Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 483/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 51
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy os. [...] w [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy os. [...] w [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 483/19

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z [...].02.2018r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 j.t., dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 j.t. z późn. zm., dalej p.b.):

1. zatwierdził projekt budowlany zamienny przyziemia budynku zlokalizowanego na os. [...] w [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]) mieszczącego podmiot leczniczy - [...], opracowany w sierpniu 2017 r. przez mgr inż. arch. J. B. (nr uprawnień budowlanych [...]) wykazującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów RP (nr ewidencyjny [...]) oraz sprawdzonego przez mgr inż. arch. M. S. (nr uprawnień budowlanych [...]) wykazującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów RP (nr ewidencyjny [...]);

2. pozwolił na wznowienie robót budowlanych objętych ww. projektem;

3. nałożył na inwestora tj. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "[...]" Sp. z o. o. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...] (zwana również: "skarżącą wspólnotą") oraz Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. naruszenie art. 51 ust. 4 p.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w punkcie II sentencji zaskarżonej decyzji, podczas gdy postępowanie dotyczyło robót budowlanych zakończonych, co do których nie było wydane wcześniej postanowienie w trybie art. 50 ust. 1 p.b. o wstrzymaniu wykonywanych robót budowlanych, w związku z czym rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia robót było zbędne;

2. naruszenie art. 51 ust. 4 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (tym samym błędne wydanie decyzji legalizującej roboty budowlane wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego), podczas gdy na podstawie art 51 ust. 7 p.b. do robót budowlanych wykonanych już w sposób określony w art. 50 ust. 1 p.b. można zastosować odpowiednio wyłącznie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 p.b., (tj. tryb doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub wykonania robót budowlanych mających zapewnić zgodność z prawem), a tym samym nie można stosować trybu określonego w art. 51 ust 1 pkt 3 i ust 4 p.b., (tj. trybu legalizacji projektu zamiennego przy zaistniałym istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego);

3. na wypadek uznania, że w sprawie mógł zostać zastosowany tryb legalizacji określony w art. 51 ust 1 pkt 3 i ust. 4 p.b., naruszenie art 51 ust. 1 pkt 3 zdanie drugie p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nierozpatrzenie w toku prowadzonego postępowania naprawczego poszczególnych wymogów statuowanych przepisami dotyczącymi projektu budowlanego, stosowanymi na mocy wskazanego przepisu odpowiednio do zakresu zmian wynikających z istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wskazano, że w treści zaskarżonej decyzji PINB wskazał, iż dokonano sprawdzenia projektu zamiennego i stwierdzono, że spełnia on wymagania określone w przepisach Rozporządzenia (...) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz że nie zawiera rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także jest zgodny z ustaleniami decyzji (...) o warunkach zabudowy (...). Jednakże w ocenie strony skarżącej PINB nie przedstawił i nie poruszył w treści zaskarżonej decyzji następujących kwestii:

a) zgodności projektu zamiennego z wymaganiami ochrony środowiska (por. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.);

b) kompletności projektu zamiennego (por. art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.);

c) posiadania informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, jak również zaświadczeń o wpisie projektantów na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem terminu ważności (por. art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.);

d) legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.).

e) kompletności przedstawionego projektu zamiennego - zgodnie z decyzją nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, miał on obejmować całe przyziemie klatki [...]/klatki [...], a nie jedynie lokal zajmowany przez [...] Sp. z o.o. - projekty zamienne z sierpnia 2017 r. nadal dotyczą zasadniczo jedynie podmiotu leczniczego;

4. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, polegające w szczególności na nierozważeniu, a w konsekwencji na nieodniesieniu się przez PINB w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do szeregu merytorycznych uwag dotyczących niezgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa zgłaszanych w toku postępowania przez Wspólnotę Mieszkaniową;

5. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które ograniczyło się w zasadzie do przedstawienia rysu historycznego, natomiast nie zawierało obligatoryjnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, w tym wyjaśnienia ustalonych wtoku postępowania okoliczności, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, decyzją o warunkach zabudowy, normami technicznymi (i to nie tylko z normami Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą);

7. naruszenie § 73 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym poziom podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi (tj. dłużej niż 4 godziny na podstawie § 4 ww. Rozporządzenia) musi być co najmniej równy poziomowi terenu przy budynku, a ewentualne odstępstwa mogą mieć miejsce za zgodą Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy, a z zaskarżonej decyzji nie wynika, by takie uzgodnienie z okręgowym inspektorem pracy miało miejsce, mimo że przyziemie, tak w budynku [...], jak i [...] stanowi pomieszczenie stałej pracy dla zatrudnionego personelu czy lekarzy;

8. naruszenie art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali, w myśl którego połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość wymaga zgody właścicieli lokali wyrażonych w uchwale, gdyż Inwestor nie spełnił wymogu uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na połączenie lokali, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne nieruchomości lokalowe (w budynku [...] lokal użytkowy [...] i dwa garaże; w budynku [...] lokal użytkowy [...] z lokalem użytkowym [...] w budynku [...]);

8. naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy os. [...] w [...] wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu i wypowiedzenia się przez nią na temat zebranego w sprawie materiału dowodowego pomimo tego, że wyrażała ona chęć udziału w niniejszym postępowaniu, które dotyczyło należącej do niej nieruchomości przy os. [...] w [...].

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej PINB udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

[...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego: "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej." Natomiast istotne odstąpienie stanowi odstąpienie w zakresie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 36a ust. 5 pkt 4 p.b.) oraz w zakresie wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 5 pkt 6 p.b.). Organ odwoławczy wskazał, że odstępstwo dokonane w przedmiotowej sprawie dotyczy zmiany sposobu użytkowania części obiektu z funkcji biurowo-magazynowej oraz gospodarczej (komórki lokatorskie) na funkcję opieki zdrowotnej. W ocenie organu zmiany te stanowiły istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor nie przedstawił decyzji Prezydenta Miasta [...] o zmianie decyzji pozwolenia na budowę w tym zakresie. W związku z powyższym PINB prawidłowo, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2017r. ([...]) nałożył na przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku wielorodzinnego na os. [...] w zakresie przyziemia, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Powyższy obowiązek został przez Inwestora wykonany.

Organ odwoławczy wskazał, że projekt przedłożony przez inwestora jest kompletny oraz wykonany zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu. Jest on wykonany zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. ([...]) ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającego m. in. zmianie funkcji usługowo-magazynowej na usługi medyczne - gabinety lekarskie (budynek [...]) zlokalizowanych na działce nr [...], arkusz mapy nr [...], obręb [...], położonej przy os. [...] w [...].

Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego zgodności projektu z wymaganiami ochrony środowiska i wskazał, że przedmiotowe roboty budowlane w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t.: dz. U. z 2016r., poz. 71) nie stanowią inwestycji mogącej oddziaływać na środowisko, nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity: dz. U. z 2017r. poz. 1405). Ponadto organy nie stwierdziły, by inwestycja naruszała jakiekolwiek przepisy dotyczące ochrony środowiska. Organ wskazał, że projekt zawiera informacje dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenie potwierdzające wpis na listę członków izby samorządu zawodowego. Dla organu niezrozumiałe jest podważanie zgodności z przepisami oraz kompletności projektu budowlanego bez wskazania jakie przepisy projekt miałby naruszać. W jego ocenie wszystkie zmiany dokonane w przyziemiu budynku [...] - zaadaptowanie pomieszczeń garażowych na cele działalności medycznej zostały wprowadzone w obrębie lokali stanowiących własność J. S. prowadzącego działalność jako [...] sp. z o.o., posiadającego zatem prawo do dysponowania nieruchomością w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] zarzuciła także, że naruszone zostały wymogi określone w § 73 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ. U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.; dalej: warunki techniczne). Zgodnie z w/w przepisem "2. Dopuszcza się usytuowanie pomieszczeń produkcyjnych, handlowych, usługowych, gastronomicznych lub obsługi pasażerów, określonych w ust. 1, poniżej poziomu terenu przy budynku pod warunkiem uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w przypadku pomieszczeń stałej pracy w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy". Organ podkreślił, że zgodnie z §14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012r. poz. 739) "Dopuszcza się lokalizowanie poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku pomieszczeń, o charakterze diagnostycznym, terapeutycznym, magazynowym i o funkcjach pomocniczych, przeznaczonych na pobyt ludzi, pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego". Organ zauważył, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. ([...]) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyraził zgodę na lokalizację poziomu podłogi pomieszczeń o charakterze diagnostycznym i terapeutycznym, pomocniczym i magazynowym poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku zlokalizowanym na os. [...] w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że z w/w decyzji jasno wynika, iż dotyczy ona pomieszczeń określonych w przedłożonym w PINB projekcie budowlanym zamiennym (pomieszczeń, w których będą wykonywane procedury o charakterze diagnostyczno-terapeutycznym). Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do podważania prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W ocenie organu odwoławczego Inwestor przedłożył w PINB prawidłowo sporządzony, kompletny projekt budowlany zamienny obejmujący stwierdzone istotne odstępstwa (tj. zmianę sposobu użytkowania części obiektu z funkcji biurowo-magazynowej oraz gospodarczej (komórki lokatorskie) na funkcję opieki zdrowotnej, zmianę układu ścian działowych, wykonanie otworów w ścianach konstrukcyjnych oraz otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej), zawierający uzgodnienia wynikające z przepisów prawa. Odpowiadając na zarzuty skarżącej organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania były jedynie roboty związane z przyziemiem klatki [...], nie były nim natomiast inne roboty polegające na przebudowie przedmiotowego budynku czy też zagospodarowania terenu.

Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji PINB udzielił Inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej budowie. Z akt sprawy wynika, iż na wcześniejszym etapie prowadzonego postępowania PINB uznał wykonane roboty za zakończone oraz nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych (tj. nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.). [...]WINB wskazał, że powyższe uchybienie nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. Organ odwoławczy jednak skorzystał z posiadanej kompetencji reformatoryjnej oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję we wskazanej części, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 759/18 uchylił decyzję [...]WINB z dnia [...] maja 2018r. ([...]). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., że:

1. organ nie odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów. Poza oceną pozostał zarzut dotyczący prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

2. organ pominął kwestię połączenia lokali, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne nieruchomości lokalowe;

3. organ nie odniósł się do kwestii dotyczącej obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego całe przyziemie, a nie jedynie lokal zajmowany przez [...] sp. z o.o.;

4. w ponownie wydanej decyzji organ dokona oceny podniesionej w odwołaniu i skardze kwestii połączenia lokali, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne nieruchomości lokalowe.

Pismem z dnia [...] marca 2019r. ([...]) [...]WINB zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu odwoławczym oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Inspektor Nadzoru Budowlanego Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] uchylił decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] ([...]) w części, w jakiej PINB udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że w zaskarżonej decyzji PINB wyraźnie wskazał, iż przedmiotowe odstępstwa dotyczyły przebudowy mieszkania i części pomieszczeń piwnicznych na lokal biurowy z mieszkaniem służbowym w budynku [...] - w przyziemiu klatki [...] funkcjonują gabinety lekarskie, zmieniono układ ścian działowych, wykonano otwory w ścianach konstrukcyjnych oraz otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej. Z akt sprawy wynika, że aktualnym właścicielem wszystkich pomieszczeń jest J. S..

Organ wskazał, iż projekt przedłożony przez Inwestora wbrew twierdzeniom skarżących jest kompletny oraz wykonany zgodnie z wymaganiami określonymi w w/w rozporządzeniu. Ponadto projekt jest wykonany zgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. ([...]) ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającego m. in. zmianie funkcji usługowo-magazynowej na usługi medyczne - gabinety lekarskie (budynek [...]) zlokalizowanych na działce nr [...], arkusz mapy nr [...], obręb [...], położonej przy od. [...] w [...]. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zgodności projektu z wymaganiami ochrony środowiska zauważono, że przedmiotowe roboty budowlane w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity: dz. U. z 2016r., poz. 71) nie stanowią inwestycji mogącej oddziaływać na środowisko, zatem nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity: dz. U. z 2017r. poz. 1405). Organy nie stwierdziły, by inwestycja naruszała jakiekolwiek przepisy dotyczące ochrony środowiska. Ponadto projekt zawiera informacje dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenie potwierdzające wpis na listę członków izby samorządu zawodowego. W ocenie organu niezrozumiałe jest podważanie zgodności z przepisami oraz kompletności projektu budowlanego bez wskazania jakie przepisy projekt miałby naruszać, ani na jakiej podstawie podważana jest prawidłowość oświadczeń załączonych do projektu.

Organ wskazał, że w odwołaniu z dnia [...] lutego 2018r. Wspólnoty wskazują, iż projekt budowlany zamienny nie obejmuje całości przyziemia, jak zostało wskazane we wcześniejszym postanowieniu PINB nakazującym jego przedłożenie. W opinii [...]WINB przedłożony projekt zamienny obejmuje całe przyziemie, zgodnie z decyzją PINB z dnia [...] lipca 2017r. ([...]). Część przyziemia, której zmiany nie dotyczą także znajduje się na projekcie, została ona jednak oznaczona szarym kolorem oraz opisana jako zgodna z projektem pierwotnym. Natomiast przedmiotem zatwierdzenia może być tylko część, w której dokonano istotnego odstąpienia. Ponadto w odwołaniu skarżący zarzucili także, że przedmiotowe roboty zostały wykonane przez Inwestora, który nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością w tym zakresie. Jednak roboty budowlane, których legalność i prawidłowość podważają skarżące wspólnoty częściowo (wykonanie dodatkowego nadproża i przejścia w ścianie nośnej budynku oraz wypełnienia go do czasu wykonywania dalszych robót w przyziemiu) były prowadzone jeszcze w czasie, kiedy Inwestor - [...] sp. z o.o. był jedynym właścicielem budynku, natomiast pozostałe roboty były prowadzone jedynie w lokalach stanowiących aktualnie własność J. S. i nie dotyczyły części wspólnych obiektu. Według organu II instancji nie ulega wątpliwości, że Inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (roboty były wykonywane przez inwestora na podstawie umowy z J. S.), co umożliwiło wykonanie przedmiotowych robót bez posiadania odrębnej zgody od utworzonej wspólnoty mieszkaniowej.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony został także pogląd, "że w postępowaniu z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) orzeka się wyłącznie o przydatności robót z punktu widzenia prawa budowlanego. Kwestia współwłasności nie ma znaczenia, bowiem przesunięta jest w całości do postępowania cywilnego. Z poglądów tych wynika, że roboty budowlane mogą być zgodne z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie naruszają praw współwłaścicieli. Naruszenie praw współwłaścicieli może być jednak dochodzone przed sądem powszechnym. W warunkach skłócenia współwłaścicieli domaganie się od inwestora zgody sądu w trybie art. 199 kc nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust 1 ustawy prawo budowlane, (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r, IV SA 639/01, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r , IVSA 523/01 - cbois.nsa.gov.pl) ".

Organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy os. [...] zarzuciła także, że naruszone zostały wymogi określone w § 73 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ. U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.; dalej: warunki techniczne). Zgodnie z w/w przepisem "2. W pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zakładu opieki zdrowotnej, opieki społecznej, oświaty, wychowania i nauki poziom podłogi powinien znajdować się co najmniej [...] m powyżej terenu urządzonego przy budynku. "

Organ wskazał, że zgodnie z §14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012r. poz. 739) ,,Dopuszcza się lokalizowanie poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku pomieszczeń, o charakterze diagnostycznym, terapeutycznym, magazynowym i o funkcjach pomocniczych, przeznaczonych na pobyt ludzi, pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego". Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. ([...]) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyraził zgodę na lokalizację poziomu podłogi pomieszczeń o charakterze diagnostycznym i terapeutycznym, pomocniczym i magazynowym poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku zlokalizowanym na os. [...] w [...]. Z w/w decyzji jasno wynika, iż dotyczy ona pomieszczeń określonych w przedłożonym w PINB projekcie budowlanym zamiennym (pomieszczeń, w których będą wykonywane procedury o charakterze diagnostyczno-terapeutycznym). Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do podważania prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem należy uznać wykonane roboty za zgodne z przepisami.

Organ wskazał również, iż zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali "połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość lub podział lokalu wymaga zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale. W razie odmowy zainteresowany właściciel lokalu może żądać rozstrzygnięcia przez sąd. " Powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy połączenia dwóch lokali pod względem prawnym (jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach sygn. II SA/G1 806/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie znajduje on zastosowania w sprawach dotyczących legalności i prawidłowości wykonywania robót prowadzonych na gruncie prawa budowlanego i jedynie technicznego wykonania otworu drzwiowego, czy też przejścia pomiędzy odrębnymi nieruchomościami. Podkreślono, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są jedynie istotne odstępstwa wykonane w przyziemiu budynku na os. [...] w [...].

Odnośnie zarzutu uniemożliwienia udziału w postępowaniu Wspólnocie Mieszkaniowej przy os. [...] w [...] wskazano, iż w związku wykonaniem przejścia pomiędzy lokalami znajdującymi się we wspólnotach przy os. [...] i os. [...], obydwie wspólnoty mieszkaniowe zyskały interes prawny, który powoduje, iż powinny one być stronami w niniejszym postępowaniu. Co prawda Wspólnota Mieszkaniowa przy os. [...] nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, jednak została uznana za stronę w toku postępowania odwoławczego oraz umożliwiono jej zapoznanie się z aktami sprawy na etapie postępowania odwoławczego. Nie poniosła ona zatem negatywnych skutków braku udziału w postępowaniu prowadzonym przez PINB.

Organ wskazał, że Inwestor przedłożył w PINB prawidłowo sporządzony, kompletny projekt budowlany zamienny obejmujący stwierdzone istotne odstępstwa (tj. zmianę sposobu użytkowania części obiektu z funkcji biurowo-magazynowej oraz gospodarczej (komórki lokatorskie) na funkcję opieki zdrowotnej, zmianę układu ścian działowych, wykonanie otworów w ścianach konstrukcyjnych oraz otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej), zawierający uzgodnienia wynikające z przepisów prawa. Podkreślono, że przedmiotem niniejszego postępowania były jedynie roboty związane z przyziemiem klatki [...], nie były nim natomiast inne roboty polegające na przebudowie przedmiotowego budynku, czy też zagospodarowania terenu. W opinii [...]WINB organ powiatowy zebrał kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a sama decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy i odpowiada wymogom prawa. Organ odwoławczy zauważył, że w zaskarżonej decyzji PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej budowie. Z akt sprawy wynika, iż na wcześniejszym etapie prowadzonego postępowania PINB uznał wykonane roboty za zakończone oraz nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych (tj. nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 prawa budowlanego). Powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. Jednak organ odwoławczy skorzystał z posiadanej kompetencji reformatoryjnej oraz orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił zaskarżoną decyzję we wskazanej części.

Skargi na powyższą decyzję (z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...]) w części w jakiej utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...] lutego 2018 r. nr [...] wniosły w ustawowym terminie do Wojewódzkiego S adu Administracyjnego w Poznaniu Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...] oraz Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...].

Skarżące wniosły o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim [...]WINB utrzymał decyzję PINB w mocy,

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z. art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu I instancji w pkt I i III, tj. w zakresie w jakim PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny przyziemia budynku zlokalizowanego na os. [...] w [...] mieszczącego podmiot leczniczy -[...] opracowany w sierpniu 2017 r. przez mgr inż. arch. J. B. oraz w zakresie w jakim PINB nałożył na inwestora, tj. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "[...]" Sp. z o.o. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego.

Obie skargi są tożsamej treści z niewielkimi odstępstwami.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. Przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji wyłącznie w części, w której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pomimo że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie należało uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

b) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, polegające w szczególności na nierozważeniu i nieodniesieniu się przez [...]WINB w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do zarzutów dotyczących niezgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa zgłaszanych przez Wspólnotę Mieszkaniową, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji PINB;

c) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które to uzasadnienie nie zawierało praktycznie obligatoryjnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, decyzją o warunkach zabudowy, normami technicznymi (i tu nie tylko z normami Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale również Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą);

2. Przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 51 ust. 4 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i nałożeniu obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (tym samym błędne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję legalizującą roboty budowlane wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego), podczas gdy na podstawie art. 51 ust. 7 p.b. do robót budowlanych wykonanych już w sposób określony w art. 50 ust. 1 p.b. można zastosować odpowiednio wyłącznie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 p.b. (tj. tryb doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub wykonania robót budowlanych mających zapewnić zgodność z prawem), a tym samym nie można stosować trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. (tj. trybu legalizacji projektu zamiennego przy zaistniałym istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego). Reasumując, z literalnego brzmienia przepisów wynika, że wobec robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od pierwotnego projektu budowlanego i już zakończonych, legalizacja polegająca jedynie na dostosowaniu dokumentacji do zastanego stanu faktycznego, poprzez wykonanie projektu zamiennego, nie może zostać zastosowana przez organ administracji publicznej. Tym samym mamy do czynienia z samowolą budowlaną.

b) na wypadek uznania, że w sprawie mógł zostać zastosowany tryb legalizacji określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b., naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 zdanie drugie p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nierozpatrzenie w toku prowadzonego postępowania poszczególnych wymogów statuowanych przepisami dotyczącymi projektu budowlanego, stosowanymi na mocy wskazanego przepisu odpowiednio do zakresu zmian wynikających z istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. [...]WINB nie odniósł się w treści zaskarżonej decyzji do następujących kwestii, podnoszonych przez Wspólnotę Mieszkaniową:

- zgodności projektu zamiennego z wymaganiami ochrony środowiska (por. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.); za takie nie można uznać wskazania przez [...]WINB, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi inwestycji mogącej oddziaływać na środowisko, a zatem nie podlega badaniu w tym zakresie, podczas gdy wymogi środowiskowe należy weryfikować choćby dla inwestycji nie była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, co wynika z użycia w treści przepisu sformułowania "w szczególności", a nadto jedynie lakoniczego wskazania przez [...]WINB, że organy nie stwierdziły, by inwestycja naruszała jakiekolwiek przepisy dotyczące ochrony środowiska;

- kompletności projektu zamiennego (por. art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.),

- kompletności projektu zamiennego w zakresie zgodności z decyzją nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, który miał on obejmować całe przyziemie klatki [...], a nie jedynie lokal zajmowany przez [...] Centra Medyczne [...] Sp. z o.o. - projekty zamienne z sierpnia 2017 r. nadal dotyczą zasadniczo jedynie podmiotu leczniczego;

- legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 51 ust 1 pkt 3 p.b.). Należy mieć na uwadze, że w czasie, kiedy mogły być prowadzone roboty budowlane istotnie odbiegające od zatwierdzonego projektu budowlanego, jak również zwłaszcza w czasie przedłożenia projektu zamiennego, przedmiotowe lokale stanowiły własność J. S.. Zawiązała się również wspólnota mieszkaniowa gospodarująca częściami wspólnymi (części wspólne znajdują się w przyziemi budynków - np. przeprojektowana klatka schodowa, modyfikowane instalacje - instalacja elektryczna w 2009 r. czy C.O., lub pozostają w związku z inwestycją w przyziemiu budynku - np. miejsca postojowe wyznaczone dla karetki, zaprojektowane dodatkowe wejście z poziomu terenu, modyfikacja elewacji w związku z dodatkowym otworem drzwiowym). W związku z powyższym Inwestor powinien legitymować się skutecznym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. np. zgodą od wszystkich współwłaścicieli mających udziały w przyziemiu budynku i modyfikowanym otoczeniu tego przyziemia, a niespełnienie tego wymogu powinno skutkować odmową wydania decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany. Ani [...]WINB ani wcześniej PINB w ogóle nie zweryfikowali legitymacji inwestora składającego projekt zamienny.

c) § 73 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w chwili obecnej), zgodnie z którym poziom podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi (tj. dłużej niż 4 godziny na podstawie § 4 ww. Rozporządzenia) musi być co najmniej równy poziomowi terenu przy budynku, a ewentualne odstępstwa mogą mieć miejsce za zgodą Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy, tymczasem z zaskarżonej decyzji nie wynika, by takie uzgodnienie z okręgowym inspektorem pracy miało miejsce, a przecież przyziemie stanowi pomieszczenie stałej pracy dla zatrudnionego personelu czy lekarzy;

d) art. 22 ust 4 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość wymaga zgody właścicieli lokali wyrażonych w uchwale - Inwestor natomiast nie spełnił wymogu uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej (a właściwie dwóch wspólnot mieszkaniowych ponieważ połączył lokale będące częścią dwóch odrębnych wspólnot mieszkaniowych) na połączenie lokali, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne nieruchomości lokalowe (lokal użytkowy [...] należący do Wspólnoty mieszkaniowej [...] i lokal [...] należący do Wspólnoty mieszkaniowej [...]).

Dodatkowo Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy os. [...] w [...] zarzuciła naruszenie art.10 § 1 w zw. z art.15 k.p.a poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie decyzji w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy ta skarżąca była pozbawiona możliwości czynnego udziału w sprawie na etapie postępowania przed organem I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu orzekającego jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w części utrzymującej w mocy decyzję PINB dla Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] ([...]).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że jest związany wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 października 2018r., sygn. akt IV SA/Po 759/18.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze, że wyroki WSA, objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wcześniejszego wyroku WSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu..., uw. 2, 4 i 9 do art. 153).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

W świetle powyższego zasadniczym zadaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie była weryfikacja, czy [...]WINB prawidłowo wywiązał się ze wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 października 2018r., sygn. akt IV SA/Po 759/18.

Oznacza to, ze Sąd orzekający w niniejszej sprawie, będąc związany ww. wyrokiem oceniał prawidłowość przeprowadzonego postępowania po wydaniu ww. wyroku oraz prawidłowość realizacji wskazań Sądu, co do dalszego postępowania. W tym miejscu Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że zarzuty skarg wniesionych w niniejszym postępowaniu są tożsame z zarzutami skargi rozpoznanej ww. wyrokiem o sygn. akt IV SA/Po 759/18.

W wyroku z dnia 24 października 2018r. o sygn. IV SA/Po 759/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał m.in., że:

1. organ nie odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów (poza oceną pozostał zarzut dotyczący prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane);

2. organ pominął kwestię połączenia lokali, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne nieruchomości lokalowe;

3. organ nie odniósł się do kwestii dotyczącej obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego całe przyziemie, a nie jedynie lokal zajmowany przez [...] sp. z o.o.;

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ II instancji zrealizował wszystkie wskazania określone w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 759/18 i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do kwestii prawa dysponowania nieruchomością organ wyjaśnił, że roboty budowlane, których legalność i prawidłowość podważają skarżące wspólnoty częściowo (wykonanie dodatkowego nadproża i przejścia w ścianie nośnej budynku oraz wypełnienia go do czasu wykonywania dalszych robót w przyziemiu) były prowadzone jeszcze w czasie, kiedy Inwestor - [...] sp. z o.o. był jedynym właścicielem budynku. Natomiast pozostałe roboty były prowadzone jedynie w lokalach stanowiących aktualnie własność J. S. i nie dotyczyły części wspólnych obiektu. Sąd podziela stanowisko organu, że Inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (roboty były wykonywane przez inwestora na podstawie umowy z J. S.), które umożliwiło wykonanie przedmiotowych robót bez posiadania odrębnej zgody od utworzonej wspólnoty mieszkaniowej.

Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, że w postępowaniu z art. 51 p.b. orzeka się wyłącznie o przydatności robót z punktu widzenia prawa budowlanego. Kwestia współwłasności nie ma znaczenia, bowiem przesunięta jest w całości do postępowania cywilnego. Z poglądów tych wynika, że roboty budowlane mogą być zgodne z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, co nie oznacza, że jednocześnie nie naruszają praw współwłaścicieli. Naruszenie praw współwłaścicieli może być jednak dochodzone przed sądem powszechnym. W warunkach skłócenia współwłaścicieli domaganie się od inwestora zgody sądu w trybie art. 199 k.c. nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust. 1 p.b., (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r, IV SA 639/01, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r., IV SA 523/01 - cbois.nsa.gov.pl).

Sąd podkreśla, że organ wskazał, iż wbrew zarzutom odwołania przedłożony projekt zamienny obejmuje całe przyziemie, zgodnie z decyzją PINB z dnia [...] lipca 2017r. ([...]). Organ słusznie wskazał, że zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1332, ze zm.; dalej: p.b.) "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. " Natomiast istotne odstąpienie stanowi odstąpienie w zakresie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 36a ust. 5 pkt 4 p.b.) oraz w zakresie wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 5 pkt 6 p.b.). Mając na uwadze, że odstępstwo dokonane w przedmiotowej sprawie dotyczy zmiany sposobu użytkowania części obiektu z funkcji biurowo-magazynowej oraz gospodarczej (komórki lokatorskie) na funkcję opieki zdrowotnej należy uznać, że stanowiły one istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Istotnym odstąpieniem nie jest natomiast wykonanie dodatkowego otworu drzwiowego - w niniejszej sprawie w ścianie nośnej budynku. Niemniej jednak projekt budowlany zamienny winien uwzględniać także zmiany, które nie stanowią istotnych odstępstw, w związku z czym badany projekt budowlany zamienny uwzględnia także dodatkowy otwór drzwiowy.

Trafnie wyjaśniono, że część przyziemia, której zmiany nie dotyczą, także znajduje się na projekcie, została ona jednak oznaczona szarym kolorem oraz opisana jako zgodna z projektem pierwotnym. Natomiast przedmiotem zatwierdzenia może być tylko część, w której dokonano istotnego odstąpienia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono także, że naruszone zostały wymogi określone w § 73 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ. U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.; dalej: warunki techniczne). Zgodnie z w/w przepisem "2. W pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zakładu opieki zdrowotnej, opieki społecznej, oświaty, wychowania i nauki poziom podłogi powinien znajdować się co najmniej [...] m powyżej terenu urządzonego przy budynku". Należy wskazać, że zgodnie z §14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012r. poz. 739) ,,Dopuszcza się lokalizowanie poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku pomieszczeń, o charakterze diagnostycznym, terapeutycznym, magazynowym i o funkcjach pomocniczych, przeznaczonych na pobyt ludzi, pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego".

Sąd wskazuje, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. ([...]) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyraził zgodę na lokalizację poziomu podłogi pomieszczeń o charakterze diagnostycznym i terapeutycznym, pomocniczym i magazynowym poniżej poziomu terenu urządzonego przy budynku zlokalizowanym na os. [...] w [...]. Z ww. decyzji jasno wynika, iż dotyczy ona pomieszczeń określonych w przedłożonym w PINB projekcie budowlanym zamiennym (pomieszczeń, w których będą wykonywane procedury o charakterze diagnostyczno-terapeutycznym).

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy słusznie wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do podważania prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem należy uznać wykonane roboty za zgodne z ww. przepisami.

W odniesienia do zarzutu połączenia lokali organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali "połączenie dwóch lokali stanowiących odrębne nieruchomości w jedną nieruchomość lub podział lokalu wymaga zgody właścicieli lokali wyrażonej w uchwale. W razie odmowy zainteresowany właściciel lokalu może żądać rozstrzygnięcia przez sąd".

Rację ma jednak organ odwoławczy wskazując, że powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy połączenia dwóch lokali pod względem prawnym (jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach o sygn. II SA/Gl 806/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie znajduje on zastosowania w sprawach dotyczących legalności i prawidłowości wykonywania robót prowadzonych na gruncie prawa budowlanego i jedynie technicznego wykonania otworu drzwiowego, czy też przejścia pomiędzy odrębnymi nieruchomościami. Podkreślono, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są jedynie istotne odstępstwa wykonane w przyziemiu budynku na os. [...] w [...].

Sąd wskazuje, że ww. wyrok WSA w Gliwicach jest co prawda nieprawomocny, jednak ta kwestia (łączenia lokali pod względem prawnym) została uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowo rozstrzygniętą w wyroku z 3 grudnia 2014 r., o sygn. II OSK 1202/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że artykuł 22 ust. 4 ww. ustawy w niniejszym postępowaniu nie ma zastosowania, gdyż zakres przeprowadzonych robót budowlanych związanych z wyburzeniem ściany nie dotyczy połączenia prawnego dwóch odrębnych lokali w jeden, a tego właśnie dotyczy wskazany wyżej przepis.

W niniejszej sprawie w dalszym ciągu mamy do czynienia z dwoma odrębnymi w rozumieniu prawa lokalami połączonymi jedynie otworem w ścianie działowej (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r., II OSK 1202/13). W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że kwestia zgody, o jakiej mowa w art. 22 ust. 4 ww. ustawy, nie jest objęta oceną organów nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (por. wyrok NSA z 18 lipca 2018 r., II OSK 2066/16).

Sąd wskazuje, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a jest nieuzasadniony. Wspólnota Mieszkaniowa przy os. [...] wprawdzie nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, niemniej jednak została uznana za stronę w toku postępowania odwoławczego oraz umożliwiono jej zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie na etapie postępowania odwoławczego. Nie poniosła ona zatem negatywnych skutków braku udziału w postępowaniu prowadzonym przez PINB.

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że w zaskarżonej decyzji PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej budowie. Z akt sprawy wynika, iż na wcześniejszym etapie prowadzonego postępowania PINB uznał wykonane roboty za zakończone oraz nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych (tj. nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.). Ten zarzut należało zatem uznać za uzasadniony. Organ odwoławczy prawidłowo skorzystał z posiadanej kompetencji reformatoryjnej i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił zaskarżoną decyzję we wskazanej części.

Sąd w składzie orzekającym uznał, że Inspektor Nadzoru Budowlanego zrealizował wskazania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt IV SA/Po 759/18 z 24 października 2018 r. Ponadto w ocenie Sądu zaskarżona decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] odpowiada prawu i nie znaleziono podstaw do jej uchylenia.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.