Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 85/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
658
Hasła tematyczne: Inne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 oraz art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji nr [...] w sprawie rezerwacji częstotliwości 1. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Na podstawie posiadanych przez Prezesa UKE informacji o braku dostatecznych zasobów częstotliwości, w dniu 31 maja 2012 r. Prezes UKE, rozpoczął postępowanie konsultacyjne w sprawie przetargu na pięć rezerwacji częstotliwości, obejmujących po 25 dupleksowych kanałów, każdy o szerokości 200 kHz, z zakresu 1729,9 - 1754,9 MHz oraz 1824,9 - 1849,9 MHz, na obszarze całego kraju, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej, do dnia 31 grudnia 2022 r. Podmioty zainteresowane wyrażeniem stanowiska mogły przedstawić je w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia postępowania konsultacyjnego. Wyniki ww. postępowania konsultacyjnego zostały ogłoszone w dniu 7 sierpnia 2012 r.

Dnia 20 sierpnia 2012 r. Prezes UKE ogłosił przetarg którego przedmiotem było pięć rezerwacji częstotliwości.

W odpowiedzi na ogłoszenie o przetargu oferty na rezerwację częstotliwości złożyły P. sp. z o.o. (zwana dalej "P."), P. sp. z o.o. (zwana dalej "P."), P. sp. z o.o. (obecnie O.S.A. - zwana dalej "P."), P. S.A. (obecnie T. S.A. - zwana dalej "T."), S. oraz E. sp. z o.o. (zwana dalej "E.").

Oferty zostały złożone w terminie i podlegały ocenie w etapie I badania ofert przez Komisję przetargową. Do etapu II badania ofert zostały zakwalifikowane oferty:

P., P. ,P. i T.;

W dniu 13 lutego 2013 r. Prezes UKE ogłosił wyniki Przetargu, zawierające:

1. oznaczenie terminu, miejsca i przedmiotu Przetargu;

2. liczbę ofert zakwalifikowanych oraz niezakwalifikowanych do etapu II badania ofert;

3. kolejność ofert wraz z ich oceną punktową.

Maksymalna łączna liczba punktów, jaką można było uzyskać w Przetargu wynosiła 2300. Minimum kwalifikacyjne w Przetargu wynosiło 1150 punktów.

W dniu 18 lutego 2013 r. do UKE wpłynął wniosek S. z dnia 15 lutego 2013r. o dokonanie rezerwacji częstotliwości obejmującej blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresu 1729,9 - 1754,9 MHz oraz 1824,9 - 1849,9 MHz na obszarze całego kraju, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej lub stałej, do dnia 31 grudnia 2027 r., w oparciu o Ofertę nr 1 S.

W dniu 18 lutego 2013 r. do UKE wpłynął wniosek PTK z dnia 18 lutego 2013r. o dokonanie rezerwacji częstotliwości B. Jednocześnie odrębnym pismem z dnia 18 lutego 2013 r. P. poinformowała, że złożyła pięć wniosków na rezerwacje częstotliwości objęte przetargiem i wskazała, że na wypadek, gdyby któryś z podmiotów wyłonionych zrezygnował z rezerwacji częstotliwości lub nie złożył wniosku o rezerwację częstotliwości w terminie wskazanym w art. 118c ust. 4 P.t., wnioskując o przydzielenie rezerwacji częstotliwości według wskazanej przez spółkę kolejności.

Dnia 19 lutego 2013 r. do UKE wpłynął wniosek P. z dnia 19 lutego 2013 r. o dokonanie rezerwacji częstotliwości obejmującej blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresu 1734,9 - 1739,9 MHz oraz 1829,9 - 1834,9 MHz na obszarze całego kraju, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej lub stałej, do dnia 31 grudnia 2027 r., w oparciu o ofertę nr 1 P., wskazując przy tym, że jest to wniosek o trzeci blok częstotliwościowy rozdysponowany w wyniku przetargu.

Dnia 20 lutego 2013 r. do UKE wpłynął wniosek P. z dnia 20 lutego 2013 r. o dokonanie dwóch rezerwacji częstotliwości, tj. rezerwacji częstotliwości A oraz jednej ze wskazanych przez spółkę rezerwacji.

Dnia 25 lutego 2013 r. do UKE wpłynął wniosek E. z dnia 20 lutego 2013r. o dokonanie rezerwacji częstotliwości B w zakresie Oferty nr 1 E. lub Oferty nr 2 E. lub Oferty nr 3 E.

Pismem z dnia 22 marca 2013 r. Prezes UKE zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z dniem 18 lutego 2013 r. postępowania administracyjnego w sprawie dokonania rezerwacji częstotliwości B oraz pouczył strony o treści art. 10 i art. 73 K.p.a. strony o treści art. 10 i art. 73 K.p.a.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezes UKE dokonał na rzecz P., rezerwacji częstotliwości obejmującej blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresu 1734,9-1739,9 MHz oraz 1829,9-1834,9 MHz na obszarze całego kraju. Zgodnie z zapisami decyzji, częstotliwości objęte rezerwacją będą wykorzystywane do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej lub stałej do dnia 31 grudnia 2027 r. Zgodnie z podjętymi w ramach przetargu zobowiązaniami, P. została zobowiązana do:

a) rozpoczęcia wykorzystywania częstotliwości objętych rezerwacją i rozpoczęcia komercyjnego oferowania usług telekomunikacyjnych z ich wykorzystaniem nie później niż w terminie 12 miesięcy od daty doręczenia Rezerwacji;

b) dokonania, nie później niż w ciągu 24 miesięcy od daty doręczenia rezerwacji, inwestycji w sieć telekomunikacyjną poprzez budowę stacji bazowych lub modernizację stacji bazowych polegającą na wymianie urządzeń nadawczo- odbiorczych lub zmianie oprogramowania stacji, umożliwiających wykorzystywanie częstotliwości objętych rezerwacją, w 3200 stacji bazowych pracujących w zakresie częstotliwości 1729,9-1754,9 MHz oraz 1824,9- 1849,9 MHz;

c) realizacji co najmniej 50% inwestycji wskazanych powyżej, na obszarach gmin wiejskich, miejsko - wiejskich albo miast poniżej 100 tyś. mieszkańców, nie później niż w ciągu 24 miesięcy od daty otrzymania rezerwacji;

d) uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa jednorazowej opłaty za dokonanie Rezerwacji w wysokości 142.000.000,00 zł (słownie: sto czterdzieści dwa miliony złotych 00/100) w terminie 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji, na rachunek bankowy Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

W załączniku nr 1 stanowiącym integralną część decyzji Prezes UKE określił techniczne kryteria wykorzystywania częstotliwości objętych rezerwacją.

W decyzji Prezes UKE, na podstawie art. 123 ust. 6 pkt 5 PT oraz art. 206 ust. 1 PT w związku z art. 104 § 1 k.p.a., odmówił dokonania rezerwacji częstotliwości obejmującej blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresu 1734,9-1739,9 MHz oraz 1829,9-1834,9 MHz na obszarze całego kraju, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej lub stałej, do dnia 31 grudnia 2027 r. na rzecz E., P., O. oraz S.

Jednocześnie w treści decyzji Prezes UKE, na podstawie art. 114 ust. 3 pkt 5 PT oraz art. 206 ust. 1 P.t. w związku z art. 104 § 1 k.p.a., odmówił dokonania rezerwacji częstotliwości obejmującej blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresu 1734,9-1739,9 MHz oraz 1829,9-1834,9 MHz na obszarze całego kraju, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych w służbie ruchomej lub stałej, do dnia 31 grudnia 2027 r. na rzecz T.

Na podstawie art. 108 K.p.a. Prezes UKE nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. E. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją i uchylenie jej w całości oraz orzeczenie, co do istoty sprawy i wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem E. o dokonanie rezerwacji częstotliwości (dalej "wniosek E.").

Pismem z dnia 28 czerwca 2013 r. (data wpływu do UKE dnia 1 lipca 2013 r.) S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją i uchylenie jej w całości oraz o zawieszenie postępowania rezerwacyjnego I instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu zagadnienia wstępnego w sprawie stwierdzenia nieważności przetargu na częstotliwości objęte rezerwacją (dalej "wniosek S."). Równocześnie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy S., na podstawie art. 135 K.p.a., wniosła o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji do czasu ponownego rozpatrzenia sprawy. W swoim wniosku S. zarzuciła decyzji naruszenie:

1. przepisów PT, w szczególności art. 114 ust. 4a oraz art. 123 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 123 ust. 8;

2. przepisów K.p.a., w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 107 § 3, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez prowadzenie postępowania w sposób instrumentalny, z naruszeniem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w efekcie działania bez wyraźnej podstawy ustawowej, z pominięciem okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, co może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa wskutek świadomego niezgodnego z prawem działania Prezesa UKE, a także do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z dnia 2 lipca 2013 r. P. zaskarżyła decyzję w całości wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, a w wyniku powyższego o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji oraz o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie rezerwacji częstotliwości z zakresu 1734,9-1739,9 MHz oraz 1829,9-1834,9 MHz, względnie o dokonanie rezerwacji częstotliwości z zakresu 1734,9-1739,9 MHz oraz 1829,9-1834,9 MHz na rzecz P., a jednocześnie o odmowie dokonania rezerwacji na rzecz pozostałych podmiotów wnioskujących o jej udzielenie albo o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o odmowie dokonania powyższej rezerwacji częstotliwości na rzecz każdego z podmiotów wnioskujących (dalej "wniosek P."), przy czym, zdaniem P., rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno zapaść po rozstrzygnięciu wniosków o unieważnienie Przetargu.

Pismem z dnia 5 lipca 2013 r., Prezes UKE poinformował uczestników postępowania o wpłynięciu wniosku E., wniosku S. oraz wniosku P. oraz poinformował o treści art. 10 i art. 73 K.p.a.

Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. P. przedstawiła odpowiedź spółki na wniosek E. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem rezerwacji i wniosła o nieuwzględnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez E. oraz wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję.

Pismem z dnia 26 lipca 2013 r. P. przedstawiła odpowiedź spółki na wniosek S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem rezerwacji i wniosła o:

1. nieuwzględnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez S.;

2. wydanie decyzji utrzymującej w mocy rezerwację;

3. nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

Pismem z dnia 26 lipca 2013 r. P. przedstawiła odpowiedź spółki na wniosek P. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dnia 31 grudnia 2013 r. T. S.A. połączyła się z P. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz z O. sp. z o.o. z siedzibą w W.

Dnia 31 lipca 2014 r. K. sp. z o.o. połączyła się z E. sp. z o.o. w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., poprzez przejęcie całego majątku E. przez K. sp. z o.o. jako spółkę przejmującą. Jednocześnie dokonano zmiany firmy "K. sp. z o.o." na "E. sp. z o.o.".

W okresie od dnia wysłania zawiadomienia z dnia 5 lipca 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. Prezes UKE informował strony postępowania o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy pismami z dnia:

1. 30 lipca 2013 r.,

2. 25 września 2013 r.,

3. 29 października 2013 r.,

4. 27 grudnia 2013 r.,

5.26 lutego 2014 r.,

6. 25 kwietnia 2014 r.,

7. 30 czerwca 2014 r.,

8. 29 sierpnia 2014 r.,

9. 29 października 2014 r.,

10. 31 grudnia 2014 r.,

11. 25 lutego 2015 r.,

12. 29 kwietnia 2015 r.,

13. 28 maja 2015 r.,

14. 26 czerwca 2015 r.,

15. 30 lipca 2015 r.,

16. 31 sierpnia 2015 r.

Pismem z dnia 4 września 2015 r. S. wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne załatwienie przedmiotowej sprawy, tj. do wydania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, decyzji w sprawie z Wniosku S.

Pismem z dnia 18 września 2015 r. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność, z rażącym naruszeniem prawa, Prezesa UKE w przedmiocie ponownego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji rezerwacyjnej. W swojej skardze S. zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 35 § 3 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy o ponad 24 miesiące,

2. art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepodanie przez Prezesa UKE rzeczywistej przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy pomimo wysłania do strony 16 zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, a także poprzez wyznaczenie 16 kolejnych, fikcyjnych terminów załatwienia sprawy w 16 powyższych zawiadomieniach, których Prezes UKE nie zamierzał dotrzymać, co skutkowało zwodzeniem strony co do terminu załatwienia sprawy i odebraniem jej prawa do otrzymania ostatecznej decyzji administracyjnej, którą mogłaby zaskarżyć w trybie przewidzianym w PPS A do sądu administracyjnego,

3. art. 8 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy o ponad 24 miesiące, wyznaczenie kolejnych 16 nowych terminów załatwienia sprawy bez podania rzeczywistej przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy, niedotrzymania przez Prezesa UKE żadnego z wyznaczonych przez siebie 16 terminów załatwienia sprawy, nie podjęcia żadnej czynności w sprawie od daty złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. przez ponad 26 miesięcy, podanie fikcyjnej przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy w 15 zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie, tj. powołanie się na rzekomo skomplikowany charakter sprawy podczas, gdy stan faktyczny u prawny sprawy, w szczególności materiał dowodowy sprawy po złożeniu przez S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zmienił się względem stanu faktycznego i prawnego sprawy w pierwszej instancji - co skutkowało prowadzeniem postępowania z rażącym naruszeniem zaufania strony do organu administracji publicznej - Prezesa UKE,

4. art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy o ponad 24 miesiące, bez podania jakiegokolwiek uzasadnienia dla takiego działania, nie podjęcia żadnej czynności w sprawie od daty złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. przez ponad 26 miesięcy, niezałatwienie sprawy niezwłocznie pomimo tego, że niniejsza sprawa nie wymagała zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, tym bardziej, że stan faktyczny i prawny sprawy pozostał niezmieniony względem postępowania pierwszej instancji,

5. art. 11 ust. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.), zwanej dalej "u.s.d.g.", poprzez przedłużenie terminu załatwienia sprawy więcej niż jeden raz oraz poprzez rażące przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy o ponad 24 miesięce,

6. art. 189 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.t., art. 189 ust. 2 pkt 1 lit. e) P.t. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 P.t. poprzez naruszenie zasady wspierania przez Prezesa UKE konkurencji w zakresie dostarczania sieci telekomunikacyjnych, naruszenie zasady przewidywalności regulacyjnej oraz zapewnienie ładu w gospodarce.

Pismem z dnia 30 września 2015 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz poinformował o treści art. 10 i art. 73 k.p.a., wskazując termin na wypowiedzenie się co do materiałów zebranych w sprawie oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Jednocześnie Prezes UKE wskazał, że po upływie wskazanego terminu zostanie wydana decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, ze skarga jest niezasadna i jako taka powinna być oddalona. Organ stwierdził, że sprawy dotyczące dokonania rezerwacji częstotliwości po przeprowadzeniu przez Prezesa UKE postępowania selekcyjnego (aukcja, przetarg, konkurs) należą do najbardziej skomplikowanych merytorycznie, oraz najbardziej obszernych pod względem materiału dowodowego, spraw prowadzonych przez organ regulacyjny właściwy w sprawach gospodarki zasobami częstotliwości. Oczywisty skomplikowany charakter takich postępowań związany jest z meritum sprawy, dotyczącej przydziału częstotliwości w oparciu o ustalone przez organ administracji (przy udziale zainteresowanych podmiotów biorących udział w konsultacjach społecznych) obiektywne kryteria, zapisane w dokumentacji przetargowej. Organ był zmuszony do przedłużania postępowania powyżej granicy określonej w przepisach k.p.a., co związane jest zarówno ze skomplikowanym charakterem sprawy, liczbą czynności podejmowanych przez organ regulacyjnych oraz ilością stanowisk, które zgłaszają w trakcie postępowania zarówno podmioty, które sprzeciwiają się rozstrzygnięciu przetargu jak i podmioty, które stały się podmiotami wyłonionymi, a następnie otrzymały rezerwację częstotliwości.

Prezes UKE podkreślił, że wskazany przez skarżącą stan faktyczny sprawy - wbrew jej twierdzeniom - nie wskazuje na bezczynność Prezesa UKE w sprawie rezerwacji częstotliwości objętych przetargiem, a obowiązkiem organu odwoławczego było rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Zatem, niezależnie od tego, jakie zarzuty zostały podniesione we wniesionych wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji zobowiązany był do ponownego przeanalizowania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Obejmuje on znaczącą ilość dokumentów, biorąc pod uwagę wskazaną powyżej okoliczność, iż w postępowaniu uczestniczą zarówno podmioty wyłonione w przetargu, jak też inni uczestnicy przetargu, nie będący podmiotami wyłonionymi, lecz domagający się udzielenia im rezerwacji częstotliwości.

Wbrew twierdzeniom S., Prezes UKE, nie podawał w zawiadomieniach o niedotrzymaniu pierwotnego terminu załatwienia sprawy, fałszywego powodu wyznaczania nowego terminu, a co za tym idzie, nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 36 k.p.a. Prezes UKE wskazał w zawiadomieniach na skomplikowany charakter sprawy, co jest oczywiste, zważywszy na okoliczność prowadzenia postępowania po zakończeniu postępowania selekcyjnego, konieczności rozpatrywania wniosków podmiotów, które nie zostały podmiotami wyłonionymi w przetargu.

Zdaniem Prezesa UKE działał o w niniejszej sprawie wnikliwie, dążąc, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, do wyjaśniania wszelkich okoliczności prawnych i faktycznych sprawy, czego dowodem są materiały zgromadzone w aktach sprawy.

Pismem z dnia 4 listopada Prezes UKE poinformował o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...] która kończy postępowanie administracyjne w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r .poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Podkreślić należy, że usunięcie stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nadal zobligowany jest także do rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego, tj. po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, organ załatwił sprawę, w której zaskarżona została bezczynność. W tych okolicznościach postępowanie sądowe co do zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w czasie zawisłości sprawy sądowoadministracyjnej wystąpiły zdarzenia, w następstwie których sprawa ta przestała istnieć. Tym samym nie było możliwe uwzględnienie skargi na bezczynność na podstawie art. 149 p.p.s.a. poprzez nakazanie organowi określonego działania. Z tego powodu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd postanowił umorzyć postępowanie w zakresie, w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżących.

Pomimo, jednak że na dzień wydawania niniejszego wyroku Prezes UKE nie pozostawał już w bezczynności, albowiem rozpoznał wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy w tym wniosek skarżącej spółki S., to mając na uwadze, że na dzień wnoszenia skargi była ona uzasadniona, Sąd zobowiązany był do oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony. Należy podkreślić, że przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy tylko pozoruje swoją aktywność. W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie ulega wątpliwości, że zostały spełnione wszystkie przesłanki, pozwalające uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy po stronie Prezesa UKE doszło do rażącego naruszenia prawa w związku z prowadzeniem postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy sposób przewlekły i z łatwością dostrzec można rażące naruszenie reguł określonych w art. 35 i art. 36, jak również art. 8 i art. 12 k.p.a.

W toku postępowania odwoławczego, Prezes UKE nie podejmował żadnych czynności, informując stronę kilkunastokrotnie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, nie podając przy tym żadnych przyczyn zwłoki.

W judykaturze przyjmuje się, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Wobec tego wskazane fakty i postawa objętego skargą organu spowodowały, że przyjąć należy, iż organ pomimo wydawania zawiadomień w trybie art. art. 35 k.p.a. pozostawał w bezczynności.

Uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez Prezesa UKE, w oceni Sądu nie sposób zrozumieć i zaakceptować sytuację, jeżeli postępowanie zakończone wydaniem pierwszej decyzji toczyło się rok, a postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, gdy organ nie prowadził już jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego toczyło się przeszło dwa lata. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 1164/14: "Organ, który z wydaniem decyzji zwleka 10 miesięcy od wszczęcia postępowania administracyjnego, dopuszcza się rażącej bezczynności, jeśli nie potrafi przedstawić poważnych przyczyn tak długiego czasu trwania postępowania.

Ponadto w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny I OSK 2440/15 podkreślił, że organ prowadzący postępowanie nie może skutecznie się bronić przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania stopniem skomplikowania przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Jako organowi właściwemu w sprawie służy mu domniemanie fachowości, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. Innymi słowy mówiąc, organ nie może się tłumaczyć, że nie umie dokonać interpretacji przepisu mającego zastosowanie w sprawie, w której prowadzi postępowanie.

Sąd nie uwzględnił zgłoszonego na rozprawie przed WSA wniosku pełnomocnik organu, dotyczącego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostałych uczestników postępowania głównego, uznając że nie mają oni interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Skarżąca spółka w toku postępowania administracyjnego złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i w tym zakresie tj. nierozpoznania jej wniosku zarzucała organowi bezczynność.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz.490).