Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 391/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 , ust. 2 pkt 2 , ust. 3, art. 7 ust. 1 , art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 12 ust. 3, art. 15 , art. 23, art. 24 ust. 1 , art. 50 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 68 a drugi akapit
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR) decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR) z dnia 24 października 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w całości i przyznał K. B. płatność na rok 2010 w łącznej wysokości 28 707,29 zł.; jednolita płatność obszarowa w wysokości 25 395,22 zł po pomniejszeniu o kwotę 2 551,89 zł i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grup upraw podstawowych w wysokości 3 312,07 zł po pomniejszeniu o kwotę 955,66 zł.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan sprawy.

K. B. wnioskiem z dnia 10 maja 2010 r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośredniej i uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2010. Strona wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej "JPO" do działek rolnych o łącznej powierzchni 51,99 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej "UPO" do działek rolnych o łącznej powierzchni 14,50 ha.

K. B. złożył w dniu 14 października 2010 r. korektę wniosku wraz z załącznikami graficznymi na rok 2010, zmniejszając powierzchnię działki rolnej N z 1,12 ha na 1,10 ha, M/M1 z 6,41 ha na 5,78 ha, O/O1 z 2,03 ha na 1,62 ha, P/P1 z 1,30 na 1,29 ha. W rezultacie sumaryczna powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowanych do JPO wyniosła 50,92 ha zaś do UPO 13,45 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 1 grudnia 2010 r. decyzję, którą przyznał K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w łącznej wysokości 32 336,25 zł. Decyzja ta stała się ostateczna w toku instancji.

Dyrektor Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 1 grudnia 2010 r. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania wskutek czego stała się ona ostateczna w toku instancji.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 24 października 2012 r. przyznał K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w wysokości 28 637,08 zł., w tym JPO w wysokości 25 344,64 zł do pow. 49,69 ha i UPO w wysokości 3 292,44 zł do działek rolnych o pow. 13,02 ha.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych we wniosku producenta rolnego wynosiła 51,99 ha., natomiast powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej wyniosła 49,69 ha. Wyjaśniono, że powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31 stycznia 2009 r.)

Wobec powyższego organ I instancji pomniejszył powierzchnie działek rolnych H, I, M, N, O, P z zadeklarowanych powierzchni: 2,99 ha, 1,56 ha, 6,41 ha, 1,12 ha, 2,03 ha, 1,30 ha do powierzchni stwierdzonej odpowiednio: 2,93 ha, 1,22 ha, 5,59 ha, 0,70 ha, 1,48 ha, 1,19 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną działek rolnych wyniosła 4,6287 %. Organ wskazał art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., wedle którego, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Odnośnie UPO Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku producenta rolnego wynosiła 14,50 ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzana w kontroli administracyjnej wyniosła 13,02 ha; różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 11,3671 %. Stosownie więc do art. 58 akapit 1 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

K. B. w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji podniósł, że uważa ją za krzywdzącą i ograniczającą jego prawa nabyte. Odwołujący zarzucił, że powierzchnie deklarowane były na rok 2010 natomiast decyzja została wydana na podstawie powierzchni działek rolnych wg. stanu na rok 2012.; w ciągu dwóch lat zakrzewienia i zalesienia rozrosły się i były corocznie korygowane w deklaracjach zgłoszeniowych kierowanych do Biura Powiatowego ARiMR .

Dyrektor Regionalnego ARMiR decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia 24 października 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w całości i przyznał K. B. płatność na rok 2010 w łącznej wysokości 28 707,29 zł.

Organ odwoławczy zaznaczył na wstępie, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 6 marca 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 243) do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie w/w ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rezultacie do postępowania w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. "c"1 ze zm.) – dalej jako "ustawa o płatnościach".

Dyrektor Regionalnego ARiMR przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy, a to: art. 7 ust. 1, 1a, 2 i art. 18 ustawy o płatnościach, art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L. 316 z 2 grudnia 2009 r. ze zm.) oraz art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 72/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. WE L30 z 31 stycznia 2009 r.

Dyrektor ARiMR podał następnie, że z raportu z kontroli administracyjnej wynika, że organ I instancji przeprowadzając tę kontrolę w związku z błędem przekroczenia dopuszczalnej powierzchni uprawnionej do uzyskania JPO dla działek ewidencyjnych nr "h", "b", "m", "l", "n" i "o" na podstawie ortofotomapy dokonał pomiaru działek rolnych. Organ wyjaśnił, że ortofotomapa to materiał kartometryczny, który powstał z opracowania zdjęć lotniczych lub satelitarnych, pozwalający nie tylko odróżnić obszary użytkowane rolniczo od pozostałych, ale również pozwalający przeprowadzać pomiary poszczególnych rodzajów użytków widocznych na ortofotomapie. Pomiaru powierzchni wskazanych we wniosku dokonuje się w oparciu o dołączone do wniosku załączniki graficzne, stanowiące integralną część wniosku; załącznik graficzny to wydrukowana w określonej skali mapa, która zawiera w tle fotograficzny obraz powierzchni ziemi uzyskany ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, na którym widoczne są również granice i numery działek ewidencyjnych oraz granice pól zagospodarowania.

W wyniku czynności kontrolnych organu I instancji zostało ustalone, że maksymalna powierzchnia działek rolnych H, I, M/M1, N, O/O1i P/P1 położonych na działkach ewidencyjnych nr "h", "b", "m", "l", "n" i "o", stwierdzona i kwalifikująca się do przyznania przedmiotowych płatności wynosiła odpowiednio 2,93 ha, 1,22 ha, 5,59 ha, 0,70 ha, 1,48 ha, i 1,19 ha.

Dyrektor Regionalnego ARiMR w ramach postępowania odwoławczego przeprowadził weryfikację poprawności wyznaczenia powierzchni ewidencyjno – gospodarczej dla działek ewidencyjnych nr "a", "b", "c", "d", "e", "f", "g", "h", "i", "j", "k", "l", "m", "n" i "o". Organ, na podstawie posiadanych dokumentów oraz danych zawartych w bazie ZSZiK zmodyfikował pola zagospodarowania dla działek ewidencyjnych "p", "m", "h", "f", "k", "j". Weryfikacji powierzchni dokonano w oparciu o dostępną ortofotomapę wykonaną na podstawie zdjęć lotniczych z dnia 23 września 2010 r., 14 maja 2011 r., 5 czerwca 2011 r.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że powierzchnia działek została wyznaczona na podstawie stanu na rok 2012 wyjaśnił, że ustalając powierzchnie ewidencyjno – gospodarcza opierał się na dołączonych do wniosku z 2010 r. załącznikach graficznych. Nadto wskazał, że wykorzystano zdjęcia lotnicze z 23 września 2010 r., 14 maja 2011 r., 5 czerwca 2011r.

Dyrektor ARiMR uznał, że ostateczna powierzchnia działek rolnych H i M/M1 położonych na działkach ewidencyjnych nr "h" i "m" kwalifikującą się do przyznania JPO i UPO wyniosła odpowiednio 2,94 ha i 5,61 ha.

K. B. wniósł skargę na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Pomorskiego ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżoną decyzję uważa za krzywdzącą i ograniczającą jego prawa nabyte.

Skarżący podniósł, że po złożeniu wniosku o przyznanie płatności, zmniejszył powierzchnie działek, które wskazali mu pracownicy Biura Powiatowego ARiMR jako częściowo zadrzewione i zakrzaczone. W konsekwencji otrzymał płatności pomniejszone o sporne powierzchnie oraz karę regulaminową. Skarżący podkreślił, iż we wskazanym wyżej zakresie działał w zaufaniu do pracowników Agencji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji przyznającej płatności, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jeszcze bardziej zmniejszył powierzchnie deklarowanych działek, co zmniejszyło przyznaną dotację o kwotę 3 554,36 zł. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, zmniejszył przyznaną dotację o kwotę 3 507,55 zł. Skarżący zarzucił, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż weryfikacji dokonano w oparciu o zdjęcia z terminem weryfikacji późniejszym nawet o rok niż termin złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Skarżący nadmienił ponadto, że decyzje o dodatkowym zmniejszeniu płatności są wręcz nagminne i dotyczą bardzo dużego grona rolników, co zdaniem skarżącego nie świadczy o pomyłkach czy niedokładnościach w sporządzaniu wniosków przez beneficjentów lecz zmienionego, bardziej restrykcyjnego systemu sprawdzania i akceptowania płatności.

Skarżący uznał, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona zaś płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powinna być utrzymana na poziome wypłaconych w 2010 r. płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 11 czerwca 2013 r. złożył pismo procesowe, w którym zawarł dodatkowe wyjaśnienia w sprawie oraz załączył wydruki z Zintegrowanego Sytemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK).

K. B. w piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2013 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń w zakresie rzeczywistej, tj. stwierdzonej powierzchni działek rolnych: odnośnie JPO (49,72 ha.), w stosunku do powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności (51,99 ha), odnośnie UPO (13,04 ha) w stosunku do powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności (14,50 ha), a w konsekwencji wykluczenia z płatności, wobec różnicy między powierzchnią zdeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, powierzchni 2,27 ha dla JPO i powierzchni 1,46 ha dla UPO i przyznanie płatności do powierzchni stwierdzonych odpowiednio dla JPO i UPO. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było także pomniejszenie przyznanych płatności o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Podniesiony przez skarżącego zarzut podważa zasadność czynienia ustaleń dotyczących stanu działek rolnych w 2010 r. na podstawie okoliczności istniejących w 2012 r.; w tym czasie niewątpliwie doszło do rozrostu zakrzewień i zadrzewień. Nadto zarzuca, iż organy przerzucają na skarżącego odpowiedzialność za wadliwe wykonywanie swoich obowiązków.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny sprawy.

K. B. wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie na rok 2010 JPO do działek rolnych o łącznej powierzchni 51,99 ha oraz UPO do działek rolnych o łącznej powierzchni 14,50 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził nieprawidłowości w złożonym wniosku i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień na tę okoliczność, opisując w wezwaniu istotę i zakres wykrytych nieścisłości.

K. B., w odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, złożył korektę wniosku wraz z załącznikami graficznymi na 2010 r. zmniejszając powierzchnię działek rolnych N, M/M1, O/O1, P/P1; sumaryczna powierzchnia gruntów zadeklarowanych do JPO wyniosła 50,92 ha zaś dla UPO 13,45 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z 1 grudnia 2010 r. przyznał K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w łącznej wysokości 32 336,25 zł przyjmując jako podstawę naliczenia JPO i UPO powierzchnie działek rolnych po korekcie producenta rolnego.

Dyrektor ARiMR decyzją z 3 sierpnia 2012 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Strona nie wniosła odwołania od decyzji Dyrektora Pomorskiego ARiMR.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z 24 października 2012 r. przyznał K. B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 przyjmując dla JPO powierzchnię działek rolnych 49,69 ha zaś dla UPO powierzchnie 13,02 ha. W uzasadnieniu decyzji podano, że podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawnionych płatności jest mniejsza od powierzchni deklarowanych we wniosku. Ustaleń nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno - gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta.

Dyrektor ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania K. B., uchylił decyzję organu I instancji i przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, przyjmując dla JPO powierzchnię działek rolnych 49,72 ha, dla UPO 13,04 ha. Korekty dokonano w oparciu o dane zawarte w bazie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli oraz odwołania i szkiców na załącznikach graficznych. Odpowiednio do stwierdzonych różnic naliczona została kwota zmniejszająca płatności.

Przedstawione wyżej okoliczności nie są między stronami sporne, i w ocenie Sądu znajdują odzwierciedlenie w przedstawionym materiale dowodowym.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy na wstępie odnotować, że decyzja, którą organ stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 1 grudnia 2010 r. stała się ostateczna w toku instancji. Sąd nie jest zatem uprawniony w granicach niniejszego postępowania do badania i oceniania zasadności tego rozstrzygnięcia. Konsekwencją zaś tego ustalenia jest przyjęcie, że decyzja z dnia 1 grudnia 2010 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego; przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego w niniejszej sprawie jest ocena postępowania, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Stąd też uznać należy za chybiony zarzutu, iż pierwszej korekty dokonał zgodnie z zaleceniami pracowników Biura Powiatowego i pozostawał w zaufaniu do przedstawionych mu uwag w zakresie złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, chybiony jest także zarzut wywodzony z twierdzenia o ochronie praw nabytych wynikających z decyzji, której stwierdzono nieważność.

Materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. "c"1, ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o płatnościach".

Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, przy czym rolnik musi spełniać warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie informatycznym identyfikacji działek rolnych będącym w dyspozycji ARiMR, który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy.

Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne, m. in. kontrole krzyżowe pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności jako takich do pomocy. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny obszar kwalifikowany.

Jak stanowi przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stosowane są do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli sama ustawa nie stanowi inaczej. Z ust. 2 wynika zaś, że w postępowaniach w sprawach dotyczących między innymi płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a. nie stosuje się). Ponadto podkreślić należy, co ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, iż art. 3 ust. 3 tej ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są zobowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto, z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy wynika również, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika.

Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowania administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem, spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo, zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (wyroki NSA: z 19.4.2012 r., sygn. akt II GSK 344/11, z 26.6.2012 r., sygn. akt II GSK 810/11, dostępne: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Jeśli zważyć, że celem kontroli administracyjnych jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikowanie kwalifikacji do pomocy określonych terenów (art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 21 kwietnia 2004 r.), to podkreślenia wymaga, że z przepisu art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 wynika, że elementami systemu zintegrowanego – tj. systemu administrowania i kontroli (art. 14) – są między innymi system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli.

Poza sporem jest, że cel i istota przedmiotowej regulacji wyraża się w stworzeniu instrumentów identyfikowania i określania miejsca położenia deklarowanych przez beneficjentów pomocy działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności (tj. sprawdzeniem uprawnień do dopłat w odniesieniu do schematu pomocowego) oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej część. Wskazana procedura, obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek rolnych, ma charakter obligatoryjny, a wykorzystywanie wskazanej technologii jest jej integralną częścią.

System identyfikacji działek rolnych realizując wskazany wyżej cel opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie więc powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że wskazanym wyżej ustaleniom organów, istotnym z punktu widzenia wysokości kwoty przyznanej płatności skarżący, wbrew wskazanym zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o płatnościach determinującym kształt i charakter postępowania wyjaśniającego w sprawie, nie przeciwstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji stanowiące faktyczną podstawę wydanej w sprawie decyzji.

Ponadto, zgodnie z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 w sytuacji, gdy różnica w powierzchni deklarowanej we wniosku różni się od powierzchni stwierdzonej o więcej niż 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Jak wyżej wskazano ustawa o płatnościach ograniczyła stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, 10 k.p.a.) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Skoro zatem z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania skarżący wystąpił z tego rodzaju żądaniem, to nie sposób uznać, że – w tych konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy - organy nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego i naruszyły art. 10 k.p.a. Nie wystarczające było jedynie lakoniczne stwierdzenie, że nie zgadza się z pomniejszeniem powierzchni działek; bez znaczenia przy tym są przyczyny z powodu których skarżący zaniechał przedłożenia stosownych dowodów. Skarżący w szczególności nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że powierzchnia zakrzewień i zadrzewień wynikająca ze zdjęć wykonanych w 2011 r. była różna od tej jaka była w 2010 r. Wskazać należy, że na przestrzeni niespełna roku nie jest możliwa istotna, znacząca w zakresie czynionych ustaleń, zmiana powierzchni zakrzewionych i zadrzewionych. Nadmienić także należy, iż tezę tą potwierdza porównanie zdjęć poszczególnych działek rolnych wykonanych w przypisanych poszczególnym zdjęciom okresach czasowych, załączonych do pisma procesowego ARiMR z dnia 7 czerwca 2013 r.

Zasadnym zatem jest twierdzenie, że skarżący wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżący nie zainicjował i nie podjął żadnych działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów administracji. Brak akceptacji dla sposobu prowadzenia postępowania przez organy administracji, w sytuacji, gdy nie można im zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, nie jest wystarczającą podstawą uchylenie zaskarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.