Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2355/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184 p.p.s.a. art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M.S. i Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 34/18 w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2017r. znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1. ze skargi kasacyjnej Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. oddala skargę kasacyjną M.S., 3. odstępuje od zasądzenia od M.S. na rzecz Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 34/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji oraz orzekł o wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego z urzędu.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na M.S. i M.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego (zgodnego z warunkami technicznymi) poprzez wykonanie wyszczególnionych w rozstrzygnięciu robót budowlanych przy ścianie szczytowej od strony południowej oraz wzywające zobowiązanych do wpłacenia powyższej grzywny, w terminie 14 dni od daty otrzymania tego postanowienia oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w tym samym terminie, z jednoczesnym pouczeniem, że w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt zobowiązanych, i obciążył zobowiązanych opłatą za wydanie tego postanowienia w wysokości 68 zł.

Na skutek wniesionego przez zobowiązanych zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201), Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu wraz z opłatą za wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i określił nowy termin do dnia 10 grudnia 2017 r., zaś w pozostałej części postanowienie to utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał skarżącym doprowadzenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] do stanu poprzedniego poprzez wykonanie wymienionych w jej treści robót budowlanych.

W związku z ustaleniem, że obowiązki nakazane wskazaną wyżej decyzją nie zostały wykonane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając jako wierzyciel wystosował do skarżących upomnienie do wykonania ww. obowiązków.

Następnie organ pierwszej instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu [...] sierpnia 2017 r. dwa oddzielne tytuły wykonawcze nr [...], odpowiednio dla M.S. i dla M.S., które nie zostały podjęte przez zobowiązanych. Zaś w dniu [...] września 2017 r. wydał zakwestionowane postanowienie, nakładające na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł, do którego załączone zostały tytuły wykonawcze dla każdego ze zobowiązanych.

W ocenie organu drugiej instancji zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ ten wyjaśnił, że z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji miał możliwość zastosowania jednego z dwóch środków: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia podyktowane było zastosowaniem środka najmniej uciążliwego. Zdaniem organu wykonanie zastępcze byłoby bardziej uciążliwe dla zobowiązanych, gdyż wiązałoby się z wysokimi kosztami związanymi z wyceną robót czy wyłonieniem wykonawcy, które to koszty – niezależnie od kosztów rozbiórki – musieliby ponieść. Organ podniósł także, że wysokość grzywny określona na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest wystarczająco dolegliwa.

Zaś w związku z tym, że termin do uiszczenia grzywny już upłynął, organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie i orzekł co do istoty, określając nowy termin.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła M.S., domagając się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zakwestionowanemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 107 § 3 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 120 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż jego zdaniem postanowienie organu pierwszej instancji jest zredagowane nieprecyzyjnie, nieprawidłowo i w sposób wieloznaczny. Postanowieniem tym nałożono na dwie osoby fizyczne grzywnę w wysokości 5.000 zł, bez wskazania zakresu zobowiązania adresatów postanowienia, w szczególności nie wynika z niego, czy adresaci postanowienia są zobowiązani solidarnie do zapłaty ww. kwoty grzywny (art. 366 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego), czy też każdy z nich ma zapłacić wskazaną kwotę oddzielnie, czy jakąś przypadającą na niego część tej kwoty (świadczenie podzielne art. 379 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). Bowiem nakładając grzywnę w celu przymuszenia na kilku zobowiązanych, organ egzekucyjny ma obowiązek określenia zasad realizacji tego obowiązku. Z postanowienia winno jasno wynikać, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego ze zobowiązanych, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne. Brak tych elementarnych danych powoduje wątpliwości interpretacyjne, co stanowi istotną wadliwość wydanego orzeczenia.

Dalej Sąd zauważył, że w obu postanowieniach wadliwie wskazano datę i numer tytułu wykonawczego, co dodatkowo wskazuje na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowych postanowień.

Od powyższego wyroku skargi kasacyjnej wywiedli: skarżąca oraz organ, zaskarżając omawiany wyrok w całości.

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 119 i art. 121 § 4 i art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że grzywna w celu przymuszenia jest świadczeniem podzielnym albo solidarnym wobec zobowiązanych, podczas gdy z istoty środka nie wynika ani solidarność ani też możliwość jej częściowego (podzielnego) spełnienia przez zobowiązanych . Zobowiązanie wynika z decyzji, która określa adresata obowiązku, źródłem obowiązku nie jest grzywna w celu przymuszenia, która w przypadku jej podzielnia czy też potraktowania jako zobowiązanie solidarne straciłaby przymuszający charakter;

2/ przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przyjęciu przez Sąd, iż organ dopuścił się naruszenia prawa, tj. art. 120 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniającego uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny. Wadliwe wskazania co do sprecyzowania postanowienia w kwestii podzielności zobowiązania lub jego solidarności, które jest instytucją prawa cywilnego, a nie stosunku administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, iż wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Natomiast M.S. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1/ prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez zdawkowe i niewyczerpujące powtórzenie w uzasadnieniu wyroku argumentów organu (iż ani jego sytuacja życiowa, ani rodzinna nie ma wpływu na fakt nałożenia grzywny, ani jej wysokość, grzywna stanowić musi pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w tej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje do wykonania zobowiązania), bez wyczerpującego wskazania ewentualnych błędów w argumentacji skarżącej, ale też bez ich prawidłowego rozważenia, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, szczególnie w kontekście art. 153 p.p.s.a.;

2/ prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym ustaleniu stanu sprawy, poprzez nieprawidłowe uznanie, w ślad za uznaniem organu, iż spór pomiędzy stronami miał charakter i przebieg taki, iż strona skarżąca, przy pomocy dostępnych środków prawnych mogła go przezwyciężyć i obowiązek swój wykonać, a przez to celowe było nałożenie grzywny przymuszającej. W kontekście art. 153 p.p.s.a. i faktu, iż wytyczne dla organów przy ponownym rozparzeniu sprawy wynikają z powyższych rozważań sądu, naruszenie ma istotny wpływ na uzasadnienie rozstrzygnięcia i wynik sprawy;

3/ prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym ustaleniu stanu sprawy, w ślad za uznaniem organu, poprzez nieprawidłowe uznanie, iż trudności w zrealizowaniu nałożonego obowiązku, z uwagi na opuszczenie zajmowanego wcześniej wspólnie przez zobowiązanych budynku przez skarżącą, przy okolicznościach towarzyszących, również mogła skarżąca przezwyciężyć, a przez to celowe było nałożenie grzywny przymuszającej. W kontekście faktu, iż wytyczne dla organów przy ponownym rozparzeniu sprawy wynikają z powyższych rozważań sądu, naruszenie ma istotny wpływ na uzasadnienie rozstrzygnięcia i wynik sprawy;

4/ prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na zdawkowym i niewyczerpującym rozpoznaniu i uznaniu przez sąd, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyjaśnił celowość nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz uzasadnił przyczyny ustalenia jej wysokości na kwotę 5.000 zł, "stąd uznał za chybione zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazały się chybione". Sąd nie uzasadnił w żaden sposób swojego stanowiska, poprzestając jedynie na lakonicznym stwierdzeniu faktu, co szczególnie w odniesieniu do art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma istotne znaczenie, bowiem nałożona grzywna w celu przymuszenia, w okolicznościach sprawy, nie była środkiem najmniej dolegliwym, a co za tym idzie w tych okolicznościach niecelowym;

5/ prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez nieuwzględnienie w wyroku argumentów sformułowanych przez skarżącą już w skardze, co mogło mieć istotny wpływ na uzasadnienie rozstrzygnięcia w kontekście art. 153 p.p.s.a. i faktu, iż wytyczne dla organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają z powyższych rozważań sądu;

6/ prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez nietrafne potwierdzenie ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej i drugiej instancji następujących uregulowań prawnych: art. 119 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż zastosowany środek przymusu był w istocie środkiem bardziej celowym niż przewidziane w kolejnych przepisach wykonanie zastępcze oraz art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie za chybione zarzucenie przez skarżącą, iż nie zastosowano środka egzekucyjnego o mniejszej dolegliwości niż inny z przewidzianych przepisami w tych okolicznościach środek, tj. uznanie iż grzywna w celu przymuszenia stanowiła w konkretnych, bardzo specyficznych okolicznościach sprawy środek mniej uciążliwy od wykonania zastępczego oraz poprzez uznanie, iż w tych konkretnych niezwykle specyficznych okolicznościach sprawy grzywna rolę swoją wypełni wobec skarżącej w sposób mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, bezpieczniejsze dla zdrowia i życia skarżącej, ale przede wszystkim wykonalne;

7/ prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez nietrafne potwierdzenie ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej i drugiej instancji następującego uregulowania prawnego: art. 119 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że grzywna w celu przymuszenia musi stanowić pewne zagrożenie finansowe, bo tylko w takiej sytuacji spełni swoją rolę, to jest rolę ekonomicznego zagrożenia, które niejako zmotywuje skarżącą do wykonania zobowiązania, podczas gdy grzywna taka, w okolicznościach faktycznych sprawy, stanowi środek represji;

8/ błędną ocenę stanu faktycznego skutkującą naruszeniem prawa materialnego tj. art. 119 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie za celowe nałożenie grzywny w celu przymuszenia i uznanie tym samym za niecelowe wykonanie zastępcze przewidziane art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nast., które w sytuacji życiowej i finansowej skarżącej jest środkiem oczywiście bardziej celowym od nałożenia grzywny w celu przymuszenia, bo jest przede wszystkim możliwe do zrealizowania. Nakładanie środka, który jest niemożliwy w danych okolicznościach do wykonania i nie wniesie nic do możliwości przyspieszenia realizacji obowiązku wykonania poprzez skarżącą, nie można uznać za środek celowy;

9/ naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez nietrafne potwierdzenie ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowości zastosowania przez organ pierwszej i drugiej instancji następującego uregulowania prawnego: art. 119 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uzależnienie wyboru zastosowanego środka od faktu, iż ten sam obowiązek obciąża jej męża, zamieszkującego nieruchomość;

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, iż zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu M.S. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 tego artykułu, zatem przeszedł do rozpoznania sprawy w granicach zakreślonych podniesionymi we wniesionych skargach kasacyjnych podstawami. Przy czym w tych okolicznościach przedmiotowej sprawy uznano, iż jedna ze skarg kasacyjnych, a to organu administracji zasługuje na uwzględnienie, zaś wniesiony drugi środek odwoławczy skarżącej M.S. jako całkowicie nieusprawiedliwiony podlegał oddaleniu.

Przede wszystkim przechodząc do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia skargi kasacyjnej Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podzielić należy stanowisko organu administracji zawarte we wniesionym środku odwoławczym, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu, stąd też potrzeba jego eliminacji z obrotu prawnego.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przedmiotem skargi M.S. do Sądu pierwszej instancji było postanowienie organu egzekucyjnego nakładające na M.S. i M.S. zamieszkałych w [...] przy ul. [...] grzywnę w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia do wykonania w terminie do 10 grudnia 2017 r. obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego (zgodnego z warunkami technicznymi) poprzez wykonanie wyszczególnionych w rozstrzygnięciu robót budowlanych przy ścianie szczytowej od strony południowej. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że rozstrzygnięcie to jak i poprzedzające go rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa procesowego, a to art. 120 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji postanowienie organu pierwszej instancji zredagowano nieprecyzyjnie, nieprawidłowo i w sposób wieloznaczny. Postanowieniem tym nałożono na dwie osoby fizyczne grzywnę w wysokości 5.000 zł, bez wskazania zakresu zobowiązania adresatów postanowienia, w szczególności nie wynika z niego, czy adresaci postanowienia są zobowiązani solidarnie do zapłaty ww. kwoty grzywny (art. 366 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego), czy też każdy z nich ma zapłacić wskazaną kwotę oddzielnie, czy jakąś przypadającą na niego część tej kwoty (świadczenie podzielne art. 379 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). Wskazano, iż z postanowienia winno jasno wynikać, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego ze zobowiązanych, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne. Brak tych elementarnych danych powoduje wątpliwości interpretacyjne, co stanowi istotną wadliwość wydanego orzeczenia. Z tych powodów Sąd pierwszej instancji zastosował konstrukcje prawne z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.

Z uwagi na kwestionowanie obiema skargami kasacyjnymi sprawy w jej całokształcie (skarżąca podnosi, iż celowe jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego zarzut 6 i 8 w petitum skargi kasacyjnej M.S.) należy w tym miejscu zauważyć, iż funkcją postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku spoczywającego na zobowiązanym. Aby osiągnąć ten cel organ stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (art. 7 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 - zwanej dalej w skrócie "ustawą"). W świetle art. 7 § 2 ustawy obowiązkiem organów egzekucyjnych jest stosowanie środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego.

Katalog środków egzekucyjnych, możliwych do zastosowania w celu przymusowego wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawarty jest w dziale III ustawy. Przepisy omawianej ustawy nie określają, które środki egzekucyjne są mniej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając w tym zakresie ocenę organom administracji. Dokonując więc wyboru środka egzekucyjnego ograny egzekucyjne powinny każdorazowo mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku, a także uwzględnić celowość i uciążliwość dla zobowiązanego.

Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba. Stosownie do treści art. 119 § 2 ustawy grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Jak stanowi art. 122 § 2 ustawy postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Natomiast z dyspozycji normy art. 127 ustawy wynika wprost, że wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Chociaż powołany wyżej art. 122 § 2 ustawy nie określa, który środek egzekucyjny powinien zostać zastosowany jako pierwszy, to zawiera istotną dla określania tej kolejności wskazówkę. Określając elementy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stanowi bowiem normę, której treść pozwala na odczytanie relacji art. 119 i art. 127 ustawy, a także zakresu obowiązywania reguł ogólnych, sformułowanych w art. 7 § 2 ustawy, w procesie egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego.

Otóż, jak wynika z art. 122 § 2 pkt 2 ustawy postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy – będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z takiej konstrukcji art. 122 § 2 pkt 2 ustawy wynika, że intencją ustawodawcy było, aby co do zasady w pierwszej kolejności stosować grzywnę w celu przymuszenia. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przedmiotu, odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze, powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2525/14; z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2315/10; z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 518/11; z dnia 26 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1387/10; z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2320/15; P. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 403). Taka wyjątkowa sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie rozpoznanej przez Sąd pierwszej instancji. Zatem zarzuty skarżącej, co do tego, że w tej sprawie należało zastosować, wykonanie zastępcze zamiast nałożonej grzywny nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy. Słusznie organ odwoławczy w motywach zaskarżonego postanowienia zawarł stwierdzenie, iż w tej sprawie organ egzekucyjny trafnie w pierwszej kolejności nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia, która jest najmniej dolegliwym środkiem egzekucyjnym w przypadku konieczności wyegzekwowania obowiązków wynikających z Prawa budowlanego. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy zaznaczył, że nałożenie w pierwszej kolejności grzywny w celu przymuszenia jest bardziej celowe i łagodniejsze dla strony z czym w pełni zgadza się skład orzekający w tej sprawie. Niewątpliwie organy orzekające w sprawie wymierzając grzywnę, kierowały się zasadą uzasadnionego uznania, zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Należy bowiem przypomnieć, że rolą postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku spoczywającego na zobowiązanym. Zastosowanie grzywny, która jest jedynym środkiem przymuszającym w systemie środków egzekucyjnych, ma na celu "zmotywowanie" do wykonania obowiązku. Jeżeli natomiast przymuszenie to okazuje się skuteczne, przepisy prawa przewidują obowiązek umorzenia grzywny (art. 125 ustawy) lub zwrotu uiszczonej bądź ściągniętej grzywny w całości lub części (art. 126 ustawy). Zobowiązany, wykonując ciążący na nim obowiązek, może więc "uwolnić się" od konieczności uiszczenia grzywny. W takiej sytuacji niewątpliwie stanowi ona mniejszą ingerencję w prawa i wolności zobowiązanego niż wykonanie zastępcze. Zatem zarzuty skargi kasacyjnej M.S. co do wybory środka egzekucyjnego nie okazały się zasadne nie można zatem uznać by w sprawie doszło do naruszenia art. 119 § 2 i art. 7 § 2 omawianej ustawy.

Stosownie do treści art. 121 § 4 ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wedle natomiast art. 121 § 2 ustawy z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wydano w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym spełnienia obowiązku częściowej rozbiórki fragmentu ściany z desek, wymurowania części ściany i wykonania innych robót budowlanych. Obowiązek ten wynika zatem z przepisów prawa budowlanego. Nie dotyczy jednak przymusowej rozbiórki budynku. Organ egzekucyjny uprawniony był więc do nałożenia grzywny jeden raz, a jej wysokość nie mogła przekroczyć kwoty 10.000 zł, określonej w art. 121 § 2 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwota 5.000 zł nałożona na stronę, w okolicznościach tej sprawy, jest adekwatna dla realizacji zamierzonego celu, która nadto znalazła oparcie w przepisach prawa. Należy podkreślić, że jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która - jak już wskazano - ma na celu skłonienie zobowiązanych, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2975/14; z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2611/13; z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 106/13).

Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanych nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. Dlatego także, wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 813/11.). Taką kwotą odpowiednią w tej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, była nałożona kwota 5000 zł grzywny w celu przymuszenia. Zatem jest to kwota odpowiednio dolegliwa, a jednocześnie powinna zmotywować zobowiązanych do realizacji tego obowiązku.

Nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, co do wadliwego zredagowania postanowienie organu pierwszej instancji, które jak zaznaczono jest zredagowane nieprecyzyjnie, nieprawidłowo i w sposób wieloznaczny, bowiem nakłada przedmiotową grzywnę na dwie osoby fizyczne bez precyzyjnego określenia zakresu tego zobowiązania, gdyż brak jest doprecyzowania w kwestii podzielności zobowiązania lub jego solidarności. Stanowisko to słusznie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Rację ma zatem organ administracji, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji o naruszeniu w tym zakresie art. 120 § 1 i § 2 ustawy nie można mówić, zaś rozstrzygnięcie nakładające na obie strony zobowiązane kwotę grzywny w wysokości 5.000 zł zostało zredagowane prawidłowo. Słusznie więc podniesiono zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120 § 1 i 2 ustawy poprzez przyjęcie, iż doszło do naruszenia ww. normy ustawy. Rację ma organ twierdząc, że nakładając grzywnę na kilku zobowiązanych, w tym wypadku dwie osoby, organ egzekucyjny nie ma obowiązku określać zasady realizacji tego obowiązku, a więc, czy zobowiązanie ma charakter solidarny, czy też stanowi świadczenie podzielne.

Niewątpliwie zgodnie z art. 125 § 1 ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Wykonanie przez jednego ze zobowiązanych obowiązku wskazanego w treści postanowienia o nałożeniu grzywny oznacza więc, w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony wobec wszystkich zobowiązanych. Skutek wykonania obowiązku przez jednego ze zobowiązanych wobec pozostałych zobowiązanych nie oznacza jednak, że w przypadku, gdy decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego skierowana jest do kilku osób, to grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tej decyzji, ma charakter zobowiązania solidarnego. Zgodnie z art. 366 § 1 k.c. kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Wedle zaś art. 366 § 2 k.c. aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Stosownie natomiast do treści art. 379 § 1 k.c., jeżeli jest kilku dłużników albo kilku wierzycieli, a świadczenie jest podzielne, zarówno dług, jak i wierzytelność dzielą się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest dłużników albo wierzycieli. Części te są równe, jeżeli z okoliczności nie wynika nic innego. Jak stanowi art. 379 § 2 k.c., świadczenie jest podzielne, jeżeli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości. Przewidziana w art. 366 § 1 k.c. solidarność dłużników musi wynikać z odpowiedniego tytułu. W świetle art. 369 k.c. tytuł taki tytuł może stanowić albo ustawa, albo czynność prawna. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje zasad uiszczania grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy decyzja która stanowi podstawę tytułu wykonawczego, skierowana jest do kilku osób. Z pewnością nie przewiduje też, aby przedmiotowy środek egzekucyjny miał charakter zobowiązania solidarnego. Publicznoprawny charakter należności egzekucyjnych wyłącza z kolei umowne ukształtowanie zasad odpowiedzialności solidarnej z tego tytułu.

W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nakazał M.S. i M.S. jako inwestorom doprowadzenie budynku w [...] przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem. W tej sprawie organ pierwszej instancji, na tych właśnie zobowiązanych, postanowieniem z dnia [...] września 2017r. nałożył przedmiotową grzywnę jako na inwestorów. Oboje wymienieni są zobowiązanymi w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy. Wobec obojga z nich wystawiono tytuły wykonawcze i na oboje z nich nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Nie budzi wątpliwości składu orzekającego w tej sprawie, iż analiza przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozwala odnaleźć podstawy prawnej do ustalenia przez organ nakładający grzywnę charakteru tego świadczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2316/12). Ustalenie stosunków majątkowych pomiędzy zobowiązanymi (np. małżonków po ustaniu małżeństwa) z pewnością nie mieści się w zakresie kompetencji organu stosującego środek egzekucyjny, którego celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną - tak w wyroku NSA z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2320/15.

Usprawiedliwiony zatem okazał się także zarzut organu administracji dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 121 § 4 i art. 122 § 2 ustawy poprzez przyjęcie, że grzywna w celu przymuszenia jest świadczeniem podzielnym albo solidarnym wobec zobowiązanych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w tej sprawie organ nie ma obowiązku wskazywać w sentencji postanowienia o nałożeniu grzywny na kilku zobowiązanych zasad realizacji obowiązku uiszczania grzywny. Nie jest bowiem sporne, że z istoty obowiązku uiszczenia grzywny jako zobowiązania publicznoprawnego wynika, iż każdy ze zobowiązanych obowiązany jest uiścić grzywnę w całości. W przypadku, gdy jeden ze zobowiązanych uiści grzywnę w całości bądź w części, wówczas obowiązek pozostałych zobowiązanych wygasa – odpowiednio – w całości albo w części. Wykonanie przez jednego ze współwłaścicieli obowiązku wskazanego w treści postanowienia o nałożeniu grzywny oznacza, w świetle norm postępowania egzekucyjnego w administracji, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony wobec wszystkich zobowiązanych (patrz: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1571/11). Dodatkowo zauważyć należy, iż przyjęcie za słuszne stanowiska, zgodnie z którym grzywna w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku powinna być rozłożona na wszystkich zobowiązanych do jego wykonania, oznaczałoby w istocie utratę racji bytu tego środka egzekucyjnego. W przypadku wielości zobowiązanych, z uwagi na groźbę zbyt małej dolegliwości finansowej, grzywna straciłaby bowiem swój przymuszający charakter – patrz: wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1483/08).

W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygający w tej sprawie nie podzielił stanowiska, zaprezentowanego w odosobnionym wyroku NSA na który powołał się Sąd pierwszej instancji, a to wyroku z dnia 5 grudnia 2013r. sygn. akt II OSK 1635/12, czy też innych przywołanych przez Sąd pierwszej instancji wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych nie poddanych kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze obie wniesione skargi kasacyjne zauważyć należy, że zamieszczone zostały tam zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednakże zarzuty te, w okolicznościach tej sprawy, nie jest uzasadniony. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II FSK 1479/09, publ. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13, publ. CBOSA). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. To, że stanowisko Sądu pierwszej instancji nie odpowiada prawu, nie jest podstawą do uznania zasadności naruszenia przez ten Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy składowe uzasadnienia o jakim stanowi ww. norma, a nadto poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem przedstawiono w nim jednoznaczne stanowisko zajęte w sprawie.

W tych okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wyżej przedstawione rozważania prowadzą do konkluzji, iż Sąd pierwszej instancji uchylający zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wadliwie zastosował konstrukcję prawną z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., albowiem przesłanki jakimi się kierował nie pozwalały na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych. Dlatego też uzasadnione w opisanej wyżej części zarzuty skargi kasacyjnej organu administracji spowodowały potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku.

Natomiast skarga kasacyjna skarżącej M.S. w całości nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak już wyżej zasygnalizowano wyrok Sądu pierwszej instancji niezależnie od tego, że jest wadliwy, to jednak uzasadnienie tego wyroku spełnia, co do zasady, wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc nie można skutecznie zarzucić naruszenia ww. normy, zaś nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia tej normy pomieszczony został w zarzucie od 1 do 5 skargi kasacyjnej tejże skarżącej. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania zauważyć należy, iż stan faktyczny sprawy został w tej sprawie ustalony prawidłowo. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sytuacja majątkowa i rodzinna, życiowa skarżącej o jakiej wspomina w złożonym środku odwoławczym nie wpływa na obowiązek wymierzenia grzywny i jej wysokość. Okoliczności te po prostu nie mają znaczenia dla prawidłowości wydanego w sprawie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

W wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1822/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który tutejszy Sąd w pełni akceptuje, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (podobnie por. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09; z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1642/06).

Poza tym w motywach niniejszego uzasadnienia wyjaśniono, iż nie są usprawiedliwione zarzuty skargi kasacyjnej M.S., dotyczące potrzeby zastosowania w tej sprawie środka egzekucyjnego o mniejszej dolegliwości, a to wykonania zastępczego. Niewątpliwie wykonanie zastępcze takim środkiem mniej dolegliwym w tej sprawie nie jest, co zostało precyzyjnie wyjaśnione we wstępnej części tego uzasadnienia.

Mając zatem na uwadze wnioski składane przez organ administracji o zastosowanie w tej sprawie w związku z uchyleniem zaskarżonego wyroku konstrukcji prawnej z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż istnieje potrzeba zastosowania właśnie tej normy prawa procesowego. Przedstawiona, a wyżej zaprezentowana argumentacja spowodowała, że Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uwzględnił skargę kasacyjną Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i w konsekwencji uchylił zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – oddalił ją jako niezasługującą na uwzględnienie. Przedstawione powyżej motywy wskazują bowiem jednoznacznie, że zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Informacyjnie zaznaczyć należy, iż to, że w obu postanowieniach wadliwie wskazano datę i numer tytułu wykonawczego, nie uzasadnia konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowych postanowień, skoro błędy te należy zakwalifikować jako oczywistą omyłkę pisarską możliwą do sprostowania z urzędu lub na wniosek.

Z tych powodów orzeczono ze skargi organu administracji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a., zaś ze skargi kasacyjnej skarżącej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, pozwalający na odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, od skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na rzecz organu administracji, w całości .

Nadto należy zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny przy zastosowaniu przepisów art. 258-261 p.p.s.a.

Niniejsze skargi kasacyjne zostały rozpoznane na posiedzeniu niejawnym, albowiem zostały spełnione warunki o których mowa w art. 182 § 2 p.p.s.a. – skarżący zrzekli się rozprawy, a pozostali uczestnicy postępowania nie wnieśli w ustawowym terminie o jej przeprowadzenie.

Dotąd powiedziane pozwalało na orzeczenie jak w sentencji