Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 641/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 54a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 65 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia P. w N., G. O. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy we wznowionym postępowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego G. O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu we wznowionym postępowaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z [...] maja 2021 r. znak [...], którą uchyliło w całości własną ostateczną decyzję z [...] września 2020 r. znak [...] i uchyliło w części wydaną w pierwszej instancji przez Burmistrza W. decyzję z [...] lipca 2020 r. znak [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji w postaci budowy do 12 budynków mieszkalnych "willi miejskich" wraz z garażami i infrastrukturą towarzyszącą na kilkudziesięciu działkach w obrębie geodezyjnym N., gmina W. – oraz orzekło merytorycznie w zakresie ustalenia dla jakiej inwestycji jest wydawana decyzja oraz w zakresie wskazania wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Urzędu Miejskiego w W. wpłynął wniosek K. Sp. z o.o. w B. (dalej: inwestor) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych "wille miejskie" do 20 mieszkań w każdym, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, ze zjazdem, w zabudowie wolnostojącej na kilkudziesięciu działkach położonych w obrębie geodezyjnym N., gmina W. W piśmie z [...] czerwca 2020 r. inwestor sprecyzował, że chodzi o inwestycję polegającą na budowie zespołu do 12 budynków mieszkalnych wielorodzinnych "willi miejskich" do 20 mieszkań w każdym budynku wraz z niezbędną infrastrukturą oraz garażami podziemnymi i stanowiskami parkingowymi nadziemnymi.

Decyzją z [...] lipca 2020 r. Burmistrz W. ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji.

Odwołanie od ww. decyzji złożył G. O.

Decyzją z [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w .: (1) uchyliło powyższą decyzję Burmistrza w części, w jakiej określa, dla jakiej inwestycji ustala ona warunki zabudowy; (2) określiło, iż warunki zabudowy ustala się dla inwestycji polegającej na budowie do 12 budynków mieszkalnych wielorodzinnych "willi miejskich" wraz z garażami podziemnymi i zespołami parkingów o łącznej powierzchni mniejszej niż 0,5 ha, z niezbędną niwelacją terenu i murami oporowymi, z niezbędną infrastrukturą techniczną, a także na budowie wewnętrznej sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, sieci elektroenergetycznej i gazowej oraz sieci kanalizacji deszczowej, w zabudowie wielorodzinnej, na ww. działkach inwestora w obrębie geodezyjnym N., gmina W.; (3) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza w pozostałej części.

Skargę na decyzję Kolegium z [...] września 2020 r. wywiódł do sądu administracyjnego G. O. Skarga ta została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku pod sygnaturą akt II SA/Bk 830/20.

W piśmie z [...] października 2020 r. J. B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z [...] września 2020 r. Wskazała, że [...] września 2020 r. dokonała zakupu działki nr [...] zabudowanej domem mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej, znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji, dla której ustalono warunki zabudowy.

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończone własną ostateczną decyzją z [...] września 2020 r.

Postanowieniem z 18 lutego 2021 r. w sprawie II SA/Bk 830/20 WSA w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia wznowionego postępowania (art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W piśmie z [...] marca 2021 r. wniosek o dopuszczenie do udziału we wznowionym postępowaniu administracyjnym złożyło Stowarzyszenie P. w N. Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Kolegium dopuściło Stowarzyszenie do udziału we wznowionym postępowaniu na prawach strony.

We wznowionym postępowaniu Kolegium zleciło również wykonanie uzupełniającej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która została sporządzona [...] lutego 2021 r. (z uwagi na informację o wybudowaniu w obszarze analizy kolejnych budynków mieszkalnych).

Decyzją z [...] maja 2021 r. Kolegium, po rozpoznaniu wniosku J. B. o wznowienie postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją z [...] września 2020 r.:

(1) uchyliło w całości własną decyzję z [...] września 2020 r.;

(2) uchyliło decyzję Burmistrza W. z [...] lipca 2020 r. - w części, w jakiej określono w niej, dla jakiej inwestycji ustala warunki zabudowy, a także w części, w jakiej określono wielkość powierzchni planowanej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji;

(3) stwierdziło, iż określone decyzją Burmistrza z [...] lipca 2020 r. warunki zabudowy ustala się dla inwestycji polegającej na budowie do 12 budynków mieszkalnych - "willi miejskich" wraz z garażami podziemnymi i zespołami parkingów o łącznej powierzchni mniejszej niż 0,5 ha, z niezbędną niwelacją terenu i murami oporowymi, z niezbędną infrastrukturą techniczną, a także polegającej na budowie wewnętrznej sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, sieci elektroenergetycznej i gazowej oraz sieci kanalizacji deszczowej, w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej, przewidzianej do realizacji na określonych wyżej działkach, położonych w obrębie geod. N., gmina W.;

(4) ustaliło wielkość powierzchni planowanej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji - do 35%;

(5) w pozostałej części - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z [...] lipca 2020 r.

Zdaniem Kolegium, zaistniała podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż w dniu wydawania decyzji ostatecznej z [...] września 2020 r. wnioskodawczyni wznowienia J. B. była właścicielką działki nr [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Wskazywane przez nią okoliczności (wybudowanie nowych budynków mieszkalnych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji) nie były oceniane w zwykłym toku instancji, a mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Na podstawie analizy sporządzonej w postępowaniu zwykłym (analiza z [...] czerwca 2020 r.) oraz analizy uzupełniającej (z [...] lutego 2021 r.) wykazującej powstanie nowych 53 budynków, Kolegium oceniło konieczność zmodyfikowania ustalonego w postępowaniu zwykłym parametru wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji (jako do 35%). Doprecyzowało również określenie inwestycji. W pozostałym zakresie podtrzymało ustalenia wynikające z decyzji Burmistrza z [...] lipca 2020 r.

W stosunku do decyzji SKO w B. z [...] maja 2021 r. wpłynęły następujące środki zaskarżenia:

- wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożone przez Stowarzyszenie P. w N. oraz J. B. W stosunku do tych wniosków SKO w B. wydało decyzję z [...] czerwca 2021 r. utrzymującą w mocy własną decyzję Kolegium z [...] maja 2021 r. Nie podzieliło zarzutów Stowarzyszenia ani J. B.;

- skarga do sądu administracyjnego złożona przez G. O. Skargę tę SKO wraz z aktami administracyjnymi przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt II SA/Bk 528/21.

W międzyczasie do WSA w Białymstoku zostały również złożone trzy skargi na decyzję SKO w B. z [...] czerwca 2021 r. (zarejestrowane w sprawie niniejszej). Skargi te wnieśli:

- Stowarzyszenie P. w N., które zarzuciło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15, art. 127 § 3 K.p.a., a także art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503, dalej: u.p.z.p.) i § 3 ust. 1, § 6 ust. 2, § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588, dalej: rozporządzenie MI). Stowarzyszenie zwróciło uwagę na nieuwzględnienie negatywnego wpływu inwestycji na jakość życia mieszkańców terenów sąsiednich, pominięcie ustaleń obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy W., nieuwzględnienie prawa mieszkańców do dotychczasowego, niezakłóconego korzystania ze swoich nieruchomości, a także niesformułowanie przekonującej oceny urbanistycznej w zakresie ustalenia wskaźnika szerokości elewacji frontowej i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej planowanych budynków, niezbadanie dostępu działek inwestycyjnych do drogi publicznej i zaplanowania (istnienia) wystarczającej infrastruktury technicznej;

- G. O., który zarzucił naruszenie art. 54a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) przez brak rozpoznania złożonej przez niego skargi na decyzję Kolegium z [...] maja 2021 r. jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskutek czego zaskarżona decyzja z [...] czerwca 2021 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia. Zarzucił także naruszenie

art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1, § 6 ust. 2, § 7 ust. 4 rozporządzenia MI (z uzasadnieniem tożsamym jak sformułowane w skardze Stowarzyszenia);

- J. B., która zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.z.p. w związku z § 3 ust. 1, § 6 ust. 2, § 7 ust. 4 rozporządzenia MI - z uzasadnieniem tożsamym jak sformułowane w skargach Stowarzyszenia i G. O., z tym że podkreśliła brak właściwego określenia parametrów obsługi komunikacyjnej inwestycji, polegające na utrzymaniu w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji, mimo że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż obsługa komunikacyjna nieruchomości ma się odbywać, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, wyłącznie drogą serwisową prowadzącą do drogi wojewódzkiej [...]. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 K.p.a.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie.

Z urzędu sąd ustalił, że sprawa zarejestrowana w tutejszym sądzie pod sygnaturą akt II SA/Bk 528/21, zainicjowana skargą G. O. na decyzję Kolegium z [...] maja 2021 r., zakończyła się postanowieniem z [...] października 2021 r. o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd wskazał, że zgodnie z art. 54a § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy przed przekazaniem skargi do sądu inne strony postępowania (J. B. i Stowarzyszenie P. w N.) skorzystały z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium zobligowane było zakwalifikować skargę G. O. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozpatrzyć go wraz z wnioskami pozostałych dwóch stron postępowania. Sąd uznał, że w kontekście powołanej regulacji SKO nie miało podstawy prawnej ażeby wniesioną skargę przekazywać do sądu celem jej merytorycznego rozpatrzenia. Wskazał, że przepis art. 54a § 1 P.p.s.a. wprost wyłącza stosowanie przepisów art. 54 § 2–4 P.p.s.a. Postanowienie umarzające postępowanie sądowe jest prawomocne.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2022 r.:

- sąd, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., postanowił dopuścić dowód z akt sprawy II SA/Bk 528/21, w szczególności z postanowienia z 7 października 2021 r.;

- pełnomocnik skarżącego G. O. wskazał, że uchwałą z [...] lutego 2022 r. Rada Miejska w W. przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części obszaru miejscowości N., pomiędzy drogą wojewódzką nr [...] a ulicą [...] - I etap. Poinformował, że uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 10 marca 2022r. pod pozycją 1114. Zgodnie z jej § 34 uchwała ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Zdaniem pełnomocnika okoliczność ta powoduje, że zaskarżona decyzja uległa uchyleniu z mocy prawa, co powinno mieć wpływ na wyrokowanie. Wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów procesu. Pełnomocnik przywołał również treść art. 65 pkt 2 u.p.z.p.;

- pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia poparł stanowisko pełnomocnika skarżącego G. O.;

- pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) wniósł o umorzenie postępowania, a ponadto, powołując art. 199 P.p.s.a., oponował wnioskowi o zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie, bowiem w skardze G. O. skutecznie podniesiono zarzut naruszenia art. 54a § 1 P.p.s.a., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja z [...] czerwca 2021 r., wydana przez SKO w B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosków o ponowne rozpatrzenie złożonych przez J. B. i Stowarzyszenie P. w N. (od decyzji Kolegium z [...] maja 2021 r.), przy czym zaskarżone decyzje zapadły w postępowaniu wznowionym zainicjowanym wnioskiem J. B. złożonym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Zdaniem sądu, kluczowymi dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji są przepisy art. 127 § 3 K.p.a. i art. 54a § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie do treści art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Ten ostatnio wskazany przepis stanowi wyjątek od sformułowanej w art. 52 § 1 P.p.s.a. zasady, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Wydana w pierwszej instancji wznowionego postępowania decyzja Kolegium z [...] maja 2021 r. została doręczona stronom tego postępowania uwidocznionym w wykazie do decyzji. Stronami tymi byli skarżący w sprawie niniejszej czyli J. B. (z tytułu zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] września 2020 r. umowy kupna działki nr [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji), ww. Stowarzyszenie (z tytułu dopuszczenia do udziału we wznowionym postępowaniu) oraz G. O. (z tytułu własności działki nr [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, nadto strona ta uczestniczyła również w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją Kolegium z [...] września 2020 r.).

Jak wynika z decyzji z [...] maja 2021 r., Kolegium właściwie pouczyło strony o prawie zwrócenia się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej. Możliwa jest w związku z tym sytuacja, w której jedna ze stron złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś inna wniesie skargę. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały złożone przez J. B. i Stowarzyszenie P. w N.. Natomiast G. O. złożył na decyzję Kolegium z [...] maja 2021 r. skargę do WSA w Białymstoku. Sposób postępowania w takiej sytuacji normuje art. 54a § 1 i 2 P.p.s.a. W myśl § 1 tego przepisu, jeżeli przed przekazaniem sądowi skargi jednej ze stron postępowania administracyjnego, inna strona tego postępowania zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, przepisów art. 54 § 2-4 nie stosuje się (tzn. organ nie przekazuje skargi sądowi). Organ rozpoznaje tę skargę jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym niezwłocznie zawiadamia stronę wnoszącą skargę.

Kolegium nie zastosowało się do przepisu art. 54a § 1 P.p.s.a. Przekazało do sądu administracyjnego skargę G. O. na decyzję z [...] maja 2021 r. (przekazanie miało miejsce [...] lipca 2021 r.), mimo że wcześniej (jeszcze przed wpłynięciem do Kolegium tej skargi, co miało miejsce [...] czerwca 2021 r.) wpłynęły już do tego organu wnioski J. B. i Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy (odpowiednio [...] czerwca 2021 r. i [...] maja 2021 r.). Skarga G. O. została zarejestrowana w sądzie pod sygnaturą II SA/Bk 528/21, w której to sprawie sąd umorzył postępowanie właśnie z uwagi na niezastosowanie przez Kolegium art. 54a § 1 P.p.s.a. Podniesiony w skardze G. O. złożonej w sprawie niniejszej zarzut naruszenia tego przepisu okazał się więc zasadny. Przepis ten nakazuje organowi potraktować skargę wniesioną w wyżej opisanych okolicznościach jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i niezwłocznie zawiadomić o tym stronę wnoszącą skargę. Niezastosowanie się przez Kolegium do art. 54a § 1 P.p.s.a. doprowadziło do nierozpatrzenia wniesionego przez G. O. środka zaskarżenia, co należy uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona w sprawie nie może bowiem ponosić negatywnych skutków wyboru środka zaskarżenia. W konsekwencji powyższych zaniechań, zaskarżona decyzja z [...] czerwca 2021 r. nie zawiera analizy i oceny zarzutów G. O., naruszając tym samym również zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), "uruchomioną" w sprawie niniejszej wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostałych skarżących. Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w danej instancji powinno niewątpliwie obejmować analizę zarzutów środka zaskarżenia i ich ocenę. W sprawie niniejszej, z uwagi na niezastosowanie art. 54a § 1 P.p.s.a., takich działań organu zabrakło. Pominięcie skargi strony, która powinna zostać rozpatrzona jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi także naruszenie zasady działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji, niezależnie od pozostałych zarzutów skarg i okoliczności podniesionej na rozprawie, tj. podjęcia uchwały w sprawie planu miejscowego odnośnie terenu objętego sporną decyzją o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe okoliczności, ocena pozostałych zarzutów skarg na obecnym etapie jest bezprzedmiotowa.

Odnośnie sformułowanych na rozprawie wniosków o umorzenie postępowania wskazać należy, że niewątpliwie podjęcie w dniu [...] lutego 2022 r. przez Radę Miejską w W. uchwały nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miejscowości N., pomiędzy drogą wojewódzką Nr [...] a ulicą [...] etap - może mieć wpływ na dalsze losy wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nie wystąpiła jednak przed sądem podstawa do umorzenia postępowania sądowego ani do umorzenia, po uchyleniu zaskarżonej decyzji, postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 3 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Stosownie do treści art. 65 ust. 2 u.p.z.p., przywołanego przepisu nie stosuje się, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela pogląd sformułowany przez NSA w sprawie II OSK 711/16 (wyrok z 19 grudnia 2017 r., orzeczenia.nsa.gov.pl), iż przed wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie innej decyzji w związku z zaistnieniem podstaw określonych w art. 162 § 1 K.p.a. lub w przepisach szczególnych (np. w art. 65 ust. 1 u.p.z.p.) nie można twierdzić, że ta ostatnia decyzja "wygasła" lub przestała obowiązywać ("funkcjonować w obrocie prawnym"). Wygaśnięcie jej mocy obowiązującej następuje bowiem właśnie na podstawie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie a nie z mocy prawa. Samo uchwalenie planu miejscowego nie czyni bezprzedmiotową decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (M. Szewczyk, 3.2. Przesłanka wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu [w:] M. Szewczyk, M. Kruś, Z. Leoński, Prawo zagospodarowania przestrzeni, M. Kruś, Z. Leoński, Warszawa 2019.) Konieczne jest zaistnienie dodatkowych przesłanek, tj. stwierdzenia, że ustalenia planu miejscowego są inne niż w wydanej decyzji o warunkach zabudowy, a także stwierdzenia, że nie została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. To jednak odbywa się w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.

Ponownie rozpoznając sprawę (po niniejszym wyroku), Kolegium oceni zatem jaki wpływ na tok dalszego wznowionego postępowania będzie miał fakt uchwalenia planu miejscowego dla terenu inwestycyjnego oraz czy występują okoliczności do stwierdzenia, że postępowanie administracyjne wznowione jest bezprzedmiotowe. Jedynie na marginesie należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych formułowane są poglądy na ten temat. Wskazuje się, że jeżeli przesłanka warunkująca stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy ujawni się w toku postępowania odwoławczego, to nie wszczyna się odrębnego postępowania w trybie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., bowiem to organ odwoławczy jest kompetentny ocenić, czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w związku z wejściem w życie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego (vide np. wyrok w sprawie II OSK 2689/18). Sądy również wskazują, że wyeliminowanie z obrotu prawnego - w drodze stwierdzenia wygaśnięcia - decyzji, której dotyczyło postępowanie wznowione, tj. decyzji kończącej postępowanie, które następnie podlegało wznowieniu, określanej w K.p.a. mianem "decyzji dotychczasowej", skutkuje bezprzedmiotowością postępowania wznowieniowego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. (por. wyrok w sprawie IV SA/Po 816/15). W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpiły podstawy uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu (naruszenie art. 54a § 1 P.p.s.a.), a jednocześnie na dzień zamknięcia rozprawy uchwalony plan miejscowy nie wszedł w życie (zgodnie z § 34 planu zdarzenie to przewidziano po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia uchwały) i nie została wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji "dotychczasowej". W tych okolicznościach to w ponownie prowadzonym, wznowionym postępowaniu organ powinien ocenić wpływ uchwalenia planu na możliwość kontynuowania tego postępowania. Nie było więc podstaw do umorzenia przez sąd wznowionego postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku uwzględnienia skargi bądź stwierdzenia nieważności decyzji, możliwe jest umorzenie postępowania administracyjnego, jeśli sąd stwierdzi ku temu podstawę. Orzeczenie sądu zastępuje w takim przypadku rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, brak był podstaw do orzeczenia w tym zakresie obok uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Załatwienie natomiast wszystkich wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłoszonych od decyzji Kolegium z [...] maja 2021 r. będzie wymagało podjęcia ustaleń w tym zakresie.

Natomiast umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego następuje na podstawie art. 161 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: (1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; (2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; (3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W sprawie niniejszej nie doszło do cofnięcia skargi czy śmierci strony. Nie zaistniała również inna przyczyna bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (np. wyrok w sprawie III OSK 3086/21). Podlegająca kontroli w niniejszej sprawie decyzja Kolegium nie została wyeliminowana z obrotu prawnego przed wydaniem wyroku, jak również postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe tylko z tego tytułu, że dla spornego terenu inwestycyjnego uchwalono plan miejscowy (nie ziściły się bowiem na datę zamknięcia rozprawy przesłanki z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w postaci wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy). Zatem nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Reasumując, stwierdzenie naruszenia art. 54a § 1 P.p.s.a. skutkujące nierozpatrzeniem skargi G. O. jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prowadziło do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.

W przedmiocie zwrotu kosztów sąd orzeka na wniosek strony złożony najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia (art. 209 i 210 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Stosowny wniosek zawarł w skardze jedynie pełnomocnik skarżącego G. O.. Na rozprawie w dniu 15 marca 2022 r. również jedynie ten pełnomocnik sformułował wniosek o zasądzenie kosztów. Pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) oponował ww. wnioskowi, wskazując na treść art. 199 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 200 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących jest więc niewątpliwie regułą, z tym jednak zastrzeżeniem, że aktualizuje się ona na wniosek strony. Skoro zatem stosowny wniosek złożył jedynie pełnomocnik skarżącego G. O., to orzeczono o zwrocie kosztów od organu wyłącznie na rzecz tego skarżącego. W tym zakresie sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty składał się wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosząca 17 zł.

Z kolei skarżąca J. B. działała w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika i nie była obecna na rozprawie mimo prawidłowego zawiadomienia. Skarżąca została jednak pouczona o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. (w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych - k. 56 verte akt sądowych). Stosownego wniosku nie sformułowała, a sąd nie miał obowiązku orzekania w tym zakresie z urzędu, gdyż orzeczenie wydano na posiedzeniu jawnym (art. 210 § 2 P.p.s.a.). Podobna sytuacja wystąpiła w stosunku do Stowarzyszenia, które w skardze stosownego wniosku nie sformułowało, a z protokołu rozprawy nie wynika aby taki wniosek sformułował jego pełnomocnik na rozprawie.