Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 141/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23, art. 23a, art. 28 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 68 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31 ust. 1 i 6
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143b ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
article: par. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 306
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wparcia bezpośredniego na rok 2008 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania M. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008.

Organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 28.05.2008r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek M. K. z dnia 16.05.2008r. (data nadania na poczcie) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. Wnioskiem z dnia 29 maja 2008r. wnioskodawczyni dokonała zmiany, ostatecznie deklarując do jednolitej płatności obszarowej (JPO) użytkowanie 28 działek rolnych (głównych) o łącznej powierzchni 39,19 ha.

Kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej w dniach 29-30.04.2008r. i 5.05.2008r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykazała, że na działkach ewidencyjnych nr 500, 138, 448 i 197 (działki rolne N, T, U, Z) nie stwierdzono utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r. Na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 18-22.08.2009r. ustalono, że do płatności kwalifikują się działki rolne: B o pow. 0,51 ha, C o pow. 1,32ha, M o pow. 0,70ha, R o pow. 0,29ha, S o pow. 1,67ha, V o pow. 1,33ha i X o pow. 0,34ha. Ustalono również, że dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 197 i 198 producent zaniechał prowadzenia działalności rolniczej (działka porośnięta samosiejkami i wieloletnimi chwastami), natomiast dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 448 i 500 stwierdzono nieutrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003r.

M. K. wniosła zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 18-22.08.2009r., co poskutkowało przeprowadzeniem w dniach 4-10.12.2009r. w jej gospodarstwie kolejnej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola ta dała wynik tożsamy z tym jaki uzyskano w dniach 18-22.08.2009r.

Strona wniosła zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 4-10.12.2009r., a następnie zakwestionowała dopuszczenie raportów z kontroli w dniach 29-30.04.2008r. i 5.05.2008r. oraz 4-10.12.2009r., podnosząc, że kontrole te przeprowadzone zostały w terminach nieodpowiednich dla 2008 roku i nie odzwierciedlają stanu na gruntach w roku, którego dotyczy wniosek.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARIMR odmówił M. K. przyznania JPO jednocześnie nakładając na wnioskodawczynię sankcję w kwocie 5.842,92 zł.

W odwołaniu od tej decyzji M. K. wniosła o przedstawienie wiarygodnych dowodów, w oparciu o które na działkach nr 500, 138, 448 i 197 stwierdzono las oraz przyjęto, że na dzień 30.06.2003r. nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem strony, raport z kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach 29-30.04.2008r. i 5.05.2008r. nie może być brany pod uwagę ponieważ został sporządzony przed 31.08.2008r. Ponadto w raporcie tym nie wypełniono większości rubryk zawierających podstawowe dane. Odwołująca się zakwestionowała datę kontroli nr 9013-00000013222/08, w sytuacji gdy powstał raport z czynności pokontrolnych 29.04.2008r., a kontrola trwała jeszcze 30.04.2008r. i 5.05.2008r., czyli po terminie obligującym do wydania decyzji. W ocenie producentki, raport z kolejnej kontroli przeprowadzonej w grudniu 2009r., sporządzony rok i 4 miesiące po 31.08.2008r. nie może być wiarygodny. Wskazywała, iż wykonane w 2009r. dla działek rolnych (51, 117, 1036,1046,1004/1, 553/2) fotografie potwierdzały, że grunty te były uprawniane.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując zaskarżoną decyzje w mocy w uzasadnieniu wyjaśnił, iż nieprawidłowość stwierdzona podczas kontroli w dniach 29-30.04.2008r. i 5.05.2008r. spowodowała trwałe wykluczenie działek ewidencyjnych nr 500, 138, 448 i 197 z możliwości przyznania JPO, albowiem działki te na dzień 30.06.2003r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej (oznaczenie w raporcie kodem DR10). Powyższy warunek wynika z art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady /WE/ Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego stosowne rozporządzenia EWG, WE.

W odniesieniu do działek rolnych: B, C, M, R, S i Ś, za miarodajne uznano wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 4-10.12.2009r. Dla działki rolnej B przyjęto powierzchnię stwierdzoną 0,62 ha, ponieważ działki ewidencyjne nr 1034, 1036 i 1037 zostały zmierzone razem (jako działka rolna J zgłoszona w 2009r.) i ich powierzchnia wyniosła 1,88 ha, a na pozostałej części ww. działek ewidencyjnych stwierdzono piaskownię, wysypisko śmieci oraz pnie po wyciętym lesie, organ przyjął zatem, że dla działek A i E powierzchnia deklarowana jest równa stwierdzonej, a powierzchnia stwierdzona działki rolnej B jest równa 0,62 ha. Dla działki rolnej C położonej na działce ewidencyjnej 1046 przyjęto powierzchnię stwierdzoną 1,32 ha, albowiem na pozostałej powierzchni tej działki stwierdzono pnie drzew, wysypisko śmieci oraz 0,04 ha ugoru. Dla działki rolnej M położonej na działce ewidencyjnej nr 553/2 stwierdzono powierzchnię 0,7 ha. Działki nr 553/2 i 545 mierzone były łącznie, ponieważ działka nr 545 użytkowana była w całości od pomiaru wynoszącego 1,11 ha odjęto powierzchnię działki nr 545, tj. 0,41 ha. W ten sposób obliczono, że działka nr 553/2 była użytkowana na powierzchni 0,70ha, a na pozostałej jej części stwierdzono pozostałości po wykarczowanym lesie: pnie, korzenie i odrosty.

Dla działki rolnej R położonej na działce ewidencyjnej nr 1004/1 stwierdzono powierzchnię 0,29 ha, zaś dla działki rolnej S położonej na działce ewidencyjnej nr 117 stwierdzono powierzchnię 1,67 ha, w pozostałej bowiem części tych działek znajdowały się pozostałości po wykarczowanym lesie, pnie drzew, odrosty, chwasty wieloletnie.

Kontrola wykazała ponadto, że działka rolna Ś położona na działce ewidencyjnej nr 198 nie była w 2008r. użytkowana rolniczo, stwierdzono bowiem pozostałość po wykarczowanym lesie, pnie drzew, korzenie, nowe odbicia pędów, chwasty wieloletnie i samosiejki drzew.

W toku postępowania stwierdzono, że powierzchnia zgłoszona kwalifikująca się do przyznania JPO wynosi 21,97 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi zatem 17,22 ha, co stanowi 78,38% powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym stosownie do art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 odmówiono wnioskodawczyni przyznania JPO i nałożono na nią sankcję w kwocie 5.842,92 zł, stanowiącej iloczyn powierzchni 17,22 ha i stawki JPO na 1 ha (339,31 zł/ha).

Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów umożliwiających rzeczywistą weryfikację wniosków o płatności (art. 23 i 23a rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 796/2004), dopuszczających stosowanie wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych (art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.). Organ podkreślił, iż stwierdzona powierzchnia "użytków rolnych" zawarta w protokole z kontroli na miejscu to faktyczna powierzchnia, na której inspektorzy terenowi w dniu kontroli stwierdzili zadeklarowaną we wniosku grupę upraw.

Uzasadniając odmowę przeprowadzenia wskazanego przez stronę dowodu z opinii biegłego, w przedmiocie potwierdzenia prowadzenia przez producenta działalności rolniczej na gruntach niezakwalifikowanych do powierzchni stwierdzonej organ odwoławczy wyjaśnił, że żądanie to dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Nadto sama wnioskodawczyni składając wniosek na rok 2008 naniosła położenie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 500, 138, 448 i 197 na załączniki graficzne, na których również widać, że powierzchnie te były zalesione. Zdjęcia lotnicze dla działki nr 197 zostały wykonane w maju 2003r., dla działek nr 138, 500 i 448 w sierpniu 2002r. Wyniki kontroli z dnia 4-10 grudnia 2009r. potwierdziły, że drzewa na działkach nr 448, 500 i 197 zostały wycięte, zaś działkę nr 138 przywrócono do użytkowania. Nie oznacza to jednak, że wymienione działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r., albowiem z dokumentacji wynika, że na ww. działkach ewidencyjnych w okresie od 2003 do 2008 roku znajdowały się lasy, które po 5.05.2008r. zostały wycięte, w celu przywrócenia gruntów do użytkowania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ podał, iż niektóre rubryki nie zostały wypełnione gdyż, albo metoda pomiaru była inna (opisana w uwagach), albo nie stwierdzono na działce użytków rolnych. W kwestii daty przeprowadzenia kontroli przed złożeniem wniosku organ wskazał, że oparł swoje rozstrzygniecie jedynie na części raportu nr 9013-00000013222/08 dotyczącej działek ewidencyjnych nr 500, 138, 448 i 197 ponieważ dla nich stwierdzono brak utrzymywania w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003r. Organ podkreślił, iż wszystkie wnoszone przez stronę zastrzeżenia do raportów z kontroli na miejscu podlegały rozpatrzeniu, do wyników kontroli w dniach 29-30.04.2008r. i 5.05.2008r. producentka nie składała zaś zastrzeżeń.

Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia przeprowadzonej w dniach 29, 30 kwietnia i 5 maja 2008r. kontroli nr 9013-00000013222/08 potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna. Stwierdzono, że złożenie wniosku w dniu 16 maja 2008r. umożliwiało wydanie rozstrzygnięcia w 2009r i termin był przedłużany, samo zaś wydanie rozstrzygnięcia po terminie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewykorzystanie przez organ wszystkich możliwych dostępnych źródeł (wypisów z ewidencji gruntów, obecności strony przy odnajdywaniu i oględzinach zgłaszanych działek);

2. art. 79 § 1 ust. 1 i art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o terminie kontroli;

3. art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że na podstawie zebranego przez organ materiału dowodowego treść decyzji jest obiektywna i zgodna z prawem, w sytuacji gdy materiał dowodowy jest niekompletny, a przeprowadzone kontrole były nierzetelne i nie miały oparcia w przepisach prawa;

4. art. 78 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego,

oraz naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez brak umocowania przeprowadzających kontrolę urzędników, a w konsekwencji również braku wskazania zakresu i podstawy prawnej wykonywanej kontroli;

2. art. 28 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 w zw. z art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia Nr 1122/2009 poprzez brak wskazania w sprawozdaniu z kontroli wymogów i norm będących przedmiotem kontroli, zakresu i charakteru przeprowadzonej kontroli oraz aktów prawnych i norm, w odniesieniu do których wykryto niezgodności oraz brak wskazania jakiej metody pomiarowej użyto w odniesieniu do działek, gdzie zastosowania pomiar o nazwie "inna";

3. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 poprzez niewykorzystanie przez organ wszystkich możliwych dostępnych źródeł (wypisów z ewidencji gruntów, obecności strony przy odnajdywaniu i oględzinach zgłaszanych działek), które w sposób jednoznaczny potwierdziłyby twierdzenia wnioskodawczyni wskazane we wniosku;

4. art. 30 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Nr 796/2004 poprzez brak obiektywnych kryteriów przy dokonywaniu proporcjonalnego zmniejszenia powierzchni całej zgłoszonej działki w stosunku do faktycznie użytkowanej rolniczo dla działek B, C, M, R, S, Ś;

5. art. 25 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 poprzez przyjęcie, że poinformowanie strony o terminie kontroli spowodowałoby utrudnienie czynności kontrolujących;

6. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 poprzez stwierdzenie, że:

a) działka nr 500 na dzień 30.06.2003r. nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w sytuacji gdy podczas kontroli sporządzono jedynie 2 zdjęcia całej kontrolowanej działki i arbitralnie uznano, że rosnące tam młode drzewa rosły już w dacie 30.06.2003r.

b) działka nr 197 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w sytuacji gdy na zdjęciu oznaczonym nr 1263 po jego lewej stronie widnieje uprawiane pole, a wg załączonych do akt sprawy map sytuacyjnych jest to działka nr 198 zakwalifikowana jako nieużytek.

c) działka nr 138 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w sytuacji gdy podczas kontroli wykonano jedynie 3 zdjęcia całej kontrolowanej działki i arbitralnie uznano, że rosnące tam młode drzewa rosły już w dacie 30.06.2003r.;

d) działka nr 448 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w sytuacji gdy w aktach sprawy i na załączonej płycie CD brak jest zdjęć nr 441 i 442 mających dowodzić, że działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej.

Skarżąca zarzuciła organom niedopuszczenie w charakterze dowodu i nieodniesienie się do wykonanych przez jej pełnomocnika (męża) zdjęć przedmiotowych działek rolnych wskazujących na liczne zaniedbania ze strony kontrolujących. Zdaniem skarżącej, Agencja naruszyła podstawową zasadę postępowania administracyjnego, tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. W jej ocenie organ oparł swe twierdzenia na czynnościach subiektywnych, wykonanych wyłącznie przez pracowników Agencji nie konfrontując swojej wiedzy z innymi obiektywnymi źródłami (wypisami z ewidencji gruntów, zeznania świadków, zdjęcia działek rolnych wykonane przez stronę).

Skarżąca zakwestionowała dopuszczenie jako dowodu w sprawie, wyników przeprowadzonych kontroli, powołując się na brak znajdującego się w aktach sprawy imiennego upoważnienia dla osób przeprowadzających kontrole. Podnosiła, iż dla wykazania, czy w okresie objętym wnioskiem producentka prowadziła działalność rolniczą, niezbędny był dowód z opinii biegłego, którego organ nie powołał.

Skarżąca podkreśliła, że informacja dotycząca określenia metody pomiaru – GPS - powinna znaleźć się w raporcie z kontroli a nie dopiero w uzasadnieniu decyzji. Zarzuciła również, iż urządzenie GPS nie jest w 100% miarodajne, a w związku z tym jego wyliczenia nie powinny być brane pod uwagę jako jedyna podstawa do wyliczeń i lokalizacji nieruchomości.

W końcowej części skargi jej autorka wskazała na niejednokrotnie "odręczne" pomniejszenie powierzchni działek B, C, M, R, S. i Ś.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Sąd w pierwszej kolejności rozważył zasadność zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania, zbadał zarzut wadliwości ustaleń faktycznych i wreszcie odniósł się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z obowiązującym w dacie przeprowadzonych kontroli na miejscu art. 23 rozporządzenia Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Stosownie do art. 23a ww. rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum, który to okres nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Niezapowiedziany charakter kontroli na miejscu służyć ma wykluczeniu ewentualnych "przygotowań" do kontroli ze strony rolnika. Kontrole na miejscu dotyczące obszaru składają się z dwóch części, z których pierwsza odnosi się do weryfikacji i dokonania pomiaru zgłoszonych działek rolnych na podstawie posiadanego materiału graficznego, a druga część obejmuje fizyczną inspekcję działek w celu weryfikacji zgłoszonej uprawy i jej jakości, jak również rzeczywistych rozmiarów działek rolnych (pkt 36 preambuły do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności skontrolowane programy pomocy i wnioski. Rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli (art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 796/2004).

W konsekwencji powyższej regulacji, należy uznać, że udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy, a skoro tak to organ nie ma również obowiązku zawiadamiania strony o terminie kontroli. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. Z analizy akt administracyjnych wynika, że skarżąca zarówno zapoznała się z wynikami kontroli jak również wniosła do dwóch z nich zastrzeżenia. Okoliczność, że ani ona ani jej pełnomocnik nie byli obecni podczas kontroli, oraz że organy nie uwzględniły podniesionych przez nią zastrzeżeń, nie dyskwalifikuje prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Nieuwzględnienie przez organ zastrzeżeń skarżącej nie może uzasadniać wniosku o pominięciu jej stanowiska w sprawie. Organ I instancji na piśmie wyjaśniał motywy dla których zastrzeżenia skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Rozważania odnośnie podniesionych zarzutów znajdują także odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niewykorzystania przez organy danych z ewidencji gruntów i budynków, albowiem o kwalifikacji gruntu do płatności zgodnie z rozporządzeniem Nr 1782/2004 przesądza aktualne jego wykorzystywanie, a nie rolnicze przeznaczenie określone w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnie upraw należy określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Ponadto ze względu na cel, wpis do ewidencji gruntów i budynków ma charakter przede wszystkim informacyjny i nie wiążą się z nim żadne domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Raporty z kontroli stanowią dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, względnie podmioty upoważnione przez organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przedmiotowe raporty z kontroli zostały sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 68 § 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Nie polega na prawdzie podniesiony przez skarżącą zarzut przyjęcia jako dowodu w sprawie raportów z kontroli sporządzonych przez osoby nieuprawnione. Organy administracji przyznające płatności dokonują oceny prawidłowości przeprowadzonej kontroli w oparciu o regulacje zawarte w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz przepisy Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 31 pkt 1 ustawy o płatnościach, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm; czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. Dokonujący w gospodarstwie rolnika czynności kontrolnych inspektorzy terenowi: [...], legitymowali się ważnymi w dniu kontroli, imiennymi upoważnieniami do jej przeprowadzenia na miejscu metodą inspekcji terenowej i foto, wydanymi z upoważnienia Prezesa ARiMR przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (art. 31 ust. 1 ustawy o płatnościach, k. 28 - 32 akt sądowych). Zarzut skarżącej, iż raport z kontroli sporządziły osoby nie będące pracownikami ARiMR nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004 powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością równą wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Urządzenia GPS spełniają wymagania Komisji Europejskiej w zakresie dokładności.

Dokonane za pomocą urządzenia GPS pomiary działek przez posiadających stosowne upoważnienia od Prezesa ARiMR pracowników, którzy sporządzili w przepisanej formie raport, wykonali dokumentację fotograficzną nieruchomości będących w użytkowaniu M. K. należy uznać za spełniające warunki formalne i merytoryczne, w związku z tym brak podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia kontroli.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wskazać należy że zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Takim przepisem jest art. 3 ust. 2 ustawy, który w pkt 2 nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Odmawiając przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego organ nie naruszył wyżej wymienionego obowiązku. W sposób wyczerpujący uzasadnił natomiast dlaczego miarodajnym dowodem w niniejszej sprawie są raporty sporządzone przez uprawnione osoby, w których wskazano termin i zakres przeprowadzonych czynności kontrolnych. Za potwierdzeniem stanowiska organu przemawia również znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna na płycie CD. Fakt złożenia przez pełnomocnika skarżącej dodatkowego materiału dowodowego w postaci fotografii działek rolnych nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.

Odnośnie braku w aktach sprawy i na załączonej płycie CD zdjęć nr 441 i 442 dotyczących działki nr 448, uchybienie to, jak wynika z wyjaśnień organu, zostało spowodowane błędnym oznaczeniem zdjęć dokumentujących stan działki rolnej U, które w rzeczywistości oznaczone są numerami 0341 i 0342 i znajdują się w wykonanej dokumentacji fotograficznej. Powyższe uchybienie, zdaniem Sądu nie miało więc wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego stosowne rozporządzenia (Dz.U. WE nr L 270 z 21.10.2003r., s. 1), jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia Nr 1973/2004 – 1,00 ha. Stosownie do art. 143b ust. 5 rozporządzenia Nr 1782/2003, do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003r.

Utrzymywanie gruntów rolnych zgodnie z normami ( a zatem w dobrej kulturze rolnej), oznacza, że grunty te nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, za wyjątkiem tych drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody lub mają znaczenie dla ochrony wód i gleb lub też nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną (§ 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm Dz.U. Nr 46, poz. 306 ze zm.).

W ocenie Sądu organy wykazały, że na dzień 30 czerwca 2003r. działki rolne N, T, U, Z (działki ewidencyjne nr 500, 138, 448 i 197) nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej ustalenia organów w tym zakresie nie są arbitralne. Trudno bowiem uznać, aby zeznania świadków, czy wyjaśnienia samej strony mogły podważać ustalenia organu oparte na dowodach materialnych w postaci dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz wpisów w protokole kontroli. Zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja pozwala uznać, że organy dokonały prawidłowej oceny w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych gruntów do JPO. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca razem z wnioskiem o przyznanie płatności na 2008r. przedłożyła załączniki graficzne, określające położenie wskazanych wyżej działek ewidencyjnych, z których jednoznacznie wynika, iż były one zalesione.

Zdjęcia lotnicze zostały wykonane dla działki nr 197 w maju 2003r., dla działek nr 138, 500 i 448 w sierpniu 2002r. w tej sytuacji nie sposób było uznać, że na przedmiotowych działkach znajdowały się tereny utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dacie 30.06.2003r.

Również odnośnie ustalenia powierzchni działek rolnych B, C, M, R, S i Ś kwalifikującej się do JPO organ, mając do dyspozycji ww. dokumentację, w sposób logiczny i przekonujący uzasadnił dlaczego nie uwzględnił całej powierzchni zadeklarowanej.

Reasumując wskazać należy, iż organy administracji rozpatrzyły cały materiał dowodowy, odniosły się do dowodów wskazywanych przez skarżącą, kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a wydane w oparciu o jej wyniki rozstrzygniecie odpowiada prawu. Skoro różnica między powierzchnią deklarowaną do JPO (39,19ha), a powierzchnią stwierdzoną (21,97ha) stanowi 78,38% powierzchni zatwierdzonej, to organ pierwszej instancji zasadnie, na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29.10.2004r. wykluczył rolnika z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym i odmówił M. K. przyznania tych płatności, oraz prawidłowo nałożył na wnioskodawczynię sankcję z tytułu JPO w kwocie 5.842,92 zł (powierzchnia 17,22ha x stawka JPO 339,31 zł/ha).

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.