Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 136/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA: Magda Froncisz (spr.) Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Z. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącego M.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M.B. wniósł w dniu 1 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Jako podstawę skargi wskazał art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "P.p.s.a.".

Zarzucił Wójtowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:

1) zobowiązanie Wójta Gminy Z. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł - na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.,

3) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazał na następujący przebieg zdarzeń:

Dnia 5 maja 2015 roku drogą elektroniczną na adres mailowy Urzędu Gminy Z. skarżący złożył podanie zawierające wniosek o udostępnienie następujących informacji:

- wszystkich protokołów z zebrań wiejskich przeprowadzonych we wszystkich sołectwach Gminy Z. w roku 2015,

- wszystkich list obecności z w/w zebrań,

- całej dokumentacji związanej z wnioskami o unieważnienie w/w zebrań (min. wnioski o unieważnienie, korespondencja z innymi urzędami oraz podmiotami, informacja przedstawiona Radzie Gminy Z. , uchwały Rady Gminy Z. w tym zakresie i wszystkie inne dokumenty wytworzone, bądź otrzymane w związku z tą sprawą), czyli całej dokumentacji związanej z przygotowaniem i przeprowadzeniem w/w zebrań.

Do dnia złożenia skargi, tj. do 1 lipca 2015 r., organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, m.in.: wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012 (sygn. akt II SAB/Lu 72/12), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt l OSK 285/11).

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie.

Wskazał, że potwierdza okoliczność wpływu, w dniu 5 maja 2015 roku, e-maila z adresu: [...] z żądaniem udzielenia informacji. Jednakże, zdaniem organu, wniosek przesłany drogą elektroniczną nie spełniał elementarnego wymogu złożenia wniosku, tj. nie zostały w nim określone dane identyfikujące wnioskodawcę - imię i nazwisko. We wniosku wskazano jedynie na końcu "M B. ", a dane takie nie pozwalały na oznaczenie danych strony w postaci imienia.

Zdaniem organu, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, niedopuszczalne w ogóle jest składanie wniosku o udzielenie tej informacji w formie elektronicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie formułuje wprawdzie żadnych wymogów formalnych wniosku, jednakże w art. 10 ust. 2 ustawy wskazano, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Natomiast w myśl art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z zestawienia a contrario tych dwóch przepisów organ wywiódł, że w przypadku procedury udostępniania informacji publicznej na wniosek jest konieczne, by miał on formę pisemną. Powołał się na tezy z piśmiennictwa, iż w związku faktem, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiej formy składania wniosku, nie jest możliwe składanie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej (tak: M. Bernaczyk, Wniesienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną. Praktyczne problemy, "Elektroniczna Administracja" 2007).

Organ zaznaczył, że ma jednak świadomość, że orzecznictwo sądowoadministracyjne opowiada się za dopuszczalnością składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną i to nawet bez konieczności opatrywania wniosków bezpiecznym podpisem elektronicznym. Jednakże, zdaniem organu, nawet taki wniosek powinien zawierać dane umożliwiające nadanie mu biegu, a minimalnym wymogiem formalnym w tym zakresie jest opatrzenie wniosku danymi osobowymi wnioskodawcy w postaci imienia i nazwiska oraz adresu korespondencyjnego (tak np. M. Zaremba, Prawo dostępu do informacji publicznej, Zagadnienia praktyczne, Warszawa 2009, s. 99).

Organ podkreślił, że w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej może okazać się konieczne przesłanie wnioskodawcy informacji odnośnie kosztów, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, pisma, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, czy wreszcie decyzji o odmowie udostępnienia informacji (art. 16 ustawy). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje w tym zakresie możliwości kierowania wymienionych wyżej pism do anonimowej, nieoznaczonej osoby. Co więcej, przepisy ustawy nie pozwalają organowi na porozumiewanie się z wnioskodawcą za pośrednictwem poczty elektronicznej w zakresie określonym powyżej. Zatem do aktywności organu w tym zakresie powinny mieć zastosowanie przepisy ogólne z ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 39 1 K.p.a. W niniejszej sprawie organ nie dysponował ani wnioskiem, ani zgodą wnioskodawcy na porozumiewanie się z nim za pomocą środków komunikacji elektronicznej w zakresie postępowania o udzielenie informacji publicznej, wnioskodawca zawarł we wniosku jedynie żądanie, aby sama informacja została mu udostępniona na adres mailowy, a nie, by korespondencja organu kierowana była w tej formie.

Wniosek M.B. z dnia 5 maja 2015 r. nie zawierał danych: imienia i nazwiska wnioskodawcy, a brak ten - zdaniem organu - uniemożliwiał nadanie biegu wnioskowi, z uwagi na niemożność wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku. Wskazano na orzeczenia sądów administracyjnych, w których skład orzekający stoi na stanowisku, że podmiot wnioskujący o udzielenie informacji publicznej nie może być anonimowy, a wskazanie przez wnoszącego danych pozwalających na jego identyfikację jest minimalnym wymogiem wniosku (np. wyrok WSA w Krakowie z 18 kwietnia 2007 r., II SAB/Kr 11/07).

Podpis ma na celu identyfikację oraz uwiarygodnienie istnienia osoby wnoszącej. Podpis na dokumencie jest bowiem wyrazem oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. Opatrzenie wniosku podpisem pozwala również na stwierdzenie, że osoba wnosząca nie jest fikcyjna, a faktycznie istnieje. Co za tym idzie, opatrzenie wniosku podpisem pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca należy do kręgu uprawnionych do uzyskania informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym zapisem każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej. Opatrzenie wniosku podpisem pozwala zidentyfikować wnoszącego, jako "każdego".

Podniesiono, że kwestia stosowania przepisów K.p.a. do wniosku o udzielenie informacji publicznej budzi wiele kontrowersji w orzecznictwie. Można znaleźć liczne stanowiska mówiące, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, zostaje ono wszczęte dopiero w przypadku zamiaru wydania decyzji odmownej lub umorzenia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej. Można również znaleźć stanowiska przemawiające za tym, że wniosek o udzielenie informacji publicznej wszczyna postępowanie, jak chociażby w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 września 2005 r., II SAB/Kr 36/05, wyrok z 13 listopada 2007 r., II SAB/Kr 58/07.

Organ stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie brak wskazania przez wnioskodawcę we wniosku z dnia 5 maja 2015 r. danych w postaci imienia i nazwiska, jako wymaganego minimum formalnego, uniemożliwił nadanie wnioskowi biegu. Natomiast brak wskazania adresu korespondencyjnego uniemożliwił organowi wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wskazanego braku. W związku z powyższym nie było możliwe rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro wniosek ten mógł zostać uznany za skutecznie złożony.

Organ uzyskał informację o danych osobowych wnioskodawcy dopiero po otrzymaniu skargi z dnia 1 lipca 2015 roku na bezczynność Wójta Gminy Z. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ skarga odwoływała się wprost do wniosku z dnia 5 maja 2015 roku. Zdaniem organu dopiero ta wiadomość pozwoliła na nadanie biegu wnioskowi M.B. z dnia 5 maja 2015 roku. Z uwagi na fakt, że udzielenie wnioskodawcy informacji w żądanej formie spowoduje powstanie dodatkowych kosztów po stronie organu, organ stosownie do art. 15 ust. 2 u.d.i.p. wystąpił do wnioskodawcy z pismem, datowanym na dzień 8 lipca 2015 r., powiadamiającym o wysokości opłaty.

Odnosząc się do żądania wnioskodawcy wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. organ wskazał, że żądanie to jest nieuzasadnione nawet w przypadku uznania przez Sąd, że doszło do bezczynności organu. Ewentualna bezczynność organu nie wynika bowiem z jego złej woli, czy utrudniania stronie dostępu do informacji publicznej, ale z faktu braków w złożonym przez skarżącego wniosku. Dodatkowo przy uwzględnieniu okoliczności opisanych w odpowiedzi na skargę, przekroczenie terminu do udostępnienia informacji nie będzie rażące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym – określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym – regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie będąc przy tym związane – w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Z kolei art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 782 - zwana dalej w skrócie u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wnika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p..

Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność Wójta Gminy Z. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, żądanej przez skarżącego M.B. , w piśmie z dnia 5 maja 2015 r.. Z treści załączonego do akt sprawy pisma Wójta Gminy Z. z dnia 9 lipca 2015 r. wynika, że strona przeciwna udostępniła skarżącemu wszelkie posiadane informacje, których dotyczył wniosek z dnia 5 maja 2015 r..

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zostały spełnione warunki formalne do wystąpienia do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.

Obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Nie wprowadzają też obowiązku wskazania, a tym bardziej wykazania interesu prawnego. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku w zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2).

Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z regulacją przyjętą w u.d.i.p., następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, natomiast w razie odmowy udzielenia informacji publicznej – w formie decyzji. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., a podmioty zobowiązane do jej udzielenia w art. 4 u.d.i.p. W świetle powołanych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu.

Na gruncie przepisów ustawy, w doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji, jak również odpowiednio taka wiadomość, która odnoszona jest do wyżej wskazanych organów władzy publicznej, jednostek organizacyjnych i innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie, jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi bowiem, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 u.d.i.p., a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym wójtowie/burmistrzowie gmin (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 162/12 oraz WSA w Gdańsku z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 2/13; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy jednakże zauważyć, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a nadto ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). Zatem, jeśli organ stanąłby na stanowisku, że wnioskowana informacja podlega tym ograniczeniom, to wówczas w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p., może w formie decyzji odmówić jej udzielenia.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądów Wojewódzkich wyrażony m.in. w wyrokach z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08 oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej).

Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu u.d.i.p. oraz z jej art. 10 ust. 2 stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (por. wyrok NSA z 14 września 2012 r., sygn. I OSK 1013/12).

Skoro zatem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nadawał się do rozpoznania. Spełniał bowiem powyższe, podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że wbrew stanowisku organu, skarżący nie musiał podawać imienia i nazwiska we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ potrzebując tych danych, np. do wydania decyzji o odmowie udostępnienia, mógł wezwać skarżącego o te dane drogą elektroniczną, ponieważ wymogi K.p.a. dotyczą wydania decyzji, a nie samego procesu udostępniania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie ten pogląd podziela, że czynności proceduralne podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poprzedzające ustalenie, czy żądana informacja stanowi informację publiczną, nie są prowadzone w oparciu o przepisy K.p.a., gdyż wniosek nie wszczyna postępowania administracyjnego. (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Wa 2259/11).

Zupełnie błędne jest stanowisko organu, jakoby brak wskazania imienia i nazwiska wnioskodawcy uniemożliwiał nadanie biegu wnioskowi, z uwagi na niemożność wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku. Jak zresztą zauważył skarżący, informacje zamieszczane na stronie internetowej skarżonego organu są prawidłowe, a organ ten praktykuje udostępnianie informacji nawet w odpowiedzi na anonimowe wnioski.

Zatem Wójt Gminy Z. powinien był przystąpić do rozpoznania i załatwić wniosek skarżącego przez: udostępnienie żądanej informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej (np. pismem) albo przez wydanie decyzji odmownej, do której należy stosować przepisy K.p.a., jeśli stwierdziłby okoliczności wskazane w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. skutkujące zaistnieniem ustawowych przeszkód do udzielenia tej informacji w całości lub w części, bądź poinformować, że żądanych informacji nie posiada.

Organ błędnie stosował do wniosku wymogi dla pisma wszczynającego postepowanie administracyjne przewidziane przez K.p.a. Tezy z piśmiennictwa i wyroki przywołane przez organ w odpowiedzi na skargę zostały uchylone w toku kontroli instancyjnej lub są w tym zakresie nieaktualne.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacja żądana we wniosku skarżącego ma charakter informacji publicznej. Wójt Gminy Z. niewątpliwie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji, niewątpliwie również informację tę powinien posiadać i posiada.

Jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącego z dnia 5 maja 2015 roku dotyczący udostępnienia informacji publicznej został (po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie) w całości rozpoznany przez organ, przez udostępnienie skarżącemu przy piśmie z dnia 9 lipca 2015 r., nr [...] żądanych we wniosku i posiadanych przez organ kopii dokumentów. Należało zatem uznać, że informacja którą otrzymał skarżący stanowi pełne wykonanie jego żądania (wniosku) o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że na chwilę orzekania w tej sprawie nie występuje już stan bezczynności Wójta Gminy Z. , bowiem załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło wskazanym powyżej pismem tego podmiotu z dnia 9 lipca 2015 r. oraz w formie poczty elektronicznej wysłanej w dacie 10 lipca 2015 r..

Uzasadniało to uwzględnienie skargi na bezczynność organu administracji, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku, jednakże wykluczało zobowiązanie Wójta Gminy Z. do wydania - na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. - aktu administracyjnego lub dokonania czynności. W tym zakresie, wobec udzielenia przez organ - w toku niniejszego postępowania sądowego - żądanej informacji publicznej, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, dlatego też zostało umorzone, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony.

Stwierdzając w pkt I sentencji wyroku, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Sąd miał na uwadze fakt, że ostatecznie organ udostępnił skarżącemu żądane informacje dopiero pismem z dnia 9 lipca 2015r., z wyraźnym i rażącym naruszeniem 14 dniowego terminu przewidzianego przez ustawodawcę. Dopiero dalsze kroki podjęte przez wnioskodawcę, a to wniesienie do Sądu skargi na bezczynność organu, spowodowało nadanie przez organ biegu wnioskowi, co do którego organ mylnie uznał, że nie został skutecznie złożony dnia 5 maja 2015 r.. Należy w tym miejscu podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że w sposób oczywisty prawo zostało naruszone. Naruszenie to musi być także "istotne", a więc nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. W tym kontekście należy stwierdzić, że z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Tymczasem w kontrolowanym przypadku nie ulega wątpliwości, iż Wójt załatwił wniosek skarżącego o udzielenie żądanej informacji publicznej po upływie ok. 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Na gruncie cytowanego wyżej art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest udostępnianie przez podmiot do tego zobowiązany - informacji publicznej - "bez zbędnej zwłoki", nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Maksymalny zatem termin określony przez ustawodawcę w powyższym zakresie został w kontrolowanym przypadku przekroczony ponad czterokrotnie. Nadto na ocenę wystąpienia stanu "rażącego naruszenia prawa" miała wpływ okoliczność, że udzielenie informacji nastąpiło dopiero w wyniku złożenia przez skarżącego skargi do sądu na bezczynność organu. Skarga bowiem została złożona do sądu w dniu 1 lipca 2015 r., zaś pismo udzielające M.B. żądanej informacji publicznej datowane jest na dzień 9 lipca 2015r.. Argumentacja strony przeciwnej wskazująca na powody braku udzielenia skarżącemu w terminie żądanej informacji nie zasługuje na uwzględnienie i nie wpływa przez to na ocenę stanu rażącej bezczynności Wójta Gminy Z.

Jednocześnie Sąd uznał, że wymierzanie organowi grzywny nie jest celowe. Grzywna jest środkiem dyscyplinującym i zarazem karą nakładaną na organ za naruszenie prawa. Wymierzenie przez Sąd grzywny jest w tego typu sprawach fakultatywne, a to oznacza, że to Sąd musi zważyć w okolicznościach danej sprawy, czy naruszenie prawa powinno pociągnąć za sobą dodatkowo także wymierzenie organowi grzywny. Sąd uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają odstąpienie od jej wymierzenia. Skarżącemu, wprawdzie z opóźnieniem, ale zgodnie z treścią wniosku, została udzielona żądana informacja publiczna. Nadto nierozpoznanie przez organ – w przewidzianym prawem terminie – wniosku skarżącego nie wynikało ze złych intencji organu, ale z błędnego rozumienia i interpretacji przepisów prawna, co potwierdza treść argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę. Ponadto organ, stosownie do pkt III wyroku, został zobowiązany do poniesienia kosztów postępowania, co - w ocenie Sądu - stanowi wystarczającą sankcję zapobiegającą naruszeniom prawa w przyszłości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku, na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi do sądu - załatwił wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 P.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.. Zasądzoną od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł stanowi uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.