Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1713/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania odwodnienia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia 18 marca 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 września 2009 r. złożonego przez C. W. i R. W., J. W. i M. W. oraz M. B. nakazał:

1. Zarządowi Dróg Wojewódzkich w K., posiadającemu w trwałym zarządzie działkę nr [...] (na której został wybudowany chodnik), wykonanie odwodnienia w postaci rurociągu o średnicy minimum ɸ 400 lub rowu otwartego, równoważnego przepustowości rurociągu o średnicy ɸ 400, które będzie miało na celu odprowadzenie wód opadowych z istniejącego od wielu lat rowu biegnącego ze zbocza [...], niemieszczących się w kanale krytym ɸ 300 wykonanym zgodnie z projektem w ramach budowy chodnika i kanalizacji deszczowej znajdującej się w chodniku przy drodze wojewódzkiej nr [...] - ul. B. w miejscowości T..

2. M. i M. W., właścicielom działki nr [...], trwałą likwidację urządzeń za pomocą których wody opadowe z dachu budynku na ich posesji zostają wprowadzone do rowu biegnącego ze zbocza [...] kończącego się wylotem do kolektora deszczowego w ciągu drogi ul. B. w miejscowości T..

3. M. N. i J. M., współwłaścicielkom działki nr [...], trwałą likwidację urządzeń za pomocą których wody opadowe z dachu budynku i powierzchni utwardzonych na ich posesji zostają wprowadzone do rowu biegnącego ze zbocza [...] kończącego się wylotem do kolektora deszczowego w ciągu drogi ul. B. w miejscowości T.. Ponadto Burmistrz nakazał M. N. i J. M. utrzymywać rów biegnący wzdłuż ogrodzenia posesji nr [...] w ciągłej drożności i czystości.

4. R. W. i M. W., współwłaścicielom działek nr [...] i [...], trwałą likwidację urządzeń za pomocą których wody opadowe z dachu budynku i powierzchni utwardzonych na tych posesjach zostają wprowadzone do rowu, biegnącego ze zbocza [...] kończącego się wylotem do kolektora deszczowego w ciągu drogi ul. B. w miejscowości T..

5. R. i G. M. na działce nr [...] utrzymywanie rowu biegnącego wzdłuż tej działki w ciągłej drożności i czystości.

6. J. W., jako następczyni prawnej po zmarłym T. P., utrzymywanie rowu biegnącego wzdłuż działki nr [...] w ciągłej drożności i czystości.

7. J. W., jako następczyni prawnej po zmarłym T. P., a następnie po zmarłym K. P., utrzymywanie rowu biegnącego wzdłuż działki nr [...] w ciągłej drożności i czystości.

8. J. W., jako następczyni prawnej po zmarłym T. P., zwiększenie przepustowości rury typu peszel, przebiegającej przez działkę nr [...] do średnicy minimum ɸ 200, zapewniającej swobodny przepływ wód opadowych. Dodatkowo nakazano J. W. wykonanie umocnienia wylotu w podmurówce ogrodzenia działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] rurą PCV o wymiarze ɸ 200 mm.

Ponadto Burmistrz odmówił nakazania Z. P. i G. P., właścicielom posesji nr [...], przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie stanowiącym ich własność, bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że według sporządzonej w sprawie opinii biegłego B. R. zastąpienie rowu biegnącego wzdłuż ulicy B. kolektorem burzowym o zbyt małej średnicy było przyczyną zmian stosunków wodnych na badanym obszarze. Burmistrz zaznaczył, że podobne stanowisko podnosiły niektóre strony postępowania, m.in. T. P., oraz ekspert, który dokonał pierwszej opinii w sprawie – K. M.. W ocenie organu I instancji rozwiązania przedstawione przez biegłego, które spójne były z koncepcją przedstawioną przez drugiego eksperta powinny zostać uwzględnione. Burmistrz wskazał, że polegały one na wymianie kolektora burzowego biegnącego wzdłuż ulicy B. na znacznie większy oraz na jego zdublowaniu i skierowaniu wód z rowu do rzeki [...]. Burmistrz stwierdził, że zbyt mała średnica kolektora powoduje blokowanie odpływu wody i powstawanie tzw. cofki. Organ I instancji zaznaczył, że w pierwotnych planach nie zostały w ogóle ujęte kwestie odpływu wód z przedmiotowego rowu, a nieuwzględnienie wód opadowych, zdaniem organu I instancji, było ewidentną ingerencją w stan tych wód i niewątpliwie nadal ma szkodliwy wpływ na sąsiednie nieruchomości.

Burmistrz podkreślił, że spływanie wody rowem biegnącym ze zbocza [...] jest skutkiem procesu naturalnego, który trwa już od wielu lat. Organ stwierdził także, na podstawie licznych oględzin terenu, że stan przedmiotowego rowu z biegiem czasu pogarszał się z racji na niedostateczne czyszczenie i wykoszenie. W celu zapewnienia stałego przepływu Burmistrz nakazał M. N., J. M., R. i G. M. oraz J. W. utrzymywanie tegoż rowu w stanie ciągłej drożności i czystości.

Ponadto Burmistrz nie podzielił stanowiska biegłego i uznał, że niedopuszczalne jest odprowadzenie wód opadowych do rowu z dachów budynków znajdujących się na nieruchomościach przyległych z uwagi na obowiązek właścicieli do zagospodarowania tych wód we własnym zakresie. Zdaniem Burmistrza, mimo specyfiki terenu, gdzie zgodnie z naturalnym ukształtowaniem i tak wszystkie wody do tego rowu prędzej czy później trafią, zebranie wód opadowych z dachów w jednym momencie i włączenie ich bezpośrednio do rowu sprawia, że nie jest on w stanie jej przyjąć, gdyż rów ten pierwotnie odwadniał tereny zielone niezabudowane. Burmistrz powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren, do dołów chłonnych czy zbiorników retencyjnych gdy działka budowlana, na której jest budynek pozbawiona jest dostępu do kanalizacji. W związku z powyższym organ uznał za niedopuszczalne odprowadzanie wód opadowych z dachów i powierzchni utwardzonych bezpośrednio do rowu i nakazał ich odłączenie.

Organ I instancji wyjaśnił, że nakazał J. W. zwiększenie przepustowości rury typu peszel, przebiegającej przez działkę nr [...], do średnicy minimum ɸ 200, a wielkość ta została dobrana ze względu na fakt, iż im dalej biegnie rów, tym większa powinna być jego przepustowość. Natomiast działania T. P. miały, zdaniem Burmistrza, doprowadzić do zwężenia przepływu z ɸ 200 do ɸ 100, co miało być dokonane ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Organ zaznaczył, że nie nakazał powrotu do stanu pierwotnego, ale nakazał umocnienie wylotu w podmurówce ogrodzenia działki rurą PCV o wymiarze co najmniej ɸ 200, aby zabezpieczyć podmurówkę przed podmyciem. Było to, zdaniem organu I instancji, praktyczniejsze niż powrót do rury otwartej.

Odnośnie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 813/12, Burmistrz wskazał, że zmierzał nie tylko do rozwiązania kwestii naruszenia stosunków wodnych, ale dążył do tego, by zrobić to w sposób ekonomiczny, aby urządzenia cechowały się prostotą i równocześnie zapobiegały szkodom i uwzględniały interes stron. Dlatego, w ocenie Burmistrza, zamiast rozbiórki chodnika i wymiany istniejącego pod nim rurociągu na większy, nakazano wykonanie dodatkowego odwodnienia poza tym chodnikiem. Burmistrz zaznaczył, że chodnik jest ważnym elementem bezpieczeństwa dla pieszych przy dużym ruchu samochodowym na drodze wojewódzkiej, zaś odtworzenie rowu kolidowałoby z wybudowaną przy chodniku infrastrukturą techniczną. Burmistrz powołał się także na obliczenia dokonane przez mgr inż. K. M., z których wynikało, że jedynie 12,8 % wód spływających do rowu biegnącego ze zbocza [...] stanowią wody deszczowe pochodzące z dachów i powierzchni utwardzonych, a w takiej sytuacji faktycznej samo odłączenie tych wód od rowu nie zmniejszy na tyle ogólnego spływu wody, by został on przyjęty całkowicie przez peszel ɸ 100 (istniejący na działce własności T. P., a po jego śmierci – J. W.).

Burmistrz ustalił również, że inwestorem spornego chodnika przy ul. B. była Gmina [...], jednakże działka, na której wykonano chodnik, znajduje się w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. i dlatego tę jednostkę uznano za stronę postępowania.

Organ I instancji wyjaśnił, że nie było potrzeby wskazania dokładnego przebiegu odwodnienia, jako że ze względu na wymóg zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i koniecznością uzyskania odpowiednich uzgodnień oraz pozwoleń przebieg tego odwodnienia może podlegać korektom.

Ponadto Burmistrz wskazał, że nie nałożył obowiązku na Z. i G. P., ponieważ rów wzdłuż ich działki został umocniony betonowymi prefabrykatami, co sprawia, że jego drożność jest całkowicie zachowywana, a strony są świadome obowiązku utrzymywania rowu przylegającego do ich działki. Równocześnie odmówiono tym stronom przywrócenia stanu poprzedniego, ze względu na to, że zlikwidowany został wylot z rynny, który był skierowany do rowu, a zagospodarowano wody opadowe poprzez wprowadzenie ich do studni chłonnej na swojej posesji.

Burmistrz uznał, że zmiana stosunków wodnych polegająca na zmianie przebiegu rowu wynikającej ze zmiany przebiegu wodnicy dokonanej przez R. i G. M. nie wpłynęła negatywnie na grunty sąsiedzkie.

Organ wyjaśnił też, że kwestia kanału burzowego wzdłuż ulicy K. nie została w decyzji rozstrzygnięta, ponieważ z powodu niespełniania wymogów z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie można było nałożyć takiego obowiązku.

Odwołanie od decyzji Burmistrza w zakresie nałożonego na siebie obowiązku wniósł Zarząd Dróg Wojewódzkich w K.. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych niedozwolone jest dokonywanie w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń, a także zmniejszenie jej trwałości i zagrażanie bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności zabrania się odprowadzania wody i ścieków do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi, co miało zostać przez organ I instancji pominięte. Zarząd Dróg Wojewódzkich wskazał także, że w jego ocenie nie naruszono przepisów artykułu 29 Prawa wodnego przy modernizacji ul. B., ponieważ wody opadowe z drogi wojewódzkiej nr [...] nie są odprowadzane na grunty sąsiednie, a kierowane do odbiornika naturalnego – [...]. Zdaniem odwołującego się istniejący przy drodze nr [...] rów miał służyć do odwadniania drogi i na takie okoliczności był wystarczający, zaś istnienie bocznych dopływów do tego rowu jest sprzeczne z art. 39 ustawy o drogach publicznych, jako powstałe bez zgody zarządcy drogi. W odwołaniu zarzucono także, że w postępowaniu nie zbadano i nie wyjaśniono odprowadzenia wód z terenów sąsiednich do rowu przydrożnego. Odwołujący się zarzucił, że to inwestor, czyli Gmina, powinien tak zrealizować inwestycję, aby zapewnić bezkolizyjne odprowadzanie wód z przyległych terenów. Zarząd Dróg Wojewódzkich podniósł, że z powyższych względów nie powinien być zobowiązywany do naprawiania błędów wynikających z niestaranności inwestora oraz uczestników realizowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji, zdaniem odwołującego się, organ I instancji naruszył:

– art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, a także wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, skutkujące uznaniem, że zachodzą podstawy do zastosowania wobec Zarządu Dróg Wojewódzkich art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, podczas gdy w opinii odwołującego, wobec nieustalenia zasadniczych okoliczności, brak jest przesłanek do zastosowania tego przepisu;

– art. 29 ust. Prawa wodnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zarządca drogi spowodował zmianę stanu wody na gruncie, w taki sposób, że wpłynęło to na grunty sąsiednie, podczas, gdy, w opinii odwołującego, brak było przesłanek, do stwierdzenia, że do takich zmian doszło;

– art. 80 kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na oparciu rozstrzygnięcia na opinii biegłego, bez wzięcia pod uwagę oraz odniesienia się do innych dowodów w sprawie;

– art. 107 § 1 kpa poprzez niewystarczające uzasadnienie prawne orzeczenia;

– art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego nie zastosowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 19 września 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 1-3 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie Kolegium decyzja Burmistrza była prawidłowa, a koniecznym było jedynie uzupełnienie jej uzasadnienia. Kolegium wskazało, że z treści art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wynikało, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. A zatem organ, aby zakończyć postępowanie, w sposób jakiego żądali wnioskodawcy oraz jaki zakreślił WSA w Krakowie, obowiązany był ustalić trzy grupy okoliczności: fakt zmian na gruncie, zmianę stosunków wodnych i szkodliwy wpływ tych zmian. Kolegium wskazało, że w sprawie odwołanie, a także wcześniejsze stanowisko strony odwołującej się, oparte było na kwestionowaniu ustaleń dokonanych w oparciu o opinie biegłych i stanowiska stron, a następnie określonych w drodze decyzji przez Burmistrza, dotyczących sposobu i źródeł ustaleń tych trzech grup okoliczności. W ocenie Kolegium ustalenia wynikające z materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji organu I instancji nie odbiegały od stanowiska prezentowanego przez stronę odwołującą się w zakresie zmiany na gruncie. Kolegium zaznaczyło, że organ i biegli stwierdzili, a odwołujący się przyznał, że na działce nr [...] w miejscowości T. doszło do zmian na gruncie - budowy chodnika wraz z kanalizacją deszczową w ciągu ul. B. w miejscowości T.. Odwołujący się nie zaprzeczył też, że oddano mu w trwały zarząd przedmiotową nieruchomość. Dlatego, zdaniem Kolegium, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłych oraz zgłoszonych do protokołów oględzin stanowisk stron, doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] w miejscowości T.. Ponadto budowa chodnika wraz z kanalizacją deszczową w ciągu ul. B. w miejscowości T., nastąpiła niezależnie od woli właścicieli działek oznaczonych jako działki nr [...] i [...] w miejscowości T. i również niezależnie od ich woli, należące do nich nieruchomości zaczęły być miejscem "odstoju" wody opadowej, która nie zmieściła się w zrealizowanej kanalizacji deszczowej pod przedmiotowym chodnikiem. Kolegium uznało, że skanalizowanie rowu biegnącego w ciągu ul. B. stało się przyczyną skutku w postaci zalewania przyległych nieruchomości.

Kolegium wyjaśniło również, że z treści art. 29 ust. 2 Prawa wodnego wynika, że nie ma znaczenia, kto faktycznie dokonał zmian na gruncie, a jedynie fakt, iż właściciel, w tym wypadku jednostka której powierzono nieruchomość w trwały zarząd, ma obowiązek zapewnić, aby taka zmiana nie wpływała szkodliwie na nieruchomości sąsiednie. Kolegium podkreśliło też, że przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie obliguje organu administracji publicznej do badania wszelkich przyczyn negatywnego spływu wód na teren nieruchomości sąsiedniej, lecz zobowiązuje organy do zbadania, czy spływ ten pozostaje w związku przyczyno - skutkowym z działaniem konkretnego właściciela innej działki.

Skargę na decyzję SKO w [...] wniósł Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., zarzucając jej naruszenie:

– art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa polegające na oparciu rozstrzygnięcia na dowolnie poczynionych ustaleniach, a także niedostatecznym wyjaśnieniu przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zmiany stanu wody na gruncie oraz ustalenia szkodliwego ich wpływu na grunty sąsiednie i zastosowania rozwiązania polegającego na wykonaniu odwodnienia w postaci rurociągu o średnicy min. ɸ 400 lub rowu otwartego przy drodze woj. nr [...], ponadto nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania, a w szczególności kwestii zastosowania w sprawie art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;

– art. 29 ust. 1-3 Prawa wodnego poprzez błędne przyjęcie, że skarżący spowodował zmianę stanu wody na gruncie, w taki sposób, że wpłynęło to na grunty sąsiednie i w konsekwencji, że zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie sankcji w postaci nakazania właścicielowi gruntu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego;

– art. 39 ust. 1 pkt 9 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Art. 29 Prawa wodnego reguluje sytuacje, w których doszło do naruszenia istniejących stosunków wodnych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu wody ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Dodatkowo na właścicielu gruntu, stosownie do art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W przypadku zaś spowodowania przez właściciela gruntu zmian stanu wody na gruncie, które to zmiany szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, decyzją nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalenie, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu, następuje w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez właściwe organy administracyjne.

Stosownie do przytoczonych przepisów Prawa wodnego pierwszym celem postępowania wyjaśniającego powinno być ustalenie, czy na danym gruncie doszło do zmiany stanu wód i na czym ta zmiana polega. Zbadanie, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych wymaga tego, by organy przyjęły pewien stan stosunków wodnych na danym gruncie za pierwotny. Podkreślić trzeba też, że w ramach konkretnego postępowania nie bada się wszelkich zmian, jakie na przestrzeni nawet wielu lat zachodziły na badanym terenie, a ponadto postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 Prawa wodnego nie służy do kompleksowego regulowania stosunków wodnych całej miejscowości lub jej części, lecz ma na celu ocenę danego wycinka terenu.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, wskazać należy, że w postępowaniu tym zostały sporządzone dwie opinie biegłych, a mianowicie "Opinia dotycząca zmiany stosunków wodnych na terenie działek w rejonie ulicy B. w T. wraz z propozycją rozwiązań problemu" (grudzień 2009 r. autorstwa mgr inż. K. M.) oraz "Opinia biegłego hydrologa" (sierpień 2013 r. autorstwa dr inż. B. R.). Podkreślić trzeba, że obie powołane opinie zgodnie wskazują, iż za pierwotny stan stosunków wodnych na gruncie, w opisanym wyżej rozumieniu, należy przyjąć stan, w którym na badanym terenie istniał rów, którego bieg rozpoczynał się od przepustu obok budynku nr [...], biegł po działkach nr [...], [...] i [...], przybierał formę kanału na działkach nr [...] i [...], ponownie stawał się rowem na działkach nr [...] i [...] i odprowadzał wody opadowe do rowu przydrożnego wzdłuż drogi wojewódzkiej. Istotne znaczenie ma również to, że wody opadowe ze zlewni o powierzchni 5,75 ha spływały całą powierzchnią stoku (a więc nie tylko przedmiotowym rowem), lecz stan ten został zmieniony w momencie zbudowania drogi wojewódzkiej. Równocześnie z powstaniem tej drogi uformowany został rów przydrożny zbierający wody opadowe spływające po stoku. Ponownie podkreślić trzeba, że co do opisanego wyżej stanu pierwotnego obie opinie biegłych są całkowicie zgodne, a dodatkowo ustalenia w tym zakresie potwierdzają zeznania stron będących od wielu lat mieszkańcami badanego terenu. Zatem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza ustalenia dokonane odnośnie tzw. stanu pierwotnego i w ocenie Sądu w tym zakresie nie można zasadnie postawić organom zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Kolejna istotna dla oceny zaskarżonej decyzji okoliczność ma charakter niesporny, a mianowicie w 2008 r. została przeprowadzona modernizacja ulicy B. w T. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w taki sposób, że zlikwidowano rów przydrożny i w jego miejsce wybudowano chodnik, pod którym umieszczono kolektor burzowy o średnicy 300 mm, a na pewnym odcinku o średnicy 200 mm. Obaj biegli, opierając się na dokumentacji projektowej sporządzonej na potrzeby modernizacji ul. B., podkreślili, że kolektor burzowy został przewidziany jako zbierający wody opadowe z jezdni, chodnika oraz terenu przyległego jedynie o szerokości 30 m. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie uwzględniono opisanego wyżej stanu pierwotnego odnośnie spływu wód opadowych, czyli tego, że istniejące ukształtowanie terenu skutkuje tym, iż dotychczas istniejący rów przydrożny zbierał wody opadowe ze zlewni o wielokrotnie większej powierzchni.

W świetle tych niespornych ustaleń za zasadny należy uznać wniosek wynikający z obu opinii biegłych, że przeprowadzona modernizacja ulicy B., a w szczególności likwidacja istniejącego otwartego rowu przydrożnego, stanowiła zmianę stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 Prawa wodnego. Biegli zgodnie orzekli, że w 2008 roku przy modernizacji przewidziano zbyt małą przepustowość kolektora burzowego znajdującego się pod nowo wybudowanym chodnikiem, nie uwzględniając, że wody spływające wzdłuż naturalnego nachylenia stoku [...] w kierunku rzeki [...] napotkają przeszkodę w postaci drogi i nie będą w stanie pomieścić się w kolektorze ze względu na jego zbyt mały przekrój w stosunku do powierzchni obsługiwanej zlewni. Zdaniem biegłych skutkowało to cofaniem się spływających wód opadowych ze szkodą dla sąsiednich nieruchomości (działek nr [...], [...], [...]). Zdaniem Sądu organy prowadzące kontrolowane postępowanie zasadnie posłużyły się dowodami w postaci opinii biegłych (niewątpliwie bowiem w sprawie wymagane było posiadanie wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 § 1 kpa), a następnie nie przyjęły bezkrytycznie sporządzonych w sprawie opinii biegłych, lecz dokonały ich wnikliwej oceny, konfrontując je z całością materiału dowodowego oraz wskazaniami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Dlatego, w ocenie Sądu, ustalenia organów dotyczące przesłanki naruszenia stosunków wodnych i wynikającej z tego naruszenia szkody dla gruntów sąsiednich były prawidłowe i również w tym zakresie nie można zasadnie postawić organom zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Ponadto nietrafnie zarzucono w skardze, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie nie wyjaśniły tego, czy zastosowanie się przez wszystkich właścicieli gruntów wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji nie sprawi, że obowiązek nałożony na stronę skarżącą stanie się zbędny, bo naruszenie istniejących stosunków zostanie usunięte. Zwrócić bowiem należy uwagę, że w obu opiniach biegłych dokonano analizy struktury spływających po badanym terenie wód opadowych, a w opinii K. M. wyraźnie stwierdza się, że spływ wód z powierzchni dachów wynosi niecałe 13 % całego odpływu zlewni, z powierzchni dróg około 40 %, zaś z powierzchni dróg gruntowych około 47 %. Nie ulega więc wątpliwości, że uregulowanie wyłącznie kwestii spływu wód z powierzchni dachowych z pominięciem obowiązku udrożnienia kolektora burzowego pod chodnikiem wzdłuż ul. B. dotyczyłoby tylko niewielkiej części spływających wód opadowych i nie doprowadziłoby do usunięcia naruszenia stosunków wodnych. Niemniej jednak zauważyć też trzeba, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie nie zignorowały kwestii usunięcia naruszeń stosunków wodnych wywołanych przez nieprawidłowy stan rowu biegnącego w dół stoku [...] oraz przez odprowadzanie wód opadowych do tego rowu przez właścicieli okolicznych nieruchomości. Stosowne obowiązki (opisane w punktach 2 - 8 sentencji decyzji Burmistrza ) zostały nałożone na właścicieli, na których nieruchomościach stwierdzono naruszanie stosunków wodnych, a w ocenie Sądu treść tych obowiązków nie została przez organy ukształtowana w sposób dowolny, lecz opierała się na wnioskach zawartych w obu opiniach biegłych oraz na całości zgromadzonego materiału dowodowego. Zatem także w tym zakresie nie można mówić o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Skoro zaś przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające odpowiadało zasadom zawartym w kpa i w ten sposób zgromadzony materiał dowodowy wyraźnie wskazywał, że na badanym obszarze miało miejsce naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, to zasadnie organy obu instancji przyjęły, iż zachodziły podstawy do zastosowania art. 29 Prawa wodnego i nałożenia obowiązków opisanych w sentencji decyzji Burmistrza. Dlatego, w ocenie Sądu, zarzut skargi naruszenia art. 29 Prawa wodnego nie jest zasadny. Sąd uznał też, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala stronom na zapoznanie się z motywami podjętego rozstrzygnięcia oraz zastosowanymi przez organ przepisami prawa.

Natomiast brak odniesienia się przez SKO w [...] do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zdaniem Sądu, nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ przepis ten zabrania dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi (pkt 9). Nietrafnie strona skarżąca zarzuca, że w kontrolowanym postępowaniu został naruszony ww. przepis ponieważ, jak wskazano wyżej, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że istniejący sposób spływu wód z badanego terenu został zmieniony przez modernizację drogi wojewódzkiej. Zatem to inwestycja zrealizowana na terenie obecnie znajdującym się w zarządzie strony skarżącej w istocie stanowiła naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, a nie organy prowadzące kontrolowane postępowanie (lub inne strony postępowania) dopuściły się naruszenia tego przepisu. To przecież błędne założenia projektowe doprowadziły do wadliwego skonstruowania kolektora burzowego jako elementu drogi wojewódzkiej i to te błędy spowodowały także zagrożenie dla drogi wojewódzkiej, gdyż doprowadziły do niewystarczającego zabezpieczenia drogi przed spływem wód ze zbocza [...], nieuwzględniającego stanu wód istniejącego od bardzo wielu lat. Zwrócić też należy uwagę, że jeśli zarządca drogi uważał, że stan istniejący przed modernizacją stanowił zagrożenie dla drogi wojewódzkiej, powinien był podjąć stosowne kroki prawne, a nie jedynie w sposób faktyczny zmieniać stan stosunków wodnych.

Odnośnie zawartego w skardze zarzutu, że możliwe było wybranie innego wariantu uregulowania stosunków wodnych niż określony w zaskarżonej decyzji, zwrócić należy uwagę, że warianty takie były rozważane w toku postępowania administracyjnego. Wskazywana w skardze możliwość wykonania przewiertu pod drogą wojewódzką stanowiła jeden z zaproponowanych przez biegłych wariantów usunięcia naruszenia stosunków wodnych, lecz strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego pomimo kilkakrotnego zapoznawania się z materiałem dowodowym w żaden sposób nie wyraziła zainteresowania wyborem takiego rozwiązania. Ponadto w aktach sprawy znajduje się informacja (k. 911-915 a.a), że inwestycja taka byłaby sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też, w ocenie Sądu, tego rodzaju zarzut skargi nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ wybrany przez organy sposób usunięcia stwierdzonego naruszenia stosunków wodnych został w sposób przekonujący uzasadniony jako zmierzający do prawidłowego odprowadzenia wód opadowych bez konieczności naruszania wykonanej już infrastruktury.

Sąd dokonał również oceny zaskarżonej decyzji pod kątem realizacji wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 813/12 i nie stwierdził naruszenia art. 153 ppsa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organy zasadnie stwierdziły naruszenie stosunków wodnych na badanym terenie i zastosowały art. 29 Prawa wodnego wobec właścicieli nieruchomości, na których te naruszenia stosunków wodnych zaistniały, w tym także do strony skarżącej, jako podmiotu, w którego dyspozycji znajduje się ulica B. wraz z infrastrukturą i który jest władny w ramach swoich uprawnień właścicielskich do usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.