Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 398/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1, art.145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art.152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77  par. 1, art. 80,art.107 par 1 i3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 398/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r., sprawy ze skargi A.C., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 22 grudnia 2009 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 9 listopada 2009r., II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu 14 września 2009r. AC.. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, umotywowany ciężką sytuacją materialną i zdrowotną. Jak wyjaśnił wnioskodawca, w grudniu 2007r. przebył zawał mięśnia sercowego i z tego powodu w następnym roku był trzykrotnie hospitalizowany. Dodatkowo wskutek nieszczęśliwego wypadku w 2008r. utracił wzrok w prawym oku. Od czasu wypadku przebywał na zasiłku chorobowym, a następnie na zasiłku rehabilitacyjnym do września 2009r., o którego przedłużenie obecnie się stara. Po potrąceniu komorniczym zasiłek rehabilitacyjny nie wystarcza wnioskodawcy na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie mówiąc już o zakupie niezbędnych leków. Jedynym majątkiem jego i małżonki prowadzących wspólne gospodarstwo domowe pozostają dwie działki rolne, z których jedna stanowi dojazd do posesji, a druga zajęta jest pod obwodnicę, wskutek czego wszczęta z niej egzekucja komornicza nie doszła do skutku. Ponadto, wnioskodawca przesłał do organu kwestionariusz o stanie majątkowym, w którym oświadczył, że pobiera zasiłek rehabilitacyjny w kwocie 486,07 zł, żona otrzymuje rentę w kwocie 350, 21 zł, ponosi wydatki miesięcznie w kwocie ok. 570,00 zł.

Decyzją z dnia 9 listopada 2009r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A.C. umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie; społeczne wraz z odsetkami za zwłokę za okres od stycznia do grudnia 2005r. w łącznej kwocie 9.539,87 zł, zdrowotne za ten sam okres w kwocie 2.796,73 zł oraz na Fundusz Pracy za maj 2005r. i okres od lipca do grudnia 2005r. w łącznej kwocie 320,94 zł.

ZUS uznał, że w stosunku do wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s."). Naczelnik Urzędu Skarbowego nadal prowadzi bowiem przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, wszczęte na wniosek ZUS. Prowadzona jest również przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. egzekucja z nieruchomości stanowiącej jego własność, na której Zakład zabezpieczył hipotecznie nieopłacone należności. Nie można zatem - pomimo zaprzestania przez wnioskodawcę prowadzenia działalności - definitywnie stwierdzić braku majątku podlegającego egzekucji, a zatem nie występuje całkowita nieściągalność.

Rozważając wniosek w kontekście regulacji § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wskazano wprawdzie na fakt, że jedynym źródłem dochodu rodziny jest - pobierane przez podatnika świadczenie rehabilitacyjne, obciążone zajęciem egzekucyjnym (po potrąceniu kwota - 486,07 zł) oraz świadczenie rentowe żony również objęte zajęciem egzekucyjnym (po potrąceniu kwota - 350,21 zł), a miesięczne wydatki rodziny stanowią kwotę około 570,00 zł, niemniej jednak zdaniem organu przedstawione okoliczności, a to trudna sytuacja finansowa, brak środków na jednorazową spłatę należności nie mogą stanowić o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku bowiem zadłużenie może być spłacane w dłuższym okresie czasu w formie dobrowolnych wpłat, układu ratalnego lub egzekucyjnie. Zdaniem organu problemy zdrowotne małżonków poparte dokumentacją lekarską mają niekorzystny wpływ na obecną sytuację finansowa rodziny, jednakże nie można uznać, iż choroba wnioskodawcy trwale pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu uniemożliwiającego opłacenie składek, gdyż obecnie pobiera świadczenie rehabilitacyjne.

Końcowo podkreślono zaś, że wskazane przepisy nie nakazują organowi umarzania należności nawet wtedy, gdy zaistniały wymienione w nich przesłanki, a jedynie umożliwiają - w ramach uznania administracyjnego - podjęcie korzystnej dla zobowiązanego decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.C. domagał się umorzenia wnioskowanych należności, zaznaczając, że spełnia ustawowe przesłanki, a decyzja ZUS jest niesłuszna. Podniósł w szczególności, że jego wniosek nie został poddany głębszej analizie. Zaniedbano przy tym rozważenia wszystkich okoliczności przywołanych we wniosku.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2009r. nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie w pełni podzielając argumentację zawartą we wcześniejszej decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.C. zażądał uchylenia decyzji Prezesa ZUS oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych, powtarzając swoje wcześniejsze wywody. W uzasadnieniu podkreślono, że Zakład posiada wystarczającą dokumentację by stwierdzić, że obecna sytuacja zdrowotna wnioskodawcy uniemożliwia mu wykonywanie pracy zawodowej, a jednocześnie oznacza brak możliwości spłaty należnych ZUS zobowiązań.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 20 lipca 2010r., sygn. akt I SA/Kr 324/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.C. uznając, że rację mają organy akcentując, iż decyzja w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne ma charakter uznaniowy. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia żadnych reguł dotyczących rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, swobodnego charakteru dokonanej oceny materiału dowodowego oraz poprawności sporządzonych przez organy uzasadnień ich decyzji. Organy bowiem, w oparciu o własne działania (np. wywiad o stanie majątku, uzyskanie odpisu z rejestru gruntów, jak i informacji od komornika o przebiegu licytacji nieruchomości skarżącego) oraz oświadczenia strony, dotyczące jej sytuacji majątkowo-osobistej w sposób prawidłowy ustaliły brak istnienia przesłanki całkowitej nieściągalności składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ponadto, jakkolwiek sytuacja zdrowotno – finansowa wnioskodawcy niewątpliwie jest trudna, to pomimo tego osiąganie przez jego i małżonkę dochodów przewyższających ich wydatki umożliwia mu zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.

W konsekwencji wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1488/10, uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że powtórzone za organem stwierdzenie Sądu, iż dochody małżonków (tj. 911 zł netto) przewyższają wydatki (570 zł) nie zostało poprzedzone jakąkolwiek analizą, np. w zakresie stałych i zmiennych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny. Sąd nie przeprowadził żadnej analizy co do tego jakiego rodzaju wydatki obejmuje wskazana przez organ na ten cel kwota. Tymczasem wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. przesłanka nie uzależnia oceny zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego czy dłużnik dysponuje zagwarantowaną ustawowo kwotą wolną od potrąceń, lecz od tego czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Kontrola legalności decyzji administracyjnej mającej charakter uznaniowy w takiej sytuacji wymaga przeprowadzenia przez sąd administracyjny analizy sytuacji materialnej skarżącego uwzględniającej zaspokojenie podstawowych potrzeb, przy czym przy tej analizie sąd nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia społecznego, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Punktem odniesienia przy ocenie czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża jego egzystencji powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji. NSA wskazał, że przy tej ocenie należy szczegółowo przeanalizować stan faktyczny ustalony przez organ w zaskarżonej decyzji oraz zbadać czy organ dokonał prawidłowej analizy przesłanek będących ograniczeniem swobody uznania administracyjnego sformułowanym w u.s.u.s. i wskazanym § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Zdaniem Sądu drugiej instancji, wskazana analiza powinna także odnosić się do sytuacji zdrowotnej skarżącego, a w konsekwencji też do jego możliwości zarobkowych. Nie bez znaczenia jest bowiem to, że ZUS nie kwestionował stanu zdrowia skarżącego i jego żony, wprost stwierdzając, że okoliczności związane z sygnalizowanymi schorzeniami są bezsporne. Pozostaje zatem jedynie ocena tych okoliczności w zakresie możliwości zarobkowych w kontekście uwzględniającym przede wszystkim rodzaj schorzeń, na które cierpi skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przyjęcie zasady, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.

Co istotne, rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji, muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym już wyroku z dnia 18 maja 2011r., sygn. akt I FSK 1424/09, który uchylił poprzednie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z judykaturą, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 cyt. p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z dnia 20 września 2006r., sygn. akt II OSK 1117/05, LEX nr 238489).

Z mocy art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie orzeczenie NSA może pośrednio wiązać sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne (tak wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1427/10).

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") i § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Działając zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

Podążając za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w wyroku z dnia 24 stycznia 2012r., stwierdzić należy, że wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. przesłanka nie uzależnia oceny zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego czy dłużnik dysponuje zagwarantowaną ustawowo kwotą wolną od potrąceń, lecz od tego czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Dlatego też niewystarczające jest proste zestawienie dochodów skarżącego z kwotą podanych wydatków. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącego zagraża jego egzystencji powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji. Organ powinien zatem szczegółowo przeanalizować ustalony stan faktyczny i na tej bazie dokonać prawidłowej analizy przesłanek będących ograniczeniem swobody uznania administracyjnego sformułowanym w u.s.u.s. i wskazanym § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r.

Jak stanowi art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić tylko w wypadku ich całkowitej nieściągalności, albo, w odniesieniu wyłącznie do ubezpieczonych będących płatnikami składek, w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności. Przypadki, których stwierdzenie może uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych przez Zakład określa przywołane wyżej rozporządzenie.

Decyzje wydawane na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3a u.s.u.s. mają uznaniowy charakter, co wynika z treści uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004r. (sygn. akt III UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której stwierdzono, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zbudowany jest w oparciu o uznanie administracyjne, co oznacza, że decyzja w sprawie umorzenia należności ubezpieczeniowych przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzących w przypadku określonym w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. może lecz nie musi umorzyć zaległości. Podobnie wypowiadał się też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007r., sygn. akt II GSK 141/07, a także inne sądy administracyjne np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 22 grudnia 2006r., sygn. akt II SA/Wa 2427/06).

Podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o uznanie administracyjne (dyspozycja przepisu stanowiącego podstawę aktu swobodnego skonstruowania jest m.in. przy użyciu wyrażenia "organ może") stanowi skorzystanie z uprawnienia administracji do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych. Innymi słowy, działając w ramach swobodnego uznania, organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Powyższe nie oznacza, że organ, korzystając z możliwości działania na zasadzie uznania administracyjnego, może podejmować decyzje w sposób dowolny, tzn. wedle schematu: jeżeli można rozstrzygnąć na korzyść strony, lecz nie ma takiego obowiązku, to żądania nie uwzględnia się przy jednoczesnym braku wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich przesłanek takiego działania.

Organ administracji, podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne, ma obowiązek zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny, co prowadzi do wniosku, iż zasadniczo, w przypadku gdy nie sprzeciwia się temu interes publiczny, organ powinien podjąć decyzje na korzyść strony postępowania. Rozważenie obu interesów, tj. słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, który w sprawach o umorzenie składek ubezpieczeniowych musi być akcentowany szczególnie wyraźnie, znaleźć powinno wyraz w uzasadnieniu decyzji, tak aby umożliwić kontrolę instancyjną, a następnie ewentualną kontrolę sądową rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym. Podkreślić należy, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia szczególnie wnikliwego przeanalizowania wymagają wskazywane przez wnioskującego o umorzenie okoliczności wskazujące na ciężkie skutki materialne spłaty zadłużenia.

Stosownie do przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zważywszy na treść normatywną tego przepisu, podstawę faktyczną dla odmowy umorzenia należności składkowych stanowi ocena stanu majątkowego i rodzinnego płatnika składek i ustalenie, że dalsza spłata należności z tytułu zaległych składek nie spowoduje ciężkich skutków, o których w tym przepisie mowa, przy czym fakt kontynuowania przez wnioskującego o umorzenie należności z tytułu składek działalności gospodarczej i zatrudniania pracowników nie może stanowić podstawy uznania, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których stanowi cytowany przepis.

Tymczasem w decyzji z dnia 9 listopada 2009r. organ ograniczając się do zestawienia sumy dochodów wnioskodawcy i jego małżonki z bliżej nieokreślonymi wydatkami doszedł do przekonania, że pozostała nadwyżka pozwala małżonkom na zabezpieczenie sobie podstawowych potrzeb życiowych. Stwierdzenia te uzupełniono nadto jeszcze tezą, że w przypadku należności ściąganych egzekucyjnie ustawodawca określił sumę wolną od potrąceń, co w mniemaniu organu winno przeciwdziałać z zasady zbyt daleko idącym konsekwencjom dla obciążonego. Podkreślić trzeba, że wobec tak szczątkowych ustaleń faktycznych, rozpatrując ponownie wniosek A.C., w decyzji z dnia 22 grudnia 2009r. nie pokuszono się o przytoczenie jakichkolwiek kwot określających dochody, tudzież wydatki gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Miast tego organ w powtórnym rozstrzygnięciu skoncentrował się w przeważającej mierze na dyskusji z zarzutami wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uzupełnionymi jedynie o ogólne dywagacje dotyczące uznaniowego charakteru wydawanej decyzji. W tej sytuacji, w istocie, nie sposób wywieść motywów jakie legły u podstaw opisanych rozstrzygnięć.

Zadaniem organu było natomiast całościowe zbadanie stosunków majątkowych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy, tak by móc w jednoznaczny sposób określić, jakie konkretnie wydatki składają się na niezbędne potrzeby życiowe małżonków, gdyż w przeciwnym razie nie jest w ogóle możliwe dokonanie oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście regulacji § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Na niezbędne potrzeby życiowe składają się przecież konkretne opłaty stałe związane z prowadzonym gospodarstwem domowym (koszty energii elektrycznej, wody, ogrzewania, itp.) wyżywienie, środki czystości, odzież, leki. Co oczywiste, udział tych przykładowo wymienionych składników może być różny i zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Nie można przy tym zapominać, że z natury rzeczy wysokość owych wydatków ma zmienny charakter, a determinowana jest choćby aktualnym stanem zdrowia czy też porą roku. Z zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast w żaden sposób by wydatki określone pierwotnie na kwotę 570,00 zł były przedmiotem jakiejkolwiek analizy. Organ wbrew obowiązkom wynikającym z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. wbrew art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyjaśnił i nie uzasadnił szczegółowo podjętego rozstrzygnięcia, uniemożliwiając w zasadzie Sądowi dokonanie merytorycznej kontroli.

Podobnie, w zaskarżonej decyzji, nie została w należyty sposób uwzględniona przywołana przez wnioskodawcę sytuacja zdrowotna jego i małżonki i jej wpływ na ich możliwości zarobkowe. W oparciu o ustalony w tym zakresie stan faktyczny (uwzględniający także dodatkowe informacje przedłożone przez skarżącego do wniosku z dnia 22 lutego 2012r. o układ ratalny), zadaniem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ocena tej okoliczności w zakresie jej wpływu na możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

Rozpatrując zatem ponownie wniosek skarżącego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, szczególnie w zakresie szczegółowej analizy sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego w kontekście przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a.