Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1703/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi A. H. B., E. M. N., A. R., A. V., J. M. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2006 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących A. H. B., E. M. N., A. R., A. V., J. M. V. - solidarnie - kwotę 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 363/06 wydany w sprawie ze skargi A. B., E. N., A. R., A. V., J. V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) stycznia 2006 r., nr (...) w przedmiocie reformy rolnej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) października 2005 r. umarzającą postępowanie z wniosku A. B., E. N., A. R., A. V., J. V. o stwierdzenie, że część nieruchomości ziemskiej "(...)", obecnie działka nr ewid. (...) nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że nieruchomość "(...)" zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa z mocy samego prawa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przepisy wykonawcze do dekretu - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej w § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia wniosku, że nieruchomość nie podlegała działaniu dekretu. Wniosek taki rozpoznawany był w postępowaniu administracyjnym i rozstrzygnięcie zapadało w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia organ na wniosek strony orzekał o tym, czy "dana nieruchomość" podpadała pod działanie dekretu przyjmując jako kryterium wielkość jej areału, w tym użytków rolnych. W ocenie organu odwoławczego, decyzja przewidziana w § 5 może dotyczyć wyłącznie podpadania nieruchomości pod działanie dekretu w odniesieniu do powierzchni gruntów, nie zaś wyłączenia jej

części ze względu na charakter i przeznaczenie. Wniosek o ustalenie, że część nieruchomości nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej jest żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe, a zatem sporu cywilnego, do rozpoznania którego powołany jest sąd powszechny.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skarg A. B., E. N., A. R., A. V., J. V. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

* naruszenie art. 10 § 1 kpa i 81 kpa polegające na zaniechaniu powiadomienia stron przez organ o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym; -naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. o sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie, że § 5 tego aktu daje podstawy do prowadzenia postępowania administracyjnego tylko w zakresie objęcia nieruchomości działaniem dekretu ze względu na wielkość powierzchni majątku ziemskiego;

* naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e) oraz art. 2 ust. 2 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez jego błędną wykładnię ignorującą ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego, a polegającą na braku ustaleń w zakresie okoliczności, czy przedmiotowa nieruchomość mająca charakter wyłącznie reprezentatywny stanowiła część "nieruchomości ziemskiej" w rozumieniu tego przepisu i to funkcjonalnie związaną z pozostałą częścią majątku;

* błędną interpretację art. 2 ust. 1 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej przez stwierdzenie, że wszelkie nieruchomości spełniające warunki dotyczące areału przechodziły z mocy samego prawa na własność Państwa, niezależnie od ich przeznaczenia;

* naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

* niewyjaśniene istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności poprzez zaniechanie ustalenia, czy objęte wnioskiem grunty "były lub mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji

roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej" przez rolników małorolnych i czy nadawały się do "nadziałów".

- naruszenie art. 6 kpa oraz 7 i 8 kpa polegającego na całkowitym pominięciu powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 168 i 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie przez organy obydwu instancji decyzji tylko i wyłącznie w oparciu o interpretacje przepisów wykonawczych do dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r., zawartą w nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tymczasem zgodnie z art. 170 powołanej ustawy dopiero orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe;

- naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie zaistniały okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w świetle art. 2 ust.1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100ha powierzchni ogólnej, bądź 50ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego, śląskiego, jeśli ich rozmiar przekraczał 100ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa i przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu tj. z dniem 13 września 1944r.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarówno w samym dekrecie jak i w przepisach wykonawczych nie ma uregulowań, które uzależniałyby przejście na własność Skarbu Państwa wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nieruchomości ziemskich, od wydania aktów stosowania prawa o charakterze konstytutywnym. Brak jest również uregulowań, które odraczałaby w czasie skutek przejścia tych nieruchomości ziemskich na własność Skarbu Państwa. Dekret z datą jego wejścia w życie, w zakresie nieruchomości ziemskich wymienionych w jego art. 2

ust.1 lit. e) wywoływał skutki rzeczowe w zakresie przejścia tych nieruchomości na własność Państwa ex legę.

Przepisy wykonawcze do tego dekretu - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. w § 6 przewidziały dopuszczalność złożenia przez stronę wniosku o uznanie, że nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit e) dekretu. W myśl § 5 tego rozporządzania wniosek taki był rozpoznawany w postępowaniu administracyjnym, a rozstrzygnięcie o tym, czy nieruchomość podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej zapadało w formie decyzji administracyjnej, od której przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia.

Wprawdzie w § 5 rozporządzenia jest mowa o orzekaniu w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust,1 lit. e dekretu, co mogłoby sugerować, że w świetle tego przepisu możliwe jest rozstrzyganie o tym, czy określona część majątku ziemskiego nie podpada pod działanie dekretu, z uwagi na swój charakter, czy społeczno-gospodarcze przeznaczenie, to jednak zestawienie treści tego przepisu z § 6 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że decyzja przewidziana w § 5 może dotyczyć wyłącznie podpadania pod działanie dekretu nieruchomości ziemskiej w odniesieniu do powierzchni gruntów, jaki ona obejmuje. Strona składająca wniosek wszczynający postępowanie, stosownie do § 5 powołanego rozporządzenia, ma obowiązek przedłożenia dowodów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, z czego jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania może być wyłącznie orzeczenie o tym, czy nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni gruntów składających się na ten majątek ziemski. Omawiany § 6 posługuje się również określeniem "dana nieruchomość", jaki zawiera § 5 rozporządzenia, jednak zestawienie treści obu tych uregulowań i odniesienie ich do treści art. 2 ust 1 lit. e dekretu prowadzi do wniosku, że sformułowanie "dana nieruchomość" oznacza nieruchomość ziemską objętą wnioskiem o stwierdzenie, że nie podpada ona pod działanie dekretu z uwagi na jej areał gruntów.

Sąd pierwszej instancji, kierując się taką wykładnią uznał, że przewidziana w § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r.decyzja może wyłącznie rozstrzygać o tym, czy nieruchomość ziemska podpada pod

działanie art. 2 ust.1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość jej areału, w tym użytków rolnych.

Z tych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpoznanej sprawie wniosek o ustalenie, iż wymieniona w nim nieruchomość (z uwagi na swój charakter) nie wchodziła w skład majątku ziemskiego podlegającego działaniu dekretu o reformie rolnej i nie mogła być przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów tego dekretu jest żądaniem rozstrzygnięcia sporu o prawa rzeczowe do wskazanej we wniosku nieruchomości, a zatem sporu cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 1 i 3 kpc do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne.

W § 5 rozporządzenia przewidziano drogę postępowania administracyjnego dla rozstrzygania o prawach rzeczowych (własności) do nieruchomość ziemskich w zakresie objęcia ich działaniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na wielkość powierzchni majątku ziemskiego. Brak jest zatem podstaw do stosowania tego przepisu do rozstrzygania o innych sporach dotyczących praw rzeczowych, w tym do ustalania, że dana nieruchomość z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej. Nie oznacza to jednak, że dochodzenie roszczeń z tytułu prawa własności do tych nieruchomości, które wprawdzie nie miały charakteru nieruchomości ziemskich, lecz na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) faktycznie zostały przez państwo przejęte, jest wyłączone, bowiem ani dekret, ani wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze, nie wykluczyły dochodzenia tych roszczeń o charakterze cywilnym na właściwej dla nich drodze, to jest w postępowaniu przed sądem powszechnym, czy to w powództwie o uzgodnienie treści wpisu w księdze wieczystej, czy w powództwie windykacyjnym, czy też w powództwie o ustalenie prawa.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. B., E. N., A. R., A. V., J. V. wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego, względnie stwierdzenie wydania powyższych decyzji bez podstawy prawnej lub też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2007 roku. (sygn. akt I OSK 1268/06) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, gdyż zarzut naruszenia § 5 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu jest zasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji stanął na stanowisku, powołując się również na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż brak jest podstawy prawnej w przedmiocie orzekania przez organ administracyjny, co do części przejętej w trybie reformy rolnej nieruchomości. Podniósł, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, dalej zwanego rozporządzeniem, do rozstrzygania sporów dotyczących praw rzeczowych, w tym do ustalania, że dana nieruchomość, z uwagi na swój charakter nie jest nieruchomością ziemską i nie stanowi jej części składowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 5 czerwca 2006r. w sprawie sygn. akt I OPS 2/06 po rozpoznaniu zagadnienia prawnego, jakie wyłoniło się przy rozpoznawaniu sprawy sygn. akt I OSK 285/05 ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2004r. sygn. akt IVSA/Wa 353/04 podjął uchwałę, w której uznał, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. /, może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której

mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13 ze zm. /.

Tym samym zakwestionowane zostało odmienne orzecznictwo w tym przedmiocie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i stanowisko prezentowane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Niezależnie od tego, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA zgodnie z art. 187 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wiążąca w danej sprawie, ma ona ponadto ogólnie moc wiążącą dla sądów administracyjnych wynikającą z art. 269 § 1 powołanej wyżej ustawy.

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006r. sygn. akt I OPS 2/06, podjętej na tle takiego samego stanu faktycznego i prawnego, co sprawa przedmiotowa.

Przedmiotowa nieruchomość stanowiąca część nieruchomości ziemskiej "(...)" obecnie działka ewidencyjna Nr (...)z obrębu (...)objęta księgą wieczystą KW (...) została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zwanym dalej dekretem.

W art. 1 ust. 2 dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zostały sformułowane cele, jakim ma służyć przeprowadzenie reformy rolnej na podstawie w/w dekretu. I tak cele te zostały określone jako:

a. upełnorolnienie istniejących gospodarstw karłowatych, małorolnych i

średniorolnych;

b. tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych dla bezrolnych,

robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców;

c. tworzenie w pobliżu miast i ośrodków przemysłowych gospodarstw dla

produkcji ogrodniczo-warzywniczej;

d. zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkół oraz poddanych

zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrodków dla podniesienia

kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego;

e. zarezerwowanie odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, kolonii

mieszkaniowych i ogródków działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe,

komunikacji publicznej i melioracji.

Dla realizacji powyższych celów reformy rolnej miały być przejmowane na własność Państwa nieruchomości ziemskie sklasyfikowane według kryteriów podmiotowych i przedmiotowych i wyszczególnione w art. 2 ust. 1 lit. a, b, c, d, e.

W szczególności art. 2 ust. 1 lit. e dekretu określił, że na cele reformy rolnej przeznaczone zostają nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Sam dekret nie zdefiniował pojęcia nieruchomości ziemskiej na potrzeby przeprowadzenia reformy rolnej. W orzecznictwie przyjmuje się rozumienie tego pojęcia dla ustalenia zakresu przedmiotowego art. 2 ust. 1 lit. e dekretu według definicji przyjętej w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990r. W. 3/89 /OTK 1990, poz. 26, s. 174/, zgodnie z którą pod pojęciem "nieruchomości ziemskiej" należy rozumieć nieruchomości ziemskie, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, a więc nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym.

Wszystkie nieruchomości ziemskie przeznaczone na cele reformy rolnej zgodnie z art. 2 ust. 1 dekretu, przeszły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia, w całości na własność Skarbu Państwa.

Mając powyższe na uwadze możemy określić, jakie przesłanki musiała spełniać nieruchomość, aby na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu mogła być przejęta na cele reformy rolnej i tak musiała to być nieruchomość:

* ziemska o charakterze rolniczym,

* stanowiąca własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych,

* spełniająca normy obszarowe , o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu,

* nadająca się do realizacji celów reformy rolnej wymienionych w art. 1 ust. 2 dekretu.

* Za takim szerokim rozumieniem nieruchomości ziemskiej sklasyfikowanej w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu opowiada się również uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006r. wydana w sprawie sygn. akt I OPS 2/06.

Tak więc spełnienie nie tylko norm obszarowych decyduje o podpadaniu nieruchomości pod zapis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Spełnienie przez nieruchomość wszystkich wyżej wymienionych przesłanek pozwala dopiero uznać, iż nieruchomość podpada pod zapis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Na podstawie art. 8 i 20 dekretu, w brzmieniu obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 18 stycznia 1945r. / Dz. U. Nr 3, poz. 13 / zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. /, dalej zwane rozporządzeniem. Rozporządzenie wykonawcze do dekretu weszło w życie z dniem 29 marca 1945r.

W przypadku powstania sporu, czy dana nieruchomość przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu było rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do dekretu przewiduje, że orzekanie w sprawach, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e należy w I instancji do kompetencji wojewódzkich urzędów ziemskich / obecnie wojewodów /.

Zakres przedmiotowy i podmiotowy nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e jest sprecyzowany na podstawie przepisów dekretu. Tak więc w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie § 5 rozporządzenia organ administracji publicznej / wojewoda / obowiązany jest zbadać czy nieruchomość lub jej część przejęta na cele reformy rolnej spełnia wszystkie przesłanki wymagane dekretem do uznania, że dana nieruchomość podpada pod przepisy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. § 5 rozporządzenia nie zawiera żadnych ograniczeń dotyczących zakresu badania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

W przypadku kwestionowania przez stronę, że dana nieruchomość podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z uwagi na niespełnienie norm obszarowych zawartych w tym przepisie, to zgodnie z § 6 rozporządzenia strona obowiązana była przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody, stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku

takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006r. wydana w sprawie sygn. akt I OPS 2/06 stwierdza, że "obowiązek przedstawienia dowodów, stwierdzających dokładny obszar danej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, może przemawiać również i za tym, ze chodzi tu o sprawdzenie, oprócz norm obszarowych, także i tego, czy jest to nieruchomość ziemska o charakterze rolniczym nadająca się do przeznaczenia na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, na co wskazywałby użyty tam zwrot użytków każdego rodzaju. Takie sformułowanie, znaczeniowo jest szersze, bowiem oprócz użytków rolnych w rozumieniu § 4 rozporządzenia, mieszczą się w nim także inne tereny / grunty /, np. nieużytki, rowy, stawy, drogi, place itp."

W ocenie Sądu nie ma podstaw do uznania, że § 6 rozporządzenia wpływa na ograniczenie zakresu przedmiotowego orzekania na podstawie § 5 rozporządzenia czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wyłącznie do badania norm obszarowych. Badanie norm obszarowych jest tylko jedną z przesłanek, jakie należy badać w postępowaniu prowadzonym na podstawie § 5 rozporządzenia. W postępowaniu tym należy badać wszystkie przesłanki określone przez dekret, które kwalifikują daną nieruchomość jako podpadającą pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Stwierdzenie braku, którejś z przesłanek art. 2 ust. 1 lit. e dekretu stanowi, że dana nieruchomość lub jej część nie podpada pod zakres tego przepisu.

Wobec powyższego należy uznać, że organy niesłusznie uznały, że § 5 rozporządzenia nie daje podstaw do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.