Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 506/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 21, art. 16a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit . a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r., nr [...], działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, Zastępcy Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej jako: SKO, Kolegium ) utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzję Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej ( dalej jako: CPRiPS ) z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie przyznania skarżącemu M.R. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad matką I.R..

Wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS-u z dnia [...] grudnia 2012 r. I.R. uznana została za osobę całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji na okres do [...] grudnia 2012 r.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. syn I.R., M.R. wystąpił do CPRiPS o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką. Do wniosku dołączył m.in. potwierdzające ostatnie zatrudnienie świadectwo pracy z dnia [...] czerwca 2012 r. wystawione przez firmę L spółka z o.o. stwierdzające, iż trwający od [...] stycznia 2006 r. stosunek pracy z dniem [...] czerwca 2012 r. rozwiązany został przez pracodawcę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

W uwzględnieniu tego wniosku decyzją, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. M.R. przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką I.R. – na okres do [...] grudnia 2012 r.

Kolejnym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS-u z dnia [...] października 2012 r. I.R. została nadal uznana za całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji na okres do [...] października 2014 r.

W dniu 22 stycznia 2013 r. do CPRiPS wpłynął wniosek M.R. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad matką I.R..

Po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w wyniku którego potwierdzony został fakt sprawowania przez wnioskodawcę opieki nad matką, wymagającą jej całą dobę, oraz pozostawania przez wnioskodawcę, jego matkę, konkubinę J.P. i dziecko we wspólnym gospodarstwie domowym, jak też ustaleniu źródeł i wysokości dochodów, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta zastępca dyrektora CPRiPS odmówił przyznania M.R. prawa do wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na przepis art. 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm. ) stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia warunku do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego bowiem nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na matką. Ze znajdującego się w aktach świadectwa pracy wynika bowiem, iż stosunek pracy łączący go z firmą L ustał z dniem [...] czerwca w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kp tj. w wyniku rozwiązania go przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Zgodnie zaś z powołanym przepisem pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.

W odwołaniu od tej decyzji M.R. wskazywał na poważną chorobę matki, wymagającej stałej opieki. Podnosił, iż wprawdzie stosunek pracy został z nim rozwiązany bez wypowiedzenia, ale związane to było z wcześniejszą odmową przyjęcia przez pracodawcę wypowiedzenia od niego jak też niewyrażeniem zgody na urlop mimo, iż motywował on tę prośbę koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji przytoczył regulacje przepisu art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wskazując, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U, z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto świadczenie to przysługuje o ile łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 623 zł netto. SKO stwierdziło, iż w świetle powołanego przepisu istotne jest, aby rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikała z konieczności sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z powyższymi wskazaniami. Specjalny zasiłek opiekuńczy ma bowiem zrekompensować utratę uzyskiwanego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Przy ustalaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego należy zatem dokonać stosownych wyjaśnień co do okoliczności związanych z tym, czy opiekun zrezygnował z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, aby zajmować się niepełnosprawnym krewnym. W tej kwestii Kolegium podzieliło ustalenia dokonane przez organ I instancji, które doprowadziły do wniosku, że M.R. nie spełnia warunku wskazanego w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż jego stosunek pracy ustał w dniu [...] czerwca 2012 r. z powodu wypowiedzenia przez zakład pracy. Trudno zatem w niniejszej sprawie formułować tezę, że M.R. faktycznie zrezygnował z pracy i że było to związane ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawna matką.

Kolegium przeanalizowało również przesłankę "dochodową" warunkującą uzyskanie prawa do wnioskowanego świadczenia. W tym zakresie stwierdziło, iż wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniająco-dowodowego w niebudzący wątpliwości sposób, ustalono w oparciu o zaświadczenia z Urzędu Skarbowego oraz oświadczenia strony, iż dochód miesięczny w rodzinie nie przekroczył kwoty kryterium, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. kwoty 623 zł i wyniósł 193,44 zł w przeliczeniu na członka rodziny. Uznając, iż decyzja organu podjęta została w oparciu o prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa materialnego i po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu SKO doszło do wniosku, że nie ma podstaw do przyznania M.R. specjalnego zasiłku opiekuńczego i tym samym należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

W skardze M.R., kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji podnosił, iż z wynika z niej, że powinien zatrudnić się, a następnie zrezygnować z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki, co jest niewykonalne ze względu na stan zdrowia matki i brak pracy w jego zawodzie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skargę należało uwzględnić jednakże z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

1. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 202r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Pod pojęciem owej kontroli należy rozumieć porównywanie czynności organu administracji rządowej lub samorządowej, czy też innego podmiotu, wykonującego zadania z zakresu administracji publicznej, z wzorcem jaki ustanawiają obowiązujące normy prawne. Sąd administracyjny, w ramach postępowania wywołanego skargą, kontroluje prawidłowość zastosowanej przez organ administracji publicznej podstawy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Podstawą rozstrzygnięcia organu administracji jest zaś całokształt przepisów prawa zastosowanych przez niego w celu wydania rozstrzygnięcia na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowią zatem przepisy prawa materialnego, regulacje proceduralne, a także przepisy ustrojowe. Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się więc do oceny legalności działania organu administracji w zakresie oceny zgodności działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury i respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych. Zastrzec przy tym należy, iż w odniesieniu do ustaleń faktycznych sąd administracyjny nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej. Zadanie to należy wyłącznie do organu administracji publicznej. Do sądu administracyjnego należy zatem jedynie ocena legalności procesu ustalania stanu faktycznego przez organ administracji z punktu widzenia wymagań proceduralnych, nie zaś jego samodzielne ustalanie.

Podkreślenia też wymaga, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na akt (np. decyzję) organu administracji publicznej, wskazaną kontrolę sprawuje i rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "ppsa" ). Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem.

Konieczne jest także wskazanie, iż uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 ppsa. Zgodnie z nim wojewódzki sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Niezbędność zastosowania przez sąd przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów innych niż zaskarżone, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy dla końcowego jej załatwienia oznacza zapewnienie "ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy". Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu by w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem ( vide: T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s. 441). Kasacyjny skutek orzeczeń sądów administracyjnych powoduje, że istniejący spór nie zostaje w wyniku takiego orzeczenia zakończony i że właściwym do wypełnienia zadania "załatwienia sprawy administracyjnej" będzie nadal organ administracji. Sąd, uchylając zaskarżony skargą akt i inne akty podjęte przez organ w granicach danej sprawy administracyjnej, stwierdza jedynie, że dotychczasowy sposób załatwienia sprawy nie był prawidłowy. W efekcie takiego wyroku powstaje stan przejściowy i zadanie stabilizacji stosunku administracyjnoprawnego ciąży nadal na organie administracji publicznej. Sąd musi mieć zatem do dyspozycji instrument prawny pozwalający mu skutecznie skłonić organy administracji publicznej do prawidłowego załatwienia sprawy – tej samej, która toczyła się przed uruchomieniem kontroli sądowej. Instrumentem takim pozostaje właśnie regulacja przepisu art. 135 ppsa, pozwalająca na uporządkowanie stanu prawnego sprawy administracyjnej i przesądzenie o działaniach zmierzających do jej właściwego załatwienia. Zastosowanie wskazanej instytucji prawnej prowadzi zatem w konsekwencji do zwiększenia skuteczności sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej (vide: Zb. Kmieciak "Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych" Państwo i Prawo zeszyt 4, rok 2007, str. 31 i n. ).

2. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie pozostawała decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej, zakończonej wskazanymi aktami nastąpiło w wyniku wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2013r. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania przez niego opieki nad matką I.R..

Zasiłek, którego dotyczył wniosek strony jest nowym świadczeniem wprowadzonym do ustawy o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), zmieniającej tę ustawę z dniem 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 16a ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazać przy tym należy iż, stosownie do art. 3 pkt 21 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza to także całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /lit. b/, jak też niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników /lit. e/ ).

Nabycie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uzależnione jest od spełnienia szeregu przesłanek wynikających z art. 16 a ustawy oraz niewystąpienia przesłanek negatywnych o których mowa w ust. 8 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie organy uznały, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wynikającej z ust. 1 wskazanego art. 16a ustawy. Zdaniem organów, przesądza o tym treść - przedstawionego przez wnioskodawcę dla wykazania faktu rezygnacji z zatrudnienia - świadectwa pracy z dnia [...] czerwca 2012 r., wystawionego przez firmę L spółka z o.o. i stwierdzającego, że trwający od [...] stycznia 2006r. stosunek pracy został rozwiązany z dniem [...] czerwca 2012r. przez pracodawcę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W ocenie organu I instancji już sam zapis tego świadectwa, określający dyscyplinarny tryb ustania stosunku pracy, spowodowany ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, wyklucza możliwość przyjęcia, iż doszło do rezygnacji przez wnioskodawcę z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą o jakiej mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy podzielił w tej kwestii stanowisko organu I instancji, błędnie przy tym stwierdzając, iż stosunek pracy skarżącego z firmą L ustał w trybie wypowiedzenia przez zakład pracy ( co nota bene wskazuje, iż SKO nie odróżnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia np. w trybie dyscyplinarnym od rozwiązania umowy w trybie wypowiedzenia ).

Zaprezentowane w omawianej kwestii stanowisko organów pozostawało przedwczesne i było spowodowane naruszeniem wynikającego z art. 7 i 77 § 1 Kpa obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy.

Na gruncie regulacji powołanego art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazać należy, że nie uzależnia on spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia ( np. świadczonego w formie umowy o pracę ) od ustania tegoż zatrudnienia w określonym prawem trybie. Istotny pozostaje motyw, przyczyna i cel dla którego zatrudnienie ustaje. Musi tym samym istnieć wyraźny i bezpośredni związek przyczynowy ( ale tez czasowy ) między ustaniem zatrudnienia, a podjęciem przez wnioskodawcę opieki nad wskazaną w tym przepisie osobą.

Na gruncie regulacji Kodeksu pracy nie budzi wątpliwości, iż ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu przepisu art. 52 § 1 pkt 1 tej ustawy, uprawniającym pracodawcę do rozwiązania stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym jest samowolne zaprzestanie przez pracownika świadczenia pracy, kwalifikowane niegdyś jako odrębny tryb ustania stosunku pracy - porzucenie. W sytuacji ustalenia, iż rozwiązanie stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym, spowodowane było zaprzestaniem świadczenia pracy, a powód tego zaprzestania stanowiła konieczność zapewnienia opieki nad osobą o jakiej mowa w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to nie ma - w ocenie Sądu - przeszkód do uznania, iż spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia.

Zauważyć należy, iż w odwołaniu skarżący podnosił, że pracodawca odmówił przyjęcia od niego wypowiedzenia i odmówił mu też udzielenia urlopu, o co wnioskował wobec konieczności sprawowania opieki nad matką. Zweryfikowanie prawdziwości tych twierdzeń wymagało co najmniej zobowiązania skarżącego do przedłożenia pisma pracodawcy o rozwiązaniu z nim umowy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kp. Zgodnie bowiem z przepisem art. 30 § 4 Kp oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia musi mieć formę pisemną, a pracodawca ma obowiązek wskazania konkretnej przyczyny swej decyzji tj. sprecyzowania na czym polegało owo ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Od wyniku badania takiego oświadczenia pracodawcy powinny zależeć dalsze czynności dowodowe organu obejmujące np. przesłuchanie w charakterze świadków osób mogących mieć wiedzę, co do tego czy skarżący faktycznie czynił starania o urlop i z jakich przyczyn, czy spotkał się z odmową przyjęcia przez pracodawcę jego oświadczenia ( pisma ) o wypowiedzeniu umowy. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoliłoby na ocenę, czy skarżący spełnił sporną w sprawie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ust. 1 powoływanej ustawy. Zaniechanie w tym zakresie czyni zasadnym uznanie iż kontrolowane akty podjęte zostały z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mięć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa ).

3. Poczynienie powyższych rozważań Sąd uznał za konieczne, bowiem odnosiły się one do podanych w decyzjach przyczyn, z powodu których odmówiono skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze, wynikającą z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, wadliwość rozumienia przesłanki rezygnacji zatrudnienia, Sąd uznał za niezbędne zaprezentowanie w tej sprawie swego stanowiska.

Jednakże zasadnicza wadliwość rozstrzygnięcia przez organy sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. ma inne przyczyny. Źródłem wadliwości decyzji organu I instancji, niedostrzeżonym przez SKO, pozostawało bowiem nierozważenie przez organy, czy wniosek ten nie powinien być rozpoznany jako wniosek o kontynuację dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych.

Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący - decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. – miał na matkę I.R. świadczenie pielęgnacyjne przyznane do końca 2012 r. Czasokres przyznania tego świadczenia wynikał z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS-u, stwierdzającego u matki wnioskodawcy stan całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji ( oznaczający, zgodnie z art. 3 pkt 21 lit. b) i e ) ustawy o świadczeniach rodzinnych, znaczny stopień niepełnosprawności ) do końca 2012 r. Wobec zbliżającego się upływu tego okresu, kolejnym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS-u z dnia [...] października 2012 r. I.R. została nadal uznana za całkowicie niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji na okres do [...] października 2014 r.

Upływ okresu na jaki przyznano skarżącemu, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., świadczenie pielęgnacyjne na matkę (do [...] grudnia 2012r.) zbiegł się z istotną zmianą stanu prawnego (od 1 stycznia 2013r.) wprowadzoną, powołaną już uprzednio, ustawą nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.

Dokonana wskazanym aktem prawnym zmiana stanu prawnego doprowadziła do ustawowej rekonstrukcji świadczeń opiekuńczych w ramach systemu świadczeń rodzinnych. Do dotychczasowego katalogu tych świadczeń (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych) obejmującego zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne, z dniem 1 stycznia 2013 r. dodane zostało nowe świadczenie nazwane "specjalnym zasiłkiem opiekuńczym", uregulowane jak już wskazano szczegółowo w dodanym art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W wyniku powołanej nowelizacji doszło też do istotnej zmiany kryteriów przyznawania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do stanu prawnego jaki obowiązywał do [...] grudnia 2012 r. tj. także w momencie wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

Wprowadzając znaczące zmiany regulacji prawnych w tak wrażliwej dziedzinie życia społecznego, ustawodawca zawarł w ustawie nowelizującej istotne przepisy intertemporalne, umożliwiające korzystanie przez beneficjentów z dotychczas nabytych indywidualnych uprawnień przez określony czas oraz ubieganie się w tym czasie o uzyskanie odpowiednich świadczeń na nowych zasadach (art. 11 – 14 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. ).

W okolicznościach niniejszej sprawy organy zaniechały rozważenia sytuacji prawnej skarżącego w postępowaniu wszczętym, jego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r., w z uwzględnieniem powołanych przepisów przejściowych. Zauważyć w związku z tym należy, że na organach administracji publicznej zgodnie z art. 6 Kpa ciąży obowiązek działania na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania mają obowiązek podejmować z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa ). Realizacja tego obowiązku ma zapewniać dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i pozostaje w związku z art. 77 § 1 Kpa, nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego w oparciu o właściwe przepisy prawa, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób przekonujący, wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 107 § 3 Kpa ). Nadto w toku postępowania organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 Kpa).

Organy orzekające w niniejszej sprawie orzekały w sprawie wyłącznie na podstawie przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r., nadanym przywołaną wyżej ustawą nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r., uznając iż skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Jak to już wskazano, nie dostrzegając istnienia przepisów intertemporalnych, organy administracji publicznej zupełnie pominęły w swych rozważaniach potrzebę rozważenia, czy wobec istnienia nowego ( z dnia [...] października 2012 r. ) orzeczenia o dalszej całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji matki skarżącego, nabył on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów, w rozumieniu art. 11 i 13 ustawy nowelizującej.

Zdaniem Sądu, nie można w okolicznościach zaistniałych w sprawie dokonywać interpretacji znowelizowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w oderwaniu od ustalenia, że wniosek skarżącego, złożony co prawda 21 stycznia 2013 r., stanowi w istocie żądanie kontynuacji świadczenia, które otrzymywał do końca 2012 r. z tytułu sprawowania opieki na matką. Od dokonania wskazanych rozważań nie zwalniał organów fakt, iż złożony w podanej dacie wniosek dotyczył specjalnego zasiłku opiekuńczego, a to ze względu na ich obowiązki wynikające z powołanych przepisów art. 6, 7 i 9 Kpa.

Z mocy art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej, osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia [...] czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych tj. w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r. Z kolei art. 13 ustawy nowelizującej stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z brzmienia cytowanego przepisu nie wynika, że stanowi on podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, na dotychczasowych zasadach, jedynie na okres do dnia 31 grudnia 2012 r., ani też jedynie w przypadku złożenia wniosku do tego dnia. Wynika z niego natomiast, że ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które powstało przed tym dniem (na podstawie dotychczasowych przepisów), organ powinien je przyznawać na dotychczasowych zasadach, jednak z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 11 i 12 tej ustawy. Z kolei z ust. 3 art. 11 ustawy nowelizującej, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1. W myśl zaś ust. 4, organ właściwy w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Treść powołanych przepisów wskazuje - zdaniem Sądu - iż zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom o których w nich mowa, zachowanie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych na dotychczasowych zasadach do dnia [...] czerwca 2013 r., bez weryfikacji tego prawa w związku ze zmianami wprowadzonymi do ustawy o świadczeniach rodzinnych od dnia 1 stycznia 2013 r. W konsekwencji należy stwierdzić, w sytuacji powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 1 stycznia 2013 r. złożenie wniosku o takie świadczenie, po tym dniu, nie pozbawia wnioskodawcy prawa do otrzymywania świadczenia na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r. ( o ile spełnia warunki określone przepisach dotychczasowych ).

Poczynione wywody prowadzą do wniosku, że o ile w postępowaniu administracyjnym zostanie ustalone, że skarżący M.R. spełniał warunki określone w przepisach dotychczasowych, organ administracji publicznej powinien – mimo złożenia wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy - przyznać mu na dotychczasowych zasadach świadczenie pielęgnacyjne do dnia [...] czerwca 2013 r., jak też pouczyć go ( art. 11 ust. 4 ustawy nowelizującej w zw. z art. 9 Kpa ) o warunkach ubiegania się o właściwe świadczenie opiekuńczego, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, jako wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 cyt. ustawy.