Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2751/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260 art. 245 par. 3 art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jako nieuzasadnionych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, K.S. (dalej zwana: "Skarżącą) wniosła na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że utraciła źródło zarobkowania, a do chwili złożenia ww. wniosku starała się ze środków domowych wygospodarować pieniądze na pokrycie licznych kosztów postępowań sądowych. Wskazała, że zapłaciła wpisy za dwa zażalenia. Oświadczyła, że pozostaje bez pracy, a jej mąż od sześciu miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim, z powodu [...] . Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że Skarżąca wraz z mężem, córką i synem (ur. w [...]r. i [...] r.) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dzieci partycypują w kosztach utrzymania rodziny, ale córka jest osobą niepełnosprawną, nadal się uczy i osiąga dochody z najmu lokalu. Syn ma na utrzymaniu małoletnie dziecko, na które przeznacza znaczną część swoich dochodów.

Z oświadczenia majątkowego wynika, że Skarżąca posiada dom o pow. 270 m² z działką o powierzchni 1400 m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną o pow. 412 m² (współwłasność). Natomiast mąż Skarżącej posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2005, syn Skarżącej posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2009, a córka lokal o powierzchni 57 m². Dochód miesięczny brutto Skarżącej wraz z rodziną wynosi 6.300 zł, tj.: 2.100 zł z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża Skarżącej, 3.000 zł wynagrodzenie syna Skarżącej i 1.200 zł z tytułu najmu lokalu uzyskuje córka Skarżącej.

Skarżąca do swoich miesięcznych wydatków zaliczyła: energię elektryczną – 650 zł, gaz – 250 zł, inne opłaty np. telefon, internet, woda, wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości – 700 zł, opłata za leczenie córki 200 zł, dojazdy do szkoły i pracy – 300 zł, wyżywienie 900 zł.

Skarżąca w odpowiedzi na uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożyła: dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzający, że 31 października 2014r. wykreślono prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, deklaracje VAT-7 za okres od sierpnia 2014r. do stycznia 2015r., wyciągi bankowe z rachunków jej męża i syna, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności swojej córki oraz faktury zakupu [...], uiszczone rachunki oraz zeznania podatkowe za 2013 i 2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 1 pkt 2 ww. artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową Skarżącej oraz jej zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych.

Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym od Skarżącej kosztem jest wpis sądowy od zażalenia w wysokości 100 zł, natomiast pozostała wysokość wpisu od zażaleń wniesionych przez Skarżącą wynosi 300 zł (sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2748-2749/14 i III SA/Wa 2750/14). Skarżąca uiściła ponadto wpisy sądowe w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2754-2755/14. Sąd wskazuje, że znana mu jest z urzędu okoliczność, że Skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2752-2753/14 i III SA/Wa 2756-2757/14. Należy wziąć również pod uwagę, iż mąż Skarżącej, prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe, w sprawach zawisłych przed Sądem jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od zażalenia w łącznej wysokości 400 zł (sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2782-2783/14 i III SA/Wa 2786-2787/14), natomiast w pozostałych sześciu sprawach został zwolniony od uiszczenia ww. wpisu (sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2778-2779/14, III SA/Wa 2780-2781/14 i III SA/Wa 2786-2787/14).

Z przedstawionych przez Skarżącą dokumentów wynika, że mąż Skarżącej w ostatnich sześciu miesiącach dokonywał miesięcznie dostaw towarów w wysokości 2.000 zł, a nabycia towarów za około 1.000 zł (deklaracje VAT-7). Skarżąca wskazała również, iż miesięcznie Skarżący uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości 2.100 zł. Z wyciągów bankowych wynika natomiast, że mąż Skarżącej w styczniu 2015r. posiadał kwotę 149,57 zł, a syn Skarżącej z tytułu wynagrodzenia otrzymuje miesięcznie kwotę około 2.990 zł. Córka Skarżącej z tytułu najmu otrzymuje miesięcznie kwotę w wysokości 1.200 zł. Z informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego PIT-11A wynika, że mąż Skarżącej uzyskał w 2014r. przychód z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w kwocie 4.097,96 zł. Skarżąca obecnie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziny. Średni dochód miesięczny brutto Skarżącej wraz z rodziną wynosi 6.300 zł.

Sąd, odnosząc się do kosztów ponoszonych przez Skarżącą, stwierdza, że przedstawiła ona rachunki za: [...] nabyte przez córkę, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014r., opłatę śmieciową uiszczoną w sierpniu 2014r., opłaty za abonament w wysokości: 227,96 (grudzień 2014r.), 183,22 zł (za styczeń 2015r.), 164,05 zł, 167,67 zł i 177,99 zł (luty 2015r.), rachunek za energię elektryczną w wysokości 323,19 zł i 106,54 zł (luty 2015r.) oraz gaz - 250,45 zł, rachunek za ochronę – 49,20 zł, opłaty uiszczone przez córkę w lutym 2015r. za energię elektryczną (169,35 zł), do spółdzielni mieszkaniowej (128,36 zł i 610,88 zł), do urzędu skarbowego 276,00 zł oraz oświadczenie o miesięcznych wydatkach obejmujących: energię elektryczną - 650 zł, paliwo gazowe – 250 zł, abonament za telefon, internet oraz podatek od nieruchomości, dostawa wody, wywóz nieczystości, ochrona – 700 zł, opłata za leczenie córki – 200 zł, dojazdy do szkoły, pracy – 300 zł, wyżywienie 900 zł. Z przedstawionego przez Skarżącą oświadczenia wynika zatem, że miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny kształtują się na poziomie około 3.000 zł, bez uwzględnienia kosztów utrzymania dziecka syna Skarżącej.

W ocenie Sądu, wysokość i rodzaj ww. wydatków pozwala stwierdzić, że w ramach uzyskiwanych dochodów Skarżąca posiada możliwość wygospodarowania środków na uiszczenie wpisu sądowego w rozpoznawanej sprawie w wysokości 100 zł. Skoro bowiem, prawo pomocy służyć ma osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny, i nie chodzi tu o utrzymanie na określonym poziomie, zwykłym dla wnioskodawcy i o wpływ polegający na obniżeniu tego poziomu, czy też jedynie ograniczeniu określonych wydatków, należało uznać, że potrzeby życiowe Skarżącej rozumiane, jako obiektywnie niezbędne nie zostaną zagrożone przez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia. Uiszczenie kosztów sądowych, jak każdy wydatek finansowy (zwłaszcza nieplanowany) powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach. Prawo pomocy przysługuje osobom, które w istocie rzeczy nie mają możliwości dokonać ww. zmian i oszczędności, a wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych odbędzie się kosztem wydatków na konieczne utrzymanie. Zdaniem Sądu, sytuacja materialna Skarżącej, oceniana z perspektywy nie tylko uzyskiwanych dochodów, ale też ponoszonych wydatków, jak również przyznania prawa pomocy przez Sąd w czterech sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2752-2753/14 i III SA/Wa 2756-2757/14, umożliwi jej uiszczenie wpisu, nie powodując uszczerbku w utrzymaniu koniecznym Skarżącej i jej rodziny.

Sąd, z uwagi na powyższe stwierdził, że Skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a przede wszystkim wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, który na obecnym etapie postępowanie jest jedynym kosztem.

Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.