Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 462/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K.-Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi i skargi M. K., B. M. i G. K. na decyzję Wojewody z dnia 26 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi M. K.-Z. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci w wieku szkolnym, jest osobą bezrobotną i źródłem utrzymania są zasiłki pobierane na dzieci.

Z uwagi na istniejące wątpliwości co do stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 listopada 2015 r. wnioskodawczyni została zobowiązana do przedłożenia dokumentów i oświadczeń, których celem było ustalenie sytuacji majątkowej i bytowej rodziny wnioskodawczyni. W wezwaniu wskazano skarżącej, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.

Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 listopada 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sądowych).

Skarżąca żadnego z wymaganych dokumentów nie przedłożyła w przewidzianym terminie. Nie złożyła także żadnych oświadczeń.

W tym stanie uznano, co następuje.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Wykazanie takich okoliczności należy zatem do strony wnioskującej, która powinna w treści składanego formularza PPF dokładnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Prawa pomocy należy odmówić, jeżeli podawane fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami i oświadczeniami dotyczącymi majątku i dochodów. O dostatecznym udowodnieniu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje sąd (referendarz), który w razie niewystarczających danych do oceny sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 ww. ustawy wezwać do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.

Oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ww. ustawy złożone przez skarżącą (wnioskodawczynię) - jak wskazano powyżej - nie zawierało dostatecznych i wyczerpujących danych koniecznych do oceny jej obecnej, rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Stąd też zarządzeniem z 17 listopada 2015 r. zwrócono się do wnioskodawczyni o jego uzupełnienie wskazując, jakie oświadczenia oraz jakie dokumenty źródłowe należy w tej materii złożyć.

Podkreślić należy, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy w postaci niedostarczenia dokumentów bądź niezłożenia wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).

W związku z postawą skarżącej zasadnym jest wskazanie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2013 r. wydanym w sprawie o sygnaturze II FZ 711/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W jego uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wprost, że celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie m.in. osobom fizycznym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Jednakże wykonanie tego prawa poprzez przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od wykazania przez osobę ubiegającą się o nie swojej trudnej sytuacji finansowej. W sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od tego obowiązku nie można wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnąć pozytywnie. W takiej sytuacji przyznanie tego prawa naruszałoby nie tylko przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również art. 84 Konstytucji RP, ponieważ stanowiłoby nieuzasadnione odstąpienie od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych.

Jeżeli zaś wnioskodawca uchyla się od należytego i wiarygodnego wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej przedstawiając dane dotyczące tej sytuacji w sposób selektywny referendarz sądowy nie ma jakichkolwiek podstaw do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy mieć bowiem na uwadze, że referendarz sądowy nie może sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w jakikolwiek sposób domniemywać .

W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.