Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 985/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 193 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1111
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 lipca, nr [...], Prezydent Miasta B. ustalił wobec rodziców biologicznych w osobach: H. O. i J. K. (skarżącego) solidarne ponoszenie odpłatności za pobyt pełnoletniej J. K. przebywającej w pieczy zastępczej S. K. w okresie od [...] czerwca 2019 r. do [...] września 2019 r. w wysokości: [...] zł za czerwiec 2019 r., [...] zł za lipiec 2019 r. oraz [...] zł za sierpień i wrzesień 2019 r. Wobec H. O. organ odstąpił od ustalenia ww. odpłatności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał art. 193 ust. 1 pkt 1, art. 193 ust. 7a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1111 – dalej "u.w.r.") oraz uchwałę Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2016 r., nr XXIX/526/16, w sprawie szczegółowych zasad ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Wskazał, że z uwagi na osiągnięcie przez dziecko pełnoletniości w dniu [...] czerwca 2019 r. i wyrażenie woli pozostania w rodzinie zastępczej do czasu ukończenia nauki, rodzinie zastępczej przyznano na dziecko świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 u.w.r. – od 8 czerwca do 30 czerwca kwotę [...]zł, za lipiec 2019 r. [...] zł oraz od sierpnia 2019 r. do września 2019 r. kwotę [...]zł. Zacytowawszy §7 i §7 pkt 2 ww. uchwały organ wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. ustalono wobec skarżącego odpłatność w kwocie [...]zł do dnia [...] czerwca 2019 r., zaś w związku z informacją o zmianie jego sytuacji bytowej przyjęto w dniu [...] lipca 2019 r. kolejny wniosek o ustalenie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej. Organ ustalił, że skarżący pozostaje we wspólnym trzyosobowym gospodarstwie domowym, a więc kryterium umożliwiające odstąpienie od ustalenia wysokości opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w zw. z § 7 uchwały i przepisów ustawy o pomocy społecznej wynosi 4752 zł (300% z 1584 zł jako wartości stanowiącej iloczyn liczby osób w rodzinie i kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - 528 zł). Organ stwierdził, że zgromadzone dokumenty wykazują dochody rodziny skarżącego na poziomie 543,74% kryterium dochodowego (przy czym w kwietniu 2019 r. wynosiły 853%). Organ wskazał, że zgodnie z powołaną uchwałą rodziny osiągające dochód powyżej 450% kryterium dochodowego zobowiązane są do ponoszenia 100% odpłatności. W odniesieniu do matki dziecka organ ustalił, że pozostaje ona we wspólnym dwuosobowym gospodarstwie domowym, kryterium w tym przypadku wynosi 1056 zł, a jego 300% to 3168 zł; organ stwierdził, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynoszą 373% wysokości kryterium. Przywoławszy § 8 uchwały organ wskazał, że sytuacja bytowa matki uzasadnia odstąpienie w 67% wysokości świadczenia otrzymywanego przez rodzinę zastępczą; organ stwierdził, że w toku postępowania przychylił się do wniosku matki dziecka i odstąpił od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował zasadność obciążenia go odpłatnością przy jedoczesnym zwolnieniu z niej matki dziecka. Podniósł nadto, że osiągane przez niego dochody są w Anglii, gdzie mieszka, stosunkowo niskie i organ powinien wziąć to pod uwagę oceniając spełnienie kryteriów dochodowych obowiązujących w Polsce.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz treści art. 193 ust. 1a, ust. 1, ust. 3 i art. 194 ust. 2 u.w.r., organ stwierdził, że z § 8 uchwały nr XXIX/526/16 i tabeli ustalającej wysokość częściowego odstąpienia w procentach z tytułu przyznanych świadczeń i dodatków na dziecko w rodzinie zastępczej wynika, iż rodziny osiągające dochód powyżej 450% kryterium dochodowego zobowiązane są do ponoszenia 100% odpłatności, przy czym obecne dochody rodziny skarżącego wynoszą 543,74% kryterium dochodowego. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszej instancji, wskazując dodatkowo, że skarżący może skorzystać z innych niż umorzenie w całości instrumentów łagodzących sytuację rodziców zobowiązanych do ponoszenia spornej opłaty, określonych w art. 194 ust. 3 u.w.r.

Pismem z dnia [...] października 2019 r. J. K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją pierwszej instancji, wstrzymanie wykonania decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 8, art. 194 ust. 2 i ust. 3 u.w.r. oraz przepisów k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji jest z tymi przepisami zgodna. W ocenie skarżącego organy nie uwzględniły okoliczności regularnego i terminowego uiszczania przez niego na rzecz córki alimentów, przez co jest on jedyną osobą ponoszącą koszt jej utrzymania, przy bezpodstawnym zwolnieniu z tego obowiązku matki dziecka. Powtórzył za odwołaniem, że rzeczywiste kryterium dochodowe w stosunku do niego powinno być wyższe, albowiem osiągany dochód jest stosunkowo – w realiach angielskich – niewysoki. Podniósł, że jego sytuacja finansowa, w związku z obniżeniem osiąganego wynagrodzenia, pogorszyła się. Zaznaczył, że córka jest już pełnoletnia i nie musi przebywać w pieczy zastępczej, i dlatego można wobec niej uiszczać alimenty w niższej wysokości, i powinna płacić je też matka dziecka, lub – jeżeli jest to w jej sytuacji niemożliwe - babka.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Przytaczając ponownie ustalenia faktyczne organ stwierdził, że dochody rodziny skarżącego na dzień [...] lipca 2019 r. wynoszą wg kursu funta ok. 8612,86 zł, a więc kryterium dochodowe rodziny skarżącego wynosi 543,74% kryterium dochodowego i przekracza 300% kwoty 1584,00 zł. Odnosząc się do argumentacji skargi organ stwierdził, że kwestia alimentów, jako zobowiązań prywatnoprawnych, jest nieistotna w sprawach z zakresu publicznoprawnego obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Podniósł ponadto, że koszty życia rodziny skarżącego w Anglii, wykazywane przez skarżącego w kontekście wysokości jego zarobków, nie podlegają odliczeniu od dochodu, a więc nie mają wpływu na wysokość ustalonej odpłatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej – "p.p.s.a."). Kontrola ta przeprowadzana jest stosownie do m.in. art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie.

Rozpoznając niniejszą sprawę zgodnie z kryteriami wynikającymi z powołanych wyżej ustaw, w tym z uwzględnieniem zacytowanego art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd uznał, że skarga okazała się skuteczna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.

Materialnoprawną podstawę wydanych w obu instancjach decyzji są przede wszystkim przepisy art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 2 oraz art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (publ. jak wcześniej wskazano). Na ich podstawie, a także na mocy przepisów aktu prawa miejscowego - uchwały Rady Miasta Bydgoszczy nr XXIX/526/16 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części wraz z odsetkami, odraczania terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia całości lub części opłaty dla rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej (Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom z 10 maja 2016 r., poz. 1642 – dalej "uchwała") zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ustalające solidarne ponoszenie odpłatności przez skarżącego i matkę dziecka za pobyt pełnoletniej córki przebywającej w pieczy zastępczej w okresie od [...] czerwca 2019 r. do [...] września 2019 r. w wysokości: [...] zł za czerwiec 2019 r., [...] zł za lipiec 2019 r. oraz [...] zł za sierpień i wrzesień 2019 r. (pkt 1) oraz jednocześnie odstępujące od ustalenia ww. odpłatności w odniesieniu do matki dziecka (pkt 2).

Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. W świetle art. 193 ust. 1a opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, zaś stosownie do ust. 2 - za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie.

Według z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W myśl z kolei art. 194 ust. 2 u.w.r. rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Zgodnie z art. 194 ust. 3 u.w.r. starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Jak wynika z treści § 7 ust. 1 powołanej i właściwej w niniejszej sprawie uchwały nr XXIX 526/16, odstąpienie od ustalenia całości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub zakładzie opieki zdrowotnej może nastąpić w przypadku, gdy dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty nie przekracza 300% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. §8 uchwały reguluje w formie tabeli kwestię warunków częściowego odstąpienia od ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub zakładzie opieki zdrowotnej, wskazując procentowo kryteria uzyskiwanego przez rodzica dochodu (oraz dochodu na osobę w gospodarstwie domowym, w którym pozostaje) oraz procentową stawkę częściowego zwolnienia z opłaty.

Jak wynika z powyższego, ustalenia organu w zakresie uzyskiwanego dochodu przez zobowiązanego do ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust.1 pkt 1 u.w.r. stanowią podstawowy element stanu faktycznego, pozwalający na prawidłowe zastosowanie przepisów umożliwiających skorzystanie z odstąpienia w całości lub w części od ponoszenia tej opłaty. Wykazanie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia dochody zobowiązanego nie pozwala na weryfikację prawidłowości wyliczeń w zakresie procentowego kryterium dochodowego, a ostatecznie weryfikację prawidłowości zastosowanej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego. Sąd dostrzegł, że wyliczając procentowe wartości kryterium dochodowego organy obu instancji w żadnym miejscu uzasadnień swoich rozstrzygnięć nie wskazały, ile kwotowo wynosi dochód skarżącego oraz na podstawie których dokumentów został on ustalony. Wskazać należy, że co prawda w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przywołał kwotę "ca. 8612,86 zł" jako kwotę miesięcznych dochodów osiąganych w rodzinie skarżącego, jednak zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego, w szczególności zaś nie może uzupełniać zaskarżonego rozstrzygnięcia o istotne elementy stanu faktycznego rzutujące na treść tego rozstrzygnięcia. Powyższe uchybienie stanowiło w ocenie Sądu istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., stosownie do którego uzasadnienie faktyczne decyzji, obok uzasadnienia prawnego, powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Brak wskazania kwotowo dochodów stron, przy powołaniu jedynie procenta kryterium dochodowego, stanowią o zbyt niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, niepozwalającym w istocie na dokonanie kontroli prawidłowości poczynionych przez organ obliczeń procentowych. W przedmiotowej sprawie, naruszenie ww. normy jest tym bardziej istotne, że dochody skarżącego zostały przedstawione w dokumentach sporządzonych w języku angielskim, przy wskazaniu dochodów tygodniowych. Sytuacja taka wymagała nie tylko oparcia się przez organ na dokumentach przetłumaczonych na język polski, ale też na sporządzeniu sposobu obliczenia jego dochodów (wraz z dochodami żony) z wskazań tygodniowych na wskazania miesięczne. Zauważyć też należy, że skarżący w odwołaniu powołał się na zmniejszenie osiąganych dochodów, przedstawiając odcinki wypłaty za miesiąc czerwiec 2019 roku (odcinki za miesiąc maj 2019 zostały już przedstawione do organu I instancji). Do ww. okoliczności w jakikolwiek sposób nie odniósł się organ odwoławczy, nie zweryfikował rzeczywiście osiąganego dochodu przez skarżącego, w tym podnoszonej okoliczności jego zmniejszenia.

Zarzut braku kwotowo wyliczonego dochodu strony odnosi się zarówno do wyliczeń dotyczących dochodów skarżącego, jak i matki dziecka pozostającego w pieczy zastępczej, albowiem i w jej sytuacji organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że dochody w dwuosobowej rodzinie matki wynoszą 373% wysokości kryterium dochodowego dla rodziny, wynikającego z ustawy o pomocy społecznej. Wobec braku w aktach zaświadczenia o wysokości jej dochodów, nie jest wiadomym, na jakich dokumentach oparł się organ. Organ odwoławczy pominął kwestię prawidłowości wyliczeń organu I instancji w tym zakresie, nie odnosząc się prawidłowości zastosowania wobec matki dziecka ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty w całości. Zaniechanie to uznać należy za istotne naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., (obligujących organ prowadzący postępowanie administracyjne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowy) oraz art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję I instancji w całości, a więc również w zakresie punktu drugiego jej sentencji. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie zostało przez organ II instancji w ogóle umotywowane.

Z powyżej poruszoną kwestią prawidłowości zastosowania wobec matki dziecka pozostającego w pieczy zastępczej wskazanej ulgi, kontestowanej zresztą przez skarżącego, wiąże się dostrzeżone przez Sąd uchybienie w postaci braku spójności rozstrzygnięcia w punkcie drugim sentencji decyzji I instancji, a uzasadnieniem decyzji Prezydenta w tym zakresie. Otóż w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji stwierdził, że na podstawie §8 uchwały i tabeli ustalającej wysokość częściowego odstąpienia w procentach z tytułu przyznanych świadczeń i dodatków na dziecko w rodzinie zastępczej, wynika, że sytuacja bytowa matki dziecka uzasadnia odstąpienie w 67% wysokości świadczenia otrzymywanego przez rodzinę zastępczą. W istocie, odniesienie stwierdzonego przez organ przekroczenia procentowego kryterium dochodowego (jak wcześniej wskazano, przy braku wskazania kwoty uzyskiwanego dochodu, a więc w sposób niepełny) do wartości uwidocznionych w powołanej tabeli wykazuje, że osobie osiągającej dochód w dwuosobowym gospodarstwie domowym stanowiący 373% kryterium dochodowego przysługuje uprawnienie do ulgi w postaci odstąpienia od 67% opłaty przyznanych miesięcznych świadczeń i dodatków na utrzymanie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej. Jednak w kolejnym zdaniu uzasadnienia organ stwierdził, że "w toku przeprowadzonego postępowania i przedstawionych dokumentów organ przychylił się do złożonego wniosku i odstępuje od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy wobec matki dziecka". Powyższe stwierdzenie, korespondujące co prawda z rozstrzygnięciem organu w zakresie punktu drugiego decyzji, nie zostało w żaden sposób rozwinięte i wyjaśnione. Organ nie przedstawił żadnych powodów, dlaczego, wobec ustalenia co do uprawnienia jedynie do 67% ulgi w spłacie przedmiotowej opłaty, zastosował wobec matki dziecka ulgę w wymiarze 100%. Zauważyć należy, że organ I instancji, motywując swoje rozstrzygnięcie w sposób wewnętrznie sprzeczny, nie tylko istotnie naruszył art. 107 § 3 k.p.a., ale również – rozstrzygając w zakresie odstąpienia w całości od ustalonej w punkcie pierwszym sentencji decyzji opłaty - nieprawidłowo zastosował art. 194 ust. 3 u.w.r. w związku z § 7 ust. 1 uchwały, albowiem skorzystanie z tej ulgi jest co do zasady możliwe jedynie w przypadku, gdy dochód osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty nie przekracza 300% kryterium dochodowego. Powyższych uchybień nie dostrzegł organ odwoławczy, nie odnosząc się w ogóle do kwestii prawidłowości rozstrzygnięcia w stosunku do matki dziecka.

Jak wskazał Sąd w poprzednim akapicie, zasadniczo odstąpienie od ustalania całości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub zakładzie opieki zdrowotnej jest możliwe w sytuacji, gdy dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty nie przekracza 300% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Powyższe wynika z §7 ust. 1 uchwały. Już jednak §7 ust. 2 uchwały zawiera katalog okoliczności, których zaistnienie (co najmniej jednej) umożliwia zastosowanie ulgi w wymiarze, o którym mowa w § 7 ust. 1 uchwały (odstąpienie od ustalenia całości opłaty). Tymi okolicznościami są:

1)osoba zobowiązana ponosi odpłatność za pobyt własny lub innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację lub za pobyt dziecka w pieczy zastępczej;

2)osoba zobowiązana wychowuje inne dzieci pozostające pod jej opieką;

3)rodzice (rodzic) korzystają ze świadczeń pomocy społecznej;

4)rodzice (rodzic) przebywają w areszcie śledczym lub zakładzie karnym;

5)rodzice (rodzic) płacą alimenty;

6)rodzic dziecka jest nieletni, do czasu uzyskania przez rodzica pełnoletniości;

7)rodzic przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub jest ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo;

8)w razie niemożności ustalenia miejsca zamieszkania oraz pobytu osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty;

9)wystąpiła inna uzasadniona okoliczność jak np. długotrwała choroba, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, znaczne straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

10)wystąpiły inne ważne przyczyny uzasadniające odstąpienie od ustalania opłaty, które nie zostały podane w punktach poprzednich.

Odnosząc powyższe do kontrolowanej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, stwierdzić należy, że zarówno z akt sprawy (k. 6 akt adm.), jak i z pisma organu I instancji z dnia 12 sierpnia 2019 r. przekazującego odwołanie do Kolegium, wynika okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o odstąpienie od ustalenia płatności, organy zaś w ogóle do wniosku tego się nie odniosły (poprzez stwierdzenie jego zasadności, czy też braku zasadności). Jest to o tyle jaskrawe, że w piśmie tym wprost zanegowano zastosowanie wobec skarżącego ulgi w zw. z §7 ust. 2 uchwały, nie podając w istocie powodów takiego uznania. Ani zaś w treści uzasadnienia decyzji I instancji, ani decyzji zaskarżonej nie odniesiono do tej kwestii - zasadności wniosku w obliczu postanowień §7 ust. 2 uchwały. O ile organ I instancji ograniczył się jedynie do przytoczenia treści komentowanego przepisu uchwały, to organ odwoławczy w ogóle nie wziął jego treści pod uwagę i nie zbadał, czy w stosunku zarówno do skarżącego, jak i do matki dziecka zachodzi którakolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Kwestia ta jest o tyle istotna, że w § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały wprost wymieniono okoliczność wychowywania innych dzieci pozostających pod opieką zobowiązanego, co – jak wynika z oświadczeń skarżącego – było wielokrotnie przezeń podnoszone (k. 5, 8, 12, treść odwołania i skargi). Ponadto, w §7 ust. 2 pkt 5 uchwały wprost wymieniono też okoliczność płacenia przez rodzica alimentów jako przesłankę umożliwiającą odstąpienie w całości od ustalenia spornej opłaty, a skarżący zarówno w skardze i odwołaniu, jak i w toku postępowania administracyjnego podnosił, że terminowo i w całości spłaca zasądzone alimenty (vide k. 7 i 12 akt adm.). Okoliczności tej, zasadniczej w kontrolowanej sprawie, nie tylko zatem nie zweryfikowano, ale w istocie w ogóle ją przemilczano. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ poruszył powyższą kwestię, jednak - po pierwsze i co już wskazano – poczynione ustalenia faktyczne powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie w treści odpowiedzi na skargę, a po drugie – organ odwoławczy zanegował jedynie wpływ decyzji ustalającej sporną opłatę na obowiązki alimentacyjne rodziców względem dzieci, co jest przecież w sprawie bezsporne. Odwrotnie - w realiach niniejszej sprawy zbadać należało wpływ ewentualnego orzeczenia o ustaleniu alimentów obciążających skarżącego na końcowe rozstrzygnięcie w przedmiocie spornej opłaty, i wynika to wprost w § 7 ust. 2 pkt 5 uchwały w zw. art. 194 ust. 3 u.w.r.

W obliczu nieodniesienia się w uzasadnieniach decyzji obu instancji do istnienia ewentualnych okoliczności wymienionych w § 7 ust. 2 uchwały, organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 194 ust. 3 u.w.r. zarówno w ten sposób, że ustaliły skarżącemu sporną opłatę w całości, nie weryfikując zaistnienia którejś z przesłanek wymienionych w §7 ust. 2 uchwały (w tym przede wszystkim wymienionych w §7 ust. 2 pkt 2 i 5 uchwały), jak i w ten sposób, że zastosowały ten instrument wobec matki dziecka, w ogóle nie wykazując jednak w jej przypadku zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki z §7 ust. 2 uchwały. Zauważyć należy, że pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu organu, czy zasadne jest zastosowanie ulg z art. 194 ust. 3 u.w.r. ("organ może umorzyć" w art. 194 ust. 3 u.w.r. oraz "może nastąpić" w §7 ust. 1 i 2 uchwały), jednak rozstrzyganie w tym zakresie przy całkowitym braku uzasadnienia nieskorzystania z tej możliwości (w przypadku skarżącego), jak i – przeciwnie – zastosowania ulgi względem drugiej ze stron postępowania, w ocenie Sądu w sposób oczywisty wykracza poza granice tego uznania. Zasadnym jest przytoczenie w tym miejscu poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 829/19 (dostępny jw.), że w przypadku decyzji uznaniowej, uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia nabiera szczególnego znaczenia - chociaż decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, albowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji przez sąd polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Analiza zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej potwierdza zaś, że organy w istocie zadziałały w sprawie skarżącego i matki dziecka dowolnie.

W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że wywody skarżącego, co do wysokich kosztów pobytu za granicą, nie mogą być uwzględnione na gruncie przepisów u.w.r., albowiem w art. 194 ust. 2, odsyła ona do uchwały rady powiatu, ustalającej szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, u.w.r. Jak już to wskazano, Sąd wytknął organom brak poczynienia rozważań w zakresie analizy zawartych w uchwale przesłanek do umorzenia bądź odstąpienia w stosunku do skarżącego od opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

Co się natomiast tyczy wywodów, odnoszących się do spłaty alimentów na rzecz córki skarżącego, należy stwierdzić, że okoliczność ta winna zostać rozważona przez organy w świetle przepisów uchwały dotyczących możliwości zastosowania ulgi w rozumieniu § 2 pkt 9 uchwały.

W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 30 lipca, nr [...]. Sąd nie orzekł w wyroku w kwestii kosztów, gdyż postępowanie w niniejszych sprawach zwolnione jest od wpisu (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).

Ponownie rozstrzygając sprawę organy uwzględnią wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną, którą należy odnieść do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także rozważenia zastosowania do ustalonej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego oraz matki dziecka dostępnych rodzajów ulg, w tym przede wszystkim ulgi w postaci odstąpienia, częściowego lub całkowitego, od ustalenia spornej opłaty.