Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 377/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant ref. staż. Sebastian Niedbalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją dnia z [...] grudnia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] – Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Prezydent [...] orzekł o wymeldowani P. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu Prezydent [...] wskazał, że wymieniony opuścił przedmiotowy lokal i skoncentrował swoje życie osobiste w nowym miejscu. W ocenie organu I instancji, została zatem spełniona przesłanka określona w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności uzasadniająca wymeldowanie P. K. z miejsca pobytu stałego.

P. K. wniósł odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...], który po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

W dniu 25 czerwca 2018 r. pełnomocnik spółki [...] Sp. z.o.o. [...] Sp.k., wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o wymeldowanie P. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu tego wniosku oraz w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji wnioskodawczyni wskazała, że wymieniony opuścił przedmiotowy lokal kilka lat temu z powodu wypowiedzenia umowy najmu. Dodatkowo wskazano, że decyzją z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał w terminie natychmiastowym opróżnienie budynku przy ul. [...] w [...]. Ponadto, Sąd Rejonowy [...] w [...] wyrokiem z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], orzekł o eksmisji P. K. z tego lokalu z prawem do otrzymania lokalu socjalnego. Jednocześnie Sąd Rejonowy [...] w [...] wstrzymał wykonanie tego wyroku do czasu złożenia P. K. przez Miaso [...] oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wobec tego nie posiada on żadnego tytułu prawnego do ww. lokalu. Wyjaśniono także, że w przedmiotowym lokalu obecnie prowadzone są prace remontowe i nie jest on zamieszkiwany. Do akt postępowania administracyjnego dołączono również zdjęcia tego lokalu oraz kserokopię umowy jego najmu, zawartej 21 lutego 2001 r. pomiędzy Zarządem Domów Komunalnych w [...], a K. K. i A. K. oraz kserokopię wypowiedzenia tej umowy z 7 lutego 2014 r.. Wskazano, że P. K. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] kilka lat temu, z powodu zakończenia umowy jego najmu, a ponadto nie jest znane obecne miejsce przebywania P. K..

Z kolei P. K. oświadczył, że posiada umowę najmu przedmiotowego lokalu, która nie została dotąd wypowiedziana. Lokal ten opuścił na skutek decyzji organu nadzoru budowlanego z [...] kwietnia 2014 r., nakazującej opuszczenie budynku ze względu na zagrożenie życia oraz prowadzone w nim prace remontowe. Obecnie nie ma do niego dostępu. Kilka miesięcy temu jego rodzina bezskutecznie występowała do właściciela budynku o umożliwienie powrotu do ww. lokalu. P. K. oświadczył także, że obecnie mieszka u babci przy ul. [...] w [...].

A. K. i K. K. – rodzice P. K. wskazali, że o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] dowiedzieli się dopiero, gdy zapoznali się z aktami postępowania administracyjnego o ich wymeldowanie. Nie zostali powiadomieni przez Spółkę [...] o wypowiedzeniu im umowy najmu ww. lokalu. Nie wiedzieli także o wyroku wydanym przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie ich eksmisji, w związku z czym złożyli skargę o wznowienie postępowania.

Kwestie związane z obowiązkiem meldunkowym zostały uregulowane w ustawie o ewidencji ludności. Zgodnie z jej art. 24 ust. 1, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega m.in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego w przypadku jego opuszczenia (art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 ww. ustawy). Odnośnie zaś osób odstępujących od tego obowiązku, na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, istnieje możliwość wymeldowania ich w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie bowiem do powołanego przepisu organ gminy, właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów dysponujących tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy, tj. fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu w sposób stały (na stałe). Za miejsce stałego pobytu uznaje się więc takie miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy osobiste niezbędne do codziennego funkcjonowania, wykonuje inne czynności związane z codziennym życiem, takie jak pranie, prasowanie czy sprzątanie i płacenie opłat za mieszkanie, przyjmowanie gości, odbieranie korespondencji, a więc czynności, które są w sposób oczywisty związane z zamiarem przebywania i korzystania z danego lokalu.

Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W takim rozumieniu opuszczenia miejsca pobytu stałego konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym - nowym - miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że za dobrowolne uznaje się opuszczenie lokalu na skutek władczych działań organów państwa (np. wyrok eksmisyjny). Przez dobrowolność rozumie się także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający go nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w nim.

Wobec powyższego, Prezydent [...] prawidłowo ustalił, że P. K. trwale i dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wymieniony sam przyznał, że opuścił przedmiotowy lokal na skutek decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], nakazującej Spółce [...] opróżnienie budynku nr [...] w [...] i obecnie mieszka u babci przy [...] w [...]. Opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego znajduje także potwierdzenie w oświadczeniu wnioskodawcy. Wymieniony opuścił więc miejsce pobytu stałego na podstawie zgodnego z prawem działania organu administracji publicznej, którego efektem było wyłączenie z użytkowania przedmiotowego budynku. Opuszczenie miejsca pobytu stałego w związku z wydaniem przez właściwy organ administracji publicznej decyzji w sprawie wyłączenia budynku z użytkowania zastępuje przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu. Trudno również uwzględniać tę przesłankę, gdy opuszczenie przez daną osobę lokalu następuje na skutek okoliczności obiektywnych, jakimi są bardzo zły stan techniczny budynku uniemożliwiający zamieszkiwanie w nim lub rozbiórka budynku. Ponadto, już po opuszczeniu przez P. lokalu nr [...] przy ul. [...], wyrokiem z [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy [...] orzekł o jego eksmisji z powyższego lokalu. Wyrok ten został opatrzony klauzulą wykonalności i został wykonany w części nakazującej wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu przez wymienionego do czasu otrzymania oferty najmu lokalu socjalnego. Pismem z 11 grudnia 2015 r., nr [...], Urząd [...] - Wydział Zasobów Lokalowych [...] skierował K. i A. K. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego dla ich rodziny, w tym dla P. K.. Wskutek powyższego orzeczenia, wymieniony utracił prawo do przebywania w tym lokalu. Wyrok ten należy zatem traktować na równi z trwałym opuszczeniem miejsca pobytu stałego przez P. K.. W świetle bowiem omawianego wyroku, nie ma on prawnych ani faktycznych możliwości przebywania w nim. Jego ewentualny powrót do tego lokalu byłby bezprawny, łamałby wynikający z tego orzeczenia sądowy nakaz jego opuszczenia. Ponadto w świetle art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z tym, dysponując wiedzą o tym, że wymieniony opuścił miejsce pobytu stałego, a także o prawomocnym wyroku eksmisyjnym, który zablokował mu możliwość powrotu do tego miejsca, organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Gdyby jednak odwołujący podjął skuteczne kroki prawne, a sąd zmienił wyrok eksmisyjny i umożliwił mu powrót do miejsca pobytu stałego i odwołujący ponownie zamieszkałby tam, wówczas jego nie tylko prawem, ale i obowiązkiem byłoby zameldować się w nim na pobyt stały lub czasowy zgodnie z charakterem pobytu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez P. K. w odwołaniu, organ II instancji uznał je za nieuzasadnione. Wojewoda [...] stwierdził, że żaden z wymienionych przez odwołującego przepisów nie został naruszony przez Prezydenta [...] przy prowadzeniu przedmiotowego postępowania. Organ I instancji należycie przeprowadził postępowanie w sprawie wymeldowania P. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i bezsprzecznie wynika z niego, że wymieniony lokal nie stanowi centrum życiowego P. K..

Na koniec organ wyjaśnił także rejestracyjny charakter ewidencji ludności. Stosownie do art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem, że dana osoba opuściła określone miejsce pobytu stałego lub czasowego. Decyzja wydana w tym zakresie przez uprawniony organ administracji publicznej nie ma nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do określonego lokalu. Jest to wyłącznie akt, którego istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego bezsprzecznie P. K. opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i nie ma możliwości powrotu do niego. Skoro zatem nie przebywa on w miejscu pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku meldunkowego, to zadaniem Prezydenta [...] było zaniechanie utrzymywania fikcji meldunkowej i wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Obowiązkiem P. K., wynikającym z art. 27 ust. 1 ww. ustawy jest zameldować się na pobyt stały lub czasowy w miejscu obecnego pobytu, zgodnie z jego charakterem. W myśl bowiem tego przepisu, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Warszawie na powyższą decyzję wniósł P. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa z uwagi na to, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego był zobowiązany na postawie art. 77 § 1 kpa, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 kpa i nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego art. 107 § 3 kpa;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności poprzez ustalenie, iż w sprawie zachodzą podstawy do wymeldowania strony pomimo faktu, iż na podstawie obiektywnych, stwierdzonych okoliczności, opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w [...] było wymuszone, a skarżący podjęli formalne kroki w celu powrotu do mieszkania;

2. art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności poprzez błędną ocenę zachowania stron i błędną ocenę wyrażonej przez nich woli opuszczenia przedmiotowego lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ppsa. Sąd nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż niezasadne okazały się podniesione w niej zarzuty naruszenia tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, a wobec tego spełnione zostały przesłanki określone w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 ze zm.; dalej: ustawa). W tym względzie Sąd zasadniczo podzielił ustalenia dokonane przez organy obu instancji i dokonaną przez nie ocenę prawną tych ustaleń, stąd też nie ma potrzeby ich powtarzania w całości.

W myśl art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponujących tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Na tle powyższej regulacji praktyka wypracowała jednolity pogląd, że opuszczenie lokalu, o którym mówi ten przepis - musi mieć charakter dobrowolny i trwały (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183). Przy czym za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisu o wymeldowaniu, należy traktować nie tylko dobrowolne zmiany miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Wskazany w orzecznictwie pogląd ma znaczenie wówczas, gdy dana osoba jest zmuszona opuścić lokal na skutek bezprawnych działań innych osób.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie niezasadnie organ przyjął jedynie, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego i jego rodzinę było efektem wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 roku, nr [...], nakazującej właścicielowi budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] opróżnienie go w trybie natychmiastowym z uwagi na bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazującej użytkowania.

Sąd przyjął mianowicie, że rodzina K. opuściła zajmowany przez siebie lokal nr [...] najpóźniej w październiku 2013 r.. Wynika to wprost z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sygn. akt [...] – w przedmiocie eksmisji.

Powyższe wskazuje, że opuszczenie lokalu nr [...] przez jego mieszkańców nastąpiło około sześć miesięcy przed wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że w uzasadnieniu tej decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał m.in., że jego postępowanie zostało zainicjowane interwencją mieszkańców lokali o numerach [...], [...], [...] i [...], a poza tym, co trzeba podkreślić – większość lokali to pustostany.

W skardze o wznowienie postępowania strona sama podała datę wyprowadzenia się z lokalu, zaś aktualnie, w ocenie Sądu na potrzeby niniejszego postępowania - stara się przedstawić korzystną dla siebie sekwencję zdarzeń, tłumacząc swoją wyprowadzkę decyzją nakazującą opróżnienie w trybie natychmiastowym przedmiotowego budynku z uwagi na bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazującą użytkowania.

Konkludując, opuszczenie przedmiotowego lokalu przez rodzinę skarżącego nie mogło nastąpić z uwagi na decyzję organu nadzoru budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., gdyż w chwili wyprowadzki, tj. najpóźniej w październiku 2013 r., decyzja ta jeszcze nie istniała, a nawet nie było wszczęte postępowanie, które zakończyło się jej wydaniem.

W tym miejscy zaznaczyć należy, że jeżeli istnieje inna, wcześniejsza decyzja nakazująca opróżnienie w trybie natychmiastowym budynku nr [...] przy ul. [...] z uwagi na bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazująca użytkowania tego budynku, to może to być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego o wymeldowanie. Z okoliczności sprawy nie wynika jednak, aby taka decyzja została wydana.

W dalszej kolejności zauważyć należy, że wprawdzie strona podnosiła, iż podejmowane były czynności zmierzające do udostępnienia rodzinie K. lokalu nr [...] po zakończeniu remontu, jednak na tę okoliczność przedstawiono tylko pismo z dnia 23 maja 2017 r., skierowane do właściciela budynku. Podkreślenia wymaga, że w przeciwieństwie do tego, co podnosi skarżący, pisma tego nie można uznać za skuteczne działania mające na celu ponowne zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania. W tym względzie przytoczyć należy treść art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 ze zm.). Przepis ten stanowi m.in., że jeżeli rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, lokator jest obowiązany opróżnić lokal i przenieść się na koszt właściciela do lokalu zamiennego, jednak na czas nie dłuższy niż rok, zaś po upływie tego terminu właściciel jest obowiązany udostępnić lokatorowi w ramach istniejącego stosunku prawnego naprawiony lokal. Regulacja ta mogła stanowić podstawę dochodzenia przez rodzinę skarżącego roszczeń związanych z przedmiotowym lokalem, jednak nie została przez nią wykorzystana, a dopiero to mogłoby świadczyć o podjęciu działań mających na celu ponowne zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania.

Odnieść się jeszcze trzeba do art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.; dalej: kc), zgodnie z którym z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w świetle powyższych ustaleń nie można inaczej interpretować opuszczenia przez rodzinę K. lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], niż uczyniły to organy. Nie zamieszkuje ona tam co najmniej od października 2013 r., nie posiada kluczy do tego lokalu, nie ma tam jej rzeczy, natomiast przez cały ten czas zamieszkuje w innym miejscu i nie podejmowała żadnych skutecznych działań zmierzających do ponownego zamieszkania w miejscu stałego zameldowania.

Sama obecna deklaracja o zamiarze stałego pobytu w lokalu, którego dotyczy postępowanie nie jest wystarczająca, gdyż nie znajduje ona potwierdzenia w okolicznościach związanych z sytuacją życiową strony. Zaistniały zatem przesłanki wymeldowania z przedmiotowego lokalu, zaś dalsze utrzymywanie tego zameldowania na pobyt stały stanowiłoby fikcję meldunkową, niezgodną z przepisami ustawy. Ocena ta jest zgodna tak z zasadami logiki, jak i doświadczeniem życiowym oraz zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego.

Podkreślić należy, że instytucja wymeldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny. Ewidencja ludności polega bowiem na rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób, służy więc jedynie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Oznacza to, że powinna ona odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisem w ewidencji ludności niezbędne jest więc, aby organy meldunkowe mogły poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować czynności, których nie podjął obywatel. Nieodłącznym elementem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, tj. formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Instytucja zameldowania nie może służyć podtrzymywaniu fikcji przebywania w określonym lokalu. Posiadanie aktualnych informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia bowiem racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. W konsekwencji w sytuacji, gdy dana osoba opuszcza miejsce zamieszkania lub pobytu, nie ma podstaw do podtrzymywania fikcji jej przebywania w określonym lokalu. Zameldowanie nie stanowi tytułu prawnego do lokalu, a wymeldowanie nie oznacza utraty uprawnień do lokalu, np. utraty prawa najmu, gdyż spory w tym względzie rozstrzygane są przez sądy powszechne.

Mając powyższe na uwadze, skoro obecnie już od ponad 5 lat skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], nie posiada do niego dostępu i nie ma w nim żadnych swoich rzeczy, to należało orzec o wymeldowaniu go z pobytu stałego spod wyżej wskazanego adresu.

Ubocznie zauważyć należy, że jeżeli skarżący ponownie zamieszka w przedmiotowym lokalu, to będzie mógł zostać tam zameldowany zgodnie z charakterem pobytu. Obecnie zaś, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obowiązany jest zameldować się w miejscu, w którym faktycznie przebywa.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył art. 7 kpa, który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zaznaczyć przy tym trzeba, że słusznego interesu obywatela nie można utożsamiać z rozstrzygnięciem zgodnym z jego oczekiwaniami. Brak też podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 77 § 1 kpa, gdyż organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Z kolei sam skarżący, w celu osiągnięcia pożądanego rozstrzygnięcia, interpretuje określone okoliczności na swoją korzyść, podczas gdy analiza całokształtu materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych, niż jego twierdzenia. Organy nie przekroczyły przy tym wyrażonej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 kpa.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy, wykazując przy tym należą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienie jego decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy.

Nie doszło też do naruszenia art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż w okolicznościach sprawy zaszły podstawy do wymeldowania strony. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że opuszczenie lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w [...] przez jego rodzinę było wymuszone i podjęła ona formalne kroki w celu powrotu do tego mieszkania.

Tym bardziej nie naruszono art. 60 kc, bowiem w świetle całokształtu okoliczności sprawy nie można inaczej ocenić zachowania strony i wyrażonej przez nią woli opuszczenia przedmiotowego lokalu, jak uczyniły to organy obu instancji.

Poza tym Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, jak też w całym przeprowadzonym w sprawie postępowaniu administracyjnym naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tych decyzji z obrotu.

Dlatego też, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.