Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2501/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 129 par. 1 i 2, art. 134, art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. sprawy ze skargi Związku [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia 2 marca 2010 r. skarżący Związek [...] w K. wystąpił o "wznowienie" terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę [...], prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], oznaczonej ewidencji gruntów w obrębie nr [...] ([...]), jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Do podania niniejszego skarżący załączył jednocześnie odwołanie od niniejszej decyzji datowane na dzień [...] marca 1996 r. wskazując, że mimo upływu 14 lat nie otrzymał żadnej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej ani żadnej odpowiedzi.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] – Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odmówiła Związkowi [...] przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę [...], prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa decyzja doręczona została Związkowi [...], za pośrednictwem Poczty Polskiej, w dniu 14 marca 1996 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru w/w decyzji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała ponadto, że w aktach obu organów administracji brak jest dowodu doręczenia - przez pocztę lub w inny sposób - Wojewodzie [...] odwołania z dnia [...] marca 1996 r. Organ podkreślił ponadto, że zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego, a także że wniesienie nastąpiło w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu wymaganego dla dopełnieni danej czynności.

Pismem z dnia 29 listopada 2010 r., zatytułowanym "Zażalenie", Związek [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1996 r.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że brak dowodu doręczenia przez skarżącego odwołania od decyzji Wojewody [...] oraz pozostawanie w bezczynności w sprawie, a także dopuszczenie się niedbalstwa, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane.

Istota rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo przyjęła, iż pismo skarżącego z dnia [...].03.2010r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.1996r., którą Związek [...] otrzymał w dniu 14.03.1996r. a kopię odwołania od niej (bez potwierdzenia dowodu nadania) dołączył do, na wstępie przywołanego pisma, domagając się w nim "rozpatrzenia odwołania" .

W ocenie sądu pogląd ten nie znajduje potwierdzenia w treści pisma. Wynika z niego bowiem, że skarżący przypomina, że w dniu 26.03.1996r. – zachowując wymagany prawem termin - złożył prawidłowo odwołanie, które pomimo upływu 14 lat nie zostało rozstrzygnięte. Domaga się jego rozpoznania. Także w skardze skierowanej do sądu podkreśla tą samą okoliczność dotyczącą zachowania prawidłowego toku odwołania uzupełniając jedynie, że nie dysponuje dowodem jego nadania. Analiza treści obu pism nie prowadzi w żadnym razie do wniosku, iż Związek [...] domaga się przywrócenia terminu do dokonania czynności, której uchybił.

W myśl przepisu art. 129 § 1 i 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ustanowiony w powołanym przepisie termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, po upływie którego decyzja organu I instancji staje się ostateczna, a wniesienie odwołania jest bezskuteczne i skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. W konsekwencji uchybienie terminu wyłącza dopuszczalność skontrolowania zaskarżonej decyzji w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.1996r. r. - jest zachowanie ustawowego terminu.

W sytuacji, gdy odwołanie pochodzi od strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przyjąć należy, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegnie dla niej od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu (chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron, jeśli doręczenie następowało w różnych datach). Termin do wniesienia odwołania biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu, któremu doręczono (ogłoszono) decyzję.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy winien ustalić w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, czy odwołanie Związku [...] z dnia [...].03.1996r. od decyzji Wojewody z dnia [...].03.1996r. zostało wniesione terminowo czy też z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W zależności do poczynionych ustaleń, w dalszej kolejności rozstrzygnąć je lub w przypadku uznania, że zostało wniesione z uchybieniem terminu – rozważyć wydanie postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu wstępnym przed organem odwoławczym, który podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie.

W odniesieniu do zgłoszonego w skardze, żądania przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia odwołania, jest on w ocenie sądu następstwem treści zaskarżonego postanowienia, zgłoszonym przez stronę, która dąży do uzyskania merytorycznego orzeczenia w swojej sprawie. Wyjaśnić należy, że nie może być ono przedmiotem rozpoznania sądu. Granicę jego właściwości zakreśla bowiem treść zapadłego przed organem administracji orzeczenia .

Mając to na uwadze wskazać należy, iż zapadłe postanowienie zostało wydane bez stosownego wniosku, że strony zainteresowanego, który konsekwentnie domagał się rozpoznania prawidłowo złożonego przed laty odwołania nie zaś przywrócenia terminu do jego wniesienia. Na marginesie jedynie wskazać można, że w ocenie sądu orzekającego, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania takiej czynności wyłączają się . Są one wzajemnie konkurujące - zmierzają bowiem do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych nadto zachodzi wewnętrzna sprzeczność ich podstaw.

Dopiero w chwili oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania skarżący może zyskać wiedzę, iż terminowi uchybił. (LEX nr 530473)

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, bowiem jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 1966 r. (sygn. III CR 34/66), gdy strona twierdzi, że nie uchybiła terminowi do wniesienia środka prawnego i zaskarża postanowienie odrzucające ten środek, to termin przewidziany w art. 169 § 1 k.p.c. biegnie dla niej od dnia doręczenia postanowienia Sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie, bo wówczas dopiero strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Tak więc wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania może być przez Związek [...] zgłoszony z uwzględnieniem wskazanych okoliczności.

W konkluzji uznać należy , że organ dokonując rozpoznania sprawy bez stosownego wniosku strony uchybił treści art. 7 kpa.

Mając powyższe uchybienia na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.