Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1649/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP, organ), działając na podstawie przepisów art. 245 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz.1410 oraz z 2015 r., poz. 1266, dalej pwp) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2020 r., którą - na podstawie art. 132 ust.2 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 1 pwp - odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny TYTAN zgłoszony [...] września 2014 r. przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W.(dalej skarżąca spółka, strona) pod numerem [...], w zakresie zgłoszonych towarów w klasie 01: chemikalia do zapobiegania pleśni i rdzy, kleje budowlane, kleje do celów innych niż do użytku biurowego i domowego, kleje do celów przemysłowych, kleje do płytek ceramicznych, kleje do tapet, preparaty do klejenia i gruntowania, preparaty konserwujące stosowane w murarstwie, preparaty przeciwwilgociowe stosowane w murarstwie, preparaty zapobiegające tworzeniu się osadów, produkty chemiczne do stosowania jako środki mocujące, mianowicie samoutwardzalna żywica syntetyczna i zaprawy do zakotwiczania elementów mocujących zawarte w kartuszach, produkty chemiczne przeznaczone dla przemysłu, środki do konserwacji betonu, z wyjątkiem farb i olejów, środki do konserwacji cegieł, z wyjątkiem farb i olejów, środki do konserwacji cementu, z wyjątkiem farb i olejów, środki do konserwacji ceramiki, z wyjątkiem farb i olejów, środki do konserwacji murów, z wyjątkiem farb i olejów, żywice akrylowe w stanie surowym, żywice epoksydowe w stanie surowym, żywice syntetyczne w stanie surowym, żywice sztuczne w stanie surowym; w klasie 17: aerozolowe piany poliuretanowe, farby izolacyjne, materiały izolacyjne, materiały na uszczelnienia drzwi i okien, materiały uszczelniające, podkładki z gumy, substancje do izolacji przeciwwilgociowych budynków, substancje uszczelniające do połączeń, taśmy przylepne nie do użytku biurowego, medycznego czy domowego, taśmy uszczelniające do drzwi i okien, taśmy izolacyjne, uszczelki, uszczelniacze silikonowe i akrylowe, uszczelnienia wodoodporne, zaprawy izolacyjne, żywice syntetyczne; oraz w klasie 19: bitumiczne powłoki dachowe, bitumiczne wyroby dla budownictwa, bitumy, gonty, konstrukcyjne elementy niemetalowe dla budownictwa, materiały do budowy, pokryć i naprawy nawierzchni drogowych, niemetalowe pokrycia dachowe, papy, pokrycia niemetalowe dla budownictwa, taśmy smołowane dla budownictwa, tynki, wykończeniowe elementy dachów, niemetalowe, zaprawy budowlane, utrzymał w mocy tę decyzję.

U podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy słowny TYTAN legło ustalenie przez organ podobieństwa tego znaku do:

- unijnego znaku towarowego TyTan, z pierwszeństwem od dnia [..,].06.2005r. na rzecz B. CO., LTD, ES przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 1: Catalyzers; thickening agents; viscosity enhancers; catalysts; integrating agent; smoothers; glazing agents, fluid modifiers; viscosity regulators; rubber converging accelerators; rubber chemical additives; multi-chelating agents; water-soluble converging accelerators; surface tension reducing chemicals; smooth increasing chemicals; titanium oxide; titanium dioxide for industrial purposes; industrial chemicals; surface-active agents / Katalizatory chemiczne; zagęszczacze; polepszacze lepkości; katalizatory; środki spajające; gładziki kształtowe; środki do glazurowania; modyfikatory cieczy; regulatory lepkości; przyśpieszacze konwergencji kauczuku; dodatki chemiczne do kauczuku; odczynniki multichelatujące; przyśpieszacze konwergencji rozpuszczalne w wodzie; substancje chemiczne do redukcji napięcia powierzchniowego; chemikalia wygładzające; tlenek tytanu; bezwodnik tytanu do celów przemysłowych; preparaty chemiczne dla przemysłu; czynniki powierzchniowo-czynne.

- unijnego znaku towarowego [...] TITAN, z pierwszeństwem od dnia [...].03.2008r. na rzecz T., GB przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 19: Building materials (non-metallic); non-metallic rigid pipes for building; asphalt, pitch and bitumen; non-metallic transportable buildings; monuments, not of metal / Materiały budowlane (niemetalowe); rury sztywne niemetalowe stosowane w budownictwie; asfalt, paki bitumy; budynki przenośne niemetalowe; pomniki niemetalowe.

- unijnego znaku towarowego [...] Titan, z pierwszeństwem od dnia [...].10.2002r. na rzecz C. GmbH, DE przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 17: Tubes of rubber, rubber substitute materials and plastics, the aforesaid goods with or without textile and/or metallic stress bearing inserts / Rury z gumy, gumowych materiałów zastępczych i tworzyw sztucznych, wyżej wymienione towary z tekstylnymi i / lub metalowymi wkładkami naprężającymi lub bez nich.

- unijnego znaku towarowego [...] TITAN, z pierwszeństwem od dnia [...].10.2013r. na rzecz S., SE przeznaczonego do oznaczania następujących towarów z klasy 19: Flexible ducts and pipes made of PVC coated polyester for ventilation installations for mine and tunnel construction / Elastyczne kanały i rury wykonane z poliestru powlekanego PVC do instalacji wentylacyjnych do budowy kopalni i tuneli.

Ustalone/stwierdzone podobieństwo spornego znaku towarowego słownego TYTAN do ww. unijnych znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem dotyczyło – według organu - zarówno samych oznaczeń, jak również towarów, do oznaczania których znaki zostały przeznaczone. Odnośnie znaku TyTan ([...]) organ wskazał, że znak ten obejmuje produkty chemiczne przeznaczone dla przemysłu. Preparatami, produktami chemicznymi stosowanymi w przemyśle są m.in. kleje, środki do konserwacji czy przeciw wilgoci, Zatem do ogólnego sformułowania preparatów chemicznych należy zaliczyć wszystkie wymienione produkty z klasy 01 tego znaku. Wskazana forma czy sposób produkcji nie jest objęta ochroną, lecz produkt wskazany w wykazie towarów. Oświadczenie B. przyznające, że oba podmioty prowadzą działalność na różnych obszarach i od ponad 13 lat współistnieją na rynku europejskim, a także uzyskanie listu zgody nie zostały ocenione przez organ, gdyż przepisy ustawy pwp nie przewidują tego rodzaju uregulowań prawnych. W znaku TITAN ([...]) nie budzą wątpliwości bitumiczne powłoki dachowe, bitumiczne wyroby dla budownictwa, bitumy, ponieważ są inaczej nazwanymi asfaltami, pakami czy bitumami. W kwestii konkretnego wskazywania towarów należy formułować w podaniach precyzyjne terminy, jednakże organ nie ma możliwości weryfikowania już zarejestrowanych znaków ani procedur badań znaków unijnych. Dlatego dokonuje analizy na podstawie dokumentów. Przeciwstawiony znak miał ochronę na m.in. materiały budowlane (niemetalowe) i towary przedmiotowego/spornego znaku zawierające się w tychże materiałach. podlegają ocenie podobieństwa. Zatem wszystkie towary klasy 19 są podobnymi i będą wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia. W znaku Titan ([...]) nie zachodzi jednorodzajowość towarów, jednak dostrzegalna jest zależność komplementarna, ponieważ do produkcji rur gumowych czy z tworzyw sztucznych może być wykorzystywane: poliuretan, farby izolacyjne czy ogólnie materiały izolacyjne bądź substancje uszczelniające, nie wspominając o podkładkach gumowych, uszczelkach czy taśmach. W przypadku znaku TITAN ([...]) do elastycznych kanałów i rur wykonanych z poliestru ponownie mogą być użyte materiały z zakresu wskazanego w przedmiotowym/spornym znaku. W przeciwstawionych znakach występują podobne hasła, które bezpośrednio służą do oznaczania podobnych usług/towarów. Organ natomiast, porównuje zakresy ochrony uwidocznione w rejestrze znaków. Bada oznaczenia w takiej formie, w jakiej zostały zgłoszone do ochrony i w jakim zakresie zostały zarejestrowane; w postępowaniu zgłoszeniowym ocenia podobieństwo znaków i towarów/usług w sposób abstrakcyjny, to znaczy w oderwaniu od ich obecności na rynku.

Organ nie uznał argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżąca spółka, wskazując na przynależność do Grupy S. - będącej holdingiem spółek zajmujących się produkcją i dystrybucją chemii budowlanej, która jest jednym z czterech największych producentów pianki poliuretanowej na świecie, jak również produkuje i sprzedaje kleje, uszczelniacze, mocowania, systemy izolacji budynków i wiele innych produktów pod markami TYTAN PROFESSIONAL oraz TYTAN – podniosła m. in., że w sprawie nie uwzględniono znajomości marki TYTAN wśród odbiorców poszukujących produktów remontowo-budowlanych. Skarżąca spółka posiada szereg rejestracji znaków towarowych zawierających słowo TYTAN, a żaden z właścicieli znaków towarowych wskazanych przez Urząd nie sprzeciwił się tym rejestracjom, z czego należy wnioskować, że faktycznie nie sprzeciwia się istnieniu marki TYTAN na rynku chemii budowlanej, ponieważ działalność skarżącej spółki nie jest dla tych podmiotów konkurencyjna, nie zagraża ich interesom i nie powoduje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców. Organ natomiast, porównując wykaz towarów znaków towarowych wskazanych w decyzji z wykazem skarżącej spółki, nie uwzględnił całokształtu okoliczności decydujących o uznaniu danych towarów za podobne czy identyczne, przy czym o podobieństwie towarów decyduje posiadanie przez nie podobnych cech oraz zaspokajanie podobnych potrzeb z punktu widzenia konsumenta. Odnośnie znaku [...] TyTan organ zignorował obszerność klasy 01, obejmującej różne produkty; produkty skarżącej spółki (kierowane do nieograniczonego kręgu odbiorców) dostępne są w marketach i składach budowlanych, natomiast firma B. wprowadza swoje produkty (nie będące finalnymi tylko surowcami przeznaczonymi do stosowania przez wyspecjalizowane podmioty) do obrotu kanałem bezpośrednim, to znaczy poprzez zawieranie umów z tymi podmiotami. Nadto firma B. złożyła oświadczenie o prowadzeniu przez nią i skarżącą spółkę działalności na różnych obszarach i bezkolizyjnym współistnieniu na rynku europejskim oraz o zgodzie na rejestrację przez skarżąca znaków towarowych na terenie Unii Europejskiej w klasie 01 dla wymienionych w oświadczeniu produktów. Odnośnie znaku [...] TITAN organ nie wyjaśnił dokładnie, dlaczego uznał podobieństwo towarów; nadto rejestracja tego znaku towarowego wygasła 19 marca 2018 r. Właściciel znaku [...] TITAN specjalizuje się w produkcji opon; nie jest więc konkurencją skarżącej spółki, która działa w branży chemii budowlanej, a nie motoryzacyjnej (organ natomiast uznał zależność komplementarną między wykazem towarów znaku wcześniejszego i wykazem skarżącej wynikającą z faktu, że do produkcji rur gumowych czy rur z tworzyw sztucznych mogą być wykorzystywane takie produkty jak poliuretan, farby izolacyjne czy substancje uszczelniające). Co do znaku [...] TITAN organ lakonicznie uzasadnił podobieństwo między porównywanymi produktami. Tymczasem towary właściciela tego znaku obejmują niezwykle wąski katalog inwestycji budowlanych, to jest budowania tuneli i kopalni, towary oznaczone tym znakiem należą do produktów dedykowanych szczególnej kategorii odbiorców-specjalistów, a nie do szerokiego kręgu klientów; żadna zaś z porównywanych pozycji nie wykazuje względem siebie choćby niewielkiego stopnia podobieństwa. Reasumując argumentację wniosku skarżąca spółka wskazała, że towary zawarte w zgłoszeniu [...] (spornego znaku towarowego słownego TYTAN) nie są podobne do towarów wcześniejszych znaków wskazanych w decyzji Urzędu Patentowego RP. Nie kwestionowała natomiast, że znaki wskazane w decyzji są w pewnym stopniu podobne do spornego znaku. Z uwagi jednak na fakt, iż przeznaczone są do oznaczania różnych towarów ryzyko wprowadzenia w błąd nie może się zmaterializować.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ, w odniesieniu do treści ww. przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, podniósł w szczególności, że odstępuje od analizy przeciwstawionego znaku towarowego [...] TITAN, z uwagi na wygaśnięcie rejestracji. Organ potwierdził natomiast słuszność decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp w kontekście podobieństwa pozostałych trzech znaków unijnych akcentując, że ryzyko wprowadzenia w błąd w konkretnej sprawie zależy od następujących elementów:

ustalenia relewantnego kręgu odbiorców, względem którego należy dokonywać analiz,

ustalenia podobieństwa towarów, do oznaczania których służą oba oznaczenia,

ustalenia podobieństwa samych oznaczeń.

Dalej organ – podtrzymując argumenty zawarte w ww. decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] maja 2020 r. - wyjaśnił w jakich płaszczyznach należy rozpatrywać podobieństwo towarów/usług i oznaczeń na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp - to jest należy dokonać oceny podobieństwa towarów biorąc pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują relacje pomiędzy tymi towarami/usługami, w tym takie jak ich rodzaj, przeznaczenie, sposób użytkowania, oraz to czy konkurują ze sobą lub są względem siebie komplementarne - podnosząc też w tym zakresie niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. Następnie należy ocenić krąg odbiorców towarów wskazanych w porównywanych znakach, który w sprawie – według organu - jest niezwykle szeroki. Odbiorcami towarów ujętych w wykazach przeciwstawianych znaków są bowiem osoby zainteresowane nabywaniem produktów chemicznych, pod kątem spełnianych wymagań, których można określić jako wystarczająco uważnych i poinformowanych. Co do płaszczyzny podobieństwa oznaczeń organ, oceniając ryzyko konfuzji, uwzględnił sposób postrzegania znaku towarowego przez odbiorcę podnosząc m.in., że przeciętny konsument normalnie postrzega znak towarowy jako całość i nie oddaje się badaniu jego różnych detali, co do zasady najłatwiej zapamiętywane są dominujące i odróżniające go cechy, a przy dokonywaniu oceny podobieństwa oznaczeń konieczne jest uwzględnienie wrażenia, jakie porównywane znaki wywierają na przeciętnego odbiorcę. W tej sprawie całościowe wrażenie, jakie wywołuje znak, dotyczy jednego słownego elementu. Organ stwierdził więc wysokie podobieństwo porównywanych oznaczeń w warstwie słownej i fonetycznej podkreślając, że przy braku grafiki, oznaczenia te oddziaływują na odbiorcę głównie poprzez warstwę słowną, a o tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów lub usług, dla oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy. Konfrontowane znaki organ porównał w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, biorąc pod uwagę siłę ich oddziaływania. Wywiódł na tej podstawie, że znaki, na które udzielono prawo ochronne oraz zgłoszony znak (sporny) są oznaczeniami podobnymi i mogą wprowadzić w błąd potencjalnych odbiorców, co do źródła komercyjnego pochodzenia towarów, podkreślając przy tym wysokie podobieństwo towarów zgłoszonego znaku towarowego i przeciwstawionych znaków towarowych, identyczność kręgu odbiorców oraz wysokie podobieństwo samych oznaczeń.

W każdym z przeciwstawionych znaków towarowych występują towary w ramach ogólnych pojęć. Zdaniem organu taka ocena jest zgodna z funkcjonującym stanem prawnym i potwierdzona w orzecznictwie, gdyż za towary podobne należy uznać te, w których szersze ich definicje znaczeniowe obejmują określenia węższe. Towary/usługi mogą zostać uznane za identyczne/podobne, jeśli oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym należą do kategorii bardziej ogólnej, objętej wnioskiem o rejestrację znaku towarowego lub jeśli towary/usługi objęte wnioskiem o rejestrację znaku towarowego należą do bardziej ogólnej kategorii objętej wcześniejszym znakiem towarowym.

Pierwszy z ww. znaków przeciwstawionych znak TyTan ([...]) obejmuje produkty chemiczne przeznaczone dla przemysłu. Preparatami, produktami chemicznymi stosowanymi w przemyśle są zaś m.in. kleje, środki do konserwacji czy przeciw wilgoci. Zatem do ogólnego sformułowania preparatów chemicznych należy zaliczyć wszystkie wymienione produkty z klasy 01 przedmiotowego oznaczenia. Do preparatów chemicznych zalicza się np. rozpuszczalniki, pigmenty, superplastyfikatory, kleje, dodatki, oleje i substancje zapachowe, przyspieszacze, czyli substancje zwiększające katalitycznie szybkość utwardzania żywicy syntetycznej, które są m. in. towarem w znaku [...], zaś w znaku [...] zgłaszający ujął produkty chemiczne do stosowania jako środki mocujące, mianowicie samoutwardzalna żywica syntetyczna. Zatem oba porównane towary niewątpliwie są kompatybilne (wzajemnie się uzupełniają).

W drugim znaku Titan ([...]) wprawdzie nie zachodzi jednorodzajowość towarów, ale dostrzegalna jest zależność komplementarna, ponieważ do produkcji rur gumowych czy z tworzyw sztucznych mogą być wykorzystywane poliuretan, farby izolacyjne czy ogólnie materiały izolacyjne bądź substancje uszczelniające, a także podkładki gumowe, uszczelki czy taśmy.

Organ podkreślił też, iż ma świadomość, że każde oznaczenie powinno być analizowane w stosunku do konkretnych towarów, jednak w tym przypadku jest wyjątek potwierdzony w orzecznictwie, że jeśli ta sama podstawa odmowy rejestracji podnoszona jest wobec kategorii lub grupy towarów lub usług, organ może ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia obejmującego wszystkie rozpatrywane towary lub usługi; organ może ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia, jeżeli istnieje ta sama podstawa odmowy i jest ona podnoszona wobec kategorii lub grupy towarów lub usług, między którymi istnieje na tyle bezpośredni i konkretny związek, że tworzą one jedną kategorię lub jedną grupę towarów lub usług o dostatecznie jednorodnym charakterze. W niniejszym przypadku/sprawie wskazana sytuacja ma miejsce.

Organ w postępowaniu zgłoszeniowym ocenia podobieństwo znaków i towarów w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od ich obecności na rynku, a nie w jaki sposób znaki są używane na rynku (wyjątkiem jest badanie złożonych dowodów renomy, powszechnej znajomość znaku oraz wtórnej zdolności odróżniającej znaku).

W sprawie występuje również podobieństwo oznaczeń. Rozpatrywany znak towarowy to oznaczenie słowne, tak jak znaki kolizyjne, co w efekcie można uznać, że odbiorca pomyli te znaki, gdyż np. TYTAN a TyTan będzie dla niego niezauważalną różnicą, zarówno w odbiorze wizualnym, jak i fonetycznym. Biorąc pod uwagę wysokie podobieństwo porównywanych znaków towarowych oraz podobieństwo towarów, do oznaczania jakich służą, organ stwierdził w sprawie istnienie niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd co do ich pochodzenia. Niebezpieczeństwo to jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń. Współistnienie na rynku zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków towarowych oraz rozpatrywanego (spornego) znaku TYTAN ([...]), skutkuje powstaniem ryzyka wprowadzenia w błąd nabywcy, co do pochodzenia oferowanych towarów lub co najmniej istnienia pomiędzy uprawnionym z rejestracji a zgłaszającym związków gospodarczych. Ocena istnienia ryzyka dokonywana jest z punktu widzenia przeciętnego konsumenta należycie poinformowanego, dostatecznie uważnego i rozsądnego. Przeciętny nabywca towarów może skojarzyć rozpatrywany znak towarowy, na podstawie występującego w analizowanym znaku słowa "TYTAN", z wcześniejszymi oznaczeniami, błędnie sądząc, że towary nimi oznaczane pochodzą od tego samego przedsiębiorcy. Nadto w wypadku kolizji dwóch znaków wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. Zasada ta jest konsekwencją przekonania, że przedsiębiorca, który dla towarów tego samego rodzaju wybiera znak towarowy podobny do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem działa na własne ryzyko i wątpliwości winny być rozstrzygane na jego niekorzyść.

Według organu przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena możliwości udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony pod numerem [...], nie zaś ocena sposobu używania w rzeczywistym obrocie gospodarczym. Nie ma zatem znaczenia, że od 1999 roku zgłaszający (skarżąca spółka) uczestniczy w obrocie gospodarczym w ramach działalności Grupy S. Z uwagi na fakt, że oceny podobieństwa znaków towarowych dokonuje się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, jak również, że do stwierdzenia podobieństwa znaków nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków, lecz wystarczy tylko istnienie takiej możliwości, można stwierdzić, że równoległe istnienie na rynku porównywanych znaków towarowych mogłoby budzić niepotrzebne wątpliwości wśród potencjalnych odbiorców oraz skutkować konfliktem interesów firm.

Organ wskazał też, że ocenia każdą sprawę indywidualnie. Przede wszystkim istotna jest data pierwszeństwa zgłoszenia, gdyż to ona decyduje o priorytecie przyznania ochrony na dany znak. Artykuł 123 pwp wskazuje bowiem, że ochrona jest udzielana na datę zgłoszenia/pierwszeństwa, a nie na datę rozpatrywania wniosku. Żadne wcześniejsze postępowanie nie może być wyznacznikiem zapadłego rozstrzygnięcia, albowiem każde zgłoszenie bada się oddzielnie, z uwzględnieniem konkretnych warunków sprawy i zebranego materiału. Odnośnie argumentacji skarżącej spółki na temat nie uwzględnienia przy tym znajomości marki "TYTAN" wśród odbiorców poszukujących produktów remontowo-budowlanych, organ wskazał, że nie przeprowadza ankiet wśród odbiorców z danej branży. Tego rodzaju dowody dostarczane są przez stronę postępowania w sytuacji np. udowodnienia nabycia przez znak wtórnej zdolności odróżniającej bądź wykazywania renomy znaku. W kwestii natomiast ww. oświadczenia firmy B. na temat bezkolizyjnego współistnienia na rynku europejskim i zgody na rejestrację spornego znaku organ powtórzył, że przepisy pwp, jak i przepisy unijne, nie przewidują tego rodzaju uregulowań prawnych.

Skarżąca spółka nie zgodziła się z powyższą decyzją, zaskarżając ją do Sądu w części odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy TYTAN zgłoszony pod numerem [...] z uwagi na stwierdzenie podobieństwa do ww. unijnych znaków towarowych [...],[...] oraz [...] (dalej jako znaki wcześniejsze). W skardze zarzuciła tej decyzji:

1) naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

a) naruszeniu art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) poprzez pominięcie istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na wydanie decyzji oraz brak przeprowadzenia wnikliwej analizy stanu faktycznego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia, a w szczególności:

błędne ustalenie, że towary z listy objętej zgłoszeniem znaku skarżącej spółki są podobne do towarów objętych rejestracją znaku [...], opierając się na założeniach sprzecznych z taksonomią przedstawiającą strukturę hierarchiczną klasy 01 poprzez wskazanie, że do pozycji Środki chemiczne dla przemysłu (industrial chemicals) należy zaliczyć pojęcie Kleje i preparaty klejące przeznaczone dla przemysłu (industrial adhesive), podczas gdy są to dwie odrębne kategorie generalne,

przyjęcie błędnej wykładni pojęcia komplementarność towarów, co doprowadziło organ do nieprawidłowego ustalenia, że towary z listy objętej zgłoszeniem znaku skarżącej spółki są komplementarne względem towarów objętych rejestracją znaku [...],

niedostateczne zbadanie okoliczności wpływających na możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd poprzez ograniczenie się jedynie do porównania listy towarów oraz oznaczeń, podczas gdy przy ocenie ryzyka konfuzji organ powinien uwzględnić całokształt okoliczności, w tym m.in. charakter, przeznaczenie, sposób użycia oraz kanały dystrybucji porównywanych towarów oraz to, że skarżąca posiada liczne rejestrację znaków towarowych TYTAN i TYTAN PROFESSIONAL, które to znaki cieszą się uznaniem i rozpoznawalnością wśród odbiorców poszukujących produktów remontowo- budowlanych oraz, że żaden z właścicieli znaków towarowych wskazanych przez organ faktycznie nie sprzeciwia się istnieniu marki TYTAN na rynku chemii budowlanej,

- błędne ustalenie właściwego kręgu odbiorców porównywanych towarów poprzez uznanie, że odbiorcami towarów skarżącej i towarów objętych rejestracjami wskazanymi jako podstawa wydanej decyzji są tożsame podmioty, wówczas gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, że porównywane towary mają inne przeznaczenie oraz inne kanały dystrybucji, a ponadto żaden z właścicieli wcześniejszych znaków nie stanowi dla skarżącej spółki bezpośredniej konkurencji oraz nie oferuje produktów podobnych rodzajowo do produktów oferowanych przez skarżącą;

naruszeniu art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie dowodu w postaci przedłożonej umowy o współistnieniu pomiędzy skarżącą spółką a właścicielem wcześniejszego znaku – B. Co. Ltd., a ponadto sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym oraz brak należytego wyjaśnienia skarżącej przesłanek prawnych i faktycznych, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, w szczególności poprzez lakoniczne i niepełne uzasadnienie decyzji oraz przytaczanie argumentów i orzecznictwa nieadekwatnych do badanego stanu faktycznego;

naruszeniu art. 11 i art. 107 § 3 kpa poprzez przemilczenie niektórych twierdzeń przez organ, brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy oraz nieprzedstawienie w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa.

Wobec powyższego skarżąca spółka wniosła o:

uwzględnienie skargi w całości przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 249 ust. 2 pwp oraz art. 54 § 3 ppsa i udzielenie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy,

w wypadku gdy organ nie uwzględni wniosku o uwzględnienie skargi w trybie autokontroli wniosła o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji organu z [...] marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu z [...] maja 2020 r. odmawiających udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy TYTAN nr [...],

3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi (por. całość skargi w aktach sądowych sprawy) skarżąca spółka rozwinęła szczegółową argumentację na temat podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2015, poz. 1615) do postępowań o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe (...), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe; zatem prawne spektrum działania organu w postępowaniu o rejestrację spornego znaku, jak i obecnie działania Sądu w zakresie sądowoadministracyjnej kontroli podjętej w tym postępowaniu przez organ decyzji, stanowią przepisy ustawy (pwp) w brzmieniu sprzed zmiany tej ustawy ustawą zmieniającą z 11 września 2015 r., która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r. (sporny znak został zgłoszony do ochrony podaniem w dniu 29 września 2014 r.).

Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy pwp, w brzmieniu tego przepisu sprzed zmiany ustawy ustawą zmieniającą "nie udziela się prawa ochronnego na znak identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Innymi słowy w świetle określonych przepisem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przesłanek możliwości udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, za niedopuszczalne należy uznać udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli w jego wyniku mogłoby powstać prawo pokrywające się w części lub w całości z prawem do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem, a zbliżenie to (na dwóch płaszczyznach, tj. identyczności/podobieństwa znaków oraz identyczności/ podobieństwa towarów, do oznaczania których znaki zostały przeznaczone) powodowałoby ryzyko zaistnienia konfuzji co do pochodzenia towarów oznaczonych danym znakiem i tym samym uniemożliwiałoby wypełnienie przez znak funkcji identyfikacji towaru. Oznacza to brak możliwości uzyskania ochrony na znak identyczny lub podobny do znaków już zarejestrowanych, jeżeli znaki te przeznaczone są do oznaczania towarów/usług identycznych lub podobnych, i jeżeli w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego poprzez swoje podobieństwo mogłyby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów/usług od konkretnego przedsiębiorcy. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów/usług jest więc wypadkową podobieństwa towarów/usług oraz podobieństwa oznaczeń.

U podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy TYTAN legła ocena organu, że znak ten jest podobny do innych ww. znaków unijnych TyTan, TITAN i Titan zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem, na rzecz innych podmiotów, do oznaczania identycznych lub podobnych towarów, a zbliżenie to może powodować ryzyko konfuzji odbiorców towarów znakiem tym oznaczonych co do pochodzenia tych towarów (art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.).

W ocenie Sądu analiza podobieństwa towarów i znaków towarowych przeprowadzona została przez organ prawidłowo. Zaskarżona decyzja jest wynikiem wyczerpującego postępowania o udzielenia prawa ochronnego na sporny znak, w tym zasadnej oceny materiału dowodowego, przy czym wyprowadzone w wyniku tego postępowania wnioski, skutkujące rozstrzygnięciem odmownym, zostały przez organ obszernie i spójnie uzasadnione. W szczególności zasadna jest ocena organu co do wysokiego podobieństwa oznaczeń - znaków towarowych: zgłoszonego TYTAN i ww. przeciwstawionych mu unijnych znaków towarowych. Również – zdaniem Sądu - w obszarze analizy podobieństwa towarów oznaczanych tymi znakami (wyżej szczegółowo wymienionych w odniesieniu do każdego z tych znaków) wykazany został ponad wszelką wątpliwość – wbrew stanowisku skargi - ich podobny, jednorodzajowy oraz (we wskazanych przypadkach) także komplementarny charakter. O jednorodzjowości towarów decyduje bowiem również to czy nabywcy mogą sądzić, że towary/usługi są wytwarzane/świadczone przez to samo przedsiębiorstwo, a o komplementarności - w kontekście wprowadzenia w błąd - ścisły związek między towarami, które się uzupełniają. W tej sprawie analiza wykazów towarów, przypisanych w poszczególnych klasach znakowi spornemu i znakom unijnym przeciwstawionym o wysokim – jak zaznaczono - podobieństwie oznaczeń, uzasadnia tezę o możliwości postrzegania tych towarów przez nabywców w kontekście jednorodzajowości i komplementarności. Dlatego należy w związku z tym podzielić stanowisko organu, który z jednej strony akcentuje powinność analizy każdego oznaczenia w stosunku do konkretnych towarów, jednak z drugiej zauważa, że w sytuacji – jak w sprawie niniejszej – podnoszenia tej samej podstawy odmowy rejestracji wobec kategorii/grupy towarów, między którymi istnieje na tyle bezpośredni i konkretny związek, że tworzą one jedną kategorię lub jedną grupę towarów/usług o dostatecznie jednorodnym charakterze, może ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia wyników tej analizy. Taka sytuacja jest udziałem organu w tej sprawie i Sąd jej nie podważa.

Strona skarżąca w istocie kwestionuje drugi z wymienionych elementów sprawy, tj. podobieństwo, jednorodzajowość i komplementarny charakter porównywanych towarów przynależnych do przeciwstawionych znaków – spornego i unijnych, z powodu odmiennego – jej zdaniem – ich przeznaczenia, sposobu używania, dystrybucji, nie konkurowania, ani nie uzupełniania się. Podobieństwo oznaczeń nie jest kwestionowane; przy czym organ wyczerpująco je wykazał na wszystkich trzech płaszczyznach porównania: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, biorąc pod uwagę siłę ich oddziaływania. Wywiódł na tej podstawie, że znaki, na które udzielono prawo ochronne oraz zgłoszony znak (sporny) są oznaczeniami podobnymi i mogą wprowadzić w błąd potencjalnych odbiorców, co do źródła komercyjnego pochodzenia towarów (oznaczanych tymi znakami), podkreślając przy tym wysokie podobieństwo towarów zgłoszonego znaku towarowego i przeciwstawionych znaków towarowych (w tym jednorodzajowość i komplementarny charakter niektórych z nich), identyczny lub zbliżony charakter kręgu odbiorców oraz wysokie podobieństwo samych oznaczeń.

W tych warunkach nie ma potrzeby dalszej analizy niespornego w sprawie zagadnienia podobieństwa przeciwstawionych sobie ww. znaków – spornego i unijnych, uznając to zagadnienie za wyjaśnione, a podobieństwo tych znaków za jednoznaczne i oczywiste. Ze względu jednak na zarzuty i argumentację skargi wymaga natomiast odniesienia się i oceny prawidłowość wywiedzionego przez organ, a kwestionowanego przez stronę, podobieństwa towarów oznaczanych ww. znakami, jako że dopiero podobieństwo oznaczeń oraz podobieństwo towarów prowadzą do spełnienia przesłanki z art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp w postaci niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów (jako konsekwencji zaistniałego podobieństwa znaków i podobieństwa oznaczanych nimi towarów/usług).

Podkreślenia jednak w tym miejscu wymaga, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd występuje wtedy, gdy błąd dotyczy źródła pochodzenia towarów, a nie samych znaków jako takich. Można zatem mieć do czynienia z sytuacją, w której odbiorcy nie mylą znaków per se, mając świadomość ich odmienności, ale ze względu na podobieństwo sądzą, że pochodzą one z tego samego źródła. Nadto oceniając niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w świetle niezbędnych do tej oceny czynników w postaci zbadania podobieństwa towarów/usług, podobieństwa oznaczeń i właściwego kręgu odbiorców, należy uwzględnić współzależność tych czynników, występującą w szczególności między podobieństwem znaków a podobieństwem oznaczonych nimi towarów/usług. Niski stopień podobieństwa towarów/usług może być kompensowany wysokim stopniem podobieństwa znaków towarowych i odwrotnie, co tym samym może spowodować ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. W tej sprawie natomiast wysoki stopień podobieństwa porównywanych znaków, na wszystkich zasadniczo płaszczyznach ich postrzegania, może kompensować niższy w niektórych przypadkach stopień podobieństwa towarów (niejako uogólniać te towary w sensie przypisania pod te znaki), powodując tym samym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia tych towarów w każdych uwarunkowaniach obrotu, z racji tylko sygnowania/oznaczania ich tymi znakami, zważywszy też na fakt, że z uwagi na charakter tych towarów krąg odbiorców jest szeroki i w istocie zbieżny.

Ma też rację organ dowodząc, że w przeciwstawionych sobie ww. znakach towarowych występują towary w ramach ogólnych/szerokich pojęć, w sytuacji gdy za towary podobne uznaje się również te, których szersze ich definicje znaczeniowe obejmują określenia węższe. Towary/usługi mogą zostać uznane za identyczne/podobne, jeżeli oznaczone wcześniejszym znakiem towarowym należą do kategorii bardziej ogólnej, niż towary objęte wnioskiem o rejestrację spornego znaku towarowego i odwrotnie, jeżeli towary/usługi objęte wnioskiem rejestracyjnym należą do bardziej ogólnej kategorii towarów, niż objęte wcześniejszymi znakami. W tym kontekście zasadne są szczegółowe ustalenia organu co do ww. znaków unijnych TyTan ([...]) i Titan ([...]). Pierwszy z nich (TyTan) obejmuje produkty/preparaty chemiczne przeznaczone dla przemysłu, którymi są m.in. kleje, środki do konserwacji czy przeciw wilgoci. Zatem do ogólnego sformułowania preparatów chemicznych należy zaliczyć wszystkie wymienione produkty z klasy 01 przedmiotowego/spornego oznaczenia. Do preparatów chemicznych zalicza się - jak wskazał organ – np. rozpuszczalniki, pigmenty, superplastyfikatory, kleje, dodatki, oleje i substancje zapachowe, przyspieszacze, czyli substancje zwiększające katalitycznie szybkość utwardzania żywicy syntetycznej, które są m. in. towarem w znaku [...], zaś w znaku spornym [...] zgłaszający ujął produkty chemiczne do stosowania jako środki mocujące, mianowicie samoutwardzalna żywica syntetyczna. Zatem oba porównane towary wzajemnie się uzupełniają – są komplementarne. W drugim znaku (Titan) nie zachodzi jednorodzajowość towarów, ale dostrzegalna jest – jak zasadnie wywiódł organ - zależność komplementarna, ponieważ do produkcji rur gumowych czy z tworzyw sztucznych mogą być wykorzystywane poliuretan, farby izolacyjne czy ogólnie materiały izolacyjne bądź substancje uszczelniające, a także podkładki gumowe, uszczelki czy taśmy, czyli towary wymienione w klasie 17 spornego znaku. Odnośnie znaku TITAN ([...]) do elastycznych kanałów i rur wykonanych z poliestru ponownie mogą być użyte materiały z zakresu wskazanego w przedmiotowym/spornym znaku.

Organ zasadnie - na tle analizy towarów przynależnych do ww. znaków – wskazał, że w przeciwstawionych znakach występują podobne hasła, które bezpośrednio służą do oznaczania podobnych towarów. Organ natomiast, porównuje zakresy ochrony uwidocznione w rejestrze znaków, tj. bada oznaczenia w takiej formie, w jakiej zostały zgłoszone do ochrony i w jakim zakresie zostały zarejestrowane; w postępowaniu zgłoszeniowym ocenia podobieństwo znaków i towarów/usług w sposób abstrakcyjny, to znaczy w oderwaniu od ich obecności na rynku, sposobu używania w obrocie gospodarczym. W tej sprawie organ wywiązał się z tego obowiązku, m.in. prawidłowo podnosząc, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena możliwości udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy [...], nie zaś ocena sposobu używania (tego znaku) w rzeczywistym obrocie gospodarczym, w tym uczestnictwa skarżącej spółki oraz innych podmiotów w tym obrocie.

Wobec zarzutów i argumentacji skargi podkreślić też należy, że wprawdzie okoliczność przynależności towarów oznaczanych znakami do tej samej klasy nie jest rozstrzygająca/nie przesądza sama w sobie o wyniku porównania tych towarów pod kątem podobieństwa, to jednak ma istotne w tym zakresie znaczenie pomocnicze. Dzieje się tak dlatego, że klasy klasyfikacji są konstruowane co do zasady z uwzględnieniem takich okoliczności jak charakter, przeznaczenie, sposób użycia towarów, a więc z uwzględnieniem tych samych kryteriów co kryteria oceny podobieństwa towarów i usług potwierdzone w orzecznictwie i literaturze przedmiotu. W tej sprawie wykaz towarów spornego znaku w poszczególnych klasach pokrywa się z klasami towarów w wykazach objętych przeciwstawionymi ww. znakami unijnymi, zaś analiza tych wykazów dowodzi podobieństwa towarów z podanych wyżej przyczyn.

Podkreślenia też wymaga, że znaczenie towarów/usług winno wynikać wprost z wykazu towarów przypisanych znakowi, jak również dawać się wyinterpretować z tego wykazu. Treść wykazu towarów/usług zawarta w zgłoszeniu znaku lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego wyznacza zakres ochrony znaku, zatem badanie podobieństwa towarów dokonywane jest wyłącznie w oparciu o treść wykazu towarów porównywanych znaków. Brane jest przy tym pod uwagę dosłowne znaczenie opisu towarów/usług wskazanych w wykazie. Jeżeli chodzi o identyczność porównywanych towarów, to ustala się ją na podstawie ich brzmienia, przy czym dla uznania tej identyczności nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań (jeżeli towary, czy usługi znajdują się w tych samych klasach, to można uznać ich podobieństwo/komplementarność pomimo różnic w sformułowaniu konkretnych wyrażeń). M.in. towary zgłoszonego/spornego znaku są identyczne (lub podobne) w sytuacji, gdy należą (na co już wyżej zwrócono uwagę) do szerszej kategorii towarów, do oznaczania których został zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem przeciwstawiony temu znakowi znak unijny. Uzasadnione jest więc uznanie identyczności lub podobieństwa towarów, gdy wykaz towarów/usług wcześniejszego znaku towarowego zawiera określenie ogólne lub szeroką kategorię, które obejmują towary zgłoszonego znaku, albo gdy towary, do oznaczania których służy znak wcześniejszy, należą do szerszej kategorii towarów/usług objętej zgłoszonym znakiem towarowym.

W tej sprawie organ nie naruszył zasad badania i oceny podobieństwa/identyczności towarów. Wskazał w jaki sposób i w oparciu o jakie kryteria doszedł do poczynionych w tym względzie ustaleń, którym nie można w tej sytuacji postawić zarzutu dowolności.

Zasadnie też podkreślono w zaskarżonej decyzji indywidualny charakter rozpatrywania spraw z zakresu rejestracji znaków towarowych; w tym sensie podnoszony przez skarżącą spółkę fakt posiadania rejestracji znaków towarowych TYTAN i TYTAN PROFESSIONAL, które według – skarżącej cieszą się uznaniem i rozpoznawalnością wśród odbiorców poszukujących produktów remontowo – budowlanych, nie może być wyznacznikiem rozstrzygnięcia w tej sprawie, albowiem każde zgłoszenie bada się oddzielnie, z uwzględnieniem konkretnych warunków sprawy i zebranego materiału dowodowego. Brak jest również podstaw do podważania stanowiska organu co do powoływanego przez skarżącą spółkę ww. oświadczenia firmy B. na temat bezkolizyjnego współistnienia na rynku europejskim i zgody na rejestrację spornego znaku, albowiem przepisy pwp, jak i przepisy unijne, nie przewidują tego rodzaju uregulowań prawnych w sensie przesłanki rejestracji znaku towarowego.

Z tych wszystkich powodów uznając, że organ podejmując zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego, na których oparł rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, jak również nie naruszył żadnego ze wskazanych w skardze przepisów postępowania, Sąd – nie stwierdzając też wad decyzji, które winny być uwzględnione z urzędu – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.