Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 148/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 93,96,97, 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] na projektowane działki nr [...] i [...].

Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2011 r. [...] Spółdzielnia [...] reprezentowana przez pełnomocnika adw. K. K., wystąpiła o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu pozbawienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego działkę nr ewid. [...], obręb [...], objętego KW Nr [...], zajętego pod drogę.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za ww. grunt nieruchomości [...] wskazując, ze zgodnie z decyzją podziałową działka nr [...] nie została wydzielona pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], który zarzucił organowi pierwszej instancji zebranie i ocenę materiału dowodowego niezgodnie z art. 7 i 77 ust. 1 kpa, czyli nie ustalenie, czy podział nieruchomości nastąpił na wniosek strony, a także nie ustalenie czy rokowania między wnioskodawcą a Miastem W.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...]. Organ uznał, że przedmiotowa działka wydzielona została pod drogę wewnętrzną, a wydzielenie takie nie jest celem publicznym w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od decyzji powyższej odwołanie złożył pełnomocnik [...] Spółdzielni [...], wnosząc o uchylenie decyzji i rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał się na przepisy Konstytucji RP wskazując, że odebranie w drodze akt ustawodawczego określonym podmiotom i w określonych sytuacjach, prawa do nieruchomości może być uzasadnione tylko celem publicznym. Jednocześnie podniósł, że z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że dla realizacji celów publicznych istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydzielenie zatem w ramach geodezyjnego podziału nieruchomościami części przeznaczonej pod drogę publiczną może nastąpić tylko wtedy, jeżeli przebieg drogi został określony w planie miejscowym. Wskazał poza tym, że skutek prawny decyzji zatwierdzającej geodezyjny podział nieruchomości w postaci przejęcia z mocy prawa własności części nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne następuje tylko wtedy, gdy postępowanie podziałowe wszczęto na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. W sprawie niniejszej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości dokonano na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika ponadto z uchwały Rady Miasta W. z dnia [...] września 2004 r. (Dz. Urz. Województwa [...] z 2004 r. nr [...], poz. [...] ze zm.) ulica [...] stanowi drogę publiczną od ulicy [...] do budynku [...] nr [...], a na dalszym odcinku stanowi drogę wewnętrzną [...] Spółdzielni [...]. Ponadto przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że ul. [...] stanowi w części ulicę wewnętrzną- oznaczoną na rysunku symbolem [...].

Wojewoda uznał, że za przepisy nakazujące w tym przypadku wypłatę odszkodowania nie można uznać przepisów na podstawie, których wydana została decyzja podziałowa. Zdaniem organu odwoławczego przepis art. 129 ust. 5 ma charakter procesowy a nie materialnoprawny. Nie jest on bowiem samoistną podstawą do ustalania odszkodowania. Wskazał przy tym, że w świetle regulacji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w odniesieniu do działek pozostających w użytkowaniu wieczystym prawo to wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W niniejszej sprawie, w wyniku podziału nieruchomości interes użytkownika wieczystego nie został naruszony poprzez odebranie gruntów pod drogę dz. Nr [...] – część ul. [...], prawo użytkowania wieczystego skarżącej Spółdzielni nie wygasło, a tym samym nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze.

W związku z powyższym Wojewoda [...] uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe i utrzymał je w mocy.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu [...] Spółdzielnia [...] reprezentowana przez pełnomocnika adw. K. K., złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] i wniosła o jej uchylenie. Jednocześnie zarzuciła organowi obrazę prawa materialnego – art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) i art. 21 ust. 2 Konstytucji – polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje odszkodowanie za działkę o numerze ewidencyjnym [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest możliwość przyznania odszkodowania użytkownikowi wieczystemu nieruchomości w oparciu o przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) Skarżąca – [...] Spółdzielnia [...] uważa, że odmowa przyznania jej odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] stanowiącą działkę o nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² narusza powyższy przepis oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konstytucji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r., Nr 3, poz. 175 ze zm.) i art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej została ona ograniczona w możliwości pełnego korzystania z powyższej działki stanowiącej drogę wewnętrzną ze względu na sposób jej wykorzystywania jako drogi ogólnodostępnej o charakterze publicznym.

Skarżąca powołała się także na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie [...] i inni przeciwko Polsce (sygn. akt 22531/05).

Odnosząc się do powyższych zarzutów Sąd zauważa, iż z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika bezspornie, że działka ewidencyjna nr [...] stanowi drogę wewnętrzną osiedlową (decyzja z dnia [...].08.2001 r. nr [...]). W dacie wydania powyższej decyzji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzony Uchwałą nr [...] przez Radę Miasta W. w dniu [...] września 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...]), a teren na którym położona jest w/w działka znajduje się w strefie mieszkaniowo - usługowej oznaczonej na planie symbolem [...]. Natomiast zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", ulica [...] stanowi drogę wewnętrzną oznaczoną na rysunku planu symbolem [...] o szerokości [...] m. Na planie sytuacyjnym stanowiącym załącznik do ww. uchwały określono dwa odcinki ulicy [...]. Odcinek, który stanowi działka ewidencyjna nr [...] stanowi drogę wewnętrzną.

Zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości decyzją Nr [...] dokonano na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu przygotowania dokumentacji do zmiany umowy ustanawiającej na rzecz [...] Spółdzielni [...] prawa użytkowania terenu pod ul. [...]. Z przysługującego prawa do odwołania od decyzji Nr [...][...] Spółdzielnia [...] nie skorzystała. Jako strona postępowania podziałowego miała wówczas możliwość zakwestionowania decyzji podziałowej, a w szczególności podstawy prawnej na jakiej została wydana.

Rozpoznając wniosek o odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 organ zobligowany był przede wszystkim do wyjaśnienia czy działka nr [...] stanowiąca drogę wewnętrzną ma charakter ogólnodostępny dla nieokreślonej liczby użytkowników, czy połączona jest z siecią dróg publicznych i czy gmina wykonuje na niej swoje zadania własne (np. w zakresie transportu zbiorowego). Ustalenie powyższych okoliczności ma kluczowe znaczenie do oceny, czy doszło do naruszenia art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i czy w związku z tym należy się wnioskodawcy odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n.

Zdaniem Sądu organy dokonały powyższych czynności (wbrew zarzutom skargi) ustalając, że działka nr [...] jest drogą wewnętrzną zarządzaną przez [...] Spółdzielnię [...]. Została ona wybudowana przez skarżącą wraz z osiedlem mieszkaniowym w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej włącznie dla 4 budynków mieszkalnych stanowiących własność skarżącej (potwierdza to ortofotomapa znajdująca się w aktach sprawy). Ta część ulicy [...] nie jest połączona bezpośrednio z siecią dróg publicznych (jest tzw. "ślepą ulicą") i pozostaje nadal w użytkowaniu wieczystym skarżącej, która z niej korzysta zaspokajając potrzeby mieszkańców (do czego jest zobowiązana), a gmina nie wykonuje na tej części ulicy swoich zadań własnych. Sąd zwraca przy tym uwagę, że wyrok wydany w sprawie [...] i inni przeciwko Polsce na który powołuje się skarżąca dotyczy innego stanu faktycznego niż ten będący przedmiotem oceny sądu.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżącej nie należy się odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., gdyż nie doszło do pozbawienia jej praw do przedmiotowej nieruchomości ponieważ nie jest ona przedmiotem publicznego użytku, a służy wyłącznie mieszkańcom, ich rodzinom i gościom 4 budynków stanowiących własność skarżącej co bezspornie potwierdza materiał dowodowy znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy.

Dodatkowo Sąd zauważa, że wydzielenie gruntów pod drogi wewnętrzne w świetle art. 6 ust. 1 u.g.n. nie jest celem publicznym, a przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji RP dopuszcza wywłaszczenie jedynie wówczas gdy jest dokonywane na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem. Zatem w przedmiotowej sprawie nie został on naruszony.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie go zinterpretowały, a jedynym rozstrzygnięciem wniosku skarżącej musiała być w takiej sytuacji decyzja odmowna.

Organy także prawidłowo i w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje decyzje.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.