Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1049/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1049/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "GINB", "organem II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania I. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].

W przedmiotowej sprawie decyzją z [...] maja 2016 r. organ I instancji umorzył postępowanie, wszczęte na wniosek I. C., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. P. pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych II-kondygnacyjnych z poddaszem użytkowym i garażem podziemnym na działkach o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], położonych przy ul. [...] w [...]. Pismem z

8 czerwca 2016 r. I. C. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że jej interes jako właściciela nieruchomości sąsiedniej – położonej przy ul. [...] w [...], na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] został naruszony. Po rozpatrzeniu odwołania GINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na gruncie art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, bądź z urzędu. Właściwy organ administracji publicznej bada więc czy złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechami interesu prawnego są: indywidualność, konkretność, aktualność i obiektywna sprawdzalność, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, lecz nie ma przepisów prawa mogących stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Ponadto, zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) stronami w sprawach pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został przez ustawodawcę określony jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy tego terenu (art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane). Równocześnie sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub o wznowienie postępowania w takiej sprawie są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, lecz nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu – problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, stąd też brak jest racjonalnych przesłanek do rozszerzenia kręgu stron w tym postępowaniu.

Organ podkreślił, że celem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron postępowania do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę i dopuszczenia go do udziału jest wykazanie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę planowana inwestycja będzie wpływać na nieruchomość wnioskodawcy i godzi w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. Samo znajdowanie się w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest przy tym tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji.

GINB wskazał, że z analizy akt postępowania administracyjnego wynika iż I. C. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Swój interes prawny wywodzi z tytułu posiadania prawa współwłasności działki o numerze ewidencyjnym [...] w [...] przy ul. [...], która graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną. Z projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany – TOM I – nr rys. A/A-B.1) wynika, że sporna inwestycja jest oddalona o 5,97 m od granicy działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz o ok. 12 m od budynku znajdującego się na tej działce. Z tego względu w ocenie GINB obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, nie obejmuje działki, której współwłaścicielką jest I. C. Sporna inwestycja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zagospodarowania działki, które wynikałyby z przepisów prawa.

Zgodnie z ustaleniami organu II instancji projektowana inwestycja nie niesie za sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działce wnioskodawczyni (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), unormowanych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Wysokość elewacji wschodniej spornego budynku mieszkalnego, od strony granicy z działką wnioskodawczyni, wynosi 6,80 m, a jego wysokość zwiększa się do maksymalnie 11,45 m (w kalenicy). Ponadto, nieruchomość wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o: § 12 rozporządzenia (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 19 rozporządzenia (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi) oraz § 57 rozporządzenia (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), a także § 29 rozporządzenia (naturalny spływ wód opadowych). W związku z tym wnioskodawczyni może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej nieruchomość.

Organ II instancji wskazał również, że nieprawomocnym wyrokiem z 30 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1796/15 w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2014 r., oddalono skargę. Sąd uznał, że nieruchomość skarżącej nie jest usytuowana w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, więc nie sposób jest przypisać skarżącej przymiotu strony.

Mając powyższe okoliczności na względzie, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].

Skargę na decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. C. domagając się uchylenia przedmiotowej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organom naruszenie:

1. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 21 ust. 1 i 2 oraz § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r., nr 47, poz. 401) przez ich błędną interpretację polegającą na wadliwym przyjęciu, że działka o numerze ewidencyjnym [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, którego dotyczy decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 2014 r.;

2. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 127 ust. 1 i 7 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r., nr 115, poz. 1229 ze zm.) w zw. z § 29 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na czas określony, krótszy niż okres trwałości i eksploatacji obiektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę, a które to pozwolenie wodnoprawne ma zabezpieczać stan wód gruntowych przed zalewaniem nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością objętą tym pozwoleniem, nie stanowi o tym, że nieruchomości sąsiednie znajdują się w zasięgu oddziaływania obiektu budowlanego;

3. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 140, art. 143, art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomość sąsiednia względem nieruchomości inwestora, objętej pozwoleniem na budowę, nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, mimo że realizacja obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego wielorodzinnego - prowadzi do znacznego obniżenia wartości nieruchomości sąsiedniej;

4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane przez wadliwe zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, że przed wydaniem decyzji organ dokonał sprawdzenia przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego pod względem jego kompletności i innych wymagań, w sytuacji gdy z akt sprawy wprost wynika, że projekt nie został sprawdzony pod tym kątem;

5. art. 7 k.p.a. w zw. z § 13 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia przez wadliwe zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, że decyzją Prezydenta [...] zatwierdzono projekt budowlany zawierający właściwą analizę nasłonecznienia dla budynku jednorodzinnego mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości wnioskodawczyni, w sytuacji gdy z dokumentacji projektowej wynika, że powyższa analiza nie może być uznana za prawidłową i rzetelną;

6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane przez nieuwzględnienie skargi na skutek zaakceptowania wadliwego stanowiska organu odwoławczego, że to na skarżącej spoczywa ciężar dowodu w zakresie weryfikacji wytkniętych przez nią wad projektu budowlanego;

7. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r., pomimo iż twierdzenia organu I instancji oraz Prezydenta [...], że nieruchomość skarżącej nie znajduje się na obszarze oddziaływania obiektu z uwagi na wskazane wady projektu budowlanego i brak jego sprawdzenia pod względem kompletności, należy uznać za co najmniej przedwczesne.

Skarżąca wskazała, że przy ocenie legitymacji podmiotu w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy jego interes prawny został naruszony. Istotnym jest jedynie czy podmiot taki interes posiadał. Właściciel działki znajdującej się na obszarze oddziaływania inwestycji musi mieć możliwość sprawdzenia czy faktyczne ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane. Ponadto, w ocenie skarżącej zachowanie minimalnych odległości, przyjętych w przepisach określających warunki techniczne dla danego rodzaju obiektów, nie przesądza o tym, że ich oddziaływanie nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora. Oznacza to, że również w takich sytuacjach nieruchomości sąsiadujące mogą znajdować się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Strona skarżąca podniosła, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić przez uwzględnienie funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych, w tym sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Szczegółowe określenie, który z podmiotów – poza inwestorem – posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu jest możliwe na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w danym przypadku zastosowanie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Skarżąca wskazała również na zmianę usytuowania projektowanego budynku, która spowodowana była faktem, że w dniu 28 stycznia 2014 r. Prezydent [...] wystąpił z wnioskiem do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o udzielenie odstępstwa od przepisów zawartych w rozporządzeniu w zakresie lokalizacji projektowanego placu zabaw w odległości mniejszej, niż wymagana przepisami, od linii rozgraniczającej ulicy oraz od rampy zjazdowej do garażu podziemnego (sygn. [...]). Minister Infrastruktury i Rozwoju takiej zgody nie wyraził. W związku z tym, Prezydent [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmówił udzielenia zgody na odstępstwo. Wobec powyższego, inwestor musiał zmienić projekt budowlany, aby zapewnić odpowiednie położenie placu zabaw względem drogi i jego odpowiednie nasłonecznienie, poprzez przesunięcie projektowanych budynków o 3,49 m w kierunku południowym.

W skardze podkreślono, że na podstawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2013 r. uzupełnionego w dniu 15 grudnia 2014 r. wraz z załączoną dokumentacją projektowo-budowlaną nie można było dokonać prawidłowej oceny oddziaływania zaplanowanej inwestycji na nieruchomości bezpośrednio z nią sąsiadujące, w tym na nieruchomość skarżącej. W szczególności nie można było prawidłowo ustalić stron postępowania. Załączona do wniosku dokumentacja - w tym Projekt Budowlany - Projekt Zagospodarowania Terenu Tom I oraz Projekt Budowlany - Architektura - Tom II/B akt zawierają rysunki, opinie i analizy dla dwóch różnych sposobów zagospodarowania terenu inwestycyjnego, wykonanych w dwóch różnych datach - w kwietniu 2013 roku i w sierpniu 2014 roku Dokumentacja z kwietnia 2013 roku była załącznikiem do wniosku inwestora o pozwolenie na budowę z dnia [...] września 2013 r., w sprawie którego decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. umorzono postępowanie. Rysunek "Projekt zagospodarowania terenu" opatrzony datą sierpień 2014 roku, który zatwierdzono decyzją nr [...] z [...].12.2014 r., istotnie różnił się od rysunku "Projekt zagospodarowania terenu" z kwietnia 2013 roku w zakresie usytuowania projektowanych budynków. Budynki A i B na rysunku z sierpnia 2014 roku zostały przesunięte o 3,49 m w kierunku południowym działki inwestycyjnej. Wyraźnie widoczne jest przesunięcie obiektu B wobec zabudowanych domami jednorodzinnymi nieruchomościami bezpośrednio sąsiadującymi po stronie wschodniej z działką inwestycyjną (usytuowanych na działkach o nr ew. [...]). Na rysunku z kwietnia 2013 roku ściana północna budynku B jest zlokalizowana naprzeciwko działki nr [...], zaś na rysunku z sierpnia 2014 roku - naprzeciwko działki nr [...]. Poza tym, projekt zawiera dokumentację sporządzoną w różnych datach, a tym samym przy różnych sposobach zagospodarowania terenu inwestycyjnego. Dla przykładu należy wskazać, że rysunek projektu instalacji i sieci elektroenergetycznej opatrzony jest datą sporządzenia 2013 rok i zawiera inne rozmieszczenie przewodów elektrycznych i sieci w stosunku do usytuowania budynków na rysunku "Projekt zagospodarowania terenu" opatrzonego datą sierpień 2014 rok. Zmienionego projektu instalacji i sieci nie ma w aktach.

W myśl art. 34 ust 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane projekt budowlany powinien zawierać: projekt zagospodarowania działki i terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys

i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. GINB pominął, jakie znaczenie w sprawie ma fakt, że organ I instancji zatwierdził Projekt Budowlany - Architektura —Tom II/B, który zawiera opracowania sporządzone dla innego usytuowania budynków. Dodatkowo, w dokumentacji projektowej, którą zatwierdzono decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. brak jest analizy nasłonecznienia nieruchomości skarżącej oraz budynków mieszkalnych położnych przy ul. [...]. Znajdująca się w projekcie analiza (według stanu z kwietnia 2013 roku, czyli przed zmianą sposobu zagospodarowania terenu) dotyczy budynku inaczej usytuowanego. Sporządzona była dla innego wniosku inwestora i innego projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej. Zmiana usytuowania budynków względem domu jednorodzinnego skarżącej (przesunięcie o 3,49 m w kierunku południowym) ma istotny wpływ na zacienienie jej nieruchomości zwłaszcza, że na stronie wschodniej i południowej budynku B znajdują się lukarny, istotnie przesłaniające nieruchomość skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z 25 marca 2019 r. strona skarżąca wskazała, że kwestię jej statusu rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2019 r. o sygn. akt II OSK 1042/17 (LEX nr 2654096). W uzasadnieniu wyroku wskazano, ze samo stwierdzenie możliwości spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie stanowi podstawę do uznania właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. O istnieniu legitymacji czynnej uprawniającej do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony decydują okoliczności konkretnej sprawy, a samo zachowanie warunków technicznych nie oznacza, że oddziaływanie projektowanego obiektu nie wykracza poza nieruchomość inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady zaskarżonej decyzji wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sadu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r. , utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek I. C. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. P. pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych II-kondygnacyjnych z poddaszem użytkowym i garażem podziemnym na działkach o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], położonych przy ul. [...] w [...].

W ocenie organów skarżąca nie posiadała interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę i nie posiada go także w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego pozwolenia, co w konsekwencji doprowadziło organy do wniosku , że postępowanie wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu , jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.

Należy wskazać, że skarżąca wywodzi swój interes prawny z przysługującego jej prawa własności do dz.nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działek inwestycyjnych.

Wymaga wyjaśnienia , że kwestia przymiotu strony była już badana przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 30 listopada 2016r. w sprawie VII SA/Wa 1796/15 oddalił skargę I. C. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r., umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], podzielając argumentację Wojewody o braku przymiotu strony skarżącej w tym postępowaniu.

Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej zasadnicze znaczenie ma, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2019r. w sprawie II OSK 1042/17 , po rozpoznaniu skargi kasacyjnej I. C. od wyroku WSA w Warszawie, uchylił wyrok z dnia 30 listopada 2016r. w sprawie VII SA/Wa 1796/15 oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015r.

W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że pomimo, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zapadł w tej samej sprawie co sprawa niniejsza, jednak rozstrzyga merytorycznie o tej samej zasadniczej dla sprawy kwestii, a więc czy I. C. posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. Przy czym przyznanie skarżącej statusu strony w postępowaniu zwykłym czyni ją także stroną w postępowaniu nadzorczym z prawem zainicjowania takiego postępowania.

W takiej sytuacji, należy więc odpowiednio stosować art. 190 p.p.s.a , stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę postępowania sądowego co najmniej dwuinstancyjnego składa się bowiem m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt SK 77/06 (opubl. W OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) interpretując ten przepis stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98; NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 342/05; NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s. 420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy rozpoznaniu sprawy niniejszej na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 22 marca 2019r. sygn. akt II OSK 1042/17 i Sąd orzekał w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przechodząc więc do meritum sprawy, zdaniem NSA, samo stwierdzenie możliwości spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie stanowi podstawę do uznania właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. O istnieniu legitymacji czynnej uprawniającej do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony decydują okoliczności konkretnej sprawy, a samo zachowanie warunków technicznych jeszcze nie oznacza, że oddziaływanie projektowanego obiektu nie wykracza poza nieruchomość inwestora.

Obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji winien zostać ustalony przy uwzględnieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, art. 127 ust. 1 Prawa wodnego i art. 144, art. 140 i art. 143 ustawy - Kodeks cywilny oraz § 12, § 13 ust. 2 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie organ winien wziąć pod uwagę, że w sytuacji, w której projekt zagospodarowania działki lub terenu przewiduje usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 6 m od granicy z działką sąsiednią przepisem odrębnym w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy jest także § 21 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r., który także może być źródłem interesu prawnego skarżącej.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny " zgłaszane przez skarżąca zarzuty ( tożsame z zarzutami skargi w niniejszym postępowaniu) wskazują na możliwość szkodliwego oddziaływania planowanej budowy zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych dwukondygnacyjnych z poddaszem użytkowym i garażem podziemnym na działkę skarżącej, zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Nie świadczy o tym ogólne powoływanie się na powstanie uciążliwości ponad przeciętną miarę w związku z bezpośrednim sąsiedztwem działki skarżącej z terenem inwestycji, ale wskazane konkretne stany (powiązane z rozwiązaniami projektowymi) mające te twierdzenia uwiarygadniać. Zgłoszono zastrzeżenia m.in. co do możliwości przesłaniania pomieszczeń w jej budynku zlokalizowanym w niewielkiej odległości od granicy w sytuacji, gdy usytuowanie jednego z dwukondygnacyjnych budynków zaprojektowano w odległości niespełna 6 m od granicy z działką skarżącej. Następnie zastrzeżenia co do możliwości zalewania terenu działki skarżącej wodami opadowymi z budynku i ramp garażowych."

W uzasadnieniu omawianego wyroku zwrócono także uwagę na fakt, że na wstępnym etapie postępowania rozważana była kwestia zgody na odstępstwo od standardowych warunków technicznych, finalnie wydane zostało postanowienie o odmowie wyrażenia zgody, co już samo w sobie winno skłonić do przyjęcia istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego. Analizując dokumentację budowlaną wskazano, że w T. 1 na k. 66 znajduje się mapa, na której autor projektu wyznaczył obszar wokół nieruchomości inwestora, który obejmuje także działkę skarżącej.

W tych warunkach należało uznać za naruszające art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego rozstrzygniecie organów obu instancji w przedmiocie umorzenia wszczętego na wniosek I. C. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy , organy wniosek o stwierdzenie nieważności rozpoznają , a postępowanie zakończą decyzją merytoryczną, przyjmując legitymację skarżącej do wszczęcia postępowania nadzorczego.

Jednocześnie rzeczą organu będzie w pierwszej kolejności ustalenie czy i jak zakończyło się postępowanie wywołane odwołaniem skarżącej od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], co może mieć wpływ na przedmiot postępowania nadzorczego.

Z tych wszystkich względów , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na art. 200 przywołanej ustawy uwzględniając wysokość wpisu sądowego oraz koszty zastępstwa procesowego.