Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 139 par. 1 i 140 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania jest skarga z dnia [...] r. "A" sp. z o.o. w J. na bezczynne lub przewlekłe postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2013r.

Skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem jest prowadzenie robót górniczych, a także nabywanie i odsprzedaż oleju rzepakowego nie wykorzystywanego do celów energetycznych. W lipcu i sierpniu 2013 r. skarżąca nabyła od "B" sp. z o.o. olej rzepakowy, a następnie odsprzedała go podmiotowi słowackiemu [...] s.r.o., zaś transport wykonała firma "C" w D. .

W dniu [...] r. rozpoczęto u strony skarżącej kontrolę podatkową, której przedmiotem była prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług, zobowiązania w tym podatku, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, kontrole transakcji pomiędzy podmiotami w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2013r. Kontrola została wszczęta na wniosek Naczelnika Urzędu celnego w C. i w związku ze śledztwem o sygnaturze [...] prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G.

W dniu [...] r. organ zwrócił się do słowackiej administracji podatkowej o udzielenie informacji w zakresie sprzedaży oleju rzepakowego w oparciu o faktury nr [...] , a odpowiedź otrzymano w dniu [...] r.

W dniu [...] r. wystąpiono z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. o przeprowadzenie kontroli podatkowej w firmie "C" w D. , zaś odpowiedź otrzymano w dniu [...] r.

W dniu [...] r. wystąpiono z wnioskiem do CEPIK o udostępnienie danych 5 pojazdów, które zostały użyte do transportu oleju rzepakowego, a odpowiedź otrzymano w dniu 2 marca 2015r. Natomiast pismem z dnia 6 lutego 2015r. wystąpiono z wnioskiem o udostępnienie danych z systemu viaTOLL w odniesieniu do tych samych pojazdów, a odpowiedź uzyskano w dniu 27 lutego 2015r.

W dniu [...] r. przeprowadzono przesłuchanie Prezesa Zarządu skarżącej spółki .

W dniu 29 maja 2015 r. zwrócono się ponownie z wnioskiem o udostępnienie danych z systemu viaTOLL i CEPIK, a dane te otrzymano w dniach 9 i 30 czerwca 2015r.

Z ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w firmie "B" sp. z o.o. wynika, że podmioty uczestniczące w obrocie olejem rzepakowym dopuściły się przestępstw związanych z tzw. "karuzelą VAT", a dla zakończenia kontroli u strony skarżącej konieczne było włączenie protokołu kontroli w firmie "B" .

W związku z powyższym organ podatkowy poinformował stronę o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli na dzień 29 lutego 2016r.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca spółka wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. ponaglenie na niezałatwienie sprawy "w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w okresie 01.07.2013 do 31.08.2013r." i na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej za tren okres, wnioskując jednocześnie o wyznaczenie organowi pierwszej instancji terminu załatwienia sprawy. Strona wskazała, że ostatnie merytoryczne czynności zmierzające do załatwienia sprawy zostały podjęte w dniu 26 maja 2016r.,tj. złożenie wniosków o informacje z systemu CEPIK i viaTOLL, a odpowiedzi na te wnioski otrzymano w dniu 9 i 30 czerwca 2015. W ocenie strony od tego dnia organ podatkowy nie podejmował merytorycznych czynności w sprawie, lecz jedynie informował o przedłużeniu terminu do zakończenia kontroli. Jako przyczynę wydłużenia kontroli w postanowieniu z dnia [...] r. podano konieczność zebrania kompletnego materiału dowodowego dotyczącego kontrahenta. W pocenie strony winna ona być poinformowana jakie konkretnie czynności organ zamierza wykonać i jakie dowody zgromadzić by rozstrzygnąć sprawę. Takie wyjaśnienie umożliwiałoby stronie przedłożenie odpowiednich dowodów.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał złożone ponaglenie za nieuzasadnione. W pierwszej kolejności uzasadniając swe stanowisko organ przedstawił chronologię podejmowanych czynności i wskazał, że prowadzone postępowanie kontrolne nie dotyczy zwrotu nadwyżki podatku lecz prawidłowości rozliczenia podatku VAT, zobowiązania podatkowego, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, kontroli transakcji pomiędzy podmiotami. Odwołano się do art. 283 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U.2015.613, dalej: O.p.) w zakresie obowiązku określenia daty początkowej i końcowej kontroli. Odwołano się również do definicji pojęcia "niezałatwienie sprawy" z art. 141 O.p. O bezczynności organu można mówić gdy organ w ustalonym terminie nie podjął żądnych czynności lub nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu. Organ powołując się na dokonane w postępowaniu czynności i wydane postanowienia o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania stwierdzono, że ponaglenie nie jest uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu braku odpowiednich informacji o planowanych czynnościach organ stwierdził, że zasługują one na uwzględnienie. Uzasadnienie przedłużenia terminu załatwienia sprawy winno być uzasadnione w sposób nie budzący wątpliwości, a przyczyny zwłoki powinny zostać określone precyzyjnie. Powyższe jednak nie miało wpływu na szybkość postępowania i nie może stanowić o zasadności stawianego zarzutu. Czas trwania kontroli usprawiedliwiony jest złożonością i stopniem skomplikowania prowadzonej sprawy, ilością podejmowanych systematycznie, w miarę uzyskanych nowych dokumentów czynności. Na długi czas trwania postępowania ma wpływ usytuowanie kontrahentów krajowych i zagranicznych.

W skardze z dnia [...]r . strona skarżąca wniosła zarzut bezczynności lub przewlekłości organu administracji na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U.2012.270, dalej: p.p.s.a. ) domagała się :

1.uwzględnienia skargi;

2.stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 p.p.s.a.);

3.zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.);

4.wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 2 p.p.s.a.);

5.przyznanie od Naczelnika Urzędu Skarbowego sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 1pkt 1 p.p.s.a.);

6.zasądzenie od Naczelnika Urzędu Skarbowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (art. 200 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi strona odniosła się do chronologii podejmowanych czynności i do ich oceny dokonanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w odpowiedzi na ponaglenie wystosowane przez stronę. Odwołując się do definicji bezczynności i przewlekłości postępowania wypracowanej przez doktrynę i judykaturę powołała ogólne zasady postępowania określone w art. 120-129 O.p. Jednocześnie strona wskazała na rozporządzenie Rady UE nr 904/2010 z dnia 7 października 2010r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 12.10.2010r. Nr L 268, s. 1 i nast. ze zm., dalej: rozporządzenie 904/2010) i konieczność szybkiego działania oraz współdziałania z organami państw UE dla zwalczania nadużyć w podatku od wartości dodanej. W tym kontekście strona skarżąca wskazała na niedokonanie przez organ podatkowy żadnych czynności po dniu 30 czerwca 2015r., a jedynie trwanie w oczekiwaniu na wynik postępowania prowadzonego przez inny organ. W ocenie strony nie trzeba czekać na zakończenie postępowania prowadzonego przez inny organ aby uzyskać dowody potrzebne do zakończenia kontroli. Podkreśliła, że postanowienie o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli winno być należycie uzasadnione czego w ocenie skarżącej brakuje postanowieniom z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ powołał się na podjęte w sprawie czynności, ich wielość oraz podkreślił, że każdorazowo informował stronę o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli. Postępowanie prowadzone jest z poszanowaniem zasad określonych w Ordynacji podatkowej. Rozważania prawne zawarte w skardze nie znajdują jednak odniesienia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, a w konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W dniu [...] r. do kontrolującego organu wpłynął protokół kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie "B" sp. z o.o.

Na rozprawie w dniu 25 maja 2016r. pełnomocnik organu oświadczył, że po zakończeniu kontroli w dniu 1 marca 2016r. doręczono protokół stronie skarżącej, a ta złożyła do niego zastrzeżenia. Jednocześnie pełnomocnik strony poinformował, że w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową we W. , gdzie ma status pokrzywdzonego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a.), na który powołała się strona skarżąca wnosząc skargę, stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. akty lub czynności podległe kontroli sądów administracyjnych muszą mieć indywidualny charakter, a zatem być skierowane do zindywidualizowanego adresata, który znajduje się w określonej sytuacji, a ponadto muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Również w doktrynie prawa administracyjnego akcentuje się, że wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. formy działania administracji charakteryzują się jako niemające charakteru decyzji lub postanowienia, podejmowane w sprawach indywidualnych, o charakterze publicznoprawnym (a tylko w tym zakresie działalność administracji publicznej została poddana sądowej kontroli) oraz dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, str. 22). Zatem kwestionowane przez Stronę przewlekłe prowadzenie spornych postępowań kontrolnych mieści się w kognicji Sądu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. nr C 303 s. 1). Jednym z jego fundamentalnych elementów jest prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Natomiast przewlekłe postępowanie ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX 753418) z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zauważyć należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest ograniczona terminem trzydziestodniowym określonym w art. 53 p.p.s.a. Wynika to wprost z treści tej normy prawnej, która w odniesieniu do poszczególnych aktów i czynności wskazuje datę, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi. Niewątpliwie jednak korzystanie ze środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) jest warunkiem koniecznym wniesienia skargi do sądu administracyjnego stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania tych stanów, to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Przedmiotem skargi jest w takiej sytuacji przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej (lub bezczynność organu), a celem skargi - wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.

W niniejszej sprawie Spółka pismem z dnia [...] r. złożyła ponaglenie na przewlekłość prowadzonego postępowania kontrolnego. Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w K. w postanowieniu z dnia [...] r. stwierdził, że ponaglenie jest bezzasadne. Sąd uznał tym samym dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynne lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zatem aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ, którego bezczynne lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy oceny tego, czy organ podatkowy prowadził postępowanie kontrolne w zakresie weryfikacji faktur za miesiące lipiec i sierpień 2013r. z tytułu nabycia i zbycia oleju rzepakowego, w sposób bezczynny lub przewlekły, jak to sformułowała strona skarżąca. Ocenie podlegają więc czynności podjęte przez organ, a zainicjowane w toku postepowania kontrolnego oraz prowadzone przez inne organy administracyjne, w sytuacji gdy te czynności polegają na sprawdzeniu kontrahentów skarżącego, co do prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług, a w szczególności w okresie po 30 czerwca 2015r. Jak wskazał skarżący po tej dacie organ nie podejmował własnych działań w celu załatwienia sprawy, a jedynie oczekiwał na wyniki postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. odnośnie kontrahenta skarżącego tj. "B" sp. z o.o. W braku tych czynności skarżący upatruje bezczynność lub przewlekłość postępowania stwierdzając, iż organ podatkowy winien poczynić własne ustalenia pozwalające na zakończenie postępowania kontrolnego. Roszczenia swe skarżący wywodzi z dyspozycji art. 149 p.p.s.a.

Odnosząc się do tych zarzutów należy stwierdzić, że właściwość miejscową urzędów skarbowych określa art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych ( t.j. Dz.U.2015.578 ) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedziby naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( t.j. Dz.U.2013.1441 ), a naczelnicy urzędów skarbowych wykonują powierzone im czynności zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 6 powołanej ustawy, w tym w zakresie kontroli podatkowej. Wobec powyższego organem wykonującym kontrolę podatkową u kontrahenta strony skarżącej "B" sp. z o.o. był Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., a była ona związana ze śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w G. o sygn. [...] . W powyższym zakresie organ podatkowy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. oczekiwał na wynik postępowania kontrolnego toczącego się przed właściwym miejscowo naczelnikiem urzędu skarbowego, a następnie poczynione tam ustalenia inkorporował do ocenianego postępowania. W opisanym wyżej zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ podatkowy monitorował postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. i stosownie do uzyskanych informacji wydawał postanowienie o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli, ostatnio do dnia 29 lutego 2016r. Z dniem 1 marca 2016r. doręczono stronie skarżącej protokół kontroli, do którego ta złożyła zastrzeżenia. Przypomnieć należy, że kontrola podatkowa u strony skarżącej rozpoczęła się 1 grudnia 2014r., nie była związana z wnioskiem o zwrot nadpłaty, a wymagała przeprowadzenia wielu różnorakich i czasochłonnych ustaleń, a to ze względu na przedmiot kontroli dotyczący ewentualnego obrotu karuzelowego olejem rzepakowym nie wykorzystywanym dla celów energetycznych.

Należy podkreślić, że załatwiając sprawę organ jest zobowiązany do respektowania art. 139 § 1 O.p. i art. 140 § 1 O.p. Zgodnie z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Art. 140 § 1 O.p. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie organ zobowiązany jest respektować zasady ogólne rządzące tym postępowaniem określone w treści art. 120 – 129 O.p., w tym w szczególności zasadę praworządności (art. 120 O.p.), zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa; zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; zasadę skuteczności i współmierności (art. 125 § 1 O.p.), zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Powołana wyżej zasada znajduje swoje odzwierciedlenie w zasadzie proporcjonalności, będącej elementem składowym państwa prawa i wielokrotnie podkreślanej przez Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie. Stwierdził on bowiem, że zasada proporcjonalności w ujęciu szerokim szczególny nacisk kładzie na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Z powyższego wynika, iż jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większy sposób pogarsza sytuację prawną podmiotu to należy wybrać ten drugi ( wyrok TK z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95, opubl. OTK 196/1/2).

Treść przytoczonych wyżej przepisów umożliwiała organowi podjęcie w znacznym stopniu samodzielnych działań w celu weryfikacji transakcji u kontrahentów skarżącej, a organ może sam badać okoliczności, które są w jego mniemaniu istotne dla sprawy oraz korzystać z pomocy prawnej innych organów.

W przedmiotowej sprawie organ występował do innych organów o przeprowadzenie weryfikacji kontrahentów skarżącej. Prowadzone współdziałanie dotyczyło przede wszystkim transakcji jakich podatnik dokonał z kontrahentami oraz ustalenia dotyczące innych podmiotów, w tym przewoźnika towaru, a które w istocie stały się przyczyną przedłużenia postępowania kontrolnego w jego końcowej fazie.

Zarzuty skargi należy oceniać poprzez pryzmat zasady neutralności podatku od wartości dodanej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wielokrotnie wskazywał, że prawo podatników do odliczenia od VAT, który są zobowiązani zapłacić, VAT naliczonego z tytułu towarów i usług otrzymanych przez nich, stanowi zasadę podstawową wspólnego systemu VAT ustanowioną w prawie Unii. Prawo do odliczenia stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie może być ograniczane. System odliczeń ma bowiem na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach jego całej działalności gospodarczej. Wspólny system VAT gwarantuje w ten sposób w zakresie ciężaru podatku neutralność wszystkich rodzajów działalności gospodarczej – niezależnie od jej celu lub wyników – pod warunkiem, że co do zasady ona sama podlega opodatkowaniu VAT (wyrok TSUE w sprawie: Gabalfrisa i in., EU:C:2000:145, pkt 44; Halifax i in., C-255/02, EU C 2006 121, pkt 78; Dankowski, C-438/09, EU C 2010 818, pkt 24).

W systemie podatku od wartości dodanej znane są zjawiska tzw. oszustw karuzelowych, a identyfikacja w podmiotów uczestniczących w takim oszustwie jest rolą organów podatkowych. Nieefektywne prowadzenie i przedłużanie postępowań w tych sprawach pogłębia to negatywne zjawisko i sprzeciwia się zasadzie pewności prawa i ułatwienia uczciwym podatnikom dokonywania czynności związanych ze stosowaniem VAT poprzez uwzględnienie, oprócz przypadków wyjątkowych, obiektywnego charakteru danej transakcji. Oczywiście nie jest sprzeczne z prawem wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (wyrok TSUE w sprawie: Teleos i in., C-409/04, EU C 2007 548, pkt 65, 68; Netto Supermarkt, EU C 2008 105, pkt 24), a krajowe organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że skorzystanie z tego prawa wiązałoby się z przestępstwem lub nadużyciem (wyroki TSUE w sprawie: Kittel i Recolta Recycling, C-439/04 oraz C-440/04, EU C 2006 446, pkt 55; Mahagében Kft i David, C-80/11 i C-142/11, EU C 2012 373, pkt 42), jednak dopiero odmowa prawa do odliczenia daje podatnikowi możliwość wykazania swoich racji w stosownym postępowaniu.

Powyższe wskazuje wyraźnie na konieczność weryfikacji rozliczenia podatnika w podatku od towarów i usług. Zatem rolą organu jest sprawdzenie transakcji podatnika zarówno po stronie zakupu, jak i sprzedaży. Nie ulega więc wątpliwości, że państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywę 112 (wyrok TSUE w sprawie: Halifax i in., EU C 2006 121, pkt 71 oraz Kittel i Recolta Recycling, EU:C:2006:446, pkt 54). Musi to jednak następować zgodnie z zasadą proporcjonalności, a zatem z zastosowaniem środków, które umożliwiają efektywne osiąganie celu.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organ wszczął postępowania i kolejnymi postanowieniami dokonywał przedłużenia terminu kontroli, ostatnio do 29 lutego 2016r. z uwagi na oczekiwanie na wyniki czynności sprawdzających u kontrahenta Spółki dokonywanych przez inne organy celem ustalenia łańcucha dostaw. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek czuwania nad należytym przebiegiem podejmowanych czynności, nawet w sytuacji, gdy czynności te w praktyce wykonują inne organy krajowe czy zagraniczne, co winno powodować koncentrację tych poczynań i wydanie decyzji w jak najszybszym terminie. Zasadnie skarżący wskazał na lakoniczność uzasadnienia postanowień o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli z dnia 28 sierpnia 2015r. i 27 listopada 2015r. jednakże odnoszą się one do kontynuacji stanowiska organu zawartego w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2015r. Treść uzasadnienia postanowień nie miała jednak związku z czasem trwania, a jedyną czynnością jaka pozostała organowi do przeprowadzenia była analiza protokołu kontroli u kontrahenta skarżącego "B" sp. z o.o.

Jednocześnie z przedłożonego materiału dowodowego wynika wymiana informacji podatkowej z organami krajowymi oraz słowackimi, przesłuchiwanie Prezesa Zarządu Spółki, kontrola u przewoźnika, w tym w systemie CEPIK i viaTOLL, Zatem należyte i prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy wymagało szczegółowego analizowania otrzymywanych informacji i podejmowania konkretnych działań następczych, co organ w rozpoznawanej sprawie wykonał, nawet kosztem przedłużania prowadzonego postępowania kontrolnego i wyznaczania nowych terminów jego zakończenia. Jedynie w oparciu o fakt, że organ oczekiwał po dniu 30 czerwca 2015r. na nadesłanie protokołów kontrolnych u kontrahenta skarżącej, w oparciu o które mogło nastąpić potwierdzenie rzetelności kwestionowanych transakcji, nie można twierdzić, że był on w stanie bezczynności lub przewlekłości, a stanowisko strony skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji powyższego należało stwierdzić, że w sprawie nie mają zastosowania sankcje z art. 149 p.p.s.a., o które wnosiła strona skarżąca.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.