Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1394/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 162/06 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Sz 162/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku.

W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy:

Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku T. G. z dnia 8 sierpnia 2005r. o przyznanie zasiłku rodzinnego, decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił mu przyznania takiego zasiłku, w uzasadnieniu wskazując, że nie spełnia on kryterium dochodowego wymaganego dla przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Organ wskazał, że zasiłek przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł lub kwoty 583 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. W sytuacji, gdy przekroczenie tych kwot jest niższe lub równe kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, który wynosi 43 zł, a zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, to wówczas zasiłek taki będzie przysługiwał.

W przedmiotowej sprawie, dochód na jednego członka rodziny T. G. wynosi 534 zł, a więc przekracza dopuszczalną kwotę umożliwiającą do ubiegania się o przyznanie zasiłku rodzinnego.

Pismem z dnia 28 września 2005r., skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 1 i 2, pkt 16 i pkt 23, art. 5 ust. 1,2,3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, iż przepisy regulujące prawo do świadczeń rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie mogą mieć wpływu na prawo do świadczeń w sytuacji, gdy jakiekolwiek z niezbędnych warunków uprawniających do świadczenia nie został spełniony.

Na powyższe, T. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając wydanym decyzjom naruszenie art. 7, 9, 10, 77 k.p.a. oraz podnosząc, że uniemożliwiono mu udział w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącego interpretacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie art. 5 powołanej powyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych jest dyskryminującą w stosunku do rodzin o większej liczbie dzieci niż jedno dziecko.

Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Sz 162/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku.

W uzasadnianiu, Sąd za nietrafiony uznał zarzut skarżącego, że został on pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, wskazując, że skorzystał z trybów odwoławczych, które przysługiwały mu na decyzję organów pierwszej i drugiej instancji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w sposób jasny i wyczerpujący przedstawiło warunki przyznawania zasiłków rodzinnych, wskazując przy tym dokładne wyliczenia matematyczne, z których wynika bezsprzecznie, że różnica pomiędzy dochodami skarżącego a dochodami rodziny uprawniającymi daną rodzinę do uzyskania zasiłku rodzinnego, wynosi 180, 05 zł.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2006r. skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sądowi administracyjnemu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga kasacyjna zarzuciła wyrokowi wydanemu przez Sąd pierwszej instancji, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że dopuszczenie przekroczenia wysokości dochodu uprawniające do uzyskiwania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego odnosi się do części dochodu przekraczającej łączny dochód uprawniający do zasiłku w sytuacji, gdy prawidłowa interpretacja przepisu powinna polegać na przyjęciu możliwości przekroczenia dochodu przypadającego na osobę, tj. w rozumieniu dochodu zawartego w ust. 3 przedmiotowej ustawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że limit ustalony w ustawie jako 43 zł powinien być pomnożony przez liczbę osób w rodzinie, a nie być przyjęty jako łączna dopuszczalna kwota przekroczenia przychodu. Zdaniem skarżącego przyjęta przez organy I i II instancji interpretacja art. 5 ust. 3 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, podtrzymana następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie, jest krzywdząca dla rodzin posiadających więcej niż jedno dziecko, gdyż dopuszczona ustawowo nadwyżka dochodu przy rodzinie z jednym dzieckiem powoduje, że dochód przypadający na osobę w takiej rodzinie może być wyższy, niż dochód przypadający na osobę w rodzinie z większą ilością dzieci.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. G. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2006 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).

Skarżący zarzucił, iż niewłaściwe zastosowanie wyżej powołanego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych było konsekwencją zastosowania błędnej wykładni polegającej na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że dopuszczenie przekroczenia wysokości dochodu uprawniające do uzyskiwania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego odnosi się do części dochodu przekraczającej łączny dochód uprawniający do zasiłku w sytuacji, gdy prawidłowa interpretacja przepisu powinna polegać na przyjęciu możliwości przekroczenia dochodu przypadającego na osobę, tj. w rozumieniu dochodu zawartego w ust. 3 przedmiotowej ustawy. Ponadto limit ustalony w ustawie jako 43 zł. powinien być pomnożony przez liczbę osób w rodzinie, a nie być przyjęty jako łączna dopuszczalna kwota przekroczenia przychodu.

Zarzut ten jest całkowicie niezasadny. Jednym z podstawowych dokumentów w niniejszej sprawie jest zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2005 r. nr IUS RR - 5/491/14680/05 o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w 2004 r. - podatnika T. G. i jego małżonki B. G. Niniejszy dokument jednoznacznie wskazuje, że dochód podatnika brutto w 2004 r. wyniósł 55.555,49 zł. i został pomniejszony o podatek należny w kwocie 3.286,30 zł. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku, które wyniosły 3.425,69 zł. i składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu na sumę 10.173,68 zł., co dało dochód w wysokości 38.669,62 zł.

Punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest zbadanie czy sąd I instancji (a tym samym i organ administracji) prawidłowo ustalił zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - czym jest dochód rodziny.

Bez wątpliwości sąd I instancji opierając się na materiale zgromadzonym w niniejszej sprawie poprawnie wskazał, tak jak i organy I i II instancji, wysokość dochodu rodziny T. G. na sumę 38.669,62 zł. i ustalił kwotę dochodu na jedną osobę w 2004 r. w wysokości 534,01 zł. miesięcznie. Równocześnie podkreślił, iż jest to kwota wyższa od kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy (504 zł.), powiększonego o kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony (43 zł.).

Zgodnie bowiem z treścią przepisu art.3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego został przyjęty dochód wnioskodawcy w kwocie 3204,05 zł. w oparciu o w/w zaświadczenie z urzędu skarbowego (po dokonaniu stosownych odliczeń składek). Artykuł 5 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi, że zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł.

Nawet w sytuacji uwzględnienia szczególnego przypadku określonego w art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, gdy dochód rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany ( tj. 43 zł.), zasiłek rodzinny przysługuje , jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Dochód rodziny skarżącego, jak wynika z akt, jest wyższy od maksymalnego uprawniającego do otrzymywania zasiłku rodzinnego. Przekroczenie miesięcznego dochodu rodziny wynosiło 180,05 zł. (było wyższe niż 43 zł.).

Oceniając powyższe należy podkreślić, że w sposób jasny i wyczerpujący zostały przedstawione warunki przyznawania zasiłków rodzinnych. Wskazano przy tym dokładne wyliczenia matematyczne, z których wynika bezsprzecznie, że różnica pomiędzy dochodami skarżącego a dochodami rodziny uprawniającymi daną rodzinę do uzyskania zasiłku rodzinnego, wynosi 180, 05 zł., co oznacza, że zasiłek rodzinny nie przysługuje.

W świetle powyższego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącego, sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.