Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 273/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 107 par.  3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.8 ust.3 i art.39
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], 2. przyznaje adwokatowi M.P. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) złotych podwyższone o kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 273/14

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 01.07.2013r., złożonym tego samego dnia w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K., M.S. wniósł o przyznanie mu zasiłku celowego na: zakup 1 tony węgla na zimę, na zakup leków, na dopełnienie butli gazowej oraz na "doładowanie energii elektrycznej".

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].08.2013r. nr [...] odmówił przyznania M.S. pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Organ I instancji wskazał m.in., że sytuacja w jakiej znalazł się skarżący nie jest sytuacją nagłą i nie wyczerpuje treści ustawowego zapisu "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].10.2013r. nr [...] wydaną na skutek odwołania M.S. uchyliło w/w decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że zgodnie z art.41 u.p.s. specjalny zasiłek celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W ocenie Kolegium takim szczególnym przypadkiem nie jest fakt wygaśnięcia uprawnień skarżącego do świadczenia rehabilitacyjnego, gdyż w okresie jego pobierania skarżący mógł poczynić niezbędne zakupy podstawowych produktów na zimę.

Zgodnie z art.8 ust.3 u.p.s. za dochód uważa się "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania". Dalej wskazano, że miesiącem złożenia wniosku i utraty świadczenia rehabilitacyjnego przez skarżącego był lipiec 2013r., a nie czerwiec 2013r. z którego to miesiąca dochód skarżącego przyjął organ I instancji nie biorąc pod uwagę, że był to ostatni miesiąc wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego. Miesiącem złożenia wniosku oraz utraty świadczenia rehabilitacyjnego był lipiec 2013r., co organ I instancji powinien rozważyć.

Prezydent Miasta K. po ponownym rozpoznaniu wniosku decyzją z dnia [...].11.2013r. nr [...] na podstawie art.8 ust.3 i 4, art.17 ust.2 pkt 1, art.41 pkt 1, art.106 ust.4 i art.107 ust.1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2013r.,poz.182 ze zm., zwanej dalej u.p.s.) oraz § 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.07.2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.z 2012r, poz.823) odmówił przyznania M.S. pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał m.in., że ustalono, iż skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w domu o pow. [...] m.kw. ogrzewanym piecykiem typu "cyganek". Skarżący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i aktualnie nie pracuje zawodowo, jak również dorywczo, gdyż jest osobą niezdolną do pracy do dnia 31.08.2014r. Nadto ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 29.02.2016r. Do dnia 31.07.2012r. był zatrudniony zawodowo, lecz od dnia 05.07.2012r. przebywał na zwolnieniu lekarskim o czasokresie 180 dni. Od dnia 03.01.2013r. do dnia 01.07.2013r. skarżący otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne.

Zgodnie z art.8 ust.3 u.p.s. za dochód uważa się "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania".

Skarżący złożył swój wniosek w dniu 01.07.2013r. dlatego też należało wziąć pod uwagę jego dochód z miesiąca czerwca 2013r. Dochodem skarżącego w czerwcu 2013r. był zasiłek rehabilitacyjny w wysokości [...] zł po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy oraz potrąceń komorniczych na fundusz alimentacyjny. W świetle powyższego skarżący przekroczył kryterium dochodowe wynoszące kwotę [...] zł zgodnie z art.8 ust.1 pkt 1 u.p.s. oraz § 1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.07.2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Organ podkreślił, że dochodu za miesiąc czerwiec nie można uznać za utracony, gdyż świadczenie rehabilitacyjne przysługiwało skarżącemu do dnia 01.07.2013r., a więc skarżący w lipcu 2013r. otrzymał świadczenie rehabilitacyjne za jeden dzień lipca.

Następnie organ wskazał, że w myśl art.41 pkt 1 u.p.s. specjalny zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Dalej podkreślono, że środki z pomocy społecznej powinny być przyznawane w pierwszej kolejności osobom i rodzinom, które z uwagi na całkowity brak dochodu nie byłyby w stanie same egzystować. Skarżący od kilku lat jest zaliczony do osób niepełnosprawnych, a stan jego zdrowia w ostatnim okresie czasu nie uległ pogorszeniu tak, wymóc uznać jego sytuację za szczególną i wymagającą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący trwa już od dłuższego czasu i nie jest sytuacją nagłą. Nie zachodzi więc szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art.41 pkt 1 u.p.s. Biorąc pod uwagę, że ma on stałe źródło dochodu (nie wskazano jakie) nie ma przeszkód, by przy racjonalnym wykorzystaniu środków pieniężnych zabezpieczył swoje potrzeby, w tym również objęte wnioskiem.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M.S. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z jego wnioskiem względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj.art.41 w zw. z art.39 u.p.s. poprzez zastosowanie art.41 u.p.s. i niezastosowanie art.39 u.p.s.,

2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że należy brać pod uwagę dochód z miesiąca czerwca 2013r., a nie lipca 2013r., w którym to miesiącu utracił dochód, a tym samym naruszenie art.8 ust.3 u.p.s.,

3. naruszenie terminów określonych w art.35 Kpa.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że jak wynika z zaświadczenia ZUS otrzymał świadczenie rehabilitacyjne za 1 dzień lipca 2013r. w tym samym miesiącu złożył przedmiotowy wniosek. Organ I instancji błędnie przyjął jego dochód z czerwca 2013r., a nie z lipca 2013r. Bez znaczenia jest, że w lipcu 2013r. otrzymał świadczenie rehabilitacyjne za 1 dzień.

Podkreślił, że organ błędnie przyjął jego dochód z czerwca 2013r., a w konsekwencji błędnie przyjął, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe i wadliwie potraktował jego wniosek o przyznanie zasiłku celowego (art.39 u.p.s.) jako wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego (art.41 u.p.s.)

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].01.2014r. nr [...] rozpoznało odwołanie M.S. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.2013r. nr [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Podkreślono, że w dniu złożenia przedmiotowego wniosku, tj. w dniu 01.07.2013r. skarżący miał jeszcze świadczenie rehabilitacyjne. Dlatego przyjęto jego dochód z czerwca 2013r. wynoszący netto [...] zł, gdy tymczasem kryterium dochodowe wówczas obowiązujące wynosiło 542 zł. Tak więc dochód skarżącego był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego, co wykluczało możliwość przyznania zasiłku celowego.

Wobec powyższego organ I instancji rozważył możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego unormowanego w art.41 u.p.s., który może być przyznany osobom przekraczającym kryterium dochodowe, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W rozpatrywanej sprawie taki szczególnie uzasadniony przypadek nie zachodzi, gdyż skarżący do 31.12.2012r. otrzymywał wynagrodzenie za pracę, a później do 01.07.2012r. (winno być 2013r.) otrzymywał zasiłek rehabilitacyjny. Miał więc stałe dochody i winien nimi tak gospodarować, by zaspokoić swoje potrzeby w miesiącu lipcu 2013r. Nie nastąpiło też nagłe pogorszenie stanu zdrowia skarżącego, który wprawdzie złożył skierowanie do szpitala na dzień 07.08.2013r., lecz jednocześnie z zaświadczeń wynika, że był zatrudniony od dnia 08.08.2013r. do 31.12.2013r., a także był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia.

Kolegium podkreśliło fakultatywny charakter specjalnego zasiłku celowego i uznaniowość jego przyznania. Nadto podkreślono, że organ I instancji szczegółowo uzasadnił swoją decyzję.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniósł M.S. zarzucając naruszenie art.106 ust.3, art.8 ust.3 i art.39 ust.1 u.p.s. i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej.

Skarżący podkreślił, że wnosił o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art.39 u.p.s., a nie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art.41 u.p.s.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację i podkreślając, że skarżący może wykonywać pracę na stanowisku dla niego przystosowanym i korzystał z tej możliwości, czego nie przyznał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, że w rubrum zaskarżonej decyzji występuje omyłka pisarska, gdyż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.2013r. ma nr [...], natomiast nr [...] posiada decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2013r. Tak więc organ odwoławczy w rubrum wadliwie połączył datę decyzji organu I instancji z dnia [...].08.2013r. (od której odwołanie już wcześniej zostało rozpoznane decyzją SKO z dnia [...].10.2013r. nr [...]) z prawidłowym numerem decyzji Prezydenta z dnia [...].11.2013r. nr [...].

Także w uzasadnieniu swej decyzji Kolegium błędnie wskazało, że rozpoznało odwołanie M.S. wniesione pismem z dnia 10.12.2013r., gdy odwołanie zawarto w piśmie z dnia 03.12.2013r. wniesionym w dniu 05.12.2013r.

Tym niemniej po dokonaniu analizy akt i uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...].01.2014r. Sąd nie miał wątpliwości, że decyzja ta dotyczy odwołania M.S. zawartego w piśmie z dnia 03.12.2013r. wniesionego w dniu 05.12.2013r., a dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].11.2013r. nr [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz.1362 ze zm., zwanej dalej u.p.s.). Podkreślić należy, że jak słusznie zarzucił skarżący, jego wniosek dotyczył przyznania mu zasiłku celowego. Wynika to niezbicie z treści wniosku skarżącego zawartego w jego piśmie z dnia 01.07.2013r. Tak więc podstawę prawną żądania skarżącego stanowił przepis art. 39 ust.1 u.p.s. stanowiący, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W myśl zaś art.39 ust.2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Ugruntowany jest już pogląd, że poddana kontroli Sądu orzekającego decyzja organu administracji miała charakter uznaniowy, gdyż taki właśnie charakter ma decyzja podejmowana na gruncie art. 39 u.p.s. Świadczy o tym jednoznacznie użyte przez ustawodawcę w art.39 ust.1,2,3 i 4 u.p.s. sformułowanie "może".

Taki charakter decyzji oznacza, że jakkolwiek organ jest związany przesłankami wskazanymi w tym przepisie, to jednak ma on swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Przesłankami tymi są: kryterium dochodowe określone w art.8 ust.1 pkt 2 u.p.s. oraz zaistnienie niezbędnej potrzeby bytowej w rozumieniu tego przepisu. W rozpatrywanym przypadku uznaniowość kontrolowanej decyzji skutkuje tym, że pomimo spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego organ nie miał obowiązku przyznania jej spornego zasiłku celowego. Miał jednak obowiązek ustalenia prawidłowego i pełnego stanu faktycznego oraz należytego i racjonalnego wskazania przyczyn dla których odmówił przyznania tego zasiłku.

Kontrola sądu administracyjnego I instancji, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08).

Z powyższego wynika, że w przypadku decyzji uznaniowych jeszcze większą wagę, niż w przypadku decyzji nie mających charakteru uznaniowego, ma prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, a w szczególności pełne i precyzyjne ustalenie stanu faktycznego.

Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Chodzi, więc o to, aby adresaci tych decyzji wykonali nałożone na nich obowiązki bez zbędnej zwłoki nie w obliczu groźby użycia środków przymusu, ale w przekonaniu, że nałożony na nich obowiązek jest zgodny z prawem. Innymi słowy, strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że decyzje organu I i II instancji nie spełniły przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Nie zawierają, bowiem uzasadnienia odpowiadającego w pełni wymogom cytowanego wyżej przepisu - art. 107 § 3 Kpa.

Jak już wspomniano zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przyznaje się go w szczególności na pokrycie w części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ustawy). Zasiłek celowy przysługuje osobom spełniającym kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy. Z kolei w myśl art. 41 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi albo zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Oznacza to, że organy słusznie rozważyły zasadność ewentualnego przyznania zasiłku celowego w oparciu o art. 41 u.p.s. Tym niemniej wskazać należy, iż uwadze organów umknęło, iż skarżący zwracał się o przyznanie zasiłku celowego z art. 39 u.p.s. Z akt sprawy, wydanych decyzji i odpowiedzi na skargę nie wynika aby organ wydał decyzję w zakresie w/w normy, a wydana decyzja ogranicza się do art. 41 u.p.s. (vide sentencja decyzji i uzasadnienie). W decyzji brak również rozstrzygnięcia co do zasadności wniosku o przyznanie zasiłku celowego. W związku z powyższym należało uchylić zaskarżone decyzje, tak aby organ rozstrzygnął wniosek zgodnie z art. 39 u.p.s.

Uszczegółowiając powyższą konkluzję należy wskazać, że zasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, aczkolwiek obszerne i prawidłowe w zakresie ustaleń faktycznych, w ogóle nie wskazuje przepisów prawa dotyczących zasiłku celowego, a więc art.39 u.p.s. W istocie rzeczy nie wyjaśniono więc podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa w rozumieniu art.107 § 3 Kpa. Pamiętać bowiem należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego i ten właśnie wniosek należało rozpoznać. W decyzjach organów obu instancji nie tylko nie przytoczono właściwych przepisów prawa. Organ I instancji w swej decyzji w ogóle nie rozstrzygnął wniosku skarżącego w zakresie jego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. W sentencji decyzji brak jest bowiem jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w tym zakresie. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji dotyczy specjalnego zasiłku celowego o który skarżący w ogóle nie wnosił, a nie zasiłku celowego. O ile co do zasady w razie oddalenia wniosku o zasiłek celowy dopuszczalne było rozpoznanie z urzędu zasadności przyznania specjalnego zasiłku celowego, o tyle wymagało to wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem z sentencji i uzasadnienia decyzji Prezydenta w ogóle nie wynika, by rozpoznano wniosek skarżącego o zasiłek celowy. Organ I instancji w swych rozważaniach skupił się na kwestii dochodu, a następnie nie wyjaśniając zasadności lub bezzasadności wniosku o zasiłek celowy od razu przeszedł do wyjaśniania tego dlaczego skarżącemu nie można przyznać specjalnego zasiłku celowego. W uzasadnieniu tej decyzji brak jest najistotniejszego elementu z punktu widzenia strony, a mianowicie odpowiedzi na pytanie dlaczego nie uwzględniono jej wniosku. Podkreślić należy, iż uzasadnienie powinno być przejrzyste i zrozumiałe dla strony przyjmując, że strona ma choćby przeciętny poziom intelektualny. Nie powinna ona domniemywać przyczyn i przesłanek na których oparto decyzję, lecz na podstawie lektury uzasadnienia decyzji powinna dowiedzieć się dlaczego wydano taką, a nie inną decyzję.

W przypadku decyzji organu II instancji wskazać należy, że organ odwoławczy nie dostrzegł powyższych uchybień decyzji organu I instancji, a nawet w zasadzie je powielił. Kolegium również nie powołało prawidłowej w świetle wniosku skarżącego podstawy prawnej, a mianowicie art.39 u.p.s. Organ odwoławczy jedynie lakonicznie wskazał, że dochód skarżącego w czerwcu 2013r. był wyższy od ustawowego kryterium dochodowego. Nie wyjaśnił natomiast zasad występujących w zakresie przyznawania zasiłków celowych, a w szczególności jakie znaczenie ma kryterium dochodowe w przypadku zasiłku celowego i jakie konsekwencje wywołuje przekroczenie kryterium dochodowego, tj. uzyskanie przez stronę dochodu wyższego niż wskazany w ustawie.

Brak powyższych elementów w sentencji organu Im instancji oraz w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji uniemożliwił stronie skuteczną ochronę swych praw.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 Kpa), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki NSA: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, z dnia 16 marca 1998 r., II SA 96/98 - Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88 - ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998 r., I SA/Lu 380/97 - niepublik.).

Wobec powyższego, skoro już decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadała wymogom art. 107 § 1 i 3 Kpa, nie zawierała bowiem prawidłowej sentencji i odpowiedniego uzasadnienia, organ odwoławczy winien był decyzję tę na podstawie art.138§1 pkt 1 Kpa uchylić i orzec, co do istoty sprawy. Powyższe Sąd wywiódł z tego ,że w związku ze zmianą stanu prawnego, z dniem 11 kwietnia 2011 roku zmieniły się przesłanki dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 138 § 2 Kpa organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie zatem kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przyłączającego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej na jej rozstrzygnięcie"

Abstrahując nawet od kwestii naruszenia art.107 § 3 Kpa zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić z racji wadliwej wykładni art.8 ust.3 u.p.s. Przypomnieć należy, że w myśl art.8 ust.1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie uzyskują dochodu określonego w art.8 ust.1 pkt 1 - 3 u.p.s. Zgodnie z art.8 ust.3 u.p.s. za dochód uważa się "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania".

Podzielić należy pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawarty w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].10.2013r. nr [...], iż miesiącem zarówno złożenia wniosku jak i utraty świadczenia rehabilitacyjnego przez skarżącego był lipiec 2013r., a nie czerwiec 2013r. z którego to miesiąca dochód skarżącego przyjęły organy obu instancji nie biorąc pod uwagę, że był to ostatni miesiąc wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego.

W świetle analizy akt sprawy niespornym jest, że skarżący swój wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego złożył w dniu 01.07.2013r. Bezspornym jest też, że skarżący prawo do świadczenia rehabilitacyjnego posiadał do dnia 01.07.2013r. włącznie (k. 9 i 20 akt administracyjnych). Przy czym nieistotna jest data fizycznej wypłaty kwoty w/w świadczenia, lecz istotny jest okres za jaki świadczenie to mu przysługiwało. Tak więc miesiącem złożenia wniosku oraz utraty świadczenia rehabilitacyjnego był lipiec 2013r. Tym samym w świetle treści art.8 ust.3 u.p.s. organy powinny oceniać wniosek skarżącego o przyznanie mu zasiłku celowego w oparciu o jego dochód z miesiąca lipca 2013r., a nie z czerwca 2013r. Skarżący bowiem utracił swój dochód (świadczenie rehabilitacyjne) formalnie dopiero w lipcu 2013r. A więc znajduje tu zastosowanie wyjątek od zasady, a mianowicie w przypadku utraty dochodu za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca w którym wniosek został złożony.

Wskazane wyżej uchybienia procesowe, jakich dopuściły się organy obu instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Ppsa. Ponadto zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Ppsa z uwagi na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.8 ust.3 u.p.s.

Opierając się na treści art.135 Ppsa - nakazującego sądowi administracyjnemu stosowanie przewidzianych ustawa środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia – Sąd orzekający uchylił również decyzję organu I instancji ponieważ konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art.138 § 2 Kpa) i niezbędnym do końcowego załatwienia sprawy.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie mu zasiłku celowego i uzupełnić postępowanie dowodowe uwzględniając wskazaną wyżej wykładnię art.8 ust.3 u.p.s., a następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wydać właściwą decyzję sporządzając jej uzasadnienie przy spełnieniu wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W niniejszej sprawie należy bowiem zwrócić uwagę na charakter prawny uchylonego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia. Przyjąć więc należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności. Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 Ppsa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.