Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1048/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, 19, 20, 58 § 1 pkt 6, art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Małgorzata Borowiec, , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 687/09 o oddaleniu wniosku J. C. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi J. C. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II S.A./Wa 2069/07 postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 687/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek J. C. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od prowadzenia sprawy z jego skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 2069/07.

W uzasadnieniu tego postanowienia, Sąd pierwszej instancji podał, iż wniosek o wyłączenie sędziów jest bezzasadny. Nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziów w sprawie, która została już zakończona - postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 687/09 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Wniosek wnosi się bowiem w toku postępowania, gdyż ma on zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd.

W zażaleniu z dnia 30 września 2009 r. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. C. wskazał, że jest ono dotknięte nieważnością postępowania, narusza Konstytucję, prawa człowieka oraz dostęp do bezstronnego, niezawisłego sądu. Powołując się na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie toczące się w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., odrzucającym skargę o wznowienie postępowania. Trafnie zatem zauważył Sąd pierwszej instancji, że wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest niedopuszczalny, bowiem nie ma na celu zagwarantowanie rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, lecz w istocie rzeczy zmierza do zmiany prawomocnych postanowień tego Sądu zapadłych w tej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można w trybie wniosku z art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skutecznie podnosić argumentu o skorzystaniu przez sędziego z przysługującej mu kompetencji orzeczniczej.

Trudno też w tym kontekście podzielić zarzuty skarżącego, według którego zaskarżone postanowienie jest "bezprawnie fałszywe" i wydane "w drodze płatnej protekcji". Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił zawartych w zażaleniu twierdzeń. Należy przy tym wskazać, iż strona niezadowolona z powyższego trybu postępowania, nie może swojej dezaprobaty formułować jako zarzutu braku bezstronności wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć wymuszaniu przez stronę zmiany składu sędziowskiego bez istnienia ku temu podstaw wywodzonych z art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na marginesie zauważyć należy, że mając na względzie treść art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy, że jeżeli wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, to podlega on odrzuceniu. W związku z tym, Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie powinien był wniosek odrzucić. Jednakże okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, nie zmienia ona bowiem materialnoprocesowej sytuacji strony w postępowaniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.