Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 742/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7, art. 31 zo ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi "K I" Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 maja 2022 r. nr 100000/71/12/2022 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 480 ( czterysta osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 2 maja 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ lub ZUS), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) - dalej jako ustawa o COVID, w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), odmówił K sp. z o.o. z/s w G. (dalej: Spółka lub Skarżąca) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W uzasadnieniu ZUS stwierdza, że w dniu 5 maja 2020 r. Spółka złożyła wniosek o z zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2020 r. ZUS odmówił Spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za ww. okres.

Organ administracyjny stwierdził w decyzji, że na dzień 29 lutego 2020 r. brak było zgłoszonych ubezpieczonych.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS decyzją z dnia 25 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek od marca 2020 r. do maja 2020 r.

W dniu 23 lutego 2021 r. Spółka złożyła skargę na ww. decyzję z dnia 25 stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W dniu 10 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok o sygnaturze I SA/Gd 831/21, w którym uchylił decyzję z dnia 25 stycznia 2021 r.

W ocenie Sądu kwestionowana decyzja nie spełniała wymogów formalnych.

ZUS dalej wskazał, że w dniu 2 lutego 2022 r. Spółka została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie wniosku złożonego w dniu 11 maja 2020 r. o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. oraz o prawach przysługujących stronie zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz.735 – dalej: k.p.a.), zaś w dniu 6 kwietnia 2022 r. zostało do Spółki skierowane zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie ww. wniosku oraz zawarta została informacja o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, stanowiących podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Jednocześnie ZUS wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2022 r. przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez pracownika Spółki, oraz że Spółka nie skorzystała z przysługującego jej prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r.

Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sygn. I SA/Gd 831/21, z dnia 10 listopada 2021 r., polegającej na odmowie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r., podczas gdy WSA w przedmiotowej sprawie uznał, że Skarżąca była zgłoszona jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, a zatem spełniła wymóg określony w art. 31 zo ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19,

b) art. 31 zo ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 poprzez nieprawidłowe nieprzyznanie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należne za maj 2020 r. w sytuacji, gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki do przyznania takiego prawa,

c) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, cechującego się brakiem dbałości rzetelnego zgromadzenia wszystkich dowodów w sprawie oraz o dokładne ustalenie stanu faktycznego, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, co skutkowało wydaniem nieprawidłowego orzeczenia, godzącego w słuszny interes Skarżącej poprzez nieprawidłowe uznanie, iż Skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek do przyznania jej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za wnioskowany okres,

d) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób budzący wątpliwości, co do zasad, jakimi kierował się organ podczas wydawania orzeczenia,

e) art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz oparcie oceny o nieprawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, skutkującą wydaniem orzeczenia sprzecznego z przepisami ustawy o COVID-19,

f) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieprawidłowe uznanie, iż skarżąca w okresie ustawowo wymaganym do zwolnienia nie zgłosiła pracowników do ubezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że w wymaganym okresie zgłosiła pracowników do ubezpieczenia społecznego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. oraz art. 135 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji w części odmawiającej prawa do zwolnienia Skarżącej z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r., jednocześnie na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. Spółka wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, uzupełniając brakującą w decyzji argumentację przemawiającą za oddaleniem rozpoznawanego wniosku skarżącej Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na rażące naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a., polegające na niezastosowaniu przez ZUS oceny prawnej i wskazań do dalszego postępowania wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r., w sprawie o sygn. I SA/Gd 831/21, która zachowuje tożsamość podmiotową i przedmiotową z niniejszym postępowaniem.

Jak trafnie zauważa Skarżąca, decyzja nie ma żadnego merytorycznego uzasadnienia, ograniczając się jedynie do przedstawienia przebiegu przedmiotowego postępowania. Organ powołuje się na rzekome uchybienia formalne w uchylonej przez Sąd decyzji przy czym tego rodzaju argumenty nie były przez WSA podnoszone.

WSA w Gdańsku, rozpoznając przedmiotową sprawę wyrokiem z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 831/21 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 26 sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu tegoż wyroku WSA wskazał, iż konstrukcja przepisu art. 31 zo ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, zaznaczając przy tym, że przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku, wymóg dotyczący zgłoszenia Skarżącej jako płatnika składek zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją.

Odczytując przepis art.. 31 zo ust. 1 ustawy o COVID-19, należy przyjąć, że:

1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacanie nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacanie nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacanie nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I GSK 135/21, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. I SA/Gd 352/21.

W dalszej części uzasadnienia, WSA, rozpoznając przedmiotową sprawę wskazał, że Skarżąca była zgłoszona jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, a zatem ponad wszelką wątpliwość spełniła wymóg określony w art. 31 zo ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, a tym samym niezasadnie organ odmówił Skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek za maj 2020 r., wskazując, że ponownie rozpoznając sprawę ZUS uwzględni stanowisko Sądu.

Pomimo jasno określonych wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przedmiotowym orzeczeniu, ZUS ponownie odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych, w tym również za maj 2020 r., w żaden sposób nie uzasadniając swojego stanowiska.

Należy podkreślić, że argumentacja organu w kwestii rozpoznawanego wniosku musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, a jej brak nie może być uzupełniony w odpowiedzi na skargę, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Skoro ZUS nie wykonał w żaden sposób wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartych w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 831/21, naruszył art. 153 p.p.s.a.

Skutkiem czego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.