Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1053/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1,4, art. 34, art. 32  ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 2 pkt 2,
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art.7,80, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 152, 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c,art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz ( spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. R., E. B., J. D., T. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. R. i E. B. solidarnie kwotę [...] złotych oraz na rzecz J. D. i T. D. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku Spółki D. z dnia [...] r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku biurowego z garażem podziemnym i usługami na parterze oraz niezbędną infrastrukturą przy ul. [...] działki nr [...].

W wyniku wniesienia odwołania od powyższej decyzji przez Spółdzielnię Mieszkaniową Wojewoda decyzją z dnia [...], uchylił decyzję organu I instancji

i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji powinien wezwać inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej przez przedłożenie ekspertyzy technicznej istniejących budynków przy ul. [...] oraz przy ul. [...], uzupełnienia opracowania dotyczącego naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich budynków oraz zebrać informacje odnośnie sposobu zarządzania nieruchomościami we współwłasności i współużytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej i właścicieli lokali odrębnych, a następnie

w oparciu o te materiały zweryfikować ustalenia dotyczące obszaru oddziaływania obiektu i stron postępowania. Organ winien również zbadać sprawę umocowania grupy mieszkańców przy ul. [...], nieuznanych za stronę przez organ

I instancji, do występowania jako strony postępowania w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Spółce D., budynku biurowego z garażem podziemnym i usługami na parterze oraz niezbędną infrastrukturą przy ul. [...] działki nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną istniejących budynków przy ul. [...] oraz ekspertyzę wpływu planowanej budowy na istniejące budynki. Z ekspertyzy wynika, że przewidywane osiadanie podłoża pod budynkami nie przekroczy wartości granicznych założonych dla tego typu konstrukcji, a wykonanie wykopu głębokiego nie spowoduje zagrożenia dla konstrukcji poszczególnych budynków. Jednakże budynki te powinny, po uprzednim wykonaniu inwentaryzacji uszkodzeń, zostać objęte stałym monitoringiem geodezyjnym. Natomiast z uzupełnionej analizy oświetlenia i nasłonecznienia wynika, że projekt spełnia warunki techniczne § 13, § 57, § 60 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Prezydent Miasta wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy Prawo budowlane inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarze projektu budowlanego. Organ stwierdził zgodność przedłożonej przez inwestora dokumentacji z wymogami art. 35 wymienionej ustawy.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz właściciele i współwłaściciele ustawowi lokali wyodrębnionych

w budynku przy ul. [...], w tym: D.S., A.W., T.D., J.D., A.D., H.D., D.P., B.D., A.R. E.B., P.C., J.G., A.B., T.C., L.R. oraz M.R.

Spółdzielnia wniosła zastrzeżenia dotyczące jedynej drogi dojazdowej do nowego obiektu, stanowiącej również drogę pożarową. W ocenie odwołującej się, organ w decyzji bezkrytycznie przyjmuje i powtarza, oparte na błędnych założeniach (nie uwzględniających funkcji i wielkości projektowanego obiektu oraz bliskiej odległości zjazdu od budynku przy ul. [...]) wyjaśnienia inwestora dotyczące bilansu miejsc postojowych oraz natężenia ruchu na drodze dojazdowej

i zjeździe do garażu, bez zajęcia stanowiska wobec wniesionych przez Spółdzielnię zastrzeżeń i bez przeprowadzenia dodatkowych ustaleń w tym zakresie. Spółdzielnia zażądała udokumentowanego wyliczenia niezbędnej ilości miejsc postojowych, które inwestor winien zabezpieczyć na swoim terenie. W przypadku stwierdzenia większego, niż ujęte w bilansie, zapotrzebowania na miejsca postojowe należy projektowany obiekt wielkością i funkcją dostosować do tej ilości. Spółdzielnia zażądała również zobowiązania inwestora, do wykonania po zrealizowaniu inwestycji i po jej zasiedleniu, badań emisji spalin i hałasu oraz ich wpływu na mieszkania zlokalizowane po stronie południowo-zachodniej budynku przy ul. [...], a w przypadku przekroczenia norm, do zabezpieczenia nowych równorzędnych mieszkań oraz przejęcia na potrzeby inwestora mieszkań położonych w obszarze ww. uciążliwości. W ocenie Spółdzielni, projektowana inwestycja poprzez swoje gabaryty i funkcję, koliduje z istniejącą zabudową mieszkaniową, zgodnej z funkcją zapisaną w wówczas obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Wymienieni powyżej właściciele i współwłaściciele lokali wyodrębnionych

w budynku przy ul. [...], wnieśli o zmianę decyzji organu

I instancji, lub jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając zaskarżonej decyzji oraz prowadzonemu przez organ

I instancji postępowaniu:

- wydanie decyzji w oparciu o błędne przyjęcie, że projekt budowlany spełnia wymogi prawa budowlanego oraz jest zgodny z przepisami przeciwpożarowymi, ochrony środowiska, oświetlenia i nasłonecznienia,

- nieuwzględnienie opracowań (ekspertyzy geotechnicznej, dokumentacji geologiczno-inżynierskiej) dotyczących niekorzystnych warunków gruntowych pod budowę budynku wielokondygnacyjnego,

- brak obiektywnej oceny stanu technicznego istniejących budynków wysokich oraz analizy negatywnych skutków wykonania głębokiego wykopu pod trzypoziomowy garaż podziemny i budowy czternasto kondygnacyjnego biurowca, na sąsiednie budynki,

- brak w projekcie parametrów technicznych urządzeń wentylacyjnych emitujących hałas,

- naruszenie przepisów przeciwpożarowych w kwestii drogi dojazdowej

i ewakuacyjnej, która jednocześnie jest drogą dojazdową i wyjazdową do projektowanego biurowca,

- nieuwzględnienie wniosków dowodowych i zastrzeżeń zgłoszonych w piśmie z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Spółdzielni Mieszkaniowej oraz odwołującym się właścicielom stanowiących odrębną własność lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] , służą w sprawie prawa strony, zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jako właścicielom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Obszar ten obejmuje działki, na których mają być realizowane przyłącza i instalacje zewnętrzne projektowanego obiektu oraz nieruchomości położone w strefie oddziaływania wykopu pod projektowany budynek, dla których projekt budowlany oraz sporządzona ekspertyza techniczna przewidują stały monitoring, przy czym podstawę jego wyznaczenia stanowi przepis § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Zgodnie z ustaleniami obowiązującego na terenie objętym przedmiotową inwestycją planu miejscowego, uchwalonego uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XLIII/540/98 z dnia 23 lutego 1998 r. w sprawie II edycji zmian Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Szczecina na obszarze dzielnicy Śródmieście -zmiana S.02, projektowany obiekt jest usytuowany na terenie elementarnym oznaczonym symbolem S.C.05, dla którego funkcję dominującą stanowią usługi. Ustalenia szczegółowe dla tego terenu określają minimalną wysokość zabudowy 10 m i jej wysoki standard, nie zawierają natomiast żadnych ograniczeń odnośnie maksymalnej wysokości budynków. W ustaleniach ogólnych planu miejscowego, wskazano w pkt 12.1, że realizacja każdego nowego obiektu jest uwarunkowana umieszczeniem na terenie inwestycji odpowiedniej dla jego prawidłowego funkcjonowania ilości miejsc postojowych, jednak plan nie zawiera żadnych wytycznych odnośnie sposobu obliczania zapotrzebowania na miejsca postojowe. Organ podał, że przepisy § 18 i 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zawierają regulacji dotyczących ustalania odpowiedniej dla przeznaczenia działki i sposobu jej zabudowy liczby miejsc postojowych, a także nie określają odległości wjazdu do garażu zamkniętego w stosunku do okien budynków, za wyjątkiem okien budynku opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania. Wobec braku regulacji ww. kwestii w przepisach i ustaleniach planu miejscowego, organy administracji budowlanej nie są uprawnione do kwestionowania prawidłowości usytuowania zjazdu do garażu w projekcie zagospodarowania terenu oraz sporządzonego przez projektanta bilansu miejsc postojowych.

Odnosząc się do zarzutu błędnego obliczenia ilości miejsc postojowych, organ wyjaśnił, że ilości osób przyjmowane w obliczeniach wykonywanych dla celów bezpieczeństwa pożarowego (szerokości dróg ewakuacji) dotyczą ilości maksymalnych, zatem nie powinny być zestawiane z ilością użytkowników obiektu zakładaną dla przeprowadzenia obliczeń właściwej ilości miejsc postojowych.

Dla potrzeb bezpieczeństwa pożarowego liczbę użytkowników obiektu ustala się

w oparciu o przepis § 236 ust. 6 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Natomiast przewidywana liczba użytkowników biurowca zależy od rozwiązań projektowych i sposobu aranżacji powierzchni biurowej. Ustalona dla omawianego projektu liczba użytkowników 1000 osób z uwzględnieniem użytkowników i klientów wynika z przyjęcia, iż dla biurowca tej klasy (A) przewidywane zagęszczenie użytkowników % wyniesie średnio 10 m² powierzchni użytkowej na osobę.

Organ odwoławczy uznał, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny. Podstawą jego wykonania były min. "Ekspertyza geotechniczna podłoża projektowanego budynku opracowana przez G. w lutym 2007 r. i dokumentacja geologiczno-inżynierska podłoża projektowanego budynku opracowana przez G. w maju 2007 r. Założeniem wyjściowym do ww. opracowań była planowana realizacja na przedmiotowym terenie budynku wielokondygnacyjnego z 1-2 kondygnacjami podziemnymi, z przeznaczeniem na parking podziemny.

Organ podał, że w projekcie budowlanym znajduje się zawiadomienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r., o przyjęciu bez zastrzeżeń ww. dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, wraz z uwagą, że warunki gruntowo -wodne badanego terenu są niekorzystne dla bezpośredniego posadowienia obiektu oraz zaleceniem, że poprzez rozwiązania techniczne należy wykluczyć możliwość oddziaływania wód gruntowych na stateczność projektowanej inwestycji, a także zabezpieczyć wysoką jakość wykonawstwa robót, ze szczególnym uwzględnieniem wniosków i zaleceń zawartych w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (w których stwierdzono m.in., że ze względu na niekorzystne warunki wodne należy zakładać tylko jedną kondygnację pomieszczeń podziemnych oraz zaprojektować odpowiednie odwodnienie podłoża). Organ wskazał, że zakres rozpoznania geotechnicznego został wykonany w zakresie znacznie szerszym niż wymagałoby tego wykonanie budynku z jedną kondygnacją podziemną. Głębokość wykonanych badań (do 20 m) pozwoliła na dobre rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych, umożliwiające zaprojektowanie trzech poziomów podziemnych, przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych. Przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania techniczne, polegające na zaprojektowaniu obudowy wykopu w technologii ścian szczelinowych, umożliwiają bezpieczne wykonanie głębokiego wykopu w pobliżu sąsiadującej zabudowy. Ściany szczelinowe zostały zaprojektowane na głębokość pozwalającą na odcięcie wody poprzez zagłębienie ich w warstwy nieprzepuszczalne dla wody, co umożliwi usunięcie nienośnych warstw gruntu z wnętrza wykopu i posadowienie płyty fundamentowej bezpośrednio na głębszych warstwach nośnych. W rozwiązaniu przyjętym w projekcie konstrukcyjno-budowlanym wszelkie prace ziemne będą wykonywane wewnątrz wykopu ograniczonego rozpartą ścianą szczelinową,

a odwadniany będzie wykop jedynie wewnątrz obrysu ścian szczelinowych.

Nie zostaną naruszone stosunki wodne na zewnątrz ścian szczelinowych, zatem nie jest wymagane dołączenie do projektu budowlanego, projektu odwodnienia podłoża.

Zdaniem organu z powyższego wynika, że zmiany w projekcie budowlanym polegające na posadowieniu budynku na płycie fundamentowej i zaprojektowaniu trzech kondygnacji podziemnych uwzględniają ekspertyzę geotechniczną

i dokumentację geologiczno-inżynierską. Dlatego też, organ za bezzasadny uznał zarzut braku obiektywnej analizy negatywnych skutków wykonania głębokiego wykopu pod trzypoziomowy garaż podziemny oraz budowy [...] - kondygnacyjnego biurowca, na istniejące budynki wysokie.

Przedłożone przez inwestora ekspertyzy techniczne istniejącego budynku

i wpływu przedmiotowej budowy na inne budynki, wykonane dla budynków przy

ul. [...], zostały sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, na podstawie udostępnionej przez zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej archiwalnej dokumentacji technicznej budynków mieszkalnych zlokalizowanych w otoczeniu planowanej inwestycji, wizji lokalnej na terenie inwestycji i na sąsiednich działkach, oględzin obiektu wykonanych w maju 2011 r. oraz projektu budowlanego planowanego obiektu, w tym zwłaszcza projektu ściany szczelinowej, projektu czasowego odwodnienia wykopu budowlanego oraz instrukcji Instytutu Techniki Budowlanej nr [...] "Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów". Ekspertyzy te wykazały, że w związku z tym, że przewidywane osiadania podłoża pod budynkiem nie przekraczają wartości granicznych założonych dla danego typu konstrukcji, stwierdzono, że wykonanie wykopu głębokiego zgodnie z opracowaniem projektu ściany szczelinowej, nie spowoduje zagrożenia dla konstrukcji budynku.

W ocenie organu odwoławczego, projekt instalacji wentylacji i klimatyzacji spełnia wymogi przepisów § 11 ust 2 pkt 7 i 8 oraz § 12 ust 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ wskazał, że przepisy art. 34 ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane oraz ww. rozporządzenia nie zawierają wymogu wskazania w projekcie budowlanym konkretnych urządzeń, ani dołączenia do projektu szczegółowych specyfikacji i kart informacyjnych poszczególnych urządzeń instalacyjnych, określających ich poziom hałasu. Z części opisowej projektu zagospodarowania terenu wynika, że urządzenia emitujące hałas będą dobierane tak, aby nie przekroczyć dopuszczalnej dla tej lokalizacji emisji hałasu ani nadmiernych drgań. Lokalizacja pomieszczeń, w których znajdują się urządzenia emitujące hałas uwzględnia minimalizację wpływu tej emisji na środowisko. W części opisowej projektu architektonicznego podano, że wszystkie urządzenia i elementy instalacyjne zlokalizowane w obiekcie i jego otoczeniu nie będą emitowały do środowiska, poziomu dźwięku przekraczającego wymagania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Organ II Instancji ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przez co nie wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa

w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Inwestor nie był więc zobligowany do dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę, decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wojewoda stwierdził, że podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów przeciwpożarowych w związku z rozwiązaniem drogi dojazdowej i ewakuacyjnej zawartym w projekcie budowlanym, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym i przepisach prawa. Z zawartego w projekcie opisu drogi dojazdowej wynika, że zostały spełnione warunki zawarte w § 12 ust. 6 pkt 1, 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Ponadto, przepisy przeciwpożarowe nie wykluczają wykorzystania drogi dojazdowej jako drogi pożarowej. Projekt budowlany, projekt zagospodarowania terenu oraz projekty branżowe zostały uzgodnione w zakresie ochrony przeciwpożarowej przez uprawnionego rzeczoznawcę, przy czym uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu oznacza także akceptację zawartego w nim rozwiązania drogi pożarowej.

Za niezasadny organ uznał zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych pismem z dnia z [...] r. Z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji dokonał sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami,

w tym techniczno-budowlanymi. Zbadano kwestię zgodności usytuowania budynku

w stosunku do sąsiedniej zabudowy z przepisami przeciwpożarowymi, również szczegółowo przeanalizowano kwestie związane z oświetleniem i nasłonecznieniem sąsiednich budynków, w tym budynku skarżących, w oparciu o uzupełnioną przez projektanta analizę oświetlenia i nasłonecznienia.

Organ podał, iż w myśl przepisu § 13 ust 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uznaje się za spełnione (dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m), jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym

w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający

w odległości niniejszej niż 35 m (przy czym zgodnie z ust 4 cyt. przepisu, odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę

w zabudowie śródmiejskiej) oraz gdy zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 60 rozporządzenia. Przepis § 60 cyt. rozporządzenia wymaga, aby co najmniej jeden pokój w mieszkaniu wielopokojowym miał zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 1,5 godziny w dniach równonocy (21 marca

i 21 września) w godzinach w godzinach 7.00-17.00, przy czym w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Z przedłożonych przez projektanta opracowań wynika, że powyższe warunki zostały w projekcie spełnione, gdyż między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w osiach poszczególnych okien zgodnie z ww. przepisem, przesłaniająca część obiektu znajduje się w odległości większej od 17,5 m., a czas nasłonecznienia (zbadany z zastosowaniem specjalistycznego programu komputerowego, z uwzględnieniem wszystkich czynników mogących ograniczać nasłonecznienie, przy czym wyniki ww. symulacji zostały również przeanalizowane przez uprawnionego projektanta i przedstawione w formie opisowej), dla wszystkich badanych mieszkań wielopokojowych wynosi ponad 1,5 godz.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem

i brak jest podstawy prawnej do jej uchylenia, a inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w przepisach Prawa budowlanego, zatem zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 cyt. ustawy, nie można było mu odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z udziałem stron i z zachowaniem zasad określonych w przepisach proceduralnych K.p.a.

Decyzję Wojewody zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.R., E.B., J.D. i T.D., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7 i 77 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu sprawy i w konsekwencji nieustaleniu prawdy obiektywnej,

- art. 35 ustawy Prawo budowlane polegające na uznaniu, że dokumentacja projektowa, na podstawie której wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, gdy w rzeczywistości nie jest,

- art. 34 Prawo budowlane polegające na uznaniu, że projekt budowlany spełnia wymagania stawiane w niniejszym artykule, gdy w rzeczywistości ich nie spełnia,

- art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska polegające na przyjęciu, że inwestycja jest zgodna z przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska, gdy w rzeczywistości brak podstaw do takiego stwierdzenia z powodu nieprzeprowadzenia wymaganego na gruncie przepisów prawa wspólnotowego postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

- art. 4 ust. 2 w zw. z pkt 10 pkt b) Załącznika II do Dyrektywy z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz.U.U.EL.1985.175.40 ze zm.) polegająca na nieprzeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w przypadku, gdy dokonanie takiej indywidualnej oceny było konieczne z uwagi na to, że inwestycja ta należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skarżący wskazali, że organ nie powinien poprzestać na informacjach przedstawionych przez inwestora w zakresie poziomów emisji hałasu, lecz przeprowadzić weryfikację prawdziwości wskazanych danych. Organy nie dokonały również oceny, w jaki sposób użytkowanie trzypoziomowego garażu wpłynie na poziom hałasu emitowanego do środowiska. W skardze zarzucono, że organ nie poczynił własnych ustaleń i nie ocenił czy planowana przez inwestora zmiana

w projekcie, polegająca na zwiększeniu ilości kondygnacji parkingu wpłynie na oddziaływanie inwestycji na środowisko oraz nieruchomości sąsiednie.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie, skarżąca E.B. poparła skargę oraz podniosła zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na brak zgody właścicieli lokali wyodrębnionych położonych przy ul. [...] położonych na działkach nr [...]. Inwestor otrzymał niekompletne oświadczenie od Spółdzielni Mieszkaniowej,

a organy tej okoliczności nie wyjaśniły. Spółdzielnia nie miała uprawnień do wyrażenia zgody za współwłaścicieli tych mieszkań, gdyż powierzony jej został zarząd czynności zwykłych. Skarżąca dodała, że przy obiekcie "G" na gruncie, na którym ma być prowadzona przedmiotowa inwestycja stoją wody gruntowe na głębokości 3-4m. W wyniku budowy, woda ta spłynie w kierunku sąsiednich domów

i je podmyje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.").

W rozpoznawanej sprawie kontroli legalności poddana została decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca Spółce D., pozwolenia na budowę budynku biurowego z garażem podziemnym i usługami na parterze oraz niezbędną infrastrukturą przy ul. [...] działki nr [...].

Materialnoprawną podstawę kontrolowanego aktu stanowią przepisy ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.),

a wśród nich przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pojęcie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane definiuje z kolei art. 3 pkt 11 ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest skuteczne o tyle, o ile z materiału dowodowego zebranego

w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem domniemanie, iż składającemu je przysługuje wymienione prawo. Domniemanie to może być obalone jedynie dowodem wskazującym, iż złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości.

Z akt administracyjnych sprawy (pismo Spółdzielni z dnia [...] r.) wynika, iż lokale znajdujące się w budynkach przy ul. [...], znajdują się w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej, jednakże na podstawie zawarcia umów przeniesienia własności lokali w drodze aktów notarialnych doszło do wyodrębnienia własności niektórych z lokali. Kilka przykładowych aktów notarialnych znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222) stanowi, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24¹ i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 18 ust 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.

Zawarcie umowy, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, nie jest obligatoryjne. Jeśli umowy takiej nie zawarto, stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy

o własności lokali, w zakresie nie uregulowanym ustawą do własności lokali stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest pogląd,

że wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, zarząd nieruchomością wspólną, stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3

pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1395/11, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zadysponowanie nieruchomościami wspólnymi (ul. [...]), będącymi w zarządzie Spółdzielni, dotyczące wyrażenia zgody na realizację inwestycji Spółki D. zaprojektowanej w obszarze oddziaływania na te nieruchomości, przekracza zakres zwykłego zarządu. Aby inwestor mógł wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obowiązany jest uzyskać oświadczenie woli wszystkich właścicieli wyodrębnionych lokali, znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, wyrażających zgodę na realizację inwestycji.

W przedmiotowej sprawie, inwestor nie przedłożył organowi zgody właścicieli lokali

z wyodrębnionym prawem własności nieruchomości, zatem jego oświadczenie

o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie spełniło warunków formalnych określonych w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Sądu, organ II instancji argumentując zasadność realizacji trzykondygnacyjnego garażu podziemnego z powołaniem się na zawarte

w dokumentacji geologiczno- inżynierskiej rozwiązania ściany szczelinowej, dotyczące zabezpieczenia wykopu podziemnego garażu, nie rozważył w sposób wyczerpujący opinii znajdujących się w przedłożonym projekcie budowlanym.

W projekcie budowlanym Tom I ekspertyza geotechniczna autorstwa mgr V.D. stwierdzono, że warunki hydrogeologiczne są niezbyt korzystne, zwłaszcza przy rozpatrywaniu dwóch kondygnacji piwnic, gdyż woda gruntowa występuje już od głębokości 2,20-3,20 m. Z uwagi na niekorzystne warunki wodne należy zakładać tylko jedną kondygnację pomieszczeń podziemnych. Nadto wyrażono też opinię,

iż nie powinno dojść do bezpośredniego posadowienia obiektu, lecz posadowienia pośredniego na palach. Dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona przez dr M.T. w maju 2007 r. również wskazuje na niekorzystne warunki wodne i możliwość realizacji tylko jednej kondygnacji pomieszczeń podziemnych. Przy czym, mimo tylko jednej kondygnacji podziemnej autor opracowania wskazuje na konieczność odpowiedniego odwodnienia podłoża, ponieważ warunki wodne będą w szczególny sposób rzutowały na prowadzenie prac ziemnych

i fundamentowych. Również sam organ I instancji w zawiadomieniu o przyjęciu dokumentacji geologicznej z dnia 30 lipca 2007 r. stwierdził, że z uzyskanego rozpoznania geologicznego wynika, że warunki gruntowo-wodne badanego terenu są niekorzystne dla bezpośredniego posadowienia obiektu.

Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia faktyczne nie zostały przez organ wnikliwie i wyczerpująco rozważone, zwłaszcza że w sprawie nie zbadano jak wody gruntowe w wyniku wykopu gruntu pod trzy kondygnacje garaży podziemnych oddziaływałyby na posadowione już budynki sąsiednie. Sporządzone przez inwestora dodatkowe ekspertyzy techniczne sąsiednich budynków przy ul. [...] nie odnoszą się do wpływu inwestycji na gospodarkę hydrologiczną sąsiednich gruntów. Znajdująca się w projekcie budowlanym tom III b konstrukcja ściany szczelinowej, mająca stanowić zabezpieczenie wykopu i dokonana tam analiza wykopu na sąsiednią zabudowę również nie odnosi się do ingerencji wykopu w gospodarkę hydrologiczną sąsiednich gruntów. Należałoby rozważyć czy nie jest konieczne, dla rozwiania jakichkolwiek wątpliwości w zakresie bezpiecznego i odpowiedniego podłoża inwestycji, sporządzenie modelu przepływu wód podziemnych gruntów przeznaczonych pod inwestycję jak i budynków sąsiednich oraz symulacji zaburzenia przepływu tych wód w wyniku wykonania tak głębokiego wykopu.

Powyższą okoliczność, organy winny wyjaśnić w toku dalszego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, słuszny jest zarzut skargi naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności odnoszącego się do wskazanych w opiniach niekorzystnych warunków hydrologicznych gruntu w odniesieniu do realizacji garaży podziemnych dla przedmiotowej inwestycji.

Odnosząc się jednocześnie do twierdzenia skarżących, iż zmiana projektu budowlanego w zakresie budowy trzykondygnacyjnego garażu podziemnego wymaga rozważenia przez organ uzyskania nowych opinii i uzgodnień, wskazać należy, że z załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budowlanego wynika, iż od samego początku zamierzeniem swym inwestor zaplanował budowę garażu podziemnego trzykondygnacyjnego. Na żadnym etapie uzyskania pozwalnia na budowę do zmiany liczby kondygnacji nie doszło, rozbieżność w tym zakresie wynika z przyjętego przez inwestora rozwiązania, a ekspertyzami geotechnicznymi, które nie zalecają tak głębokiego wykopu.

Na marginesie zauważyć należy, oceniając wnikliwość zbadania materiału dowodowego przez organy, że opis konstrukcji znajdujący się w projekcie budowlanym tom III opisujący "elementy zagospodarowania terenu robót i jego otoczenia, które mogą stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia ludzi podczas zamierzonych robót budowlanych" odnosi się do inwestycji zlokalizowanej

w ścisłym centrum W. Wskazana omyłka uniemożliwia dokładną ocenę projektu na dzień wydawania decyzji.

Zgodzić się należy natomiast z organem, iż przedmiotowa inwestycja, nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Do oceny wpływu planowanej inwestycji na środowisko, zastosowanie miały obowiązujące

w dniu wszczęcia postępowania tj. 5 października 2010 r. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2004 nr 257, poz. 2573). Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 52 b cyt. rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zaliczone zostały min. zespoły zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha, centra handlowe i usługowe

o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha lub o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż

1 ha, wraz z towarzyszącą infrastrukturą oraz garaże lub parkingi samochodowe, lub zespoły parkingów, dla nie mniej niż 100 samochodów ciężarowych lub 300 samochodów osobowych (§ 3 ust 1 pkt. 53). W związku z tym, iż według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112 poz. 1316) budynki biurowe stanowią odrębną kategorię od budynków handlowo-usługowych, brak jest podstaw do uznania, że budynek ten może znacząco oddziaływać na środowisko. W sytuacji, gdy zamierzona inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, organ nie miał podstawy prawnej do nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dodatkowych opracowań dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko. Zarzut naruszenia Dyrektywy z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz.U.UE.L.1985.175.40 ze zm.) jest chybiony w związku z tym, iż akt ten został implementowany przez wspomniane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...), do którego naruszenia w sprawie nie doszło.

Nie można jednak pominąć obowiązku wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ przed wydaniem decyzji

o pozwoleniu na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Przy czym wskazać należy,

że ocena ta nie ogranicza się wyłącznie do zbadania konieczności obowiązku sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ustawodawca bowiem zapewnił obywatelom w art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) ochronę przed hałasem. Na podstawie art. 113 ust. 1 tej ustawy Minister Środowiska wydał rozporządzenie

z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U z 2007 r. nr 120 poz. 826). W przedmiotowej sprawie organ wskazał tylko, iż z projektu budowlanego wynika, że zastosowane urządzenia emitujące hałas nie będą emitowały do środowiska poziomów dźwięku przekraczających dopuszczalne normy oraz normy te przytoczył. Zauważyć należy, że wniosek inwestora nie zawiera żadnych ustaleń dotyczących rzeczywistych danych dotyczących emisji hałasu, który wytworzy realizacja inwestycji oraz konkretnych rozwiązań ewentualny poziom hałasu tłumiących. W związku z brakiem możliwości przyjęcia do porównania obliczonych danych spodziewanych z normami dopuszczalnymi, trudno stwierdzić, czy normy te nie zostaną przekroczone. W tym zakresie organ nie może poprzestać na zapewnieniach inwestora, iż zastosowane urządzenia nie będą emitowały do środowiska nadmiernego poziomu dźwięku, ale zgodnie z wymogami art. 7 K.p.a. art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. zobowiązany jest ustalić rzeczywisty stan faktyczny, dokonać jego dokładnego wyjaśnienia i oceny.

Oceniając przebieg planowanej drogi dojazdowej do obiektu, zasadnie

w decyzji stwierdzono, że nie narusza on warunków zawartych w § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124 poz. 1030).

Ponownie orzekając w sprawie, organ I instancji winien uwzględnić uwagi Sądu i raz jeszcze dokonać kompleksowej oceny projektu budowlanego

z uwzględnieniem wskazanych powyżej okoliczności i przepisów prawa, w tym art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 81c ust. 4 tej ustawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Stosownie zatem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy P.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania Sąd oparł na przepisach art. 200.