Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 7/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 139 par. 1, art. 140, art. 125, art. 121, art. 122
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi G.Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności podatkowych oraz zwolnienia z podatku od nieruchomości 1. stwierdza, że Prezydent Miasta Z. dopuścił się przewlekłego postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zobowiązuje Prezydenta Miasta Z. do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz G.Z. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.


UZASADNIENIE

Pan G. Z. (dalej zwany Skarżącym) pismem z dn. 2 lutego 2021 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Z. (dalej zwany Prezydentem) oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w sprawie umorzenia należności podatkowych za 2004 rok i pierwszej raty 2005 roku, oraz zwolnienia z podatku za I, II, III ratę 2005 roku (winno by za II, III i IV ratę 2005 r. – co stanowi oczywistą pomyłkę), w której wniósł o:

– stwierdzenie bezczynności Prezydenta, który dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie poprzez niezałatwienie jej w terminie.

– stwierdzenie przewlekłości postępowania Prezydenta, który prowadzi w przedmiotowej sprawie postępowanie od 05 maja 2005 roku.

W uzasadnieniu skargi Skarżący zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, co następuje.

W dniu 9 maja 2005 roku złożył do Prezydenta umotywowany wniosek o umorzenie należności podatkowych za 2004 rok i pierwszą ratę 2005 roku, oraz o zwolnienie z podatku za I, II, III ratę 2005 roku. Organ wydał akt administracyjny odmawiający umorzenia i zwolnienia z podatku od nieruchomości za wskazane okresy. Decyzją z dnia [...] maja 2006 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję organu samorządowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości decyzję SKO (wyrok z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06 z dnia 31 stycznia 2007 r.), przekazując w uzasadnieniu wskazówki dotyczące ponownego rozpatrzenia sprawy.

W dniu 5 czerwca 2007 roku, pomijając instrukcje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (w przywołanym wyżej wyroku) organ samorządowy wszczął postępowanie egzekucyjne obejmujące wskazane we wstępie okresy, doręczając upomnienie nr 734/2007. Pismem z dnia 09 czerwca 2007 roku, organ podatkowy został wezwany do zaniechania naruszeń prawa i odstąpienie od egzekucji. 29 czerwca 2007 roku Skarżący przekazał Prezydentowi Miasta Z. kopię wyroku i kopię uzasadnienia wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. Pismem z dnia 08 sierpnia 2007 roku Urząd Miasta odmówił odstąpienia od egzekucji.

W dniu 05 listopada 2007 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne. W dniu 23 czerwca 2008 roku, Prezydent Miasta Z., wezwał Skarżącego do złożenia dokumentów o wynikach finansowych przedsiębiorstwa. W dniu 27 czerwca 2008 roku, Prezydent Miasta Z. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 lipca 2008 r. W dniu 11 sierpnia 2008 roku, Prezydent Miasta Z. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za rok 2004 i I ratę za 2005 rok oraz zwolnienia z II, III, IV raty podatku za 2005 rok. W dniu 01 grudnia 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Z. z [...] sierpnia 2008 roku, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.

W międzyczasie, organ podatkowy, nie zważając na toczące się postępowanie egzekucyjne związane z upomnieniem z dnia 05 czerwca 2007 roku, zawieszonym przez egzekutora 05 listopada 2007 roku wszczął postępowania egzekucyjne - doręczając upomnienie z dnia 22 lipca 2008 roku, oraz upomnienie z 04 lutego 2009 roku.

Będąc pod presją nieuprawnionych działań zmierzających do wyegzekwowania nieistniejących zobowiązań podatkowych za lata 2004-2005, działając pod presją niekorzystnych konsekwencji prowadzonej egzekucji, Skarżący w dniu 19 czerwca 2009 roku, wniósł zabezpieczenie należności podatkowych. Na żądanie organu wniósł odsetki od zaległości podatkowych zgodnie z postanowieniem z dnia [...]czerwca 2009 roku.

Czterema postanowieniami - z [...] grudnia 2009 r, z [...] lutego 2010 r., z [...] marca 2010 r., z [...] kwietnia 2010 r., Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 04 maja 2010 roku. W dniu 7 kwietnia 2010 roku organ podatkowy umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia z podatku i odmówił umorzenia zaległości podatkowych. W dniu [...] lutego 2017 roku, SKO uchyliło decyzję Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2010 roku.

W dniu [...] czerwca 2018 roku, SKO uznało ponaglenie w przedmiotowej sprawie za zasadne i wyznaczyło dwumiesięczny termin na jej załatwienie. W dniu 16 maja 2017 roku, Prezydent miasta Z. odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za 2004 r. i I raty 2005 r., oraz umorzył postępowanie dotyczące zwolnienia z podatku za II, III, i IV ratę 2005 r. W dniu [...] sierpnia 2019 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję z dnia [...] maja 2017 roku.

W dniu 18 sierpnia 2020 roku, WSA w Warszawie (wyrokiem o sygnaturze akt: III SA/Wa 2245/19) uchylił decyzje organów. W dniu 5 stycznia 2021 roku, Skarżący złożył do SKO ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta Z. Do dnia sporządzenia przedmiotowej skargi, ponaglenie nie zostało rozpoznane, Skarżący nie został również poinformowany o przekazaniu ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Następnie Skarżący wskazał, że Organ prowadzi postępowanie przez ponad 15 lat. Nie można uznać, że we wskazanym okresie postępowanie organu jest zgodne z zasadą praworządności, szybkości u rzetelności. Organ podatkowy zamiast rozpatrywać sprawę zgodnie ze wskazówkami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wszczynał bezpodstawnie egzekucję nieistniejących i należycie zabezpieczonych, przypisów zobowiązań podatkowych. Zwykle, egzekucje były wszczynane po uchyleniu decyzji organu podatkowego, który dążył (jak wielokrotnie organ podnosił), do niedopuszczenia do przedawnienia należności. Nie ulega wątpliwości, że organ prowadził pozorne postępowanie w przedmiotowej sprawie, co ma odzwierciedlenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2020 roku.

W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, że postępowanie, w sprawie którego Skarżący złożył skargę jest prowadzone przez Prezydenta Miasta Z. obecnie pod sygnaturą [...], początkowo pod sygnaturą [...]. Dotyczy podatku od nieruchomości położonej w Z., przy ul. [...]

Prezydent wskazał, że wniesienie przedmiotowej skargi na bezczynność i przewlekłość w/w postępowania zostało poprzedzone ponagleniem z dnia 5 stycznia 2021 r., które to ponaglenie zostało przekazane przez Prezydenta do SKO pismem z dnia 21 stycznia 2021 r., o czym Skarżący został powiadomiony przez Organ. Prezydent wskazał, że na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę nie wpłynęło do Organu z SKO w W. postanowienie w sprawie rozstrzygnięcia ponaglenia.

Następnie Prezydent wskazał, że postępowanie nie jest prowadzone przez Organ w sposób przewlekły, jak również Organ nie pozostaje w bezczynności i z tych powodów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prezydent zauważył następnie, że z akt postępowania wynika, co następuje.

Ostatnia decyzja administracyjna w skarżonej sprawie została przez Prezydenta wydana [...] maja 2017 r. pod sygnaturą [...], Od decyzji tej w ustawowym terminie Skarżący wniósł odwołanie do SKO. SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Organu z [...] maja 2017 r. Od decyzji SKO z [...] sierpnia 2019 r. skargę do WSA w Warszawie wniósł G. Z. WSA w Warszawie rozpatrzyło skargę wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19, który stał się prawomocny 27 listopada 2020 r. SKO przekazało Prezydentowi akta sprawy wraz z wyrokiem w dniu 19 stycznia 2021 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Prezydent powiadomił Skarżącego o przedłużeniu postępowania wskazując, iż załatwienie sprawy nastąpi do [...] marca 2021 r.

Prezydent wskazał, że faktem jest, że ponaglenie z dnia [...] stycznia 2021 r. wpłynęło do Organu przed przekazaniem akt przez SKO, do [...] stycznia 2021 r. Organ nie dysponował wyrokiem WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19, tym samym nie miał wiedzy, że jego decyzja z [...] maja 2017 r. została uchylona i że zachodzi potrzeba ponownego rozpoznania wniosku Strony z [...] maja 2005 r. Tym samym nie ulega wątpliwości, że na obecnym etapie sprawy, po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19, Organ nie dopuścił się bezczynności ani też nie prowadzi sprawy przewlekle.

Organ stanął na stanowisku, że również we wcześniejszych etapach postępowania zainicjowanego wnioskiem G. Z. i A. Z. z [...] maja 2005 r., nie sposób stawiać Organowi zarzutu bezczynności, czy też przewlekłości. Wniosek G. Z. oraz A. Z. wpłynął do Organu [...] maja 2005 r. Podatnicy wnioskowali o umorzenie podatku od nieruchomości za 2004 r. i pierwszej raty za 2005 r. oraz zwolnienie z podatku od nieruchomości za pozostałe okresy 2005 r. W dniu [...] maja 2005 r. Organ przystąpił do rozpatrzenia wniosku, w tym zbierania w sprawie materiału dowodowego. Skarżący zawnioskował o wydłużenie terminu na złożenie dowodów w sprawie. Postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. Organ poinformował Skarżącego, że nie jest możliwe załatwienie sprawy w ustawowym terminie i wydłużył termin na jej załatwienie do [...] lipca 2005 r.

W dniu [...] lipca 2005 r. Organ wydał decyzję znak: [...], w której odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2004 i I ratę za 2005 r. i odmówił zwolnienia z II, III i IV raty podatku od nieruchomości za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie Skarżący wniósł odwołanie do SKO, które to odwołanie zostało przez Organ przekazane do SKO w dniu 7 września 2005 r. SKO decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymało w mocy decyzję Organu z [...] lipca 2005 r. Decyzja SKO z [...] maja 2006 r. nie zachowała się w aktach sprawy. Od przedmiotowej decyzji SKO Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2507/06 sąd ten uchylił decyzję SKO z dnia [...] maja 2006 r. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] uchyliło decyzję Prezydenta z [...] lipca 2005 r., znak: [...] i przekazało Prezydentowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Prezydent, wykonując zalecenia zawarte w decyzji SKO z [...] maja 2008 r, przystąpił w dniu [...] czerwca 2008 r. do ponownego rozpoznania sprawy, w tym zebrania materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczył [...] lipca 2008 r. jako termin załatwienia sprawy. Skarżący wystąpił do Prezydenta o przedłużenie terminu na złożenie w sprawie dowodów, na co Prezydent wyraził zgodę zawiadamiając Skarżącego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. o nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym na dzień [...] sierpnia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] Prezydent odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za rok 2004, I ratę za 2005 r. oraz zwolnienia z II, III i IV raty podatku za 2005 r. W dniu [...] sierpnia 2008 r. Skarżący wniósł odwołanie do SKO od przedmiotowej decyzji. Odwołanie zawierało braki formalne, które Skarżący uzupełnił pismem z 28 sierpnia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] SKO uchyliło w całości decyzję Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2008 r. i przekazało Prezydentowi sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja SKO wpłynęła do Prezydenta [...] grudnia 2009 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezydent poinformował Skarżącego, że sprawa zostanie rozstrzygnięta do [...] lutego 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Organ poinformował Skarżącego, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do [...] marca 2010 r., następnie postanowieniem z [...] marca 2010 r. poinformował Skarżącego, że rozpatrzenie spawy nastąpi do [...] kwietnia 2010 r., kolejne przedłużenie terminu na załatwienie sprawy nastąpiło postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., którym termin na załatwienie sprawy przedłużono do [...] maja 2010 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...] Organ postanowił umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości dotyczące II, III i IV raty za 2005 r. oraz odmówić umorzenia zaległości podatku od nieruchomości za 2004 r. oraz I raty za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie do SKO, które Prezydent przekazał.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] SKO uchyliło w całości decyzję Prezydenta z [...] kwietnia 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi. Organ II instancji rozpatrywał odwołanie Skarżącego niespełna 7 lat.

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent pismem z dnia [...] marca 2017 r., wezwał Skarżącego do przedłożenia dowodów w sprawie, a postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Prezydent zawiadomił Skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia [...] maja 2017 r., następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydłużył termin na rozpatrzenie sprawy do dnia [...] czerwca 2017 r. W dniu [...] maja 2017 r. Prezydent wydał decyzję znak: [...], którą odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za 2004 r. i I raty za 2005 r. oraz umorzył postępowanie dotyczące zwolnienia z podatku od nieruchomości za II, III i IV ratę za 2005 r. Od przedmiotowej decyzji odwołanie do SKO wniósł G. Z. Decyzją z dnia [...].08.2019 r. znak: [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] maja 2017 r. znak: [...]. Decyzję SKO zaskarżył do WSA w Warszawie G. Z. i WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19 uchyliło decyzję SKO w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Organu z [...] maja 2017 r. znak: [...], przy tym jak już wskazano - akta sprawy zostały przekazane do Organu 19 stycznia 2021 r. i Prezydent postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. wyznaczył termin na załatwienie sprawy do [...] marca 2021.

Ośmioma pismami z dnia 30 listopada 2017 r. Skarżący wniósł o wydanie przez Prezydenta odpowiedniego aktu administracyjnego stwierdzającego przedawnienie podatku od nieruchomości położonych w Z. przy ul. [...] za lata 2004 r. - 2011. Prezydent odpowiedział na te pisma pismem z dnia 23 lutego 2018 r. i 16 stycznia 2018 r. W sprawie tej Skarżący wniósł ponaglenie do SKO w W. SKO w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., które zostało doręczone Prezydenta

8 czerwca 2018 r., nakazało Prezydentowi wydać w terminie 2 miesięcy odpowiedni akt administracyjny, w którym rozstrzygnie we właściwej formie procesowej podania Skarżącego. Prezydent, w wykonaniu wskazówek SKO, wydał 8 postanowień w tym przedmiocie, od których zażalenia wniósł Skarżący. SKO utrzymało w mocy postanowienia Prezydenta. Prezydent wskazał, że w tomie II akt niniejszej sprawy, na k. 324a-324d - znajdują się 2 postanowienia Prezydenta z [...] sierpnia 2018 r., dotyczące lat 2004 i 2005, wydane w odpowiedzi na podania Skarżącego, nadto dwoma postanowieniami z dnia [...].09.2018 r. - k. 324i-324m tomu II, SKO w W. utrzymało w mocy postanowienia Organu z [...] sierpnia 2018 r.

W ocenie Prezydenta powoływanie się przez Skarżącego w niniejszej skardze na działania egzekucyjne Prezydenta, nie ma żadnego znaczenia dla oceny bezczynności, czy też przewlekłości w niniejszym postępowaniu. Zważyć bowiem trzeba, że jak wynika z załączonych akt, Skarżący wpłacił należności za 2004 i 2005 r. w dniu [...] czerwca 2009 r. (k. 66 w tomie "Akta sprawy G. Z. dotyczącej egzekucji i zobowiązań za 2004 i 2005 r").

Prezydent wskazał, że prowadzenie egzekucji na wniosek Prezydenta nie miało żadnego wpływu na bieg postępowania w niniejszej sprawie. Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, iż Prezydent w terminach ustawowych rozpoznawał sprawę i każdorazowo zawiadamiał strony o przedłużeniu terminu na jej załatwienie. Tym samym nie sposób stawiać Prezydentowi zarzutu bezczynności. W ocenie Prezydenta postępowanie nie jest prowadzone przewlekle ani dla pozoru. Prezydenta wskazał, że należy zważyć, że Prezydent jako organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy, wobec powyższego po każdym uchyleniu decyzji Prezydenta, Prezydent zobligowany był na nowo ustalać sytuację majątkową strony, zgodnie ze wskazówkami Organu II instancji, co wymagało czasu. Zdarzało się, że w toku postępowania sam Skarżący wnioskował do Organu o przedłużenie terminu na złożenie w sprawie dowodów. W latach 2010 - 2017 akta sprawy znajdowały się w SKO w W., które we wskazanym okresie prawie 7 lat, rozpoznawało odwołanie Skarżącego. Sprawa dwukrotnie stawała przed WSA w Warszawie. Organ nie ma żadnego wpływu na terminy procedowania w niniejszej sprawie przez SKO w W., czy też przez WSA w Warszawie.

Po każdym uchyleniu decyzji Prezydenta, Prezydent zwracał się do Skarżącego z zapytaniem, czy podtrzymuje wniosek z 9 maja 2005 r. i Skarżący oświadczał, że ten wniosek podtrzymuje. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut Skarżącego, że Organ prowadzi pozorne postępowanie, albowiem postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest na wyraźny wniosek Skarżącego i w sytuacji, gdy - jak wynika z akt sprawy - Skarżący uregulował należności, o zwolnienie z których i o umorzenie których wniósł w 2005 r. Faktem jest, iż w okresie od 2005 r. do dnia obecnego Skarżący inicjował przed Organem cały szereg postępowań dotyczących różnych aspektów podatku od nieruchomości przy ul. [...] w Z. za różne lata, składał różnego rodzaju podania, na które Organ odpowiadał. Łącznie toczyło się lub toczy wiele postępowań w tych sprawach zainicjowanych przez Skarżącego.

Niniejsza sprawa jest trudna i skomplikowana. Dodatkowo w czasie epidemii Covid - 19, z przyczyn niezależnych od Prezydenta, Prezydent boryka się z dużą absencją pracowników, okresowo wprowadzana być musi praca zdalna, co nie wpływa pozytywnie na szybkość działania Prezydenta, ale musi mieć miejsce z uwagi na potrzebę zabezpieczenia życia i zdrowia pracowników organu oraz obywateli korzystających z usług Urzędu Miasta Z. Wobec powyższego wniesiono o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na częściowe uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należało zbadać, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jednocześnie w myśl art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.

W niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane, Skarżący pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. wniósł ponaglenie do SKO za pośrednictwem Prezydenta na niezałatwienie we właściwym terminie przedmiotowego postępowania (w którym wskazał, że ponagla "(...)Prezydenta Miasta Z. do niezwłocznego załatwienia sprawy umorzenia należności podatkowych za rok 2004 i pierwszą ratę 2005 r. oraz zwolnienia z podatku od nieruchomości za pozostałą część 2005 roku (...)"). Jak wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r. "[s]tosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po złożeniu ponaglenia do właściwego organu. W judykaturze podkreśla się, że strona nie musi nawet oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ. O dopuszczalności skargi w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. rozstrzyga samo "wniesienie" ponaglenia".

Następnie należy odnieść się do wniosku Skarżącego o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Należy w tym miejscu wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg dotyczących wskazanego przedmiotu sprawy w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też mimo, że Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (por. B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str. 527). Sąd wobec tego rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając skargę należy wskazać, iż w myśl art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a p.p.s.a.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny.

Podkreśla się również, że w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15).

Odnoszące się do zarzutu bezczynności organu oraz przewlekłości postępowania wyjaśnić należy, że ustawa – p.p.s.a. nie określa, na czym polega "bezczynność organu", stanowiąca obok "przewlekłego prowadzenia postępowania" przedmiot skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Pojęcie "przewlekłość postępowania" również nie zostało zdefiniowane ustawowo. Wobec braku legalnej definicji tych pojęć ich wykładnia dokonywana jest w orzecznictwie sądowym oraz literaturze prawniczej. Przyjmuje się więc, że z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak też m.in. wyrok WSA w Łodzi z 20 grudnia 2010 r., II SAB/Łd 53/10 i wyrok WSA w Lublinie z 19 maja 2011 r., II SAB/Lu 9/11). Konsekwencją powyższego jest zatem stwierdzenie, że jeżeli w terminie określonym w art. 139 § 1 O.p. organ nie wyda decyzji, a jednocześnie nie informował o przyczynach niezałatwienia w terminie i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 140 O.p. mamy do czynienia z bezczynnością (wyrok WSA w Gliwicach z 24.10.2019 r., sygn. akt I SAB/Gl 14/19).

Z kolei przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania organu administracji publicznej w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwią sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 125 Ordynacji podatkowej, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (wyrok NSA z 12 sierpnia 2013 r., II OSK 549/13). Ponadto dokonując oceny, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, należy mieć na uwadze orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydawane na podstawie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W jednym z nich Trybunał uznał, że "ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego" (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99, "Samorząd Terytorialny" z 2008 r., nr 11).

W konsekwencji, postępowanie w przedmiocie umorzenia należności podatkowych prowadzone nawet przez długi okres w sytuacji, gdy nie można zarzucić organowi prowadzącemu to postępowanie pozorności podejmowanych czynności ani opieszałości, nie można uznać za przewlekłe.

Podkreślenia wymaga, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej charakteru. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 stycznia 2013 r., 28940/08, Lex nr 1252838).

Poglądy wyrażone w powyższych orzeczeniach oraz stanowiska doktryny sąd orzekający w sprawie podziela w całości.

W niniejszej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny wynikający z akt sprawy.

Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 140 § 1 tej ustawy, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednocześnie organ zobowiązany jest respektować zasady ogólne rządzące postępowaniem podatkowym, określone w treści art. 120-129 Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności zasady praworządności (art. 120), zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa; zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1), zgodnie z którą postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; zasady prawdy obiektywnej (art. 122), stanowiącej, że organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; zasady skuteczności i współmierności (art. 125 § 1), zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Zdaniem Sądu, postępowanie prowadzone przez Prezydenta nie cechowała wprawdzie bezczynność, jednak miało ono charakter przewlekły. Odnosząc się do kwestii bezczynności (rozumianej, za ww. wyrokiem WSA w Gliwicach z 24 października 2019 r., w ten sposób, że jeżeli w terminie określonym w art. 139 § 1 O.p. organ nie wyda decyzji, a jednocześnie nie informował o przyczynach niezałatwienia w terminie i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 140 O.p. mamy do czynienia z bezczynnością) stwierdzić należy, że Prezydent każdorazowo, na przestrzeni lat (w związku z kilkukrotnym ponownym rozpoznawaniem sprawy), informował Skarżącego w trybie art. 140 §1 O.p. (postanowienie z dn. [...] czerwca 2005 r. – k. 20 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] czerwca 2008 r. k. 56 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] lipca 2008 r. - k. 60 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] grudnia 2009 r. - k. 141 akt administracyjnych, postanowienie z dn [...] lutego 2010 r. - k. 150 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] marca 2010 r.- k. 156 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] kwietnia 2010 r. - k. 158 akt administracyjnych, postanowienie z dn. [...] marca 2017 r. - k. 218 akt administracyjnych, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. - k. 266 akt administracyjnych) o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W efekcie nie można stwierdzić, że w prowadzonym postępowaniu (w przedmiocie umorzenia należności podatkowych za 2004 rok i pierwszej ratę 2005 roku, oraz zwolnienia z podatku za I, II, III ratę 2005 roku) Prezydent dopuścił się bezczynności. W tym miejscu zgodzić się należy z Prezydentem, że okoliczność wieloletniego rozpatrywania niniejszej sprawy wynikała przede wszystkim z wyjątkowo długiego rozpatrywania odwołań od decyzji Prezydenta przez SKO (odwołanie od decyzji Prezydenta z dn. [...] kwietnia 2010 r. było rozpatrywane prawie 7 lat, natomiast odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2017 r. było rozpatrywane ponad 2 lata) – nie świadczyło to jednak o bezczynności samego Prezydenta (jako odrębnego od SKO organu administracji publicznej). Poza przedmiotem niniejszych rozważań, jako pozostające poza przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej bezczynności/przewlekłości postępowania w przedmiocie umorzenia należności podatkowych za 2004 rok i pierwszej ratę 2005 roku, oraz zwolnienia z podatku za I, II, III ratę 2005 roku, jest kwestia prawidłowości prowadzenia przez Prezydenta innych postępowań dot. Skarżącego, w szczególności postępowania egzekucyjnego.

Wprawdzie prowadzonego przez Prezydenta postępowania nie cechowała bezczynność, jednak miało ono charakter przewlekły.

W tym względzie Sąd zauważa, że wprawdzie co do zasady Prezydent podejmował poszczególne czynności niezwłocznie i wielokrotnie wyznaczanie w trybie 140 §1 O.p. nowego terminu załatwienia sprawy było zasadniczo uzasadnione rzeczywistą potrzebą zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności w związku z wytycznymi w tym zakresie formułowanymi przez SKO, gdzie potrzeba wyznaczania nowego terminu wynikała również z próśb samego Skarżącego niebędącego w stanie w wyznaczonym terminie przedłożyć żądanych dokumentów (np. Skarżący w dn. 24 lipca 2008 r. złożył prośbę o przesunięcie terminu do złożenia żądanych dokumentów do dnia 31 lipca 2008 r. - k. 59 akt administracyjnych), sam sposób prowadzenia przedmiotowego postępowania, skutkujący wielokrotnym uchylaniem decyzji Prezydenta zarówno przez SKO jak również przez tut. Sąd, przełożył się na długie jego trwanie co oznaczało, że było ono prowadzone przez Prezydenta w sposób przewlekły.

W tym względzie należy zauważyć, że decyzje Prezydenta były trzykrotnie uchylane prze organ drugiej instancji (decyzją SKO z dnia [...] maja 2008 r. - k. 49 akt administracyjnych, decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2009 r. - k. 138 akt administracyjnych, decyzją SKO z dnia [...] lutego 2017 r. - k. 172 akt administracyjnych), raz decyzje Prezydenta uchylił tut. Sąd (wyrokiem z dn. 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19).

Co szczególnie istotne, jak zauważył tut. Sąd w ww. wyroku z dn. 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2245/19 (orzeczenie prawomocne) "(...)Sąd uznał, że skarga Strony zasługuje na uwzględnienie, albowiem ponowna ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ pierwszej instancji nie wykonał w sposób prawidłowy zaleceń WSA co do dalszego postępowania w sprawie i nie uwzględnił zawartej w nim oceny prawnej, czym naruszył przywoływany przepis art. 153 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast organ drugiej instancji naruszenia te zaakceptował.

Zdaniem Sądu, organy nie uwzględniły w całości zawartej w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06 oceny, odnoszącej się do kwestii wskazanych we wniosku Skarżącego powodów, dla których w jego ocenie zasadne było umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za 2004 r. i pierwszą ratę 2005 r. (...) Podkreślić należy, że z oceną zawartą w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06 zgodziło się SKO, skoro nie wniosło skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku i uchyliło decyzję Prezydenta oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Niewątpliwe jednak powyższą ocenę odnoszącą się do przesłanek umorzenia zaległości podatkowych wyrażoną przez WSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06, organy obu instancji pominęły w kolejnych wydawanych w sprawie decyzjach. Jak bowiem było już wskazywane, Skarżący zarówno w toku postępowania instancyjnego, jak i na etapie postępowania sądowego jako główną przesłankę umorzenia zaległości podatkowych wskazywał ważny interes podatnika, przy czym zważywszy na uzasadnienie wniosku o umorzenie, odwołanie i treść skargi, jego występowanie upatrywał w wadliwym działaniu organów administracji, które naraziło ich na znaczne wydatki i zahamowało rozwój przedsiębiorstwa, co w efekcie doprowadziło do zmniejszenia ich konkurencyjności na rynku i obniżenia możliwości płatniczych. W skardze wręcz podnieśli, iż ich zdaniem, niedopuszczalne jest zawężenie znaczenia określenia ważny interes podatnika wyłącznie do trudnej sytuacji finansowej, aczkolwiek i ta została w ich ocenie niewłaściwie ustalona.

Tymczasem SKO i Prezydent w uzasadnieniach wydanych ponownie w sprawie decyzji w ogóle pominęli argumentację Strony. Organ pierwszej instancji wskazał jedynie w nawiązaniu do twierdzeń Skarżącego zawartych we wniosku z dnia 27 kwietnia 2005 r., że Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt poniesienia strat w związku z działaniami gminy (ostatni akapit na str. 7 decyzji Prezydenta). SKO natomiast również w jednym akapicie lakonicznie, nie odnosząc się wprost do zarzutów Strony, poczynił ogólne rozważania co do tego, że ewentualne problemy związane z prowadzeniem działalności, takie jak jej nieopłacalność czy niskie dochody nie mają cech wyjątkowości i nie są okolicznościami nadzwyczajnymi (pierwszy akapit na str. 4 decyzji organu odwoławczego).

Jak z powyższego wynika, organy, zarówno Prezydent jak i SKO ponownie pominęły milczeniem wpływ przedstawionych przez Stronę we wniosku działań organów administracji na wystąpienie ich problemów, z którymi to działaniami organów Strona wiązała wystąpienie w sprawie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Taki sposób załatwienia wniosku Strony oznacza, że organy ponownie, mimo wskazań zawartych w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06, nie rozpatrzyły wszystkich okoliczności podnoszonych przez Stronę i nie wyjaśniły, dlaczego nie wzięły ich pod uwagę. Zdaniem Sądu podnoszone przez Stronę okoliczności wskazujące, jej zdaniem, na wadliwe działanie organów administracji dotyczyły głównie czynności podejmowanych przez organy Gminy Z., wobec czego mogły być one zweryfikowane w toku postępowania przez Prezydenta, a w przypadku napotkania trudności z ich wyjaśnieniem, organ winien wezwać Stronę do ich doprecyzowania, czego niewątpliwie nie uczynił. Przypomnieć należy, na co zwracał uwagę również WSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06, że zgodnie z art. 187 § 1 O.p. to rolą organu jest zebranie całego materiału dowodowego i nie może organ czynić zarzutu Stronie z powodu braków w tym materiale. Wprawdzie w sprawie o umorzenie należności zasadniczą wiedzę o sytuacji w jakiej znajduje się podatnik posiada głównie on sam, ale fakt, iż nie dostarczył on dokumentów, które zdaniem organu winien był przedłożyć i których przedłożenia organ nie żądał, nie mogą stać się przyczyną wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia. Jeśli organ podatkowy nie dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym i nie może zebrać go w ramach własnych możliwości, powinien zwrócić się do strony postępowania o nadesłanie stosownych dokumentów. W rozpoznanej sprawie organ pierwszej instancji zażądał od Strony przedłożenia wskazanych szczegółowo w piśmie z dnia 14 marca 2017 r. informacji i takie informacje zostały przedłożone. Prezydent nie wezwał też Strony przed wydaniem decyzji do uzupełnienia materiału dowodowego, dlatego nie mógł z powodu braku dokumentów wywodzić niekorzystnych skutków dla Skarżącego".

W ocenie Sądu, Prezydent prowadząc postępowanie wadliwie (czy z racji tego, że jak stwierdziło SKO w swojej decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2017 r. z analizy akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, czy z racji tego, że z racji braku wykonania wskazań zawartych w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06, nie rozpatrzyły wszystkich okoliczności podnoszonych przez Stronę i nie wyjaśniły, dlaczego nie wzięły ich pod uwagę – co stwierdził w cyt. wyżej wyroku tut. Sąd ww. wyroku z dn. 18 sierpnia 2020 r.), doprowadził to tego, że jego decyzja była uchylana czterokrotnie, co oznacza, że można mu postawić zarzut niedochowania należytej staranności w prawidłowym zorganizowaniu postępowania administracyjnego, co przełożyło się na długie jego trwanie i co w istocie oznaczało, że było ono prowadzone przez Prezydenta w sposób przewlekły.

W ocenie Sądu, z punktu widzenia strony postępowania podatkowego rozpatrywanego w kontekście oceny czasu jego trwania i przewlekłości, nie ma różnicy, czy podejmowane przez dany organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 125 Ordynacji podatkowej, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy i w związku z tym to postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne, czy też organ w ramach postępowania w danej instancji wprawdzie kieruje się zasadą szybkości postępowania i nie dokonuje czynności pozornych, jednakże wskutek zaniechania prawidłowego gromadzenia materiału dowodowego i/lub braku wypełnienia adresowanych do niego wskazań, prowadzi do sytuacji, w której jego decyzje są wielokrotnie uchylane i w następstwie czego strona postępowania podatkowego pozostaje cały czas w oczekiwaniu na końcowe rozstrzygnięcie (jej sprawa nie jest załatwiona).

Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w związku z czym stwierdzono, że Prezydent dopuścił się przewlekłego postępowania (pkt 1 wyroku) oraz zobowiązano Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 3 wyroku), gdzie podstawą prawną do wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 149 §1 pkt 1 oraz 3 p.p.s.a.

Przy ocenie charakteru tej przewlekłości, stwierdzając, że wskazane przewlekłe postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd wziął pod uwagę to, że wskazane nieprawidłowe prowadzenie postępowania przez Prezydenta mogło być częściowo spowodowane przez SKO (tytułem przykładu w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. SKO wskazało, że Państwo Z. nie wykazali, iż rzeczywiście ponieśli jakiekolwiek straty w związku z działaniem organów gminy i również zdaniem SKO posiadane mienie oraz dochody osiągane przez Skarżących nie pozwalają na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi "ważny interes podatnika" uprawniający do udzielenia ulgi, ażeby w kolejnej decyzji z dn. [...] lutego 2017 r. stwierdzić, że z akt sprawy nie wynika, aby organ zebrał dowody w celu dokonania oceny, czy wniosek strony zasługiwał na uwzględnienie podczas gdy jego obowiązkiem było szczegółowe ustalenie sytuacji majątkowej i finansowej strony), z drugiej strony mogło również być spowodowane niewłaściwym zrozumieniem wytycznych tut. Sądu z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2507/06, skoro uchybienie w tym zakresie nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy, a dopiero przez tut. Sąd przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W tym względzie należy zauważyć, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2015 r. do sygn. akt II OSK 3267/14 rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. (...) Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. (...) Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. (...) Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zwraca się uwagę także na to, że długość trwania przewlekłości (bezczynności) postępowania nie jest podstawową (najważniejszą) przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ona prawo, niemniej jednak może mieć duże znaczenie w takiej jej kwalifikacji (podobnie w wyroku NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 §1 pkt 3 w zw. z §1a p.p.s.a. stwierdził, że przewlekłe postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Dodatkowo wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych powodów sięgania do funkcji represyjno - prewencyjnej grzywny

Zważywszy na brak stwierdzenia dopuszczenia się przez Prezydenta bezczynności (co było również objęte przedmiotem złożonej przez Skarżącego skargi i o czym była mowa wyżej), skargę w tym zakresie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a – na zasądzoną kwotę 100 zł składał się uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi.

Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.