Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1370/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 45, art. 75 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1977 nr 32 poz 140
law: Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.
article: art. 28, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/14 w sprawie ze skargi M. i M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2152/14 oddalił skargę M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik Miasta i Gminy w Białym Borze decyzją z dnia [...] września 1980 r. (bez numeru) na wniosek P. O. przejął na własność Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 8,59 ha, stanowiące własność P. O., położone we wsi G. w zamian za rentę. Gospodarstwo rolne zostało przejęte na rzecz Państwa ze względu na brak następców wnioskodawcy, którzy mogliby je przejąć.

M. M. pismem z dnia 28 kwietnia 2007 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podając, że niezgodnie z rzeczywistością przyjęto, iż jej ojciec – P. O. – nie miał następcy. Wskazała, że ona była takim następcą, zaś jej ojciec "podpisał wypisaną już nieprawdę, że nie posiada następcy na gospodarstwo rolne tylko dlatego, że nie posiadał pieniędzy na leczenie, a jak wiadomo inaczej by renty nie otrzymał." W aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie M. M., złożone w dniu 6 grudnia 2012 r., że w okresie od 1972r. do dnia 10 września 1980r. pracowała w gospodarstwie rolnym, które było własnością jej ojca P. O. Z oświadczenia wynika, że M. M. w okresie pracy w gospodarstwie rolnym nie uczyła się w szkole ponadpodstawowej. W aktach administracyjnych znajduje się również pismo z dnia 27 listopada 2012 r. podpisane przez D. O. (żonę A. O. –syna P. O.), stwierdzające, że na dzień 10 września 1980 r. ani ona, ani jej mąż A. O., jak również ich dzieci nie posiadali kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Białym Borze z dnia [...] września 1980 r.

W ocenie Ministra w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie ulega wątpliwości, że żadna z osób wchodzących do grona potencjalnych następców P. O. nie legitymowała się w dacie wydania kwestionowanej decyzji dokumentem, o którym mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1972 r., Nr 31, poz. 215 ze zm.), który to dokument potwierdzałby od strony formalnej posiadanie kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

M. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając Ministrowi nieuwzględnienie art. 1059 K. c., z którego to przepisu ma wynikać, że spełniała ona ustawowe wymagania uprawniające do nabycia (odziedziczenia) gospodarstwa rolnego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepisy dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych nie znajdowały zastosowania przy ustalaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1977 r. zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), czy rolnik posiada następcę.

Na powyższą decyzję M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd oddalając skargę, podzielił stanowisko i argumentację wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 października 2013 r., I SA/Wa 897/13, o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego na wniosek spadkobiercy poprzedniego właściciela.

Sąd wskazał na szczególny charakter decyzji o przekazaniu gospodarstwa na rzecz Państwa wydawanych na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin i podał, że stosownie do treści tego przepisu, przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo było możliwe tylko w razie braku następców lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przyjęcia. Sąd podkreślił, że decyzja taka w żadnym razie nie miała charakteru przymusowego, a treść aktu administracyjnego była uzależniona od woli właściciela. Decyzja ta stanowiła element systemu ubezpieczeń społecznych rolników. W wyniku przekazania gospodarstwa przekazujący zapewniał sobie świadczenia emerytalne lub rentowe ze środków państwowych, korzystanie z działki, lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych. W istocie decyzja ta miała charakter osobisty i jej obowiązywanie oraz oddziaływanie w systemie prawnym wygasło wraz ze śmiercią uprawnionych. Unieważnienie takiej decyzji było możliwe tylko za ich życia, ale oznaczałoby to pozbawienie prawa do renty i powrót do sytuacji sprzed złożenia wniosku.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, po stronie spadkobiercy takiej osoby nie istnieje interes prawny do wzruszania decyzji wydanych na wniosek ich poprzedników. Sąd wskazał, że pojęcie następcy prawnego na gruncie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem spadkobiercy. Prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie art. 45 w/w ustawy z dnia 27 października 1977 r. nie wchodzi bowiem w skład spadku. Brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy prawami spadkobiercy, a kwestią dokonanego przez jego spadkodawców przekazania gospodarstwa. Spadkobierca nie może również żądać rozwiązania umowy o przekazaniu gospodarstwa na rzecz następcy.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skoro skarżąca jako spadkobierca poprzedniego właściciela gospodarstwa rolnego wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa, to nie powinno być w ogóle wszczynane postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jednakże – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu nie ma w przedmiotowej sprawie konieczności analizy treści § 3 powołanego rozporządzenia z 1964 r. Sąd jednak w pełni podzielił pogląd organu nadzoru, że brak jest jakichkolwiek podstaw dla stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa.

Odnosząc się do podniesionego w skardze do sądu zarzutu sfałszowania podpisu P. O. na podaniu o przejęcie gospodarstwa na rzecz Państwa Sąd zauważył, nie wnikając w zasadność tego zarzutu, że zarzut ten nie może być analizowany w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z dnia 10 września 1980 r. Wskazany zarzut stanowi bowiem przesłankę do ewentualnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., co stanowi odrębną sprawę administracyjną.

W ocenie Sądu sposób rozumienia art. 9 K.p.a. przyjęty przez skarżącą odbiega od powszechnie przyjętej interpretacji tego przepisu. Użyty bowiem w art. 9 k.p.a. zwrot "należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych" nie przedstawia – zdaniem Sądu – wątpliwości co do tego, iż obowiązek ów ma być realizowany w stosunku do osób dysponujących interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. – stron postępowania administracyjnego. Nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:

- przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 28 K.p.a. przez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu gospodarstwa na rzecz Państwa wydanej w trybie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, mimo iż w chwili wydania przedmiotowej decyzji była współwłaścicielem przekazywanego gospodarstwa;

- przez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z rażącym naruszeniem art. 45 i 75 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, i w zw. z niezastosowaniem art. 2 Dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przez przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a., przez brak stwierdzenia naruszenia prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została przez organ z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, 77 i 80 k.p.a. (nie podjęciem niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebraniem i rozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w szczególności w zakresie okoliczności nabycia gospodarstwa do majątku wspólnego małżonków P. i K. O., własności przedmiotowego gospodarstwa w chwili wydania decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa, zgody pozostałych współwłaścicieli na przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu),

- art. 9 K.p.a.(nienależytym i niewyczerpującym informowaniu skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy),

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wystarczającego ustosunkowania się, rozważenia i przeanalizowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku szeregu konkretnych zarzutów skarżącej w szczególności naruszenia przez organ art. 6 i 7 K.p.a.

Na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinku Wydział I Cywilny z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt I Ns 85/10, na okoliczność stwierdzenia nabycia spadku po K. O. m.in. przez skarżącą, bowiem jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że skarżąca ma interes prawny, aby móc skutecznie wystąpić o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Państwa na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, a tym samym ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Jej interesu prawnego należy upatrywać w fakcie, że w chwili wydania kwestionowanej decyzji – w dniu 10 września 1980 r. była współwłaścicielem przekazywanego gospodarstwa. Wskazano, że w rozpoznawanej sprawie rolnik P. O. przekazał gospodarstwo Państwu, którego nie był jedynym właścicielem i dokonał tego bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Wobec tego – w ocenie skarżącej kasacyjnie – decyzję z dnia 10 września 1980 r. wydano z rażącym naruszeniem prawa.

Podniesiono ponadto, że Sąd niezasadnie nie dopatrzył się uchybień w zakresie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności okoliczności nabycia gospodarstwa do majątku wspólnego małżonków P. i K. O., ustalenia statusu własności przedmiotowego gospodarstwa w chwili wydania decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa, istnienia zgody pozostałych współwłaścicieli na przekazanie gospodarstwa rolnego Państwu.

Wskazano też, że organy nie informowały skarżącej (występującej bez pełnomocnika) w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tj. w zakresie konieczności wykazania prawa skarżącej jako współwłaścicielki gospodarstwa rolnego w chwili wydania decyzji z dnia 10 września 1980 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu podkreślono, że z materiałów sprawy – którymi dysponował Naczelnik Miasta i Gminy w Białym Borze w momencie wydawania rozstrzygnięcia z dnia [...] września 1980 r. – w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynika, że w tej dacie istniały podstawy do traktowania P. O. jako wyłącznego właściciela przedmiotowego gospodarstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skargach podstaw kasacyjnych.

Podstawowy zarzut podnoszony w skardze kasacyjnej odnosi się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.28 k.p.a. przez przyjęcie, ze skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego, pomimo iż – według autora skargi kasacyjnej – była w chwili wydania tej decyzji współwłaścicielem przekazywanego gospodarstwa. Uzasadniając zarzut naruszenia wskazanych przepisów autor skargi kasacyjnej poczynił wywody dotyczące regulacji prawnych, na podstawie których P. O. stał się właścicielem gospodarstwa, zmierzające do wykazania, że również jego żona Katarzyna z mocy prawa była współwłaścicielka tegoż gospodarstwa, zaś po jej śmierci prawo to przeszło na jej dzieci, w tym na skarżącą. Tak sformułowana argumentacja na poparcie zarzutu naruszenia art.28 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że skarżącej przysługiwał tytuł współwłasności do gospodarstwa rolnego P. O. jest gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. W świetle postanowienia Sądu Powiatowego w Słupsku z dnia 13 stycznia 1959 r. w dziale II księgi wieczystej Kw nr 1439 dokonano wpisu P. O. syna M. i K., jako wyłącznego właściciela gospodarstwa nr 42 o pow. 8 ha 5900 m2 położonego we wsi G. ( k.25 akt adm.). Również według aktu nadania tego gospodarstwa z dnia 2 stycznia 1948 r. orzeczono: " O. P. ur. [...] r. w M. powiat L. nadaje się gospodarstwo ....". Potwierdza to również orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Miastku o wykonaniu aktu nadania ziemi z dnia [...] listopada 1958 r. Trzeba zauważyć, że skoro P. O. był wpisany do księgi wieczystej, jako wyłączny właściciel, a zatem nie ma żadnych podstaw ku temu by twierdzić, że organ, który wydał decyzję o przekazaniu gospodarstwa rolnego dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Ani P. O. za życia, ani jego następcy prawni nie kwestionowali wpisów w księdze wieczystej przed wydaniem decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego. Niniejsza sprawa prowadzona jest z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego i w tym trybie bada się jedynie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest wada rażącego naruszenia prawa. Nie jest natomiast rolą organów orzekających w tej sprawie badanie zgodności wpisów w księdze wieczystej co do ich zgodności z prawem. Nie jest to także rola ani Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawy z zakresu ksiąg wieczystych i badanie zgodności z prawem wpisów w tych księgach należą do kognicji sądu powszechnego.

Zarzut naruszenia art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 45 i art.75 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin w skardze kasacyjnej powiązano z zarzutem naruszenia art.2 dekretu z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Obszarze Ziem Odzyskanych. Zarzut ten podobnie, jak zarzut naruszenia art.28 k.p.a. uzasadniano nabyciem z mocy prawa gospodarstwa rolnego przez oboje z małżonków P. i K. O. Tymczasem w aktach sprawy są dokumenty ( akt nadania i orzeczenie o wykonaniu aktu nadania), według których wyłącznym właścicielem gospodarstwa rolnego był P. O. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organa administracji orzekające w sprawie tych dokumentów nie mogły pominąć, ani też ich podważać.

Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia art.28 k.p.a., jak też nie naruszono art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 45 i art.75 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów procesowych.

Wskazane, jako naruszone art.145 §1 pkt 1 lit.c oraz art.151 p.p.s.a.to wzajemnie wykluczające się regulacje prawne. Przepis art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje, gdy skargę uwzględnia, zaś art.151 p.p.s.a. stosuje sąd, gdy skargę oddala. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., gdyż przepisu tego niestosował. Sąd nie naruszył również art.7, art.77 i art.80 k.p.a., gdyż badanie okoliczności nabycia gospodarstwa rolnego i ustalanie tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości w sytuacji, gdy w aktach sprawy są opisane wyżej dokumenty wskazujące jednoznacznie na stan prawny nieruchomości ( postanowienie o wpisie w księdze wieczystej, akt nadania i orzeczenie o wykonaniu aktu nadania) i gdy sprawa prowadzona jest w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji, nie było obowiązkiem organów orzekających w sprawie. Odnośnie do naruszenia art.9 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko to podziela.

Sąd Wojewódzki nie naruszył również art.141 §4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wszystkim wymogom tego przepisu. Okoliczności podniesione w skardze kasacyjnej nie były wskazane w skardze do Sądu Wojewódzkiego, a zatem trudno podzielić zarzut, że Sąd miał obowiązek do tych zarzutów się odnieść. Zarzuty naruszenia art.6 i art.7 k.p.a. zostały wskazane przez skarżąca w postaci przytoczenia tych przepisów, a zatem zarzut nieodniesienia się do tych naruszeń prawa jest także chybiony.

Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem nieuzasadnione, bowiem decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy odpowiada prawu. Z akt tych wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że P. O. zwrócił się o przejęcie jego gospodarstwa przez Państwo, gdyż chciał otrzymać rentę rolniczą. Złożył w dniu 26 sierpnia 1980 r. podanie z własnym podpisem oraz wniosek podpisany w dniu 8 lipca 1980 r. przez niego i małżonkę M. O. Otrzymał emeryturę rolniczą i nigdy nie kwestionował ani on, ani jego żona przekazania gospodarstwa Państwu. P. O. złożył też oświadczenie, że nie ma następców do prowadzenia gospodarstwa. Nie zostały także podważone dokumenty wskazujące na to, że P. O. był wyłącznym właścicielem gospodarstwa na mocy aktu nadania.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.