Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1471/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 4 , art. 28 ust. 2 i 3 , art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: - art. 153 , art. 3 § 2 pkt 1 ,  art. 145 § 1 pkt 1c , art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1 , art. 54 § 2 , art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 42, 43 , art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 27 § 1 pkt 2 art. 27 § 1 pkt 7 , art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a., 3a , art. 27 § 1 pkt 11 ,art. 3a § 1 , art. 33 § 2 pkt 2 , art. 34 § 4 pkt 3 , art. 1a pkt 12 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 232 poz 1378
law: Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 315/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz [...] kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 315/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej: "p.p.s.a." oddalił skargę [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2009 r. do czerwca 2010 r.

Zaskarżoną do Sądu decyzję wydano w wyniku wcześniejszego uchylenia prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Gd 1501/19 decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2019 r. W motywach tego orzeczenia Sąd wskazał, że organ powinien ustalić to, czy doszło do przedawnienia należności skarżącej, a jeżeli nie, to na skutek jakich czynności, w szczególności czy i kiedy doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, akcentując to, że decyzja organu wymaga należycie sporządzonego uzasadnienia.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.) – zwanej dalej "u.s.u.s." organ ponownie odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek wskazując, że wobec zawieszenia biegu terminu przedawnienia, nie doszło do jego upływu. Organ przytoczył daty i czynności, które miałyby taki skutek wywołać, tj. wyspecyfikował termin doręczenia tytułów wykonawczych, upomnień, ustanowienia hipoteki oraz zajęcia rachunku bankowego. Ocenił, że nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia należności, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął, że organ zastosował się do zaleceń i oceny prawnej wyrażonej w uprzednio wydanym wyroku tego Sądu, bo wskazał w jakim okresie bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu w odniesieniu do poszczególnych należności oraz podjął szereg czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca nie dostarczyła niezbędnych dokumentów, które obrazowałyby jej sytuację materialną, tym samym organ nie miał możliwości dokonania rzetelnej oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych i uwzględnienia żądania.

Wywodząc skargę kasacyjną od tego wyroku skarżąca zaskarżyła go w całości i wniosła o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od strony przeciwnej i złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Zarzuty środka odwoławczego skarżąca określiła jako naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaliczyła doń następujące naruszenia:

- art. 153 p.p.s.a w związku z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a w związku z art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 listopada 2019 r. Zdaniem skarżącej w zaskarżonym wyroku nie podano podstawy faktycznej i prawnej oddalenia skargi, wadliwie określono termin przedawnienia należności oraz nie uwzględniono naruszenia przez organ terminu przekazania skargi i akt sądowi;

- art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a." w związku z art. art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a w związku z art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a., 3a u.p.e.a w związku z art. 27 § 1 pkt 11 w związku z art. 3a § 1 u.p.e.a w związku z art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 42, 43 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., w związku z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 44 § 2 k.p.a. w związku z art. 44 § 3 k.p.a. w związku z art. 44 § 4 k.p.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie bądź niezastosowanie. W ocenie skarżącej, w motywach zaskarżonego wyroku nie zawarto ani stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia ani rozpoznania zarzutów skargi. Zdaniem skarżącej Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł wad procesowych postępowania administracyjnego, w tym błędnej oceny co do przyjętego przez organ pięcioletniego terminu przedawnienia, nie odniósł się do zarzutów skargi co do formy sporządzania oraz doręczania tytułu wykonawczego oraz upomnienia, a także kwestii skuteczności czynności przerwania bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. w związku z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia, jego lakoniczności oraz niezgodności z zasadami logiki, a także rozpoznaniu przez Sąd sprawy w zakresie niekwestionowanych przez skarżącą przesłanek umorzenia należności, zamiast spornej kwestii przedawnienia;

- art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 26 u.s.u.s. poprzez niewłaściwe niezastosowanie polegające na braku rozpoznania zarzutu skarżącej przedawnienia, wadliwym przyjęciu że okres przedawnienia składek wynosi dziesięć lat, zamiast pięciu lat i zaakceptowaniu odmowy umorzenia należności;

- art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w związku z art. 26 u.s.u.s. w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust 2 w związku z art. 84 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpoznaniu legalności braku przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką oraz poprzez niewłaściwe niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, których Sąd pierwszej instancji nie zbadał, nieuwzględnieniu wadliwości doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych oraz nieprawidłowości zajęcia skierowanego do zamkniętego rachunku bankowego, wadliwym przyjęciu że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz pozwanego organu zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, natomiast organ nie wniósł o jej przeprowadzenie. Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się ono częściowo zasadne.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zaskarżony wyrok oraz kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja zostały wydane w reżimie art. 153 p.p.s.a., tj. związania wynikającego wyeliminowania poprzednio wydanej w tej samej sprawie decyzji w drodze prawomocnego wyroku tego Sądu z 14 listopada 2019 r. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu – poza niemającymi w tej sprawie znaczenia wyjątkami – wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy orzekające w tej samej sprawie.

W tej sprawie zasadniczą przyczyną pierwotnego wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego było stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku naruszenia prawa wynikającego z braku zbadania przez organ tego, czy egzekwowane należności uległy przedawnieniu, czy też nie. W szczególności Sąd zalecił, by organ ustalił, czy i jakie czynności wywołujące skutek zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia podjęto, a następnie umotywował swoje stanowisko w wydanej decyzji. Obowiązkiem z kolei Sądu pierwszej instancji, dokonującego kontroli legalności ponownie wydanej w tej sprawie decyzji było zweryfikowanie wypełnienia powyższych powinności organu.

Zasadność wniesionego przez skarżącą środka odwoławczego wyraża się, najogólniej rzecz ujmując, w tym że z powyższych obowiązków nie wywiązał się ani Sąd pierwszej instancji ani organ stosujący prawo, co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że zasadniczym przedmiotem postępowania wszczętego z wniosku o umorzenie należności składek jest ocena spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., jednakże – jak trafnie wskazał NSA w wyroku z 4 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1569/20, LEX nr 3145760 – istnienie tych należności warunkuje dopuszczalność orzeczenia merytorycznego w tej sprawie. Innymi słowy, zanim organ przystąpi do oceny zasadności wniosku należy najpierw przesądzić to, że istnieje przedmiot prowadzonego postępowania, zwłaszcza gdy występują wątpliwości co do związania jednostki zobowiązaniem publicznoprawnym. Takie zachodzą niemal zawsze, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – od momentu powstania zaległości w uiszczeniu składek do wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności upłynął znaczny okres czasu, bo stan ten skłaniać powinien do zastanowienia nad tym, czy nie doszło do przedawnienia należności.

Ustalenie z kolei tego, czy należność uległa przedawnieniu, czy też nie wymaga stwierdzenia jej wymagalności, określenia terminu przedawnienia, jego obliczenia z uwzględnieniem okoliczności skutkujących ewentualnym zawieszeniem bądź przerwaniem jego biegu. Od razu zaznaczyć należy, że w sprawach należności z tytułu składek termin przedawnienia nie jest jednolity, bo 1 stycznia 2012 r. doszło do zmiany legislacyjnej w tym zakresie. Określenie terminu przedawnienia zależy mianowicie od tego, czy 1 stycznia 2012 r. doszło już do upływu, obowiązującego do tej daty dziesięcioletniego terminu przedawnienia. Jeżeli tak, dalsze analizy są zbędne, bo zobowiązanie publicznoprawne wygasło. Jeżeli jednak do upływu terminu przedawnienia 1 stycznia 2012 r. jeszcze nie doszło, wówczas obowiązuje krótszy, wprowadzony z dniem 1 stycznia 2012 r., mocą dokonanej przez art. 11 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) nowelizacji art. 24 ust. 4 u.s.u.s., pięcioletni termin przedawnienia. Wobec tego, że należności skarżącej dotyczą okresów wcześniejszych, należało dodatkowo uwzględnić przepisy intertemporalne, a konkretnie art. 27 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy nowelizującej, wprowadzających zasadę, zgodnie z którą nowy, pięcioletni termin przedawnienia dotyczy także zobowiązań publicznoprawnych zaciągniętych przed 1 stycznia 2012 r., przy czym bieg tego terminu rozpoczyna się od tego właśnie dnia, chyba że wcześniej obowiązujący termin dziesięcioletni upłynąłby wcześniej.

Dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu prawa materialnego art. 24 u.s.u.s. (błędnie oznaczonego w skardze kasacyjnej jako procesowy) była prawidłowa, dlatego nie można się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej co do tego, że Sąd ten wadliwie określił termin przedawnienia w tej sprawie. Termin ten, jak już zasygnalizowano nie ma charakteru jednolitego i ilość czasu potrzebna do wywołania skutku przedawnienia zależy od szeregu zmiennych determinujących stan rzeczy 1 stycznia 2012 r. Czynniki te obejmują przede wszystkim czynności faktyczne i prawne, które są istotne dla instytucji zawieszenia i przerwy biegu terminu przedawnienia. Dodać należy, że w obrębie tych konstrukcji prawnych przepisy ustawy nowelizującej nie wprowadziły istotnych modyfikacji, dlatego należało analizować okoliczności wywołujące takie skutki na niezmienionych zasadach. Nieuzasadniony jest również kolejny zarzut naruszenia prawa materialnego (także nieprawidłowo oznaczonego jako zarzut procesowy), tj. art. 24 ust. 5 u.s.u.s., bo zastosowanie tego przepisu nie było wadliwe. Wbrew twierdzeniu skarżącej, przepis ten nie budzi wątpliwości natury konstytucyjnej, bo – w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego dawno temu już przesądzono, że przedawnienie nie należy do praw podmiotowych jednostki i nie przysługuje jej w stosunku do ustawodawcy "roszczenie o przedawnienie". Obowiązywanie przepisów o przedawnieniu nie należy do standardów demokratycznego państwa prawnego, gwarantowanych przez art. 2 Konstytucji (wyrok TK z 13 października 2009 r., sygn. akt P 4/08, OTK-A 2009/9/133). Stanowi "wyłącznie wyraz polityki ustawodawcy, przez co nie może być traktowane jako prawo podmiotowe jednostki chronione konstytucyjnie ani jako ekspektatywa takiego prawa" (wyrok TK z 25 maja 2004 r., sygn. akt SK 44/03, OTK ZUA 2004, nr 5, poz. 46, pkt 4). Zarzuty naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji uznać należy zatem za nieuzasadnione. Niezależnie od tego, przypomnieć trzeba że wyrokiem z 20 maja 2020 r., sygn. akt P 2/18 (Dz.U. z 2020 r., poz. 976) Trybunał Konstytucyjny ocenił wskazany przepis za zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia mogło w tej sprawie nastąpić na podstawie wynikającego z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w wyniku podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. W skardze kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu naruszenia tego przepisu, dlatego nie ma podstaw do tego, by wykładać go odmiennie niż uczynił to Zakład Ubezpieczeń Społecznych i akceptujący to stanowisko Sąd pierwszej instancji, zaliczając do tych czynności doręczenie upomnienia sporządzonego na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.e.a. Dodać należy, że wywody skargi kasacyjnej odnoszące się do wykładni i legalności konstrukcji zawartej w dawnym art. 70 § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) nie przystają do okoliczności tej sprawy, bo redakcja art. 24 ust. 5b u.s.u.s. istotnie różni się od wspomnianego przepisu Ordynacji podatkowej. Trudno też zgodzić się ze skarżącą, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 26 u.s.u.s., bo artykuł ten składa się z wielu mniejszych jednostek redakcyjnych (ustępów i punktów). Niewypełnienie obowiązku precyzyjnej konstrukcji zarzutu skargi kasacyjnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu weryfikację tego zarzutu.

Częściowo zasadne okazały się natomiast zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bo Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów skargi, a kluczowej w tej sprawie kwestii przedawnienia nie poświęcił wystarczająco pogłębionych rozważań, koncentrując je na kwestiach niespornych. Rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny nie może polegać na powierzchownym powieleniu tez i argumentów organu administracji, lecz powinno zawierać własną ocenę zasadności tego stanowiska. W motywach zaskarżonego wyroku tego brakuje. Niemniej, z uwagi na to że stan sprawy jest dostatecznie wyjaśniony, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylając wyrok Sądu pierwszej instancji, rozpoznał skargę.

Zasadne są także te zarzuty, które skierowane zostały przeciwko prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych, tj. art. 27 § 1 pkt 2, art. 27 § 1 pkt 7, art. 27 § 1 pkt 4, art. 27 § 1 pkt 11 u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. dlatego, że – jak już zaznaczono – warunkiem dopuszczalności wydania decyzji merytorycznej w sprawie z wniosku o umorzenie należności publicznoprawnych jest weryfikacja istnienia ważnego zobowiązania, zwłaszcza gdy jednostka podnosi okoliczności mogące świadczyć o jego wygaśnięciu. W aktach administracyjnych brak jest tytułów wykonawczych, bez których nie sposób zweryfikować podstawy prawnej i chwili powstania spornych należności oraz wysokości ciążącego na skarżącej zobowiązania pieniężnego. Z tego powodu w zgromadzonym w tej sprawie materiale dowodowym występują istotne luki, a zaskarżona decyzja ponownie dotknięta jest brakiem należytego uzasadnienia. Tym samym przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji kontrola legalności zaskarżonej decyzji okazała się niepełna, a tym samym wadliwa.

Równie uzasadnione są te zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., a które dotyczą niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji kolejnej wadliwości zaskarżonej decyzji, tj. pominięcia podnoszonego przez skarżącą twierdzenia o zamknięciu rachunku bankowego, wobec którego dokonano zajęcia egzekucyjnego w zakresie niektórych tytułów wykonawczych i złożonych na tę okoliczność dowodów. Bezsprzecznie nie może być uznane za skuteczne zajęcie skierowane wobec takiego składnika majątkowego, który w chwili zajęcia nie istnieje, a czynność taka nie może wywołać ani skutku procesowego ani materialnego – w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uchybienia powyższe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo przyjęty za niewadliwy przez Sąd pierwszej instancji materiał dowodowy zgromadzony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dawał dostatecznych podstaw do tego, by stanowczo rozstrzygnąć sprawę skarżącej. W prowadzonym ponownie postępowaniu należy zgromadzić wszystkie dowody, które mają istotne znaczenie w tej sprawie, w tym rzecz jasna tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę egzekucji administracyjnej. Na tej podstawie ustalić należy to, czy i kiedy je wystawiono, czy odbyło się to prawidłowo oraz na jaką opiewają kwotę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali także to, czy w chwili dokonywania zajęć egzekucyjnych skierowanych do rachunku bankowego, skarżącej przysługiwało prawo do tego rachunku. W tym celu zasadne będzie zweryfikowanie stanowiska skarżącej o wypowiedzeniu przez bank umowy rachunku bankowego i ewentualnie – terminie wystąpienia tego skutku.

Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione. Nie ulega wątpliwości, że czynność techniczno-procesowa doręczenia wywołuje doniosłe skutki prawne w sferze prawa publicznego. Przepisy o doręczeniach noszą znamię bezwzględnie obowiązujących i naruszenie elementów konstrukcyjnych składających się na prawidłowe doręczenie powoduje jego bezskuteczność. Jednakże w skardze kasacyjnej, poza ogólnikowymi twierdzeniami o braku doręczenia przesyłek zawierających upomnienie nie zawarto żadnych konkretnych okoliczności, które miałyby o tym świadczyć. W aktach administracyjnych znajdują się natomiast liczne pokwitowania urzędowego doręczenia, które powiązano z poszczególnymi pismami. Zarzut skargi kasacyjnej skonstruowany w ten sposób, że autor środka odwoławczego podnosi wadliwe zastosowanie bądź niezastosowanie art. 42, art. 43, art. 44 § 1 pkt 1 § 2, § 3, § 4 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie jest dostatecznie precyzyjny do tego, by stwierdzić jakiego konkretnie uchybienia skarżąca upatruje w poszczególnych czynnościach doręczenia w tej sprawie.

Nie można także podzielić zarzutów naruszenia art. 1a pkt 12 lit. a i art. 3a § 1 u.p.e.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przede wszystkim dlatego, że pierwszy z tych przepisów definiuje pojęcie środka egzekucyjnego, a w skardze kasacyjnej nie wskazano na czym miałoby polegać wskazane uchybienie. Z kolei przepis art. 3a § 1 u.p.e.a. normuje zakres przedmiotowy niebędących decyzjami źródeł należności podlegających egzekucji administracyjnej. Także w tym przypadku skarżąca nie wskazała na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu. Niezależnie od tego, zauważyć należy, że składa się z kilkunastu punktów, a skarżąca nie wskazała, którego z nich wskazywane przez nią naruszenie dotyczy.

Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 i art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dlatego, że przepisy te dotyczą środka prawnego niestosowanego w kontrolowanym przez Sąd pierwszej instancji postępowaniu, tj. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżeniu do tego Sądu nie podlegało postanowienie wydane w wyniku zgłoszenia takich zarzutów, lecz decyzja odmawiająca na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. umorzenia należności publicznoprawnych.

Nie można natomiast zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki niewątpliwie orzekał na podstawie akt sprawy i nie wykroczył poza granice sprawy wyznaczone materialnoprawnym stosunkiem pomiędzy administracją a jednostką. Wyjaśnić nadto należy, że samo w sobie przekroczenie terminu do przekazania sądowi wniesionej skargi wraz z aktami sprawy nie przesądza o jej zasadności. Stanowi natomiast podstawę do uruchomienia przez skarżącego trybu z art. 55 § 1 i nast. p.p.s.a., tj. żądania wymierzenia organowi grzywny. Wniosek ten (w rozumieniu art. 63 p.p.s.a.) rozpoznawany jest przez sąd administracyjny w odrębnym postępowaniu (zob. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, ONSAiWSA 2008/3/42).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.