Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 782/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1,
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Kamil Żurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. oddala skargę


UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r., w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania G. K. na decyzję Prezydenta Miasta C. Nr [...] z dnia [...] r. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 r. w kwocie [...] zł utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przybliżeniu treści decyzji organu I instancji przedstawiono istotne elementy przyjętego przez ten organ stanu faktycznego. W tych ramach wskazano, że łączne zobowiązanie pieniężne na 2008 r. zostało ustalone na podstawie danych zawartych w wypisie z ewidencji gruntów i budynków z zastosowaniem stawek podatku od nieruchomości wynikających z uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta C. oraz zwolnień z podatku od nieruchomości, na podstawie Komunikatu Prezesa GUS z dnia 17 października 2007 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2007 r. oraz złożonej informacji o nieruchomościach obiektach budowlanych na 2003 r.

Następnie wskazano, że w odwołaniu od tej decyzji podatnik twierdził, że grunt o powierzchni 287 m2 wchodzi w skład działki Nr [...] rolnej zabudowanej oznaczonej symbolem B-RIII. Zdaniem strony, naliczenie podatku od nieruchomości od powierzchni 287 m2 zamiast podatku rolnego od gruntu B-RIIIb stanowi naruszenie zakazu reformations in peius.

Odnosząc się do tego zarzutu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej w skrócie "Kolegium") stwierdziło, że z akt sprawy wynika, że 14 maja 2003 r. strona złożyła informację o gruntach na rok 2003 wykazując do opodatkowania ogółem użytki rolne oraz grunty zakrzewione i zadrzewione na użytkach rolnych za wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17898 m2 oraz inne grunty objęte zwolnieniem w tym nieużytki - 2534 m2. W tym samym dniu zainteresowany złożył także informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na 2003 r. wskazując budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 651,80 m2, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 44 m2, grunty pozostałe o powierzchni 5387 m2.

Następnie w dniu 11 stycznia 2008 r. podatnik złożył korektę informacji o gruntach, w której wykazał do opodatkowania grunt orne klasy użyt.: IIIb o powierzchni 2038 m2, IVa o powierzchni 8340 m2, użytki zielone klasy IV o powierzchni 7024 m2, grunty rolne zabudowane 2325 m2, grunty zadrzewione i zakrzaczone położone na UR klasy IVa 3102 m2. Razem wykazał podatnik 22829 m2 w tym nieużytki 2534 m2.

W tym samym dniu podatnik złożył korektę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wykazał powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych 651,80 m2 oraz 44 m2 związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Kontynuując, Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy wynika, że wykazana do opodatkowania podatkiem rolnym część działki [...] o powierzchni 0,0287 ha w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako tereny mieszkaniowe oznaczone lit. B. Tak więc skoro w ewidencji gruntów wspomniana działka oznaczona jest lit. B (tereny mieszkaniowe) to brak jest podstaw do opodatkowania jej podatkiem rolnym. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Jeżeli strona kwestionuje zawarte tam dane, to musi najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia tych zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji złożyć nowe informacje o gruntach. Tak więc zgodnie z wypisem z rejestru gruntów podatnik jest właścicielem gruntów o powierzchni 23.325 m2 objętych KW [...] oraz KW [...] z czego: grunty o pow. 287 m2 (B) zostały objęte podatkiem od nieruchomości, a grunty o powierzchni 17.402 m2 (RIllb- 2038 m2, RIVa-8340 m2, ŁN-7024 m2) zostały objęte podatkiem rolnym, zaś grunty o powierzchni 5.636 m2 (N-2534 m2, Lz-3102 m2) zostały zwolnione z opodatkowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. K. wniósł o uchylenie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także w oparciu o przepis art. 247 Ordynacji podatkowej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wprowadzenia zmiany rodzaju użytków gruntowych zgodnie ze stanem faktycznego wykorzystania gruntu dla nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] stanowiącej własność skarżącego zapisanej w KW [...] w zakresie uznania części działki nr [...] o powierzchni 287 m2 za tereny mieszkaniowe i oznaczenia ich literą "B", a nadto na tej samej podstawie o stwierdzenie nieważności kolejnych ostatecznych decyzji tego samego organu w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata od 2003 do 2007 r. i "nakazanie, Prezydentowi Miasta C. ponownego naliczenia podatku rolnego od gruntów rolnych zabudowanych dla działki [...] za te lata podatkowe".

Nadto podatnik wniósł o zasądzenie zwrotu na jego rzecz bezpodstawnie naliczonego podatku od gruntów rolnych za lata od 2003 do 2007 oraz zasądzenie "zadośćuczynienia" w kwocie [...] zł z tego tytułu.

Wstępna część skargi zawiera też wnioski dowodowe związane z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Uzasadnienie skargi sprowadza się do wskazania na okoliczności, które zdaniem skarżącego przemawiają za wadliwością ostatnio wspomnianej decyzji, a także wszystkich decyzji dotyczących wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za kolejne lata podatkowe jako wydanych w oparciu o pierwszą z wymienionych decyzji.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a gdy chodzi o żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzających łączne zobowiązanie pieniężne podniósł, iż dwie z nich (za lata 2003 i 2004) były przedmiotem sądowej kontroli sądu administracyjnego, który skargi oddalił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia wskazać na regulację prawną zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tj. w. Dz. U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami), która obowiązywała w chwili rozstrzygania sprawy przez organy podatkowe. Przynosi ona bowiem odpowiedź na pytanie, kogo obciąża obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Z treści tego przepisu wynika, że podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie :

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 ustawy).

Zgodnie przy tym z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Podatek od nieruchomości od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 ustawy).

Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 roku nr 94, poz. 431 z późniejszymi zmianami) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Podatek rolny za rok podatkowy od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Jak trafnie wskazały organy podatkowe miarodajnymi dla wymiaru należności podatkowych są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. w Dz. U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 z późniejszymi zmianami) podstawą wymiaru podatków – a więc podatku od nieruchomości i podatku rolnego – powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Z wcześniejszych wywodów wynika, że w rozpoznawanej sprawie zasadniczy wpływ na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego miała ostateczna decyzja Prezydenta Miasta C. dnia [...] r. w ([...]) oparta na przepisach art. 22 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.- Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz.1086 ze zm.) oraz § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454 ze zm.) w sprawie wprowadzenia zmian rodzaju użytków gruntowych zgodnie ze stanem faktycznego sposobu wykorzystania gruntu dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącego położonej w C. przy ul. [...]. Decyzja ta wydana została na wniosek skarżącego, a w jej wyniku część działki [...] o powierzchni 287 m2 została zakwalifikowana jako tereny mieszkaniowe. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, oparte na wynikach odbytej z udziałem skarżącego wizji lokalnej, iż wspomniana część działki [...] jest zabudowana budynkami służącymi do prowadzenia działalności rolniczej, zaś pozostała zabudowana jest budynkiem mieszkalnym nie związanym z prowadzeniem działalności rolniczej. Decyzja ta stanowiła podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Te zaś dane, co wcześniej wykazano musiały stanowić podstawę wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008.

Odnosząc powołane wyżej przepisy do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać zatem należy, iż z wypisu z rejestru gruntów z dnia 28 kwietnia 2008 r., którego uwierzytelniona kopia znajduje się w aktach sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem gruntów o powierzchni 23.325 m2 objętych KW [...] oraz KW [...] z czego: grunty o pow. 287 m2 (B) zostały objęte podatkiem od nieruchomości, a grunty o powierzchni 17.402 m2 (RIllb - 2038 m2, RIVa-8340 m2, ŁN-7024 m2) zostały objęte podatkiem rolnym, zaś grunty o powierzchni 5.636 m2 (N-2534 m2, Lz-3102 m2) zostały zwolnione z opodatkowania.

Dla czynionych tu rozważań z uwagi na przedmiot sporu najistotniejsze jest to, że z wypisu tego wynika, że wykazana przez skarżącego do opodatkowania podatkiem rolnym część działki [...] o powierzchni 0,0287 ha w ewidencji gruntów figuruje jako tereny mieszkaniowe oznaczone literą B.

Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości jak również co do jej powierzchni, rodzaju czy klasy użytków rolnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 1993 roku, sygn. akt III SA 747/93 oraz z dnia 14 marca 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1562/98). Kwestionowanie danych dotyczących prawa własności, powierzchni bądź klasy gruntów, może odbywać się tylko i wyłącznie w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń, co do prawa własności, powierzchni gruntu czy też jego klasy.

W tym miejscu należy odnieść się do zawartego w skardze żądania stwierdzenia nieważności wymienionej wcześniej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., a także wszystkich decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2003-2007. Przede wszystkim należy zauważyć, że stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji może nastąpić w wyniku przeprowadzenia postępowania o charakterze nadzwyczajnym, którego tryb i przesłanki materialnoprawne są ściśle uregulowane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej gdy chodzi o decyzje wydane w sprawach podatkowych. Właściwymi do prowadzenia takiego postępowania są wyłącznie wskazane w tych przepisach organy administracji publicznej. W toku postępowania sądowego stwierdzenie nieważności może dotyczyć wyłącznie decyzji objętych skargą (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była wyłącznie decyzja dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008, a zatem wykluczony jest tryb wymieniony w powołanym przepisie p.p.s.a.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w ramach kontroli instancyjnej ponownie rozpoznało sprawę oceniając prawidłowość wyliczenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego (łączne zobowiązanie podatkowe) na 2008 rok i opierając się nas danych wynikających z ewidencji gruntów nie znalazło podstaw do podważenia rozstrzygnięcia organu I instancji w tym przedmiocie. Nie ma uzasadnionych powodów do uznania, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia były dowolne, gdyż opierały się wyłącznie na zgromadzonych w sprawie dowodach.

Skoro więc nie ma podstaw do kwestionowania ustalenia organów podatkowych co do tego, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, a także ustaleń co do wielkości powierzchni podlegającej opodatkowaniu oraz zastosowanej stawki opodatkowania, to należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielając argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.