Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 773/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151 a § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 1, art. 23 ust. 4aa, art. 17 ust. 1a, 1b, ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu W. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - sprzeciw oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 773/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem sprzeciwu W.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2021 r. nr [...] wydana w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił przyznania W.K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką C.K. (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) z uwagi na brak spełnienia kryterium z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: u.ś.r.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wprawdzie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 stwierdzono, że wskazany zapis ustawy w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jednak nie oznacza to wykluczenia tego kryterium ze stosowania.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta W.K. powołała się na okoliczność sprawowania wieloletniej, całodobowej opieki nad matką, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Wskazała także na niezgodność wydanej decyzji z wyrokiem TK z 21 października 2014 r. K 38/13 oraz zakwestionowała prawidłowość podejmowanych przez pracowników MOPS w [....] prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

SKO działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W oparciu o w/w wyrok TK i orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśniło, że nie można było oprzeć odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na uznaniu, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., mimo że niepełnosprawność matki W.K. nie powstała w okresie wskazanym w tym przepisie (wg znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] lutego 2013 r., C.K. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe przy braku możliwości ustalenia od kiedy niepełnosprawność istnieje oraz przy datowaniu ustalonego stopnia niepełnosprawności od [...] lutego 2013 r.).

W tej sytuacji wątpliwości Kolegium wzbudził brak ustaleń organu I instancji co do pozostałych przesłanek, od których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie organ ten wskazał na konieczność wyłączenia przez organ I instancji od prowadzenia sprawy wskazanych we wniosku W.K. pracowników MOPS oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego pod kątem okoliczności o których mowa w art. 17 ust. 1a i ust. 5 u.ś.r., które powinny być przedmiotem wywiadu środowiskowego celem ustalenia bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką.

We wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciwie od decyzji SKO W.K. zakwestionowała jej prawidłowość, wskazując na zasadność przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Z tej przyczyny wniosła o uchylenie decyzji Kolegium.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sprzeciw jako niezasadny podlegał oddaleniu przez Sąd w całości.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres co do zasady wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja SKO z [...] marca 2021 r. wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w związku z czym - zgodnie z art. 64a P.p.s.a. - nie przysługiwała od niej skarga, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji mogła wnieść od niej sprzeciw; z możliwości tej skorzystała W.K.

Zakres sądowej kontroli decyzji kasacyjnej ustawodawca określił w art. 64e P.p.s.a. Na jego podstawie sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu przez niezależny i niezawisły sąd administracyjny, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji została oparta na art. 138 § 2 k.p.a., a w rezultacie czy organ nie nadużył swych uprawnień uchylając się od obowiązku rozpatrzenia sprawy pod kątem stawianych decyzji organu pierwszej instancji zarzutów. Ten środek sądowej kontroli administracji ma przeciwdziałać zbędnemu przedłużaniu postępowania administracyjnego na skutek wydawania w toku postępowania kolejnych decyzji kasatoryjnych.

Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a). Jednocześnie od wyroku uwzględniającego sprzeciw nie przysługuje środek odwoławczy, o czym stanowi art. 151a § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym, tylko niezaistnienie w sprawie przesłanek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy będzie uprawniać sąd do uwzględnienia sprzeciwu.

W związku z tym, mając na względzie charakter prawny instytucji sprzeciwu, wyraźnie zawężający zakres sądowej kontroli rozstrzygnięć organów administracji, wskazać należy, że w myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który miał istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2016 r. II OSK 2653/14 - LEX nr 2106708).

Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny i służy wyłącznie sprawdzeniu, czy kasatoryjna decyzja organu II instancji oparta została na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., zatem czy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie, a wyjaśnień tych nie może dokonać na podstawie art. 136 k.p.a. organ odwoławczy.

Objętą sprzeciwem decyzją z [...] marca 2021 r. Kolegium uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta [....] z [...] lutego 2021 r., odmawiającą przyznania W.K. świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu, przeprowadzona w oparciu o w/w kryteria kontrola decyzji SKO potwierdziła jej prawidłowość, co nie uzasadniało wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wskazuje ona w sposób dostateczny, jakie okoliczności uniemożliwiały wydanie przez ten organ decyzji merytorycznej, czy jakiegokolwiek z rozstrzygnięć określonych art. 138 § 1 k.p.a. Sądowa kontrola potwierdziła ustalenia SKO, że niezależnie od błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co skutkowało przedwczesną odmową przyznania wnioskodawczyni świadczenia.

Co do pierwszej ze wskazanych przyczyn, Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu odwoławczego, który trafnie zakwestionował powołaną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji argumentację wskazującą jako przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku brak spełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby pozostającej pod opieką jako warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że niekonstytucyjność tego przepisu w istotnym dla sprawy zakresie stwierdzona została wyrokiem TK z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13.

W związku z tym należy zauważyć, że zgodnie z regulacją art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z uwagi na przywołany wyrok TK, przepis ten nie może jednak stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrokiem tym (wszedł on w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw z 23 października 2014 r., poz. 1443) Trybunał stwierdził, że w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Prezydent Miasta [...] dokonał błędnej interpretacji skutków tego wyroku dla stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r., wywodząc, że skoro przepis ten mimo wyroku TK nie został usunięty z u.ś.r. i nadal obowiązuje w dotychczasowym brzmieniu, to stanowi przeszkodę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego sposobu wykładni, akceptując tym samym stanowisko SKO, że skoro na mocy wskazanego wyroku TK stwierdzona została we wskazanym zakresie niezgodność powyższego przepisu z Konstytucją, to okoliczność ta jako rzutująca na sytuację prawną opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych nie może zostać pominięta przy ubieganiu się przez nie o świadczenie pielęgnacyjne. Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mimo braku spełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności u osoby nad którą sprawowana jest opieka nie jest zatem niezbędne uprzednie dokonanie stosownych zmian ustawodawczych.

Należy zauważyć, że problemy ze stosowaniem art. 17 ust. 1b u.ś.r. wynikają przede wszystkim z rozbieżności pomiędzy sentencją orzeczenia wyroku Trybunału w której uznano przepis ten za niekonstytucyjny (w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności), a uzasadnieniem wyroku w którym wywiedziono, że nie utracił on mocy (tj. że skutkiem wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, lecz obowiązek podjęcia działań ustawodawczych w celu poprawienia stanu prawnego, co należy wyłącznie do ustawodawcy).

Mając na uwadze art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni identyfikuje się z ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie sądowym poglądem, że w takim przypadku pierwszeństwo należy przyznać rozstrzygnięciu zawartemu w sentencji orzeczenia TK. Zgodnie m.in. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017 r. I OSK 1079/17 (LEX nr 2426244), sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu prawa, dlatego nie mogą się uchylić od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia. Uzasadnienie nie stanowi bowiem treści rozstrzygnięcia, jak również nie zastępuje go. Zawiera jedynie argumentację mającą przemawiać za wydanym rozstrzygnięciem, dlatego brak jest podstaw prawnych do uznania, aby stanowiło w jakimkolwiek zakresie uzupełnienie rozstrzygnięcia.

Uznanie zatem przez Trybunał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodnego z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, oznacza, że stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, od dnia 23 października 2014 r., tj. od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, orzeczenie TK weszło w życie i od tej daty okoliczność ta nie może zostać pominięta przy ustalaniu zakresu normatywnego art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Przedmiotowy wyrok jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. Wyrok ten nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji w postaci utraty mocy obowiązującej całego zakwestionowanego aktu normatywnego albo jego jednostki redakcyjnej (w niniejszym przypadku całego przepisu art. 17 ust. 1b), a jedynie wywodzonej z danego przepisu określonej normy prawnej.

Wyrok TK z 21 października 2014 r. odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób niż wskazane w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Ponieważ przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie został dotychczas znowelizowany ani uchylony, skutkuje to koniecznością takiej jego wykładni, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału.

Dokonując takiej wykładni w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. należy więc stwierdzić, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis ten jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania.

Utracił on jednak przymiot konstytucyjności w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później i względem nich oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiającego uzyskanie tego świadczenia (por. m.in. wyroki NSA z 26 kwietnia 2019 r. I OSK 8/19 - LEX nr 2676639 , z 11 lipca 2017 r. I OSK 1600/16 - LEX nr 2376723, z 14 czerwca 2017 r. I OSK 2920/16 - LEX nr 2326429, z 26 maja 2017 r. I OSK 479/16 - LEX nr 2328756, z 20 kwietnia 2017 r. I OSK 2593/16 - LEX nr 2332965, z 2 marca 2017 r. I OSK 2407/16 - LEX nr 2282068, z 14 grudnia 2016 r. I OSK 1614/16 - LEX nr 2190248).

Chociaż Trybunał w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał, że skutkiem jego wejścia w życie nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa, w aktualnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b, której niekonstytucyjność została stwierdzona. Trybunał nie skorzystał bowiem z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej derogowanej części tego przepisu (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata domniemania konstytucyjności przez art. 17 ust. 1b we wskazanym zakresie z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw (23 października 2014 r.).

Niedokonanie przez ustawodawcę zmiany treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. zgodnie ze stanowiskiem TK powoduje, że w tak ukształtowanym stanie prawnym, przy rozpatrywaniu od tej daty wniosków o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego składanych przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej - wobec wynikającego z tego wyroku wymogu ich równego traktowania bez względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki - organy mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 u.ś.r., która z tym dniem została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Dokonując zatem odmiennej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz przyjmując jako wiążący – mimo wyroku TK - fakt datowania u C.K. jako osoby wymagającej opieki znacznego stopnia niepełnosprawności od [...] lutego 2013 r. (tj. od 80 roku jej życia), Prezydent Miasta [...] wydał w sprawie decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną i z naruszeniem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Uznanie prawidłowości zastosowania w sprawie przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sposób przyjęty przez ten organ prowadziłoby zatem do niedopuszczalnego ukształtowania sytuacji prawnej W.K. w postaci odmowy przyznania jej z tej przyczyny świadczenia pielęgnacyjnego, co w świetle powyższego jawi się jako nieuprawnione i prawidłowo zostało zakwestionowane w trybie odwoławczym przez SKO.

W konsekwencji powyższego, Sąd w pełni aprobuje zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium stanowisko tego organu co do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania poprzez brak zbadania pozostałych przesłanek (pozytywnych i negatywnych) o jakich mowa w art. 17 ust. 1a i ust. 5 u.ś.r., od których uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z tym trafnie stwierdziło również SKO, że podstawowym dowodem pozwalającym potwierdzić fakt sprawowania opieki i jej zakres oraz bezpośrednią zależność między świadczeniem tej opieki przez osobę wnioskującą a rezygnacją przez nią z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) jest wywiad środowiskowy.

W kontekście wynikających z akt administracyjnych sprawy kilkukrotnych, nieudanych prób jego przeprowadzenia należy zwrócić uwagę wnoszącej sprzeciw, że uniemożliwienie przeprowadzenie wywiadu o którym mowa odpowiednio w art. 23 ust. 4aa u.ś.r. lub nieudzielenie podczas tego wywiadu wyjaśnień co do okoliczności nim objętych może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 28 ust. 1 u.ś.r.); w tym zakresie organ nie ma obowiązku uwzględnienia żądania strony przyznania świadczenia tylko na podstawie złożonego przez nią lub osoby trzecie oświadczenia co do sprawowania opieki.

W okolicznościach sprawy dotychczasowy brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego niewątpliwie należy jednak postrzegać także przez pryzmat pism skarżącej kwestionującej obiektywizm wskazanych imiennie pracowników MOPS; jak słusznie zauważyło SKO, wymagają one oceny i stosownego załatwienia pod względem zasadności ich wyłączenia od załatwiania sprawy.

W tej sytuacji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał SKO rozpoznać sprawy merytorycznie, gdyż nie zostały w niewątpliwy sposób ustalone i rozważone wszystkie okoliczności faktyczne mające wpływ na przyznanie wnioskodawczyni żądanego świadczenia. Przerzucanie w całości (w znacznej części) tego ciężaru na SKO naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Sprzeciw wniesiony od decyzji SKO jako niezasadny podlegał zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.