Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 207/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "A." Spółka z o. o. w H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 575/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Spółka z o. o. w H. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów rolnych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 października 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 575/20 odmówił "A." Spółka z o.o. w H. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2019 r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca we wniosku podniosła, że doprowadzenie do egzekucji należności wskazanej w skarżonej decyzji spowoduje znaczne straty w Spółce i doprowadzi do znacznych trudności w płynności finansowej. Wykonanie decyzji utrudniłoby w sposób znaczny skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej, brak środków na bieżące zakupy, oraz wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi, łącznie z rozważeniem konieczności rozwiązania umów z zatrudnionymi osobami oraz ograniczeniem działalności, ponieważ specyfika zbioru pieczarek odbywa się sukcesywnie i wymaga przeprowadzenia zbioru bez możliwości pozostawienia niezebranego plonu. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że posiada majątek znacznie przekraczający kwoty wskazane do zwrotu, a co za tym idzie w sytuacji odmowy uwzględnienia skargi nie istnieje obawa co do niewypłacalności Spółki. Do wniosku Skarżąca załączyła sprawozdania finansowe za ostatnie trzy lata, tj. za lata 2017 – 2019.

W ocenie Sądu umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Spółki wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają twierdzeń Spółki, iż wykonanie decyzji I instancji może doprowadzić do zachwiania jej płynności finansowej. Sąd wziął pod uwagę nie tylko załączone do skargi sprawozdania finansowe za lata 2017 – 2019, ale również dane dotyczące sytuacji finansowej Spółki zgromadzone w toku postępowania z wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Z wyjaśnień załączonych przez Skarżącą do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że środki pieniężne na rachunku bankowym stanowią subwencję przekazaną Spółce w związku z wprowadzeniem stanu epidemii. W marcu 2020 r. Spółka została zmuszona do znacznego ograniczenia sprzedaży i produkcji (około 60 %). Wprowadzony stan epidemii spowodował, że "rynek zbytu na pieczarkę praktycznie się zatrzymał i nie można było znaleźć nabywców". Wspólnikami Spółki są wyłącznie producenci pieczarek, którzy również zostali dotknięci negatywnymi skutkami epidemii i związaną z tym sytuacją rynkową. Wspólnicy nie mogli udzielić Spółce pożyczki i dokonać dopłat. Spółka miała również problem ze znalezieniem pracowników, co związane było z zamknięciem granic. Skarżąca wyjaśniła, że na wartość aktywów składają się grunty i budynki, maszyny i urządzenia oraz środki transportu niezbędne do prowadzenia działalności Spółki.

Według przedstawionych przez Skarżącą danych wynikających z rachunków zysków i strat w 2019 r. przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów wyniosły 8.726.362,89 zł. Koszty działalności operacyjnej stanowiły kwotę 8.717.379,48 zł. Spółka zakończyła rok 2019 zyskiem w wysokości 43.788,11 zł. W 2018 r. Skarżąca uzyskała przychody w kwocie 9.367.183,58 zł, a w 2017 r. w kwocie 11.051.549,35 zł. Koszty działalności operacyjnej wyniosły odpowiednio 9.513.562,06 zł i 11.041.664,35 zł. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 2019 r. Spółka posiada środki trwałe o wartości 7.967.377,08 zł, w tym grunty (188.498 zł), budynki, lokale i obiekty (6.382.772,39 zł), urządzenia techniczne i maszyny (567.895,79 zł), środki transportu (828.210,90 zł). Powołane dane wskazują, że Spółka posiada majątek - zarówno obrotowy, jak i trwały.

Ponadto w bilansach za lata 2017-2019 Skarżąca wykazywała oprócz kapitału podstawowego, czyli własnego źródła finansowania majątku spółki (100.000 zł), również kapitały (fundusze) zapasowe w wysokości 1.710.283,88 zł (za 2019 r.), w wysokości 1.937.677,86 zł (za 2018 r.), w wysokości 1.952.531,68 zł (za 2017 r.). Zauważyć należy, że spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie mają obowiązku tworzenia funduszy zapasowych i rezerwowych. Często jednak tworzą je dobrowolnie. W przeciwieństwie do spółki akcyjnej, pozostałe spółki nie są ograniczone co do sposobu wykorzystania kapitału zapasowego. Wysokość tego kapitału (1.710.283,88 zł) jest wystarczająca aby uiścić należność wobec ARiMR oraz pokryć np. przyszłe straty spółki, dla którego to celu zasadniczo tworzy się kapitał zapasowy. Jeżeli skarżąca nie chce sfinansować zwrotu dofinansowania orzeczonego w decyzji I instancji ze środków stanowiących jej bieżące przychody, może na ten cel przeznaczyć kapitał zapasowy.

Zdaniem Sądu powyższe dane dowodzą, iż Spółka z powodzeniem prowadziła i nadal prowadzi zyskowną działalność gospodarczą. Nic nie wskazuje więc na to, aby w konsekwencji wykonania decyzji I instancji Spółka mogła utracić płynność finansową i być zmuszona do ograniczenia prowadzonej działalności gospodarczej, m.in. poprzez likwidację miejsc pracy. Mało tego, Skarżąca sama wskazuje, że w sytuacji odmowy uwzględnienia skargi nie istnieje obawa co do niewypłacalności Spółki.

Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków.

Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości. W uzasadnieniu podniosła wcześniejszą argumentację oraz wskazała, iż konieczność uiszczenia należności doprowadzi do utraty płynności finansowej spowoduje ograniczenie jej działalności m. in. przez likwidację miejsc pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mając na uwadze regulację zawartą w powyższym przepisie ustawy i argumentację zawartą w zażaleniu należy uznać, że bezpośrednim skutkiem wykonania wobec Spółki zaskarżonej decyzji może być utrata środków pieniężnych na finansowanie działalności, czego konsekwencją mogłaby być konieczność ograniczenia jej działalności poprzez likwidację miejsc pracy, co wskazuje na prawdopodobieństwo niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uchylając to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w istocie dokonał ponownej oceny tych samych argumentów, stwierdzając jednak tym razem, że są one wystarczające do uznania, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki i na podstawie art. 188 w związku z art. 197 i art. 61 § 3 w związku z art. 193 i p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.