Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 694/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.89 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art.107 par.4
journal: Dz.U. 2013 poz 186
law: Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wr 589/13 w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 25 [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. J. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. 1.918 (tysiąc dziewięćset osiemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 grudnia 2013 r., oddalił skargę T. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 25 [...] 2013 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu do gier poza kasynem gry.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

W dniu 18 [...] 2012 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili czynności kontrolne w lokalu G. w Ś. przy ul. [...], należącym do podmiotu Karczma Zagroda G. T. J. z siedzibą w W., w wyniku której ujawniono w tym lokalu urządzenie do gier HOT SPOT Nr [...]. Urządzenie to nie posiadało tabliczki informującej o jego rejestracji. Nie posiadało również numeru GLI.

W trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano – przedłożoną przez skarżącego w postępowaniu karnym skarbowym – umowę wynajmu z dnia 2 [...] 2012 r. nr [...], z której wynika, iż właścicielem wymienionego urządzenia jest firma W. s.r.o ul. [...], [...], Republika Czeska, a podmiot Karczma Zagroda G. T. J., jest najemcą tego urządzenia. Z umowy wynikało ponadto, że najemca zobowiązany jest do uiszczania wynajmującemu kwoty [...] zł dziennie. W zamian, może korzystać ze sprzętu na własną odpowiedzialność. Umowę zawarto na czas nieokreślony.

Postanowieniem z dnia 31 [...] 2012 r., do materiału dowodowego niniejszego postępowania włączono dokumenty zgromadzone w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym w sprawie [...], w tym opinię biegłego sądowego (Sądu Okręgowego w Częstochowie) z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier z dnia 9 [...] 2013 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w W. ustalił, iż gry na wymienionym urządzeniu były grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), miały one charakter losowy i były prowadzone w celach komercyjnych. Nie były jednak prowadzone w kasynie gry, ani w oparciu o ważne zezwolenie. W konsekwencji, decyzją z dnia 27 [...] 2013 r., organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, w związku z eksploatacją automatu do gier o niskich wygranych poza kasynem gry.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu, decyzją z 25 [...] 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że komercyjny charakter gier na spornym automacie potwierdzały dowody (protokół Naczelnika Urzędu Celnego w W. i opinia biegłego sądowego), jak również stwierdzona i niesporna odpłatność za grę (możliwość uruchomienia gry po zakredytowaniu automatu wybraną przez grającego kwotą, za którą grający wykupuje czas gry oraz otrzymuje określoną liczbę punktów kredytowych przeznaczonych na prowadzenie gier losowych według przelicznika 1 pkt kredytowy – 0,10 zł). W kontekście odpłatności za grę, cel jej urządzania uznać należy, zdaniem organu, za niewątpliwie komercyjny. Ponadto, z treści umowy wynajmu sprzętu wynika, że najemca zobowiązał się do zapłaty wynajmującemu dziennego wynagrodzenia w kwocie [...] zł dziennie. Gry dostępne na automacie, miały również losowy charakter. Zostało to potwierdzone zgromadzonymi w sprawie dowodami (protokołem z kontroli z dnia 18 [...] 2012 r. oraz opinią biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, sporządzoną na podstawie badania wykonanego w dniu 7 [...] 2012 r.). W ocenie organu odwoławczego, z powyższych ustaleń wyraźnie wynika, że na przedmiotowym automacie dostępne są gry, w których grający nie ma wpływu na wynik gry, co oznacza, że w odniesieniu do tego rodzaju gier spełniona została, wskazana w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, przesłanka ich losowego charakteru.

Organ odwoławczy wskazał, że skoro przedmiotowe urządzenie było urządzeniem, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, to urządzanie na nim gier po 1 stycznia 2010 r. dopuszczalne było tylko na podstawie posiadanej koncesji w kasynie gry. W niniejszej sprawie lokal nie był kasynem gry w rozumieniu przywołanej ustawy, a jego właściciel nie posiadał zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju ośrodka.

Tym samym skoro strona prowadziła gry na urządzeniu, o którym mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych poza kasynem gry, to – na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – należało wymierzyć jej karę w wysokości 12.000 zł.

Dyrektor Izby Celnej podniósł również, że kara administracyjna z art. 89 ustawy o grach hazardowych nie jest konkurencyjna i nie pozostaje w zbiegu z karą grzywny orzekaną na podstawie art.107 ustawy z dnia 30 września 1999 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 186) dalej: "k.k.s.". W ocenie organu, nie może być mowy o niedopuszczalnej, podwójnej penalizacji tego samego czynu, ponieważ charakter obu kar jest odmienny, zwłaszcza jeśli zważyć, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, nie ukarano strony na podstawie ustawy karnej skarbowej. Skoro skarżący nie został pociągnięty do odpowiedzialności karnej skarbowej (postępowanie karne nie zostało wobec strony jeszcze ostatecznie zakończone i organ wydając przedmiotową decyzję nie jest w stanie stwierdzić jak się ono zakończy), to rozważania o zakazie podwójnego karania mają w tym momencie charakter teoretyczny i pozostają bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Jednocześnie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, należało uznać, że domniemanie zgodności art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z konstytucją nie zostało obalone i "jednakowa dla wszystkich" kara pieniężna odpowiada wymogom płynącym z zasady równości. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy, należy w związku z tym uznać za zgodny z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a sformułowany w tym zakresie zarzut pełnomocnika strony, za bezzasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił kwestionowanym rozstrzygnięciom naruszenie art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na wymierzeniu stronie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych i jednoczesne pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności karnej za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., co narusza konstytucyjny standard zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna.

Sąd I instancji podniósł, że spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z tym przepisem, grami na automatach są także (oprócz określonych w art. 2 ust. 3 wymienionej ustawy) gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

Pierwszą, ustawową cechą tak rozumianej gry na automatach, jest jej organizowanie w celach komercyjnych, drugą – niemożliwość uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej (takie wygrane występują bowiem przy grach określonych w art. 2 ust. 3 ustawy), trzecią zaś jej charakter losowy.

Sąd I instancji uznał, że organy celne bezspornie wykazały, że gra na badanym urządzeniu charakteryzuje się pierwszą cechą, albowiem jej organizowanie jest nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści ze świadczeń pieniężnych osób uczestniczących w grze (odpłatność za grę). Wygrana w grze na badanym urządzeniu sprowadza się do uzyskiwania premii punktowych, umożliwiających przedłużenie czasu trwania gry, a więc nie występuje tutaj ani wygrana pieniężna (choć uzyskiwane punkty daje się przeliczyć na walutę), ani rzeczowa, co jest charakterystyczne dla gier w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Z niewadliwie poczynionych ustaleń organów wynika również, że gra na badanym urządzeniu ma "charakter losowy", nie zaś zręcznościowy, ponieważ wygrana punktowa nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębna (cylindra, walców) z różnymi figurami i rysunkami etc., nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem po kolejnym przycisku zatrzymują się one samoczynnie. Skoro organy ustaliły, że grający – po wniesieniu odpowiedniej zapłaty i uruchomieniu mechanizmu automatu właściwym przyciskiem – nie ma już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji (wygranej lub przegranej), to takiej grze nie sposób przypisać cechy gry zręcznościowej w podanym rozumieniu.

Według Sądu i instancji, materiał dowodowy zebrany w sprawie wyraźnie wskazuje, że skarżąca – mimo posługiwania się urządzeniem umożliwiającym gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych – nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania, a więc koncesją na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1), zezwoleniem na prowadzenie salonu gry bingo pieniężne (art. 6 ust. 2), zezwoleniem na urządzanie zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3), zezwoleniem na urządzanie loterii fantowych, gry bingo fantowe i loterii promocyjnych (art. 7 ust. 1), zgłoszeniem o zamiarze urządzenia loterii fantowych lub gry bingo fantowe, w których wartość puli wygranych nie przekracza kwoty bazowej, o której mowa w art. 70 (art. 7 ust. 1a), zezwoleniem na urządzanie loterii audioteksowych (art. 7 ust. 2). Nie można też pominąć i tego, że – eksploatując urządzenie umożliwiające grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych – strona skarżąca nie wykazała, by przed udostępnieniem tego urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji, stosownie do unormowań zawartych w art. 23a przywołanej ustawy.

Tym samym, Sąd I instancji uznał, że skoro z niewadliwych ustaleń organów wynika, że strona skarżąca wykorzystywała kontrolowane urządzenie do organizowania gier hazardowych, w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, bez koncesji lub zezwolenia, a przy tym nie spełnia ustawowego obowiązku rejestracji takiego urządzenia, to takie działanie wypełniło znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy. Jednocześnie, Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję organów celnych w kwalifikowaniu działania strony skarżącej w kontekście unormowań dotyczących nakładania kar pieniężnych. Organy wykazały bowiem że strona skarżąca urządzała gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, a także bez rejestracji badanego automatu, co odpowiada unormowaniu zawartemu w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, tymczasem przy wymiarze kary organy powołały się na art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. W kontekście ustalonego stanu faktycznego kara pieniężna powinna być zatem w wysokości "100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry", nie zaś w kwocie 12.000 zł. Mimo dostrzeżonej niekonsekwencji organów przy stosowaniu prawa materialnego, Sąd nie wyeliminował jednak z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, mając na uwadze zakaz reformationis in peius, o którym stanowi art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270) dalej: "p.p.s.a.".

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy celne art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegającego na wymierzeniu stronie kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 89 ustawy o grach hazardowych, które dopuszczają wymierzenie takiej kary i jednoczesne pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., a więc naruszenia konstytucyjnego standardu zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie, Sąd I instancji wskazał, że przed rozstrzygnięciem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się w sprawie legalności unormowania zawartego w art. 89 ustawy o grach hazardowych. Tym samym zarzut powołania się na obowiązujący wciąż przepis ustawowy, jest bezpodstawne. Jednocześnie, nawet gdyby zaakceptować zapatrywanie strony skarżącej o podwójnym karaniu tego samego podmiotu za ten sam czyn (na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych oraz art. 107 § 1 i § 4 k.k.s.), to należy jednak zauważyć, że strona skarżąca nie wykazała, by przed rozstrzygnięciem sprawy przez organy celne została już ukarana według unormowań tego ostatniego kodeksu. Tylko bowiem w takiej sytuacji można byłoby rozważać zasadność wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych, jako drugiej sankcji względem tego samego podmiotu. W stosunku do osoby fizycznej, można formułować ewentualnie zarzut podwójnego karania wyłącznie w sytuacji, gdy zapadł już wyrok sądu karnego, a taka sytuacja w sprawie nie występuje. Zdaniem Sądu, strona skarżąca pomija również różnice między odpowiedzialnością administracyjną, w postaci kary pieniężnej nałożonej w badanym przypadku na osobę fizyczną, a odpowiedzialnością karnoskarbową osoby fizycznej za swój własny czyn opisany w art. 107 § 1 k.k.s.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. J., zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na wymierzeniu stronie kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 89 ustawy o grach hazardowych, które dopuszczają wymierzenie takiej kary i jednoczesne pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. (wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s.) T. J., wobec którego Urząd Celny w W. prowadzi postępowanie karnoskarbowe sygn. akt [...] o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. dotyczące tego samego czynu, który to czyn jest przedmiotem postępowania w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej objętego zaskarżoną decyzją, podczas gdy wymierzenie kary pieniężnej narusza standard konstytucyjny zakazu podwójnego karania za to samo zachowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W piśmie procesowym z dnia 1 [...] 2014 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzenie przez organy administracji celnej ustaleń faktycznych w rozpatrywanej sprawie, uzasadniało – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy oceny, że stanowiący przedmiot kontroli automat do gier służy do urządzania na nim gier o charakterze losowym, w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, po trzecie zaś, nałożenie na stronę kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na wymienionym automacie, co - bez wpływu, na motywowany zasadą wynikającą z art. 134 § 2 p.p.s.a. rezultat kontroli legalności zaskarżonej decyzji - powinno jednak, według tego Sądu, nastąpić, nie na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 – jak wynika to z kontrolowanej decyzji – lecz na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że według Sądu I instancji, nałożenie na stronę, jako osobę fizyczną, kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, nie narusza standardu konstytucyjnego w zakresie, w jakim konsekwencję jego naruszenia miałoby być (ponowne) ukaranie adresata decyzji nakładającej sankcję administracyjną, karą orzekaną (za to samo zdarzenie) na podstawie przepisów ustaw karnych, to jest za występek z art. 107 § 1 k.k.s.

Ocenę zasadności zarzutów kasacyjnych, poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem, a mianowicie, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest ponadto przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez sąd administracyjny I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa. Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.

I tak, w zakresie odnoszącym się do zarzutów z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem oraz na czym naruszenie to polega, a mianowicie, czy w zakresie odnoszącym się do zarzucanego naruszenia prawa materialnego, sąd administracyjny I instancji dopuścił się jego błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania albo obydwu tych form naruszenia prawa materialnego jednocześnie. Zarzut "błędnej wykładni prawa", to bowiem zarzut mylnego zrozumienia treści przepisu przez sąd administracyjny I instancji. Wymaga on - aby mógł być rozpatrzony - wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej. Natomiast zarzut "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innymi słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu. W tym kontekście przypomnienia wymaga również, że skuteczność zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, wobec tego, że każdorazowo pozostaje on w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego, wymaga podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny I instancji za podstawę wyrokowania, z punktu widzenia ich prawidłowości i zgodności z prawem. Tymczasem – rozpatrywanej sprawie - stan faktyczny sprawy żadnym zarzutem skargi kasacyjnej skutecznie podważany nie jest.

W świetle natomiast art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, o skuteczności zarzutów opartych na podstawie wymienionego przepisu, nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag wprowadzających, stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są skuteczne i tym samym nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że postawiony w niej zarzut naruszenia przepisów art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegający na wymierzeniu stronie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych, jej autor oparł, zarówno na podstawie z pkt 1, jak i z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia nie wyjaśnił jednak, ani też nie sprecyzował, na czym dokładnie naruszenie wskazanych przepisów konstytucyjnych polegało, to jest innymi słowy, jakiego rodzaju ich naruszenia (i w jakiej dokładnie formie), jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dopuścił się Sąd I instancji, przez co miałoby dojść do zaistnienia stanu skutkującego uszczerbkiem zasad wynikających z przywołanych regulacji i tym samym stanu niekorespondującego ze standardem konstytucyjnym. Uwzględniając sposób, w jaki skonstruowany został omawiany zarzut kasacyjny należałoby przyjąć, że istoty zarzucanego naruszenia zasad konstytucyjnych w rozpatrywanej sprawie, strona skarżąca kasacyjnie upatruje w zaistnieniu lub w ryzyku zaistnienia sytuacji podwójnego karania strony, jako osoby fizycznej, za to samo zdarzenie (urządzanie gier na automatach poza kasynem gry), to jest karą administracyjną nakładaną decyzją administracyjną podejmowaną na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych oraz karą orzekaną przez sąd powszechny na podstawie ustaw karnych, to jest na podstawie art. 107 § 1 k.k.s.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, nie ma jednak podstaw aby twierdzić, że z punktu widzenia stanowiska prezentowanego w skardze kasacyjnej, zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.

Przede wszystkim dlatego, że strona skarżąca kasacyjnie nie uwzględnia tego, że zakresowo odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier i odpowiedzialność karna za wadliwe urządzanie gier, nie wykluczają się wzajemnie. O ile bowiem – jak trafnie podkreślił to Sąd I instancji – postępowanie karnoskarbowe oparte jest na zasadzie winy, a o jego końcowym rezultacie nie decyduje tylko ocena charakteru gry, lecz także kwestia winy osoby, której postawiono zarzut i oskarżono o popełnienie czynu o znamionach określonych w art. 107 § 1 k.k.s., o tyle, uwzględniając treść regulacji zawartej w art. 89 ust. 1 i ust. 2 oraz 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych, a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcje wymienionego przepisu, które ocenić należałoby, jako samoistne, podkreślenia wymaga, że relacji między sankcją administracyjną a deliktem prawa administracyjnego towarzyszy założenie, że administracyjna kara (pieniężna) nakładana jest wobec podmiotu dopuszczającego się deliktu bez związku z jego zawinieniem, albowiem odpowiedzialność za ten delikt ma charakter obiektywny. Znajduje to swoje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2010 r., P 9/08, Trybunał stwierdził, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, są stosowane automatycznie z mocy ustawy i mają znaczenie prewencyjne. Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywują do wykonywania ustawowych obowiązków, a podstawą stosowania kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. W uzasadnieniu wyroku z 7 lipca 2009 r., K 13/08, TK podkreślił natomiast, że administracyjna kara pieniężna jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i pełni funkcję prewencyjną. W uzasadnieniu wyroku w 31 marca 2008 r., SK 75/06, podniósł zaś, że proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem.

Przedstawione podejście sądu konstytucyjnego do omawianego zagadnienia, znalazło swoje potwierdzenie również w wyroku z dnia 21 października 2015 r., P 32/12. W sprawie tej, przedmiot hierarchicznej kontroli norm stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W wyroku tym, sąd konstytucyjny stwierdził, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Co przy tym istotne z punktu widzenia oceny skuteczności i zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego, w uzasadnieniu przywołanego judykatu Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że celem kary pieniężnej nakładanej na podstawie wymienionego przepisu ustawy o grach hazardowych nie jest odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, lecz prewencja, zwłaszcza zaś restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie. Ocenić to należy nie inaczej, jak tylko reakcję ustawodawcy na fakt czerpania korzyści z nielegalnego urządzania gier hazardowych przez podmioty nieodprowadzające z tego tytułu podatku od gier, należności i opłat, która ukierunkowana została na rekompensowanie – w formie zryczałtowanej - nieopłaconego podatku od gier i innych należności uiszczanych przez leganie działające podmioty.

Skargę kasacyjną uznać należało więc za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.