadania oraz formę prawną. Z kolei art. 5 par. 2 pkt 5 Kpa stanowi, że ilekroć w przepisach kodeksu jest mowa o organizacjach społecznych, to rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Stąd katalog organizacji społecznych jest w polskim ustawodawstwie niesłychanie szeroki.

Organizacja społeczna musi mieć jednak ustawową podstawę do swego samodzielnego działania i musi być zarejestrowana w odpowiednim rejestrze urzędowym. Zatem prawa strony przed NSA ma organizacja społeczna wpisana do odpowiedniego rejestru urzędowego.

Z lektury akt sprawy wynika, iż Koło Gminne "Ż." Polskiego Klubu Ekologicznego w W. nie jest zarejestrowane w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Natomiast już po wniesieniu skargi w tej sprawie Polski Klub Ekologiczny Okręg D., który uchwałą Zarządu Okręgu D. Polskiego Klubu Ekologicznego we W. z dnia 19 marca 2003 r. powołał Koło Gminne "Ż." z siedzibą w R.-W. wnioskiem z dnia 28 listopada 2003 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej o zmianę danych podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez wpisanie Koła Gminnego "Ż." w W. jako oddziału Polskiego Klubu Ekologicznego Okręg D. Wniosek oczekuje w Sądzie powszechnym na rozpatrzenie.

Z powyższego wynika, iż Koło Gminne "Ż." Polskiego Klubu Ekologicznego w W. nie jest organizacją społeczną o jakiej mowa w art. 33 cytowanej ustawy o NSA.

Powyższe rozważania prowadza do wniosku w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, iż skarga w tej sprawie została wniesiona przez podmioty nie mające legitymacji do wniesienia skargi.

Stąd też na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ tak wniesiona skargę należało odrzucić.