Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 79/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: § 3, § 9, § 10, § 12
journal: Dz.U. 2013 poz 133
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do  kierowania pojazdami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu działającego z upoważnienia Starosty – kierownika Referatu ds. Rejestracji Pojazdów i Praw Jazdy Starostwa Powiatowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] o cofnięciu T.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu 25 września 2012 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęła, wydana na podstawie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) decyzja Komendanta Komisariatu Policji z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] o skierowaniu T.S. na badanie lekarskie z powodu kierowania pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz decyzja z tej samej daty i o takim samym numerze o skierowaniu ww. na badania psychologiczne – wydana na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2, 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Starosta, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) orzekł o cofnięciu T.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Decyzja wydana została w związku z niepoddaniem się w terminie badaniom, na które T.S. skierowany został przez organ Policji.

W czerwcu 2013 r. T.S. poddał się badaniom psychologicznym w Ośrodku Badań Psychologicznych i uzyskał orzeczenie nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

W dniu 12 lipca 2013 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wydane przez uprawnionego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, zgodnie z treścią którego u T.S. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu

z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT z uwagi na stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 22 lipca 2013 r. swój udział

w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Starosta, w imieniu którego działał upoważniony pracownik starostwa, orzekł o cofnięciu T.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( t.j. Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Przedstawiając w uzasadnieniu przebieg postępowania Starosta podał,

że w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem organ zobowiązany jest do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. (data nadania przez skarżącego) zaadresowanym do Starostwa T.S. nie zgodził się z treścią wydanego w dniu [...] lipca 2013 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania do kierowania pojazdami.

Starosta w odpowiedzi na powyższe pismo, poinformował stronę, że badania lekarskie przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy i jeżeli strona nie zgadzała się z treścią wydanego przez lekarza orzeczenia, to stosownie do treści

§ 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, mogła wnieść odwołanie, jednakże z tego prawa nie skorzystała. Zatem, w ocenie organu, orzeczenie lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie jest dokumentem urzędowym i organ nie ma podstaw prawnych do jego weryfikowania lub kwestionowania (pismo z dnia 26 lipca 2013 r.).

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] T.S. wniósł o cofnięcie zaskarżonej decyzji i wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. ABT, podnosząc jednocześnie, że w dniu [...] czerwca 2013 r. przystąpił do badań psychotechnicznych, które zaliczył z wynikiem pozytywnym. Zdaniem odwołującego zaliczone badania jednoznacznie eliminują przeciwwskazania do kierowania pojazdami.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji odnosząc się do treści złożonego przez stronę odwołania podał jednocześnie, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...] orzeczono wobec strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 (jednego) roku oraz zatrzymano dokument uprawniający do kierowania pojazdami. Środek ten liczony był od dnia [...].09.2012r., a koniec upływał z dniem [...].09.2013 r. włącznie.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. T.S. wskazał, że decyzja nie mogła być jeszcze wydana, albowiem nie otrzymał orzeczenia lekarza psychiatry, w związku z czym nie może wnieść środka zaskarżenia od orzeczenia komisji lekarskiej.

Utrzymując, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2013 r., rozstrzygnięcie organu I instancji SKO wywiodło, iż po wejściu w życie ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (19 stycznia 2013 r.), kwestię cofnięcia uprawnień na tej podstawie reguluje art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, zgodnie

z treścią którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Szczegółowy tryb kierowania i przeprowadzania badań lekarskich określa natomiast rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 133). Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 tego rozporządzenia, badania lekarskie kierowców przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Są to (wyspecjalizowane jednostki organizacyjne służby medycyny pracy tworzone

i prowadzone przez samorząd województwa na podstawie przepisów ustawy z dnia

27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.). Kolegium wskazało, że uprawniony lekarz WOMP na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, o którym mowa wyżej, wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego wskazanego w rozporządzeniu. Orzeczenie lekarskie wydane przez podmiot odwoławczy jest ostateczne (§ 12 i 13 rozporządzenia).

Kolegium podkreśliło, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do weryfikowania orzeczeń lekarskich wydawanych przez wyspecjalizowane podmioty. Temu celowi służy wskazany wyżej tryb odwoławczy,

z którego T.S. nie skorzystał, co wynika z pisma WOMP z dnia [...] września 2013 r.

Odnosząc się do treści odwołania, organ podał, że podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił negatywny wynik badań lekarskich, jakim T.S. poddał się w WOMP, natomiast odwołujący powołał się na okoliczność poddania się - z wynikiem pozytywnym - badaniom psychologicznym kierowców.

Kolegium podkreśliło, że treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia organowi jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, albowiem decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień ma charakter tzw. decyzji związanej. W związku

z treścią orzeczeń starosta jest zobowiązany do cofnięcia posiadanych przez kierującego uprawnień.

W myśl natomiast ust. 3 art. 103 ww. ustawy, przywrócenie uprawnień T.S. będzie mogło nastąpić po ustaniu przyczyny, dla której uprawnienia zostały cofnięte, czyli po uzyskaniu przez niego orzeczenia właściwego podmiotu o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W skardze T.S. podniósł zarzut niedoręczenia orzeczenia WOMP z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], co nie pozwoliło mu na wniesienie odwołania do właściwego instytutu medycyny pracy. Zdaniem skarżącego pismo WOMP z dnia [...] września 2013 r. nie jest dowodem w sprawie, jest to tylko pismo. Podkreślił, że niczego nie podpisywał, nie zostało mu nic doręczone. Zaskarżona decyzja zapadła bez wnikliwego, bezstronnego, rzeczowego wyjaśnienia sprawy i zapewnienia stronie wykazania swych słusznych racji. Ustalenia faktyczne nie mają odzwierciedlenia w dowodach, albowiem w ocenie skarżącego tych dowodów nie ma. Skarżący, powołując się na wyrok NSA z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 306/99 podkreślił, że notatka, pismo nie jest dowodem. Zatem wydane orzeczenie opiera sie na tym, co nie może stanowić dowodu i jest to wystarczająca podstawa do uchylenia, ewentualnie zmiany stanowiska organów administracji.

W odpowiedzi na wezwanie Kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy pismem z dnia [...] stycznia 2014r., przekazał dokument potwierdzający przekazanie T.S. w dniu [...] lipca 2013r. orzeczenia lekarskiego nr [...] w postaci kopii karty rejestru orzeczeń lekarskich. Dyrektor podał, że w pozycji nr 518 dotyczącej T.S., w rubryce potwierdzenia odbioru orzeczenia widnieje informacja, zapisana przez lekarza uprawnionego, który przeprowadził badanie: “odebrał ale odmówił podpisania".

Obecny na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. pełnomocnik organu, jak

i Prokurator Prokuratury Okręgowej wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna i podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie

z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (kryterium legalności). Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, mające postać uchylenia zaskarżonego aktu, następuje w przypadku stwierdzenia,

iż kontrolowana działalność administracji publicznej (np. decyzja) podjęta została

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Rozpoznając skargę sąd administracyjny rozstrzyga

w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc związany jej zarzutami

i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to

w konsekwencji ciążący na sądzie administracyjnym obowiązek kontroli sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a nie tylko w granicach zarzutów podnoszonych

w skardze.

Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.). Zgodnie z nim starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przepis ten podobnie jak też zasadnicza część przepisów ustawy o kierujących pojazdami wszedł w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. (vide: art. 139 ustawy ).

Dla oceny legalności kontrolowanych aktów pozostaje istotna okoliczność,

iż T.S. został ostatecznymi decyzjami Komendanta Komisariatu Policji z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], wydanymi w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 2, 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), skierowany na badania lekarskie i psychologiczne z powodu kierowania pojazdu w stanie nietrzeźwości. Bezsporne jest to, że strona nie poddała się tym badaniom. Konsekwencją powyższego było wydanie w dniu [...] listopada 2012 r. przez Starostę, w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, decyzji orzekającej o cofnięciu T.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.

W pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy przepis art. 103 ust.1 pkt.1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami mógł stanowić podstawę prawną cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami osobie, która na podstawie orzeczenia lekarskiego ma przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, na które skierowana została ostatecznymi decyzjami wydanymi w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, z powodu kierowania pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Do dnia 18 stycznia 2013 r. skutki niestawienia się przez osobę skierowaną na badania lekarskie w trybie, o jakim mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia

20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym, regulował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Zgodnie z nim "decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu

w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5". Natomiast skutki niestawienia się na badania psychologiczne, w trybie o jakim mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, regulował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c tej ustawy. Zgodnie z nim "decyzję

o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 3 lub 3". Wskazany przepis art. 140 w zakresie obejmującym jego ust. 1 pkt 4 lit. b i c został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy

o kierujących pojazdami (vide: art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami).

Ze wskazanym dniem uchylone zostały też przepisy rozdziału 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym i art. 122 tej ustawy (vide: art. 125 pkt 10 lit. j ustawy o kierujących pojazdami).

W rozpatrywanej sprawie postępowanie w sprawie cofnięcia T.S. uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2013 r., zatem już pod rządem ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w sytuacji gdy skierowanie zarówno na badania lekarskie, jak i psychologiczne miało miejsce pod rządem starego prawa.

Należy w tym miejscu podnieść, że w ustawie o kierujących pojazdami nie zamieszczono przepisu przejściowego określającego właściwość stosowania w tych sprawach przepisów dotychczasowych. Jak również nie zamieszczono przepisu określającego właściwość stosowania przepisów nowej ustawy do spraw wszczętych

i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Należy zatem przyjąć, jako zasadę, bezpośrednie działanie w tych sprawach nowej ustawy, jako obowiązującej w dniu prowadzenia postępowania i wydawania decyzji.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) NSA stwierdził, iż w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (vide: uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97, ONSA z 1998 r., z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P.9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do:

J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). NSA wywiódł, że w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga

w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto, przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego

w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997,

z. 1). NSA podkreślił że to, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.

Z taką sytuacją w - ocenie Sądu - mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Nie oznacza to jednakże, że kontrolowana decyzja organu odwoławczego

i poprzedzająca ją decyzja Starosty, podjęte w oparciu o przepisy nowego prawa odpowiadają prawu.

Jak już wskazano na wstępie, zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Tryb postępowania w sprawach wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w przytoczonym przepisie, regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się

o uprawnienia do kierowania pojazdami (obecnie t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 133). Rozporządzenie to zawiera kompleksową regulację badań lekarskich kierowców, odrębną od procedury administracyjnej.

Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia, badanie lekarskie może być wykonane przez lekarza spełniającego warunek, o którym mowa w § 14 ust.1 albo 2, zwanego dalej "uprawnionym lekarzem". Z kolei § 9 rozporządzenia stanowi , że badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust.1 pkt 2-5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", o czym stanowi § 10 rozporządzenia. Od tak wydanego orzeczenia osoba badana może wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego (§ 12 rozporządzenia). Orzeczenie lekarskie wydane

w wyniku rozpatrzenia odwołania, stosownie do § 13 ust.2 rozporządzenia - jest ostateczne.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 103 /11 (Lex nr 1113233), a orzeczenie to zachowało w pełni swoją aktualność, gdyż uregulowanie zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 a) ustawy o kierujących pojazdami odpowiada brzmieniem poprzednio obowiązującego art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, postępowanie administracyjne w przedmiocie weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy jest dwuetapowe. Najpierw, prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy, i w tym postępowaniu nie mają zastosowania reguły procedury administracyjnej. Na tym etapie, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu

I instancji. Natomiast decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie to zostało wydane w dniu [...] lipca 2013 r. przez uprawnione jednostki służby zdrowia, tj. lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, który stwierdził u T.S. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy. Z przepisu § 4 i to zarówno ust. 1, 2 jak i ust. 5 rozporządzenia wynika jednoznacznie, iż tylko w wyniku badań lekarskich mogą być ustalane ograniczenia w kierowaniu pojazdami w związku ze stanem zdrowia. Organ orzekający w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami jest treścią takiego orzeczenia związany, podobnie jak sąd oceniający zgodność z prawem zaskarżonej do niego decyzji, wydanej na podstawie takiego orzeczenia. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę) jest prowadzona przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia w tym zakresie, wymogi, jakie muszą spełniać uprawnieni lekarze określają przepisy ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Ostateczne orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza uprawnionego stwierdzające lub nie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności także przez sąd administracyjny (por. także np. wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1298/10 – publ. na stronie http//;orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Starosta, związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim nr [...], wydanym w trybie powołanego rozporządzenia, decyzją z dnia

[...] lipca 2013 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ABT do czasu ustania przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Powyższą decyzję skarżący odebrał w dniu 1 sierpnia 2013 r.

Wskazać w tym miejscu należy, co uszło uwadze organów obu instancji,

że T.S. w dniu 24 lipca 2013 r. (data nadania) skierował do Starosty pismo, w którym stwierdził, że nie zgadza się z treścią wydanego w dniu [...] lipca 2013 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, orzeczenia lekarskiego. Podał, że jest osobą zdrową psychicznie i fizycznie. Wniósł o "zwołanie jakieś komisji i wysłuchanie go". Zauważyć należy, że zgodnie z pouczeniem znajdującym się na orzeczeniu lekarskim, przysługuje od niego możliwość złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i że wnosi się je za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, w trybie określonym w § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r.

W ocenie Sądu, nie powinno budzić wątpliwości, że intencją skarżącego było zaskarżenie ww. pismem wydanego orzeczenia lekarskiego. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że Starosta potraktował to pismo jako kolejne pismo

w sprawie i jedynie poinformował stronę, że badania lekarskie przeprowadza się

w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy i jeżeli strona nie zgadzała się z treścią wydanego przez lekarza orzeczenia, to stosownie do treści § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, mogła wnieść odwołanie, jednakże z tego prawa nie skorzystała.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji całkowicie pominęły przepis art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej jako "k.p.a.", zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Skoro T.S. w swoim piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. w sposób stanowczy wyraził swoją dezaprobatę co do treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2013r., to bezspornym jest, że jego zamiarem było złożenie odwołania od ww. orzeczenia lekarskiego.

Starosta powinien na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. zbadać swoją właściwość do rozpatrzenia żądania zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] lipca 2013r. i przekazać je do organu właściwego. Podnieść należy, iż kwestia ustalenia właściwego "podmiotu odwoławczego", o jakich mowa w treści § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. nie jest jednoznaczna. Uzależniona jest od tego, czy uprawniony lekarz, który wydał orzeczenie lekarskie jest zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, czy też nie. W sytuacji, gdy nie pracuje tam, to właśnie wojewódzki ośrodek medycyny pracy jest organem odwoławczym uprawnionym do rozpatrzenia odwołania od orzeczenia lekarskiego, natomiast gdyby uprawniony lekarz był zatrudniony w WOMP to odwołanie podległoby rozpatrzeniu przez podmioty odwoławcze wymienione szczegółowo w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r.

Należy podkreślić, że do podstawowych obowiązków organów administracji publicznej należy ustalanie swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej, instancyjnej)

w każdej sprawie, w jakiej wpłynęło podanie. Przekazanie podania (sprawy) do innego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. może nastąpić po wykluczeniu przez organ, do którego wpłynęło podanie, swojej właściwości i po jednoznacznym, opartym na przepisach prawa ustaleniu, iż organem właściwym jest inny organ, do którego przekazuje się sprawę. Organ, do którego przekazano podanie (sprawę) w trybie art. 65 § 1 k.p.a., nie ma już takich kompetencji (obowiązku), jak organ, który przekazał mu podanie (sprawę) w oparciu o powyższy przepis.

Analiza tego przepisu prowadzi więc do wniosku, że niezbędnym warunkiem jego zastosowania (przekazania podania do innego, właściwego rzeczowo organu), jest precyzyjne ustalenie treści tego podania. Organ, do którego podanie wpłynęło, zobowiązany jest w możliwie precyzyjny sposób ustalić przedmiot żądania (wniosku). Dopiero tak wyjaśnione okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistych intencji danej osoby pozwalają określić treść żądania, ustalić, czy podanie takie w ogóle dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, do której stosuje się przepisy k.p.a.,

a następnie, po ustaleniu organu właściwego rzeczowo, miejscowo i instancyjnie - przekazać temu organowi wniesione podanie.

Zauważyć należy, że procedura przed jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich i wydawania orzeczeń lekarskich w sprawie badań lekarskich kierujących pojazdami jest swoista, odrębna od procedury administracyjnej regulowanej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i do niej nie stosuje się przepisów tego kodeksu, co wynika wprost z brzmienia art. 1 k.p.a. oraz faktu braku odesłania w rozporządzeniu do odpowiedniego stosowania norm kodeksowych. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), a orzeczenie lekarskie sporządza się według ustalonego urzędowo wzoru, który został określony w załączniku Nr 5 do rozporządzenia. Nie przewiduje się w nim ani podania stwierdzonej w wyniku badań jednostki chorobowej, ani uzasadnienia jej wpływu na zdolność badanego do prowadzenia pojazdów silnikowych. Zamieszcza się w nim jedynie rozstrzygnięcie pozytywne lub negatywne. Wyklucza to tym samym możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego przez organ administracji prowadzący postępowanie,

a w dalszej kolejności - także przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi dotyczące charakteru prawnego omawianego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak lub istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, bardzo istotną okolicznością jest zbadanie przez organy administracji publicznej w postępowaniu weryfikującym uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi zagadnienia ostateczności orzeczenia lekarskiego. Ostateczność tego orzeczenia wywołuje poważne skutki prawne, przede wszystkim to, że na drugim etapie ww. postępowania nie ma możliwości kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego, podważania go innymi dokumentami lekarskimi.

Starosta całkowicie bezzasadnie przyjął, że skarżący nie złożył odwołania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zauważyło tego błędu, uznając za organem I instancji, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2013r. jest ostateczne.

Organy administracji publicznej obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli. Ponadto organy administracyjne załatwiające sprawy administracyjne w rozumieniu art. 1 k.p.a. zobowiązane są prowadzić postępowanie

w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość

i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że reguły wynikające z przywołanych przepisów w pierwszej kolejności nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Takich działań, które skutkowałyby jednoznacznym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy organy obu instancji zaniechały i naruszyły tym samym obowiązki wynikające

z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Konkludując, dopóki nie zostanie wyjaśniona kwestia, czy orzeczenie lekarskie

z dnia [...] lipca 2013 r. zyskało walor ostateczności, to nie można uznać, by zachodziły przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, albowiem tylko takie orzeczenie mogło stanowić przesłankę zastosowania omawianej sankcji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego niedoręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lipca 2013 r. należy uznać go za niezasadny, albowiem w aktach administracyjnych znajduje się "Rejestr orzeczeń lekarskich", w którym widnieje informacja zapisana przez uprawnionego lekarza przeprowadzającego badanie, że T.S. odebrał przedmiotowe orzeczenie nr [...], jednakże odmówił podpisania jego odbioru. Również fakt złożenia w dniu 24 lipca 2013 r. pisma, z którego treści wyraźnie wynika niezadowolenie strony z treści wydanego orzeczenia lekarskiego świadczy o tym, że skarżący posiadał wiedzę o wydanym orzeczeniu.

W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Starosty należało uchylić. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, mając na uwadze powyższe uwagi

i wskazania Sądu, winny poczynić ustalenia faktyczne na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego, zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący oraz wyeliminować dotychczas popełnione uchybienia.