Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 780/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. N.-K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 780/05

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania M. N. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekającą o zwrocie nienależnie pobranego przez M. N. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w okresie od dnia [...] maja 2002 r. do [...] grudnia 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w czasie pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji M. N. (obecnie N.-K.) otrzymywał równoważnik za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 1997 r. do dnia [...] grudnia 2003 r. Realizacja przedmiotowego świadczenia następowała na podstawie decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r.

W dniu [...] maja 2002 r. M. N. zawarł związek małżeński z A. K., która od dnia [...] lipca 2000 r. posiada lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w W. przy ul. [...].

O powyższym fakcie odwołujący się poinformował Komendanta Głównego Policji w dniu [...] lutego 2004 r. przedkładając odpis skrócony aktu małżeństwa i akt notarialny Rep. nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. Komendant Główny Policji uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. o przyznaniu M. N. (obecnie N.-K.) z dniem [...] października 1997 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i z dniem [...] maja 2002 r. cofnął uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Następnie decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w okresie od dnia [...] maja 2002 r. do [...] grudnia 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Od tej decyzji wniósł odwołanie M. N.-K. Skarżący wskazał, że zawierając związek małżeński nie wiedział, iż przedmiotowy lokal jest własnością jego żony. Podniósł, że w jego przypadku nie może być mowy o zatajeniu informacji lub podaniu informacji nieprawdziwych w wyniku świadomego działania, bowiem niezwłocznie po uzyskaniu informacji o fakcie, iż jego żona jest właścicielką mieszkania powiadomił o tym pracodawcę.

Organ drugiej instancji nie podzielił stanowiska strony. Wskazał, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) nie posiadają domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członka jego rodziny, o których mowa w art. 89 powołanej ustawy o Policji. Organ podkreślił, że w świetle wymienionych uregulowań prawnych M. N.-K. z dniem [...] maja 2002 r. (data zawarcia związku małżeńskiego) utracił prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Z kolei stosownie do przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), policjant jest obowiązany do powiadamiania - w formie oświadczenia - o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego lub wpływającej na jego wysokość. Zdaniem organu obowiązkowi temu odwołujący się uchybił, ponieważ o fakcie zawarcia związku małżeńskiego z A. K., która od dnia [...] lipca 2000 r. posiada lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w W. przy ul. [...] - poinformował Komendanta Głównego Policji w dniu 4 lutego 2004 r.

Nieinformowanie Komendanta Głównego Policji o zaistniałych zmianach skutkuje wydaniem decyzji o zwrocie świadczenia - stosownie do § 7 pkt 1 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Organ podkreślił, że brak wiedzy przez skarżącego co do stanu majątkowego swojej żony, nie może mieć wpływu na uprawnienia do świadczeń związanych z prawem do lokalu mieszkalnego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożył M. N.-K. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący podniósł, że zawierając związek małżeński jak i przez pewien czas po jego zawarciu był przekonany, że mieszkanie w którym mieszkała jego żona stanowi własność teściów. Rodzice żony faktycznie zakupili mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w W. Wskazał, że formalnie w akcie notarialnym jako właściciel została wymieniona żona skarżącego, jednakże żona i jej rodzina uważali mieszkanie za własność K. Skarżący podał, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji o tym, że z punktu widzenia formalno-prawnego żona skarżącego jest właścicielką lokalu powiadomił właściwą komórkę organizacyjną Policji.

Skarżący podniósł, że zatajenie informacji lub podanie informacji nieprawdziwych wymaga umyślności działania, a przede wszystkim wskazania, że uprawniony do pobierania świadczenia miał wiedzę o danej okoliczności. Powołał się na przepisy kodeksu cywilnego odnośnie składania oświadczeń woli i zwrotu nienależnych świadczeń. Wskazał, że w dacie pobierania równoważnika świadczenie to było świadczeniem należnym.

Skarżący podniósł, że nie jest prawdą twierdzenie organu, iż nie poinformował przełożonych o fakcie zawarcia związku małżeńskiego, bowiem niezwłocznie po zawarciu związku poinformował o tym, jak również o zmianie nazwiska, a rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Komendant Główny Policji potwierdził dla celów ewidencyjnych zmianę nazwiska skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ powołał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest w trzech płaszczyznach: kompetencyjnej (zbadanie, czy decyzję wydał organ właściwy), procesowej i materialnoprawnej (zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji.

Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm., dalej zwana ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga analizowana pod względem kompetencyjnym zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 20 kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się na podstawie przepisów o zakresie jego działania. Przepisy prawne regulujące tę właściwość zawarte są w ustawach i w aktach wykonawczych wydanych na ich podstawie i w celu ich wykonania. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały na podstawie przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), dalej: "rozporządzenie".

Z przepisu § 9 ust 1 pkt 2 rozporządzenia wynika, że Komendant Główny Policji jest właściwy w sprawach żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla:

a) policjantów pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji,

b) komendantów wojewódzkich Policji,

c) komendanta Wyższej Szkoły Policji oraz komendantów szkół Policji

wymienionych w lit. c).

Tak więc kryterium istotnym z punktu widzenia przedmiotowej sprawy jest w pierwszej kolejności to, w jakiej jednostce organizacyjnej Policji pełni służbę policjant w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej. Oznacza to konieczność uwzględniania zmian związanych z przeniesieniem policjantów do innych jednostek organizacyjnych Policji. Ta istotna okoliczność uszła uwadze organów obydwu instancji. Skarżący bowiem rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2004 r. został przeniesiony z dniem [...] marca 2004 r. do pełnienia służby w Komendzie [...] Policji (k. 35 akt adm.). Od dnia zwolnienia skarżącego z pełnienia służby w Komendzie Głównej Policji i przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej, Komendant Główny Policji utracił kompetencje organu pierwszoinstancyinego w tym przedmiocie w stosunku do skarżącego i wobec tego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był organem kompetentnym do rozpoznania odwołania. Oznacza to, że zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji obarczone są kwalifikowaną wadą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Wymaga zaznaczenia, że w orzecznictwie i w doktrynie prawa administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przepisy kompetencyjne podlegają wykładni ścisłej. A conrtario, niedopuszczalna jest więc wykładnia celowościowa. Nie ma tu żadnego znaczenia, że skarżącemu przedmiotowy równoważnik przyznał Komendant Główny Policji, skoro organ ten decyzję o zwrocie wydał już po przeniesieniu skarżącego do innej jednostki organizacyjnej.

Mając powyższą okoliczność na uwadze, odnoszenie się przez sąd do materialnoprawnych zarzutów zawartych w skardze, jest zbędne.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.