Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 524/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w Wasilkowie z dnia 28 listopada 2019 r. nr XVI/176/19 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wasilków stwierdza nieważność § 5 ust. 2 pkt 1, § 9, § 20 i § 24 ust. 1 pkt 1 Załącznika do zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

Rada Miejska w Wasilkowie podjęła w dniu 28 listopada 2019 r. uchwałę nr XVI/176/19 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wasilków, działając m.in. na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2019, poz. 2010 ze zm., dalej: "u.c.p.g."). W treści § 24 ust. 1 pkt 1 załącznika do ww. uchwały, stanowiącego Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Wasilków (dalej: "Regulamin"), wskazano, że obowiązkowej deratyzacji na terenie Gminy Wasilków podlegają nieruchomości zajęte pod zabudowę wielorodzinną.

Skargę na ww. uchwałę, w zakresie § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Prokurator Rejonowy

w B. zarzucając jej istotne naruszenie art. 7 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 i 2 u.c.p.g. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia i objęcie w § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu obowiązkiem deratyzacji obszaru obejmującego zabudowę wielorodzinną. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżona regulacja wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., bowiem nie wyznacza konkretnych obszarów podlegających deratyzacji na terenie gminy, ustanawiając obowiązek deratyzacji dla wszystkich nieruchomości stanowiących zabudowę wielorodzinną.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Wasilkowie uznała zasadność postawionego zarzutu, wniosła o jego uwzględnienie i stwierdzenie nieważności § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu.

W trakcie rozprawy w dniu 6 października 2020 r. Prokurator złożył rozszerzenie skargi o: § 5 ust. 2 pkt 1, § 9 ust. 1 i 2 i § 20 Regulaminu. W piśmie

z dnia 7 października 2020 r. Prokurator zaskarżył dodatkowo § 5 ust. 2 pkt 1, § 9

i § 20 Regulaminu, zarzucając:

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c. u.p.z.g. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 5 ust. 2 pkt 1 Regulaminu, przy określaniu zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami

i warsztatami naprawczymi przez wskazanie, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie pod warunkiem m.in. niepowodowania uciążliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.g. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 9 Regulaminu i nałożenie na właściciela nieruchomości dodatkowych obowiązków związanych z ustawieniem i wystawieniem pojemników;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.p.z.g. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 20 Regulaminu i nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku usuwania zwłok zwierzęcych podczas gdy materia ta została uregulowana w aktach prawnych rangi ustawowej, tj. ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt i w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie § 5 ust. 2 pkt 1, § 9, § 20 i § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu.

W piśmie z dnia 23 listopada 2020 r. do ww. zarzutów ustosunkował się organ, wnosząc o nieuwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c. i pkt 2 u.c.p.g. oraz o uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., wskazując, że zarówno delegacja ustawowa z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. jak i zapis § 5 ust. 2 pkt 1 Regulaminu mają na celu zapewnienie ochrony środowiska i ludzi przed zanieczyszczeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek wykonywania tych czynności. Organ wskazał, że Prokurator stawiając w tym względzie zarzut pomija równoważną z zasada utrzymania czystości, zasadę utrzymania porządku. Odnosząc się zaś do zaskarżonego § 9 Regulaminu organ wskazał, że sformułowany w tym względzie zarzut stanowi wyraz błędnej interpretacji § 9 Regulaminu, który nie dotyczy przechowywania pojemników na odpady, a jedynie umożliwienia ich opróżnienia przez właściwy podmiot w dniu wynikającym

z harmonogramu odbioru odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Nr XVI/176/19 Rady Gminy

w Wasilkowie z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wasilków, która została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały).

Uchwała rady gminy w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku

i czystości w gminie, ma – stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.c.p.g – charakter aktu prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego stanowią – zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP – źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowane są więc normami ustalonymi w aktach wyższego rządu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia aktu prawa miejscowego musi wynikać z ustawy (vide: art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.). Z wynikającej wprost z Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym podporządkowanej pozycji aktu prawa miejscowego względem aktów wyższego rzędu, wynika wzorzec i zakres kontroli legalności aktu prawa miejscowego. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć na względzie, że treść kontrolowanego aktu nie może naruszać regulacji ustawy zawierającej delegację do jego podjęcia (uchwalenia), przepisów Konstytucji RP a także przepisów innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią oraz mieć na uwadze, że normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są dla ustaw i nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu niż ustawa.

Dopuszczalny zakres regulacji objętych uchwalanym regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie wynika z treści art. 4 ust. 2 u.c.p.g (tu z tekstu ustawy opublikowanego w Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.). Przepis ten wymienia wszystkie konieczne elementy regulaminu w ośmiu punktach w sposób wyczerpujący, co oznacza, że treść uchwalanego regulaminu z jednej strony nie może zawierać zapisów wykraczających poza zakres art. 4 ust. 2 ustawy upoważniającej a z drugiej strony musi się odnosić do wszystkich punktów wskazanego przepisu. Normy regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach odnoszące się do innych zagadnień niż wskazane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g, a także regulujące zagadnienia wymienione w art. 4 ust. 2 tej ustawy, w sposób odmienny niż to wynika z treści upoważnienia, stanowią niedopuszczalne wykroczenie poza zakres upoważnienia ustawowego. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest, że organ stanowiący akt prawa miejscowego ma obowiązek ścisłej interpretacji treści normy upoważniającej, co oznacza, że nie może sobie przypisywać kompetencji nieobjętych normą upoważniającą ani dokonywać rozszerzającej wykładni normy upoważniającej.

Odstępstwo od opisanych zasad tworzenia aktu prawa miejscowego z reguły stanowi istotne naruszenie prawa, a w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w związku

z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem w sposób istotny. Z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia nie tylko w przypadku wykroczenia przez radę gminy poza zakres upoważnienia ustawowego do uchwalenia danego aktu prawa miejscowego, ale również wówczas, gdy rada gminy danym aktem prawa miejscowego wkracza w materię już uregulowaną innymi aktami wyższego rzędu tj. ustawami innymi niż ustawa upoważniająca. Akt prawa miejscowego ma się wpisywać w ogólnie obowiązujący system prawa i być z nim spójny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym, to sprzeczność postanowień uchwały rady gminy

z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem także

z Zasadami Techniki Prawodawczej, stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 283 ze zm.), co oznacza, że także istotne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przy tworzeniu aktu prawa miejscowego może być zakwalifikowane jako istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością aktu prawa miejscowego (vide: stanowisko zawarte w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004r. P 16/03; OTK-A 2004/4/36 w odniesieniu do "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej").

Z treści § 115 odczytywanego w związku z § 143 Zasad Techniki Prawodawczej wprost wynika, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie ustawy upoważniającej. Również z przepisów Działu VI Zasad Techniki Prawodawczej poświęconego projektom aktów o charakterze wewnętrznym, którego to działu przepisy są stosowane przy tworzeniu projektów aktów prawa miejscowego (vide: odesłanie zawarte w § 143 Zasad Techniki Prawodawczej), wynika że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się wyłącznie przepisy prawne regulujące sprawy

z zakresu przekazanego w przepisie upoważniającym oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu (podmiotów) i wyznaczonych (przyznanych) przepisem prawnym upoważniającym (vide: § 134 i 135 Zasad Techniki Prawodawczej). Zapisy te korespondują z art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którym akty prawa miejscowego ustanawiane są tylko "na podstawie" i tylko "w granicach" upoważnień ustawowych. Z kolei z treści § 118 odczytywanego w związku z § 143 Zasad Techniki Prawodawczej wynika, że w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym

w orzecznictwie sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego jako rażące naruszenie prawa (vide, między innymi wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2014 r. sygn. IV SA/Po 792/13, Lex nr 1418249). Z Zasad Techniki Prawodawczej wprost wynika, że w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych, w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej (vide: § 149 zasad Techniki Prawodawczej). Z § 146 Zasad Techniki Prawodawczej wynika przy tym generalna zasada, że definicje danego określenia formułuje się w ustawie lub innym akcie normatywnym, jeżeli:

1) dane określenie jest wieloznaczne;

2) dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenia jego ostrości;

3) znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe;

4) ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia.

Zapisy aktu prawa miejscowego stanowiące powtórzenie regulacji ustawowych naruszają Zasady Techniki Prawodawczej stanowiąc jednocześnie naruszenie art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez uregulowanie danej materii bez wymaganego upoważnienia bądź z przekroczeniem jego granic.

Z § 6 Zasad Techniki Prawodawczej wynika ponadto generalny nakaz redagowania przepisów aktów prawodawczych w taki sposób, który intencje prawodawcy czyni dla odbiorcy zrozumiałymi i oczywistymi. Wypowiedź prawodawcy winna być precyzyjna i jednoznaczna. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego stanowienie norm niejasnych i wieloznacznych narusza konstytucyjną zasadę określoności regulacji prawnych wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP (vide:

I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 75).

Określoność regulacji prawnych ma charakter zasady prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2009r. sygn. Kp 3/09). Na ustawodawcy (uchwałodawcy lokalnym) ciąży obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które wielokrotnie były wskazywane przez Trybunał Konstytucyjny: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą: wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne

z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Takie wady legislacyjne są traktowane jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarga, jak również zawarte w niej zarzuty świadczące o nieważności zaskarżonej części uchwały (istotności naruszenia prawa) są w pełni zasadne.

Przede wszystkim rację ma Prokurator, że § 5 ust. 2 pkt 1 Regulaminu dotknięty jest istotnym naruszeniem prawa. W przepisie tym wskazano, że "naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie pod warunkiem: niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości". Powyższa regulacja stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c u.c.p.g., zgodnie z którym regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Wskazany przepis upoważnia radę gminy do określenia zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami

i warsztatami, nie zezwala natomiast na wprowadzanie zakazów, czy nakazów wykraczających poza materię określoną w ustawie - tym bardziej wkraczających

w stosunki sąsiedzkie. Jak trafnie bowiem zauważa Prokurator, sprawy ze stosunków sąsiedzkich reguluje wyłącznie prawo cywilne, przepisy zaś ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie dają gminie uprawnienia do kreowania

w regulaminie praw podmiotowych osób trzecich (tak m.in.: wyrok WSA

w Bydgoszczy z 18 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Bd 877/18, LEX nr 2612314). Nie pozostawia zatem wątpliwości, że regulacja wskazana w § 5 ust. 2 pkt 1 Regulaminu wkracza w stosunki prawa cywilnego, a w szczególności w art. 144 k.c, wskazujący, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia rzeczy. Prowadzenie zatem napraw pod "warunkiem, że nie są uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości" stoi w sprzeczności z zasadą określoności prawa, wyrażoną art. 2 Konstytucji RP i z wymogiem precyzji tekstu aktu normatywnego wynikającym z § 6 Zasad techniki prawodawczej.

Z przekroczeniem ustawowej delegacji podjęty został także § 9 Regulaminu,

w którym nałożono na właściciela nieruchomości dodatkowe obowiązki związane

z ustawieniem i wystawianiem pojemników. W przepisie tym wskazano, że

"w przypadku, gdy na nieruchomości nie ma bezpośredniego dostępu do pojemników dla pracowników jednostki wywozowej, właściciel nieruchomości zobowiązany jest

w dniu odbioru odpadów komunalnych wystawić pojemniki przed wejściem na teren nieruchomości" (ust. 1). "W przypadku, gdy niemożliwe jest ustawienie pojemników na własnej nieruchomości dopuszcza się ich ustawienie na innej nieruchomości, położonej w niedalekim sąsiedztwie, w drodze porozumienia z jej właścicielem" (ust. 2). Tymczasem delegacja ustawowa zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. wymaga, by regulamin odnosił się do kwestii rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym

i technicznym. Postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. pozwalają zatem radzie na określenie warunków rozmieszczenia pojemników oraz ich utrzymania

w odpowiednim stanie technicznym, sanitarnym i porządkowym, a nie na określenie warunków, w jakich powinno znajdować się miejsce ustawiania tych pojemników. Powyższy przepis Regulaminu nakładający na właścicieli nieruchomości szczególne obowiązki dotyczące warunków umiejscowienia pojemników do zbierania odpadów nie ma zatem umocowania w ustawie, a wkracza w prawo własności, gdyż to od właściciela zależy, w którym miejscu nieruchomości będzie przechowywał ww. urządzenia. Kwestie związane z opróżnianiem pojemników przez właściwą jednostkę, w tym związane z dostępnością tych pojemników, winny być ewentualnie uregulowane w umowie dotyczącej wywozu odpadów komunalnych (por.m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 9 października 2013 r., sygn. IV SA/Po 741/13 oraz wyrok WSA

w Olsztynie z 12 marca 2019 r., sygn. II SA/Ol 123/19). Z uwagi zatem na niedozwoloną modyfikację materii ustawowej, Sąd stwierdził nieważność powyższego zapisu uchwały w zakwestionowanym zakresie.

Za niewłaściwą uznać należy także redakcję § 20 Regulaminu, który zobowiązuje "osoby utrzymujące zwierzęta domowe do zlecania na własny koszt usuwania zwłok zwierzęcych poprzez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na transport tego typu odpadów lub prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części". Powyższe stanowi przekroczenie delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Wspomniany przepis przyznał gminom kompetencje jedynie w zakresie określania wymagań dotyczących obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów - przeznaczonych do wspólnego użytku. Materia postępowania z padłymi zwierzętami, czy szerzej zwłokami zwierzęcymi, uregulowana jest w ustawie

o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Zgodnie

z art. 2 pkt 26 tej ustawy przez zwłoki zwierzęce należy rozumieć zwierzęta padłe lub zabite w celu innym niż spożycie przez ludzi. Wskazana ustawa kompleksowo reguluje kwestię postępowania ze zwłokami zwierząt i prawodawca lokalny nie ma uprawnień by w te kwestie ingerować. Wobec tego zasadne jest stwierdzenie, że

w regulaminie dotyczącym utrzymania porządku i czystości nie powinny być ujmowane zagadnienia dotyczące sposobu postępowania z padłymi zwierzętami. Powyższe kwestie reguluje również ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W art. 22 ust. 1 tej ustawy określono, że właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością, obowiązani są utrzymywać ją

w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobieżenia zakażeniom lub chorobom zakaźnym, w tym usuwać padłe zwierzęta z nieruchomości (por.: wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2020 r., sygn. VIII SA/Wa 89/20 oraz wyrok WSA

w Krakowie z 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1311/19, oba publ. CBOSA). Powyższe uregulowanie uchwały stanowi zatem istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g.

Krytycznie odnieść się należy także do § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu, w którym Rada Miejska w Wasilkowie zawarła zapis, zgodnie z którym "obowiązkowej deratyzacji na terenie gminy Wasilków podlegają nieruchomości zajęte pod zabudowę wielorodzinną". Oceniając prawidłowość powyższej regulacji, przypomnieć należy, że w myśl art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. rada gminy upoważniona jest do określenia w drodze regulaminu obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej prowadzenia. W judykaturze zgodnie wskazuje się, że celem wskazanej regulacji jest zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji (tak: wyrok WSA w Warszawie z 21 września 2017 r., sygn. VIIISA/Wa 157/17). A zatem podzielić należy pogląd Prokuratora, że gdyby intencją ustawodawcy było objęcie deratyzacją wszystkich nieruchomości na terenie gminy, to ustanowiłby on jedynie wymóg określenia terminów deratyzacji. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy u.c.p.g wyraźnie stanowi zarówno o terminie deratyzacji jak i o podlegających wyznaczeniu obszarach deratyzacji. Uwzględniając zatem treść przytoczonego przepisu, jak również jego cel, uznać należy że zapis § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu jest niezgodny z prawem. Stanowi on bowiem, że obowiązkowej deratyzacji podlegają obszary zabudowy wielorodzinnej. Nie sposób przyjąć, ażeby użycie w Regulaminie sformułowania "zabudowa wielorodzinna" przy określaniu obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji czyniło zadość art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. Tak zredagowany przepis nie określa konkretnych obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji, a obejmuje obowiązkiem deratyzacji wszystkie nieruchomości na terenie gminy stanowiące zabudowę wielorodzinną. Racje zatem ma Prokurator, że w zakresie § 24 ust. 1 pkt 1 Rada przekroczyła upoważnienie udzielone jej na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g.

W konsekwencji powyższych ustaleń za błędne należy uznać stanowisko organu, że Rada nie wykroczyła poza zakres ustawowego upoważnienia, a zarzuty Prokuratora są w tej mierze bezzasadne. Jak bowiem wskazano i umotywowano powyżej, wszystkie zakwestionowane w skardze postanowienia uchwały ewidentnie wykraczają poza ustawowo przewidziany zakres przedmiotowy regulaminu

i zasługują na uwzględnienie.

Dlatego też należało orzec o stwierdzeniu nieważności § 5 ust. 2 pkt 1, § 9,

§ 20 i § 24 ust. 1 pkt 1 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Wasilków, stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, za podstawę przyjmując art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).