Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2085/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant sekretarz sądowy Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] Prezydent W. ustalił D. S. (dalej jako Skarżący lub Podatnik) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 rok

w kwocie 231,00 zł, należnego za przedmioty opodatkowania - miejsca postojowe - położone w budynku przy ul. [...] w W. Do opodatkowania przyjęto: budynki mieszkalne o powierzchni 55,56 m2, pozostałe budynki

o powierzchni 22,82 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 28,72 m2.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o:

- jej uchylenie w zakresie naliczenia podatku dotyczącego udziału w lokalu niemieszkalnym garażu,

- przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że udział we współwłasności garażu G-1 związany

z jednym miejscem postojowym wynosi 1/117, co odpowiada powierzchni 22,82 m2. Podniósł, że w przedmiotowym lokalu garażowym nie ma możliwości faktycznej wjazdu i korzystania przez pojazdy o wysokości przekraczającej 2,20 . Spowodowane to jest tym, że wysokości wjazdu do lokalu liczona prostopadle

do nawierzchni podłoża (wjazd na rampie) jest mniejsza niż 2,20 m i wynosi 2,16 m, co w praktyce umożliwia wjazd pojazdom o wysokości ok. 2,13 m. Elementem ograniczającym wjazd jest belka (tarcza ściany), która stanowi istotny trwały element konstrukcji budynku. Ze względu na różne instalacje w niektórych miejscach graniczną wysokością jest 2 m.

Powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 63/04 podniósł,

iż organ podatkowy winien ustalić powierzchnię użytkowa przedmiotowych miejsc postojowych z uwzględnieniem wysokości tychże miejsc w świetle, która wynosi wewnątrz garażu poniżej 2,20 m.

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w W. (dalej: SKO lub Organ odwoławczy) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W., uznając że prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości i zastosował właściwe stawki opodatkowania. Kolegium stwierdziło, iż w sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażach wielostanowiskowych, stanowiących w świetle prawa odrębną nieruchomość. Taka interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje

z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.02.2012r. (sygn. akt II FPS 4/11), w której wyrażony został pogląd prawny, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014r. poz. 849) - dalej "u.p.o.l."), czyli według stawki jak dla budynków pozostałych.

Zdaniem SKO w sposób prawidłowy została również ustalona przez organ podatkowy I instancji powierzchnia garażu, jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Organ odwoławczy odwołał się do treści umowy nabycia lokali i treści księgi wieczystej.

Zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące "wysokości w świetle" lokalu garażowego Kolegium uznało za niezasadne.

Organ wskazał na treść przepisów:

- art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 2 ustawy z dnia12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 849, dalej: u.p.o.l.);

- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.);

- § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c), § 63 ust. 3 oraz § 70 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.);

- art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 150);

W ocenie Organu zaprezentowany stan prawny dotyczący danych ujawnionych

w ewidencji gruntów i budynków oraz sposób obliczania powierzchni budynków lub lokali na użytek tej ewidencji pozwala na konstatację, iż powyższe przepisy,

a w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) są tożsame

z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Oznacza to, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Kolegium stwierdziło, że oczywiste jest, że niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Organ zauważył, iż powierzchnie te są uwzględnione (policzone w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) i jednocześnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Wyjaśnił,

iż dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa

w art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej; Ordynacja podatkowa lub O.p.), a podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe.

Organ zwrócił uwagę, iż istotne również jest to, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z przedmiotowego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu). Stąd też rzeczony udział

w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. W ocenie Kolegium okoliczność, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania

z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania

z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalania ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny.

W związku z powyższym SKO uznało, iż w rozpoznawanej sprawie prawidłowo został ustalony stan faktyczny co do przedmiotu opodatkowania oraz zastosowane zostały właściwe przepisy prawa materialnego (w tym w zakresie właściwej stawki podatku) zaś wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy 2014 został dokonany w sposób prawidłowy.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz

z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi, zarzucił iż zaskarżona decyzja została wydana w sposób wadliwy. W ocenie Skarżącego Organ odwoławczy posiłkuje się przepisami, które bezpośrednio nie odnoszą się do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaznaczył, iż Organ powołał się na ewidencję gruntów i budynków, gdzie ogół orzecznictwa sądowo - administracyjnego wyraźnie wskazuje w swoich wyrokach,

że takie podejście nie może stanowić decydującego głosu przy orzekaniu w sprawie podatków. Według Skarżącego gdyby nawet przyjąć dane z ewidencji, to niniejszy przypadek kwalifikuje się bezspornie do zniżki opisanej w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Skarżący zarzucił ponadto, iż organ odwoławczy całkowicie pomija stan faktyczny lokalu, do którego rozpatrzenia jest zobowiązany. Zdaniem Skarżącego, gdyby organ odwoławczy miał rację, iż dane ewidencyjne są podstawą do naliczania podatków lokalnych i uwzględniają już wysokość lokalu, przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l. mówiący

o 50% uwzględnieniu powierzchni w zależności od wysokości byłby de facto martwy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.); dalej jako p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy zarzut nie został w skardze podniesiony.

Odnosząc się do zakwestionowanej przez skarżącego, przyjętej

do opodatkowania powierzchni użytkowej lokalu niemieszkalnego(garażu), w którym Skarżący posiada udziały Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy pominął

w rozstrzygnięciu sprawy przepisy u.p.o.l., koncentrując się na danych z ewidencji gruntów, które w rozpoznawanej sprawie nie mają rozstrzygającego znaczenia. Skarżący trafnie zauważył, że organ powinien samodzielnie ustalić powierzchnię użytkową garażu, a nie opierać się na domniemaniach, które zdaniem organu wynikają z przepisów aktów wykonawczych powołanych w zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję bez zweryfikowania, danych istotnych z punktu widzenia przepisów u.p.o.l., dotyczących przedmiotu opodatkowania, co nie jest zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, która wynika

z treści art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. SKO założyło niejako, wbrew ww. przepisowi, że skoro budynek został wybudowany, zgodnie z wymogami procedury budowlanej, to również miejsce postojowe Skarżącego (udział w lokalu niemieszkalnym - garażu) musi odpowiadać wymogom prawa budowlanego. SKO nie badało więc czy wysokość garażu, jest - jak podnosił Skarżący - niższa niż 2,2 m. Okoliczność ta jest istotna ze względu na przyjęty w u.p.o.l. sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podatek ten obciąża bowiem m.in. właścicieli nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1).Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania, w przypadku budynków lub ich części jest ich powierzchnia użytkowa wyrażona w metrach kwadratowych, oraz wysokość stawek podatku, które ustala rada gminy.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. przez powierzchnię użytkową budynku lub jego części - należy rozumieć powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian

na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe;

W rozpoznawanej sprawie definicja ta ma zastosowanie do części budynku jakim jest lokal niemieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość (garaż), w którym Skarżący jest współwłaścicielem. Zgodnie z zasadą, iż opodatkowaniu podatkiem

od nieruchomości po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683) podlegają m.in. wszystkie budynki i ich części. Części budynków to przede wszystkim lokale stanowiące odrębną nieruchomość. Inne przypadki nie mają w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Dane dotyczące powierzchni użytkowej części budynków w postaci lokali stanowiących odrębną nieruchomość (garaż) mogą być ustalane na podstawie fizycznego obmiaru jego powierzchni po wewnętrznej długości ścian. Obmiaru dokonuje podatnik i wykazuje powierzchnię użytkową w informacji

o nieruchomościach bądź deklaracji. Tego sposobu ustalania powierzchni nie można zastępować danymi np. z aktu notarialnego lub projektu architektonicznego budynku. (Leonard Etel komentarz do art. 4 u.p.o.l.).Ustalenie powierzchni użytkowej budynku lub jego części według autonomicznej definicji prawa podatkowego może nastręczać wiele trudności. Wskazanego sposobu obmiaru nie można też zastępować opiniami sporządzanymi dla celów innych postępowań sądowych lub administracyjnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2007 r., I SA/Gd 818/07,Lex nr 466018).

W przypadku trudności można jednak skorzystać z dokumentacji budowlanego-architektonicznej, bowiem pozwolą one np. na ustalenie powierzchni wyłączonych

z powierzchni użytkowej budynku lub jego części tj. klatek schodowych, dźwigów. Danych tych nie zawiera akt notarialny.

Z kolei powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku lub jego części w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.)

Reasumując skoro o podstawie opodatkowania w podatku od nieruchomości decyduje faktyczna powierzchnia użytkowa przedmiotu opodatkowania omawianego w tej sprawie, liczona stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l., to obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z przepisów art. 122 w zw. z art. 187 oraz art. 21 § 5 O.p., jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących powierzchni jak

i jego wysokości, poprzez zlecenie organowi I instancji - na podstawie art. 229 O.p. - przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości (por. art. 198 § 1 O.p.)

Rolą organów podatkowych, stosownie do treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p., jest podejmowanie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organy podatkowe są przede wszystkim zobowiązane do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych w zakresie wątpliwych okoliczności faktycznych obciąża ww. organy, które nie mogą odwoływać się przed ustaleniem stanu faktycznego do przepisów prawa, które można zastosować

w sprawie.

Zauważenia również wymaga, iż do celów podatkowych istotne znaczenie ma więc nie tyle wysokość kondygnacji, jako takiej, lecz wysokość kondygnacji w "świetle". Prawo podatkowe jest autonomiczne w stosunku do innych gałęzi prawa i w związku z tym nazwy przyjęte przez to prawo z innych dziedzin prawa nie oznaczają najczęściej tych samych pojęć. Skoro ustawodawca w treści cytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. użył zwrotu "wysokość kondygnacji w świetle", a nie zwrotu "wysokość kondygnacji", to dla wyjaśnienia zakresu pojęciowego tego zwrotu nie jest uprawnione bezpośrednie sięganie do przepisów innych ustaw w tym

do prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych. Zastosowany w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przez ustawodawcę mało precyzyjny zwrot "wysokość kondygnacji w świetle" niewątpliwie został zaczerpnięty z języka potocznego (por. w świetle bramki, w świetle tunelu itp.) i w istocie rzeczy może oznaczać, że chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami,

co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość między podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu. Tak ustalona treść przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., w oparciu o reguły wykładni gramatycznej jest zbieżna z treścią ustaloną w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej, albowiem co do zasady podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza,

że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu.

Ustalenie tych wszystkich danych dotyczących powierzchni użytkowej garażu jak

i jego wysokości, pozwoli na prawidłowe ustalenie powierzchni odpowiadającej udziałowi Strony w lokalu niemieszkalnym (garażu), stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono

na podstawie art. 200 p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności decyzji orzeczono

na podstawie art. 152 p.p.s.a.