Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1886/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 181
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o odpadach" wymierzył Z. Spółka Akcyjna, ul. [...], [...], Oddział Produkcyjny w [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości 100.000 zł, za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] zmienioną decyzjami tego organu z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] i [...] września 2011 r., znak: [...] oraz postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], zwanym dalej "pozwoleniem zintegrowanym".

Strona pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. odwołała się od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art..80, art. 107 § 1 i § 3 Kpa oraz art. 199 ustawy o odpadach.

Uzasadniając swoje odwołanie, Strona zarzuciła organowi I instancji pominięcie dowodów w postaci: raportu, opracowanego przez Instytut Medycyny Prawy w [...] pn. "Ocena oddziaływania zakładu utylizacji/recyklingu akumulatorów na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy [....] - (ze-szczególnym uwzględnieniem zdrowia dla dzieci), na podstawie wykonania oznaczeń stężeń/zawartości metali toksycznych w próbkach środowiskowych oraz materiale biologicznym";

Strona zarzuciła też pominięcie decyzji w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego.

Ponadto Strona zarzuciła organowi I instancji niewydanie stosowanego postanowienia o odrzuceniu powyższych dowodów, co stanowi naruszenie art. 77 § 2 Kpa. Brak tego postanowienia według Strony przyczynił się do ograniczenia jej czynnego udziału w postępowaniu, co jest niezgodne z zasadą dotyczącą prowadzenia postępowania administracyjnego określoną w art. 10 Kpa.

Strona zarzuciła również organowi I instancji brak obiektywizmu wynikający z nacisków społecznych i medialnych, co stanowi naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, określonej w art. 8 Kpa.

Zdaniem Strony wymierzenie jej administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków zbierania odpadów, w przypadku gdy inne zakłady mogą gospodarować tymi samymi odpadami w mniej rygorystycznych warunkach, na podstawie wymaganych pozwoleń, było niesprawiedliwe. Strona poruszyła również problem luzu decyzyjnego przy udzielaniu pozwolenia zintegrowanego, a w szczególności brak spójnego podejścia przy określaniu warunków zbierania odpadów. Zdaniem Strony to, co [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uznał za naruszenie, w innym województwie może być przyjętą praktyką, co w efekcie przyczyniło się do nierównego traktowania podmiotów w różnych częściach Polski, stanowiąc naruszenie zasady równości wobec prawa.

Ponadto Strona w odwołaniu zakwestionowała ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który stwierdził, że magazynowanie odpadów o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej w "big bagach" (szczelnych plastikowych workach), pod zadaszoną wiatą, przyczyniło się do przedostawania się pyłów zawierających ołów do kanalizacji deszczowej i dalej wylotem do środowiska. Strona podkreśliła, że nieprawidłowe magazynowanie odpadów o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej wynikało z nieplanowanego wstrzymania Zakładu i przygotowania odpadów do przekazania innemu podmiotowi. Zdaniem Strony organ I instancji nie udowodnił, jakie niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i środowiska niesie ze sobą przechowywanie zgarów i akumulatorów w stwierdzonych warunkach.

Po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji organu wojewódzkiego Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ centralny stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie pozwolenia zintegrowanego zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli nr [....].

Na podstawie prowadzonej przez Spółkę ewidencji odpadów [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie zbierania i odzysku odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych. Zbieranie oraz odzysk odpadów wypełniają definicję gospodarowania odpadami określoną w art 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym przez gospodarowanie odpadami rozumie się zbieranie, transport, przetwarzanie odpadów, łącznie z nadzorem nad tego rodzaju działaniami. Posiadacz odpadów, prowadząc instalację IPPC, jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego w myśl art. 181 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą Prawo ochrony środowiska". Spółka uzyskała pozwolenie zintegrowane, w którym zostały określone warunki gospodarowania odpadam, będąc tym samym zobligowana do ich przestrzegania. W myśl art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41. W art. 41 ustawy o odpadach nie zostały wymienione pozwolenia zintegrowane, które są wydawane na podstawie art. 181 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Niemniej jednak w art. 45 pkt 9 ustawy o odpadach określono, że jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie, to stają się one odpowiednio zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów. W związku z powyższym, stwierdzając naruszenie warunków Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpoznając sprawę ustalił, co następuje:

W dniach od [...] stycznia 2014 r. do [...] lutego 2014 r. upoważnieni pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzili kontrolę Z. Spółka Akcyjna, ul. [...], [...], Oddział Produkcyjny w [...], ul. [...], zwaną dalej "Zakładem". W toku kontroli ustalono, że Zakład prowadzi działalność w oparciu o pozwolenie zintegrowane dla instalacji do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania lub przetwarzania metali z odzysku, o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu lub kadmu lub 20 ton wytopu na dobę dla pozostałych metali. Kontrola wykazała również, że Zakład narusza warunki pozwolenia zintegrowanego w zakresie miejsca i sposobu zbierania odpadów oraz ilości wytwarzanych i poddanych odzyskowi odpadów. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w wyniku kontroli ustalił, że w 2013 r. kontrolowany w wyniku prowadzonej działalności naruszył warunki pozwolenia zintegrowanego poprzez przekroczenie ilości wytwarzanych odpadów o kodach: 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe i 07 02 13 - odpady tworzyw sztucznych oraz przekroczenie ilości zbieranych odpadów o kodzie 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe. Kontrola wykazała również nieprawidłowości w magazynowaniu odpadów o kodach: 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej, 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe, 15 01 03 — opakowania z drewna, 07 02 13 — odpady tworzyw sztucznych. Odpady magazynowane były pod zadaszoną wiatą, w hali sekcji obróbki elektrolitu, hali do wytopu i rafinacji ołowiu, hali pieca obrotowego, hali kruszarki w workach typu "big bag" oraz na drewnianych paletach zabezpieczonych folią typu strech, podczas gdy zgodnie z pozwoleniem zintegrowanym odpady niebezpieczne o kodach 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej, 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe, powinny być magazynowane w szczelnych i zamkniętych pojemnikach odpowiednio w hali do wytopu i rafinacji ołowiu oraz w magazynie zużytych akumulatorów na szczelnej chemoodpornej posadzce z żywicy winyloestrowej.

W wyniku kontroli stwierdzono, że wody odciekowe z odpadów o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej, zgromadzonych pod wiatą magazynową dostają się do rowu kanalizacji deszczowej. Natomiast na podstawie badań osadów dennych pobranych z rowu kanalizacji deszczowej stwierdzono występowanie w nich wysokich stężeń ołowiu, znacznie przekraczających wartości dopuszczalne określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby standardów jakości ziemi (Dz. U. z 2002 r., poz. 1359).

Ustalenia z kontroli zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...] 14/2014 podpisanym przez kontrolującego w dniu [...] lutego 2014 r. Kontrolowany skorzystał z prawa do odmowy podpisania protokołu i w wyznaczonym terminie 7 dni złożył zastrzeżenia i wyjaśnienia oraz przekazał dokumentację ewidencyjną odpadów. W piśmie z [...] lutego 2014 r. Strona wyjaśniła, że rozładunek samochodów z odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* — zużyte baterie i akumulatory ołowiowe odbywa się przy wjeździe do hali kruszarki z uwagi na wymaganą przestrzeń na operacje wózkiem widłowym (niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym) i nie wpływa on w żadnym stopniu na zagrożenie środowiska. Ponadto Strona poinformowała, że odpady o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej, znalazły się pod wiatą magazynową incydentalnie, w związku z nieplanowym wstrzymaniem pracy Zakładu. Strona wyjaśniła również, że magazynowanie odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* — zużyte baterie i akumulatory ołowiowe na paletach drewnianych w zamkniętym pomieszczeniu ze szczelną posadzką, bez dostępu osób postronnych, nie stwarzało zagrożenia dla środowiska i ludzi. Ponadto Strona poinformowała, że odpad o kodzie 07 02 03 - tworzywa sztuczne był odstawiony w pojemnikach celem redukcji wilgoci, co jest elementem procesu produkcyjnego, zaś przekroczenie ilości wytworzonych tych odpadów w 2013 r. wynikało z różnej pozwolenia zintegrowanego w zakresie ilości wytworzonych, zebranych i poddanych odzyskowi odpadów oraz miejsc i sposobu zbierania odpadów organ I instancji prawidłowo zastosował sankcję przewidzianą w art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji również prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego, a stwierdzone naruszenia zobowiązały go do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Należy podnieść, że przepis art. 194 ustawy o odpadach ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje żadnych odstępstw od kary. Zgodnie z art. 196 ustawy o odpadach administracyjną karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami. Natomiast wysokość administracyjnej kary pieniężnej ustalana jest w przedziale od 1 000 zł do 1 000 000 zł.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska kierując się przesłankami określonymi w art. 199 ustawy o odpadach, zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej uwzględniany jest rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz bierze pod uwagę skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia, ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej na 100 000 zł.

Dokonując oceny wpływu stwierdzonego naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeanalizował dostępne dokumenty oraz wyniki badań. Ponadto w trakcie kontroli wykonał badania jakości osadów dennych pobranych z rowu kanalizacji deszczowej. Stężenie toksycznego ołowiu w osadach dennych w rejonie wylotu WK4, ponad 56,5- krotnie przekraczało wartość dopuszczalną, określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. z 2002 r., poz. 1359), wynoszącej 100 mg/kg suchej masy w warstwie na głębokości 0-0,3 m ppt dla tego wskaźnika w glebie lub ziemi z grupy B. W związku z tym, że przez wylot WK4 następował odpływ kanalizacji deszczowej z części terenu Zakładu oraz powierzchni dachowych wszystkich emitorów technologicznych, należy stwierdzić, że obecność ołowiu w osadach dennych wskazała niezaprzeczalnie na długotrwałe negatywne oddziaływanie Zakładu na środowisko. W ocenie organu II instancji należało uznać, że pyły zawierające ołów wraz z wodami opadowymi z połaci dachowych i placów manewrowych, a także ściekami powstałymi w wyniku zmywania posadzki pod wiatą przez niezabezpieczone wpusty, gdzie nieprawidłowo magazynowano odpady niebezpieczne o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej w workach typu "big bag", swobodnie migrowały kanalizacją deszczową zakończoną wylotem WK4 do środowiska, jednocześnie powodując jego znaczne zanieczyszczenie. Dodatkowo brak urządzeń podczyszczających ścieki deszczowe odprowadzane z terenu Zakładu w sposób bezpośredni przyczynił się do pogorszenia jakości środowiska w wyniku prowadzonej działalności.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego okresu trwania naruszenia, należy stwierdzić, że naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego przez Zakład zostało stwierdzone już w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2013 r. Na podstawie ustaleń z kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], w którym zobowiązał Stronę do przestrzegania warunków pozwolenia lub zmianę pozwolenia zintegrowanego. Strona wypełniła zarządzenie występując do Marszałka Województwa o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Niemniej jednak, pomimo braku zmiany pozwolenia, Strona nie podjęła żadnych działań w celu zmniejszenia ilości wytwarzanych, zbieranych i odzyskiwanych odpadów. Jak wykazała kolejna kontrola przeprowadzona w dniach od [...] czerwca do [...] lipca 2014 r. Zakład w dalszym ciągu przekraczał warunki określone w pozwoleniu zintegrowanym w zakresie ilości przetwarzanych, zbieranych i wytwarzanych odpadów. Strona przez okres 1 roku nie podjęła skutecznych działań w kierunku przestrzegania warunków pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie do wyeliminowania negatywnego oddziaływania Zakładu na środowisko.

W związku z powyższym w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska działania podejmowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska mające na celu ustalenie wysokości wymiaru kary były wyczerpujące.

Rozpatrując akta sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że Strona prowadziła recykling baterii i akumulatorów w instalacji do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania lub przetwarzania metali z odzysku, o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu lub kadmu lub 20 ton wytopu na dobę dla pozostałych metali. Działalność taka zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz.1397 z późn. zm.) należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Na prowadzenie działalności wymagane jest zatem uzyskanie pozwolenia zintegrowanego zgodnie z art. 181 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy przy tym nadmienić, że w pozwoleniu zintegrowanym Marszałek Województwa [...] ustalił warunki prowadzenia tej działalność, uwzględniając m.in. ilość, rodzaj i sposób zbierania i przetwarzania odpadów, a w szczególności właściwości tych odpadów, jak również warunki geologiczne, hydrogeologiczne i uwarunkowania przyrodnicze. Prowadzenie przez Zakład procesu technologicznego przy zwiększonej ilości odzyskiwanych odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe powoduje większe niż w pozwoleniu obciążenie instalacji, a co za tym idzie zwiększenie emisji do środowiska, w tym również emisji niezorganizowanej w wyniku nieprawidłowego magazynowania odpadów. Należy zatem stwierdzić, że zabezpieczenia zastosowane na terenie Zakładu nie były dostosowane do intensywnie prowadzonej działalności oraz nie spełniały warunków posiadanego pozwolenia zintegrowanego, o czym świadczy brak urządzeń do podczyszczania ścieków w kanalizacji deszczowej oraz brak urządzeń do ograniczenia emisji zanieczyszczeń na emitorach.

W celu określenia wpływu stwierdzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], o udostępnienie raportu pn. "Ocena oddziaływania zakładu utylizacji/recyklingu akumulatorów na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy [...] (ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia dzieci), na podstawie wykonania oznaczeń stężeń/zawartości metali toksycznych w próbkach środowiskowych oraz materiale biologicznym", sporządzonego w dniu [...] października 2014 r. przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...].

W celu określenia stanu zdrowia mieszkańców [...], badaniami stężenia ołowiu oraz kadmu we krwi (Pb-B; Cd-B) oraz cynku, miedzi i selenu w surowicy objęto grupę 116 mieszkańców miasta/gminy [...] w wieku 1-61 lat. Na podstawie badań stwierdzono, że u czworga dzieci wykryto przekroczenia stężenia 50 pt.g/1 (52,2- 74,54 (ag/l), uznawane przez The Centers for Disease Control (CDC) za świadczące o narażeniu środowiskowym u dzieci w wieku 1-5 lat. Zdaniem autorów Raportu uzyskane wyniki badań stężeń ołowiu (Pb) mieszkańców miasta/gminy [...] uważanych za potencjalnie narażonych na działanie Zakładu Recyklingu Akumulatorów nie są niepokojące, ponieważ stężenia ołowiu we krwi mają wartości zbliżone do stężeń uzyskanych dla grupy porównawczej. Niemniej jednak wskazano na konieczność objęcia badaniami z zakresu monitoringu biologicznego (wg zasad sugerowanych przez CDC) grupy dzieci: w wieku 1 i 2 lat, w wieku 3-6 lat, jeśli nie miały wykonywanych oznaczeń stężeń Pb-B. Stwierdzono również, że niezbędne jest objęcie opieką medyczną dzieci, u których poziom ołowiu przekroczył 200 ¡Jtg/1. Zasugerowano również wprowadzenie działań edukacyjnych, prozdrowotnych pozwalających zarówno dzieciom jak i rodzicom wprowadzać skuteczne działania zapobiegające zwiększonemu wchłanianiu ołowiu.

W celu określenia jakości powierza atmosferycznego, zostały przeprowadzone trzy serie pomiarów emisji substancji do powietrza dwukrotnie wykazały przekroczenie dopuszczalnego poziomu emisji pyłu i jednokrotnie przekroczenie dopuszczalnego poziomu emisji ołowiu z emitora E-2. Pomiary wykazały występowanie wysokiego przekroczenia dopuszczalnego poziomu emisji dwutlenku siarki z emitora E-3. Emisja godzinowa wyniosła 16,1646 kg/h, wobec wielkości dopuszczalnej 0,282 kg/h. Zdaniem autorów Raportu Zakład powinien ustalić i usunąć niezwłocznie powody podwyższonej emisji pyłów ogółem z emitora E-2.

Wyniki przedstawione w raporcie wykazały również występowanie kadmu i ołowiu w badanych próbkach materiału roślinnego i glebowego. Analizując wyniki badań należy uznać, że zawartości kadmu i ołowiu w próbach gleby nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych poziomów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby i standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359), wynoszące odpowiednio 100 mg Pb/kg sm oraz 4 mg Cd/kg sm. Niemniej jednak, w ocenie Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w [...], zawartość ołowiu w glebie wskazuje na oddziaływanie czynników antropogenicznych. W przypadku rozpatrywanych gleb w rejonie Zakładu, zawartość ołowiu powyżej 30 mg/kg s.m w próbce gleby świadczy o zanieczyszczeniu zewnętrznym.

W materiale roślinnym pochodzącym z 32 stanowisk położonych w [...] i [...] przekroczenie dopuszczalnego poziomu kadmu stwierdzono w 4 badanych próbkach, natomiast przekroczenie dopuszczalnego poziomu ołowiu miało miejsce w 12 próbkach.

W próbkach osadów dennych pobranych w dniach [...] stycznia 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. stwierdzono wyraźnie podwyższoną zawartość ołowiu, przekraczającą wartości dopuszczalne w urobku z pogłębiania m.in. kanałów i rowów, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony (Dz. U. Nr 55, poz. 498). Szczególnie wysokie stężenia ołowiu stwierdzono w pobliżu wylotów kanalizacji deszczowych z terenu Zakładu, co wskazało na ich pochodzenie z zawiesin zawartych w wodach deszczowych i roztopowych odprowadzanych z terenu Zakładu. Znaczący przy tym jest fakt, że kanalizacja deszczowa Zakładu nie była wyposażona w separatory zawiesin i olejów.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że Zakład, prowadząc działalność w zakresie przetwarzania odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe, nie dotrzymując jednocześnie warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym i magazynując odpady w sposób nieprawidłowy w miejscach niedozwolonych, doprowadził do narażenia na negatywne oddziaływanie zarówno dla mieszkańców [...], jak i poszczególnych elementów środowiska, zatem w ocenie organu odwoławczego wysokość kary wymierzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia.

Odnosząc się do argumentów Strony dotyczących naruszenia art. 10 Kpa poprzez niewydanie postanowienia o odrzuceniu dowodów, należy stwierdzić, iż [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] odniósł się do wniosku Strony o włączenie do materiału dowodowego decyzji zezwalających na prowadzenie działalności obejmujących przetwarzanie odpadów, wydanych przykładowym podmiotom niezależnie prowadzącym działalność gospodarczą w różnych częściach kraju. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że dokumenty te nie mogą stanowić materiału dowodowego, ponieważ nie są wyznacznikiem do orzekania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, która może być wymierzona wyłącznie w oparciu o ustalenia faktyczne i prawne dotyczące konkretnej sprawy. W związku z powyższym całkowicie chybiony jest zarzut niewydania przez organ I instancji postanowienia w tej sprawie. Niezależnie od powyższego należy również podnieść, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na mocy art. 10 Kpa, poinformował Stronę o zakończeniu zbierania dowodów i możliwości zapoznania się z nimi, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, z czego Strona nie skorzystała.

Nie sposób również się zgodzić z zarzutem Strony dotyczącym naruszenia art. 8 Kpa, poprzez brak obiektywizmu [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynikający z nacisków społecznych i medialnych. Organy administracji stoją na straży praworządności i działają w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podejmował działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Należy nadmienić, że w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest zobowiązany do wymierzenia kary w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wymierzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kara była adekwatna do naruszenia, szczególnie uwzględniając brak podjęcia przez Stronę jakichkolwiek skutecznych działań, które prowadziłyby do ich usunięcia. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, całkowicie chybiony jest argument Strony, dotyczący podejmowaniu działań pod wpływem nacisków społecznych i medialnych.

Argument Strony dotyczący niesprawiedliwego traktowania podmiotów, które w różnych regionach kraju mają określone mniej rygorystyczne warunki zbierania odpadów, został oceniony przez organ odwoławczy jako niemający wpływu na rozstrzygnięcie. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie jest organem właściwym do opiniowania decyzji wydawanych przez organy ochrony środowiska, nie ma też wpływu na określane w nich warunki prowadzenia działalności związanej z gospodarowaniem odpadami. Natomiast organy Inspekcji Ochrony Środowiska mają obowiązek egzekwować od podmiotu prowadzenie działalności zgodnie z literą prawa oraz posiadanymi decyzjami administracyjnymi wydawanymi przez organy ochrony środowiska.

W ocenie organu odwoławczego całkowicie chybiony jest również zarzut nieudowodnienia przez organ I instancji stopnia zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska wynikającego z przechowywania odpadów niebezpiecznych o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej i 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe. Należy podnieść, że poza naruszeniem warunków zbierania odpadów niebezpiecznych o kodzie 10 04 02* — zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej i 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe, Strona przekroczyła ilości wytworzonych odpadów 07 02 13 — odpady z tworzyw sztucznych i poddanych odzyskowi odpadów niebezpiecznych 16 06 01* — baterie i akumulatory ołowiowe. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oddziaływanie Zakładu należy rozpatrywać całościowo, nie zaś wyłączne w odniesieniu do naruszenia warunków decyzji w zakresie zbierania odpadów. Przekroczenie ilości odpadów poddanych odzyskowi określonych w warunkach pozwolenia zintegrowanego jest bezpośrednią przyczyną zwiększonej emisję do środowiska, co zostało potwierdzone wynikami badań przedstawionych w raporcie pn. "Ocena oddziaływania zakładu utylizacji/recyklingu akumulatorów na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy [...] (ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia dzieci), na podstawie wykonania oznaczeń stężeń/zawartości metali toksycznych w próbkach środowiskowych oraz materiale biologicznym".

Odnosząc się do argumentu Strony dotyczącego nieustalenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska rozmiaru prowadzenia działalności, należy zauważyć, iż w treści zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska określił, że Strona prowadzi instalację do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania lub przetwarzania metali z odzysku, o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu lub kadmu lub 20 ton wytopu na dobę dla pozostałych metali. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska takie zakwalifikowanie przedsięwzięcia jest wystarczające do określenia oddziaływania Zakładu na środowisko. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił, że przez rok Strona prowadziła działalności niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym, szczególnie w zakresie odzysku i zbierania odpadów niebezpiecznych, co świadczy o permanentnym negatywnym oddziaływaniu na środowisko, potwierdzonym w raporcie pn. "Ocena oddziaływania zakładu utylizacji/recyklingu akumulatorów na środowisko i zdrowie mieszkańców gminy

[...] (ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia dzieci), na podstawie wykonania oznaczeń stężeń/zawartości metali toksycznych w próbkach środowiskowych oraz materiale biologicznym".

Nie sposób również zgodzić się z zarzutem Strony, że w zaskarżonej decyzji brakuje uzasadnienia prawnego i faktycznego. W ocenie organu II instancji decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa, który stanowi, że "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa".

Odnosząc się do argumentu Strony, która podniosła, że przedłużające się postępowanie administracyjne prowadzone przez Marszałka Województwa [...] przyczyniło się do braku realizacji zarządzenia pokontrolnego wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniu [...] lipca 2013 r., należy stwierdzić, iż kara wymierzana w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach jest obligatoryjna i nie przewiduje żadnych odstępstw. W związku z powyższym fakt złożenia przez Stronę wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego w sierpniu 2013 r. nie może stanowić przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary lub modyfikacji jej wysokości ustalonej przez organ I instancji. Strona prowadząc działalność wymagającą uzyskania pozwolenia zintegrowanego, jest obowiązana do przestrzegania jego warunków. Tymczasem Strona, pomimo że w 2013 r. przekroczyła warunki pozwolenia zintegrowanego, nie podjęła żadnych działań prowadzących do postępowania zgodnie z warunkami posiadanego pozwolenia. Natomiast w ocenie organu odwoławczego do czasu uzyskania zmiany pozwolenia zintegrowanego Strona powinna była ograniczyć swoją działalność. Uchybiające temu obowiązkowi stworzyła tym samym podstawę do wymierzenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska administracyjnej kary pieniężnej w trybie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015r. wniosła Z. Spółka Akcyjna, z siedzibą w [...].

W skardze strona skarżąca podniosła, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Zaskarżonej decyzji zarzucamy naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wybiórczą analizę zgromadzonego materiału dowodowego a także pominięcie istotnych dowodów świadczących, że działalność skarżącego nie zagraża zdrowiu ludzi i środowisku i przypisanie stronie - mimo braku udowodnienia związku przyczynowo - skutkowego - negatywnego oddziaływania na środowisko;

- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazującego prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej poprzez odmienne potraktowanie skarżącej spółki i wymierzenie kary w sytuacji, gdy inne podmioty prawa mogą na podstawie decyzji przechowywać odpady w gorszych warunkach bez konsekwencji finansowych, a także zajęcie odmiennego stanowiska co do wpływu postępowania o zmianę pozwolenia zintegrowanego w stosunku do swoich pierwotnych zaleceń wynikających z decyzji z dnia [...] lipca 2014r.;

- art. 107 § 1 i § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu faktycznym decyzji do wszystkich podnoszonych przez stronę argumentów i wskazywanych dowodów oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji;

- art. 199 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach poprzez nałożenie kary w oderwaniu od ustawowych dyrektyw ustalania wysokości kary w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy świadczy jedynie o formalnym naruszeniu postanowień pozwolenia zintegrowanego w zakresie gospodarki odpadami i braku wpływu naruszeń na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko.

Mając na względzie wskazane zarzuty, strona skarżąca wniosła o:

'1) uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego inspektora Ochrony Środowiska,

2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

Strona wskazała, że decyzją organu II instancji zaakceptowano sytuację, w której nałożenia kary administracyjnej w wysokości 100 000 zł dokonano z pogwałceniem podstawowych zasad procedury administracyjnej.

Rozważania organu II instancji nie są oparte na rzetelnej analizie faktów i posiadanych przez organy instancji dowodów, ale są wypadkową oderwanych od stanu faktycznego przypuszczeń, przypisywania stronie wyimaginowanych działań.

W uzasadnieniu skargi podano, że organy administracji dokonały wadliwej interpretacji przepisów prawa. Wskazano, że nie było wolą ustawodawcy nałożenie na podmiot kary w sytuacji, gdy nie doszło do skażenia środowiska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa materialnego i sposób zastosowania tych przepisów nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organami administracji wynika bezspornie, że podczas przeprowadzonej przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska kontroli w Z. Spółka Akcyjna, [...], - Oddział Produkcyjny w [...] stwierdzono, że doszło do gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] zmienioną decyzjami tego organu z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] i [...] września 2011 r., znak: [...] oraz postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], zwanym dalej "pozwoleniem zintegrowanym".

W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że:

1. Przekroczono ilość wytworzonych w 2013r. odpadów o kodzie 07 02 13 - odpadów z tworzyw sztucznych w stosunku do wartości określonych w zezwoleniu zintegrowanym- wytworzono 839,280 Mg, a w pozwoleniu ilość tę określono na 770,00 Mg;

2. Przekroczono ilość zebranych w 2013r. odpadów o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe w stosunku do wartości określonych w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym. Zebrano 13 880,014 Mg, a w pozwoleniu zintegrowanym określono ilość 10 940,00 Mg.

3. Przekroczono ilość poddanych odzyskowi w 2013r. odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe; poddano odzyskowi 11 000,00 Mg odpadów względem dopuszczonej ilości 10 940,00 Mg określonej w pozwoleniu zintegrowanym.

4. Odpady o kodach 10 04 02* (zgary z produkcji pierwotnej i wtórnej), 16 06 01* (akumulatory), 15 01 03* (opakowania z drewna), 07 02 13 (tworzywa sztuczne) były przechowywane niezgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia.

Należy jednoznacznie stwierdzić, ze nałożenie kary administracyjnej w niniejszej sprawie miało miejsce na podstawie przepisów ustawy o odpadach.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że w Oddziale Produkcyjnym w [...] doszło do gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., następnie zmienianym kilkakrotnie.

W tym miejscu należy jednak podkreślić, że zmiany dokonane w pozwoleniu już po przeprowadzeniu kontroli pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd stwierdza, że gospodarka odpadami na nowych warunkach wynikających ze zmiany tegoż pozwolenia jest możliwa dopiero po uzyskaniu takiej zmiany, zaś do tego czasu podmiot nie może łamać dotychczasowych warunków zezwolenia. Jeżeli do takiej sytuacji dochodzi to podmiot prowadzący działalność związaną z gospodarką odpadami musi liczyć się z nałożeniem kary administracyjnej.

Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca prowadziła recykling baterii i akumulatorów w instalacji do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania lub przetwarzania metali z odzysku, o zdolności produkcyjnej powyżej 4 ton wytopu na dobę dla ołowiu lub kadmu lub 20 ton wytopu na dobę dla pozostałych metali. Działalność taka zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz.1397 z późn. zm.) należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Na prowadzenie takiej działalności wymagane jest zatem uzyskanie pozwolenia zintegrowanego zgodnie z art. 181 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy przy tym nadmienić, że w pozwoleniu zintegrowanym Marszałek Województwa [...] ustalił warunki prowadzenia tej działalność, uwzględniając m.in. ilość, rodzaj i sposób zbierania i przetwarzania odpadów, a w szczególności właściwości tych odpadów, jak również warunki geologiczne, hydrogeologiczne i uwarunkowania przyrodnicze. Prowadzenie przez Zakład procesu technologicznego przy zwiększonej ilości odzyskiwanych odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 06 01* - baterie i akumulatory ołowiowe powoduje większe niż w pozwoleniu obciążenie instalacji, a co za tym idzie zwiększenie emisji do środowiska, w tym również emisji niezorganizowanej w wyniku nieprawidłowego magazynowania odpadów.

Sąd mając świadomość szkodliwości kadmu i ołowiu dla środowiska i zdrowia ludzi, stwierdza, że zabezpieczenia zastosowane na terenie Zakładu nie były dostosowane do intensywnie prowadzonej działalności oraz nie spełniały warunków posiadanego pozwolenia zintegrowanego, o czym świadczy brak urządzeń do podczyszczania ścieków w kanalizacji deszczowej oraz brak urządzeń do ograniczenia emisji zanieczyszczeń na emitorach.

Również sposób przechowywania odpadów nie był zgodny z warunkami wynikającymi z posiadanego zezwolenia.

Zdaniem Sądu wymierzona kara w kwocie 100.000 zł jest karą wysoką jednak mieszczącą się w dolnym przedziale przewidzianym przez ustawodawcę (kara przewidziana jest do miliona złotych).

Biorąc pod uwagę wielkość działalności skarżącego i rozmiar naruszenia posiadanego zezwolenia, nie można uznać, aby kara ta miała nadmierną wysokość.

Kara ta ma bowiem zniechęcić do łamania warunków posiadanego zezwolenia, co działa na korzyść środowiska naturalnego i zdrowia ludzi.

W tej sytuacji nałożenie kary administracyjnej było całkowicie uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony prawidłowo, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną.