Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1719/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art.3 ust. 1, ust. 5 i 6, art. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. L. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 8 lutego 2017 r. w przedmiocie podatku rolnego za 2017 r.

Stan faktyczny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia 8 lutego 2017 r. Wójt Gminy ustalił E. i T. L. zobowiązanie w podatku rolnym za 2017 rok w kwocie 564.00 zł płatne w 4 ratach.

Od decyzji organu I instancji T. L. złożył odwołanie, w którym zarzucił zaniżenie podstawy opodatkowania nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni 2.5100 ha, położonej we wsi B. Podatnik zakwestionował granice ww. nieruchomości, gdyż mapy ewidencyjne są sprzeczne z granicami tejże nieruchomości.

Do odwołania załączono między innymi kopie: protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic i wznowienia znaków granicznych z dnia 30 kwietnia 2013 r. oraz materiału graficznego, dotyczącego działki nr [...].

Decyzją z dnia 25 września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.), mające zastosowanie w sprawie.

Następnie wyjaśnił, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), zwanej dalej "u.p.g.k.", podstawę wymiaru podatków i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym.

Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów wynika, że łączna powierzchnia gruntów położonych we wsi B., oznaczonych jako działki gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] wynosi 9.5600 ha.

Ponadto organ odwoławczy przeprowadził dowód z informacji zamieszczonej w elektronicznej bazie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, z których wynika, że ww. działki gruntu, objęte kolejno księgami wieczystymi prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w G., III Wydział Ksiąg Wieczystych o nr [...], [...], [...], [...] stanowią własność E. L. oraz T. L. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a ich powierzchnie odpowiadają powierzchniom wskazanym w rejestrze gruntów.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się nieprawidłowości w ustaleniu E. i T. L. zobowiązania w podatku rolnym za 2017 rok w kwocie 564.00 zł, płatnego w 4 ratach.

Zarzuty odwołania odnosiły się do granic nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni 2.5100 ha, położonej we wsi B. Zdaniem podatnika, granice ww. działki stoją w sprzeczności z granicami wykazanymi w mapach ewidencyjnych.

Treść załącznika dołączonego do odwołania w postaci protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic i wznowienia znaków granicznych z dnia 30 kwietnia 2013 r. wskazuje, iż przyjęcie przebiegu granic i wznowienia znaków granicznych wymienionych w nim nieruchomości, w tym działki o nr [...], nastąpiło według stanu prawnego. W adnotacjach zawartych w ww. protokole widnieje uwaga strony postępowania odnosząca się do granicy działki o nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K.- w punkcie [...], w stosunku do granicy prawnej działki oznaczonej nr [...]. Według strony, granica w tym punkcie jest sprzeczna z dowodami znajdującymi się w terenie w postaci kopców leśnych, na których znajdują się kamienie granitowe ustalające granice prawne Lasów Państwowych.

Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, z wypisów ewidencji gruntów uzyskanych od organu I instancji w dniu 12 września 2017 r. (stan na dzień 8 września 2017 r.) wynika, że w zakresie wielkości powierzchni ww. działek nie nastąpiły jakiekolwiek zmiany.

Odnosząc się do kwestii niezgodności granic działki nr [...], Kolegium wyjaśniło, iż podstawą wymiaru podatków, w tym i podatku rolnego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W rozpatrywanej sprawie decydujące znaczenie dla ustalenia powierzchni gruntu, podlegającego opodatkowaniu, ma wpis w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest dla organu podatkowego dokumentem urzędowym, o jakim mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.201) w skrócie "O.p." Jeżeli więc strona kwestionuje zawarte tam dane, to powinna doprowadzić do jej zmiany w trybie przewidzianym w u.p.g.k., a dopiero w przypadku uwzględnienia tych zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, o ile zmiany te miały miejsce we wcześniejszym okresie podatkowym.

Kolegium podkreśliło, że organy podatkowe nie mają żadnych kompetencji do kwestionowania danych zgromadzonych przez starostę w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie jest stroną w sprawach ewidencyjnych i nie ma żadnych uprawnień w tych postępowaniach. Z akt sprawy nie wynika, by zmiany te zostały dokonane. A skoro do dnia wydania decyzji przez organ nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, to organy nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku rolnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. L. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił: naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej w rozumieniu art. 2 Konstytucji, poprzez wprowadzenie w błąd skarżącego; naruszenie prawa materialnego; rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich działań mających w celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; naruszenie art. 187 O.p., z którego wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; naruszenie art.180 § 1, art.181, art.187 i art.188 O.p., poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie dowodów złożonych podczas toczącego się postępowania; rażące naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 123 O.p., poprzez pozbawienie skarżącego prawa do obrony i uniemożliwienie skarżącemu zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodów, których okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy; naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego z art. 191 O.p., poprzez przyjęcie wniosków i rozstrzygnięć na podstawie niekompletnego materiału dowodowego; naruszenie zasady budowania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p.; naruszenie art. 210, art.124, art. 127, art. 216 § 1 i 2, art.194 i art. 200 O.p.; naruszenie art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. z 2017 r.poz.1007 ze zm.);

nieprzeprowadzenie rozprawy celem uzgodnienia interesów stron oraz wyjaśnienia sprawy; obejście przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności w rozumieniu art. 247 ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz.155 ze zm.), w skrócie k.p.c.; błędne podanie powierzchni, poprzez zaniżenie powierzchni nieruchomości; naruszenie art. 140 w zw. z art. 45 w zw. z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. z 2017 r. poz.459 ze zm.), w skrócie k.c.; naruszenie art. 231 k.p.c., ponieważ jest możliwe przeprowadzenie dowodów; naruszenie art. 21 ust.1, art. 31 ust.3 oraz art. 64 ust.3 Konstytucji.

Zdaniem skarżącego, stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa oraz materiałem dowodowym (dokumentami urzędowymi o znaczeniu prawnym) zgromadzonym w aktach sprawy oraz w aktach pozostałych właścicieli nieruchomości.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący wniósł również o zobowiązanie Wójta Gminy do przesłania dokumentów zgromadzonych w postępowaniach podatkowych, dotyczących podatku od nieruchomości pozostałych właścicieli (dotyczy spornych granic); ujawnienie i przesłanie dokumentów, znajdujących się w posiadaniu urzędu gminy, dotyczących nieruchomości skarżącego i nieruchomości pozostałych właścicieli.

Skarżący wniósł także o zobowiązanie Starosty Powiatowego do ujawnienia i przesłania dokumentów, znajdujących się posiadaniu starostwa powiatowego dotyczących jego nieruchomości i pozostałych nieruchomości (dokumentacji technicznej określającej granice prawne nieruchomości złożone do zasobu geodezyjno- kartograficznego w stosunku, do których istnieje prawomocna decyzji administracyjna lub ostateczne orzeczenie sądowe).

Skarżący wniósł również wezwanie do udziału w sprawie prokuratora oraz wezwanie na rozprawę wszystkich właścicieli nieruchomości celem uzgodnienia interesów.

Podczas rozprawy w dniu 28 lutego 2018 r. przed Sądem skarżący podtrzymał wnioski i zarzuty skargi, podkreślając, że przedmiotem sporu jest nie tylko powierzchnia nieruchomości, ale i granice działki, a zatem jego zdaniem w sprawie powinni brać udział właściciele sąsiednich nieruchomości.

Skarżący podniósł zastrzeżenia do materiału dowodowego zgromadzonego przez organy, które nie uwzględniły przedmiotu sprawy i nie ustaliły prawdopodobnego kręgu uczestników postępowania. Ponadto wskazał, że złożył wniosek do starosty o aktualizację danych w rejestrze. Oświadczył, że Sąd nie może uchylić się od ustalenia granic nieruchomości, ponieważ pozbawi go to prawa do obrony. Powierzchnia działki jest pochodną jej granic. Skarżący wskazał, że organ wydał decyzję właścicielowi sąsiedniej nieruchomości w związku z czym jest on związany treścią tamtej decyzji.

Nadto skarżący podniósł, że wnosi o zobowiązanie organu do ustalenia właściwego przedmiotu postępowania oraz stron tego postępowania, ponieważ od tego zależy wynik sprawy.

Skarżący wskazał, że doszło do niezgodnego z prawem przesunięcia słupków granicznych do jego nieruchomości oraz stworzenia fałszywych dokumentów geodezyjnych. W wyniku przesunięcia granic jego nieruchomości doszło do przesunięcia granic gminy, dlatego wnosi o zawiadomienie organów państwa. Skarżący wyjaśnił, że jego dwie nieruchomości graniczą z nieruchomością Lasów Państwowych, a trzecia z gruntami Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa, a łącznie powierzchnię jego działek zaniżono o około 4 ha.

Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wezwanie do udziału w sprawie prokuratora oraz wniosku o zbadanie zgodności ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., z Konstytucją, wobec braku unormowania dotyczącego zawiadomienia prokuratora o toczącym się postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja organu II instancji, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy, ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2017 r.

Zgodność treści ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego na gruncie przepisów u.p.g.k. Ta kwestia nie jest jednak przedmiotem postępowania podatkowego więc nie może być przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem, w tej sprawie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów dla potrzeb opodatkowania podatkiem rolnym, ewidencję gruntów i budynków wskazuje też art. 1 ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów.

Podstawą opodatkowania gruntów i budynków są więc każdorazowo informacje wynikające z ewidencji gruntów, dotyczące powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych.

Dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 194 O.p. są ewidencje gruntów i budynków. Dokument urzędowy spełniający wymogi O.p. ma zwiększoną (szczególną) moc dowodową. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowiłoby naruszenie O.p. Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej zwanej CBOSA) trafnie podkreślono, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).

W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 - CBOSA), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12 - CBOSA).

Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej dotyczące własności. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 ze zm.).

Artykuł 194 § 3 O.p. pozwala więc na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków w zakresie własności nieruchomości, w przypadku gdy istnieje inny dokument, który świadczy o wadliwości zapisów w ewidencji.

Stosownie do art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust.1 ww. ustawy).

Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in. właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).

W myśl art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7. Natomiast jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust. 6 cytowanej ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ww. ustawy, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:

1.dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;

2.dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów wynika, że łączna powierzchnia gruntów położonych we wsi B., oznaczonych jako działki gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] wynosi 9.5600 ha.

Ponadto z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy przeprowadził dowód z informacji zamieszczonej w elektronicznej bazie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych z których wynika, że działki gruntu o nr: [...], [...], [...], [...], [...], położone w B., gmina T., objęte kolejno księgami wieczystymi prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w G., III Wydział Ksiąg Wieczystych o nr [...], [...], [...], [...] stanowią własność E. L. oraz T. L na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a ich powierzchnie odpowiadają powierzchniom wskazanym w rejestrze gruntów.

W tych okolicznościach nie budzi zastrzeżeń prawidłowość ustalenia przez organ podatnikom – E. i T. L. zobowiązania w podatku rolnym za 2017 rok w kwocie 564.00 zł, płatnego w 4 ratach.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób zupełny, a znajdujące się w aktach sprawy zapisy z ewidencji gruntów i budynków uprawniały do ustalenia wskazanej w decyzji organu wielkości podatku rolnego.

Jeszcze raz podkreślić trzeba, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku, jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, zaś podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 818/15, publ. CBOSA).

Rozwiązanie prawne przyjęte przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., które pozwala na niewikłanie organów podatkowych przy dokonywaniu wymiaru podatków, a także sądów administracyjnych rozpoznających kwestie tego wymiaru, w często długotrwałe i skomplikowane spory toczone na płaszczyźnie cywilnej i dotyczące gruntów, lecz oparcie się w tym zakresie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, do czasu ich ewentualnej, przeprowadzonej w trybie odrębnych przepisów, zmiany.

W toku postępowania przez organami oraz w skardze podatnik sformułował zarzuty związane z zaniżeniem podstawy opodatkowania oraz odnoszące się do granic nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym nr [...], o powierzchni 2.5100 ha, położonej we wsi B. Zdaniem podatnika, granice opisanej działki stoją w sprzeczności z granicami wykazanymi w mapach ewidencyjnych.

W zaskarżonej decyzji podkreślono, iż kopia protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic i wznowienia znaków granicznych z dnia 30 kwietnia 2013 r. wskazuje, że przyjęcie przebiegu granic i wznowienia znaków granicznych wymienionych w nim nieruchomości, w tym działki o nr [...] nastąpiło według stanu prawnego. W adnotacjach zawartych w ww. protokole widnieje uwaga strony postępowania odnosząca się do granicy działki o nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa - Nadleśnictwa K. - w punkcie [...], w stosunku do granicy prawnej działki oznaczonej nr [...]. Według strony, granica w tym punkcie jest sprzeczna z dowodami znajdującymi się w terenie w postaci kopców leśnych, na których znajdują się kamienie granitowe, ustalające granice prawne Lasów Państwowych.

Tymczasem z prawidłowych ustaleń organu poczynionych w oparciu o wypisy z ewidencji gruntów, wynika, iż w zakresie wielkości powierzchni ww. działek nie nastąpiły jakiekolwiek zmiany. W tych okolicznościach powoływanie się przez skarżącego w postępowaniu podatkowym, iż posiadany grunt ma inną powierzchnię niż wynika z ewidencji nie miało wpływu na wynik sprawy. Organy podatkowe są bowiem związane danymi zawartymi w urzędowym wykazie nieruchomości, a stronie niezadowolonej z ustaleń innych organów administracji przysługują odrębne środki zaskarżenia zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy.

Odnosząc się do kwestii niezgodności granic działki nr [...], podzielić należało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. decydujące znaczenie dla ustalenia powierzchni gruntu, podlegającego opodatkowaniu ma wpis w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli więc podatnik kwestionuje zawarte tam dane, to powinien doprowadzić do jej zmiany, w trybie przewidzianym w u.p.g.k., a dopiero w przypadku uwzględnienia tych zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych, o ile zmiany te miały miejsce w we wcześniejszym okresie podatkowym.

Rację ma przy tym Kolegium, wskazując że organy podatkowe, nie mają kompetencji do kwestionowania danych zgromadzonych przez starostę w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie jest stroną w sprawach ewidencyjnych i nie ma żadnych uprawnień w tych postępowaniach. Co istotne, z akt sprawy nie wynika, by zmiany te zostały dokonane. A skoro do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, to organy nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie wysokości podatku rolnego.

Stwierdzić zatem należy, że zarzuty dotyczące nieuwzględnienia dowodów złożonych w sprawie, ich oceny i podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego są nieuzasadnione. Również zarzut co do braku przeprowadzenia rozprawy w toku postępowania również nie znajduje uzasadnienia. Wskazać należy, że organ odwoławczy na mocy art. 200a § 1 pkt 1 i 2 O.p. jest obowiązany do przeprowadzenia rozprawy z urzędu (w tej sprawie przypadek obligatoryjnego prowadzenia rozprawy nie występuje) albo też na wniosek strony. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący nie formułował wniosku o przeprowadzenie rozprawy.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń. Ponadto nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast odmienna ocena prawna tego materiału nie oznacza automatycznie naruszenia art.122, art. 123 O.p. art. 180 § 1, art. 181, art. 187 oraz art. 188 O.p.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W decyzji organ II instancji opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 5 ustawy o księgach wieczystych, art. 231 k.p.c., art. 247 k.p.c., art. 140 w zw. z art. 45 w zw. z art. 46 k.c., podnieść należy, że przepisy powyższych ustaw w niniejszej sprawie nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia, zatem organ nie mógł ich naruszyć.

Wreszcie, nie sposób mówić o naruszeniu na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów o randze konstytucyjnej, skoro zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.

W ocenie Sądu, w przepisach procedury sądowoadministracyjnej nie ma podstaw do zawiadomienia prokuratora o toczącym się postępowaniu. W myśl art.8 § 1 p.p.s.a., prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują mu prawa strony. Zatem udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniony jest nie od woli stron postępowania, a od oceny prokuratora, czy za przystąpieniem do postępowania przemawia potrzeba ochrony porządku prawnego. To prokurator w ramach swoich kompetencji decyduje, czy weźmie udział w konkretnym postępowaniu sądowym.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie powziął wątpliwości natury konstytucyjnej, co do braku unormowania w przepisach p.p.s.a. obowiązku zawiadomienia prokuratora przez Sąd o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Co do wniosków skarżącego o zobowiązanie Wójta Gminy oraz Starosty Powiatowego do dokonania czynności wskazanych w skardze oraz wezwania na rozprawę wszystkich właścicieli nieruchomości celem uzgodnienia interesów, wyjaśnienia wymaga jedynie, że stronami w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej są - stosownie do art. 32 p.p.s.a. - skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 12 p.p.s.a. ustawodawca sprecyzował pojęcie strony, wskazując, że ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W świetle powyższego stronami postępowania w niniejszej sprawie są zatem skarżący - jako adresat zaskarżonej decyzji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze - jako organ który decyzję tę wydał. Ponadto uczestnikiem postępowania w niniejszej sprawie jest małżonka skarżącego – E. L., która jako współwłaścicielka gruntów objętych opodatkowaniem, brała udział w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, a nie wniosła skargi, zaś wynik postępowania sądowego niewątpliwie dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów pozbawione podstaw było żądanie wezwania do udziału w sprawie wszystkich właścicieli nieruchomości celem uzgodnienia interesów, skoro przedmiotem skargi była decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku rolnym skarżącemu i jego małżonce.

W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z powyższego wynika, że to organ administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia ma obowiązek tak przeprowadzić postępowanie dowodowe, by zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które umożliwiają odpowiednie załatwienie sprawy. Zastąpić organu w tym zakresie nie może sąd administracyjny, gdyż naruszałoby to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym rozstrzygnięciem. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów wniosek skarżącego o zobowiązanie Wójta Gminy do przesłania dokumentów zgromadzonych w postępowaniach podatkowych, dotyczących podatku od nieruchomości pozostałych właścicieli, a także przesłanie dokumentów, znajdujących się w posiadaniu urzędu gminy, dotyczących nieruchomości skarżącego i nieruchomości pozostałych właścicieli nie mógł odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. W ten sam sposób należało ocenić wniosek o zobowiązanie Starosty Powiatowego do ujawnienia i przesłania dokumentów, znajdujących się posiadaniu starostwa powiatowego dotyczących jego nieruchomości i pozostałych nieruchomości.

Sąd administracyjny, w myśl art. 184 Konstytucji RP sprawuje, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice sądowej kontroli administracji publicznej.

Z powyższych względów Sąd nie mógł sprostować czy uzasadnić zaskarżonej decyzji, jak domagał się tego skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 stwierdził, że niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy.

Naruszenie przez organ tego przepisu jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach sprawy niniejszej Sąd nie stwierdził, aby uchybienie art. 200 § 1 O.p. mogło taki skutek spowodować.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń prawidłowość określenia podstawy opodatkowania i należnego podatku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.