Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1464/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13 k ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3394/14 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 2 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3394/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G. M., uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2011 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2011 r. o godz. [...] czasu UTC po drodze krajowej nr [...], na odcinku O. (granica państwowa)-G.; stwierdził, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na G. M. karę pieniężną w wysokości 81.000 zł tytułu nieuiszczenia opłaty elektroniczne za m.in. przejazd:

15) w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]czasu UTC po drodze krajowej nr [...], na odcinku O. (granica państwowa)-G. (bramownica kontrolna: [...].

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433 ze zm.), bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej u.d.p.).

Decyzją z [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2011 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]czasu UTC po drodze krajowej nr [...], na odcinku O. (granica państwowa)-G..

Organ stwierdził, że [...] października 2011 r., na autostradzie [...], na odcinku węzeł K. - węzeł M. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów: samochód ciężarowy marki D. o nr rej. [...] wraz z przyczepą ciężarową marki H. o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował G. M.. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Obecność urządzenia viaBox nie została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego, znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego.

W trakcie kontroli pojazdu stwierdzono, że urządzenie służące do pobierania opłat elektronicznych znajduje się w pojeździe, lecz nie było ono zamontowane we właściwy sposób, przewidziany w instrukcji obsługi urządzenia viaBox - pozwalający na prawidłowe automatyczne naliczanie opłaty elektronicznej za przejazd odcinkami płatnymi dróg krajowych.

Stwierdzono, iż status urządzenia viaBox jest ustawiony na pojazd lub zespół pojazdów do 3,5 t - po naciśnięciu przycisku kontrolnego jednokrotnie zapalał się wskaźnik w kolorze zielonym, co oznaczało, że urządzenie viaBox działa prawidłowo. Nie stwierdzono sygnalizacji drugiego wskaźnika (zapalającego się w przypadku zadeklarowania przyczepy).

Z systemu centralnego uzyskano informację, iż z kontrolowanym zespołem pojazdów powiązany jest incydent zanotowany w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]czasu UTC na drodze krajowej nr [...], na odcinku O. (granica państwowa)-G..

Zdaniem organu okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Organ uznał, że strona przed wystąpieniem pierwszego naruszenia poruszała się z urządzeniem viaBox ustawionym na tryb z przyczepą, a więc operowała urządzeniem w sposób prawidłowy. Późniejsze wystąpienie naruszeń było zatem wynikiem nieprawidłowego operowania przełącznikiem przez kierowcę. Odnosząc się do kwestii braku komunikacji z urządzeniem viaBox organ wyjaśnił, że odnotowanie takiego komunikatu prawdopodobnie było spowodowane nieprawidłowym zamontowaniem urządzenia viaBox.

WSA w Warszawie uwzględnił skargę G. M. na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu, organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a., tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Jednocześnie nie podzielił jednak poglądu, że przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej, zwłaszcza jeżeli przyczyny te mogą leżeć po stronie operatora systemu.

Zdaniem WSA skarżący konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego podnosił, że nie mógł dokonać zapłaty za przejazd, wskutek błędnego pouczenia o działaniu urządzenia viaBox. Pełnomocnik strony wskazywał, że zgodnie z zawartą [...] lipca 2011 r. umową i otrzymaną instrukcją obsługi urządzenia viaBox skarżący wykonywał nałożone na niego zgodnie z ustawą o drogach publicznych obowiązki. Pełnomocnik skarżącego podkreślał, że w instrukcji nie została zawarta informacja o konieczności zadeklarowania przyczepy poprzez naciśnięcie dłużej niż dwie sekundy przycisku na urządzeniu, gdyż dopiero wtedy będzie pobierana opłata. Natomiast instrukcja uzupełniająca do instrukcji obsługi urządzenia viaBox nie została właścicielce pojazdu nigdy doręczona. Strona stosowała się do instrukcji obsługi przekazanej wraz z urządzeniem i uruchomiła urządzenie w sposób w niej opisany w celu wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Zdaniem pełnomocnika strona umożliwiła pobór opłaty elektronicznej.

Za bezsporne WSA uznał, że w dniu, w którym stwierdzono nieuiszczenie przez skarżącego opłaty za przejazd po drodze krajowej, na koncie były wystarczające środki pieniężne do jej uiszczenia.

Dlatego Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej skarżącego decydujące znaczenie ma okoliczność, o jakiej treści pouczenie w zakresie uiszczania opłat za przejazd drogą krajową bądź autostradą otrzymał oraz dlaczego urządzenie viaBox nie nawiązywało komunikacji z bramownicą.

W ocenie Sądu, poczynione w tym zakresie przez organ ustalenia, uznać należy za niewystarczające.

Przesłuchiwany w trakcie postępowania świadek stwierdził, że strona przed wystąpieniem pierwszego naruszenia poruszała się z urządzeniem viaBox ustawionym na tryb z przyczepą, a więc operowała urządzeniem w sposób prawidłowy. Późniejsze wystąpienie naruszeń było więc wynikiem nieprawidłowego operowania przełącznikiem przez kierowcę. Przyczyną nieuiszczenia był brak zmiany trybu pracy urządzenia viaBox z pojazdu lekkiego (poniżej 3,5 t) na pojazd ciężki (powyżej 3,5 t).

Jednocześnie świadek wskazał, że powodem braku komunikacji mogło być niewłaściwe zamontowanie urządzenia viaBox. Natomiast ustawienie urządzenia viaBox na tryb bez zadeklarowanej przyczepy nie wpływa na brak komunikacji. Jako przyczynę udzielenia rozbieżnych odpowiedzi świadek wskazał skomplikowany charakter sprawy i dużą ilość naruszeń do sprawdzenia. Ponadto świadek zeznał, że od początku działania systemu do urządzenia viaBox dołączana była instrukcja obsługi wraz z informacją uzupełniającą odnoszącą się do sposobu przechodzenia na tryb pojazdu z przyczepą. Wedle umowy taka informacja zawarta jest również na stronie internetowej operatora systemu oraz udzielana przez konsultantów telefonicznego centrum obsługi klienta.

W oficjalnym stanowisku K. Sp. z o.o. wskazała, że powodem niepobrania opłaty elektronicznej za wskazany przejazd był brak zmiany trybu pracy (z poniżej 3,5 t na powyżej/równa się 3,5 t) przez użytkownika na urządzeniu viaBox lub brak urządzenia w pojeździe. Instrukcja obsługi wraz z instrukcją uzupełniającą dołączana była do każdego urządzenia viaBox, wydawanego w punktach obsługi klienta przy rejestracji urządzenia, od początku działania systemu. Z początkiem września do urządzenia dołączana była nowa instrukcja zawierająca informacje z pierwszej instrukcji oraz instrukcji uzupełniającej.

W ocenie organu natomiast brak komunikacji z urządzeniem viaBox spowodowany był nieprawidłowym zamontowaniem urządzenia viaBox. Położenie luzem urządzenia viaBox na desce rozdzielczej, stwierdzone podczas kontroli spowodowało, że skaner urządzenia kontrolnego nie wykrył obecności urządzenia viaBox w pojeździe.

Pomimo tych rozbieżności co do przyczyn braku komunikacji z urządzeniem viaBox, organ nie podjął działań mających na celu ich wyjaśnienie, uznając stanowisko K. Sp. z o.o. za wystarczające. Powyższe zostało uznane za niedopuszczalne z punktu widzenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, GITD dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd stwierdził, iż rolą organu nie było ustalenie okoliczności pozwalających organowi na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za naruszenia wynikające z przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p.., albowiem jak słusznie zauważył organ takich ustawodawca nie przewidział, lecz ustalenie, czy skarżący w ogóle podlegał karze. W ocenie WSA, z uwagi na bardzo dotkliwe skutki finansowe takiej decyzji, powyższe okoliczności powinny być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, nieuprawniony jest także przyjęty przez organ sposób rozumienia ww. przepisów pozwalający na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości, w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak pełnej wysokości opłaty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 133 § 1, art. 134 § 1; art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w niczym nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w rozpatrywanej sprawie skarżący został kilkakrotnie ukarany za jeden czyn polegający na przejeździe płatnym odcinkiem drogi krajowej nr [...] O. (granica państwowa) - G. bez wniesienia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości, z uwagi na liczbę tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku drogi, podczas gdy na skarżącego nałożona została wyłącznie jedna kara za wskazane naruszenie, tj. za przejazd tym konkretnym płatnym odcinkiem drogi w dniu [...] września 2011 r., bez uiszczenia opłaty elektronicznej, które to naruszenie zostało zarejestrowane w systemie elektronicznego poboru opłat o godzinie [...]czasu UTC przez jedną tylko bramownicę kontrolną;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie zebrał i nie ocenił należycie całego materiału dowodowego w sprawie, albowiem nie wyjaśnił okoliczności o jakiej treści pouczenie w zakresie uiszczania opłat elektronicznych za przejazd drogą krajową otrzymał skarżący oraz dlaczego urządzenie viaBox nie nawiązywało komunikacji z bramownicą, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób niewątpliwy wynikało, że fakt braku komunikacji urządzenia z bramownicami do poboru opłat mógł być spowodowany wyłącznie okolicznością nieobecności urządzenia w pojeździe podczas przejazdu lub jego niewłaściwym umiejscowieniem (co potwierdziły ustalenia kontroli drogowej), uniemożliwiającym nawiązanie komunikacji, skoro takowej nie było, albowiem sam brak zmiany trybu pracy (z poniżej 3,5 tony na powyżej/równa się 3,5 tony) przez użytkownika nie skutkowałby w żadnym razie całkowitym brakiem komunikacji pomiędzy urządzeniem viaBox a bramownicą, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, a jedynie samym tylko niepobraniem opłaty, na co wbrew wątpliwościom Sądu wskazywały jednoznacznie wyjaśnienia spółki K. i zeznania jej pracownika, wobec czego organ słusznie przyjął, że skarżący podlegał karze za stwierdzone naruszenie;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., poprzez stwierdzenie, że organ nie wyjaśnił należycie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż rolą organu nie było ustalenie okoliczności pozwalających na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie, gdyż ustawodawca takowych nie przewidział, lecz ustalenie czy skarżący w ogóle podlegał karze, czego organ nie uczynił, podczas gdy z materiału dowodowego i okoliczności sprawy wynikało, że do naruszenia doszło wskutek braku komunikacji urządzenia viaBox z bramownicą do poboru opłat zainstalowaną na odcinku drogi krajowej nr [...] O. (granica państwowa) – G. w dniu [...] września 2011 r., które mogło być spowodowane wyłącznie zaniedbaniem skarżącego polegającym na braku urządzenia w pojeździe lub jego niewłaściwym umiejscowieniem, a nie samą tylko jego nieprawidłową obsługą, wobec czego skarżący podlegał odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., w związku z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ dokonał błędnej wykładni ww. przepisów i w sposób nieuprawniony dopuścił się kumulacji kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe odcinkiem drogi krajowej nr [...] O. (granica państwowa) – G. w dniu [...] września 2011 r. w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, podczas gdy skarżącemu wymierzona została tylko jedna kara pieniężna za wskazane naruszenie, tj. jeden przejazd danym odcinkiem drogi krajowej nr [...] O. (granica państwowa) – G. określonym w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 433 ze zm.), który miał miejsce w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]czasu UTC, i co odpowiadało dyspozycji normy prawnej zamieszczonej w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, z jednej strony, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających organowi na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ww. przepisów, z drugiej zaś stwierdzenie, że karze w trybie tych przepisów w ogóle nie podlega takie zaniedbanie kierującego pojazdem, który poprzez niewłaściwe zamontowanie bądź brak urządzenia viaBox w pojeździe doprowadza do braku komunikacji tego urządzenia z systemem poboru opłat, przez co nie dochodzi do jej uiszczenia za przejazd danym odcinkiem drogi krajowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie sformułowanych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Skarga ta została oparta zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie, jak i mających wpływ na wynik sprawy zarzutach naruszenia przepisów postępowania.

Istota wskazanych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów sprowadza się w istocie do dwóch kwestii wymagających rozstrzygnięcia. Pierwsza dotyczy stanowiska Sądu I instancji, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych, nakładając na skarżącego kilkakrotnie karę pieniężną za przejazd po tej samej drodze krajowej. Przepis ten nie przewiduje bowiem możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Sąd I instancji uznał, że z uwagi na sankcyjny charakter tego przepisu nie jest możliwa jego dowolna wykładnia.

Rzecz jednak w tym, iż Sąd I instancji nie podjął nawet próby wykazania, iż taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W sprawie tej na skarżącego została nałożona kara z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] września 2011 r. o godzinie [...]po drodze krajowej nr [...] na odcinku O. (granica państwowa) – G.. Z zebranego zaś w sprawie materiału dowodowego, w tym z treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji GITD nie wynika, aby na skarżącego została nałożona jakaś inna kara pieniężna za przejazd w dniu [...] września 2011 r. po tej samej drodze krajowej nr [...]. W punktach 16 i 17 decyzji z dnia [...] października 2011r. wskazano natomiast przejazdy w tym samym dniu, tj. w dniu [...] września 2011r., ale po innej drodze (autostrada [...]). Nie jest jednak rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonywanie samodzielnych ustaleń czy określony stan faktyczny (przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej) miał miejsce, lecz kontrola w ramach złożonej skargi kasacyjnej prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Podkreślić przy tym należy, iż w sytuacji gdyby się okazało, iż organ nałożył na skarżącego "kilkakrotnie karę pieniężną za jeden przejazd danym odcinkiem drogi", to zbędne byłyby rozważania Sądu I instancji dotyczące niewyjaśnienia przez organ innych "okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy". Ponadto Sąd I instancji stwierdził "(...) iż rolą organu nie było ustalenie okoliczności pozwalających organowi na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za naruszenia wynikające z przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p., albowiem jak słusznie zauważył organ takich ustawodawca nie przewidział, lecz ustalenie czy skarżący w ogóle podlegał karze".

Zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Sąd I instancji nie wskazał jednak na żadne uchybienia organu w zakresie ustaleń niezbędnych do zastosowania art. 13k ust. 1 omawianej ustawy.

Zamiast tego Sąd I instancji uznał działanie organu "za niedopuszczalne z punktu widzenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego", gdyż pomimo rozbieżności co do przyczyn braku komunikacji z urządzeniem viaBox, organ nie podjął działań mających na celu ich wyjaśnienie, uznając stanowisko K. Sp. z o.o. za wystarczające.

Według tego ostatniego stanowiska powodem niepobrania opłaty elektronicznej za wskazany przejazd był brak zmiany trybu pracy (z poniżej 3,5 t na powyżej/równa się 3,5 t) przez użytkownika na urządzeniu viaBox lub brak urządzenia w pojeździe.

Natomiast w ocenie organu brak komunikacji z urządzeniem viaBox spowodowany był nieprawidłowym zamontowaniem urządzenia viaBox. Położenie luzem urządzenia viaBox na desce rozdzielczej, stwierdzone podczas kontroli spowodowało, że skaner urządzenia kontrolnego nie wykrył obecności urządzenia viaBox w pojeździe.

Jak z powyższego wynika wyłączną przyczynę nieuiszczenia przez skarżącego wymaganej opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem autostrady stanowił brak komunikacji urządzenia viaBox z bramownicą systemu poboru opłat.

Dla Sądu I instancji sam fakt braku tej komunikacji nie mógł stanowić wystarczającej przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, w sytuacji gdy organ nie wyjaśnił należycie, czy ten brak komunikacji był spowodowany "brakiem zmiany trybu pracy urządzenia", o jakim mowa w stanowisku Spółki K., czy też nieprawidłowym zamontowaniem urządzenia viaBox.

Rozważając powyższe rozbieżności Sąd I instancji nie odniósł się w żaden sposób do konsekwencji jakie może spowodować ustalenie przez organ przyczyn braku komunikacji urządzenia znajdującego się w pojeździe z bramownicą rejestrującą przejazd.

Innymi słowy, Sąd I instancji zarzucając organowi brak wyczerpującego zebrania i oceny całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) nie podał, czy uzupełnienie tego materiału dowodowego we wskazanych przez Sąd kierunkach będzie miało znaczenie dla ustalenia, czy skarżący podlegał karze.

Sąd I instancji sam przecież już wcześniej przyznał, iż "rolą organu nie było ustalenie okoliczności pozwalających organowi na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za naruszenia wynikające z przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p., albowiem takich ustawodawca nie przewidział".

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i orzekł jak w wyroku, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że ze względu na okoliczności tej sprawy stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania kasacyjnego na rzecz zasady słuszności.