Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1164/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c, art. 134 par 1 , art. 132 ust. 1 , art. 135 e ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej nagany I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. , II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] r., nr[...] , wydanym na podstawie art. 133, art. 135j ust. 1 pkt 3 w związku z art. 134 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), Komendant Powiatowy Policji uznał starszego aspiranta A. K. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę nagany.

Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że w dniu [...] r. rzecznik dyscyplinarny wszczął postępowanie dyscyplinarne obwiniając A. K. o dwukrotne naruszenie dyscypliny służbowej. W dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji wydał orzeczenie nr[...] , który uznał obwinionego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę nagany. Na skutek odwołania A. K.. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...] uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [..] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji prowadził postępowanie przeciwko policjantowi A. K. obwinionemu o to, że w dniu [...] r., pełniąc funkcję detektywa Zespołu [...] Komisariatu Policji , odmówił wykonania polecenia służbowego Komendanta Komisariatu Policji , polegającego na przeszukaniu pomieszczeń zajmowanych przez Ł. C.; oraz za to, że w dniu [...] r., pełniąc funkcję [...] Komisariatu Policji , wbrew poleceniu z dnia [...] r., pobrał pojazd służbowy marki [...] nr rej. [...] bez wcześniejszego uzgodnienia z przełożonym zasadności jego użycia, a następnie opuścił jednostkę bez wiedzy i zgody przełożonego, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ pierwszej instancji uznał A. K. winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany.

Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł A. K.. Według strony, kwestionowane orzeczenie jest całkowicie niesprawiedliwe, albowiem nie dopuścił się w żaden sposób opisanych w nim czynów. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone stronniczo, bez uwzględnienia uwarunkowań prawnych, określonych w art. 135g ustawy o Policji. Rzecznik dyscyplinarny nie przeprowadził czynności, wnioskowanych przez stronę, które miałyby decydujące znaczenie w sprawie. Czynnością taką powinno być przesłuchanie prokuratora. Twierdził, że nigdy nie odmówił wykonania polecenia objętego zarzutem. Za problematyczne uważał, wydawanie poleceń służbowych przez przełożonego, będącego w tym czasie wolnym od służby i poza miejscem zdarzenia. Podnosi, że w chwili wydawania przez [...] M. telefonicznego polecenia, wykonywał czynności zlecone przez prokuratora, polegające na przesłuchaniu w charakterze świadka pokrzywdzonej, o czym dwukrotnie informował przełożonego. Odwołujący się argumentował, że nie mógł jednocześnie wykonać obu poleceń (prokuratora i przełożonego), a kwestia ta nie została wyjaśniona. Wskazał, że sugerował przełożonemu sposób wykonania poważnej czynności jaką jest zatrzymanie osoby podejrzanej o posiadanie broni palnej, połączone z wielokrotnym [...] i znęcaniem się nad żoną. Według policjanta, jego przełożony powinien zdawać sobie sprawę, że podstawową czynnością przy tego typu przestępstwie jest powiadomienie o tym fakcie prokuratora i uzgodnienie z nim wszelkich działań. Odwołujący się podniósł, że informował Naczelnika WKKPP [...] o ustaleniach dokonanych z prokuratorem, a ponadto poinformował o przystąpieniu do przesłuchania pokrzywdzonej i zasugerował wdrożenie procedury sprowadzenia Nieetatowej Grupy AT z KPP .

Odnosząc się do drugiego zarzutu, A. K. oświadczył, że nigdy nie otrzymał od swego przełożonego polecenia uzgadniania z nim każdorazowego użycia pojazdu służbowego lub opuszczania terenu Komisariatu. Przełożony nie przeprowadzał z nim jakiejkolwiek rozmowy instruktażowej w tym zakresie. Zasadność użycia radiowozu została przez niego wyjaśniona w zażaleniu z dnia [...] r. Nie zgodził się z twierdzeniami kwestionowanej decyzji, że przełożony w sposób wyraźny przekazał nie tylko obwinionemu, ale także pozostałym funkcjonariuszom zasady użytkowania pojazdów. Stwierdził, że zeznania funkcjonariuszy są rozbieżne. Podał również, że w dniu [...] r., kilka sekund po wyjeździe radiowozem z terenu Komisariatu, przełożony zadzwonił do obwinionego z zapytaniem o miejsce pobytu. W trakcie rozmowy policjant poinformował przełożonego, że jedzie do jednego ze sklepów pobrać monitoring niezbędny w jednym z postępowań. Godzina wyjazdu

i powrotu tego dnia została zapisana w książce pracy radiowozu.

Odwołujący się uważał, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez przełożonego jest kolejnym przejawem niechęci do niego. O negatywnym stosunku przełożonego do odwołującego się wielokrotnie informował w raportach kierowanych do Komendanta Powiatowego Policji , zaś organ znając ten stan rzeczy, bezkrytycznie odniósł się do wniosku przełożonego i nie przeprowadził nawet czynności wyjaśniających z art. 134i ust. 4 ustawy o Policji.

Orzeczeniem z dnia [...] r., Nr[...] , wydanym na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu orzeczenia, organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Z dokonanych przez organ ustaleń w tym zakresie wynikało, że dniu [...] r. około godz. 12.00 do Komisariatu Policji zgłosiła się K. C. zarzucając, że została [...] przez [...] - Ł.C.. Z przeprowadzonych ustaleń wynikało, że Ł. C. może posiadać przy sobie broń. [...] Komisariatu Policji aspirant sztabowy Z. M., który nie pełnił w tym dniu służby w Komisariacie, polecił st. sierż. S. M., od którego telefonicznie dowiedział się o zdarzeniu, wykonanie czynności niecierpiących zwłoki w trybie art. 308 § 1 K.p.k., tj. przyjęcie zawiadomienia o przestępstwie, przesłuchanie pokrzywdzonej, zlecenie badania ginekologicznego oraz przeszukanie pomieszczeń należących do Ł. C.. Polecenie takie Komendant przekazał również st. aspirantowi A. K.. Około godz. [...] tego samego dnia Naczelnik Wydziału [...] KPP przekazał telefonicznie Komendantowi Komisariatu Policji informację, że A. K., zwrócił się o przeszukanie pomieszczeń z pomocą oddziału antyterrorystycznego. Przełożony strony uznał, że użycie Samodzielnego Oddziału [...] jest zbędne i polecił obwinionemu, aby po przyjęciu zawiadomienia od K. C., wraz z dwoma policjantami, dokonał przeszukania pomieszczeń zajmowanych przez Ł. C. celem odnalezienia broni. Obwiniony oświadczył, że nie wykona tego rozkazu z uwagi na swoje bezpieczeństwo i zażądał udziału w przeszukaniu policjantów z oddziału antyterrorystycznego. Przełożony nie dostrzegając takiej potrzeby ponownie nakazał obwinionemu przeszukanie pomieszczeń wraz z dwoma policjantami. A. K. odmówił przeprowadzenia przeszukania, żądając jednoczenie przesłania polecenia na piśmie przez dyżurnego KPP . W tej sytuacji[...] . Z. M. przekazał dowodzenie st. sierż. S. M. i polecił żeby inni funkcjonariusze przeprowadzili przeszukanie pojazdu oraz pomieszczeń zajmowanych przez Ł. C..

W trakcie postępowania dyscyplinarnego w charakterze świadka przesłuchani zostali: I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji [...] K. K., Naczelnik Wydziału [...] KPP aspirant sztabowy A. M., Komendant Komisariatu Policji [...] sztabowy Z. M., [...] t S. M.. Świadkowie potwierdzili, że w dniu [...] . r. K. C. zgłosiła w Komisariacie Policji zawiadomienie o znęcaniu się psychicznym i fizycznym oraz wielokrotnym gwałcie popełnionym przez jej męża Ł. C., który odgrażał się, że posiada broń palną i groził jej śmiercią. Pokrzywdzona zgłosiła się w Komisariacie wraz z K. Z zeznań świadków wynikało również, że tym samym dniu w Komisariacie stawił się Ł. C., który zgłosił zawiadomienie o przestępstwie popełnionym przez kochanka swojej żony, który miał grozić mu uszkodzeniem ciała i pozbawieniem życia. [...] A. K. pełnił w tym czasie dyżur zdarzeniowy w Komisariacie Policji . Na polecenie Komendanta Komisariatu sierżant S. M. dokonał przesłuchania świadka K. K., zaś [...] A. K. przyjmował od pokrzywdzonej zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa.

Świadkowie potwierdzili również, ze obwiniony A. K. skontaktował się z aspirantem sztabowym A.M. z KPP , wskazując na potrzebę użycia w sprawie oddziału antyterrorystycznego KPP , natomiast Komendant Komisariatu Policji po otrzymaniu tej informacji od[...] . A. M. uznał, że wobec braku potwierdzenia posiadania broni przez Ł. C., brak jest podstaw do zastosowania oddziału antyterrorystycznego i z tego powodu polecił A. K. przeszukanie pomieszczeń zajmowanych przez podejrzanego wraz

z dwoma funkcjonariuszami. Obwiniony w obawie o swoje bezpieczeństwo podtrzymał żądanie, aby przy przeszukaniu rzeczonych pomieszczeń udział wziął pododdział antyterrorystyczny.

Według relacji S. M., który przyjmował zawiadomienie od Ł. C., policjant zadzwonił do niego i pod pozorem uzupełnienia dokumentów związanych ze składanym zawiadomieniem poprosił, aby stawił się w Komisariacie Policji . Ł. C. po ok. pół godzinie zgłosił się w Komisariacie, gdzie został zatrzymany i odwieziony do osadzenia w areszcie w KPP . Świadek S. M. zgodnie z poleceniem Komendanta dokonał przeszukania pomieszczeń zajmowanych przez podejrzanego. Komendant KP Z. M., zeznał również, że obwiniony A. K. nie przyjmował jakichkolwiek jego argumentów o braku podstaw do angażowania pododdziału antyterrorystycznego i w dalszym ciągu odmawiał realizacji przeszukania, a następnie zażądał przesłania polecenia Komendanta Powiatowego Policji na piśmie. Według świadka, obwiniony nie powiedział, że wykona polecenie przeszukania po ukończeniu czynności przyjęcia zawiadomienia, tylko stanowczo odmówił jego wykonania, a po zakończeniu czynności przyjęcia zawiadomienia

o popełnieniu przestępstwa zakończył służbę i udał się do domu.

Przesłuchany w charakterze obwinionego A. K. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i przedstawił własną wersję zdarzeń. Wskazał, że w dniu [...] r. pełnił służbę w godzinach [...] i około godziny [...] zgłosiła się w Komisariacie K. C. ze swoją koleżanką, chcąc złożyć zawiadomienie o fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad nią przez męża Ł. C., o posiadaniu przez niego broni palnej oraz wielokrotnym [...] . A. K. wyjaśniał, że pokrzywdzoną i jej męża zna od kilku lat, gdyż mieszkają w tej samej miejscowości. Ł. C. miał prowadzone kilkakrotnie postępowanie karne, jest osobą agresywną, impulsywną i nieobliczalną. Pokrzywdzona zeznała, że podejrzany leczy się [...] z powodu agresji oraz, że groził jej śmiercią poprzez zaS.nie z broni palnej, którą zakupił nielegalnie. Informację o posiadaniu broni palnej potwierdziła [...] pokrzywdzonej. Według obwinionego istniało uzasadnione podejrzenie, że Ł. C. może posiadać broń palną, a jego charakter budził realną obawę co do możliwości jej użycia. Według informacji uzyskanych przez policjanta, podejrzany przebywał w domu [...] . Obwiniony o realnej obawie użycia broni przez podejrzanego oraz o przydatności użycia grupy antyterrorystycznej powiadomił Naczelnika Wydziału [...] KPP . Jego zdaniem, zasadne było uzyskanie wsparcia takiej grupy i dlatego zwrócił się o wszczęcie procedury w celu uzyskania tego rodzaju wsparcia. Kwestię wykorzystania grupy antyterrorystycznej pozostawił w gestii Naczelnika Wydziału [...] lub Komendanta Powiatowego. Obwiniony zeznał również, że rozmawiał telefoniczne z prokurator K. K., której przedstawił ustalenia w niniejszej sprawie. W jego ocenie prokurator powinna osobiście zaangażować się w wykonywane czynności w tej sprawie, zwłaszcza w przesłuchanie pokrzywdzonej. Prokurator polecił obwinionemu osobiste wykonywanie czynności w tej sprawie, w tym szczegółowe wyczerpujące przesłuchanie pokrzywdzonej i przyjęcie od niej zawiadomienia. Ustalenia dokonane z prokuratorem telefonicznie przekazał aspirantowi sztabowemu Z. M.. Poinformował go również o zgłoszonej prośbie uruchomienia procedury wsparcia oddziału antyterrorystycznego KPP . Przełożony nie zaakceptował zaangażowania wsparcia antyterrorystycznego i nakazał obwinionemu wraz z dwoma niedoświadczonymi funkcjonariuszami zatrzymanie Ł. C. we własnym zakresie, a następnie dokończenie czynności w sprawie. Obwiniony informował przełożonego, że zgodnie z poleceniem prokuratora przyjmuje zawiadomienie i przystępuje do szczegółowego przesłuchania pokrzywdzonej, co w tego typu sprawach zajmuje wiele czasu, w związku z tym nie może bezzwłocznie wykonać polecenia. Wskazał również na wytyczne Prokuratora Generalnego oraz taktykę zatrzymania osób niebezpiecznych w pomieszczeniach. Po rozmowie z Komendantem obwiniony przystąpił do przesłuchania K. C.. Przełożony, w kolejnej rozmowie telefonicznej poinformował obwinionego, że po konsultacji z Zastępcą Komendanta Powiatowego Policji należy zatrzymać Ł. C. we własnym zakresie, jednak obwiniony ponownie oświadczył, że wykonuje polecenie prokuratury i przesłuchuje pokrzywdzoną. Komendant stwierdził, że załatwi tę sprawę w inny sposób i ściągnął szybciej do służby dwóch policjantów z KP i dwóch z PP [..] w celu dokonania czynności, które pierwotnie zlecał obwinionemu. Policjant wiedział o zatrzymaniu w Komisariacie Ł. C..

Według organu odwoławczego, analiza materiału zgromadzonego w sprawie wykazała, że A. K. dopuścił się zarzucanego mu naruszenia prawa. Z akt wynika, że obwiniony był inicjatorem sprowadzenia nieetatowej grupy wsparcia do przeszukania pomieszczenia, z uwagi na rzekome posiadanie broni przez podejrzanego, chociaż informacje na ten temat pochodzące od pokrzywdzonej i jej koleżanki i nie zostały zweryfikowane. Polecenie skierowane do obwinionego o przeszukaniu pomieszczeń, było konsultowane z policjantami Komendy Powiatowej Policji . Sugestie, że [...] Z. M. chciał narazić zdrowie i życie policjantów z uwagi na brak ich doświadczenia, przy realizacji czynności przeszukania organ odwoławczy uznał za chybione. Policjanci określani przez obwinionego jako "antyterroryści", z KPP [..] , nie posiadają szczególnych właściwości, którymi nie dysponowaliby policjanci z KP . Koncentracja wsparcia byłaby w opisanej sytuacji środkiem nieadekwatnym.

Organ wskazał na reguły służby w Policji, wedle których podwładny zobowiązany jest stosować się do metodyki wykonawczej. Policjant ślubuje wykonywanie powierzonych mu zadań nawet z narażeniem życia oraz zobowiązuje się do wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych. Za niewiarygodne organ uznał nie tylko wyjaśnienia obwinionego o konieczności użycia policjantów z KPP , ale także dotyczące informowania przełożonego, że nie może wykonać jego poleceń w związku z poleceniami otrzymanymi od prokuratora. Jak wynika z akt sprawy, polecenie o przyjęciu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa obwiniony otrzymał od bezpośrednio przełożonego. Powielenie tych samych poleceń przez prokuratora, nie zmienia stanu faktycznego sprawy. Obwiniony składając wyjaśnienia w trakcie postępowania, czy w odwołaniu nie wskazał innych, niż wydane przez przełożonego poleceń prokuratora. Zdaniem organu, odmowa przesłuchania w tym zakresie prokuratora przez rzecznika dyscyplinarnego była zasadna. Za niewiarygodne organ uznał również twierdzenie, że przełożony nakazał obwinionemu przerwanie czynności przesłuchania pokrzywdzonej, przedkładając nad nią czynność przeszukania pomieszczeń. Potwierdza to zachowanie S. M., który po zakończeniu swoich czynności, wiedząc o poleceniu przeszukania pomieszczeń, oczekiwał na obwinionego, aby przystąpić do dalszych działań. W takiej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że A. K. bezpodstawnie odmówił wykonania polecenia przełożonego polegającego na przeszukaniu mieszkania. Za niezasadne, organ uznał twierdzenie strony, że przedmiotowy zarzut zawiera błąd formalny, bowiem nigdy nie odmówił przeszukania pomieszczeń, ale jedynie zatrzymania Ł. C.. Zdaniem organu, obie te czynności są ze sobą ściśle związane. Za niezrozumiałe organ uznał twierdzenia strony, że polecenia przełożonego były wydane w czasie wolnym od służby i poza miejscem zdarzenia. Komendant Komisariatu Policji zastrzegł sobie przekazywanie informacji o zdarzeniach [...] na obszarze działania podległej mu jednostki również w czasie wolnym, tak więc po jej uzyskaniu posiadał uprawnienia do kierowania podległymi mu policjantami.

Organ odwoławczy odniósł się następnie do drugiego z postawionych w sprawie zarzutów, tj. niestosowania się przez A. K. do polecenia służbowego o użytkowaniu pojazdów służbowych i opuszczaniu terenu jednostki. Według ustaleń organu odwoławczego, przełożony A. K. w dniu [..] r. przeprowadził z nim rozmowę w sprawie użytkowaniu pojazdów służbowych, pozostających na stanie podległej mu jednostki i opuszczania jej siedziby w związku z kontrolą liczby przejechanych kilometrów w autach służbowych. Obwiniony nie poinformował przełożonego, w jakim celu użył w dniu [...] r., pojazd marki [..] o nr rej. f [..] , w godzinach[...] , przejeżdżając w tym dniu [..] km. Według ustaleń organu, przełożony aspirant sztabowy Z. M. wydał polecenie, aby w dniach, w których A. K. pełni służbę, uzgadniał z nim wyjazdy służbowe oraz użytkował radiowóz za jego wiedzą i zgodą.

Tymczasem w dniu [...] r. obwiniony opuścił jednostkę, pobierając pojazd służbowy marki [...] nr rej. [...] , nie uzgadniając z przełożonym wyjazdu i jego celu, co uniemożliwiało ustalenie, gdzie się znajdował, jakie wykonywał czynności oraz czy zasadnie używał pojazdu służbowego. Przesłuchany w charakterze świadka, [...] Z. M., oświadczył, że obwiniony nie dostosował się do jego wcześniejszego polecenia służbowego, wydanego w [...] r. gdy przeprowadził z podwładnym rozmowę w ramach tzw. "Systemu Wczesnej Interwencji". Podwładny nie wyjaśnił wówczas, w jakim celu użytkował pojazd służbowy marki [..] . Rozmowa ta została przeprowadzona także z uwagi na opuszczanie przez obwinionego siedziby jednostki. W związku z tym, że podwładny nie przekazał informacji w jaki celu użytkował pojazd, przełożony wydał polecenie uzgadniania opuszczania terenu jednostki oraz użytkowania radiowozu tylko za jego wiedzą i zgodą. Po powrocie do jednostki w dniu [...] r. w trakcie rozmowy z przełożonym nie wyjaśnił przyczyn braku stosowania się do wydanego polecenia w sprawie opuszczania jednostki i wykorzystania pojazdów służbowych, policjant milczał i nie udzielił żadnej odpowiedzi. Świadek stwierdził, że zachowanie obwinionego jest wobec niego lekceważące, źle wpływa na pozostałych policjantów Komisariatu Policji oraz podważa jego autorytet. Świadek wyjaśniał również, że w książce odpraw oraz notatnikach służbowych nie są zapisywane wszystkie polecenia przekazywane przez przełożonego policjantom. Zarówno notatnik służbowy policjanta, jak i książka odpraw nie odzwierciedlają poleceń dotyczących sposobu użytkowania radiowozów, a jedynie wskazują, jaki radiowóz został przydzielony do służby w danym dniu. W notatniku świadka znajduje się informacja o rozmowie z obwinionym, przeprowadzonej w dniu [...] r., w związku z dużą liczbą przejechanych przez niego kilometrów oraz opuszczania jednostki bez zgody przełożonego. W notatce znalazła się informacja o wydanym policjantowi poleceniu uzgadniania wyjazdów służbowych i użytkowania radiowozu za wiedzą i zgodą przełożonego. Przełożony odnotował również reakcję podwładnego, który stwierdził,

że "go to śmieszy". Z notatki pracownika Zespołu Kadr i Szkolenia KPP sporządzonego, w oparciu o kartę ewidencyjną czasu służby Komendanta KPP [...] r. wynikało, że w dniu [...]r. pełnił on służbę w godzinach[..] . W charakterze świadka przesłuchano również [...] S. M., który oświadczył, że wie o obowiązku informowania Komendanta o każdym użyciu pojazdu służbowego. Dotyczy to także pojazdu nieoznakowanego marki [...] , a takie polecenie zostało ustnie wydane kilka miesięcy wcześniej. Świadek nie odnotował tego polecenia w notatniku służbowym ani książce odpraw, ponieważ nie są to jego zdaniem dokumenty służące do utrwalania tak oczywistych spraw, a służą dokumentowaniu przebiegu służby i obsługiwanych zdarzeń. Z kolei świadek [...] S B. zeznał, że w czasie, gdy pełnił służbę nie było wytycznych dotyczących użytkowania pojazdów służbowych. Każdy policjant użytkował samochód służbowy według potrzeb i nie było potrzeby zgłaszania faktu użycia pojazdu. Osobiście nigdy nie otrzymał od Komendanta polecenia zgłaszania użycia pojazdu. Świadek [...] J. C. zeznał, że często korzystał z oznakowanego radiowozu i nie musiał zgłaszać Komendantowi faktu korzystania z tego pojazdu. Wiedział, że używanie nieoznakowanego pojazdu należy zgłaszać telefonicznie, bądź osobiście Komendantowi celem uzyskania zgody. Świadek [...] M. L. podał, że wykorzystuje pojazd służbowy, który Komendant wpisze w książce odpraw

i rozliczania służby patrolowej. Do służby jest przydzielany radiowóz oznakowany, natomiast samochód nieoznakowany może być uważany wyłącznie za zgodą Komendanta jednostki. Pobranie radiowozu nieoznakowanego wymagało poinformowania przełożonego osobiście albo telefonicznie. Świadek M. S. zeznał natomiast, że w czasie służby użytkuje oznakowany radiowóz i jeżeli Komendant jest obecny w siedzibie jednostki zgłasza mu wyjazd w teren. Radiowóz nieoznakowany może użytkować za zgodą Komendanta, do obsługi zdarzeń, gdy nie ma pojazdu oznakowanego. Według spostrzeżeń tego świadka, stosunek obwinionego do Komendanta komisariatu jest negatywny, gdyż obwiniony nawet, gdy jest w pracy nie przychodzi na odprawy, w czasie której Komendant informuje o zaistniałych zdarzeniach oraz zleca czynności służbowe do wykonania.

Obwiniony A. K. nie przyznał się do popełnienia drugiego

z zarzucanych mu czynów. Zarzut niestosowania się do polecenia przełożonego

w zakresie użytkowania pojazdów służbowych uważa za bezzasadny i nieprawdziwy. Przełożony nigdy nie przeprowadzał z nim rozmowy instruktażowej na temat opuszczania budynku komisariatu i użytkowania samochodów służbowych. Prawdą jest, że przełożony przeprowadził rozmowę dotyczącą informowania go na bieżąco

o wszelkich ważniejszych zdarzeniach [...] nych, nawet w czasie wolnym od służby. Utrzymuje, że żaden z funkcjonariuszy KPP nie otrzymał od przełożonego polecenia każdorazowego meldowania o przypadkach opuszczania komisariatu. W kwestii przeprowadzenia z obwinionym rozmowy w sprawie przekroczenia limitu przejechanych kilometrów, która miała mieć miejsce w połowie [...] ., A. K. wyraził zdziwienie, gdyż przełożony miał w tym czasie przebywać na urlopie w miejscowości nadmorskiej. Obwiniony podał, że jest funkcjonariuszem o najdłuższym stażu służby w KP , a przełożony traktuje go niesprawiedliwie, o czym świadczy przedstawienie mu drugiego z zarzutów. Według relacji obwinionego, w dniu [...] r., wyjechał radiowozem nieoznakowanym w celu ustalenia możliwości technicznych uzyskania zapisu z monitoringu ze sklepu spożywczego przy ul. [..] . Wyjazd trwał zaledwie kilkanaście minut. Według obwinionego postawiony zarzut jest "dziwny", bowiem przełożony nie wyciągnął konsekwencji wobec innego funkcjonariusza, który w dniu [...] r., popełnił identyczne rzekome naruszenie dyscypliny służbowej. Podał, że żaden z przełożonych nie zwrócił się do niego o przedstawienie własnej relacji dotyczącej stawianych obu zarzutów. Uważa,

że wszczęcie postępowania nie jest wynikiem jakiegoś szczególnego przestrzegania zasad dyscypliny przez przełożonego, lecz wyrazem jego niechęci i wrogości, która przejawia się w jego postępowaniu, a jej wyniki będą prawdopodobnie przedmiotem odrębnego postępowania.

Według organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził dopuszczenie się przez A. K. naruszenia dyscypliny służbowej przez zignorowanie polecenia i oddalenie się z jednostki samochodem służbowym bez wiedzy przełożonego. Analiza treści przesłuchań świadków potwierdza, że ustne polecenie Z. M. dotyczące uzgadniania wyjazdów nieoznakowanym pojazdem służbowym było znane policjantom KP , którzy mu się podporządkowali. W związku z tym, niewiarygodne są dla organu twierdzenia obwinionego, że nie wiedział o takim poleceniu. Również zaprezentowana w czasie składania wyjaśnień postawa obwinionego i podważanie zasadności wydania polecenia wobec policjanta o dużym stażu służby, nie świadczy na jego korzyść. W ocenie organu, wskazywanie na fakt niewyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec innego policjanta (choć jak ustalono do takiej sytuacji nie doszło) nie może stanowić o braku winy A. K.. Nie są wiarygodne twierdzenia obwinionego, że przełożony nie przeprowadził z nim rozmowy w ramach "Sytemu Wczesnej Interwencji", bowiem na podstawie materiałów dowodowych wykazano, że w dniu [..] r. Z. M. pełnił służbę i nie przebywał poza jednostką, jak to sugerował obwiniony. Za całkowicie chybiony, organ uznał zarzut obwinionego o braku obiektywizmu Komendanta Komisariatu Policji , gdyż przedstawił zarzuty, za czyny popełnione "dzień po dniu". O wszczęciu postępowania decydował przełożony dyscyplinarny, tj. Komendant Powiatowy Policji , a nie bezpośrednio przełożony obwinionego. Decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, a kwestia czasu popełnienia przewinień dyscyplinarnych nie budzi wątpliwości. Według organu odwoławczego, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut negatywnego stosunku przełożonego do obwinionego. Postawa przełożonego egzekwującego wykonywanie poleceń służbowych i wyciągającego konsekwencje w przypadku ich ignorowania była prawidłowa. Decyzje o tym, czy wszcząć postępowanie dyscyplinarne podejmuje jednak przełożony dyscyplinarny. Brak było zatem podstaw do uznania argumentów obwinionego, zgodnie z którymi, Z. M. był osobą podejmującą decyzję w przedmiotowej sprawie.

Organ stwierdził nadto, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone jest zawsze przeciwko konkretnemu policjantowi. Z tego względu, organ niezasadny jest zarzut obwinionego, o wszczęciu przedmiotowego postępowania "przeciwko" zamiast

"w sprawie". Nie zachodziły okoliczności wskazujące na wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy. Wobec twierdzenia strony, co do nie wyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec innego funkcjonariusza, który miał się dopuścić podobnego przewinienia dyscyplinarnego, organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone jest indywidualnie wobec konkretnego policjanta i rozstrzyganie o winie innego funkcjonariusza nie należy do jego przedmiotu.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że [...] A. K. swoją postawą nie dołożył należytej staranności w kreowaniu pozytywnego wizerunku policjanta, podważając autorytet przełożonych, co uznał za okoliczność przemawiającą na niekorzyść obwinionego.

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji , stopień winy i szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby jest znaczny, bowiem w wyniku nieprawidłowych zachowań obwinionego ucierpiał wizerunek bezpośrednio przełożonego, co znalazło odzwierciedlenie w zeznaniach świadka sierżanta M. S.. Zachowanie obwinionego przed i po popełnieniu przewinienia, tj. lekceważenie i brak zrozumienia dla popełnionych błędów, a także jego warunki osobiste oraz dotychczasowy przebieg służby nie dają gwarancji, iż w przyszłości będzie on wystrzegał się łamania zasad dyscypliny i etyki zawodowej. Z tego względu, organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji o celowości wymierzenia obwinionemu kary dyscyplinarnej, nie zaś ewentualnej możliwości odstąpienia od jej wymierzenia (art. 135j ust. 5 ustawy o Policji). Organ podał, że wymierzona A. K. kara nagany, która zgodnie z art. 134 a ustawy oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego zachowania, jest w pełni adekwatna do rangi, liczby i charakteru popełnionych przez niego przewinień, a także umyślności w działaniu obwinionego. Sankcja ta powinna uświadomić mu niestosowność jego zachowania oraz wdrożyć go do respektowania powinności zawodowych policjanta w przyszłości.

A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Nadto wniósł o zwrócenie się do organu o akta osobowe i dyscyplinarne przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego. Dopuszczenie wszystkich dowodów znajdujących się w aktach postępowania dyscyplinarnego oraz z akt postępowania innej sprawy, zakończonej decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. W przypadku "uniewinnienia od zarzucanych czynów" skarżący wniósł o nakazanie organowi pierwszej instancji lub innym właściwym organom finansowym Policji, przywrócenie dodatku służbowego, który uległ obniżeniu, wraz z jego wyrównaniem do dnia uprawomocnienia się wyroku i uwzględnienie przywróconej kwoty dodatku przy ewentualnych świadczeniach emerytalnych.

Zaskarżonemu orzeczeniu, A. K. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, w szczególności:

1) naruszenie art. 135 g ustawy o Policji, poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności i rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść obwinionego, w szczególności uznanie, iż zeznania Z. M. są prawdziwe,

a wyjaśnienia i oświadczenia skarżącego nie, w sytuacji gdy dotyczą zdarzeń, które odbyły się bez jakichkolwiek świadków, natomiast konflikt skarżącego

z Komendantem Komisariatu Policji , czyni jego zeznania subiektywnym i wymagającym przy ocenie dużej ostrożności,

2) dowolną, a nie swobodną ocenę przeprowadzonych dowodów, w wyniku której Komendant Wojewódzki Policji uznał, iż skarżący naruszył dyscyplinę służbową podczas, gdy z prawidłowej wszechstronnej oceny dowodów wynika, że nie dopuścił się zarzucanych mu czynów,

3) oddalenie wszystkich wniosków dowodowych skarżącego w zakresie mobbingu oraz mogących pomóc dokonać prawidłowej analizy zdarzeń z dnia [...] r. i nieprzeprowadzenie postępowania zgodnie z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego Policji , określonymi w orzeczeniu nr [...] wydanym w przedmiotowej sprawie,

4) uznanie, iż natychmiastowe wykonanie rozkazu było właściwe i możliwe w sytuacji, gdy było sprzeczne z jednoczesnym rozkazem przesłuchania ofiary [...] oraz niewykonalne w związku z prowadzoną przez skarżącego czynnością przesłuchania ofiary [...] (zleconą poleceniem prokuratorskim – art. 15 K.p.k.), oraz uznanie, iż odmówił wykonania tego rozkazu mimo, że nie ma żadnych obiektywnych dowodów, poza wskazaniem skonfliktowanego ze skarżącym Komendanta, iż nie wykonał rozkazu, podczas gdy jednoznacznie skarżący wskazał, że nie odmówił wykonania rozkazu tylko wskazał, iż mógłby wykonać ten rozkaz później po wykonaniu czynności przesłuchania zgodnie z wytycznymi i sztuką prowadzenia takich przesłuchań i zaproponował inne rozwiązanie z uwagi na ewentualny czas, w którym takie przeszukanie powinno się odbyć.

W uzasadnieniu skargi, A. K. wskazał, że nie został w sposób należyty przez organ wysłuchany. Okoliczności sprawy nie zostały należycie zbadane, nie przesłuchano prokuratora, która uczestniczył w czynnościach i być może byłby w stanie przybliżyć kwestie dotyczące zachowania skarżącego. Podkreślił, że świadkowie nie chcieli się wypowiadać na temat konfliktu między skarżącym a przełożonym. Rzecznik dyscyplinarny nie zadawał świadkom jakichkolwiek pytań na temat konfliktu. Również Komendant KP nie wypowiadał się w tym zakresie. Żądanie aby dokonał zatrzymania sprawcy oraz przeszukania mieszkania, gdy rozpoczynał wielogodzinne przesłuchanie ofiary [...] , jest - w ocenie skarżącego - nie na miejscu i wręcz przeczy podstawowym zasadom "sztuki" policyjnej. Wbrew wskazaniom organu, nie odmówił wykonania polecenia, ale ze względów oczywistych nie mógł wykonać tej czynności natychmiast. Stąd skarżący nie dziwi się, że przełożony zlecił te czynności innym funkcjonariuszom, którzy je wykonali we wzmocnionej liczbie 4 osób, podczas gdy w tym czasie skarżący przesłuchiwał ofiarę [...] . Uważa, że wbrew wszelkim procedurom i zwyczajom przełożony nawet nie zainteresował się, czy dokonano jakichkolwiek konsultacji z prokuratorem i jakie są ich wyniki. W kwestii pobrania samochodu, skarżący twierdzi, że policjanci nie zostali

w sposób szczegółowo przesłuchani, tym niemniej ich zeznania są częściowo rozbieżne. Za irracjonalne skarżący uważa twierdzenia przełożonego, umieszczone

w notatce z dnia [..] r., że wbrew poleceniom odmówił podania przyczyny przejechania kilka dni wcześniej kilkudziesięciu kilometrów samochodem służbowym. Bez żadnych przeszkód mógł tę sytuację wyjaśnić z młodszym aspirantem M. L., z którym pełnił wówczas służbę. Przyczyną przejechania kilkudziesięciu kilometrów było poszukiwanie osoby zaginionej, zlecone przez dyżurnego KPP . Za niewiarygodną skarżący uznaje sytuację, w której mógłby odmówić udzielenia informacji przełożonemu. Skarżący nie przeczy, że polecenie Komendanta co do informowania o wyjazdach radiowozem poza jednostkę, zostało faktycznie wydane, lecz jak informuje, od dnia [...] r. do dnia [..] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie słyszał o wydaniu takiego polecenia. Według skarżącego, nastąpiło naruszenie jego prawa do obrony, gdyż organ oddalił wniosek o przesłuchanie byłych policjantów w tym byłego Komendanta, który mógłby się wypowiedzieć obiektywnie bez obawy o utratę stanowiska. Wskazał, że zarzuca się mu niewykonanie przeszukania pomieszczeń, której wykonania nie odmówił, lecz sugerował sposób zatrzymania sprawcy. Całość postępowania, stanowi dla skarżącego dowód na mobbing wobec jego osoby najbardziej doświadczonej w jednostce. Związku z powyższym skarżący uważa, że prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna prowadzić do uniewinnienia od zarzucanych mu czynów, ewentualnie nakazania organom przeprowadzenia wszechstronnego postępowania i zbadanie wszelkich okoliczności sprawy, co do tej pory nie zostało uczynione.

Komendant Wojewódzki Policji udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Skarżący zarówno w toku postępowania, jak i aktualnie przedstawia tożsame argumenty na swoją obronę, których organ nie podziela.

Na rozprawie w dniu [...] r., pełnomocnik skarżącego, w zastępstwie którego stawił się [...] M. S. poparł skargę w całości oraz wniósł i wywiódł, jak w skardze. Podał, że zarzuty postawione skarżącemu w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem pokrywają się w części z zarzutami postawionymi skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym zakończonym orzeczeniem z dnia 4 września 2013 r. o umorzeniu postępowania. Pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopię ww. orzeczenia i wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Wniósł również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów dojazdu skarżącego na rozprawę. Podał, że koszt dojazdu skarżącego na trasie[...] o – Szczecin –[...] o ([...] km) wynosi [...] zł. Pełnomocnik organu przeprowadzeniu dowodu nie sprzeciwił się. Skarżący zaprzeczył aby w dniu [..] r. Komendant M. przeprowadził z nim rozmowę dyscyplinującą, dotyczącą używania przez policjantów samochodów służbowych w tym pojazdu nieoznakowanego [...] . Skarżący podał, że notatki z dnia [...] r., nie podpisywał. Zapoznał się z jej treścią w toku postępowania dyscyplinarnego. W Komisariacie nie ma żadnego rozkazu, z którego wynikałyby zasady używania samochodów służbowych przez policjantów. Nie jest mu wiadomo, czy kwestia ta była poruszana na odprawach, albowiem od lutego do sierpnia (2012 r.) przebywał na zwolnieniu lekarskim. Kluczyki do wszystkich radiowozów znajdują się w pomieszczeniu dyżurki na pulpicie i są dostępne dla wszystkich policjantów. Każdy wyjazd jest wpisywany w książkę pojazdu. Skarżący wyjaśnił, że po zgłoszeniu się w komisariacie K. C. i Pani K. po wstępnym rozpytaniu zawiadomił o zgłoszeniu przestępstwa dyżurnego KPP , a następnie Naczelnika z KPP M. i Prokurator K., z którą uzgodnił dalsze zasady postępowania i przystąpił do wykonania jej poleceń. Naczelnikowi M. zasugerował wykorzystanie do zatrzymania Ł. C. nieformalnej grupy wsparcia [..] . Komendant M. zadzwonił do skarżącego później i polecił mu zatrzymanie Ł. C.. Poinformował Komendanta, że przesłuchuje K. C. oraz, że powiadomił o zdarzeniu Prokurator K., której polecenia wykonuje. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. postanowił przeprowadzić dowód

z orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Przedmiotem wniesionej skargi jest orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., utrzymujące w mocy orzeczenie nr [..] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r., uznające [...] A. K., [...] w Komisariacie Policji , winnym naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), poprzez odmowę wykonania w dniu [...] r., podczas pełnienia służby, polecenia służbowego Komendanta Komisariatu Policji polegającego na przeszukaniu pomieszczeń zajmowanych przez Ł. C., natomiast w dniu

[...] r., wbrew poleceniu z dnia [..] r., na pobraniu pojazdu służbowego marki [...] nr rej. [...] bez wcześniejszego uzgodnienia z przełożonym zasadności jego użycia oraz opuszczeniu jednostki bez wiedzy i zgody przełożonego i wymierzające policjantowi karę nagany.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dokonana

w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a.") doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Podkreślenia wymaga, że Sąd dokonując w granicach powyższego przepisu kontroli legalności zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co powoduje, że zobowiązany jest do uwzględnienia "z urzędu" naruszeń prawa, nawet jeśli nie były podniesione w skardze.

Aby można było poddać decyzję ocenie materialnoprawnej niezbędne jest poprzedzające tę ocenę stwierdzenie, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest prawidłowy, a zatem, że stanowi logiczną konsekwencję bezbłędnej oceny dowodów zgromadzonych w wyczerpujący sposób.

Tymczasem, w niniejszej sprawie, z przyczyn wskazanych niżej, tezy takiej postawić nie można, a to powoduje, że dokonanie przez Sąd oceny zgodności

z prawem przyjętej w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym winy oraz kwalifikacji prawnej przypisanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych byłoby przedwczesne.

Organy dyscyplinarne obu instancji są obowiązane do starannego wyjaśnienia sprawy i wykazania winy obwinionego co do stawianych zarzutów. Zgodnie bowiem

z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających

z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy).

Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132 a ustawy).

Przyjęta w ustawie o Policji regulacja odpowiedzialności dyscyplinarnej na zasadzie winy, podobnie jak w obowiązującym Kodeksie karnym (ustawa z dnia

6 czerwca 1997 r.) opiera się na normatywnej teorii winy, co oznacza między innymi,

że trzeba wykazać zarówno bezprawność określonego zachowania się (działania lub zaniechania) jak i jego zawinienie w postaci umyślności lub nieumyślności, jeśli ustawa przewiduje odpowiedzialność za naruszenie nieumyślne. Wymaga to precyzyjnego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy i ich odzwierciedlenia w opisie czynu poprzez dokładne określenie czynności sprawczych składających się na zarzucane działanie (zaniechanie). Podkreślenia przy tym wymaga, że w przypadku objęcia zarzutami więcej niż jednego przewinienia dyscyplinarnego, co zgodnie z art. 134 g ust. 2 ustawy o Policji w razie stwierdzenia winy prowadzi do wymierzenia jednej kary dyscyplinarnej, należy udowodnić sprawstwo i winę wszystkich przewinień wskazanych w postawionych zarzutach. Brak winy co do któregokolwiek z zarzucanych przewinień nie zezwala na wymierzenie kary za wszystkie zarzucane przewinienia. Nie ulega też wątpliwości, że dla oceny współmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej może mieć znaczenie, czy jest to kara za jedno przewinienie, czy też orzeczona została za więcej niż jedno przewinienie dyscyplinarne.

W rozpatrywanej sprawie postępowanie dyscyplinarne obejmowało dwa przewinienia dyscyplinarne, a zatem obowiązkiem organów orzekających było dochowanie równej staranności w zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu ustaleń faktycznych oraz na ich podstawie podjęcie odpowiednich ocen prawnych w odniesieniu do obu przewinień.

Niewątpliwie zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest obszerny, jednakże, zdaniem Sądu, okoliczność ta nie przekłada się na taką jego ocenę, która pozwalałaby na bezbłędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, ustalenie sprawstwa

i przypisanie winy, a następnie rozważenia kwestii wymierzenia kary dyscyplinarnej. Wbrew twierdzeniu organu, w postępowaniu dyscyplinarnym nie wykonano wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i sprawy tej nie wyjaśniono należycie, tak jak tego wymaga zasada prawdy obiektywnej.

Z przepisu art. 135e ust. 1 ustawy o Policji wynika, że zebranie materiału dowodowego i podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy należy do obowiązków rzecznika dyscyplinarnego. Powiązanie tej zasady z obowiązkiem przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego, wynikającym z art. 135g ust. 1 powołanej wyżej ustawy, obliguje do takiego zebrania materiału dowodowego, aby okoliczności faktyczne sprawy były jasne i zrozumiałe nie tylko dla organu, ale również dla strony i dla sądu, który orzeczenia będzie kontrolował w przypadku wniesienia skargi. Nadto istotne jest, by ocena dowodów, prowadząca do ustalenia sprawstwa i przypisania winy poprzedzona była okolicznościami nie budzącymi wątpliwości - stosownie do wynikającej z art. 135 g ust. 2 in fine zasady in dubio pro reo oznaczającej, że wątpliwości, których nie da się usunąć mimo wyczerpania wszelkich środków dowodowych, należy rozstrzygać na korzyść obwinionego.

W rozpoznawanej sprawie, na podstawie akt postępowania dyscyplinarnego można odnieść wrażenie, że jakkolwiek postępowanie to było przeprowadzone wszechstronnie – to jednak nie doprowadziło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Z ustaleń organu wynika, że skarżący pełnił w dniu [...] r.

w Komisariacie Policji i w związku ze zdarzeniem, o którym miał obowiązek poinformować Komendanta Komisariatu Z. M. - na jego uprzednie polecenie, przyjmował zawiadomienie od K. C. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fizycznego i psychicznego znęcania się nad nią oraz wielokrotnego [...] oraz przesłuchiwał osobę pokrzywdzoną. W tym samym czasie, miał dokonać wraz z innymi policjantami pełniącymi służbę w Komisariacie przeszukania pomieszczeń i jak twierdzi skarżący - zatrzymania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa psychicznego i fizycznego znęcania się, wielokrotnego [...] i posiadania broni. Polecenia skarżącemu wydawał telefonicznie jego przełożony, nie pełniący w tym czasie służby.

Z zeznań A. K. wynikało, że o złożonym przez K. C. zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa poinformował dyżurnego

w Komendzie Powiatowej Policji oraz prokuratora Prokuratury Rejonowej K. K., która telefonicznie przekazała policjantowi polecenia odnośnie dalszego postępowania z osobą pokrzywdzoną. Skarżący w rozmowie telefonicznej zasugerował również [...] KPP. A. i M. rozważenie zasadności użycia przy przeszukaniu pomieszczeń należących do podejrzanego o posiadanie broni Ł. C. oddziału antyterrorystycznego z KPP [...] .

Organ w toku postępowania nie wyjaśnił, kto w istocie kierował działaniami Policji i wydawał rozkazy w związku z przyjętymi zawiadomieniami o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zarówno od K. i C. jak i Ł. C., który niezależnie od tego, że był osobą podejrzaną o popełnienie czynów zgłoszonych przez pokrzywdzoną K. C. (znęcanie fizyczne, psychiczne oraz wielokrotne [...] nie, posiadanie broni palnej), sam zgłosił w Komisariacie Policji w dniu [...] r. użycie wobec niego gróźb karalnych przez osobę, którą podejrzewał o to, że jest kochankiem jego żony.

Nie wyjaśniono również, czy prokurator został poinformowany zarówno

o zgłoszeniu w Komisariacie zawiadomienia dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa znęcania się i wielokrotnego [...] nia, czy również podejrzenia posiadania broni przez osobę podejrzaną o te czyny oraz jakie były dyspozycje prokuratora co do dalszego postępowania w sprawie i komu zostały wydane, w tym co do przeszukania i ewentualnego zatrzymania podejrzanego. Organ nie wyjaśnił nadto, na jakiej podstawie obwiniony policjant miał dokonać przeszukania pomieszczeń należących do Ł. C oraz jego zatrzymania oraz jakie w tej materii były dyspozycje prokuratora. Nie odniósł się również do tego, czy wydawane skarżącemu polecenia czasowo nie wykluczały się wzajemnie (przesłuchanie osoby pokrzywdzonej i przeszukanie pomieszczeń należących do podejrzanego).

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie art. 220 ustawy Kodeks postępowania karnego, przeszukania może dokonać prokurator albo na polecenie sądu lub prokuratora Policja, a w wypadkach wskazanych w ustawie - także inny organ (§ 1). Postanowienie sądu lub prokuratora należy okazać osobie, u której przeszukanie ma być przeprowadzone (§ 2). W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło zostać wydane, organ dokonujący przeszukania okazuje nakaz kierownika swojej jednostki lub legitymację służbową, a następnie zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie 7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia żądania należy ją pouczyć (§ 3).

Przy tak sprecyzowanych ustawowo warunkach przeprowadzenia przeszukania w ustaleniach postępowania dyscyplinarnego zabrakło ustaleń dotyczących warunków przeprowadzenia przeszukania, określenia podmiotu zlecającego i ewentualnego odniesienia się do skorzystania z uprawnień określonych w § 3 powołanego wyżej przepisu.

Nie przesłuchano również przełożonego obwinionego policjanta na okoliczność jego wiedzy w sprawie dyspozycji przekazanych A. K. przez prokuratora oraz ewentualnej rozbieżności poleceń wydawanych policjantowi przez Komendanta M. i prokuratora, czy oceny możliwości i zasadności ich równoczesnego wykonania.

Niezasadna, wobec tylu wątpliwości w faktycznym przebiegu zdarzeń, była kilkukrotna odmowa przeprowadzenia przez rzecznika dyscyplinarnego wnioskowanego przez obwinionego dowodu z przesłuchania prokuratora Prokuratury Rejonowej K. K.. Rzecznik dyscyplinarny, a następnie Komendant Powiatowy Policji zbyt pochopnie zaniechali wyjaśnienia zakresu udziału prokuratora w rozpoznawanej sprawie. O ile organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne za niecelowe uznał przesłuchiwanie prokuratora w charakterze świadka, to mógł wystąpić o wyjaśnienie wątpliwych kwestii do prokurator K. lub jej przełożonego. Obowiązujące przepisy prawa nie nakładają w tym aspekcie żadnych ograniczeń. W efekcie, zamiast wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, organ poprzestał na ustaleniu stanu faktycznego wyłącznie w oparciu o dowody z przesłuchań policjantów, co okazało się niewystarczające do ustalenia sprawstwa oraz winy skarżącego odnośnie pierwszego zarzutu.

Podkreślić należy, że wykonywanie poleceń (rozkazów) należy do podstawowych powinności służbowych funkcjonariusza Policji (art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy). Polecenia mogą mieć charakter sformalizowany w postaci np. określonych procedur ujętych w formie zarządzenia, nakazującego funkcjonariuszowi sposób postępowania w zakresie pewnych spraw. Zakres obowiązków policjanta określają przepisy ustawy o Policji oraz – jeżeli chodzi o ich konkretny kształt – również praktyka i zwyczaj.

W rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono na czym miałoby polegać niewykonanie przez skarżącego polecenia służbowego (rozkazu), skoro okoliczności ich wydawania nie były do końca jasne. Rozkazy były wydawane przez przełożonego A. K. nie pełniącego w tym czasie ani to służby, ani dyżuru, a co za tym idzie nie posiadającego pełnego rozeznania w sytuacji.

Stąd też zarówno rzecznik dyscyplinarny jak i organ obowiązani byli zbadać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Takich ustaleń w prowadzonym postępowaniu jak i w wydanym orzeczeniu dyscyplinarnym odnośnie pierwszego zarzutu zabrakło.

W kwestii drugiego z przedstawionych zarzutów ustalenia organu są niejednoznaczne. Organ nie ustalił jakie obowiązują w Komisariacie Policji zasady odnośnie używania radiowozów oznakowanych i nieoznakowanych oraz którzy policjanci mogą korzystać z radiowozu nieoznakowanego, czy zostały one ujęte w formie rozkazu Komendanta czy zarządzenia wewnętrznego, czy istnieje dokument świadczący o tym, że z zasadami tymi zapoznali się wszyscy policjanci pełniący służbę w Komisariacie, gdzie przechowywane są kluczyki od radiowozów oraz jak rozliczane są wyjazdy. Nie ustalono również dowodowo kwestii powodu użycia przez obwinionego radiowozu nieoznakowanego w dniu [...] r.

Sąd zauważa również, że ani to rzecznik dyscyplinarny, ani organ orzekający

w sprawie dyscyplinarnej nie wyjaśnili sprawy notatki sporządzonej przez Komendanta M. w dniu [...] r. z rozmowy dyscyplinującej przeprowadzonej ze skarżącym m.in. na okoliczność zasad używania radiowozu nieoznakowanego, w tym kwestii zapoznania z jej treścią obwinionego, dowodu na tę okoliczność, czy ewentualnej adnotacji sporządzającego notatkę z jakiego powodu A. K. nie potwierdził zapoznania się z przedstawionymi mu zasadami.

Skoro w tym dniu Komendant uznał za uzasadnione postawienie policjantowi zarzutu przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi, to akta osobowe skarżącego winny zawierać potwierdzenie, że policjant w rozmowie tej brał udział i został zapoznany z zarzutem. Dowód ten ma znaczenie zarówno dla organu jak i osoby zainteresowanej w przypadku konieczności dokonania ponownej oceny postawy etyczno-zawodowej policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym, tak jak to ma miejsce

w rozpoznawanej sprawie.

Sąd zwraca uwagę, że korzystanie ze środków karnych w postępowaniu dyscyplinarnym powinno stanowić ostateczny instrument dyscyplinowania funkcjonariusza, w szczególności, gdy waga przewinień nie pozwala na odstąpienie od zastosowania odpowiedzialności dyscyplinarnej. Natomiast w przypadkach mniejszej wagi organ dyscyplinarny winien rozważyć, czy stwierdzone przewinienia wymagają dyscyplinarnego sankcjonowania. Trzeba bowiem podkreślić, że kara dyscyplinarna rodzi określone konsekwencje w sferze uprawnień funkcjonariusza i - choćby była najlżejszą z kar dyscyplinarnych - nie pozostaje bez wpływu na dalszy przebieg służby. Toteż organy Policji winny w tego rodzaju sprawach z rozwagą podchodzić do oceny zaistniałych zdarzeń, ważąc zarówno interes służby, jak i interes funkcjonariusza, nie tracąc przy tym z pola widzenia celowości nakładania kary dyscyplinarnej i jej skutków w sferze stosunku służbowego policjanta.

Reasumując, skoro w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to uznać należało, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem art. 135 i oraz 135 l ust. 1 ustawy o Policji, które to przepisy nakładają na rzecznika dyscyplinarnego oraz organ odwoławczy obowiązki dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.