Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 4787/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA del do WSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Sędziowie as WSA Jakub Linkowski,, as WSA Wanda Zielińska – Baran (spr), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2004r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] października 2003 Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Minister Kultury postanowieniem z dnia [...] października 2003r.,po rozpatrzeniu zażalenia T. M., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 106 § 1 i 5, art. 127 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa; art. 8 ust.l pkt 1 i ust. 6 ustawy o ochronie dóbr kultury ( Dz. U. z 1999r. Nr 98, poz. 1150, ze zm.) oraz art. 85 ust.l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2003r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie obiektu usługowo-handlowego, w części dwukondygnacyjnego, przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu tego postanowienia podano, że stosownie do treści art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym w niniejszej sprawie mają zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ust.4 pkt 4 tej ustawy organ konserwatorski obowiązany jest ocenić zgodność planowanego zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz ocenić czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego. Z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] września 1992r. wynika, że teren ww. inwestycji położony jest strefie centralnych funkcji miasta, na obszarze ścisłego centrum. Zgodnie z ustaleniami ogólnymi nr [...] Planu teren ten objęty jest nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej zasad rozplanowania wybranych elementów układu i zabudowy, oznaczona na rysunku literą [...]. Natomiast z Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W., zatwierdzonego uchwałą Rady Dzielnicy Nr [...] z dnia [...] lutego 1993r. wynika, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest w zespole Centrum Obsługowego "M." ([...]), w którym obowiązuje ochrona charakteru urbanistyczno-architektonicznego -adaptacja zabudowy zabytkowej, zabudowy w dobrym stanie technicznym, zlokalizowanej w pierzejach ulic. W obszarze tym wyklucza się działania zmieniające układ przestrzenny i charakter zabudowy.

W ocenie organu planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami planu z 1993 roku, ponieważ wyklucza on działania zmieniające układ przestrzenny i charakter zabudowy. Planowana realizacja obiektu o funkcji usługowo-handlowej przylegającego do zachodnich ścian budynków mieszkalnych przy Al [...] oraz budynku biurowego przy ul. [...] spowodowałoby naruszenie historycznego sposobu zagospodarowania terenu i zamazanie czytelnego planu przestrzennego tej części miasta. Realizacja obiektu wysuniętego poza ukształtowaną linię zabudowy zmieniłaby układ przestrzenny, a tym samym doprowadziłaby do degradacji wnętrza ulicy [...], a także zakłóciłaby zachowany na tym terenie charakter zespołu zabudowy. Planowana inwestycja jest niedopuszczalna ze stanowiska konserwatorskiego, ponieważ zniekształci zharmonizowaną pod względem architektonicznym pierzeję wytworzoną przez budynki powstałe po 1945 roku oraz zaburzy układ urbanistyczny tej części miasta. W odniesieniu do zarzutu zażalenia, że organ konserwatorskie nie ustalił co jest przedmiotem oceny konserwatorskiej oraz nie określił jej podstawy prawnej wyjaśniono, że przedmiot i zakres ochrony wynika przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury jak też z przepisów ustawy o zagospodarowaniu terenu. Podano, że studium zagospodarowania kwartału [...]. -Al. [...].,[...], [...]. nie jest przepisem gminnym i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Każdy organ współdziałający zgodnie z orzecznictwem obowiązany jest dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W obszernej skardze T. M. przede wszystkim podniósł, że błędnie zostało ustalone, że nieruchomość, na której ma być realizowana inwestycja znajduje się w zakresie kompetencji służb konserwatorskich, ponieważ ochrona konserwatorska, o której stanowi zapis ogólny nr [...] Planu odnosi się do wybranych elementów, a nie do całej strefy [...], pokrywającej się z przedwojennym obszarem W.. Plan nie określa, które z wybranych elementów podlegają ochronie konserwatorskiej, odsyłając w tym zakresie do planów szczegółowych. Przyjmując argumentację Ministra Kultury cały teren strefy [...] podlegałby ochronie konserwatorskiej, skoro pokrywa się z przedwojennymi granicami W., a to oznaczałoby, iż wszystkie inwestycje planowane na tym obszarze podlegałyby uzgodnieniu konserwatorskiemu, a tymczasem praktyce tylko niewielka ich część. Organ nie wskazał, co w sąsiedztwie planowanej inwestycji jest przedmiotem ochrony służb konserwatorskich na podstawie przepisów ustawy o ochronie dóbr kultury i nie podał, czy układ przestrzenny oraz budynki powstałe po 1945 roku podlegają ochronie konserwatorskiej z tytułu ich wpisania do rejestru zabytków.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i granicami skargi.

Na wstępie podnieść należy, iż w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia nie obowiązywała już ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz.139 z późn. zm.), albowiem z dniem 11 lipca 2003r. utraciła moc obowiązującą w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717). W myśl przepisu przejściowego art. 85 ust. 1 cyt. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, na co trafnie zwrócił uwagę Minister Kultury w zaskarżonym postanowieniu. Oznacza to, że do postępowania odwoławczego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst z 1999 r. Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.).

Zgodnie z art. 40 ust.l pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wojewódzki konserwator zabytków powinien dokonać oceny zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie organom orzekającym obu instancji uszło jednak uwadze, że zgodnie z art. 67 ust.l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu wejścia w życie tej ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego utraciły moc z dniem 1 stycznia 2003 roku. Ważność tych planów, jak stanowi ust. la ww. artykułu, może być przedłużona o jeden rok, tj. do 1 stycznia 2004 roku, o ile w terminie do 1 stycznia 2003 roku rada gminy uchwali studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i przystąpi do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany.

Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby organy uzgadniające obu instancji dokonały ustaleń , czy Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą Rady miasta z dnia [...] września 1992 r., jak też Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy W., zatwierdzony uchwałą Rady Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1993r., stanowiące podstawę uzgodnień planowanego zamierzenia inwestycyjnego, obowiązywały w dacie wydanych rozstrzygnięć. Ustalenia te są istotne dlatego, że w razie braku planu zagospodarowania przestrzennego przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przewidują odrębny tryb postępowania ( art. 44 ).

Stosownie do zasady praworządności ( legalności), określonej w art. 6 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Z zasady tej wynika obowiązek dla organu stosującego prawo ustalić obowiązywanie przepisów, na które się powołuje.

Skoro w niniejszej sprawie nie została przez organy orzekające wyjaśniona kwestia obowiązywania ww. planów zagospodarowania przestrzennego, stanowiących podstawę uzgodnienia, to w tej sytuacji Sąd nie ma możliwości dokonania kontroli zgodności rozstrzygnięć organów obu instancji pod względem ich zgodności z przepisami prawa miejscowego.

Konkludując należy stwierdzić, że wskazane uchybienie sprawia, że zaskarżone postawienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji nie mogły się ostać w obrocie prawnym z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art.6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych też podanych powyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).