Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 805/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 4, art. 38j, art. 92 ust. 1 i 4, art122 ust. 1pkt 3, art. 125 ust. 1 i 3, art. 126 pkt 1, art. 127 ust. 7, art. 128, art. 131 ust. 1 i 2, art. 217 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K., M. K., P. K. wspólników spółki [...] s.c. J., M., P. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 14 marca 2017 r., nr [...] (znak: [...]), po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o udzieleniu Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w G. (dalej: RZGW w G.) pozwolenia wodnoprawnego na:

1. wykonanie przepławki dla ryb w granicach działek o nr ew, [...], [...], [...], [...] w obrębie 097 miasto B., określając jej parametry: długość przepławki - 81,70 m, szerokość - 2,0 m, wysokość warstwy przelewowej hw = 0,95 m, napełnienie minimalne - 0,80 m, ilość komór - 22, długość komór - 3,2 m, minimalna szerokość szczeliny głównej - 0,3 m, spad między komorami h = 0,15 m, wydatek przepławki Q = 0,69 m3/s, współrzędne geograficzne: wlot N [...]" E [...]" wylot: N [...]" E [...]",

w tym:

1.1. częściową rozbiórkę ubezpieczenia brzegowego w miejscu wlotu do przepławki na odcinku o długości 11,30 m, powyżej Jazu [...] na brzegu lewym oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki; współrzędne geograficzne: początek N [...]" E [...]", koniec N [...]" E [...]"

1.2. częściową rozbiórkę ubezpieczenia brzegowego w miejscu wylotu z przepławki na odcinku o długości 13,80 m, od strony B. skanalizowanej oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki; współrzędne geograficzne: początek N [...]" E [...]", koniec N [...]" E [...]"

2. przebudowę istniejącej przepławki w granicach działki o nr ew. [...] w obrębie [...], poprzez wykonanie zamknięcia szandorowego od strony wody górnej w formie drewnianych pali wstawionych w stalowe prowadnice ceownika, o wymiarach: szerokość 5 m, wysokość 1,29 m; współrzędne geograficzne: N [...]" E [...]".

W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepisy art. 9 ust. 1 pkt 19, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 122 ust. 1 pkt 3, art 127 ust. 5, art 128, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, (tj. Dz.U. z 2015 poz.469) oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm, dalej Kpa).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja wydana została po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora RZGW w G. z 26 czerwca 2016 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla RZGW w G. na wykonanie urządzeń wodnych, tj.: budowę przepławki dla ryb w punktach o współrzędnych: wlot N [...]" E 17°59' 56.0951", wylot N [...]" E [...]", rozbiórkę ubezpieczenia brzegowego w miejscu wlotu do przepławki, powyżej jazu Farnego na brzegu lewym oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki; współrzędne geograficzne: początek [...]" N [...]"E, koniec [...]" N 17°59' 56.3554" E, rozbiórkę ubezpieczenia brzegowego w miejscu wylotu z przepławki od strony B. skanalizowanej oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki. Współrzędne geograficzne: początek 53°7'24,9428" N [...]"E, koniec [...]" N [...]"E. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z 23 maja 2016 r., znak: [...], Prezydent Miasta B. udzielił RZGW w G. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie objętych wnioskiem urządzeń wodnych w ramach realizacji zadania pn. "Budowa przepławki dla ryb na rzece B. w m. B. - dokumentacja projektowa". Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. K. i P. K., wspólnicy spółki cywilnej M. J..M..P.. K. w K. . Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (dalej Dyrektor RZGW w P.), który został wyznaczony do rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...]2016 r., znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zakres udzielonego pozwolenia wodnoprawnego powinien co do zasady odpowiadać zakresowi zgłoszonego wniosku o jego udzielenie. Zwrócił również uwagę, iż przedmiotem postępowania było m.in. wykonanie przepławki dla ryb, której wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast z uwagi na przepisy art. 122 oraz art. 9 ust. 1 pkt 19 oraz art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2, a także art. 37 Prawa wodnego oraz treść wniosku i rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji dotyczące pozostałych prac zakwalifikowanych jako urządzenia wodne, organ I instancji zobowiązany został do wyjaśnienia oraz uszczegółowienia, czy ww. prace mieszczą się w definicji urządzenia wodnego, czy też wchodzą w zakres wykonania urządzenia wodnego jakim jest nowoprojektowana przepławka, względnie czy stanowią inną kategorię objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, m. in, roboty w wodach oraz inne roboty, które mogą być przyczyną zmiany naturalnych przepływów, stanu wód stojących i wód podziemnych, czy też stanowią odbudowę, rozbudowę, przebudowę, rozbiórkę lub likwidację istniejących urządzeń. Nadto organ II instancji zarzucił, że w części opisowej operatu wodnoprawnego z marca 2015 r. na stronie 10 w pkt 1.5 Aktualny stan prawny gruntów, przedstawiono jedynie tabelarycznie zestawienie działek objętych przedsięwzięciem. Natomiast w części graficznej na żadnym z załączonych dokumentów nie wskazano zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią. Tymczasem wymóg określony przepisem art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego ma służyć organowi w ustaleniu stron postępowania w rozumieniu art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, tj. wszystkich podmiotów uprawnionych do nieruchomości czy urządzeń wodnych znajdujących się w zasięgu oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia, które ma być objęte pozwoleniem wodnoprawnym.

Uzasadniając dalej podjęte ponownie rozstrzygnięcie Prezydent Miasta B. wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w sprawie zakresu wniosku oraz do uzupełnienia operatu wodnoprawnego. W odpowiedzi RZGW w G. pismem z [...] 2017 r., znak: [...], złożył stosowne wyjaśnienia. Ponadto uzupełnił wniosek o plan sytuacyjny z naniesionym zasięgiem oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń, oznaczonymi działkami oraz ich powierzchnią dla projektowanej przepławki i przebudowy istniejącej przepławki. Jednocześnie RZGW w G. poinformował o cofnięciu E. B. pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu. Nadto RZGW w G. w uzupełnieniu pismem z 18 stycznia 2017 r. wyjaśnił, że wykonanie przepławki dla ryb obejmuje zasięgiem oddziaływania działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] miasto B.. Wnioskodawca wskazał, że zmiana zasięgu oddziaływania wynika ze zmiany koncepcji wykonania umocnienia brzegowego w miejscu wlotu do przepławki na odcinku o długości 11,30 m. Dodatkowo wnioskodawca pismem z 25 stycznia 2017 r. przesłał stanowisko Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. z dnia [...].2017 r., znak: [...] w którym organ ten poinformował, iż nie wnosi sprzeciwu, o którym mowa w art. 118 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016r., poz. 2134 z późn. zm.) w sprawie przebudowy istniejącej przepławki dla ryb poprzez wykonanie zamknięcia sztandarowego od strony wody górnej w ramach realizacji projektu "Budowa przepławki dla ryb na rzece B. w m. B.".

Prezydent Miasta B. wyjaśnił, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym ustalił, iż: 1) przedmiotem wniosku jest wykonanie przepławki dla ryb, w tym: częściowa rozbiórka ubezpieczenia brzegowego w miejscu wlotu do przepławki powyżej jazu Farnego na brzegu lewym oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki i przebudowy; częściowa rozbiórka ubezpieczenia brzegowego w miejscu wylotu z przepławki od strony B. skanalizowanej oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki; - przebudowa istniejącej przepławki poprzez wykonanie zamknięcia szandorowego od strony wody górnej;

2) rozważył kwestię konieczności uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podniesioną przez pana J. K., panią M. K. i pana P. K. w piśmie z dnia 10.08.2015 r., znak: [...]. Organ I instancji ustalił, że z uwagi, iż planowane do wykonania urządzenie wodne, tj. przepławka dla ryb wraz z rozbiórką ubezpieczeń brzegowych, realizowane jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "S. M." (dalej m.p.z.p.) zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta B. nr [...] z dnia 2 marca 2012 r., (opubl, w Dz.Urz. Woj. [...]) - decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o warunkach zabudowy nie jest wymagana;

3) na podstawie art 72 ust. 1 pkt 6 oraz art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, z późn. zm.), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397, z późn.) ustalił, że nie istnieje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

4) stosownie do art. 127 ust. 7 Prawa wodnego ustalono strony postępowania.

W ramach postępowania uzyskano również dodatkowe wyjaśnienia od projektanta oraz inwestora. Uzyskano stanowisko Architekta Miasta B., który pismem z dnia 29.09.2015 r., znak: [...] poinformował, że Wydział Administracji Budowlanej podtrzymuje swoją opinię z dnia 05.12.2014 r., znak: [...] co do zgodności budowy przepławki dla ryb na terenie działek nr [...] i [...], obręb 97 z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "S. M." w B.". W tym zakresie organ wyjaśnił, że granice obszaru robót związanych z realizacją przepławki dla ryb w odniesieniu do rysunku m.p.z.p. "S. M." usytuowane są na terenach oznaczonych: - WS i WH - teren wód powierzchniowych śródlądowych i obiektów hydrotechnicznych,

- ZU - teren zieleni urządzonej publicznej,

- PE/U - teren zabudowy i urządzeń związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej z uzupełniającą funkcją usługową.

Dalej wyjaśniono, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2007 r. Nr 86, poz. 579) przez budowle hydrotechniczne - rozumie się budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, w tym m.in. przepławki dla ryb. M.p.z.p. "S. M." w oparciu o zapisy zawarte w § 77 ust. 3 pkt 1 i § 78 ust. 2 pkt 1 uchwały dopuszcza remonty, przebudowy i rozbudowy obiektów hydrotechnicznych oraz regulację i umacnianie brzegów rzeki. Jednocześnie w ocenie organu dopuszcza budowę przepławki dla ryb na terenie zieleni urządzonej publicznej. Ustalenie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jako terenu zieleni urządzonej publicznej nie oznacza samo przez się zakazu takiej jego zabudowy, która nie zmienia jego przeznaczenia, zwłaszcza, że inwestor nie przewiduje, jak wynika z treści pisma z 7 kwietnia 2016 r., znak: [...], wycinki drzew przy realizacji tego zadania, a prace zamierza wykonać w sposób możliwie najmniej oddziałujący na florę terenu inwestycji. W opinii organu zakaz budowy przepławki dla ryb musiałby wynikać ze szczególnych warunków zagospodarowania takiego terenu, określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. A zatem aby ograniczyć prawo właściciela nieruchomości do podjęcia na niej określonej zabudowy, nie wystarczy powołanie się na to, że teren według przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego jest terenem zieleni urządzonej publicznej, ale konieczne jest wykazanie, że plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza zakaz zabudowy określonego rodzaju. Ponadto należy mieć na uwadze art. 6 u.p.z.p., który zapewnia każdemu, kto ma tytuł prawny do gruntu, prawo swobodnego jego zagospodarowania. Prawo to może być ograniczone tylko poprzez ustawę i chroniony prawem interes publiczny oraz osób trzecich.

Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że spełniono wymagania art. 132 ust. 2 oraz art. 132 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, tj. dokumentacja określa i przedstawia zasięg oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w którym znajdują się nieruchomości o nr ew. [...], [...], [...], [...], 134 w obrębie 097 miasto B.. Na podstawie aktualnych wypisów z rejestru gruntów organ I instancji ustalił, że właścicielem ww. działek jest Skarb Państwa, przy czym działki o nr ew. [...] (w całości), [...] (w części), [...] (w całości) i [...] (w części) stanowią wody płynące. Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych, z mocy art. 11 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego wykonuje Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami o nr [...] (w części), [...] (w całości), 134 (w całości) stanowiącymi według klasyfikacji użytkowej tereny inne niż wody publiczne na mocy art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.) jest starosta. Na podstawie art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, za strony postępowania, poza Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i Starostą, czyli właścicielami odpowiednio wody i powierzchni ziemi w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, uznano J. K., M. K. i P. K., uprawnionych do korzystania w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Organ wyjaśnił, że ww. osoby na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].2013 r., znak:WGK.VI.[...]/05, uprawnieni są do energetycznego wykorzystania przez Małą Elektrownię Wodną "Kujawska" wód B. piętrzonych [...]. Dodatkowo do kręgu stron zaliczono Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego [...], uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Kończąc organ wyjaśnił, że rozważył nie tylko, czy wniosek, a zwłaszcza operat wodnoprawny, odpowiadają wymogom z art. 131 i 132, a także wyjaśnił, że nie zachodzą przeszkody do wydania wnioskowanego pozwolenia, wynikające z wymogów art. 125 i 126 Prawa wodnego.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniosła M. K., która nie formułując zarzutów, zaskarżyła przedmiotową decyzję i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania odwołująca wskazała na niezadowolenie z treści wydanej przez Prezydenta Miasta B. decyzji.

P. W., postanowieniem nr [...], z dnia [...].2017 r. wyznaczył Dyrektora RZGW w P. do przeprowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2017 r., znak: WZR- [...]

Decyzją z dnia [...] 2017 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 Kpa w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), Dyrektor RZGW w P. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części: w pkt II i w tym zakresie orzekł co do istoty: Podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego stanowił operat wodnoprawny pn.: "Budowa przepławki dla ryb na rzece B. w m. B. - dokumentacja projektowa" opracowany przez mgr inż. E. B. i inż. D. K. w marcu 2015 r. wraz z uzupełnieniami;

w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor RZGW w P. wyjaśnił, iż wymagania materialnoprawne związane z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego określają ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz, U. z 2015 r., poz. 469 z późn. zm.) oraz ustawa Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2295), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi, iż wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego został złożony w Starostwie Powiatowym w B. w dniu 29 czerwca 2015 r. i nie został pozostawiony bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 Kpa, a postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, to w niniejszym postępowaniu mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne w brzmieniu przed dniem 31 grudnia 2015 r. Ponadto, na podstawie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.

Organ następnie przedstawił przebieg postępowania o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego oraz ocenił, że wydając decyzję Prezydent Miasta B. zastosował się do wskazań, jakie wynikały z wcześniejszej decyzji organu odwoławczego. Dyrektor RZGW w P. stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, organ zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 7 Kpa, podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i spełnia wymogi z art. 107 Kpa.

Uzasadniając zastosowanie prze[pisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa organ wyjaśnił to brzmieniem pkt II decyzji organu I instancji. Dyrektor RZGW wyjaśnił, że postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w tej części i orzec w tym zakresie bowiem zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego operat wodnoprawny stanowi załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a nie jest "integralną częścią" pozwolenia wodnoprawnego - nie jest on dokumentem urzędowym, a wyłącznie środkiem dowodowym, na podstawie którego organ administracji wydaje pozwolenie wodnoprawne. Natomiast niezbędne elementy pozwolenia wodnoprawnego zostały określone w art. 128 ust. 1 Prawa wodnego i znalazły się odpowiednio w pkt. I decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 14.03.2017 r., znak: [...]

Skargę na decyzję Dyrektora RZGW w P. z dnia [...] 2017 r. wnieśli J. K., M. K., P. K. - wspólnicy spółki M. s.c. J., M., P. K.. Skarżący zarzucili nieprawidłowe określenie adresata decyzji bowiem RZGW nie posiada osobowości prawnej. Według ustawy Prawo wodne osobowość prawną posiada Dyrektor RZGWj. Zatem regionalny zarząd gospodarki wodnej nie posiada statusu osobowości prawnej, a jest jedynie instytucją pomocniczą Dyrektora RZGW dla potrzeb sprawowania ustawowych obowiązków wynikających z ustawy Prawo wodne. Instytucja nie mająca osobowości prawnej nie powinna otrzymać nadanych praw, ani określonych obowiązków wynikających z decyzji wodnoprawnej. Dyrektor RZGW P. powielił niedopuszczalne naruszenie prawa. Mając to na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta B., jak również o zwrot kosztów wniesionej opłaty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW w P. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej jest właściwym w sprawach gospodarowania wodami organem administracji rządowej niezespolonej, podlegającym Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (art. 4 ust. 1 pkt 3, w zw. z art. 92 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tj. Dz.U. z 2017 poz.1121) oraz pełniącym funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie (art. 4 ust. 4 ustawy Prawo wodne). Z kolei w myśl art. 92 ust. 5 ww. ustawy dyrektor regionalnego zarządu wykonuje swoje zadania przy pomocy regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Jednakże, co istotne, regionalne zarządy gospodarki wodnej - poza pomocniczą funkcją (na którą wskazują ww. przepisy) w stosunku do dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej - mają również przyznane przez ustawodawcę w art. 217 ustawy Prawo wodne) kompetencje do władania wodami państwowymi i gruntami pod tymi wodami w formie trwałego zarządu, będącego prawną formą władania nieruchomościami państwowymi i samorządowymi przez te jednostki w celu prowadzenia działalności należącej ustawowo do zakresu ich działalności. Niezależnie od powyższego, wobec jednolitej linii orzecznictwa w tym zakresie, organ podkreślił, że regionalnemu zarządowi gospodarki wodnej może być przyznany status strony w postępowaniu administracyjnym, mimo że jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, również dlatego iż art. 29 Kpa przyznaje m.in. takim podmiotom zdolność administracyjnoprawną (por. Wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt. II OSK 968/15; postanowienie WSA w Rzeszowie z 06.06.2016 sygn. akt. II SA/Rz 320/16) W świetle powyższego to RZGW w G. - jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawodawca przyznał kompetencje do sprawowania trwałego zarządu nad stanowiącymi własność Skarbu Państwa wodami rzeki B. oraz gruntami pokrytymi tymi wodami, był stroną (adresatem) postępowania administracyjnego zakończonego finalnie wydaniem zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2017 r. skarżący P. K. podtrzymał skargę i jej zarzuty. Skarżący podniósł, że organ powinien działać zgodnie z prawem i nie dawać dodatkowych kompetencji regionalnemu zarządowi gospodarki wodnej w sytuacji, gdy przepisy prawa tego nie dopuszczają. RGZW w P. działa w sposób wadliwy uznając, że pozwolenie wodnoprawne może być wydane na zarząd. Na dowód tego skarżący złożył do akt kserokopię decyzji Dyrektora RZGW we W. z [...].2015 r. nr [...], w której takie stanowisko zarządu w P. zostało podważone. Skarżący podał, że decyzja ta nie została zaskarżona do Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora RZGW w P. z dnia [...] 2017 r., Nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M. K. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 14 marca 2017 r., nr [...] znak: [...], która orzeczono o udzieleniu RZGW w G. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przepławki dla ryb, częściową rozbiórkę ubezpieczenia brzegowego w miejscu wlotu do przepławki oraz dowiązanie się do istniejącego ubezpieczenia brzegowego w miejscach początku i końca planowanej rozbiórki, przebudowę istniejącej przepławki w granicach działki o nr ew. [...] w obrębie [...] – z podaniem współrzędnych geograficznych obszaru objętego inwestycją.

Skarżący J. , M. i P. K., prowadzący działalność pod firmą M. s.c., kwestionują decyzje wydane w sprawie w części podmiotowej, tj. dotyczącej ustalenia podmiotu na rzecz którego pozwolenie wodnoprawne mogło zostać wydane. W opinii Sądu organy orzekające w sprawie w tym zakresie nie naruszyły prawa.

W tym zakresie wyjaśnić należy, że zadania związane z utrzymaniem urządzeń wodnych zostały powierzone na podstawie art. 11 Prawa wodnego regionalnemu zarządowi gospodarki wodnej.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 Prawa wodnego, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zwany dalej "dyrektorem regionalnego zarządu", jest organem administracji rządowej niezespolonej właściwym w sprawach gospodarowania wodami w regionie wodnym, w zakresie określonym w ustawie. Stosownie do art. 92 ust. 4 Prawa wodnego w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu zadania związane z utrzymywaniem wód lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym. Statutowym zadaniem regionalnego zarządu jest utrzymanie w należytym stanie technicznym koryt rzek i kanałów, ale też budowli hydrotechnicznych, a także realizowanie zadań inwestycyjnych na tych wodach.

W art. 11 ust. 1 Prawa wodnego wskazano podmioty wykonujące uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. Do tych podmiotów należy również gospodarowanie gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi (art. 14 ust. 2 i 3 cyt. ustawy). Stosownie zaś do art. 14 ust. 4 cytowanej ustawy gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują: właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone. Wśród organów oraz jednostek, o których mowa w art. 11 ust. 1, znajduje się Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych w potokach górskich i ich źródłach, w którego imieniu zadania realizuje dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

Reasumując, dyrektorzy regionalnych zarządów nie gospodarują całym mieniem stanowiącym własność Skarbu Państwa. Podmioty gospodarujące innym mieniem związanym z gospodarką wodną niż grunty pokryte wodami płynącymi zostały określone w art. 14 ust. 4 Prawa wodnego. Gospodarowanie tym mieniem nie zostało również zastrzeżone wyłącznie do kompetencji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Mieniem tym mogą gospodarować inne podmioty, w tym również jednostki, którym mienie Skarbu Państwa zostało powierzone przez ustawodawcę. Zgodnie z art. 217 ust. 1 Prawa wodnego z dniem wejścia w życie ustawy grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd zarządców wymienionych w tym przepisie, w tym regionalnych zarządów gospodarki wodnej. Z akt sprawy wynika, że RZGW w G. sprawuje trwały zarząd nad nieruchomościami i obiektami zlokalizowanymi w obszarze rzeki B. w B. objętych planowaną inwestycją. Nadto, wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy na RZGW w G. w 2000 i 2012 roku wydane zostały pozwolenia wodnoprawne obejmujące Hydrowęzeł B.. Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomościami państwowymi i samorządowymi przez jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, w celu prowadzenia działalności należącej ustawowo do zakresu ich działania (J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska, "Gospodarka nieruchomościami..., s. 159-174). Trwały zarząd jako administracyjnoprawny sposób władania nieruchomością stwarza po stronie jednostki organizacyjnej uprawnienie do korzystania z nieruchomości. Istota trwałego zarządu jest uregulowana w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), do której Prawo wodne odsyła w sprawach nieuregulowanych w tym zakresie i to na podstawie tej ustawy ustanawia się trwały zarząd również w stosunku do nieruchomości poddanych regulacjom Prawa wodnego. W świetle powyższego to RZGW w G. - jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawodawca przyznał kompetencje do sprawowania trwałego zarządu nad stanowiącymi własność Skarbu Państwa wodami rzeki B. oraz gruntami pokrytymi tymi wodami, był stroną (adresatem) postępowania administracyjnego zakończonego finalnie wydaniem zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Podkreślić w tym miejscu również należy, że w postępowaniu administracyjnym legitymacja strony nie jest wyłącznie związana z osobowością prawną. Według art. 29 Kpa stronami mogą być osoby fizyczne i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Podmiot, któremu przekazano nieruchomość w trwały zarząd jest uczestnikiem postępowania administracyjnego o ustanowienie prawa użytkowania tej nieruchomości (por. wyrok NSA z 12.10.2011 r. sygn. akt I OSK 1909/10, publ. ONSA/WSA 2012/5/82).

Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Zdaniem Sądu, wobec opisanych powyżej okoliczności faktycznych sprawy, jak i przedstawionego stanu prawnego, zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową w kwestii spornej, dotyczącej oznaczenia beneficjenta udzielonego pozwolenia. Tym samym Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska wyrażonego w tym zakresie w decyzji Dyrektora RZGW we W. z dnia [...] 2015 r., nr [...], której kopię skarżący J. K. przedłożył do akt na rozprawie przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2017 r.

Dokonując natomiast kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie nie objętym podniesionymi w skardze zarzutami Sąd również nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Postawę prawną do wydania niniejszego pozwolenia stanowi art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego (Dz. U. z 2015 r., poz 469), zgodnie z którym wykonanie urządzeń wodnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z definicją zawartą w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Powyższa definicja uzupełniona jest o otwarty katalog obiektów zaliczanych do urządzeń wodnych, wśród których wymienia się budowle piętrzące. Przedmiotowa przepławka dla ryb stanowi całość techniczno-użytkową z podstawową budowlą piętrzącą i pozwala na jej prawidłowe użytkowanie, stąd jako obiekt towarzyszący budowli piętrzącej uznana została jako urządzenie wodne. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie zatem przyjęły, iż na wykonanie planowanych robót wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

W opinii Sądu prawidłowo rozpatrujące sprawę organy obu instancji uznały, że nie zachodzą żadne okoliczności pozwalające na odmowe udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, określone w art. 126 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 3, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3. Przepis art. 125 z kolei stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 1a) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 1b) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 1c) ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich; 1d) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów.

Kontrolowane w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wydane zostało na wniosek RZGW w G. z dnia 26 czerwca 2015 r., zatem w sprawie prawidłowo procesowano na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2015 r.

Do złożonego wniosku, stosownie do treści art. 131 ust. 2 ustawy Prawo wodne, załączony został operat wodnoprawny, który po jego uzupełnieniu w ramach przeprowadzonego postępowania, zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy i dlatego też mógł stanowić podstawę techniczną udzielonego pozwolenia. Wnioskodawca nie miał w niniejszej sprawie obowiązku przedstawiania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Teren objęty inwestycją znajduje się na obszarze obowiązującego m.p.z.p., a planowana inwestycja nie narusza ustaleń tego planu. Sąd w całości podziela wykładnię przepisów tego aktu prawa miejscowego, jaką przyjęły rozpatrujące sprawę organy.

Budowa przepławki dla ryb nie wpisuje się również w zakres przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r" Nr 213, poz, 1397, z późn.), w związku z powyższym nie istnieje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W sposób prawidłowy ustalono krąg stron postępowania, Zgodnie z art. 127 ust. 7 Prawa wodnego stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, właściciel istniejącego urządzenia wodnego, właściciel powierzchni ziemi, uprawniony do korzystania oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W oparciu o powyższy przepis, za strony postępowania uznano m.in. skarżących J. , M. i P. K., uprawnionych do energetycznego wykorzystania przez M. wód B. piętrzonych [...].

Wydane pozwolenie zawiera przy tym wszystkie wymagane w art. 128 ustawy Prawo wodne elementy. Decyzja Prezydenta Miasta B. i Dyrektora RZGW w P. zawiera ponadto wszystkie elementy określone w art. 107 § 3 Kpa, w tym wyjaśnienie podstawy prawnej.

Wydając kontrolowane decyzje, nie naruszono przysługującego skarżącym prawa do działek i budowli oraz urządzeń hydrotechnicznych, w stosunku do których mają ustanowiony trwały zarząd. Przepis art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne stanowi bowiem, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Organ wyjaśnił, że kwestie ilości ujmowanej wody przez nowoprojektowaną przepławkę, wyłączenie z eksploatacji istniejącej przepławki oraz zagospodarowanie niewykorzystanej wody przez istniejącą przepławkę, poruszone przez skarżących w piśmie z dnia 22 marca 2016 r., nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Wniosek RZGW w G. dotyczy wyłącznie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, a wydana decyzja określa parametry techniczne urządzeń, w tym możliwy wydatek przepławki, nie przesądza natomiast o możliwości i wielości poboru wody przez nową przepławkę. Kwestie rozrządu wody w Hydrowęźle B., w którego skład wchodzą Śluza [...] nr [...], Jaz [...], Jaz Farny, przepławka dla ryb, tor kajakarstwa górskiego oraz elektrownia wodna "K. " reguluje decyzja Prezydenta B. z dnia [...] 2000 r., znak: [...] Zdaniem organu niniejsze pozwolenie wodnoprawne na wykonanie przepławki dla ryb nie stoi w sprzeczności z ww. decyzją. Ewentualna zmiana rozrządu w Hydrowęźle B. powinna być przedmiotem odrębnego postępowania. Stanowisko to Sąd uznał za prawidłowe.

W opinii Sądu czynności organów właściwych instancyjnie orzekających w rozpoznawanej sprawie w omawianym powyżej zakresie zostały dokonane prawidłowo, a podjętym przez nie decyzjom nie można zarzucić wadliwości, skutkującej koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Organy w toku postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego, dokonały prawidłowego ustalenia, mającej zastosowanie normy prawno - materialnej. Sporządzone uzasadnienia decyzji odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 Kpa zasady przekonywania.

Reasumując uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.