Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 335/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt. 4, § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia [...] marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K.a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. L. o umieszczenie w domu pomocy społecznej i dofinansowanie kosztów pobytu postanawia wskazać Wójta Gminy S. jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

I OW 335/17

Uzasadnienie

Wójt Gminy K., działając na podstawie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K., a Wójtem Gminy S., przez wskazanie Wójta Gminy S. jako organu właściwego dla załatwienia wniosku Z. L. o umieszczenie w domu pomocy społecznej i dofinansowanie kosztów pobytu.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] października 2017 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek Z. L. o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w W. i dofinansowania kosztów pobytu. Wnioskodawca podał, że od 1 marca 2013 r. zamieszkuje w W. (Gmina S.), nie chciałby zmieniać miejsca pobytu, a ponadto od dnia 18 sierpnia 2017 roku jest czasowo zameldowany w W.. Wójt Gminy K. przekazał wniosek, na podstawie art. 65 k.p.a., do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., jako organu właściwego w sprawie, wskazując, że o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu) i oba te czynniki w przypadku wnioskodawcy zostały spełnione i jednoznacznie wskazują na zamieszkanie wnioskodawcy w W., dla której organem właściwym jest Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S..

Z powyższym nie zgodził się Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., który wskazywał na właściwość Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wyłącznie w oparciu na zameldowanie na pobyt stały na terenie Gminy K.. W związku z taką argumentacją GOPS w S. zwrócił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniosek Z. L..

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy S. stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o umieszczenie Z. L. w domu pomocy społecznej i dofinansowania kosztów pobytu jest Wójt Gminy K.. Organ podkreślił, że na przestrzeni ostatnich lat (włącznie z okresem, w którym wnioskodawca przebywał w Domu Pomocy Społecznej zlokalizowanym na terenie gminy S.), Wójt Gminy K. uznawał się za organ właściwy, rozpoznając wszystkie wnioski Z. L.. Wójt Gminy K. uznał się za organ niewłaściwy dopiero co do ostatniego wniosku o umieszczenie Z. L. w domu pomocy społecznej, choć nie zmieniły się żadne okoliczności mające wpływ na ustalenie właściwości miejscowej organu. Z. L. przebywa w DPS w W. na terenie Gminy S. jedynie czasowo, a miejsce jego zamieszkania znajduje się w gminie K..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy S. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku Z. L. o umieszczenie go w domu pomocy społecznej i dofinansowanie kosztów pobytu.

Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ), dalej u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 25 kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Przy czym zaznaczyć należy, że samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2018 r., I OW 238/17). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że Z. L. zameldowany jest na pobyt stały w K.. Bezspornym jest również, że wnioskodawca, jako osoba wymagająca opieki, od marca 2013 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w W., na terenie gminy S.. Od tego czasu centrum jego życiowych spraw przeniosło się do W., a miejscowość ta stała się miejscem jego aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. Jest również miejscem, w którym chce on pozostać, na co jednoznacznie wskazuje treść złożonego wniosku, w którym wprost stwierdza, że nie chciałby zmieniać miejsca swojego pobytu.

Skoro zatem istotny jest aktualny stan faktyczny związany z rzeczywistym zamieszkiwaniem i skoncentrowaniem swoich spraw życiowych na terenie gminy S., to organem właściwym do rozpoznania wniosku Z. L. jest Wójt Gminy S..

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.