Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 33/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2; art. 7 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i odmowy przyznania tych płatności oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia

[...] października 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., wydaną po wznowieniu postępowania, w przedmiocie odmowy przyznania M. M. (dalej; "Skarżący") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2013 r. Skarżący złożył wniosek

o przyznanie płatności na rok 2013, w którym ubiegał się o przyznanie płatności jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 140,64 ha oraz uzupełniającej płatności podstawowej (UPO) do działek rolnych

o łącznej powierzchni 138,18 ha. Następnie w dniu [...] sierpnia 2013 r. Skarżący złożył pismo informujące o wypowiedzeniu umowy dzierżawy na działki ewidencyjne NR [...] i [...] obręb S.i oraz działki ewidencyjne NR [...],[...] i [...] obręb G. wraz z pisemnym wypowiedzeniem tej umowy.

W związku z żądaniem organu Skarżący złożył umowę dzierżawy z dnia [...] marca 2011 r. i z dnia [...] września 2012 r.

W dniu[...] października 2013 r. do BP ARiMR w B. wpłynęło pismo z W. – M. Oddziału Regionalnego ARiMR w O., z którego wynikało, że na działce ewidencyjnej NR [...] obręb G. inny producent, tj. W. G. będzie realizował operację w ramach "Zrównoważonego rozwoju sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" dla środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb".

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w B. odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji była konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]Kierownik BP ARiMR w B. przyznał Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok w pomniejszonej wysokości.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Kierownik BP ARiMR wznowił postępowanie administracyjne w sprawie i włączył do akt sprawy m.in. protokół z przesłuchania

w charakterze świadka P. F., przeprowadzonego w dniach [...] i [...] września 2014 r. w ramach innego postępowania, a mającego w ocenie organu istotne znaczenie w sprawie dotyczącej przyznania płatności Skarżącemu.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Kierownik BP ARiMR odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanych płatności na 2013 r. Decyzja ta została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]. Powodem uchylenia było stwierdzenie, że decyzja organu I instancji posiada w sentencji jedynie rozstrzygnięcie załatwiające sprawę merytorycznie, nie posiada natomiast rozstrzygnięcia usuwającego z obrotu prawnego decyzji pierwotnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] uchylił ww. decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. i orzekł o odmowie przyznania Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, ze względu na sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści wynikających

z przepisów prawa, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Organ powołał się na przepis art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31 stycznia 2009, str. 16).

Utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił istotę postępowania wznowieniowego i stwierdził, że w niniejszej sprawie wznowiono z urzędu postępowanie administracyjne, ponieważ organ wszedł w posiadanie informacji o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym a jego pełnomocnikiem W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa zostały spełnione, albowiem wskazywane przez organ I instancji okoliczności były okolicznościami istotnymi i nowymi, do których dostępu Kierownik BP nie miał w dniu wydania decyzji nr [...]oraz istniejącymi w dniu jej wydania.

Zdaniem organu odwoławczego, Skarżący stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności na 2013 r., aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Analizując akta sprawy organ stwierdził, że Skarżący oraz Z. Ł., C. F., W. T., A. M. (dawniej S.) wydzierżawili w tym samym dniu od W. G., bądź od powiązanej z nim A. S. A. grunty rolne na identycznych zasadach, tj. ustanawiając W. G. pełnomocnikiem z prawem do przekazywania realizowanych przez ARiMR płatności na jego rachunek bankowy. Wszystkie koszty związane

z prowadzeniem działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. ponosił W. G., w szczególności koszty nawożenia, koszty paliwa i koszty wynagrodzenia pracowników. Z informacji uzyskanych od Skarżącego wynika również, że oprócz części realizowanych przez ARiMR płatności na rachunek bankowy W. G. - nie czerpał on żadnych korzyści z działalności rolniczej prowadzonej na gruntach zgłoszonych we wniosku

o przyznanie płatności na 2013 r., ponieważ cały plon był przekazywany BM K. Sp. z o. o. na paszę dla bydła opasowego.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, chociaż Skarżący oraz pozostałe ww. osoby formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, to jednak gospodarstwa te pozostają ze sobą ściśle powiązane. Wszystkie wydarzenia, które miały miejsce, tj. wydzierżawienie gruntów od W. G. bądź od powiązanej

z nim spółki A., sporządzenie umów dzierżaw w sposób pozwalający na przekazywanie realizowanych przez ARiMR płatności na rachunek bankowy W. G., ustanowienie W. G. pełnomocnikiem przez każdą ze wskazanych osób oraz sposób zarządzania gruntami, stanowiły próbę dostosowania wzajemnych relacji między wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zawarcia rzeczonych umów to W. G. nadal zarządzał na wydzielonych gruntach, pozostających w jego władaniu. Na wszystkich działkach deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zarówno przez Skarżącego, jak i pozostałe osoby zabiegi agrotechniczne wykonywane były przez pracowników i sprzętem BM K. Sp. z o. o., której jedynym akcjonariuszem jest A. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G. i której współwłaścicielem jest B. S. A., której z kolei jedynym akcjonariuszem jest W. G.. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest również przekazywanie całego plonu BM K. Sp. z o.o. na paszę dla bydła opasowego.

Zdaniem organu Skarżący nie był zatem odrębnym, samodzielnym

i samorządnym producentem rolnym, nie posiadał własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwał żadnych dochodów z działalności rolniczej. Faktury VAT za usługi doradcze z dnia

1 lipca 2013 r. i za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji produkcji rolniczej metodami ekologicznymi z dnia [...] września 2011 r. i z dnia[...] maja 2012 r., nie stanowią dokumentacji potwierdzającej ponoszenie nakładów finansowych związanych z działalnością rolniczą, a jedynie wskazują na podejmowanie przez Skarżącego działań polegających na złożeniu wniosku, opracowaniu planu działalności rolnośrodowiskowej oraz uzyskaniu certyfikatu produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Skarżący był jedynie jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne będące w faktycznym posiadaniu W. G. lub powiązanej z nim spółki A..

Oceniając aspekt stworzenia sztucznych warunków w szerszej perspektywie

i weryfikując mechanizmy i ich identyczność w pozostałych sprawach, w których zgłoszono do płatności działki ewidencyjne będące własnością W. G., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył, że łączna powierzchnia gruntów rolnych wydzierżawionych od W. G. bądź od powiązanej z nim spółki A. zgłoszona do przyznania płatności przez wszystkie wskazane osoby jest równa 434,96 ha. Sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa pozwoliło W. G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej. W wyniku sztucznego podziału gruntów rolnych należących do W. G. oraz powiązanej z nim spółki A. na konto bankowe W. G. została wypłacone płatności ONW i rolnośrodowiskowa

w łącznych wysokościach ponad dwukrotnie wyższych od płatności, które otrzymałby W. G. w normalnych warunkach.

W ocenie organu, powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny potwierdzają stworzenie przez W. G. i Skarżącego sztucznych warunków

w celu zmaksymalizowania wysokości otrzymanych płatności, których w normalnych warunkach W. G. by nie otrzymał.

Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżący wywiódł skargę do Sądu. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył ww. decyzję w całości podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 2 Kpa,

z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji orzekającej o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie

z żądaniem wniosku, w sytuacji, gdy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi w dniu wydania decyzji, w szczególności nie stanowi takiej okoliczności powołana w decyzji informacja o sposobie rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem W. G., co czyniło niezasadnym wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika BP ARiMR z [...] lipca 2014 r.;

2) art. 79 § 2 Kpa w zakresie prawa do czynnego udziału Skarżącego

w postępowaniu oraz zasady bezpośredniości a także 6 Kpa - zasady praworządności oraz art. 8 § 1 Kpa - zasady pogłębiania zaufania do obywateli

z uwagi na:

(-) oparcie ustaleń w sprawie na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach administracyjnych, w których Skarżący nie był stroną i nie brał w nich udziału, w sytuacji, gdy nie było żadnych przeszkód do przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, tj. przesłuchania świadków w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie,

(-) oparcie ustaleń na dowodach w ogóle nie włączonych w poczet materiału dowodowego,

co skutkowało naruszeniem prawa Skarżącego do czynnego udziału

w przesłuchaniu świadków, oraz prawa do zadawania im pytań, a w konsekwencji spowodowało oparcie ustaleń na dowodach w ogóle niedotyczących osoby Skarżącego, pozostających na bardzo dużym poziomie ogólności, dających pole do poczynienia ustaleń niezgodnych z prawdą materialną, nadinterpretacji i arbitralnych sądów o stworzeniu przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;

3) art. 77 § 2 Kpa poprzez zaniechanie wydania postanowienia w przedmiocie zakresu postępowania dowodowego z wymienieniem dopuszczenia jako środków dowodowych akt innych postępowań administracyjnych, w których Skarżący nie był stroną i nie w nich brał udziału, a które Organ uznał za podstawę swojego rozstrzygnięcia,

4) art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 80 Kpa, poprzez zaniechanie dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego oraz przyjęcie ustaleń wzajemnie sprzecznych, prowadzących

w efekcie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że Skarżący nie prowadził działalności rolniczej samodzielnie, a jego gospodarstwo zostało zarejestrowane w systemie ewidencji producentów jedynie w celu sztucznego podziału gruntów będących w faktycznym posiadaniu W. G., podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy potwierdza że:

(-) Skarżący posiadał gospodarstwo rolne, decydował o rodzaju upraw, zlecał prace polowe w tym gospodarstwie, decydował o sposobie rozliczeń z wykonawcami prac polowych, ponosił ryzyko finansowe i produkcyjne związane z prowadzoną działalnością rolniczą,

(-) Skarżący nie miał żadnych powiązań z wydzierżawiającym i innymi dzierżawcami nieruchomości W. G.,

(-) Skarżący nie miał żadnych powiązań z BM K. sp. z o.o., a także

z P. F., któremu zlecał prace polowe w swoim gospodarstwie;

(-) wbrew oczywiście błędnym ustaleniom organu, W. G. nie był członkiem Rady Nadzorczej BM K. Sp. z o.o., a jego żona A. G. - członkiem zarządu tej spółki;

co czyni nieuzasadnionym zarzut stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania płatności;

5) poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rzekomych powiązań pomiędzy W. G., Skarżącym i BM K. sp. z o.o. oraz celowego wykorzystania tych powiązań z zamiarem stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy, w sytuacji gdy żaden materiał dowodowy tych arbitralnych ustaleń nie potwierdza;

6) art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 Kpa i art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy

z dnia 26 stycznia 2007 r., poprzez dowolne ustalenie, że zapłata plonami za pracę maszyn z operatorami dowodzi rezygnacji przez Skarżącego z dochodów z działalności rolniczej na rzecz spółki BM K., podczas gdy, po pierwsze teza

o rezygnacji z dochodów z plonów wymagałaby określenia i porównania ekonomicznej wartości pozyskiwanych płodów oraz kosztu usługowej pracy maszyn w celu pozyskania plonów, co wymagało wiadomości specjalnych, którymi organ nie dysponuje, a po drugie, zapłata plonami za wykonane usługi jest powszechną praktyką w rolnictwie i według kalkulacji Skarżącego, zamiana ta była dla niego opłacalna, jako w pełni ekwiwalentna i w żadnym razie nie dowodzi stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy;

7) art. 107 § 3 Kpa z uwagi na zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji na podstawie jakich dowodów organ ustalił, że Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności, w szczególności poprzez odniesienie się do "szerszych okoliczności, na podstawie których oceniono sprawę", w miejsce wskazania konkretnych dowodów, na których Organ oparł swoje ustalenia, jak również wskazania przyczyn, z powodu których przeciwnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

8) art. 30 rozporządzenia Rady (UE) nr 73/2009, z uwagi na jego zastosowanie, podczas gdy brak jest podstaw do przyjęcia, aby Skarżący sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, w sytuacji gdy Skarżący wypełnił wszystkie warunki nabycia pomocy, tj. w szczególności posiadał grunty rolne kwalifikujące się do objęcia płatnością i utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z normami przez wymagany okres;

9) art. 7 ust. 1 i ust. 1a ww. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w zw. z art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, poprzez ich niezastosowanie

i orzeczenie, iż Skarżący nie był uprawniony do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w sytuacji, gdy Skarżący wypełnił wszystkie warunki nabycia pomocy.

Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł..

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi tzw. tryb nadzwyczajny. Jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie,

w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r.

sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie

do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy

albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem

w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych

w postępowaniu zwykłym.

W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się,

że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu

nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach

(por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r.,

sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703).

Z analizy akt sprawy, w szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy potraktowały, jako przesłankę wznowienia postępowania nowe okoliczności, które istniały w dniu wydawania ww. decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. przyznającej Skarżącemu płatności bezpośrednie (JPO) na

2013 r. w pomniejszonej wysokości.

Organ I instancji prowadząc inne postępowanie administracyjne beneficjenta (Skarżącego) z wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 wszedł bowiem w posiadanie informacji o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem - W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. Warto jednak nadmienić, że z uzasadnienia postanowienia organu I instancji o wznowieniu postępowania z dnia [...] sierpnia 2015 r. wynika, że w toku prowadzonego postępowania w ramach Wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 został zebrany liczny materiał dowodowy w postaci: protokołów przesłuchań świadków, umów dzierżawy na grunty zgłoszone do płatności przez Skarżącego, wypowiedzenia umów dzierżawy oraz innych pism składanych przez stronę postępowania, jak również ww. postępowanie ujawniło nowe okoliczności faktyczne. Pomimo, że organy obu instancji w decyzjach ograniczyły się do wskazania jako przesłanki wznowienia jedynie nowych okoliczności (w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazano nowe okoliczności i nowe dowody), to w ocenie Sądu, powyższa rozbieżność nie miała wpływu na wynik sprawy. Należy także zaznaczyć, że okoliczności te i dowody zebrane w innej sprawie toczącej się przy udziale Pana . M. miały wpływ na sprawę obecnie rozpoznawaną, gdyż ujawnione zostały już po wydaniu przez organ decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie przyznania płatności obszarowej.

Wskazane przez organ I instancji okoliczności, wbrew zarzutom Skarżącego, spełniały wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Po pierwsze były istotne, gdyż dotyczyły przedmiotu sprawy i miały wpływ na zmianę treści decyzji z lipca 2014 r. przyznającej Skarżącemu płatności na 2013 r. Po drugie były nowe, gdyż organ I instancji nie miał do nich dostępu w dniu wydania decyzji, zostały złożone w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie Skarżącemu płatności na 2013 rok i istniały w dniu wydania decyzji pierwotnej. Z akt sprawy wynika, że umowa dzierżawy zawierająca informację o sposobie rozliczania czynszu dzierżawnego pomiędzy Skarżącym, a jego pełnomocnikiem - W. G., będącym jednocześnie wydzierżawiającym wszystkie grunty zgłoszone przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności została zawarta pierwotnie w dniu [...] marca 2011 r. Nie doszło zatem do naruszenia tego przepisu.

Przedmiotem sporu jest ustalenie czy organy zasadnie odmówiły przyznania Skarżącemu płatności na 2013 r. w związku z ustaleniem, że stworzył on sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności obszarowej na 2013 r., aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 1a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje płatność kwalifikując ją do objęcia zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dzniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia 1121/2009;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności;

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powyższego wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i rolnicze ich użytkowanie

w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Trafnie zatem wywiódł organ, że płatności rolnośrodowiskowe nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. Działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 (do którego to przepisu odwołuje się krajowe rozporządzenie rolnośrodowiskowe) oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zapis taki znajduje się także w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który był przedmiotem rozważań i analizy Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W analizowanym przypadku organy uznały, że Skarżący w sposób sztuczny

i pozorny stworzył w porozumieniu z W G. warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącego pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby

do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z ustawy.

Sąd w pełni podziela te ustalenia i stwierdza, że znajdują one potwierdzenie

w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony logicznie,

a wnioski przekonująco uzasadnione. Działania organów w tym zakresie uwzględniają wytyczne wynikające z przytoczonego orzeczenia TSUE. Organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Zweryfikowały, czy wnioskujący o płatność faktycznie użytkował grunty deklarowane do płatności. Wskazując na powiązania między dzierżawcą

i wydzierżawiającym grunty oraz podobieństwa w stosowanych przez wydzierżawiającego mechanizmach dzierżawy z innymi osobami, organ wykazał ponadto wolę uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez skoordynowane działania zmierzające do obejścia przepisów prawa przez osoby wnioskujące o płatność do poszczególnych, wydzierżawionych działek.

Z akt wynika, że działki rolne zadeklarowane we wniosku Skarżący dzierżawił na podstawie umów zawartych w dniu 1 marca 2011 r. i w dniu 10 września 2012 r.

z W. G. bądź podmiotem reprezentowanym przez W. G. –

tj. A. S.A. W umowach tych określono wysokość czynszu dzierżawnego,

a Skarżący wyraził zgodę, aby wydzierżawiający (W. G. bądź A. S.A.) dokonywał potrąceń wymagalnych świadczeń z należnych mu dopłat bezpośrednich oraz środków przyznanych z innych programów pomocowych. W dniu 6 maja 2011 r. Skarżący udzielił W. G. pełnomocnictwa do prowadzenia wszelkich czynności i postępowań dotyczących wszystkich działań realizowanych przez organy ARiMR oraz wyraził zgodę na przekazywanie płatności na rachunek bankowy pełnomocnika. Umowy dzierżawy zostały wypowiedziane przez wydzierżawiających pismami z dnia [...] lipca 2013 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący odwołał zaś ww. pełnomocnictwo udzielone W. G..

Powyższe dowody i okoliczności, w połączeniu z analizą zeznań W. G. oraz weryfikacją innych producentów ubiegających się o płatności, którzy dzierżawili grunty rolne od W. G. na podobnych zasadach jak Skarżący - potwierdzają wnioski przyjęte przez organy administracyjne, że Skarżący stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Skarżący nie prowadził działalności rolniczej, bowiem jego celem nie była produkcja roślinna, a jedynie chęć otrzymania dopłat. Skarżący nie ponosił żadnego ryzyka finansowego jako elementu nieodzownego w każdym rodzaju działalności produkcyjnej. W żaden sposób nie przetwarzał zbiorów z deklarowanych do płatności działek rolnych, ponieważ nie prowadził tej działalności. Nie prowadził też sprzedaży pozyskanych plonów. Cały plon zbierany był maszynami firmy BM K. i przekazywany tej spółce, która zajmowała się hodowlą bydła. Przeważająca część płatności, o które wnioskował Skarżący była zatrzymywana przez wydzierżawiającego grunty (W. G.), wskazanego jednocześnie jako pełnomocnik Skarżącego.

Ponadto organy prawidłowo wykazały, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że istniej rozbieżność w zeznaniach Skarżącego i P. F.. Podczas przesłuchania Skarżący wyjaśnił, że na działkach wydzierżawianych od W. G. zabiegi agrotechniczne prowadził P. F.– rolnik z okolic wsi D., poleconego przez zarządcę gospodarstwa W. G., tj. D. N., który jest Prezesem Zarządu A. S. A., której jedynym akcjonariuszem jest A. G. - żona W. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G. (KRS nr [...]). Z kolei z zeznań P. F. z dnia [...] września 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r. wynika, że nie jest rolnikiem i nie prowadzi działalności rolniczej na własny rachunek, a jedynie zarządza parkiem maszynowym firmy BM K. Sp. z o. o., której jedynym akcjonariuszem jest A. G., a członkiem Rady Nadzorczej - W. G.. Współwłaścicielem BM K. Sp. zo. o. (KRS nr [...]) jest spółka B. S. A., której jedynym akcjonariuszem jest W. G.. W trakcie przesłuchania ustalono również, że BM K. Sp. z o. o. nie posiada żadnej dokumentacji związanej z wypożyczaniem posiadanych maszyn.. Z zeznań tych wynika, że jest zatrudniony w BM K. Sp. z o.o., a zbiór plonów na gruntach dzierżawionych przez Skarżącego odbywał się maszynami stanowiącymi własność tej spółki. Organ trafnie zwrócił również uwagę na rozbieżności w zeznaniach tego świadka i zeznaniach Skarżącego, w odniesieniu do zagospodarowania zebranych płodów. Prawidłowo też ocenił twierdzenia strony w zakresie rozliczenia dzierżawy przedmiotowych gruntów.

Weryfikacja wniosku Skarżącego, a także pozostałych osób dzierżawiących na tych samych zasadach grunty od W. G. lub powiązanej z nim spółki A. S. A. wykazała istnienie ścisłych powiązań nie tylko osobowych ale przede wszystkim ekonomiczno -technicznych z W. G. i powiązanymi z nim spółkami. W. G. bądź spółka z nim powiązana, wydzierżawili grunty rolne na takich samych zasadach jak Skarżącemu, także czterem innym osobom składającym wnioski o przyznanie płatności na swoje nazwisko. Z zeznań W. G. złożonych w dniu [...] maja 2014 r. wynika, że w stosunku do wszystkich wydzierżawiających stosowane były te same zasady i że był ich pełnomocnikiem. W. G. wyjaśnił, że po wpłynięciu dopłat potrącał kwotę należnego czynszu, a pozostałą część przekazywał dzierżawcy. W świetle zebranych dowodów wątpliwe jest jednak, aby zobrazowany mechanizm stanowił jedynie rozliczenie za dzierżawę gruntów. Pożytki z produkcji rolnej dzierżawionego przez Skarżącego gruntu czerpała bowiem powiązana z W. G. spółka BM K..

Ponadto analiza powiązań wskazanych osób fizycznych i W. G. oraz powiązanych z nim spółek wykazała, że to W. G. prowadził działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, tj. ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów, jako odrębni producenci rolni.

Powyższe ustalenia organów, w ocenie Sądu dowodzą, że Skarżący nie był odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Nie posiadał on własnego sprzętu, nie ponosił kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej oraz nie uzyskiwał żadnych dochodów z działalności rolniczej. Celem Skarżącego nie była zatem produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat. Jeszcze raz należy podkreślić, że cały plon był przekazywany na rzecz spółki związanej z W. G. i trudno jest uznać za wiarygodne twierdzenie jakoby stanowiło to jedynie system wynagrodzenia za usługi świadczone na rzecz Skarżącego w zbiorze plonów.

W związku z powyższym, Sąd stwierdził że słuszne jest stanowisko organów, iż sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa pozwoliło W. G. na ominięcie uregulowań prawnych dotyczących przyznania płatności bezpośredniej (JPO). Mechanizm podziału gruntu i dzierżawy mniejszych jego działek sprawił, że doszło do obejścia kryteriów dostępu do pomocy w zakresie maksymalnego limitu pomocy dla jednego wnioskodawcy. Potwierdzeniem tego stały się skrupulatne wyliczenia przeprowadzone w zaskarżonej do Sądu decyzji, gdzie organ wykazał, że w wyniku takiego podziału gruntów należących do W. G. oraz powiązanej z nim A. S.A., zostały wypłacone płatność rolnośrodowiskowa oraz płatność ONW ponad dwukrotnie wyższa od płatności, którą otrzymałby W. G. w normalnych warunkach.

W związku z tym, jak wykazał organ, biorąc pod uwagę powierzchnię gruntów rolnych wydzierżawioną od W. G. lub powiązanej z nim spółki

i zadeklarowaną do przyznania płatności przez wszystkich dzierżawców, suma pomniejszeń płatności uzupełniających w oparciu o współczynniki korygujące byłaby mniejsza niż w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności przez jednego faktycznego użytkownika wydzierżawionych gruntów do tej samej powierzchni. To zaś przekonuje o sztucznie stworzonych warunkach w rozumieniu art. 30 rozporządzenia Rady nr 73/2009. Zdaniem Sądu, organy wszechstronnie rozważyły spełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie, zgodnie ze wskazówkami Trybunału Sprawiedliwości UE w cytowanym wyżej wyroku.

W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły art. 138 Kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, a także art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Należy także wskazać, iż sprawa powiązań i stworzenia sztucznych warunków była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, a dotyczyła innych powiązanych osób (zob. I SA/Bk 172/15 i I SA/Bk 182/15). Sprawy te były także przedmiotem rozpoznawania przez NSA (II GSK 2373/15, II GSK 2374/15 i II GSK 2375/15) w których Sąd potwierdził stanowisko organów.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w toku postępowania Skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, że faktycznie użytkował przedmiotowe grunty. Ustalenia organów dotyczące stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności nie zostały skutecznie zakwestionowane przez niego. Organ logicznie i przekonująco ocenił przedkładane przez Skarżącego dokumenty, jak też jego wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania. Dołączone do akt umowy dzierżawy w wystarczający sposób potwierdzają, że właścicielem działek rolnych deklarowanych do płatności przez Skarżącego jest W. G. bądź A. S.A. Potwierdził to zresztą W. G. podczas przesłuchania z dnia [...] maja 2014 r. Zeznając w tym dniu wskazał również, że jest właścicielem gruntów rolnych deklarowanych do płatności przez W. T.. Dodał ponadto, że te same zasady obowiązywały wszystkie osoby, którym wydzierżawił grunty, tj. A. S. (obecnie M.), Z. Ł. i Skarżącemu. Ustalenia wskazujące, że W. G. lub A. S.A. wydzierżawiła na takich samych zasadach jak Skarżącemu grunty rolne również czterem innym osobom, nie zostały zatem przyjęte na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Organ przekonująco wskazał na więzi występujące między tymi osobami a W. G. oraz uczestnictwo tych osób w podobnych mechanizmach, mających na celu pozyskanie wyższych płatności przez wydzierżawiającego im podzielone grunty.

Pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia art. 79 § 2, art. 6 oraz art. 8 § 1 Kpa. Z akt sprawy wynika, że organy informowały Skarżącego o prawie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Świadczą o tym zawiadomienia w sprawie. Ponadto Skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu składając wyjaśnienia. Pełnomocnik Skarżącego zapoznał się z aktami sprawy za lata 2011-2013, otrzymał kserokopię protokołów z przesłuchania strony i świadków.

Organy, wbrew zarzutom Skarżącego, oparły swoje ustalenia o dowody włączone w poczet materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2015 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 75 Kpa, do wznowionego postępowania dopuścił szereg dokumentów m.in. protokoły przesłuchania świadka P. F. Tym samym bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 77 § 2 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena dowodów oraz wnioski

z niej wynikające odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego jednoznacznie wynika, że Skarżący dopuścił się tworzenia sztucznych warunków gospodarowania celem uzyskania korzyści sprzecznych

z systemami wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne.

W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Nie doszło też do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a

Ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 30 rozporządzenia Rady skutkowało odmową przyznania płatności i brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.