Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 523/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

VI SA/Wa 523/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie : Asesor Andrzej Czarnecki WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe wyciągu z planu pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L. nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 400 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozów regularnych w transporcie drogowym bez wymaganego wyciągu z planu pracy.

Strona w odwołaniu podnosiła, iż zatrzymany do kontroli kierowca, na co dzień jeździ pojazdem marki [...] wyposażonym w tachograf i tylko przez swoją niewiedzę nie zabrał ze sobą z siedziby firmy harmonogramu czasu pracy.

Strona podnosiła również, iż kara za nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazdu wyciągu z planu pracy wynosi 200 złotych, a nie 400 złotych. Kontrolujący powinien zatem zastosować karę w wysokości 200 złotych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. Główny Inspektor Transport Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Zgodnie z art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osobowego podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkład jazdy i wykazy obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa. Każdy kierowca wyznaczony do ww. usługi będzie posiadał wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy (art. 14 ust. 5 ww. rozporządzenia).

Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym (art.14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85).

Zgodnie z art. 92 ust. l kto wykonuje transport drogowy (...) naruszając obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej.

Wysokość tej kary (za brak wyciągu z planu pracy) określona została w lp. 1.11.12 pkt 1 załącznika do ww. ustawy (opublikowanego w załączniku do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 149 poz. 1452) i wynosi 400 (czterysta) złotych.

Z treści załączonego do akt sprawy protokołu kontroli wynika, iż w dniu i marca 2004r. kierowca Pan K. M. wykonywał pojazdem marki [...] o nr rej. [...] (liczba miejsc 14) przewóz regularny osób na linii S. – P. Pojazd ten nie był wyposażony w urządzenie pomiarowo-kontrolne (tachograf). Kierowca nie okazał do kontroli, wymaganego przepisami prawa, wyciągu z planu pracy kierowcy. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 400 złotych.

W chwili orzekania organu I instancji obowiązki pracodawcy dotyczące sporządzania planu pracy wynikały z art. 34 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców. Ustawa ta została uchylona a w jej miejsce obowiązuje nowa ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r., jak również wskazane wyżej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

Strona w odwołaniu podnosi, iż zatrzymany do kontroli kierowca jeździ na co dzień pojazdem marki [...] wyposażonym w tachograf i tylko przez swoją niewiedzę nie zabrał ze sobą z siedziby firmy harmonogramu czasu pracy.

Zarzut powyższy nie może, w świetle obowiązujących przepisów prawa, stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia -przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Reguła ta obowiązuje tak na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego.

Strona podnosi również, iż kara za nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazdu wyciągu z planu pracy wynosi 200 złotych a nie 400 złotych. Kontrolujący powinien zatem zastosować karę w wysokości 200 złotych. Jednak strona w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyła wymaganego planu pracy (wykazu obowiązków). W ocenie organu taki stan rzeczy oznacza, iż organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną za brak planu pracy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "A." Sp. z o.o. zwana dalej skarżącą. W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała między innymi, że

Podczas kontroli dokumentów WITD stwierdził brak wyciągu z planu pracy lub rozkładu jazdy.

Kierowca posiadał rozkład jazdy zatwierdzony przez Urząd Marszałkowski w L., lecz kontrolującym ten fakt nie wystarczył.

Kontrolujący powołując się na art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2001 Nr 123, poz. 1354 z późn. zm.) nałożył karę pieniężną w wysokości 400 zł. Podanie w decyzji podstawy prawnej nałożonej kary jest nieprawidłowe i nie powinno mieć zastosowania przy ww. kontroli, tj. art. 92 ust 4 z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U nr 125, poz. 1371, ze zm.) mówi o:

Art. 92. 1. Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne:

4. bez świadectwa wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP),

Powołanie się kontrolujących przy nałożeniu kary w wysokości 400 zł nie odpowiada stanowi faktycznemu. Do kontroli został zatrzymany kierowca i kontroli podlegały dokumenty jakie winien posiadać przy sobie. Zgodnie z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U z 2001 r. Nr 123, poz 1354 z późn. zm.) stanowi, że w czasie wykonywania pracy kierowca jest obowiązany posiadać wyciąg z planu pracy oraz kopię rozkładu jazdy. Nakładając karę pieniężną kontrolujący winien zastosować przepis ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku Dz.U. Nr 149, poz. 1452 o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z dnia 28 sierpnia 2003 r.) mówiący o wysokości kar za wykroczenia tj:

1.11.12. Inne rodzaje dokumentowania czasu pracy:

1. Brak wyciągu z planu pracy lub rozkładu jazdy 400 zł

2. Nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazdu wyciągu 200 zł z planu pracy lub kopii rozkładu jazdy

Kontrolowany był kierowca i za takie wykroczenie winien być ukarany karą w wysokości 200 zł. Kontrolujący nakładając karę na kierowcę potraktował go tak, jakby prowadził działalność osobiście.

W uzasadnieniu podanym przez GITD cyt "... iż kara pieniężna nałożona została w prawidłowej wysokości. Strona nie przesłała bowiem w toku postępowania administracyjnego wymaganego planu pracy (wykazu obowiązków)" należy podkreślić, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania tak przez WITD w L., jak i GITD w W. nie zwrócono się do firmy o przedłożenie takiego wypisu. GITD w W. pismem z dnia [...] listopada 2004 zwracał się do Spółki o złożenie dokumentów nie mających bezpośredniego związku z przeprowadzoną kontrolą (np. złożenie wypisu z KRS, pełnomocnictwa), ale nie zwrócono się o dostarczenie wymaganego planu. Także dalsze uzasadnienie GITD świadczy, że kara została nałożona na podstawie domniemania kontrolujących. Nie posiadanie wypisu przez kierowcę w chwili kontroli nie oznacza że firma nie posiadała takiego wypisu. Natomiast stwierdzono podczas kontroli i zapisano w decyzji z [...] kwietnia 2004 roku cyt "Kierowca wyjaśnił, że nie otrzymał wyciągu z planu pracy od swojego pracodawcy..." Według kontrolujących jest to jednoznaczne z tym że firma w ogóle nie posiada takiego wypisu, co jest niezgodne z prawdą.

Ponadto wątpliwości skarżącego budzi stan prawny podany w decyzji. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001r. art. 34 o czasie pracy kierowców podczaj jej obowiązywania nie posiadał przepisów wykonawczych i został uchylony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego każdy kierowca przydzielony do wykonania regularnego przewozu osób posiada wyciąg z wykazu obowiązków i kopie rozkładu jazdy.

W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z jej przepisów lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej.

W myśl lp. 1.11.12. ust. 1 załącznika do ustawy za brak wyciągu z planu pracy lub rozkładu jazdy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 400 zł.

Za działalność przedsiębiorstwa odpowiedzialność ponosi podmiot, który je prowadzi, a więc przedsiębiorca. Na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań, osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354) stanowił, że w czasie wykonywania pracy kierowca jest obowiązany posiadać wyciąg z planu pracy oraz kopię rozkładu jazdy.

Konsekwencją naruszenia przepisów ustawy o czasie pracy kierowców z 2001r. była treść art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) i nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 400 zł.

W dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej zmienił się stan prawny. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców została uchylona, a w jej miejsce obowiązuje nowa ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004r. Ponadto z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej, tj. z dniem 1 maja 2004r. polski system prawny poszerzył się o prawo unijne. Zgodnie z art. 14 rozporządzanie Rady EWG nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w przypadku regularnych krajowych usług przewozu osobowego podlegających niniejszemu rozporządzeniu, rozkład jazdy i wykaz obowiązków będą sporządzone przez przedsiębiorstwa. Każdy kierowca wyznaczony do ww. usługi będzie posiadał wyciąg z wykazu obowiązków i kopię rozkładu jazdy (art. 14 ust. 5 ww. rozporządzenia).

Naruszenie powyższego rozporządzenia zostało również spenalizowane w ustawie o transporcie drogowym, a mianowicie w art. 92 ust. 1 i zał. lp. 1.11.12 pkt 1 do ustawy.

W skardze skarżąca spółka podnosi, że organy administracji nałożyły karę w sposób nieprawidłowy – spółka powinna zostać ukarana z zał. lp. 1.11.12 pkt 2, tj. za nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazd wyciągu z planu pracy lub kopii rozkładu jazdy w kwocie 200 zł. Ponadto skarżąca podniosła, że w toku całego postępowania administracyjnego organ administracji nie zwrócił się do spółki o przedłożenie wypisu planu pracy.

Powyższe twierdzenia skarżącej nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia [...] marca 2004r. wynika, iż podczas kontroli ujawniono brak wyciągu z planu pracy lub rozkładu jazdy. Jak wyjaśnił kierowca nie otrzymał on wyciągu z planu pracy.

Następnie do skarżącej spółki zostało wystosowane pismo (znajdujące się na str. 33 akt administracyjnych) znane informacją dla adresata protokołu kontroli, z którego wynikało, że wnioski dowodowe lub wyjaśnienie w niniejszej sprawie można składać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania niniejszej informacji.

Skarżąca na powyższe pismo nie udzieliła odpowiedzi, nie przedłożyła wyciągu z planu pracy, a więc w konsekwencji organ słusznie przyjął brak wyciągu z planu pracy. Również w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca nie przedłożyła wyciągu z planu pracy, nie załączyła go również do skargi. W ocenie sądu organy administracji w sposób prawidłowy uznały, że nie zachodzą przesłanki do zmiany kwalifikacji naruszenia bowiem ani w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca nie przedłożyła wyciągu z planu pracy ani żadnego dowodu, że taki posiada.

Biorąc powyższe pod rozwagę należy uznać, że zaskarżona decyzja zasługuje na pozostawienie jej w obrocie prawnym i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.