Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 388/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 268 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni we W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].05.2017 r., nr [...], Starosta [...] udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi we [...] (dalej w skrócie: GDDKiA lub strona skarżąca) pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód – odprowadzenie do rowu melioracyjnego [...] (działka nr [...],[...] obręb [...]) istniejącym wylotem, wód opadowych i roztopowych z odcinka drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] w ilości Qhmax = 187,16 m³/h, Qdrś=57,13 m³/d, Qrmax =8998,02 m³/rok.

Pismem z [...].02.2018 r., nr [...], stanowiącym informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne, Dyrektor Zarządu Zlewni we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, na podstawie art. 271 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.), zwanej dalej: u.p.w. oraz decyzji nr [...] z [...].05.2017 r., ustalił GDDKiA Oddział we [...] za okres od 1.01.2018 r. do 31.12.2018 r. opłatę stałą w wysokości 47,00 zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.

W złożonej reklamacji GDDKiA Oddział we [...] podniosła, że opłata roczna nie powinna być naliczona, gdyż wydane pozwolenie wodnoprawne z [...].05.2017 r. stanowi zgodę na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego, tj. urządzenia wodnego a nie do wód, czego wymaga art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w.

Po rozpoznaniu reklamacji Dyrektor Zarządu Zlewni we [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uznał ją za niezasadną i wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 4 pkt 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 u.p.w., decyzją z dnia [...].04.2018 r. określił GDDKiA Oddział we [...] za okres od 1.01.2018 r. do 31.12.2018 r. opłatę stałą w wysokości 47,00 zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że odprowadzanie wód do wód określone w pozwoleniu wodnoprawnym z [...].05.2017 r., następuje za pośrednictwem rowu, tj. urządzenia wodnego, który pełni w tej sytuacji funkcję kanalizacji otwartej. Skoro zatem GDDKiA Oddział we [...] uzyskała pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, to podlega obowiązkowi ponoszenia opłaty stałej.

W złożonej skardze GDDKiA Oddział we [...] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. poprzez jego oczywiście błędne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do określenia stronie skarżącej na podstawie art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. za okres od dnia 1.01.2018 r. do 31.12.2018r. opłaty stałej w wysokości 47,00 zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych. W uzasadnieniu skarżąca strona podkreśliła, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., usługi wodne obejmują odprowadzenie do wód lub do urządzeń wodnych – wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Jednocześnie przepis art. 268 u.p.w. wskazuje zakres usług wodnych, dla których realizacji winny być naliczone opłaty za usługi wodne. W szczególności art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za "odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast". Autor skargi podkreślił, że ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że opłaty za usługi wodne nalicza się w przypadku odprowadzania wód opadowych do wód, z pominięciem sytuacji w której będą one odprowadzane do urządzeń wodnych, czyli do rowów – zgodnie z art. 16 pkt 65 lit a u.p.w. Z tych powodów nie zgodził się z oceną organu, że rów melioracyjny (wskazany jako odbiornik wód opadowych w pozwoleniu wodnoprawnym), stanowi "funkcję kanalizacji otwartej", ponieważ sieć kanalizacji (otwarta czy też zamknięta) pod kątem technicznym stanowi element szczelnej sieci mającej na celu odprowadzanie wód opadowych do odbiornika, za pośrednictwem wylotu urządzenia kanalizacyjnego (opisanego w art. 16 pkt 65 lit. f u.p.w. jako "wylotu urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych"). Wylot ten został w decyzji wodnoprawnej wskazany jako już istniejący i umiejscowiony za pomocą współrzędnych geograficznych, ze wskazaniem jego średnicy i odbiornika, tj. rowu melioracyjnego. Ponadto podkreślono w skardze, że rów melioracyjny jest urządzeniem melioracji wodnej, która na podstawie art. 195 u.p.w. polega na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy, więc nie mogą nią być urządzenia szczelne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze organ powołał się na treść art. 269 ust. 2 u.p.w., który to przepis stanowi, że opłat nie ponosi się za jezdnie, drogi publiczne oraz drogi kolejowe, z których wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód lub ziemi przy pomocy urządzeń wodnych umożliwiających retencję lub infiltrację tych wód. Wobec tego zauważano, że odprowadzanie wód opadowych do rowów (który z zasady nie można zaliczyć do urządzeń retencjonujących wodę lecz do urządzeń odprowadzających wodę z terenów przyległych), powoduje, że wody opadowe ostatecznie trafiają za pośrednictwem tych urządzeń do wód, tj. cieków wodnych. W ocenie organu, nie można też mówić o infiltracji do gruntu wód opadowych wprowadzanych do rowów. Powyższy przepis zwalnia z opłat tylko taki sposób odprowadzania wód opadowych do wód poprzez urządzenia wodne, który zapewni retencjonowanie (magazynowanie i powstrzymanie czasowe odpływu wód opadowych do wód). Tylko w przypadku retencjonowania wód opadowych lub ich infiltracji (wsiąkaniu) do gruntu opłaty się nie pobiera. W dalszej części odpowiedzi na skargę jej autor zauważył, że warunek polegający na tym, że wody opadowe z danego terenu muszą być ujęte w systemy kanalizacyjne ma świadczyć o celowym i świadomym odprowadzaniu tych wód do odbiornika docelowego jakim jest ciek wodny: rzeka, strumień, potok itp. Nie pobiera się natomiast opłaty za odpływ wód opadowych czy roztopowych z określonego terenu do wód w wyniku np. spływu powierzchniowego, filtracji gruntowej, czy innego naturalnego odpływu tych wód do cieku. Istotą poboru opłat za usługę wodną jaką jest odprowadzanie do wód (cieków wodnych) wód deszczowych lub roztopowych jest więc fakt, że woda opadowa lub roztopowa w końcowych efekcie trafia do cieku wodnego niezależnie czy odbywa się to bezpośrednio przez system kanalizacji deszczowej czy za pośrednictwem urządzenia wodnego jakim jest rów melioracyjny, który w tym przypadku pełni również rolę kanalizacji otwartej doprowadzającej wody opadowe do wód (do [...] uchodzącego do rzeki [...] w maksymalnej ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii spełnienia warunku pojęcia usług wodnych w rozumieniu art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w., czyli zapewnienia możliwości korzystania z wód i ponoszenia przez korzystającego opłaty stałej w sytuacji, gdy wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rowu melioracyjnego. Z okoliczności ujawnionych w sprawie, w tym z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika bowiem, że udzielono go na odprowadzanie do rowu melioracyjnego [...] (działka nr [...],[...] obręb [...]), istniejącym wylotem, ścieków opadowych i roztopowych z odcinka drogi krajowej. Z wyjaśnień strony skarżącej wynika, że ów rów melioracyjny nie spełnia "funkcji kanalizacji otwartej", ponieważ sieć kanalizacyjna (otwarta czy też zamknięta), pod kątem technicznym stanowi element szczelnej sieci mającej na celu odprowadzania wód opadowych do odbiornika, z pośrednictwem wlotu urządzenia kanalizacyjnego. Według tej strony, rów melioracyjny jest urządzeniem melioracji wodnej a więc nie może być urządzeniem szczelnym.

Z kolei organ administracji wodnej przyjął, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód w ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym następuje za pośrednictwem rowu, tj. urządzenia wodnoprawnego, który pełni w tej sytuacji funkcję kanalizacji otwartej. W odpowiedzi na skargę wskazano, że za pośrednictwem spornego rowu odprowadzane są wody opadowe do [...] i dalej do [...].

Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.p.w. jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w.). Stosownie do art. 270 ust. 11 u.p.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

W przepisie art. 35 ust. 3 u.p.w. skatalogowano różne usługi wodne, wskazując w pkt 7, że jedną z nich jest również odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Natomiast w art. 35 ust. 1 u.p.w. przewidziano, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód, zwykłe korzystanie z wód oraz szczególne korzystanie z wód. Definicja ta, w odniesieniu do celu usług wodnych, odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 Ramowej Dyrektywy Wodnej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają korzystanie z wód w określony sposób. W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja usług wodnych, z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego korzystania z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy spełnione są kryteria określone w art. 35 ust. 1 u.p.w., czyli cel usług wodnych, oraz czy dane korzystanie można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3 u.p.w.

W ocenie sądu, z treści art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. wynika, że usługa w postaci odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych jest immanentnie związana z istnieniem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo istnieniem systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Konsekwentnie do tego, z art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. wynika, że obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej. Przez systemy kanalizacji deszczowej rozumie się zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych.

Oznacza to, że o ile rzeczywiście opłata stała za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych wiąże się ze skutkami opadów atmosferycznych, o tyle obowiązek jej ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku uiszczenia opłaty stałej do odprowadzania do wód – wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te bowiem służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje już potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki, T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41).

Z tego też wynika, że organy uprawione do ustalenia opłaty za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych nie mogą abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych (według terminologii ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne), albowiem rzeczywista możliwość korzystania z takiej usługi obecnie, zgodnie z u.p.w., aktualizuje się dopiero wówczas, gdy istnieją urządzenia wodne, tzn. otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, które mogą posłużyć do przechwytywania i odprowadzania opadów atmosferycznych do wód. W braku tego rodzaju urządzeń wodnych, ujmujących uprzednio wody opadowe lub roztopowe zanim zostaną odprowadzone dalej do wód, nie ma możliwości realizowania usługi odprowadzania wód określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 3 u.p.w. obligującego podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty.

Z powyższego wynika, że obowiązek ponoszenia opłat nie powstaje w przypadku odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do ziemi. Dlatego też istnienie urządzeń wodnych składających się na otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej jest niezbędne dla możliwości ustalenia opłaty za usługę odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód. Proces ten musi się odbywać nie powierzchniowo, ale przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych, co czyni z ich istnienia warunek niezbędny dla ustalenia opłaty. O ile pozwolenie wodnoprawne jest źródłem danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, o tyle samo jego istnienie nie jest warunkiem wystarczającym do ziszczenia się przesłanek do określenia tej opłaty.

Taka wykładnia przepisów u.p.w. odnoszących się do odpłatności za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód jest w pełni zgodna z zasadami odpłatności za usługi wodne wynikającymi z tej ustawy, a zwłaszcza z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych oraz zasadą "korzystający płaci". Odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość korzystania z niej. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji braku urządzeń wodnych, które ujmowałyby wodę opadową lub roztopową.

Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza również wykładnia przepisów ustawy - Prawo wodne z 2017 r. uwzględniająca charakter opłat za usługi wodne, które są daninami publicznymi. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt SK 22/03, publ. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa.

Skoro tak, to nałożenie obowiązku świadczeń tego rodzaju oznacza ingerencję w prawo dysponowania środkami pieniężnymi należącymi do majątku osoby obciążonej tym obowiązkiem. Dlatego przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie musi być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. System opłat za usługi wodne został, w duchu Ramowej Dyrektywy Wodnej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.

Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Powyższa zasada nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie dla organu podstawą do ustalenia opłaty stałej było pozwolenie wodnoprawne wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy - Prawo wodne z 2001 r., które nie przewidywały opłat za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych za pomocą urządzeń kanalizacji deszczowej lub kanalizacji zbiorczej.

Odnosząc przedstawione rozważania do niniejszej sprawy sąd podkreśla, że skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej na określonym jej odcinku. Opisując zakres korzystania z wód w pozwoleniu wskazano, że wody opadowe i roztopowe ze wskazanego obszaru ciągu drogi wprowadzane będą poprzez wyloty do rowu melioracyjnego.

Organ poprzestał na ustaleniu, że skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z drogi krajowej na wskazanym odcinku, co jest wystarczające do ustalenia opłaty za taką usługę wodną, niezależnie od tego, czy faktycznie następuje odprowadzanie tych wód do odbiorników za pomocą urządzeń kanalizacji deszczowej. Tymczasem dla zastosowania konsekwencji prawnych w postaci nałożenia obowiązku opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód konieczne było ustalenie, czy odprowadzane wody ujęte są w urządzenia wodne tworzące system kanalizacji deszczowej. Wnikliwa analiza treści uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego nasuwa wątpliwości co do tego, czy sporny rów melioracyjny pełni również rolę kanalizacji otwartej odprowadzającej wody opadowe do wód ([...]). Abstrahując już nawet od tego, że taki argument został dopiero skonkretyzowany w odpowiedzi na skargę, przyjdzie zauważyć, że wody opadowe lub roztopowe objęte opłata stałą powinny być ujęte w określone urządzenia wodne, które niejako z definicji służą dalszemu odprowadzaniu ich do wód. Inaczej niż w przypadku ich naturalnej retencji w ziemi. Temu bowiem służy przechwytywanie wód opadowych lub roztopowych za pomocą urządzeń melioracji wodnych, do których należą m.in. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie (art. 197 ust. 1 u.p.w.). Zasadą jest przy tym, że przechwytywanie wód opadowych lub roztopowych za pomocą urządzeń melioracji wodnych nie stanowi usługi wodnej w rozumieniu art. 35 ust. 1 i 3 u.p.w., lecz stanowi korzystanie z wód niewymagające uzyskania zgody wodnoprawnej.

W konsekwencji, zdaniem sądu, organ procedując w niniejszej sprawie w ten sposób, że ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia ograniczył w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawnego, nawet bez analizy okoliczności wynikających z jego treści, nie rozpoznał istoty sprawy naruszając przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Pomimo tego, że nie ustalił okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jednak określił opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych do wód. Naruszył tym samym przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w., przedwcześnie stosując tę normę do stanu faktycznego, który nie został w sposób wszechstronny zbadany. Uchybienia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W następstwie tego zaktualizuje się potrzeba rozpoznania reklamacji wniesionej przez skarżącą stronę od informacji udzielonej jej w piśmie z [...].02.2018r. Organ administracji wodnej ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ powinien wyjaśnić i udokumentować status rowu melioracyjnego [...] (działka nr [...],[...]obręb [...]). Temu służyć ma potwierdzenie celu dla którego został wybudowany i oddany do użytkowania. Dopiero wówczas będzie można poczynić ustalenia na temat jego obecnej funkcji i rozstrzygnąć, czy rzeczywiście służy on nie tylko polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawny ale także pełni rolę kanalizacji otwartej doprowadzającej wody opadowe do wód, tj. [...]. Organ winien wykazać, że rów melioracyjny pełni rolę sieć kanalizacji deszczowej otwartej bądź zamkniętej. Takie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia nie mogą być poczynienie na etapie postępowania sądowego – w odpowiedzi na skargę. Przeprowadzenie takich ustaleń w postępowaniu wyjaśniającym, prowadzonym zgodnie z regułami kodeksu postępowania administracyjnego, umożliwi dopiero organowi administracji wodnej ocenę, czy spełniona została przesłanka w postaci istnienia urządzeń kanalizacji deszczowej ujmujących wody opadowe lub roztopowe, co umożliwi rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie opłaty stałej za usługę wodną. Tylko jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczać będzie granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymagają od organu wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, co ma istotną rolę w rozpatrywanej sprawie, która dotyczy przecież nowego rozwiązania w zakresie usług wodnych jakim jest opłata stała.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 190 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265), w wysokości 90 zł.