Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 914/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 217 par. 1 i 2, art. 218 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 734
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 29 września 2022 r. nr 7/K/22 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 29 września 2022r. nr 7/K/22, KS-SO-1200-1873/3553/22/DK Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w G. z 22 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że skarżący asp. szt. /w st. spoczynku/ Z. L. w latach 2000-2021 pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 12 kwietnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o wydanie zaświadczenia, że skarżący w latach 2000-2021 wykonywał prace w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej. Zaświadczenie to miało potwierdzać okres służby pełnionej przez skarżącego w szczególnych warunkach, uzasadniających podwyższenie emerytury. Zaznaczył, iż w podanym okresie pełnił służbę jako technik kryminalistyki i w związku z tą pracą brał udział w licznych czynnościach spełniając wymóg podjęcia co najmniej 6 czynności dochodzeniowo śledczych w warunkach narażenia w roku. Było to daktyloskopowanie zwłok, pobieraniu materiału biologicznego, udziale w sekcjach zwłok. Oświadczył, że w latach 2020-2021 w czasie epidemii koronawirusa wykonywał daktyloskopie podejrzanych z naruszeniem zasad reżimu sanitarnego. Do wniosku dołączył listę 330 czynności wykonanych w latach 2000-2021zewskazaniem rodzaju zdarzenia i numeru książki wydarzeń, w której dana czynność została odnotowana.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Komendant Miejski Policji postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. nr [...] odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia, argumentując, że w wyniku przeprowadzonego postępowania nie ujawniono w zasobach jednostki stosownych dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący podniósł, że Komendant Miejski Policji nie uwzględnił dowodu z opinii specjalisty – Koordynatora Zespołu Techniki Kryminalistycznej, który stwierdził, że czynności realizowane przez skarżącego wiązały się z zagrożeniem jego życia i zdrowia. Podniósł, że nie istnieją przepisy, w tym również wewnętrzne regulacje Policji, które określałyby katalog czynności odpowiadających treści § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia oraz określałyby sposób dokumentowania takich przypadków. Zarzucił także, że Komendant nie odniósł się do zagadnienia jego pracy podczas pandemii koronawirusa.

Zaskarżonym postanowieniem Komendant Wojewódzki Policji postanowienie to utrzymał w mocy.

W jego uzasadnieniu stwierdził, że skarżący ubiegał się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia służby w Zespole Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji w okresie od 2000 r. do 2021 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. Przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 2373 ze zm.) stanowi bowiem, że środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy służb mundurowych, w niniejszej sprawie - organy Policji.

Organ stwierdził, że skarżący jako emeryt policyjny ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, o które się ubiega. Powołując się na art. 218 § 1 Kpa podniósł, że organ winien wydać zaświadczenie, jeśli określone fakty wynikają z ewidencji prowadzonych przez ten organ; może to być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. Może się ono odnosić wyłącznie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie może natomiast prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji. W sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ może, zgodnie z art. 219 kpa, wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.

Podniósł, że w okresie objętym wnioskiem skarżącego obowiązywały kolejno trzy rozporządzenia określające szczegółowe warunki podwyższania emerytur funkcjonariuszy, jednak ich regulacje były tożsame, zatem rozpoznanie żądania strony w oparciu o każde z nich doprowadzić musi do tożsamego skutku.

Dalej organ stwierdził, że aby istniały podstawy do podwyższenia emerytury funkcjonariuszowi z powodu pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, wykonywanie przez niego opisanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia obowiązków służbowych musi cechować nadzwyczajność i wyjątkowość w postaci wystąpienia szczególnych okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu tego funkcjonariusza, choć nie muszą one być bezpośrednie z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt U 12/13, który wyeliminował warunek bezpośredniości narażenia jako niezgodny z Konstytucją RP. Na niebezpieczeństwo utraty życia (w konsekwencji także zdrowia) narażony jest niejako "z definicji" każdy policjant w trakcie swojej służby w Policji. Zatem nie wszystkie czynności wykonywane w ramach pełnienia służby w Policji można uznać za czynności podejmowane w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury, a tylko takie, które wiążą się z ich wykonywaniem w sytuacjach szczególnego (innego, niż normalne następstwo pełnienia służby) zagrożenia życia lub zdrowia danego funkcjonariusza.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające, w tym analiza akt osobowych, nie potwierdziło udziału skarżącego w okresie pełnienia przez niego służby w zdarzeniach wiążących się ze szczególnym zagrożeniem dla jego życia i zdrowia, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające podwyższenie emerytury.

Włączone do akt dokumenty w postaci: zakresów czynności i kart opisu stanowisk pracy, opinii służbowych, nie stanowią wystarczających dowodów pozwalających na wydanie żądanego zaświadczenia, bowiem nie zawierają opisów konkretnie wykonywanych czynności służbowych z uwzględnieniem okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu policjanta (tj. konkretnych sytuacji wystąpienia zagrożeń, ich daty, miejsca przebiegu zdarzenia), a jedynie ogólnie obrazują zakres obowiązków służbowych, przebieg i charakter służby wnioskującego, który pełnił tę służbę kolejno na stanowiskach referenta i asystenta w Zespole Techniki Kryminalistycznej.

Organ wskazał też, że zwrócił się do koordynatora komórki, w której skarżący pełnił służbę, komendantów komisariatów Policji podległych Komendzie Miejskiej, Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP, z prośbą o przejrzenie materiałów służbowych pod kątem informacji potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach określonych w § 4 rozporządzenia. W wyniku analizy przekazanej dokumentacji nie stwierdzono wydarzeń szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu policjanta. Również zapisy systemu informatycznego nie ujawniły takich zdarzeń, gdyż odnotowywano w nich jedynie informacje o zgłoszonym zdarzeniu i jego kwalifikacji, a nie o funkcjonariuszach, którzy zostali skierowani do ich obsługi ani o przebiegu zdarzenia.

Zatem skoro przeprowadzone czynności nie ujawniły podejmowania przez skarżącego czynności w sytuacjach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, to brak jest podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści.

Komendant Wojewódzki stwierdził też, że zasadnicze postępowanie w sprawach świadczeń emerytalnych jest prowadzone przez organ emerytalny, który może wykorzystać środki dowodowe przewidziane w tym postępowaniu, a których nie ma możliwości przeprowadzić organ w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, takich jak zeznania świadków, dokumenty wchodzące w skład akt spraw znajdujących się w Prokuraturze. Zatem odmowa wydania zaświadczenia nie ogranicza możliwości dowodzenia określonego aktu w postepowaniu przed organami emerytalnymi środkami dowodowymi przewidzianymi w tym postępowaniu i oznacza jedynie to, że w aktach, którymi dysponuje KMP brak jest podstaw do poświadczenia żądanych faktów.

Natomiast postępowanie wyjaśniające w sprawach o wydanie zaświadczenia może być prowadzone jedynie w koniecznym zakresie i nie obejmuje pełnego postępowania dowodowego, określonego w art. 75-86 Kpa.

Ustosunkowując się do zawartego w zażaleniu zarzutu nie odniesienia się do kwestii daktyloskopowania w czasie pandemii organ II instancji wyjaśnił, że skoro organ poddał analizie całą dokumentację, to oznacza, że również taką, która dotyczy tej kwestii. Jednocześnie podniósł, że sam wnioskodawca nie wskazuje na konkretne zdarzenia pominięte przez organ (poza czynnościami w czasie pandemii covid-19), ale ogólne powołuje się na charakter służby i pełnionych obowiązków uznając, że niemal każda z podejmowanych czynności nacechowana jest zagrożeniem życia lub zdrowia, a przecież takie zagrożenie z zasady wiąże się ze służbą w Policji i dla podwyższenia emerytury konieczne jest, aby przekształciło się ono w zagrożenie szczególne i to występujące określoną ilość razy.

1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przejawiającego się w zupełnym pominięciu przy ocenie dowodów - dowodu w postaci opinii Specjalisty-Koordynatora Zespołu Techniki Kryminalistycznej oraz wniosków z opinii tej wynikających, a to wskazujących m.in. na wykonywanie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu;

b) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a to przejawiającym się w zaniechaniu przeglądu i pozyskania do akt sprawy m.in. protokołów z oględzin kryminalistycznych wykonanych przez skarżącego;

c) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia wniosku skarżącego jedynie na ustaleniach, iż w zasobach i rejestrach Komendy Miejskiej Policji brak jest dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, podczas gdy w śląskich garnizonach nadal nie wprowadzono procedury dokumentowania zdarzeń notatkami składanymi do akt osobowych funkcjonariusza, co było wiadome organowi z urzędu;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do poczynienia przez organ niepełnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uchybieniem obowiązku uzasadnienia na jakich dowodach się oparto oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej, tj. z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

2. Naruszenie prawa materialnego, tj. § 4 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczególnych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1611), poprzez:

a) nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, iż przepis ten dla swojego zastosowania wymaga stwierdzenia występowania szczególnego zagrożenia życia i zdrowia rozumianego jako zagrożenie "konkretnie", "bezpośrednie", czy też "realne ";

b) a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowane tegoż przepisu, polegające na uznaniu, iż zagrożenia zdrowia i życia, na jakie był narażony skarżący podczas pełnienia służby w Policji były typowymi zagrożeniami wynikającymi ze specyfiki pełnionej służby, którym nie można przepisywać cechy "szczególności";

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przesądziło o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, z jednoczesnym sformułowaniem dla organu I instancji stosownych wytycznych co do wydania żądanego zaświadczenia oraz wykładni prawa, gromadzenia dowodów i oceny ujawnionych w aktach sprawy dowodów i ich subsumpcji;

2. o zasądzenie dla skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

W odniesieniu do zawartych w skardze zarzutów dot. nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach głównych postępowań przygotowawczych, organ zaakcentował, że nie są to dokumenty, których dysponentem jest organ, a zaświadczenie może być wydane tylko w oparciu o dane znajdujące się w jego posiadaniu. Podniósł także, że dotąd w Województwie Śląskim nie był określony sposób dokumentowania czynności, które niosą ryzyko szczególnego zagrożenia zdrowia i życia. Taka decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] została wydana dopiero 9 listopada 2022r. a Komendant Wojewódzki równocześnie zobowiązał Komendantów Miejskich do uregulowania tej kwestii. Komendant Miejski wprowadził analogiczne rozwiązania dopiero decyzja nr [...] z 15 listopada 2022r., zatem nie odnoszą się one do przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz.1611) – dalej powoływane jako rozporządzenie, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:

1) podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.

Przy czym dodać należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2014r. sygn. akt U 12/13 orzekł, że cytowany wyżej przepis w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji (...) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw 3 czerwca 2014r. i od tego dnia utracił moc ten fragment przepisu, który wprowadza kryterium bezpośredniości jako podstawę przyznania podwyższenia emerytury.

Zasady i tryb wydania zaświadczenia reguluje dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa).

Stosownie do art. 217 § 1 i 2 Kpa:

§ 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Skarżący zwrócił się do organu Policji I instancji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wykonywał służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uprawniających do podwyższenia emerytury. Dlatego należy w pełni zgodzić się z organami obu instancji, iż skarżący ma niewątpliwie interes w wydaniu mu żądanego wnioskiem zaświadczenia.

W myśl art. 218 § 1 i 2 Kpa:

§ 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

§ 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

W wyroku z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1930/20 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu.

Z powyższego wynika, że zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy szeroko rozumianej dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu i odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Natomiast treść wydanego w wyniku tych czynności zaświadczenia musi znajdować oparcie w zgromadzonej i będącej w posiadaniu organu dokumentacji.

Z uzasadnień postanowień organów obu instancji wynika, że przeprowadziły one szeroko zakrojone postępowanie wyjaśniające, którego przebieg został przedstawiony na str. 3 – 6 postanowienia organu I instancji, a także str. 4-5 postanowienia II instancji. W jego toku organ zbadał akta osobowe byłego funkcjonariusza i poddał analizie wszystkie dostępne materiały dot. spraw realizowanych przez wnioskodawcę w czasie służby. Wystąpił także do Specjalisty Zespołu Techniki Kryminalistycznej Komendy Miejskiej Policji, Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP Naczelnika Wydziału-Sztab Policji (tak w postanowieniu II instancji) i Komendantów komisariatów podległych Komendzie Miejskiej z prośbą o przeprowadzenie przeglądu materiałów służbowych i udzielenie informacji co do istnienia dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zgodnie z przesłankami określonymi w rozporządzeniu. W wyniku tych działań ustalono, że wiele dokumentów zostało zniszczonych po okresie ich archiwizacji. Natomiast analiza książek przebiegu oficera dyżurnego KMP, książek przebiegu służby oficera dyżurnego, książek wyjazdów techników kryminalistyki, akt kontrolnych postępowań nie doprowadziła do ujawnienia zapisów wskazujących na udział strony w konkretnych czynnościach w określonych dniach, które potwierdzałyby, że były one podejmowane w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Również dane z systemu EKSD i Systemu Wspomagania Dowodzenia nie dostarczyły żądanych informacji, gdyż w EKSD odnotowywano jedynie informacje o zgłoszeniu zdarzenia i jego kwalifikacji, ale nie odnotowywano danych funkcjonariuszy biorących udział w czynnościach, ani ich przebiegu. Zgromadzone dokumenty nie zawierają zatem opisów konkretnie wykonywanych czynności służbowych z uwzględnieniem okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu, tj. konkretnych sytuacji wystąpienia zagrożeń, daty, miejsca i przebiegu zdarzenia. Wobec tego, skoro organ - mimo podejmowanych starań - nie zgromadził dowodów potwierdzających udział skarżącego w czynnościach zagrażających życiu lub zdrowiu, to nie miał podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. W sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może takiego zaświadczenia wydać i winien jest odmówić żądaniu wnioskodawcy. To zaś wskazuje, że postanowienia organów obu instancji są zasadne i zgodne z prawem.

Jednocześnie były funkcjonariusz nie zostanie pozbawiony możliwości wykazania wykonywania służby w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu w podstępowaniu przed policyjnym organem emerytalnym. Organ ten będzie jednak zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, w tym np. uzyskania zeznań świadków, strony, pozyskania danych z akt postępowań przygotowawczych znajdujących się w posiadaniu właściwych prokuratur. Będzie miał zatem możliwość przeprowadzenia znacznie szerszego postępowania, niż tylko postępowanie wyjaśniające, a które może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie i które zasadniczo sprowadza się do ustalenia, czy fakty których potwierdzenia żąda wnioskujący o wydanie zaświadczenia rzeczywiście wynikają z dokumentów będących w posiadaniu organu, a wnioskodawca ma interes prawny w ich potwierdzeniu w trybie wydania zaświadczenia.

W tym miejscu należy się odnieść do znajdującego się w aktach administracyjnych (karty 38-46) pisma Specjalisty – Koordynatora Zespołu Techniki Kryminalistycznej KMP, z którego wynika, że wnioskodawca uczestniczył w zdarzeniach wykazanych w tym piśmie i że wiązało się to z wykonywaniem obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu z uwagi na kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym, w strefie skażenia, stwarzającym możliwość zakażenia, zatrucia, alergii w wyniku narażenia na oddziaływanie bakterii, wirusów, grzybów, mogących wykazywać właściwości chorobotwórcze. Kolejną grupą wyjazdów są sekcje zwłok w prosektorium, gdyż występuje wówczas ryzyko narażenia na kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym w trakcie otwarcia zwłok ludzkich w fazie rozkładu i w strefie skażenia (prosektorium), również stwarzających ryzyko zakażenia. Koordynator wskazał w nim także na kontakt z nieznanymi substancjami chemicznymi w toku oględzin miejsc wybuchu, środków wybuchowych lub pirotechnicznych. Ryzyko istnieje także podczas zabezpieczania nieznanych materiałów niebezpiecznych.

Co do tego zauważyć jednak przyjdzie, że – jak już wskazano – zaświadczenie wydaje się w oparciu o dokumenty (ewidencje, rejestry, inne dane) będące w posiadaniu organu. Natomiast opisywany dokument jest oświadczeniem samego Koordynatora (jakkolwiek zawiera zastawianie kilkunastu zdarzeń w każdym roku służby skarżącego, w których skarżący podejmował czynności służbowe). To zbliża go raczej do dowodu z opinii biegłego, który wskazuje, jakie zagrożenia niosą czynności technika zespołu kryminalistyki, ewentualnie zeznań świadka, który potwierdza, że w obsłudze zdarzeń wymienionych w piśmie wnioskodawca uczestniczył. Nie jest to jednak dokument źródłowy, o charakterze ewidencji prowadzonej przez organ. Tym bardziej potwierdza to celowość przeprowadzenia postępowania przed policyjnym organem emerytalnym, w którym tego rodzaju dowody w pełni będą mogły by uwzględnione i ocenione. Jednocześnie wskazuje to na niezasadność zarzutu skargi naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie tej opinii oraz tych samych przepisów poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że - jak trafnie zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z 21 kwietnia 2017, sygn. II SA/Rz 1662/16 - postępowanie w sprawach dotyczących zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym, lecz szczególnym rodzajem uproszczonego postępowania administracyjnego sensu largo, w ramach którego właściwy organ rozstrzyga wniosek o dokonanie wiążącego, deklaratoryjnego i autorytatywnego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub określonego stanu prawnego, jeżeli potwierdzenie to jest możliwe i dopuszczalne na podstawie będących w posiadaniu tego organu danych wynikających z ewidencji, rejestrów lub innych urzędowych zbiorów danych.

Zatem w toku tego postępowania nie ciąży na organie, do którego wniosek o wydanie zaświadczenia jest skierowany, obowiązek wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, gdyż obciąża go dopiero w toku postępowania administracyjnego w ścisłym tego słowa znaczeniu. Nie można zatem czynić organowi zarzutu z tego, że oparł swe rozstrzygnięcie na ustaleniu, że nie posiada dokumentów potwierdzających stanowisko wnioskodawcy, skoro praktykę dokumentowania służby w warunkach zagrażających życiu wprowadzono dopiero obecnie – w KMP w G. decyzją Komendanta Miejskiego Policji z 15 listopada 2022r., co wynika z odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia § 4 pkt 1 rozporządzenia, gdyż organy prawidłowo dokonały wykładni postanowień tego przepisu, pomijając kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. U 12/13, a jednocześnie odwołały się do kryterium szczególności takiego narażenia. Jest to bowiem kryterium wprost wynikające zarówno z cytowanego § 4 omawianego rozporządzenia, jak i art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Trafnie bowiem organ przyjął, że zagrożenie życia i zdrowia jest nierozerwalnie związane ze służbą w Policji i gdyby nie kryterium szczególności podwyższenie emerytury przysługiwałoby każdemu funkcjonariuszowi. Trudno byłoby w takiej sytuacji mówić o podwyższeniu świadczenia, skoro po prostu byłoby ono wyższe dla wszystkich.

Ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych postanowień, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.