Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2580/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 205 b ust. 1 pkt 2 i 205 b ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 100 poz 696
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów prawa przez przewoźnika lotniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 2 i art. 209b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 czerwca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r., Nr 100 poz. 696 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami), dalej "kpa", art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr [...] (Dz. U. UE L 46 z 17.2.2004.), zwanego dalej "rozporządzeniem", po rozpatrzeniu skargi P.F. przeciwko przewoźnikowi lotniczemu [...] Ltd z siedzibą w [...] (Konfederacja [...]),

- stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd przepisów rozporządzenia w związku z opóźnieniem lotu o numerze [...] na trasie [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty na rzecz pasażera P. F. odszkodowania w wysokości 250 EUR,

- ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji,

- nałożył na przewoźnika lotniczego [...] Ltd karę pieniężną za naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia w wysokości 2.000 PLN (dwa tysiące zł).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga P. F. dotycząca naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd postanowień rozporządzenia, poprzez niewywiązanie się z obowiązków ciążących na przewoźniku w przypadku opóźnienia lotu o oznaczeniu kodowym [...] planowanego do wykonania na dzień [...] czerwca 2011 r. na trasie [...], planowany start o godzinie 14.40 lt. Istotą żądania zawartego w skardze jest stwierdzenie przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej "Prezesem Urzędu" naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego w stosunku do skarżącego oraz zasądzenie na jego rzecz stosownego odszkodowania.

Organ stwierdził, iż w przypadku opóźnienia lotu, przewoźnik lotniczy jest zgodnie z art. 6 rozporządzenia zobowiązany do:

1. zapewnienia pasażerom pomocy w postaci prawa do rezygnacji z lotu, w przypadku gdy opóźnienie przekroczy 5 godzin, za zwrotem w terminie siedmiu dni, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nieodbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażerów, wraz z, gdy jest to odpowiednie,

lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie; lub

2. zapewnienia pasażerom pomocy w postaci: bezpłatnych posiłków oraz napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania gdy przewiduje opóźnienie powyżej dwóch godzin oraz dwóch rozmów telefonicznych, dwóch dalekopisów, dwóch przesyłek faksowych lub e-mailowych,

3. zapewnienia pasażerom pomocy w postaci: zakwaterowania w hotelu oraz transportu pomiędzy lotniskiem a hotelem, gdyby spodziewany czas odlotu miał nastąpić co najmniej dzień po planowym starcie opóźnionego lotu, .

4. poinformowania pasażerów o przysługujących im prawach zgodnie z art. 14 rozporządzenia.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 [...] i inni "[...] rozporządzenia nr [...] należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynosząca co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego".

Organ ustalił, że pasażer P. F. miał w dniu [...] czerwca 2011 r. odbyć podróż na trasie [...] – [...] lotem o oznaczeniu kodowym [...]. Lot ten stanowił pierwszy segment podróży pasażera. Jak wynika z potwierdzonej rezerwacji, po przylocie do [...], pasażer miał odbyć lot tego samego dnia z [...] do [...] o oznaczeniu kodowym [...], którego start był przewidziany na godz. 17.15 lt, a lądowanie na godz. 18.15 lt. Lot [...] miał odbyć się z planowaną godziną startu 14.40 lt. Był on jednak opóźniony i pasażer nie zdążył na lot z [...] do [...] o oznaczeniu kodowym [...]. Po przylocie do [...], przewoźnik dokonał zmiany rezerwacji pasażerowi na lot [...] z [...] do [...], a następnie na lot [...] z [...] do [...], odbywające się tego samego dnia. Pasażer odbył podróż do miejsca docelowego z opóźnieniem. Ze skargi pasażera wynika, iż opóźnienie wyniosło około 5 godzin. W swojej skardze pasażer twierdzi, iż przewoźnik nie zapewnił pasażerowi świadczeń wynikających z art. 9 rozporządzenia tj: posiłków, napoi, dostępu do środków komunikacji elektronicznej. Pasażer P. F. wniósł do przewoźnika lotniczego reklamację, w której domagał się wypłaty na jego rzecz stosownego odszkodowania. Po decyzji odmownej ze strony przewoźnika lotniczego, pasażer złożył skargę do Prezesa Urzędu na przewoźnika [...] Ltd, w której domagał się wypłaty na jego rzecz stosownego odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07 [...] i inni odszkodowanie z art. 7 rozporządzenia przewidziane jest w przypadkach, gdy z powodu opóźnienia lotu pasażerowie poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Miejscem docelowym w przedmiotowej sprawie jest [...]. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności z pisma przewoźnika i z raportu operacyjnego wynika, że pasażer przybył do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym 4 godziny 25 minut. Powyższe zostało potwierdzone informacjami przedstawionymi przez pasażera w skardze, który określił, że opóźnienie wyniosło około 5 godzin. Lot [...] do [...] miał odbyć się z planowaną godziną startu 14.40 lt. Faktycznie start przedmiotowego lotu odbył się o godz. 15.40 lt. Lądowanie było przewidziane na godz. 16.40 lt, a nastąpiło o godz. 17.12 lt. Opóźnienie w wylocie przedmiotowego lotu wyniosło jedną godzinę, a w przylocie 32 minuty. Zmiana planu podróży dokonana przez przewoźnika spowodowała zmianę terminu lądowania w [...]. Lot, na który nie zdążył pasażer z [...] do [...] o oznaczeniu kodowym [...], operował w godzinach 17.15 lt-18.15 lt (start był przewidziany na godz. 17.15 lt, a lądowanie na godz. 18.15 lt). Natomiast faktycznie pasażer dotarł do [...] o godz. 22.40 lt lotem [...] z [...]. Z powyższego wyliczenia wynika, iż pasażer przybył do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym 4 godziny 25 minut. Prezes Urzędu stwierdził, iż okoliczność, że pasażer przybył do miejsca docelowego ze stratą czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny jest okolicznością bezsporną i nie wymaga przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Pasażerowi przysługuje zatem prawo do odszkodowania określonego w art. 7 rozporządzenia.

Jak podaje przewoźnik lotniczy, przyczyną opóźnienia tego lotu były warunki meteorologiczne, które uniemożliwiły wykonanie w terminie przedmiotowego lotu. W swoim piśmie wyjaśniającym przewoźnik wskazał, iż lot [...] był opóźniony o 39 minut z powodu restrykcji (slotów) na lotnisku w [...], spowodowanych silnymi wiatrami. Przewoźnik na potwierdzenie faktu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności w postaci niekorzystnych warunków meteorologicznych dostarczył [...] i [...] dla lotniska w [...]. Dokumenty te zostały przekazane do Departamentu Operacyjno-Lotniczego Urzędu Lotnictwa Cywilnego celem ich oceny pod kątem zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia, za odwołanie lotu o długości do 1500 kilometrów przysługuje odszkodowanie w wysokości 250 EUR. Na podstawie art. 7 ust. 4 rozporządzenia, odległość mierzona metodą trasy po ortodromie z [...] do [...] wynosi 1073 km.

W opinii Dyrektora Departamentu Operacyjno-Lotniczego z [...] grudnia 2011 r. nr [...] załączone dokumenty potwierdzają, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie przedmiotowego lotu w planowanym terminie. Warunki pogodowe które panowały wtedy na lotnisku w [...], nie powinny stanowić przeszkody w planowym wykonaniu operacji przewozu lotniczego. Start z [...] zaplanowano na godzinę 14:40 lt, a lądowanie w [...] na godzinę 16:40 lt. W prognozie pogody dla [...] przewidywano chwilowe występowanie podmuchów wiatru do 25 kts w godzinach od 12:00 do 16:00 UTC (14:00 do 18:00 lt). W rzeczywistości podmuchy wiatru do 26 kts wystąpiły pomiędzy godziną 12:20 UTC a 12:50 UTC (14:20 lt a 14:50 lt). Mogły one utrudnić obsługę samolotów na lotnisku w [...]u, natomiast nie miały znaczenia dla lotu [...]. Oznacza to, że gdyby samolot wystartował planowo, to podczas lądowania o godzinie 16:40 lt wiatr wiałby z prędkością 9 kts i nie stanowiłby utrudnienia dla operacji lądowania. W związku z powyższym, brakowało przesłanek do opóźnienia wyżej wymienionego lotu. Decyzja o opóźnieniu wykonania przedmiotowej operacji lotniczej w planowanym terminie odlotu, w zaistniałych okolicznościach, nie była słuszna.

Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Zgodnie z art. 205b ustawy Prawo lotnicze, ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub opóźnienia lotu, zgodnie z rozporządzeniem nr [...], nie zostały naruszone obciąża przewoźnika lotniczego.

W ocenie organu, przewoźnik lotniczy [...] Ltd nie udowodnił, iż zaistniały nadzwyczajne okoliczności zwalniające go z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania. Odszkodowanie nie zostało pasażerowi wypłacone, doszło zatem do naruszenia art. 7 rozporządzenia. Na tej podstawie Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd art. 7 ust. 1 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia, co oznacza, że przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty na rzecz pasażera P. F. rekompensaty w wysokości 250 euro.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a rozporządzenia w przypadku opóźnienia lotu pasażerowie mają prawo wyboru zwrotu w terminie siedmiu dni, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 3, pełnego kosztu biletu po cenie za jaką został kupiony, za część lub części nie odbytej podróży oraz za część lub części już odbyte, jeżeli lot nie służy już dłużej jakiemukolwiek celowi związanemu z pierwotnym planem podróży pasażera, wraz z, gdy jest to odpowiednie, lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie. Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. a pkt iii) rozporządzenia, uprawnienie powyższe przysługuje pasażerom, gdy opóźnienie lotu wynosi co najmniej pięć godzin. W przedmiotowej sprawie opóźnienie lotu [...] wyniosło przy wylocie jedną godzinę, a pasażer odbył podróż opóźnionym lotem. Po przylocie do [...], przewoźnik dokonał zmiany rezerwacji pasażerowi na lot [...] z [...] do [...], a następnie na lot [...] z [...] do [...], odbywające się tego samego dnia. Świadczenie zmiany planu podróży nie jest objęte dyspozycją art. 8 rozporządzenia w przypadku opóźnienia lotu. Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdził, że na przewoźniku lotniczym nie spoczywał obowiązek określony w art. 8 ust. 1 lit a rozporządzenia. Nie doszło zatem do naruszenia ww. artykułu.

Na podstawie art. 9 rozporządzenia w przypadku opóźnienia lotu pasażerowie otrzymują bezpłatnie posiłki oraz napoje w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, zakwaterowanie w hotelu w przypadku gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy, lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera, transport pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania (hotelem lub innym). Ponadto, pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwa dalekopisy, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe. Poza tym stosownie do art. 6 ust. 1 rozporządzenia pasażerowie otrzymują od przewoźnika lotniczego pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit a i art. 9 ust. 2, jeżeli start samolotu będzie opóźniony o dwie lub więcej godzin. W swojej skardze pasażer twierdzi, iż przewoźnik nie zapewnił pasażerowi świadczeń wynikających z art. 9 rozporządzenia tj: posiłków, napoi, dostępu clo środków komunikacji elektronicznej. Przepis art. 9 rozporządzenia w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia odnosi się wyłącznie do opóźnienia przed startem lotu [...], a nie do wydłużenia pobytu pasażera w portach tranzytowych. Opóźnienie lotu [...] wyniosło przy wylocie jedną godzinę, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka długości opóźnienia - dwóch godzin, nakładająca na przewoźnika obowiązek opieki na podstawie postanowień rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 9 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 14 rozporządzenia, obsługujący przewoźnik lotniczy, który opóźnia lot o ponad dwie godziny, ma obowiązek wręczenia pasażerom, których to opóźnienie dotyczy pisemną informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy przysługującej zgodnie z rozporządzeniem. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o sposobach skontaktowania się z wyznaczonym organem krajowym, właściwym do rozpatrywania skarg na naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia. Pasażer w swojej skardze oświadczył, że nie został poinformowany o swoich prawach. Opóźnienie lotu [...] wyniosło przy wylocie jedną godzinę, co oznacza, że nie została spełniona przesłanka długości opóźnienia - dwóch godzin, nakładająca na przewoźnika obowiązek poinformowania pasażera o jego prawach. Kontrola przewoźnika przeprowadzona przez Prezesa Urzędu wykazała, iż przewoźnik posiada stosowne ulotki informujące o prawach pasażerów, a tablica informująca o prawach pasażerów w porcie lotniczym w [...] została prawidłowo usytuowana. Wobec powyższych ustaleń, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie stwierdził naruszenia przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 14 rozporządzenia.

W myśl art. 209b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia ([...]) nr [...] albo rozporządzenia ([...]) nr [...], podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 8 000 zł. Stosownie do art. 209b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika nr 2 do ustawy Prawo lotnicze naruszenie obowiązku wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia ([...]) nr [...] podlega karze pieniężnej w wysokości od 1000 do 2500 zł.

Z uwagi na okoliczność, że niewypłacenie podróżnemu odszkodowania spowodowało, iż prawa pasażera zostały naruszone, zdaniem organu zasadnym było nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 2000 PLN za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia. W ocenie Prezesa Urzędu, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa. Ponadto Prezes Urzędu podkreślił, że wysokość nałożonej kary jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia oraz ma charakter prewencyjny.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w związku z art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 205b ust. 5, art. 209b ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku - Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 lit. a, art. 8 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 2 i 16 ust. 3 rozporządzenia ([...]) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr [...] (Dz. U. [...] [...] z [...] lutego 2004r.); zwanego dalej "rozporządzeniem" – po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez przewoźnika lotniczego [...]Ltd, Oddział w [...] – uchylił w całości powyższą decyzję z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd prawa, w szczególności postanowień art. 7 ust. 1 lit. a w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia, w zakresie ustalenia obowiązku wypłaty odszkodowania w wysokości 250 EUR w terminie 14 dnia od doręczenia przewoźnikowi decyzji ostatecznej oraz w przedmiocie nałożonej kary administracyjnej w wysokości 2000 zł, w związku z opóźnieniem lotu rejsu [...] na trasie [...] – [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. – i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd przepisów rozporządzenia.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że pismem z dnia [...] marca 2012 r. przewoźnik lotniczy [...] Ltd wniósł do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w sprawie naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Ltd postanowień rozporządzenia podczas opóźnienia lotu z dnia [...] czerwca 2011 r. na trasie [...] – [...], nr [...] w wylocie o 1 godzinę a w przylocie o 32 minuty. Lot ten był częścią podróży pasażera na trasie [...] – [...] – [...]. W [...] pasażer miał zgodnie z planem wylądować o godzinie 18:15. Faktycznie wylądował o godzinie 22:40. W decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Prezes Urzędu stwierdził, że w wyniku opóźnienia ww. lotu zostały naruszone prawa pasażera poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty na jego rzecz odszkodowania w wysokości 250 euro, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia oraz nałożył na przewoźnika lotniczego karę administracyjną w wysokości 2000zł, wyznaczając 14-dniowy termin usunięcia naruszenia z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewoźnik wniósł o uchylenie decyzji w całości zarzucając Prezesowi Urzędu naruszenie art. 5 ust. 3 rozporządzenia poprzez orzeczenie, że uczestnik ponosi odpowiedzialność za opóźnienie lotu, pomimo iż opóźnienie nastąpiło na skutek okoliczności, za które uczestnik nie może ponosić odpowiedzialności, tj. złych warunków meteorologicznych, a w szczególności nieuwzględnienie wpływu na opóźnienie przydziału slotów przez [...].

Ponownie analizując materiał dowodowy, organ ustalił, że pasażer P.F. posiadał potwierdzoną rezerwację na lot [...] na trasie [...] – [...] i lot [...] na trasie [...] – [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Pierwszy odcinek podróży, tj. rejs z [...] był jednak opóźniony w wylocie o 1 godzinę a w przylocie o 32 minuty, w wyniku czego pasażer utracił połączenie na swój kolejny rejs. Przewoźnik zmienił pasażerowi bezpłatnie rezerwację na rejsy na trasie [...] – [...] – [...]. Pasażer skorzystał z przelotu alternatywnego i dotarł do portu docelowego swojej podróży z opóźnieniem wynoszącym 4 godziny 25 minut.

Organ stwierdził, że faktem powszechnie znanym jest, że odległość pomiędzy [...] a [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 1073 kilometry. Wskazał, iż zgodnie z art. 6 rozporządzenia, zatytułowanym "Opóźnienie":

1. Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać, że lot będzie opóźniony w stosunku do planowego startu:

a) o dwie lub więcej godzin w przypadku lotów do 1500 kilometrów; lub

b) o trzy lub więcej godzin w przypadku wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości pomiędzy 1500 a 3500 kilometrów; lub

c) o cztery lub więcej godzin w przypadku wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b),

pasażerowie otrzymują od obsługującego przewoźnika lotniczego:

i) pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2; oraz

ii) gdy oczekiwany w sposób uzasadniony czas odlotu nastąpi co najmniej dzień po terminie poprzednio zapowiedzianego odlotu, pomoc określoną w art. 9 ust. 1 lit. b) i c); oraz

iii) gdy opóźnienie wynosi co najmniej pięć godzin, pomoc określoną w art. 8 ust. 1 lit. a).

Ponadto organ zauważył, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia, zatytułowanym "Prawo do odszkodowania":

1. W przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości:

a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1500 kilometrów;

b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 kilometrów i wszystkich innych lotów o długości od 1500 do 3500 kilometrów;

c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).

Organ stwierdził, iż przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia: "Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków". Zasadą jest, iż przewoźnik lotniczy odwołując lot wspólnotowy o długości poniżej 1500 km wypłaca każdemu pasażerowi, którego to odwołanie dotyczy odszkodowanie w wysokości 250€. Przewoźnik może się zwolnić z tego obowiązku, jeżeli posiada dowód na to, iż zaistniała jakakolwiek okoliczność zwalniająca go na mocy rozporządzenia z tego obowiązku.

W ocenie organu, literalna wykładnia przepisów art. 6 i 7 rozporządzenia, mogłaby wskazywać, że pasażerom rejsów opóźnionych nie przysługuje odszkodowanie. Niemniej jednak, jak podkreślał Trybunał w swoim orzecznictwie, przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa wspólnotowego należy brać pod uwagę nie tylko jego brzmienie, lecz także kontekst, w jakim został umieszczony, oraz cele regulacji, której stanowi on część (zob. w szczególności wyroki: z dnia 19 września 2000 r. w sprawie C-l56/98 [...] przeciwko [...]; z dnia [...] grudnia 2006 r. w sprawie C-306/05 [...], pkt [...]).

Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyroku z dnia [...] listopada 2009r. w sprawach połączonych C - 402/07 i C - 432/07 [...] i inni "[...]i [...] rozporządzenia nr [...] należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa, do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego".

Taka interpretacja, jak wskazał Trybunał, wynika w sposób dorozumiany z celu rozporządzenia, jako że z jego motywów od pierwszego do czwartego, a zwłaszcza z motywu drugiego wynika, że służy ono zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony pasażerów lotniczych, którzy stanęli wobec problemu odmowy przyjęcia na pokład oraz odwołania lub opóźnienia lotów, co stanowi dla nich poważne problemy i niedogodności związane z transportem lotniczym. Nie można zatem z góry zakładać, że pasażerowie opóźnionych lotów są pozbawieni prawa do odszkodowania i dla potrzeb przyznania tego prawa nie mogą być traktowani jak pasażerowie odwołanych lotów. Następnie należy podkreślić, że zgodnie z ogólną zasadą wykładni wspólnotowy akt prawny powinien być interpretowany tak dalece jak to możliwe, w sposób, który nie podważa jego ważności (zob. podobnie wyrok z dnia 4 października 2001 r. w sprawie C-403/99 [...] przeciwko [...]. s. [...], pkt [...]). Podobnie spośród kilku możliwych wykładni przepisu prawa wspólnotowego pierwszeństwo należy dać wykładni zapewniającej jego skuteczność (zob. w szczególności wyroki: z dnia 22 września 1988 r. w sprawie 187/87 [...] i in., [...], pkt [...]; z dnia [...] lutego 2000 r. w sprawie C-434/97 [...] przeciwko [...], pkt [...]). Ponadto każdy akt prawa wspólnotowego powinien być interpretowany zgodnie z całością prawa pierwotnego, w tym z zasadą równego traktowania, która wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a sytuacje odmienne nie były traktowane w sposób jednakowy, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (wyroki: z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie C-210/03 [...]. s. [...], pkt [...]; z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie C-344/04 [...] i [...], pkt [...]).

Zdaniem organu, należy zatem przyjąć, zgodnie z wykładnią celowościową, zapewniającą skuteczność przepisów rozporządzenia, na podstawie art. 6 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia, że pasażerom rejsów opóźnionych w przylocie o co najmniej trzy godziny co do zasady należy się odszkodowanie tak jak pasażerom rejsów odwołanych, chyba że przewoźnik uwolni się od odpowiedzialności odszkodowawczej poprzez wykazanie, że opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

Prezes Urzędu nie zgodził się z opinią przewoźnika, iż długość opóźnienia w przylocie powinna być liczona tylko do lotu [...] – [...]. Wyrok w sprawie [...] i inni wyraźnie wskazuje, że opóźnienie liczy się do "miejsca docelowego" podróży pasażera, a "miejsce docelowe" zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. h rozporządzenia, oznacza miejsce lądowania określone na bilecie przedstawionym na stanowisku kontrolnym lub, w przypadku lotów łączonych, miejsce lądowania ostatniego lotu. Pasażer miał rezerwację na dwa lotu łączone a miejscem docelowym był [...]. Mimo iż opóźnienie na odcinku [...] – [...] nie przekroczyło 3 godzin w przylocie, to przyczyniło się ono do opóźnienia w przylocie do portu docelowego podróży – [...] - przekraczającego trzy godziny.

Odnośnie naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia Prezes Urzędu, po ponownej analizie sprawy, wyjaśnił, iż zdanie 2 motywu 14 oraz motyw 15 preambuły rozporządzenia wskazuje przykłady, kiedy przewoźnik może mieć do czynienia z nadzwyczajnymi okolicznościami "Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika." Ponadto "za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć tych opóźnień lub odwołań lotów".

W postępowaniu pierwszej instancji przewoźnik wskazał, że przyczyną opóźnienia lotu były warunki meteorologiczne (silne podmuchy wiatru) na lotnisku w [...]. Opinia ekspertów nie potwierdziła, że w czasie, w którym planowana była operacja te podmuchy nadal występowały. Takie podmuchy występowały jednak wcześniej.

W pierwszej instancji Prezes Urzędu stwierdził, że nie doszło do zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności w postaci "warunków meteorologicznych uniemożliwiających wykonanie lotu", w czasie planowej operacji takie warunki bowiem nie istniały. Przy orzekaniu nie został jednak, co podniósł przewoźnik we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wzięty pod uwagę motyw 15 Preambuły rozporządzenia, a więc okoliczność, że wcześniej występujące silne podmuchy wiatru powodowały opóźnienia samolotów i wymagane były zmiany w przydzielonych wcześniej slotach (czasach na wykonanie operacji). Sloty są przydzielane przez niezależny organ jakim jest [...]. To właśnie decyzje tego organu "kierownictwa lotów" (ang. air traffic management) uwzględnia motyw 15 Preambuły, traktując takie decyzje jak nadzwyczajne okoliczności, którym przewoźnicy lotniczy nie mogą zapobiec i nie mają na nie wpływu.

Potwierdził to wyrok Europejskiego Trybunału Wspólnot Europejskich z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie C-294/10 [...] i [...] [...] przeciwko [...], przy udziale: [...] [...], w którym Trybunał stwierdził, że: "Tymczasem stwierdzone pierwotnie opóźnienie w chwili ustania rzeczonych nadzwyczajnych okoliczności lub w stosunku do godziny przewidywanego wylotu może ulec następnie wydłużeniu w wyniku zbiegu poszczególnych wtórnych komplikacji związanych z okolicznością, iż dany lot nie mógł już zostać wykonany prawidłowo, w przewidzianym czasie, takich jak trudności dotyczące ponownego przydziału korytarzy powietrznych lub warunki dostępności lotniska lądowania, włączywszy w to ewentualne całkowite lub częściowe zamknięcie tego lotniska w pewnych godzinach nocnych. Z powyższego wynika, że pod koniec lotu lot ten zanotowałby ostatecznie zdecydowanie większe opóźnienie niż opóźnienie stwierdzone na początku".

W związku z powyższym należy uznać, że złe warunki meteorologiczne na lotnisku w [...] w godzinach południowych w dniu [...] czerwca 2011 r. oraz wtórne komplikacje w postaci przydziału slotów i czasów operacji, były nadzwyczajną okolicznością, której przewoźnik nie mógł uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przewoźnik był gotowy do punktualnego wykonania lotu, o godzinach operacji zdecydował jednak niezależny organ.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł P. F..

Skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu niezgodność z prawem w zakresie:

1) naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez: nie wyczerpujące rozpatrzenie sprawy i przyjęcie, że przyczyną opóźnienia lotu [...] z [...] do [...] w dniu [...] czerwca 2011 r. były złe warunki meteorologiczne na lotnisku w [...]; niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w zakresie dotyczącym ustalenia slotów przydzielonych przez [...] przewoźnikowi [...] Ltd. w związku z lotem [...] z [...] do [...] w dniu [...] czerwca 2011 r.;

2) naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. poprzez: przyjęcie, że sloty przydzielone przez [...] przewoźnikowi [...] Ltd. w związku z lotem [...] są faktami znanymi organowi z urzędu i nie wymagają dowodu; niezakomunikowanie skarżącemu faktu znanego organowi z urzędu, tj. slotu przydzielonego przez [...] przewoźnikowi [...] Ltd.;

3) naruszenia art. 75 k.p.a. poprzez: przyjęcie na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. za dowód w postępowaniu administracyjnym środka dowodowego nieznanego kodeksowi postępowania administracyjnego w postaci pisma przewoźnika lotniczego, z którego wynika informacja o rzekomym udzieleniu [...] Ltd. slotów w związku z lotem [...] z [...] do [...]; przyjęcie na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. oświadczeń przewoźnika lotniczego [...] Ltd. odnośnie do informacji o slotach w związku z lotem [...] z [...] do [...] bez wniosku przewoźnika lotniczego i złożenia od niego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania;

4) naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione w zakresie udzielenia przewoźnikowi [...] Ltd. slotów w związku z lotem [...] z [...] do [...], dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pismu Dyrektora Komisji Ochrony Praw Pasażerów z dnia [...] grudnia 2011 r.

Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów:

1) z zeznań świadka M. D. na okoliczność, iż skarżący wnosił o wskazanie mu środka dowodowego z [...] celem ustalenia, czy przewoźnikowi lotniczemu zostały udzielone sloty w innym czasie w dniu [...] czerwca 2011 r. w odniesieniu do lotu [...]z [...] do [...] oraz że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydając decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nie dysponował takim środkiem dowodowym;

2) z przesłuchania strony P. F., na okoliczność, iż wnosił w stosunku do M. D. pracownika organu administracji o wskazanie mu środka dowodowego, w oparciu o który organ administracji przyjął, że [...] udzielił slotów przewoźnikowi lotniczemu w innym czasie w dniu [...] czerwca 2011 r. w odniesieniu do lotu [...] z [...] do [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, bowiem organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że kontroli sądu administracyjnego podlega zarówno prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, jak i wpływ ewentualnych uchybień w tym zakresie na treść zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej decyzji jest bowiem naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 14 maja 1985 r., sygn. akt SA/Wr 198/85).

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada ustanowiona w art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadzący postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr [...] (Dz. [...] ), obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów, o których mowa w art. 205a ust. 1, nie zostały naruszone, obciąża przewoźnika lotniczego.

Jak wynika z motywu 14 oraz motywu 15 preambuły cytowanego rozporządzenia, podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku, gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Ponadto za nadzwyczajne okoliczności powinno się uważać sytuację, gdy decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego samolotu spowodowała danego dnia powstanie dużego opóźnienia, przełożenie lotu na następny dzień albo odwołanie jednego lub więcej lotów tego samolotu, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków przez zainteresowanego przewoźnika, by uniknąć opóźnień lub odwołań lotów.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji przyjął, iż przewoźnik lotniczy udowodnił, że zaistniały nadzwyczajne okoliczności zwalniające go z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał ani faktów, które uznał za udowodnione w zakresie udzielenia przewoźnikowi slotów w związku z lotem [...] – [...], ani też dowodów, na których się oparł. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż jak wynika z opinii Dyrektora Departamentu Operacyjno-Lotniczego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], przedstawione przez przewoźnika dokumenty [...] i [...] dla lotniska w [...] potwierdzają, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie przedmiotowego lotu w planowanym terminie. Warunki pogodowe, które panowały wówczas na lotnisku w [...] nie powinny bowiem stanowić przeszkody w planowanym wykonaniu operacji przewozu lotniczego.

Wydając zaskarżoną decyzję, organ nie poparł materiałem dowodowym swojego stanowiska, zgodnie z którym wcześniej występujące silne podmuchy wiatru powodowały opóźnienia samolotów i wymagane były zmiany w przydzielonych wcześniej slotach (czasach na wykonanie operacji). Organ nie powołał się bowiem na stosowną decyzję organu, jakim jest [...], tj. decyzję kierownictwa lotów, uwzględnioną przez motyw 15 preambuły jako nadzwyczajna okoliczność, której przewoźnicy lotniczy nie mogą zapobiec i nie mają na nią wpływu. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wskazał takiej decyzji, ani nie przytoczył jej treści. Nie sposób więc bezspornie ocenić, czy lub w jakim zakresie w rozpoznawanej sprawie nastąpiły zmiany w przydzielonych wcześniej slotach.

W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek środka dowodowego w języku polskim, który dawałby podstawy do stwierdzenia, że [...] udzielił przewoźnikowi lotniczemu w związku z lotem skarżącego slotów w innych godzinach, niż godziny wylotu i przylotu ustalone przez skarżącego w umowie przewozu zawartej z przewoźnikiem lotniczym. Tym samym, nie sposób ocenić, czy istotnie miało miejsce przyznanie przewoźnikowi lotniczemu innego czasu operacji lotniczej. Jednocześnie z akt sprawy nie wynikają okoliczności wskazujące na to, aby taki fakt był znany organowi z urzędu.

Z przebiegu postępowania wynika, że warunki meteorologiczne nie były same w sobie uznane przez organ za nadzwyczajną okoliczność uniemożliwiającą dany lot. Okolicznością tą była decyzja kierownictwa lotów w stosunku do danego lotu, która spowodowała danego dnia duże opóźnienie. Jak wynika z zapisu motywu 15 rozporządzenia, odpowiedzialność przewoźnika powinna być ograniczona lub wyłączona w przypadku, gdy nadzwyczajnej okoliczności nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Z uzasadnienia decyzji Prezesa Urzędu lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. nie wynika, aby przewoźnik podejmował jakiekolwiek racjonalne środki dla uniknięcia opóźnienia lotu, w sytuacji, gdy opóźnienie to nie było uzasadnione warunkami meteorologicznymi.

W tym miejscu zauważyć należy, że podczas rozprawy sądowej w dniu 17 kwietnia 2013 r. pełnomocnik przewoźnika lotniczego wskazał karty akt administracyjnych o numerach: 42, 44, 53, 59 na okoliczność przyczyn opóźnienia lotu. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie powołał się jednak na materiał dowodowy znajdujący się na ww. kartach, a w aktach sprawy brak jest tłumaczenia przedmiotowej dokumentacji z języka angielskiego na język polski, co uniemożliwia dokonanie oceny prawidłowości motywów podjętego rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków, zauważyć trzeba, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie jest zatem możliwe przeprowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z zeznań świadków.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku.