Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 93/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 134, art. 46 § 3 i n.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31zq ust. 7-9
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Dnia 16 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor Sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2022 roku sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za miesiąc marzec 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

B.Z. (dalej: skarżący/strona) wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu (dalej: Zakład/ZUS/organ) o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za siebie jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającą składki wyłącznie za siebie za okres marzec-maj 2020 r.

ZUS decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 31zq ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił stronie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r.

Pismem z [...] października 2021 r. na formularzu "wniosku o umorzenie należności z tytułu składek" B.Z. zwrócił się do Zakładu o "umorzenie części zadłużenia z tytułu składek należności za okres od 1.01.1999 r." (taką rubrykę formularza zakreślono). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że [...] marca 2020 r. wysłał dokumenty wyrejestrowujące, rejestrujące oraz finansowe (DRA cz. I i II, ZWUA i ZUA), aby przystąpić do Małego ZUS+ podkreślając, że nie kwalifikował się do Małego ZUS (stąd od II 2020 r. Mały ZUS+). W IV 2020 r. otrzymał pismo ZUS o nieprawidłowościach w ww. pismach. W rozmowie telefonicznej (na podany w piśmie nr tel. ZUS O. w S.) pracownik organu zasugerował wypełnienie w punkcie obsługi ZUS dokumentów na nowo, co skarżący uczynił wysyłające je pocztą do ZUS II O. w Poznaniu. Zaznaczył, że na stronie internetowej ZUS w tamtym okresie nadal dostępna była nieaktualna wersja cz. II DRA. Równocześnie [...] kwietnia 2020 r. skarżący wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres III-V 2020 r., które to składki po kilku dniach w systemie oznaczono jako "opłacone". ZUS w piśmie z maja 2020 r. wskazał na nieprawidłowości w dokumentach rozliczeniowych, co skarżącego zaskoczyło, bowiem wypełniał je zgodnie z zaleceniami pracownika ZUS. W kolejnej rozmowie telefonicznej z pracownikiem Zakładu, po sprawdzeniu dokumentów w systemie, skarżący uzyskał informację, że omyłkowo wpisany został częściowo NIP w dok. ZUA, wpisany na DRA cz. rok 2020 oraz nr 2 jako korekta deklaracji ZUA, choć powinno być 1. Innych uchybień nie stwierdzono. W związku z tym skarżący wysłał do ZUS poprawione dokumenty. W czerwcu 2020 r. skarżący otrzymał z ZUS podobne pismo. Wyjaśniając sprawę telefonicznie pracownik ZUS O. w S. podał, że wszystkie dokumenty są już prawidłowe, a w razie nieprawidłowości, czy braków, oddzwoni. Skarżący wskazał, że przez ten okres płacił składki w wys. 1114,28 zł, według dokumentów wypełnionych zgodnie ze wskazaniach pracownika organu. Następnie dopiero [...] maja 2021 r. na portalu PUE ZUS w jednej z rozlicznych, pochowanych przed płatnikiem, skrzynek odbiorczych odkrył wiadomość z [...] lipca 2020 r. o odrzuceniu jego 3 wniosków. Składki za marzec, kwiecień i maj 2020 r., które wcześniej widniały jako "opłacone", zmieniły status na "prowadzone postępowanie wyjaśniające". Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymał żadnych powiadomień o powyższym. W kolejnej rozmowie telefonicznej pracownik ZUS O. w S. podał, że nie zna przyczyn, dlaczego taki się stało, zaznaczając, że należy sprawdzać dokumenty w systemie PUE. Skarżący w placówce ZUS II O. w Poznaniu dowiedział się, że nie wprowadzono dotąd do systemu dokumentu DRA, a jedynie jego drugą część. Okazało się, że brakuje nie tylko części NIP-u w dokumencie ZUA i wpisanych dat, lecz całego dok. DRA, o czym skarżący nie był wcześniej informowany. Na pytanie skąd powstałe rozbieżności, uzyskał informację, że musi wyjaśnić to w placówce Zakładu w T. Okazało się, że ma do zwrotu 3 składki oraz różnicę między składkami Mały ZUS+ a pełnymi składkami ZUS (2643,96 zł - za okres II-XII 2020 r. i 866,04 zł – za okres I-VII 2021 r.). Niezrozumiałym dla skarżącego jest, dlaczego odebrano mu prawo do zwolnienia z opłacenia składek za okres III-V 2020 r. Nie wpłacałby składek za 2020 r. za styczeń i luty, a potem za czerwiec i lipiec, pomijając składki za miesiące, w których przysługiwało mu zwolnienie, zgodnie ze złożonymi dokumentami i wnioskami.

W związku z powyższym skarżący wniósł o zwolnienie go tylko ze składek za okres od marca do maja 2020 r., które mu przysługiwało, równocześnie prosząc o przywrócenie odebranego mu prawa do ulgi Mały ZUS+ w okresie od lutego do lipca 2020 r. Wyjaśnił, że nie prosi o więcej niż to, co mu przysługiwało, a zostało odebrane.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] ZUS na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) w zw. z art. 83b ust. 1 usus oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na mocy art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kpa dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 129 § 2 Kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...). Organ wyjaśnił, że wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za marzec 2020 r. został [...] kwietnia 2020 r. złożony za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE). Decyzją z [...] lipca 2020 r. Zakład odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r., którą to decyzję wysłano stronie za pośrednictwem PUE ZUS. Przesyłka została uznana za doręczoną 30 lipca 2020 r. Termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 13 sierpnia 2020 r. Wniosek strony o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r. wpłynął zaś 26 października 2021 r., tj. po upływie terminu przewidzianego na jego wniesienie.

B.Z. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę (zatyt. błędnie "wniosek o przywrócenie terminu") na powyższą decyzję ZUS z [...] listopada 2021 r. podniósł, iż do uchybienia terminowi złożenia deklaracji DRA doszło wskutek zdarzeń od niego niezależnych oraz błędnych informacji udzielonych mu przez pracowników Zakładu. W załączeniu przedłożył pismo z [...] grudnia 2021 r. przedstawiające przebieg postępowania, korespondencji z Zakładem i rozmów telefonicznych z pracownikami organu.

W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi wskazując, że skarżący nie spełnił warunków, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 Kpa. Wyjaśniono, że wniosek skarżącego z [...] grudnia 2021 r. o przywrócenie terminu potraktowano jako skargę na decyzję organu o uchybieniu terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem skarżący jednoznacznie wskazał, że nie zgadza się z decyzją z [...] listopada 2021 r. Dodano, że stosownie do przepisu art. 58 § 1 i 2 Kpa brak było podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż informację o tym, że jego wnioski o zwolnienie z opłacenia składek zostały odrzucone podjął z PUE 17 maja 2021 r., zaś wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy skierował dopiero 26 października 2021 r., nie dołączając wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ zaznaczył, że w sprawie przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 nie zastąpił art. 58 § 1 Kpa, lecz w zakresie ujętych w nim katalogu terminów proceduralnych stanowi lex specialis względem art. 58 Kpa. Jeżeli określony termin proceduralny nie jest uwzględniony w katalogu terminów podlegających przywróceniu terminów w trybie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, może być przywrócony wyłącznie na zasadach ogólnych tj. na podstawie art. 58 Kpa, z zastrzeżeniem wydłużenia, na mocy art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID-19, terminu na wniesienie prośby o przywrócenie terminu z 7 do 30 dni. Za powyższym przemawia również autonomiczne ukształtowanie przez ustawodawcę zakresu zastosowania ujętej w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, instytucji przywracania terminów tj. rozstrzygnięcie, że ma ona zastosowanie do terminów wskazanych w ww. katalogu, w tym również do terminów o charakterze materialnoprawnym, w sytuacji, gdy art. 58 Kpa nie stosuje się do tego rodzaju terminów. Zakład wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił powyższą wykładnię art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 i w odniesieniu do terminu na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na rozpatrzenie sprawy, pozostaje również kwestia uznania przedstawionych faktów jako spełnienia przesłanek z art. 59 § 2 Kpa, w tym przede wszystkim przesłanki uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżący wskazał, że nie wiedział o wydanych decyzjach odmownych, ponieważ były wysłane przez PUE i nie otrzymał żadnego powiadomienia o korespondencji na PUE. Jednakże płatnik decydując się na korzystanie z PUE jako formy kontaktu i przekazywania informacji z Zakładem wskazuje na zapoznanie się z funkcjonalnością platformy i sposobu jej działania. Wykorzystując tę formę wymiany korespondencji jest zobligowany do monitorowania korespondencji.

Pismem z [...] maja 2022 r. pełnomocnik Zakładu wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, czemu skarżący – po udzieleniu mu w tym zakresie informacji - nie sprzeciwił się i nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z tym Sąd rozpoznał sprawę na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: Ppsa) w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić z powodu naruszenia przez Zakład przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. Zakład na podstawie art. 134 Kpa w zw. z art. 83b ust. 1 usus oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r., zakończonej decyzją Zakładu z [...] lipca 2020 r.

Przepis art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 (w brzmieniu z daty wydania przez Zakład decyzji w I instancji) określił, iż od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Na gruncie powołanych przepisów wydając zaskarżoną decyzję Zakład przyjął, że skoro decyzję organu z [...] lipca 2020 r. wysłano stronie za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) i uznano za doręczoną 30 lipca 2020 r., to termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 13 sierpnia 2020 r. Wpływ do organu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 26 października 2021 r. nastąpił po upływie powyższego terminu.

Stanowiska organu nie sposób zaakceptować z powodu niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Wyjaśnić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 § 1 Kpa oraz art. 123 usus, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 Kpa). W myśl zasady informowania wyrażonej w art. 9 Kpa obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Powinny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązane są przy tym, w postępowaniu wyjaśniającym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa).

Powyższym wymogom Zakład nie sprostał.

Po pierwsze Sąd zauważa, że Zakład przedstawił Sądowi na tyle szczątkowe akta administracyjne sprawy, że nie sposób przesądzić, na ile wiarygodne z punktu widzenia rozpatrzenia sprawy, są ustalenia organu w zakresie nie tylko samego stwierdzenia uchybienia przez skarżącego uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej odmowną decyzją z [...] lipca 2020 r., ale i wskazywanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (z [...].10.2021 r.) nieprawidłowości w składanym przez skarżącego wniosku i korespondencji prowadzonej z Zakładem. Organ ograniczył się bowiem do przedłożenia Sądowi: wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec-maj 2020 r. wraz z dowodem jego złożenia przez PUE ZUS, decyzji Zakładu z [...] lipca 2020 r., wydruku z EPWD czyli Elektronicznej Platformy Wymiany Danych mającego stanowić dowód doręczenia ww. decyzji, wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy [na formularzu RSU] wraz z pismem ZUS II O. w Poznaniu z [...] sierpnia 2021 r. wzywającym stronę do przedłożenia korekt deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA od 01/2020 do 12/2020 oraz dokumentu ZUS DRA cz. II za rok 2020, zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2021 r. z dowodem jej doręczenia stronie.

Organ w żaden sposób nie wyjaśnił okoliczności, o których wskazał skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności okoliczności pierwotnego zwolnienia go z obowiązku opłacenia składek za okres marzec-maj 2020 r. i adnotacji w systemie PUE ZUS "opłacone". Tymczasem przepisy art. 31zq ust. 5 i 6 ustawy COVID-19 określały, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2. W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu. W świetle powyższych regulacji informacja o zwolnieniu z opłacenia składek – jeżeli została faktycznie stronie przekazana - powinna również znaleźć się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, względnie organ powinien był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazać, że do zwolnienia takiego nie doszło i dlaczego.

Ponadto, Sądowi nie dane było również poznać treści wezwań organu i innych pism kierowanych do strony, a także podjętych przez Zakład innych działań uwidocznionych w systemie PUE ZUS. Zważywszy zaś na obszerne i szczegółowe wyjaśnienia złożone przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powtórzone następnie w skardze, istnieją przesłanki, by powziąć wątpliwości, że wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] października 2021 r. nie poprzedziły inne czynności strony, które Zakład powinien zakwalifikować jako okoliczność uprawdopodabniającą brak wiedzy strony o wydanej [...] lipca 2020 r. decyzji odmownej, względnie jako próbę kwestionowania odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r.

Po wtóre, co najistotniejsze, w ocenie Sądu nie została wyjaśnione prawidłowo okoliczności (data i sposób) doręczenia stronie skarżącemu odmownej decyzji Zakładu z [...] lipca 2020 r. Jak wskazał ZUS i potwierdził to również skarżący, przy doręczeniu ww. decyzji organ posłużył się systemem informatycznym – Platformą Usług Elektronicznych (PUE). Jako dowód doręczenia organ przedłożył wydruk z EPWD czyli Elektronicznej Platformy Wymiany Danych. Jednocześnie skarżący podważył doręczenie mu ww. decyzji poprzez system teleinformatyczny PUE ZUS w dniu [...] lipca 2020 r.

W dacie wydania ww. decyzji przepisy ustawy COVID-19 nie określały, w przeciwieństwie do informacji o zwolnieniu z obowiązku zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek (ww. art. 31zq ust. 5 i 6 ustawy COVID-19), sposobu doręczenia decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Przepis art. 31zq ust. 7 tej ustawy stanowił, że odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Żaden zaś z przepisów ustawy COVID-19 nie określił sposobu doręczenia decyzji wydanych na podstawie ostatnio powołanego przepisu. Jednocześnie przepis ogólny - art. 71a ust. 1 usus upoważniał Zakład do przesyłania pism i decyzji listem zwykłym. Przepisy usus nie regulowały zaś kwestii doręczenia decyzji przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego ZUS, jak czyni to obecnie dodany z dniem 5 października 2021 r. art. 71aa usus. W związku z powyższym – na podstawie art. 180 § 1 Kpa i art. 123 usus – Zakład zobowiązany był rozważyć kwestię prawidłowości doręczenia własnej decyzji z [...] lipca 2020 r. na gruncie przepisów Kpa.

Stosownie do treści art. 46 § 3 Kpa (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I-instancyjnej – [...].07.2020 r., jak również w dacie uznania tej decyzji przez organ za doręczoną – 30.07.2020 r.) w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3. Zgodnie zaś z art. 46 § 4 Kpa w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:

1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 46 § 5 Kpa). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 46 § 6 Kpa). Zawiadomienia, o których mowa w § 4 i 5, mogą być automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny organu administracji publicznej, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (art. 46 § 7 Kpa). Ponadto w myśl art. 46 § 8 Kpa w przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone na podstawie § 6 organ administracji publicznej umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 4 i 5, w swoim systemie teleinformatycznym.

W świetle powołanych przepisów Zakład aby móc uznać, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, najpierw powinien był wykazać, że skarżącemu prawidłowo doręczono drogą elektroniczną decyzję Zakładu z [...] lipca 2020 r.

Tymczasem organ stwierdzając uchybienie przez stronę uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołał się na dowód w postaci wydruku z programu teleinformatycznego Zakładu, z którego wynika jedynie, w jakim dniu organ uznał decyzję za doręczoną (30 lipca 2020 r.). Organ powinien był, w oparciu dane z systemu teleinformatycznego Zakładu wykorzystanego do doręczenia decyzji, powinien podjąć czynności weryfikujące, czy korespondencja elektroniczna została prawidłowo skierowana do doręczenia stronie. W rezultacie konieczne było dołączenie do akt dokumentu potwierdzającego doręczenie stronie decyzji, na warunkach określonych w Kpa. Wydruk z EWDP standardów określonych w art. 46 § 3 i n. Kpa bowiem nie spełnia. Zakład powinien był dołączyć do akt urzędowe poświadczenie doręczenia decyzji, o którym mowa przepisach art. 46 § 4 Kpa (w brzmieniu obowiązującym w lipcu 2020 r.) oraz – jeżeli skarżący przesyłki nie odebrał - dowody awizacji, o jakiej mowa w art. 46 § 4 i 5 Kpa. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2 marca 2022 r., sygn. II SA/Go 1070/21, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zakład nie zgromadził zaś dowodów potwierdzających dokonywanie czynności związanych z doręczeniem. Innymi słowy z akt sprawy nie wynika, czy na PUE ZUS skarżący potwierdził odbiór decyzji, a jeśli nie, czy system PUE ZUS wygenerował dla strony dwa powiadomienia o możliwości odbioru pisma w formie elektronicznej, przed uznaniem decyzji z [...] lipca 2020 r. za doręczoną.

Skoro więc Zakład nie wyjaśnił, czy, a jeśli tak w jakiej dacie należy uznać za doręczoną stronie decyzję z [...] lipca 2020 r., za niedopuszczalne należy uznać rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 134 Kpa.

Z powyższych względów, Sąd stwierdziwszy naruszenie ww. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. Uznać należało, że decyzję wydano przedwcześnie, bez rzetelnego zbadania kwestii prawidłowości doręczenia stronie decyzji z [...] lipca 2020 r., a także dalszych kroków procesowych podejmowanych przez stronę w toku postępowania.

Prowadząc postępowanie ponownie Zakład – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa – zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wytyczne Sądu wskazane powyżej, zwłaszcza co do rzetelnego skompletowania całości akt sprawy administracyjnej dotyczącej odmowy zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r., w tym wymiany korespondencji pomiędzy skarżącym a organem w systemie PUE ZUS, jak i zweryfikuje prawidłowość doręczenia stronie decyzji z [...] lipca 2020 r. w kontekście badania zachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd pragnie dodać, że w sytuacji gdyby organ ustalił, że skarżący uchybił termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2020 r. koniecznym będzie zastosowanie przepisów art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19. Stanowią one, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zważywszy, że przepisy te weszły w życie z dniem 16 grudnia 2020 r., to – jeżeli dojdzie do ustalenia, że strona uchybiła termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem ustawa nowelizująca wprowadzająca omawiany przepis nie zawiera przepisu przejściowego, który wyłączyłby zastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 do stanów wcześniejszych, a zawiera ograniczenia czasowe odnosząc się jedynie do uchybienia terminu w okresie stanu epidemii. stan epidemii został zaś wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) z dniem 20 marca 2020 r. Termin do złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2020 r., jeżeli został uchybiony, to już po tej dacie. Konkludując, jeżeliby organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że został on wniesiony z uchybieniem terminu należy wdrożyć tryb wskazany w art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19.