Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 610/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1, 2, art. 137, art.  229, art. 33 ust. 1, art. 110 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 232 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania J. R., utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, położonej w K. przy ul. M., oznaczonej w dacie przejęcia jako działka hip. nr 3/2 o pow. 0,1333 ha, której obecnie w ewidencji gruntów miasta K. (obr. 0011) odpowiadają części działek: nr [...]/28, nr [...]/29 i nr [...]/33.

Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Umową sprzedaży z dnia 2.06.1981r. Skarb Państwa nabył od J. R. nieruchomość położoną w K. przy ul. M. nr 3/2 o pow. 0,1333 ha, wskazując jako cel nabycia budowę osiedla mieszkaniowego "S." w K. – zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu. Z planu tego wynika, że wschodnia część ww. działki miała zostać zagospodarowana pod parking dla samochodów osobowych, środkowa część pod budowę ciągu komunikacyjnego stanowiącego dojazd do osiedla mieszkaniowego, a zachodnia – pod tereny zielone.

Z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości do Prezydenta Miasta K. wystąpiła była właścicielka J. R., wskazując na brak zrealizowania wskazanego powyżej celu przejęcia działki nr 3/2.

Decyzją z dnia [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody z dnia [...], Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu ww. nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 9.11.2005r. o sygn. akt II SA/Kr 587/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Wojewody.

Organ odwoławczy, ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, ustalił, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie orzekania była Gmina K., w związku z czym – mając na uwadze treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.05.2003r. o sygn. akt OPS 1/03 – decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu ww. decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który zgodnie z art. 26 § 2 k.p.a. zostanie wyznaczony przez Wojewodę odrębnym pismem.

Pismem z dnia 12.10.2006r. Wojewoda wyznaczył Starostę W. do załatwienia sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. M., oznaczonej w dacie przejęcia jako działka hip. nr 3/2 o pow. 0,1333 ha, której obecnie w ewidencji gruntów miasta K. (obr. 0011) odpowiadają części działek: nr [...]/28, nr [...]/29 i nr [...]/33.

W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji potwierdził wskazane na wstępie ustalenia, dodając, że umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] działki nr [...]/29 i [...]/33 zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S.", przy czym wpis tego prawa nastąpił w dniu 10.12.1999r. Odnosząc się do działki nr [...]/28 – w części objętej złożonym wnioskiem – wskazano, że jest ona zagospodarowana pod ul. G. , która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania osiedla. Ponadto znajduje się ona w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 7.05.2010r.

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy – w szczególności protokół z przeprowadzonych w dniu 21.03.2007r. oględzin i rozprawy administracyjnej oraz informacje przekazane przez Spółdzielnię Mieszkaniową "S." – organ I instancji ustalił, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na części przedmiotowej nieruchomości. Jakkolwiek parking zlokalizowany na działce nr [...]/29 powstał ok. 1982r., a następnie, po 1994r. został przebudowany (co potwierdzają decyzje Urzędu Miasta K. z dnia 30.05.1994r. oraz z dnia 14.07.1994r., udzielające pozwolenia na budowę), to parking usytuowany na działce nr [...]/33 został urządzony dopiero w 2004r. W rezultacie stwierdzono, że działka nr [...]/33 nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia – co potwierdza decyzja z dnia 17.12.1997r. oraz oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu 9.12.1996r. W protokole oględzin wskazano, że "działka nr [...]/33 nie jest zabudowana, nie ogrodzona, nie utwardzona, w całości porośnięta trawą i chwastami, nie została zagospodarowana pod budownictwo, komunikacje, usługi czy zieleń osiedlową". W odniesieniu do działki nr [...]/28 organ uznał, że została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, ponieważ stanowi część ul. G. Z., niezbędnej do prawidłowego korzystania przez mieszkańców osiedla. Mając na uwadze okoliczność, że niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii rozwiązania umowy użytkowania wieczystego nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot oraz zobowiązał stronę – J. R. do wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie do sądu powszechnego.

W dniu 2.02.2008r. J. R. wystąpiła z pozwem do Sądu Okręgowego w Kielcach Wydział I Cywilny o ustalenie, że umowa z dnia [...] o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." jest nieważna.

Wyrokiem z dnia 9.12.2008r. sygn. akt I C 389/08 Sąd Okręgowy w Kielcach uwzględnił żądanie wnioskodawczyni w odniesieniu do działki nr [...]/33 (pkt I), natomiast w pozostałym zakresie dotyczącym działki nr [...]/29 oddalił powództwo (pkt II). W stosunku do działki nr [...]/28 J. R. cofnęła powództwo.

Wyrokiem z dnia 7.08.2009r. sygn. akt I ACa 645/09 Sąd Apelacyjny w Krakowie, po rozpoznaniu apelacji J. R. i Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w K., zmienił pkt I ww. wyroku z dnia 9.12.2008r. w ten sposób, że w tej części powództwo oddalił.

Wyrokiem z dnia 20.10.2010r. sygn. akt II CSK 22/10 Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną J. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta W. podjął zawieszone postępowanie. Organ I instancji – uwzględniając zebrany materiał dowodowy, a w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że umowa oddania przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu [...] w części dotyczącej wnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie została rozwiązana orzeczeniem sądu – uznał, że w takim przypadku orzeczenie o zwrocie gruntu na rzecz byłej właścicielki nie jest możliwe. Fakt oddania części wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi bowiem negatywną przesłankę do orzeczenia w tym zakresie. Ponadto decyzja taka naruszałaby porządek prawny i byłaby niewykonalna. W konsekwencji decyzją z dnia [...] Starosta W. odmówił J. R. zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, położonej w Kielcach przy ul. M., oznaczonej w dacie przejęcia jako działka hip. nr 3/2 o pow. 0,1333 ha, której obecnie w ewidencji gruntów Miasta K. (obr. 0011) odpowiadają części działek: nr [...]/28, [...]/29 i [...]/33, stanowiące własność Gminy K..

W podstawie prawnej powołano art. 136 ust. 1, 3, 4, art. 137, art. 142, art. 216 ust. 1, art. 229 u.g.n.

W odwołaniu od ww. decyzji J. R. wskazała na naruszenie art. 229 u.g.n., powołując się przy tym na wydany w jej sprawie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.10.2010r. sygn. akt II CSK 22/10.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, w całości podzielił ustalenia organu I instancji, wskazując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany jedynie na części nieruchomości tj. na działkach nr [...]/28 i [...]/29, na których powstał zaplanowany w środkowej części działki hip. nr 3/2 ciąg komunikacyjny ul. G. i wybudowano w latach 80 ubiegłego wieku parking, otoczony pasem zieleni. Natomiast pomimo braku zrealizowania celu wywłaszczenia w pozostałej części działki hip. nr 3/2 (obecnie działka nr [...]/33) – to jest zagospodarowania jej pod tereny zieleni – z uwagi na oddanie jej w użytkowanie wieczyste i wpis tego prawa w księdze wieczystej po dniu 1.01.1998r.– w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 229 u.g.n. Organ podkreślił, że pomimo podjętych działań prawnych umowa ustanowienia tego prawa nie została rozwiązana i nadal jest wiążąca dla organów administracji publicznej. Ta sama zaś nieruchomość nie może być jednocześnie przedmiotem własności osoby fizycznej i przedmiotem użytkowania wieczystego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie w części dotyczącej odmowy zwrotu działki nr [...]/33 złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. R., zarzucając naruszenie art. 229 u.g.n. Skarżąca powołując się na wyrok SN z 20 października 2010r. sygn. akt. III CSK 22/10 wydany w sprawie z jej powództwa podniosła, iż zdaniem SN przepis ten należycie wyłożony, nie wyklucza stosowania art. 136 ust. 3 u.g.n., o ile oddanie nieruchomości objętej wnioskiem o jej zwrot nastąpiło po dacie wejścia w życie tej ustawy tj. po 1 stycznia 1998r. i po tej dacie nastąpiło wpisanie tego prawa do księgi wieczystej. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż stan faktyczny w sprawie jest bezsporny i prawidłowo ustalony przez organy obu instancji. W spawie jest także poza sporem, że wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia.

Przeszkodą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości było ustanowienie na niej użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." umową zawartą po 1 stycznia 1998r., które to prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej 10 grudnia 1999r.

Skarżąca podniosła, iż przyjmując takie stanowisko organ naruszył art. 229 u.g.n., bowiem przepis ten wyłożony a contrario stanowi, iż " roszczenie skarżącej o zwrot nieruchomości, w sytuacji gdy nie został spełniony opisany w tym przepisie warunek, stronie postępowania przysługuje".

W tym zakresie strona powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.10.2010r. o sygn. akt II CSK 22/10, w którym nie wyklucza się możliwości zastosowania art. 136 ust. 3 u.g.n., w sytuacji gdy oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpiło po dacie wejścia w życie tej ustawy tj. po dacie 1 stycznia 1998r.

Strona podkreśliła również, że jej skarga kasacyjna trafiła pod osąd składu Sądu Najwyższego reprezentującego linię orzeczniczą o braku podstaw do unieważniania takich umów. Zdaniem skarżącej nie może to jednak pozbawiać byłego właściciela prawa do zwrotu nieruchomości w naturze, o czym wyraźnie stanowi ostatni akapit powołanego wyroku. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do otwarcia skarżącej drogi odszkodowawczej – wobec niemożności zwrotu nieruchomości w naturze – co zdaniem skarżącej wydaje się dostrzegać Sąd Najwyższy w ww. wyroku. Mianowicie, w stosowaniu art. 136 ust. 3 w związku z art. 229 u.g.n. wskazano drogę rozwiązania sytuacji prawnej, w której to podatnicy Gminy K. mieliby pokryć koszty nieruchomości niewykorzystanej przez spółdzielnię mieszkaniową, co do której nie można orzec jej zwrotu w naturze, jak to nietrafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe J. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 10.10.2012r. uczestnik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego – Spółdzielnia Mieszkaniowa "S." w K. wniosła o oddalenie skargi J. R., podzielając w całości stanowisko organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Stan faktyczny ustalony przez organy i przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest kwestionowany i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Strony zgadzają się bowiem co do tego, że jakkolwiek na części nieruchomości, która należała przed 1982r. do skarżącej J. R. i była oznaczona nr 3/2 – obejmującej obecnie działki nr [...]/29 i [...]/28 – zrealizowano w ustawowym terminie cel wywłaszczenia (parking otoczony pasem zieleni oraz drogę niezbędna dla mieszkańców osiedla), to w pozostałej jej części, obejmującej obecnie działkę nr [...]/33, nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia – wobec wybudowania parkingu dopiero w 2004r.

Strony różnią się natomiast stanowiskami co do skutków prawnych ustanowienia na działce nr [...]/33 aktem notarialnym z dnia [...] użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." – które to prawo zostało wpisane do księgi wieczystej w dniu 10.12.1999r.

Mianowicie strona skarżąca twierdzi, że pomimo ustanowienia użytkowania wieczystego i wpisania tego prawa do księgi wieczystej została spełniona przesłanka do orzeczenia o zwrocie działki nr [...]/33 na podstawie art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 u.g.n. ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. W tym zakresie strona, wskazując na zbędność ww. części nieruchomości na cel wywłaszczenia, podniosła że jej oddanie w użytkowanie wieczyste oraz wpisanie tego prawa do księgi wieczystej miały miejsce już po dacie wejścia w życie tej ustawy (1.01.1998r.).

Z kolei Wojewoda utrzymując w mocy decyzję Starosty W. o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości wskazał, że wyrokiem z dnia 9.12.2008r. sygn. akt I C 389/08 Sąd Okręgowy w Kielcach uwzględnił powództwo skarżącej o ustalenie nieważności umowy z dnia [...] w odniesieniu do działki nr [...]/33 (pkt I), natomiast w pozostałym zakresie dotyczącym działki nr [...]/29 oddalił powództwo (pkt II). W stosunku do działki nr [...]/28 J. R. cofnęła powództwo. Natomiast wyrokiem z dnia 7.08.2009r. sygn. akt I ACa 645/09 Sąd Apelacyjny w Krakowie, po rozpoznaniu apelacji J. R. i Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w K., zmienił pkt I ww. wyroku z dnia 9.12.2008r. w ten sposób, że w tej części powództwo oddalił. Z kolei wyrokiem z dnia 20.10.2010r. sygn. akt II CSK 22/10 Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną J. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie (k. 105 – 107, k. 108 – 110 akt administracyjnych). Tak więc zdaniem organu, pomimo podjętych przez skarżącą działań prawnych, umowa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nie została rozwiązana i nadal jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie. Organ podkreślił, że ta sama nieruchomość nie może być jednocześnie własnością osoby fizycznej i przedmiotem użytkowania wieczystego. Zwrot przedmiotowej nieruchomości spowodowałby sytuację, iż użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w K. istniałoby na nieruchomości osoby fizycznej.

Zdaniem Sądu stanowisko organów obu instancji jest prawidłowe.

Trafnie organy wskazują, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy fakt ustanowienia użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu. Pomimo bowiem podjętych działań prawnych przez skarżącą - umowa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nadal jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 229 u.g.n. należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Podkreślić trzeba, że obciążenie wywłaszczonej nieruchomości prawem użytkowania wieczystego stanowi przeszkodę do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi, przy czym w niektórych przypadkach jest to przeszkoda usuwalna. Stosownie do art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że wobec wygaśnięcia roszczenia - zwrot nieruchomości nie jest możliwy bez względu na istnienie pozostałych przesłanek, w tym zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Tak więc w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy, ale formalnego wyłączającego skuteczne domaganie się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Zasadniczo odmienna jest sytuacja oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w okolicznościach, które nie podlegają hipotezie art. 229 u.g.n. Z przepisu tego bowiem a contrario wynika, że oddanie wywłaszczonej nieruchomości w użytkowanie wieczyste po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powoduje, że dochodzi do wygaśnięcia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Były właściciel wywłaszczonej nieruchomości ma bowiem prawo złożyć wniosek, który inicjuje postępowanie w tej sprawie. To z kolei obliguje właściwy organ do jego rozpoznania i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu ustalenia czy zaistniały ustawowe przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - w tym przede wszystkim ustalenie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Dopiero po ustaleniu, że nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia należy rozważać możliwość podjęcia działań mających na celu usunięcie przeszkody w postaci obciążenia nieruchomości użytkowaniem wieczystym. Jak już wskazano na wstępie, takie działania podejmowane przez skarżącą nie odniosły zamierzonego skutku. Tak więc umowa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nadal jest wiążąca dla organów orzekających w sprawie.

W niniejszej sprawie oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste i jego ujawnienie w księdze wieczystej nastąpiło po wejściu w życie ustawy, a więc trafnie organy podkreślają, że art. 229 tej ustawy nie ma zastosowania. Jak już wskazano na wstępie, działania podejmowane przez skarżącą o ustalenia nieważności umowy oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie odniosły zamierzonego skutku. W związku z powyższym prawidłowo organy uznały, iż obciążenie wywłaszczonej nieruchomości prawem użytkowania wieczystego stanowi przeszkodę do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi.

Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy przeszkodę prawną w uwzględnieniu wniosku skarżącej stanowią przepisy kodeksu cywilnego, które przewidują, że w użytkowanie wieczyste mogą być oddane jedynie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków ( art. 232 § 1 k.c.).

Gdyby zająć przeciwstawne stanowisko i zaaprobować pogląd skarżącej o zasadności wydania decyzji o zwrocie nieruchomości w stanie faktycznym tej sprawy, to rozstrzygnięcie takie nie dałoby się pogodzić z istniejącym na gruncie stanem prawnym, a przede wszystkim – byłoby niewykonalne. Należy wyraźnie podkreślić, że ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości ma bowiem tej skutek, że przenosi jej własność na osobę na rzecz której następuje zwrot, a tym samym stanowi podstawę do wpisu tej osoby w dziale II księgi wieczystej jako właściciela.

Mając na względzie powyższe zasadnym jest stwierdzenie, że stan prawny zaistniały w niniejszej sprawie uniemożliwia orzeczenie przez organy administracji publicznej o zwrocie spornej działki ze względu na uregulowania k.c. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w K. istniałoby na gruncie stanowiącym własność osoby fizycznej, do czego doprowadziłoby uwzględnienie wniosku.

Zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa – a więc orzekając w sprawie z wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie mogą doprowadzić do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia regulacji zawartych w kodeksie cywilnym i z nimi niezgodnych.

Wyrażając powyższe stanowisko tut. Sąd dostrzega szczególną sytuację prawną i faktyczną zaistniałą w rozpoznawanej sprawie. Nieruchomość podlegająca zwrotowi spełnia bowiem przesłanki z art. 137 ust. 1 u.g.n., a jednak roszczenie skarżącej nie może zostać skutecznie zrealizowane z przyczyn, o jakich mowa wyżej.

Końcowo podkreślić należy, iż uregulowania dotyczące użytkowania wieczystego zawarte w u.g.n. nie zmieniają ogólnych zasad użytkowania wieczystego zawartych w k.c.

Nasuwającym się rozwiązaniem zaistniałego problemu byłoby przyjęcie poglądu, że ostateczna decyzja administracyjna o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia, powoduje wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego na niej ustanowionego. Teza taka jest jednakże – zdaniem Sądu – zbyt daleko idąca, skoro przesłanki wygaśnięcia użytkowania wieczystego są w sposób enumeratywny wymienione w kodeksie cywilnym i u.g.n. (por. art. 33 ust. 1, art. 110 ust. 4 pkt 2 u.g.n.). Z tego też względu rozszerzająca wykładnia tych przepisów wydaje się być sprzeczna z zasadą praworządności.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.