Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1659/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt  3 , art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 70 ust. 1 art. 73 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A.F. kwotę 757,00 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 kpa, nakazał A.F. wykonanie rozbiórki rurociągu odprowadzającego wody opadowe z posesji nr [...] - dz. nr 1 , biegnącego następnie po działkach nr 2 , 3 , 4 , 5 do cieku wodnego "bez nazwy" w miejscowości O.

W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w dniu 4 stycznia 2002r. M.K. złożyła wniosek o rozbiórkę rurociągu odprowadzającego wody opadowe, który powoduje, że "spływające opisywanymi rurami, a następnie wąwozem wody opadowe powodują szkody na mojej nieruchomości". W toku prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie wydana została w dniu [...] grudnia 2003r. decyzja, którą nakazano wykonanie robót budowlanych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu obiektów budowlanych polegających na: likwidacji wykonanych z rur PCV i kształtek betonowych rurociągów poprzez ich rozbiórkę. Jednak decyzją z dnia [...] marca 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził nieważność w/w decyzji PINB. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. PINB zawiesił prowadzone postępowanie, lecz postanowienie to zostało uchylone przez WINB w dniu [...] kwietnia 2008r.

PINB w M. prowadził także postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek M.K. z dnia 11 sierpnia 2006r. w sprawie legalności budowy rurociągu biegnącego przez działkę nr 6 w O. W toku prowadzonego postępowania zostało wydane [...] września 2006r. postanowienie o zawieszeniu postępowania, które jednak zostało uchylone przez organ II instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. PINB wskazał, że na powyższe postanowienie wniesiona została przez A.F. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jednak nie wstrzymuje to postępowania.

PINB w M. wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczyło budowy rurociągu odprowadzającego wody opadowe z posesji nr [...]- dz. ew. nr 1 , stanowiącej własność A.F. , który następnie biegnie w

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

kierunku zachodnim po działkach nr 2 ,3 , 4 na działkę nr 6 na której znajduje się studnia z kręgów z odpływem do cieku "bez nazwy". Należy jednak zauważyć, że w swoim pierwotnym stanie rurociąg, kończył swój bieg na działce nr 3 , przed ciekiem "bez nazwy", a powyżej stodoły Państwa K. , znajdującej się na działce nr 7 . W toku prowadzonego postępowania, w wyniku wykonanych dodatkowych robót budowlanych rurociąg został przedłużony za ciek "bez nazwy" na działkę nr 6 i zakończony studnią z odpływem, usytuowaną poniżej stodoły Państwa K. . W toku prowadzonego postępowania ustalono także, że dokonany został podział działki nr 6 na działki nr 8 i 5 w ten sposób, że aktualnie sporny rurociąg znajduje się na działce nr 5 , stanowiącą własność M.F. . Przedmiotem zaś postępowania prowadzonego pod sygnaturą: [...] były właśnie opisane powyżej roboty budowlane, polegające na wykonaniu przez A.F. przedłużenia istniejącego już rurociągu na działkę nr 5 (dawniej 6 ), stanowiącą własność M.F. . Powyższe zostało potwierdzone w toku oględzin przeprowadzonych z udziałem stron postępowania, a także wynika z postępowania prowadzonego równolegle przez Burmistrza Miasta i Gminy M. w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia [...] września 2008r. PINB w M. połączył do wspólnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia opisane powyżej postępowania administracyjne, ponieważ obydwa rurociągi stanowią całość techniczno - użytkową, a wykonanie przez A.F. przedłużenia rurociągu za potok "bez nazwy" na działkę nr 6 (aktualnie 5 i zakończenie go studnią z odpływem, faktycznie stanowiło rozbudowę istniejącego już rurociągu.

Organ l instancji wskazał, że z akt postępowania, a także postępowania prowadzonego równolegle przez Burmistrza Miasta i Gminy w M. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie wynika, iż pierwotny rurociąg powstał w latach 1999-2000, a następnie w roku 2004 został rozbudowany i zakończony studnią z odpływem na działce nr 5 . Z pisma Starosty M. z dnia 8 maja 2007r. wynika, że A.F. nie posiada zgody właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej na wykonanie rurociągu, a zatem inwestor dokonał samowoli budowlanej. PINB wskazał, że do obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę po dniu 1 stycznia 1995r., a za taki należy uznać przedmiotowy rurociąg, bowiem w roku 2004 były wykonywane przy tym obiekcie roboty budowlane, co stanowi kontynuację budowy, zastosowanie znajduje

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r.

W związku z tym PINB pismem z dnia 25 września 2008r. zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy z zapytaniem, czy budowa przedmiotowego rurociągu jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi został przesłany wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia 25 kwietnia 2007r, zgodnie z którym działki, na których posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany, znajdują się w terenie oznaczonym symbolem [...] - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Zgodnie z ust. 2 pkt 3 planu przeznaczeniem dopuszczalnym jest lokalizacja "sieci, urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej". Zatem budowa przedmiotowego obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jego budowa zdaniem PINB nie narusza także przepisów, w tym techniczno -budowlanych.

Wobec powyższego, stosownie do art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 48 ust. 2 PINB w M. wydał w dniu [...] listopada 2008r. postanowienie, którym nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego celem legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Termin wykonania obowiązku nałożonego na inwestora upłynął bezskutecznie w dniu 14 grudnia 2008r. PINB uznał więc, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i orzekł o rozbiórce obiektu budowlanego.

PINB wskazał, że pismem z dnia 9 grudnia 2008r. adwokat W.S. , pełnomocnik A.F. , wniosło umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, podnosząc, iż w siedzibie PINB w M. doszło do zgłoszenia przez inwestora wykonania prac budowlanych w postaci przedłużenia istniejącego rurociągu w rozumieniu art. 30 ustawy Prawo budowlane. Jednak w ocenie organu l instancji twierdzenia te są całkowicie bezzasadne, ponieważ zgłoszenie to nie spełniało żadnych wymogów określonych w art. 30 Prawa budowlanego, a także zostało wniesione do niewłaściwego organu.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł A.F. , zarzucając naruszenie:

-prawa materialnego, a mianowicie art. 3 pkt 9, art. 28, 29, 48, 50, 51 Prawa

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

budowlanego przez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie wskutek przyjęcia, że przedłużenie rurociągu w istniejącym obiekcie budowlanym (domu) będącym instalacją związaną z tym obiektem, zapewniającą możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, stanowi samowolę budowlaną skutkującą koniecznością rozebrania rurociągu;

- art. 7, 9, 65, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu odwołującego i interesu społecznego ze względu na to, iż przedłużenie rurociągu nastąpiło zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza także żadnych przepisów, w tym techniczno - budowlanych oraz niewzięcie pod uwagę, że R.D. - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. poinformował w dniu 14 kwietnia 2004r. S.J. , siostrę i pełnomocnika odwołującego, że na przedłużenie rurociągu nie

jest potrzebne pozwolenie budowlane ani też zgłoszenie jego wykonania i nie przekazał pisma M.F. , wyrażającego zgodę na przedłużenie rurociągu, organowi właściwemu do załatwienia sprawy zgodnie z art. 65 § 1 kpa.

Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu odwołania powołano się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2000r, sygn. akt OPS 20/9, zgodnie z którą "Wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy". Odwołujący się podniósł, że w świetle art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego rurociąg jest urządzeniem technicznym - jak i przyłącze wymienione przykładowo w tym przepisie - związanym z obiektem budowlanym (domem) odwołującego, zapewniającym możliwość użytkowania domu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zatem wykonanie przez poprzednika prawnego odwołującego rurociągu odprowadzającego wodę opadową z posesji i dachu budynku czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę domu nie może być uznane za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto nie wymagają uzyskania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane polegające na przebudowie rurociągu, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu (art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

przestrzennym). Zdaniem odwołującego się rurociąg z reguły jest urządzeniem związanym z domem mieszkalnym i może być realizowany w ramach budowy tego obiektu jako urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania domu zgodnie z przeznaczeniem. Rozbudowa zaś rurociągu w istniejącym już obiekcie budowlanym nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast urządzenia budowlanego budowanego samodzielnie nie można traktować jako budowli, bowiem wyliczenie zawarte w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jest wyliczeniem wyczerpującym. Ponadto odwołujący się zarzucił, że ustalenie organu l instancji jakoby rurociąg był wykonany samowolnie jest błędne, gdyż on już był wykonany, zanim odwołujący się zakupił nieruchomość w 1995r., zaś wszelkie zarzutu sąsiadów K. , że rurociąg zalewa ich budynki i pole okazały się nieprawdziwe. W ocenie odwołującego się błędne jest też twierdzenie organu l instancji, że przedłużenie rurociągu o kilka rur nastąpiło bez jego powiadomienia, gdyż organ ten potwierdził to prezentatą z datą 14 kwietnia 2004r. na piśmie M.F. wyrażającym zgodę na przedłużenie rurociągu. Organ l instancji stwierdził, że w takiej sytuacji pozwolenie na budowę jest zbyteczne. W odwołaniu wskazano, że organ l instancji poinformował, że opłata legalizacyjna będzie wynosić 200.000 zł, co należy uznać za kwotę astronomiczną i wręcz absurdalną, zważywszy, że istniejący rurociąg poprawnie reguluje odpływ wód opadowych z nieruchomości odwołującego, nie szkodząc nikomu, a jego zlikwidowanie spowoduje rozlewanie się wody w sposób niekontrolowany na grunty sąsiadów położone poniżej budynku odwołującego, wpływając na nie niekorzystnie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] września 2009r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i dokonawszy jego oceny uznał, że PINB w M. uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego, a więc zaskarżona decyzja była prawidłowa. WINB podzielił stanowisko organu l instancji, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane z 1994 r., a nie poprzednio obowiązująca z roku 1974. Decydującą kwestią dla powyższego ustalenia jest określenie daty wybudowania przedmiotowego obiektu.

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

Organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest jednoznaczności co do daty wykonania przedmiotowego rurociągu, jednakże, biorąc pod uwagę wszystkie oświadczenia dotyczące tej okoliczności, niewątpliwym jest, iż roboty budowlane związane z wykonaniem rurociągu miały miejsce również po 1 stycznia 1995r. Fakt kontynuacji robót budowlanych związanych z rurociągiem po 1 stycznia 1995r. znajduje potwierdzenie w następujących dowodach:

-oświadczenie M.K. złożone w trakcie oględzin w dniu 17 kwietnia 2002r. - "rury spustowe wykonane były w listopadzie 2001 r." ( [...] );

-oświadczenie J.Ł. złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 1 lipca 2003r., zgodnie z którym wykonanie drugiej rury rurociągu miało miejsce "około 7 lat temu" ([...] );

-oświadczenie A.F. złożone w trakcie oględzin w dniu 5 listopada 2003r., zgodnie z którym wykonanie drugiej rury rurociągu miało miejsce "po roku zamieszkania", przy czym działkę nr 1 zakupił w 1994r. (k. [...] ;

-oświadczenie A.F. złożone do protokołu w dniu 2 lipca 2004r.: "jestem właścicielem posesji nr [...] w O. od roku 1995. (...) W 1996 wykonałem rurociąg z rur PCV ułożony na istniejącym rurociągu, ponieważ istniejący był już niedrożny. (...) W kwietniu 2004r. przedłużyłem istniejący rurociąg (...)" [...] .

Organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień w przeprowadzonym przez organ l instancji postępowaniu w niniejszej sprawie. W ocenie WINB organ l instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego, wdrażając procedurę legalizacyjną określoną w ust. 2 i 3 powołanego przepisu. PINB w M. wydał w dniu [...] listopada 2008r. postanowienie, którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową rurociągu oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia postanowienia: zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy M. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami (w tym pozwoleniem wodnoprawnym) i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi i zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec nieprzedłożenia przez inwestora w wyznaczonym terminie w/w dokumentów, organ l instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję.

W odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu, WINB stwierdził, iż przedmiotowy rurociąg nie stanowi urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a sieć techniczną, o której mowa w art. 3 pkt 3, albowiem funkcja rurociągu z systemem studzienek, odwadniającego nadmiar wody z działki nr 1 w O. , wykracza poza ustawową definicję urządzenia budowlanego jako "urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, zapewniającego możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem", jak również rozmiar i zasięg przedmiotowego rurociągu wskazuje na to, iż nie stanowi on typowej instalacji budynku czy urządzenia odprowadzającego wody opadowe z terenu, jest bowiem w istocie swoistym systemem odwadniającym przedmiotową nieruchomość. Za bezpodstawny uznany został zarzut naruszenia art. 28 i 29 Prawa budowlanego, ponieważ zasadą jest wymóg uzyskania na prowadzenie robót budowlanych decyzji o pozwoleniu na budowę, a katalog wyłączeń od tej zasady, zawarty w art. 29 nie przewiduje takiej możliwości w stosunku do budowli będących sieciami technicznymi. Konsekwencją powyższego jest wniosek o niezasadności zarzutu naruszenia art. 48, 50 i 51 Prawa budowlanego. W odniesieniu do kwestii objęcia postępowaniem robót, w wyniku przedłużenia rurociągu w 2004 r., organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu, zgodnie z którym skuteczne zgłoszenie robót budowlanych wymaga dokonania tej czynności we właściwym organie administracji architektoniczne -budowlanej i powinno nastąpić przed rozpoczęciem inwestycji. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 9 i 65 kpa, albowiem w jego ocenie organ l instancji dochował należytej staranności, informując strony postępowania o podejmowanych działaniach, jak również po zgłoszeniu przez A.F. w dniu 9 kwietnia 2004r. zamiaru przedłużenia rurociągu pismem z dnia 15 kwietnia 2004r. wskazał, iż taka modyfikacja obowiązku nałożonego decyzją administracyjną jest niedopuszczalna. Według pisma A.F. z dnia 9 kwietnia 2004r. przedłużenie rurociągu miało nastąpić "do końca kwietnia", natomiast PINB w M. doręczył w/w pismo z dnia 15 kwietnia 2004r. A.F. w dniu 20 kwietnia 2004r., wobec czego inwestor został powiadomiony o negatywnym stanowisku organu nadzoru budowlanego w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych. W związku z tym organ odwoławczy odmówił wiarygodności i mocy

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

dowodowej w odniesieniu do okoliczności, na którą powołuje się skarżący w odwołaniu, iż S.J. uzyskała w dniu 14 kwietnia 2004r. informację od PINB w M. iż "na przedłużenie rurociągu nie jest potrzebne pozwolenie budowlane, ani też zgłoszenie".

Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.F. , zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 kpa, gdyż stronami całego postępowania bez podania wyjaśnienia nie byli K.Z. (wymieniona w decyzji WINB z [...] marca 2007r.),

G.Z. (wymieniony w decyzji PINB z [...] grudnia 2003r.) oraz A.S. (wymieniony w tytule wykonawczym PINB z [...] listopada 2005r. oraz w oświadczeniu z 20 listopada 2008r.);

-art. 107 § 1 kpa z powodu sprzeczności między rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji z jej uzasadnieniem, gdyż rozstrzygnięcie zawiera nakaz rozbiórki rurociągu, a z uzasadnienia wynika, że mogą być dwa rurociągi i tym samym nie wiadomo, czy na skarżącego został nałożony obowiązek rozebrania jednego czy dwóch rurociągów;

-art. 7, 9, 77 kpa z powodu niewyjaśnienia czy oba rurociągi wybudował skarżący i nieprzesłuchania świadków R.D. - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i S.J. - siostry i pełnomocnika skarżącego, na okoliczność czy R.D. poinformował ją, że na modernizację rurociągu nie jest potrzebne pozwolenie budowlane, ani też zgłoszenie; nadto nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, mając na względzie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza wybudowanie w tym miejscu rurociągu, a istniejący odpowiada normom technicznym, zaś jego rozbiórka spowoduje zalewanie i podtapianie, niszczenie całej nieruchomości z budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, w sytuacji gdy woda z rurociągu nikomu nie wyrządza szkody, co stwierdził w swojej opinii mgr inż. M.J. biegły z listy Wojewody w zakresie postępowania wodnoprawnego w sporze wodnoprawnym między M. i B.K. a skarżącym, prowadzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy M;

-art. 65 § 1 kpa wskutek nieprzekazania zgłoszenia skarżącego o zamiarze modernizacji rurociągu właściwemu organowi budowlanemu.

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

Ponadto skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że skarżący jest inwestorem rurociągu, mimo iż został on zbudowany przez poprzedniego właściciela nieruchomości, oraz dopuścił się samowoli budowlanej dokonując jedynie jego modernizacji przez założenie rur o większej średnicy i ich przedłużenie w celu uniknięcia zatkania go i zalewania budynku M.K. . W skardze podniesiono także naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

-art. 28 ust. 1, art. 48 Prawa budowlanego wobec nakazania rozbiórki roboty budowlanej polegającej na modernizacji rurociągu, która nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.

Nadto z ostrożności procesowej w skardze podniesiono, że został naruszony przez błędną wykładnię art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wskutek przyjęcia, iż rurociąg jest siecią techniczną (budowlą) pomimo, iż art. 73 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że rurociąg jest "urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej zwolnionym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego) oraz art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wskutek zastosowania go do roboty budowlanej polegającej na wykonaniu urządzenia melioracji wodnej szczególnej - rurociągu, mimo iż ma on zastosowanie wyłącznie do obiektu budowlanego lub jego części, którym nie jest rurociąg.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej w przypadku niewykonania tego przez organ II instancji, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w mieniu skarżącego, bowiem rozbiórka rurociągu spowoduje zalewanie i podtapianie nieruchomości, szczególnie w porze jesienno - zimowej, a w konsekwencji doprowadzi do znacznego zawilgocenia budynku mieszkalnego, a tym samym jego uszkodzenia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] października 2009r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 17 grudnia 2009r. A.K. , pełnomocnik M.K. odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, uznając je za bezzasadne oraz

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

zakwestionował wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, jakie przepisy prawa mają zastosowanie rozpatrywaniu sprawy rozbiórki przedmiotowego rurociągu. Art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawę z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że po dniu 1 stycznia 1995r., kiedy to weszło w życie obecnie obowiązujące Prawo budowlane, były prowadzone prace budowlane przy przedmiotowym rurociągu. Wynika to chociażby z twierdzeń samego skarżącego A.F. , który podał, że "w 1996r. wykonał rurociąg z rur PCV ułożony na istniejącym rurociągu, ponieważ istniejący był już niedrożny", a "w kwietniu 2004r. przedłużył istniejący rurociąg" (k. [...] akt administracyjnych). Zatem organy administracyjne prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994r.

Następną istotną dla rozstrzygnięcia kwestią jest, czy skarżący zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania pracy przy rurociągu. W skardze podniesiono, że rurociąg jest urządzeniem związanym z domem mieszkalnym i może być realizowany w ramach budowy tego obiektu jako urządzenie techniczne

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

zapewniające możliwość użytkowania domu zgodnie z przeznaczeniem. Rozbudowa zaś rurociągu w istniejącym już obiekcie budowlanym nie jest zdaniem skarżącego budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu Prawa budowlanego, zaś sam rurociąg jest urządzeniem melioracji szczegółowej w rozumieniu Prawa wodnego. W ocenie Sądu nie jest to zarzut uzasadniony. Zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś wyjątki od tej zasady zawarte są w art. 29 - 31 Prawa budowlanego. Analiza art. 3 Prawa budowlanego, zawierającego objaśnienie pojęć ustawowych, prowadzi do następujących wniosków. Przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7), zaś obiekt budowlany to:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury.

Przedmiotowy rurociąg mieści się w definicji budowli art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego, a nie może być uznany za urządzenie budowlane, czyli urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (pkt 9). Niewątpliwie bowiem rurociąg ten nie jest urządzeniem niezbędnym do korzystania z budynku mieszkalnego i przez to z nim związanym, lecz samodzielną budowlą, na której wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że rura bierze swój początek w studzience i nie jest połączona z budynkiem mieszkalnym. Należy też wyjaśnić, że przez urządzenie melioracji szczegółowej w rozumieniu Prawa wodnego, na którego budowę nie jest wymagane pozwolenie (art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego), należy rozumieć rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, jeżeli służy celom, o których mowa w art. 70 ust. 1 ( art. 73 ust. 1 pkt. 2 pr. wodnego). Z kolei art. 70 ust. 1 pr. wodn. stanowi, że melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia ich uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami. Skoro zaś przedmiotowy rurociąg nie służy celom określonym w art. 70 ust. 1 Prawa wodnego a odprowadzaniu nadmiaru wód opadowych z posesji skarżącego, to nie może być uznany za urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. Nie jest więc zasadny

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

zarzuty skargi wskazujący, że inwestor dokonał zgłoszenia budowy rurociągu, ponieważ budowa przedmiotowego rurociągu nie podlegała zgłoszeniu, lecz wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W związku z powyższym organy prowadzące postępowanie trafnie uznały, że rozpatrywana budowa rurociągu stanowiła samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ rurociąg nie mieści się w żadnej kategorii obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś bezspornym jest, że skarżący nie uzyskał na wykonanie rurociągu stosownego pozwolenia. Nie ulega również wątpliwości, że postępowanie legalizacyjne nie zakończyło się powodzeniem. Jednakże, pomimo wskazanych wyżej okoliczności, Sąd uznał, że uzasadnionym będzie uchylenie zaskarżonej decyzji rozbiórkowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji z powodu naruszenia art. 107 § 1 kpa, który nakazuje umieszczenie w treści decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia. Nie należy oczywiście przez to rozumieć obowiązku zamieszczenia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, lecz takiego, które jednoznacznie wskazywałoby treść nałożonego obowiązku i to w taki sposób, by egzekucja tego obowiązku nie nastręczała wątpliwości interpretacyjnych. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1923/07 (Lex Omega nr 478303) "Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Decyzja organu administracji nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji." Tymczasem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów, ponieważ decyzje obu instancji mówią jedynie ogólnie o rurociągu biegnącym po wymienionych w decyzjach działkach do cieku wodnego "bez nazwy". Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednak, że na przedmiotowych działkach istnieją co najmniej dwa rurociągi o różnych średnicach wykonane w różnych okresach czasu. Trafnie zatem podniesiono w skardze, że rozstrzygnięcie budzi wątpliwości co do zakresu obowiązku nałożonego na skarżącego. O ile bowiem sam skarżący, jako wykonawca jednego z istniejących rurociągów, byłby w stanie rozstrzygnąć, którego z nich dotyczy decyzja, to nie można zaakceptować tak istotnej nieścisłości w treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Ponadto nieścisłość ta byłaby źródłem jeszcze większych

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

wątpliwości w przypadku ewentualnego wykonania zastępczego na etapie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu w sprawie konieczne jest także uzupełnienie postępowania dowodowego w celu dokładnego ustalenia przebiegu samowolnie zbudowanego rurociągu, a zwłaszcza jego zakończenia. Decyzje organów obu instancji mówią bowiem o rozbiórce rurociągu "biegnącego do cieku bez nazwy", co wskazuje, że właśnie w tym cieku kończy się rurociąg. Tymczasem z zeznań skarżącego wynika, że "do kwietnia 2004r. wody opadowe odprowadzane były do cieku bez nazwy obok stodoły będącej własnością B.K. ", lecz w kwietniu 2004 roku skarżący "przedłużył istniejący rurociąg wykonując studzienkę na działce p. F. , a końcówka rurociągu wyprowadzona została poza stodołę na odległość 12 m" [...] . Zatem niezbędne jest precyzyjne ustalenie, jaki ma przebieg i gdzie kończy się samowolnie wykonany rurociąg, co umożliwi jednoznaczne wskazanie przedmiotu orzeczonej rozbiórki. Nie mogą natomiast odnieść rezultatu pozostałe zarzuty skargi, kwestionujące ustalony przez organy krąg stron postępowania. Krąg ten został ustalony prawidłowo i nie ma znaczenia, że osoby wymienione w skardze były adresatami uprzednio wydanych w sprawie a wyeliminowanych z obrotu prawnego decyzji. Nie ma znaczenia fakt nie przesłuchania przez organy Powiatowego Inspektora nadzoru budowlanego w M. , oraz S.J. na okoliczność udzielanych skarżącemu informacji w przedmiocie wymaganego pozwolenia na budowę rurociągu. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynika z przepisów prawa budowlanego, niezależnie od poglądu, czy przekonania osoby pełniącej funkcje organu administracji.

Wskazane wyżej uchybienia w zakresie wskazania przedmiotu orzeczonej rozbiórki oraz niedostateczne wyjaśnienie przebiegu rurociągu w ocenie Sądu stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa.

W związku z uwzględnieniem skargi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości na podstawie art. 152 ppsa.

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 757 złotych, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

sygn. akt II SA/Kr 1659/09

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oraz kwota 17 zł opłaty za pełnomocnictwo.