Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 276/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 17 a, art. 11 a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. po rozpatrzeniu odwołania D. D. od, wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy J. – L., decyzji Kierownika Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J.- L. z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]) o odmowie przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – D. Ł.,

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że w dniu 3 września 2013 r. D. D. zwróciła się do organu pierwszej instancji o przyznanie m. in. prawa do zasiłków rodzinnych na dzieci: M. D., D. Ł., J. D., M. D. na okres świadczeniowy 2013/2014 wraz z dodatkiem do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. D., J. D. oraz D. Ł. oraz dodatkiem z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. D. i M. D., a także dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – D. Ł..

D. D., wychowując D. Ł. pozostaje w związku małżeńskim z ojcem M. D., J. D. i M. D.- M.D.. Jednocześnie na mocy decyzji organu pierwszej instancji z 8 listopada 2013 r. ([...]) Wnioskodawczyni uzyskała prawo m. in. do zasiłku rodzinnego na D. Ł. na okres świadczeniowy 2013/2014. Z akt sprawy wynika nadto, że ojciec D. Ł. nie żyje.

Mając powyższe na względzie, organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję, odmawiającą D. D. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka D. Ł., powołując się na fakt, iż Wnioskodawczyni, wychodząc za maż, utraciła status osoby samotnie wychowującej dziecko.

D. D. odwołała się od tej decyzji, prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało następującą argumentację uzasadniającą wydaną decyzję:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 powołanej ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany;

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego zostało oddalone

W myśl art. 3 pkt 17a ustawy, zwrot "osoba samotnie wychowująca" dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Przepis ten zawiera definicję legalną pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko. Powodem przyjęcia przez ustawodawcę tej definicji był fakt, że zwrot "osoba samotnie wychowująca dziecko" jest, na gruncie języka ogólnego, zwrotem wieloznacznym i nieostrym. Z kolei na gruncie przepisów ustawy pełni on rolę zwrotu centralnego, czyli takiego, którego ujednoznacznienie nie jest możliwe dzięki wykorzystaniu kontekstu językowego, zaś konieczne staje się sformułowanie definicji legalnej (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2008, s. 203-204). Z kolei funkcją definicji legalnej jest właśnie - w przypadku tego typu zwrotów - uniknięcie nieporozumień związanych z nadawaniem zwrotom wieloznacznym i nieostrym różnych - nierzadko sprzecznych- znaczeń.

Jak wynika zatem z literalnego brzmienia art. 3 pkt 17a ustawy, cywilny stan mężatki nie mieści się w zakresie tej części definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, która określa stan cywilny tej osoby.

Powyższa konstatacja jest wynikiem ujednoznacznienia i dookreślenia (wyostrzenia) zwrotu "osoba samotnie wychowująca dziecko" poprzez posłużenie się definicją legalną. Część analizowanej definicji, określająca stan cywilny osoby samotnie wychowującej dziecko nie wymaga zatem interpretacji z powodu jej ostrego i dookreślonego charakteru. Inaczej jest w odniesieniu do dalszej części analizowanej definicji wyrażającej się w zwrocie: "chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem". W tym przypadku ustawodawca zdecydował się na pozostawienie pewnego zakresu nieostrości, pozostawiając interpretację zwrotu "wspólne wychowywanie dziecka" organom stosującym prawo (por. M. Zieliński, Wykładnia..., j.w., s. 204-205).

Uzasadniając dalej przyjęte stanowisko, Kolegium zauważa, że analizowana definicja osoby samotnie wychowującej dziecko jest definicją legalną, pełną i zakresową. W szczególności oznacza to, że wyliczenie stanów cywilnych zawartych w tej definicji jest pełne i wyczerpujące, gdyż wskazano w niej wszystkie elementy zakresu definiowanego pojęcia (definiens).

Walorem prawnym definicji legalnych jest to, że zgodnie z założeniem o ich normatywności, nakazują one podmiotom stosującym prawo, by definiowanym wyrażeniom nadawać odpowiednie znaczenie. Wagą definicji legalnej jest też to, że przełamuje ona znaczenia danego wyrażenia lub zwrotu zaczerpnięte ze słownika języka ogólnego. Jeśli w danym tekście prawnym jest zawarta definicja legalna, to niepoprawne metodologicznie byłoby podejmowanie działań interpretacyjnych polegających na skonstatowaniu wieloznaczności wyrażenia, następnie przyjęciu znaczenia z zastosowaniem kryterium celu, funkcji czy wartości akceptowanych przez stosującego prawo (por. M. Zieliński, Wykładnia..., j.w., s. 219).

Drugi aspekt prawnego waloru definicji legalnych polega na tym, że sformułowane przez nią znaczenie danego zwrotu nie podlega przełamaniu nawet w sytuacji, gdyby interpretator (podmiot stosujący prawo) uznał, że zawarta w definicji "jednoznaczność" prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa) albo też burzy powszechnie akceptowane społecznie wartości (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa..., j.w., s. 219, 245 i nast.). Nie wolno bowiem "przełamać treści jednoznacznie językowo sformułowanej definicji legalnej" (M. Zieliński, Wykładnia..., j.w., s. 249).

Z powyższego wynika, że nie zasługuje na uznanie rozumowanie, wedle którego można by w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjąć, że osoba pozostająca w związku małżeńskim (niebędąca w separacji) może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko.

Jak już zauważono, pierwsza część powyższej definicji ma charakter ostry i jednoznaczny i jest określona przez stan cywilny danej osoby. Ma to być panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona. W przypadku gdy stan cywilny jest następstwem wydania wyroku, skutek w postaci zmiany stanu cywilnego (np. z osoby zamężnej na rozwiedzioną) następuje nie w momencie wydania wyroku, ale jego uprawomocnienia się.

Za osoby samotnie wychowujące dziecko nie uznaje się zatem osób, które wychowują dziecko z mężem (żoną) niebędącą rodzicem tego dziecka. Ratio legis tej regulacji znaleźć można m. in. w uregulowaniach dotyczących obowiązku alimentacyjnego. Pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko nie powinno bowiem pozostawać w sprzeczności z zasadami alimentacji określonymi w k.r.o. Tymczasem, w świetle przepisu art. 141 k.r.o., ojczym (macocha) są osobami potencjalnie zobowiązanymi do alimentacji pasierba (pasierbicy). Stąd nie zasługuje na akceptację stanowisko WSA w Bydgoszczy zawarte w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. (II SA/Bd 191/11), że "fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka". Ponieważ de lega lata między pasierbem a ojczymem (macochą) zachodzi obowiązek alimentacyjny, ojczym (macocha) mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu konieczności sprawowania opieki nad pasierbem (pasierbicą).

Kolegium podnosi także, że wyrok TK z 23 czerwca 2008 r. (P 18/06), w którym Trybunał stwierdził m. in., że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo:

a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim,

b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, będąc wyrokiem w sprawie tzw. pominięcia ustawodawczego nie wywołał jakichkolwiek skutków prawnych dla ocenionej regulacji prawnej. Po wejściu w życie tego wyroku kontrolowany przez TK przepis zachował moc obowiązującą. Pomimo powstania na skutek tego wyroku zobowiązania po stronie ustawodawcy do podjęcia inicjatywy ustawodawczej w celu doprowadzenia do stanu zgodności z konstytucją, brzmienie przepisu art. 3 pkt 17a ustawy nie uległo w tym zakresie zmianie. Kolegium zauważa nadto, że wyrok ten nie może także wiązać zawartą w jego uzasadnieniu interpretacją gdyż uprawnienie do wiążącego ustalenia interpretacji przepisów prawnych przez TK nie znajduje dogmatycznoprawnej podstawy. Twierdzenia zawarte we wskazanym wyroku TK mogłyby jedynie oddziaływać na praktykę, pod warunkiem jednak podzielenia przez podmiot stosujący prawo towarzyszącej im argumentacji.

Tymczasem zdaniem Kolegium przesłanki samotnego wychowywania dziecka nie należy rozpatrywać wyłącznie w relacji dziecko uprawnione do alimentacji - wychowujący je rodzic i zobowiązany do alimentacji rodzic. W obecnym brzmieniu definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w art. 3 pkt 17a nie daje jednak podstaw do takich interpretacji. Definicja ta ma na celu uwzględnienie w ramach przyznawanego wsparcia socjalnego sytuacji osób, które faktycznie same wychowują dziecko. Zamierzeniem ustawodawcy było stworzenie takiej definicji, która nie pozwoli uznać za samotnie wychowujące dziecko osób, które w małżeństwie wychowują razem dzieci niezależnie od tego, czy są to ich wspólne dzieci, czy też i dzieci wspólne, i dzieci pochodzące z innych związków. W małżeństwach wychowujących dzieci z różnych związków uznajemy, że małżonkowie i wszystkie dzieci, nad którymi sprawują oni opiekę tworzą rodzinę i wspólnie się utrzymują. Przepisy art. 18 Konstytucji RP ("małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej" oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP ("Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.") w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP ("wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.") jedynie wspierają powyższe rozumowanie. Nie sposób bowiem inaczej traktować tzw. rodziny rekonstruowane od rodzin, w których małżonkowie są rodzicami wszystkich należących do rodziny dzieci.

Dlatego na podstawie obecnych przepisów za samotnie wychowującą dziecko uznaje się osobę stanu wolnego, która wychowuje dziecko bez pomocy innej osoby. W świetle obowiązującego prawa (k.r.o. ustawa o świadczeniach rodzinnych, Konstytucja RP), zawarcie związku małżeńskiego z osobą posiadającą dziecko z innego związku powoduje powstanie nowej relacji prawno-rodzinnej, w ramach której małżonkowie mają zaspokajać wspólnie potrzeby rodziny, którą w ten sposób założyli, w tym każdego dziecka, nad którymi sprawują opiekę (M. Lewandowicz- Machnikowska, w: Świadczenia rodzinne. Komentarz, R. Babińska- Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Wrocław 2010, s. 80).

Skargę na powyższą decyzję oraz decyzję organu I instancji złożyła wnioskodawczyni.

Zarzuciła obu decyzjom naruszenie: – przepisów postępowania – w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez nierzetelne wyjaśnienie sprawy, zwłaszcza ocenę zebranego materiału dowodowego, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego a przede wszystkim nieuwzględnienie faktu, że ojciec syna D. nie żyje a obecny mąż nawet w przypadku rozwodu nie byłby zobowiązany do alimentacji na syna skarżącej D.; - przepisów prawa materialnego w szczególności art. 11a w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez ich błędną wykładnię, w konsekwencji czego uznano, iż nie jest osobą samotnie wychowującą syna D. i w związku z tym nie przyznano skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka.

Podniosła również zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywateli przez władze publiczne w podobnych sprawach i wydawanie różnych decyzji w podobnych stanach faktycznych oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie dobra rodziny przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz pogwałcenie konstytucyjnego obowiązku udzielania przez władze publiczne szczególnej pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.

Podkreśliła, że słuszność jej przekonań potwierdzają wyroki sądów administracyjnych jak również Trybunału Konstytucyjnego – wydanego w sprawie sygn. akt P 18/06.

Wskazała, że liczne wyroki sądów administracyjnych stwierdzają, że fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego przez rodzica samotnie wychowującego dziecko nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka, zgodnie z czym dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica i nie ma znaczenia okoliczność, iż matka ubiegająca się o dodatek do zasiłku rodzinnego pozostaje w nowym związku małżeńskim. Na swoje twierdzenia wskazała wyroki sądów administracyjnych prezentujące przedstawione w skardze stanowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2007 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd dokonuje kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. utrzymująca decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Kontrola zaskarżonego aktu pod wskazanym wyżej kątem daje podstawę do uznania, że organ dokonał wadliwej interpretacji art. 11a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowił między innymi art. 3 pkt 17a oraz art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 8 pkt 3 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z art. 11a tejże ustawy wynika zaś, że dodatek ten przysługuje samotnie wychowującym dziecko, matce lub ojcu, opiekunowi prawnemu dziecka jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje,

2) ojciec dziecka jest nieznany,

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Definicję osoby samotnie wychowującej dziecko zawiera art. 3 pkt 17a. Mówi on, że osobą tą jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Zgodzić się w tym miejscu należy z organem, że pierwsza część definicji osoby samotnie wychowującej dziecko – określająca stan cywilny takiej osoby jest jasna i nie wymaga szczególnej interpretacji. Natomiast nieostrym określeniem jest końcowa część definicji mówiąca: chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Ta ostatnia część definicji łamie jednoznaczność pierwszej części powołanego zdania i wskazuje, że stan cywilny osoby wychowującej dziecko jest nieistotny w tym sensie, że traci znaczenie, gdy osoba ta wychowuje wspólnie dziecko z innego związku z dzieckiem drugiego rodzica.

Według Sądu omawiane pojęcie należy interpretować mając na uwadze całość jego brzmienia a nie traktować poszczególne części oddzielnie. Druga część zdania według przedstawionej przez Sąd interpretacji powoduje, że stan cywilny "osoby samotnie wychowującej dziecko" nie ma znaczenia. Nie jest wyznacznikiem dla rozważanego pojęcia. Istota sprawy przesuwa się w kierunku tego, czy jest w rodzinie drugie dziecko wychowywane przez jego rodzica.

Jednakże w postępowaniu niniejszym istotne jest, że interpretacja pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko była przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt D 18/06 (Dz.U. z dnia 7 lipca 2008 r. Nr 119, poz. 770) orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo:

a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim,

b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konstytucji o prawach dziecka.

Opisany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jak stwierdzono wyżej, został wydany na gruncie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ale według Sądu niekonstytucyjność pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko należy upatrywać również w ustawie o świadczeniach rodzinnych – art. 3 pkt 17a – i tak samo należy ją oceniać dla potrzeb ustalenia zaistnienia przesłanek do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Nie może bowiem być interpretowane to samo pojęcie inaczej na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Obie bowiem ustawy odsyłają do tej samej definicji zawartej w jednej z nich.

Przedstawione wyżej stanowisko było prezentowane w wielu wyrokach sądów administracyjnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela je. Według omawianego orzecznictwa fakt zawarcia związku małżeńskiego przez rodzica wychowującego dziecko pochodzące z innego związku, nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka. Dlatego mając na uwadze wskazane wyżej regulacje konstytucyjne należy uznać, że dziecko wychowujące się w rodzinie rekonstruowanej, a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. Dla takiej oceny nie ma znaczenia, okoliczność, że rodzic ubiegający się o dodatek do zasiłku rodzinnego pozostaje w nowym związku (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA Bd 191/11 WSA w Olsztynie z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 792/10, WSA w Lublinie z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt SA/Lu 353/10, WSA w Łodzi z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 770/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 108/14).

Mając na uwadze przedstawione stanowisko w zakresie interpretacji pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" stanowisko organu należy uznać z błędne.

Zarzuty skarżącej są trafne. Podkreślić ponownie należy, że negatywną przesłanką uznania osoby za samotnie wychowującą dziecko jest stosownie do art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych – warunek wychowywania wspólnie co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem.

Jak wynika z treści powołanego przepisu negatywną przesłanką uznania osoby za samotnie wychowującą dziecko jest warunek wychowywania wspólnie co najmniej jednego dziecka z jego rodzicem, zatem bez znaczenia jest okoliczność, iż jeden z rodziców ubiegający się o dodatek do zasiłku rodzinnego pozostaje w nowym związku, z którego również posiada inne dzieci, jakie wychowuje się wspólnie z dziećmi z innego związku. W takim układzie rodzic może być uznawany wobec jednego dziecka za rodzica samotnie wychowującego, a wobec dziecka wychowywanego wspólnie z biologicznym rodzicem za osobę wychowującą dziecko w rodzinie.

Według zatem orzecznictwa sądów administracyjnych przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć osobę, która wychowuje swoje dziecko bez udziału drugiego rodzica tego dziecka. Stan faktyczny, czy stan cywilny osoby ubiegającej się o to świadczenie pozostaje bez znaczenia dla jego przyznania. Przepis art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi bowiem nie o każdej osobie związanej z jednym z rodziców dziecka, ale o rodzicach dziecka, zatem osobie będącej rodzicem tego dziecka (wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r. I OSK 868/07, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2010 r. II SA/Gd 643/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r. III SA/Gd 108/14).

Przy odmiennym niż organ rozumieniu omawianego pojęcia należy zatem uznać, że skarżąca jest matką samotnie wychowującą dziecko. Drugi mąż skarżącej nie posiada żadnych praw i obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej. W ocenie Sądu podnoszone przez organ II instancji zobowiązania alimentacyjne wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jako uregulowania szczególne i występujące pod pewnymi warunkami nie mogą doprowadzić do innego rozumienia relacji między dzieckiem, jednego z rodziców a drugim małżonkiem rodzica dziecka lub jego partnera.

Odmienna interpretacja art. 3 pkt 17a o czym stanowił wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego narusza art. 2 i art. 32 Konstytucji i prowadzi do nierównego traktowania osób samotnie wychowujących dziecko. Za przedstawioną wykładnią omawianego przepisu przemawia również art. 7 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2001 r. sygn. akt U 11/00 OTK 3/01/54 podkreślono normatywne znaczenie art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, gdyż naruszenie konstytucyjnego postanowienia określającego cele działalności organów władzy publicznej następuje między innymi wówczas gdy ustawodawca uchwalając ustawę, zastosował takie środki, które nie mogły doprowadzić do realizacji celu wynikającego z Konstytucji. Zdanie 2 art. 71 ust. 1 Konstytucji formułuje prawo podmiotowe, którego adresatem są władze publiczne zarówno organy państwowe, jak i samorządowe. Jeżeli natomiast przepisy ustawy są niejednoznaczne i powodują rozbieżności interpretacyjne, to oznacza, że należy zastosować wykładnię reguł wykładni, poszukiwany powinien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją – zgodnie z domniemaniem konstytucyjności danej normy ustawowej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 18/99).

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą jako naruszające przepisy prawa materialnego – art. 11a ust. 1 i art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wobec dokonania niekonstytucyjnej wykładni art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Natomiast Sąd nie podziela zarzutów skargi, że zostały naruszone przepisy prawa procesowego. W ocenie Sądu organ zebrał właściwie materiał dowodowy. Niesporną była okoliczność, że ojciec syna skarżącej D. nie żyje.

Organy ponownie rozpoznające sprawę uwzględnią wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku w zakresie prokonstytucyjnej wykładni art. 3 pkt 17a.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak wyżej.

H.B.7.11.2014r.