Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1336/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o. o. kwotę 695 zł. (sześćset dziewięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1336/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 158 § 1, 157 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania na wniosek B. i J. D., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. znak [...] zmieniającej w zakresie architektury budynku decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Spółka z o. o. pozwolenia na budowę domu towarowego w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż funkcja i miejsce posadowienia obiektu pozostają bez zmian, natomiast zmianie podlega jedynie zewnętrzna forma architektoniczna budynku oraz jego układ konstrukcyjny. Projekt został opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, spełnia warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 1999 r. znak [...] oraz posiada wymagane przepisami prawa opinie i uzgodnienia. Wskazał również, że zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą wpływać na rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż stanowią odpowiednio podstawę wznowienia postępowania (w przypadku braku udziału strony w postępowaniu) lub wszczęcia postępowania przez właściwy organ nadzoru budowlanego (w sytuacji utraty sztywności przez konstrukcję budynku sąsiedniego wskutek realizacji inwestycji). Nadto organ nie uznał, aby był zasadny zarzut przekroczenia przez zrealizowany budynek terenu zakreślonego w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również nie podzielił stanowiska wnioskujących w przedmiocie uwarunkowania możliwości podniesienia budynku do wysokości VI kondygnacji cofnięciem jej w stosunku do istniejącej zabudowy oraz zakończeniem w formie dachu stromego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. i J. D., decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] uchylił na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, zaistniała konieczność ustalenia istotnego w sprawie stanu faktycznego stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wynikająca z nie wyjaśnienia przez organ I instancji wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, a także potrzeba należytego uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Postępowanie wyjaśniające powinno objąć ustosunkowanie się do wszystkich merytorycznych zarzutów zawartych we wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. znak [...], ustalenie czy zatwierdzony projekt zamienny nie wychodzi swym zakresem poza ramy zakreślone decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także zbadanie wszystkich przesłanek zawartych w art. 156 k.p.a. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy we wskazanym zakresie stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zawartej w art. 15 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła [...] Spółka z o. o. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. podnosząc, że nie zaistniała w przedmiotowej sprawie potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy powinien więc orzec merytorycznie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, iż wskazanie okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie nie ogranicza organu pierwszej instancji w przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz w ocenie dowodów zebranych w sprawie, gdyż ramy postępowania zakreśla wniosek strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W postępowaniu tym organ orzeka jako organ kasacyjny, a zatem nie jest władny orzec co do istoty sprawy rozstrzygniętej badaną decyzją. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. wymaga odmiennego podejścia do sprawy niż w trybie zwykłym oraz innych trybach nadzwyczajnych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...], nie dokonał oceny w przedmiocie istnienia lub nieistnienia w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. znak [...] wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie zaleceń dla organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynika, że ma on przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające co do istoty sprawy, a jednocześnie w dalszej części uzasadnienia organ wskazuje, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się do ustalenia istnienia bądź nieistnienia w dacie orzekania przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a. Taka niekonsekwencja uzasadnienia stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne przed Wojewodą [...] w wyraźny sposób określał ramy postępowania, a wręcz wskazywał jego podstawę prawną poprzez wymienienie norm rażąco naruszonych w ocenie wnioskujących (art. 28 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 50 § 1 k.p.a., art. 109 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.). Organ prowadzący postępowanie jest związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. W przedmiotowej sprawie organ nie powinien mieć wątpliwości co do zakresu postępowania.

Organ I instancji ustosunkował się w uzasadnieniu swej decyzji do zarzutu rażącego naruszenia prawa podnoszonego przez wnioskujących stwierdzając, że ani brak udziału strony w postępowaniu (będący podstawą wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ani negatywne oddziaływanie inwestycji na nieruchomość sąsiednią (jako podstawa interwencji właściwego organu nadzoru budowlanego) nie wypełniają wskazanej przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ustosunkował się również do dalszych zarzutów podniesionych we wniosku B. i J. D. z dnia [...] lutego 2004 r. i w wyniku ich analizy stwierdził brak przesłanek skutkujących istnieniem wad decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym więc zakresie, rozpatrując ponadto zarzuty przedstawione w odwołaniu, należało sprawę rozstrzygnąć.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien zatem ocenić, czy w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, czy też wskazane przesłanki nie wystąpiły.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 w/w ustawy. Na zasądzone koszty złożyły się: wpis sądowy – 200 zł., koszty zastępstwa adwokackiego – 480 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 15 zł.