Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2189/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy~Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie
Powołane przepisy: article: art 147 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 1 ust 1 i 2 pkt 1, art 2 pkt 1, art 2 pkt 1, art 4 ust 1 i 2 pkt 2; art 14 ust 1, art 15 ust 2 pkt 6 i 10, at 28 ust 1, art 61 ust 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Łukasz.Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały ; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygn. akt IV SA/Wa 2189/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 18 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. wniosku J. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na rozprawie w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika J. R.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia przez Wojewodę [...], w związku z treścią art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), była uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie [...] dla obszarów rozmieszczenia elektrowni wiatrowych w miejscowości K. (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]), zwana dalej "Planem".

Wojewoda, wnosząc o stwierdzenie nieważności Planu, zarzucił naruszenie szeregu regulacji ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) oraz aktu wykonawczego do niej – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164 poz. 1587), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie planu" – oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1266 ze zm.). Upatrywano ich w: zamieszczeniu w Planie szeregu definicji pojęć, których sformułowanie w tym dokumencie było nieuprawnione, dopuszczeniu realizacji inwestycji na terenach gdzie nie jest to możliwe, bez uzyskania uprzednio stosownej zgody na ich przeznaczenie na cele inne niż rolne lub leśne, sformułowaniu ustaleń sprzecznych z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], braku określenia parametrów zabudowy dla pewnych kategorii obiektów, dopuszczonych do realizacji na terenach objętych Planem oraz braku wskazania przebiegu pewnych przedsięwzięć o charakterze infrastrukturalnym (linii przesyłowych). Wobec wskazywanych nieprawidłowości, sformułowano żądanie stwierdzania nieważności szeregu szczegółowych postanowień Planu, m.in. § 3 ust. 3 części tekstowej, w zakresie, w jakim nie zaliczono do obowiązujących ustaleń Planu oznaczeń graficznych: nieprzekraczalnych linii zabudowy oraz strefy ochronnej elektrowni wiatrowej - izofona 45 dB, związana z ograniczeniami w zagospodarowaniu.

Uzasadniając ostatni zarzut wskazano:

- zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie planu: "Na projekcie rysunku planu miejscowego stosuje się nazewnictwo i oznaczenia umożliwiające jednoznaczne powiązanie projektu rysunku planu miejscowego z projektem tekstu planu miejscowego. Do projektu rysunku planu miejscowego dołącza się objaśnienia wszystkich użytych oznaczeń"; Plan zawiera sprzeczności w warstwie tekstowej, jak również sprzeczne i niespójne ustalenia pomiędzy tekstem i rysunkiem planu miejscowego, np. pomiędzy zakresem obowiązujących oznaczeń graficznych ustaleń planu, określonym w § 3 ust. 3 części tekstowej a określonym w legendzie rysunku planu; w § 3 ust. 3 uchwały, ustalono: "Na rysunku planu następujące oznaczenia graficzne są obowiązującymi ustaleniami planu: 1) granice obszaru objętego ustaleniami planu, 2) linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania, 3) przeznaczenie terenu, 4) klasy techniczne dróg"; wynika stąd, że oznaczenia wymienione w legendzie do rysunku Planu, jako jego ustalenia, m.in.: nieprzekraczalne linie zabudowy, strefa ochronna elektrowni wiatrowej (izofona 45 dB, związana z ograniczeniami w zagospodarowaniu - granica strefy z zakazem sytuowania zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) nie są obowiązującymi oznaczeniami graficznymi ustaleń Planu pomimo, że - według innych zapisów uchwały - stanowią jej treść normatywną, dotyczącą ustaleń związanych z zabudową i zagospodarowaniem terenów,

- zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, oraz istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części; w przepisie tym ustawodawca jednoznacznie wskazał, że każde naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, wywołuje sankcje w postaci konieczności stwierdzenia nieważności uchwały, bez ich wartościowania z uwagi na stopień naruszeń; przy sporządzaniu Planu, doszło do naruszenia zasad oraz do istotnego naruszenia trybu jego sporządzania; naruszenia w tym zakresie stały się podstawową przesłanką skierowania skargi do Sądu.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.

Co do zarzutu dotyczącego § 3 ust. 3 Planu sformułowano następujące wyjaśnienie:

- określając w rozdziale III części tekstowej Planu zasady zagospodarowania dla poszczególnych terenów ustalono "nieprzekraczalne linie zabudowy zgodnie z oznaczeniem na rysunku planu, w pozostałych przypadkach zgodnie z przepisami odrębnymi"; tym samym określono nieprzekraczalną linię zabudowy, jako ustalenie Planu; brak jest tylko jej wymienienia w rozdziale I ("Przepisy ogólne") w § 3 ust. 3 części tekstowej; jednak w dalszych, szczegółowych, ustaleniach Planu funkcjonuje,

- to samo dotyczy strefy ochronnej elektrowni i granicy strefy z zakazem sytuowania zabudowy mieszkaniowej, które stanowią treść normatywną Planu.

Na rozprawie (k. 53-54) nie uwzględniono wniosku p. T. D. o dopuszczenie go do udziału w sprawie, a rozprawa została odroczona. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 202/15, oddalił zażalenie na stosowne postanowienie sądu w przedmiocie niedopuszczenia do udziału w postępowaniu. Na rozprawie (k. 114) Sąd nie uwzględnił kolejnego wniosku - tym razem złożonego przez p. J. R. - o dopuszczenie go do udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, wobec czego stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu. Trafne są zarzuty wywiedzione z treści § 3 ust. 3 Planu, lecz ich uwzględnienie nie jest możliwe poprzez odpowiednią modyfikację samego kwestionowanego przepisu, lecz – dla wyeliminowania niezgodności z prawem – konieczne było stwierdzenie przez Sąd nieważności całego Planu. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Zakwestionowany skardze § 3 ust. 3 Planu dotyczył generalnie całości jego postanowień, stąd stwierdzenie nieważności Planu w całości nie stanowi wyjścia poza granice skutecznego zaskarżenia, jakiego dokonał organ nadzoru. Zastosowane w sprawie przez Sąd środki są adekwatne, w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dla usunięcia nieprawidłowości, wynikających z regulacji zakwestionowanych przez organ nadzoru.

Trafnie wywiedziono w skardze, że przywoływany §. 3 ust. 3 - gdzie wskazano jedynie ograniczony, zamknięty katalog postanowień treści graficznej, jako obowiązującej - pozostaje w sprzeczności z samą częścią graficzną, w której jednak – choć wyłącznie fragmentarycznie (o czym szerzej dalej) – wskazano linie zabudowy. Także organ gminy, wskazuje w odpowiedzi na skargę, że w części szczególnej Planu nakazano uwzględnienie linii zabudowy (tak §. 9 ust. 14 § 11 ust. 2 pkt 8 i § 12 ust. 2 pkt 10), co potwierdza wewnętrzna sprzeczność części tekstowej.

Oceny legalności kwestionowanego przez organ nadzoru przepisu Planu nie sposób jednak oderwać do innych uwarunkowań formalnych, związanych z treści zaskarżonego Planu, w szczególności treści jego części graficznej.

Stosownej oceny należy dokonywać, mając na uwadze następujące uwarunkowania formalne i prawne, dotyczące sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powinno nastąpić ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu (art. 4 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jak wynika z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy w planie określa się obowiązkowo "zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy, jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów", z kolei w myśl § 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie planu zawarte w tym akcie ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. W końcu, w myśl § 7 pkt 8 rozporządzenia w sprawie planu rysunek planu powinien zawierać m.in. linie zabudowy. W związku z treścią art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy musi określać też obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, zaś pojęcie to obejmuje określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami (§ 7 pkt 9 lit. a rozporządzenia w sprawie planu).

Wskazane uwarunkowania każą uznać, że miejscowy plan zagospodarowania dla terenu, na którym dopuszczona jest zabudowa, musi wskazywać m.in. jej linie, kształtujące racjonalne sytuowanie obiektów, z uwilgotnieniem wymagań ładu przestrzennego (w zw. z art. 1 ust. 1 in fine oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), rozumianego jako kształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 ustawy). Linie te powinny pozostawać w związku z granicami obszarów przewidywanych do zabudowy oraz w logicznym powiązaniu z zakładanym usytuowaniem planowanej infrastruktury.

Natomiast Plan, którego dotyczy skarga, jak wynika z jego części graficznej oraz tekstowej, obejmuje znaczne kompleksy terenów, na których, pomimo że stanowią grunty rolne, generalnie dopuszczono pewne rodzaje zabudowy (tereny oznaczone R i R1 - § 11 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2-4 i § 12 ust. 1 pkt 2 lit a oraz ust. 2 pkt 2). Zaplanowano też na tym obszarze przebieg trzech dróg (oznaczone KDD, 1 i 2 KDW) oraz pewne tereny, które całkowicie bądź w znacznym zakresie są wyłączone z zabudowy (niektóre z nich - innej niż służące produkcji energii z wiatru) - oznaczone symbolem ZL, Z, oraz R 1 (wobec treści § 12 ust. 2 pkt 3, § 13 ust. 2, § 14 ust. 2 Planu). Tymczasem na całym obszarze, objętym Planem, wyznaczono jedynie dwie linie zabudowy (po obu stronach drogi publicznej), których naniesienie – jak można wnosić - jest faktycznie następstwem obowiązku zachowania stosowanych odległości zabudowy od krawędzi drogi publicznej, statuowanego przepisami szczególnymi, służącymi bezpieczeństwu ruchu drogowego, a - w części tekstowej - opisano odległość zabudowy do terenów leśnych (§ 13 ust. 2 pkt 4). Wskazać wypada, że obowiązek wyznaczenia linii zabudowy, tam gdzie jest to zasadne gdyż stanowi element ładu przestrzennego, jest także podkreślany w orzecznictwie sądowym, a stosowne wyjątki mogą dotyczyć wyłącznie linii przyległych do dróg publicznych (tak np. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 3140/13 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a więc nie np. do oznaczonych w danym Planie symbolem 1 i 2 KDW. Podkreślić należy także, że dopuszczając generalnie możliwość realizacji na znacznych terenach zabudowy, nie określono w istocie kompleksowo, jakie rozwiązania przewidziano dla zapewnienia komunikacji działek oraz innej infrastruktury (media itp.), co zresztą słusznie podniesiono także w skardze. Nie czyni temu zadość sformułowanie ogólnych zasad w tym zakresie w części graficznej planu (§ 9). Formułowane tam zasady abstrakcyjne, mogą dotyczyć rozbudowy końcowych fragmentów infrastruktury, jednak jej główny szkielet, jako przesądzający o kierunku rozwoju i możliwości inwestowania na poszczególnych fragmentach terenów objętych planem (kwestia faktycznej dostępności mediów, lecz też wyznaczania linii zabudowy w stosowanych odległościach od ich zlokalizowania) winien być uwzględniony na rysunku planu. Nie jest dopuszczalne wskazywanie w treści planu: "dopuszcza się lokalizację zabudowy zagrodowej związanej z gospodarstwem rolnym o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie [...] na terenach posiadających dostęp do dróg publicznych i istniejących systemów uzbrojenia terenu" (§ 11 ust. 2 pkt 3 Planu). Rozważanie, czy spełnione są tego rodzaju warunki, dokonywane jest na etapie ustalania warunków zabudowy w drodze rozstrzygnięcia indywidualnego (art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a więc w sytuacjach, gdy teren inwestycji nie jest objęty planem. Tam gdzie go zaś uchwalono, to właśnie ten dokument ma przesądzać, z uwzględnieniem racjonalnych uwarunkowań, w jakich obszarach ma następować dalsza urbanizacja.

Słusznie zauważono w skardze, że w części tekstowej Planu dopuszczono np. przeprowadzenie linii kablowej lub napowietrznej wysokiego lub średniego napięcia, łączącej planowane elektrownie z systemem energetycznym (§ 9 ust. 7 pkt 6.). Realizacja tego rodzaju linii, przy założeniu racjonalnego planowania, wymaga wydzielenia stosownego terenu, wolnego - w określonej szerokości - od zabudowy dla realnego umożliwienia jej wykonania. Sensowny podział przestrzeni, dla zapewnienia realizacji w sposób zrównoważony poszczególnych potrzeb, jest właśnie przesłanka sporządzania planów. Gdy chodzi o sieć dróg wskazuje się w Planie, że powinny być ona oparta o drogi o oznaczeniu KDD oraz 1 i 2 KDW (§ 9 ust. 12 pkt 2). Drogi o takich oznaczeniach występują na rysunku Planu jednak w części tekstowej wskazano także w § 9 ust. 12 pkt 2 lit. s tiret 3: "dopuszcza się realizację dróg, jako ciągów pieszo - jezdnych (droga jednoprzestrzenna)". Użycie liczby mnogiej sugeruje wolę ustanowienia możliwości realizacji także innych niż wrysowane na części graficznej dróg dojazdowych klasy KDD, lecz ich zakładanego przebiegu rysunek nie odzwierciedla.

Generalnie analiza treści graficznej i tekstowej skarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że stanowi ona nie plan miejscowy lecz sui generis akt prawa miejscowego, zawierający wyłącznie zasady zagospodarowania terenu i stosowne ograniczenia, wynikające z planowanej realizacji elektrowni wiatrowych. Nie stanowi natomiast kompleksowego aktu planistycznego, który służyłby określeniu sposobu racjonalnego gospodarowania gruntami na terenach objętych opracowaniem. Potwierdza to dodatkowo tytuł uchwały, choć w istocie - nie on stanowi o jej wadliwości, lecz sama treść merytoryczna (a raczej stosowne w niej braki).

W tym świetle, kwestionowany w skardze §. 3 ust. 3 Planu - gdzie określono wyłącznie niektóre elementy rysunku Planu, jako obowiązujące - jest wadliwy faktycznie nie z tego powodu, że pozostaje w sprzeczności z innymi postanowieniami tego dokumentu (jak podnoszono w skardze). W takim przypadku prosta jego eliminacja (w następstwie stwierdzenia nieważności) prowadziłaby do usunięcia ewentualnego naruszenia prawa. Dany przepis wskazuje natomiast wprost, że wolą organu, stanowiącego ten akt prawa miejscowego, było w istocie jedynie przesądzenie kwestii lokalizacji elektrowni wiatrowych oraz - pozostających z tym w związku:

- realizacji części infrastruktury (drogi dojazdowe),

- ograniczeń (wydzielone strefy zabudowy i obowiązujące w nich dopuszczalne rodzaje zabudowy)

nie zaś racjonalne, kompleksowe określenie zasad gospodarowania przestrzenią na terenie objętym Planem we wszelkich istotnych tego aspektach – np. krajobrazu, ładu architektonicznego, kształtowania linii zabudowy i racjonalnego układu osadniczego. Jest to niewątpliwie istotne w odniesieniu do siedlisk gospodarstw rolnych oraz inwestycji związanych z produkcją rolną (na terenach objętych Planem przeważają grunty przeznczone na ten cel). Na części Planu, na co zwracano uwagę w skardze, dopuszczono także realizacje zabudowy stricte mieszkaniowej (§ 11 ust. 2 pkt 4 Planu).

W tej sytuacji samo wyeliminowanie przez Sąd zapisów § 3 ust. 3 nie prowadziłoby do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a temu ma służyć sądowa kontrola skarżonych aktów.

Uchwalając akt prawa miejscowego, który jedynie fragmentarycznie reguluje zasady gospodarowania przestrzenią na obszarze nim objętym, uchybiono w szczególności treści art. 15 ust. 2 pkt 6 i 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która zakreśla zasady sporządzania planu a wiec uchybienie tego rodzaju musiało skutkować stwierdzeniem nieważności skarżonego aktu (art. 28 ust. 1 wskazanej ustawy).

Powyższej oceny nie zmienia to, że nieznaczne fragmenty Planu stanowią tereny wyłączone w istocie z zabudowy, a więc - siłą rzeczy - sygnalizowana wcześniej wadliwość, generalnie nie może ich dotyczyć (tereny oznaczone symbolem ZL, Z, oraz R 1). Jednak - w ocenie Sądu - pozostawienie w obrocie prawnym aktu, jedynie wyrywkowo regulującego gospodarowanie przestrzenią w wybranych enklawach, byłoby także w sprzeczności z zasadami racjonalnego gospodarowania przestrzenią. Stąd przywołane wcześniej uchybienia przesądziły o stwierdzaniu nieważności całego Planu, bez rozważania czy jego szczegółowe kwestionowane w skardze postanowienia odnośnie wskazanych terenów, także naruszają prawo.

Wobec przywołanych wyżej okoliczności (wadliwości całego aktu), byłoby bezprzedmiotowe rozważanie zasadności pozostałych zarzutów skargi, dotyczących poszczególnych zapisów treści tekstowej Planu, w tym zgodności jego postanowień z przepisami dotyczącymi ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w końcu czy w istocie izofona 45 dB powinna być uważana za element Planu, mający znacznie normatywne.

Sąd, rozpoznając sprawę na rozprawie 18 sierpnia 2015 r., miał na uwadze, że jego orzeczenie o niedopuszczeniu do udziału w sprawie p. J. R. nie było prawomocne, a w razie gdyby - w ramach uruchomionej kontroli instancyjnej - stanowisko Sądu w tym zakresie nie zostało podzielone, oznaczałoby to pozbawienie strony prawa udziału w postępowaniu sądowym. Miał jednak na względzie, że złożono kolejny wniosek, po rozpatrzeniu analogicznego i utrzymaniu orzeczenia sądu w mocy przez Sąd II instancji. Wyraził on kategoryczne stanowisko, że osoby trzecie nie mogą być stronami w postępowaniach sądowych ze skargi organu nadzoru. W tej sytuacji przedkładanie ponownych, oczywiście bezzasadnych wniosków, co - można wnosić - miałoby skutkować potrzebą dalszego odroczenia rozprawy, należało w danym przypadku ocenić, jako nadużycie prawa. W tej sytuacji odroczenie terminu rozprawy Sąd uznał za bezzasadne.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Uzasadnienie

W piśmie z 17 sierpnia 2015 r. J. R. wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie [...] dla obszarów rozmieszczenia elektrowni wiatrowych w miejscowości [...].

W uzasadnieniu Wnioskodawca podał, że nie jest właścicielem działki objętej zaskarżonym planem, lecz działki położonej w gminie [...], na której inwestor planuje budowę dwóch turbin wiatrowych. Jest to inwestycja powiązana funkcjonalnie i organizacyjnie z przedsięwzięciem na terenie gminy [...] i jeśli zaskarżony plan utraci moc obowiązującą, Wnioskodawca poniesie stratę, gdyż inwestor nie będzie chciał realizować inwestycji. Wnioskodawca ma już podpisaną stosowną umowę dzierżawy z firmą zainteresowaną budową turbiny na jego działce.

Uprzednio w sprawie analogiczny wniosek złożył inny podmiot, który podniósł analogiczne argumenty podnosząc jednocześnie, że jego działka leży na terenie objętym zaskarżonym planem. Postanowieniem z 26 marca 2015 r. W sprawie o sygn. akt II OZ 202/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie tego podmiotu na postanowienie Sądu o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a." jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.

Zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym.

Stosownie z kolei do mającego w sprawie zastosowanie art. 33 § 2 P.p.s.a. (na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej powyższą ustawą, udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

Oceniając wniosek J. R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy mieć na względzie, że zostało ono zainicjowane przez Wojewodę [...] w trybie nadzoru określonym w art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Wniesienie przez wojewodę skargi na uchwałę w tym trybie nie jest poprzedzone żadnym wcześniejszym postępowaniem, nie jest uzależnione od wcześniejszego wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru (wojewody) oraz gminy, której rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Wobec tego nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wówczas, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda oraz właściwy organ gminy (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 899/10 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA").

W związku z tym Wnioskodawca nie może zostać uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż P.p.s.a. nie przyjęło instytucji interwenienta ubocznego (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OZ 1072/09 - dostępne w CBOSA). Także zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. I w tym przypadku nie ma podstawy prawnej dla działania osób fizycznych i prawnych, które mogłyby przystąpić do postępowania sądowoadministracyjnego uruchomionego przez gminę tylko z tego powodu, że dane rozstrzygnięcie nadzorcze jest dla takiej osoby korzystne i jest ona zainteresowana utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wobec powyższego wniosek J. R. nie mógł zostać uwzględniony.

Na uwagę zasługuje, że analogiczny wniosek, złożony w niniejszej sprawie przez inny podmiot, nie został uwzględniony przez Sąd, a postanowieniem o sygn. akt II OZ 202/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na orzeczenie WSA.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.