Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 251/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi I. S.A. w J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2008 r. nr [...] orzekającą o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w G., obręb [...], oznaczonej jako działki o numerach i powierzchniach szczegółowo wymienionych w decyzji, stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym I. S.A z siedzibą w J. oraz o nadaniu tej decyzji natychmiastowej wykonalności.

Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że nieruchomość położona w G., obręb [...], oznaczona jako działki nr [...], została przeznaczona pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku: od M. (km 510+ 530) do S. wraz z węzłem z autostradą [...] (km 518+ 734,34),decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r.

Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2008 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do ww. nieruchomości oraz udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, w trybie przepisów ustawy z dnia

10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 721 ze zm.).

Pismem z dnia 14 marca 2008 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na skutek bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy rozwiązania prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, wyznaczonego przez Wojewodę [...] pismem z dnia 16 listopada 2007 r.

Działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie innych niektórych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1601 ze zm.), Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2008 r., znak: [...], orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości.

Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych – w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) – stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

W uzasadnieniu wniosku inicjującym postępowanie wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku: od M. (km 510+ 530) do S. wraz z węzłem z autostradą [...] (km 518+ 734,34). Brak dostępu do tego terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem. W związku z powyższym proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończeniu robót, a Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa i w dalszej kolejności utratę środków pomocowych z Unii Europejskiej.

Ponadto, jak wskazał wnioskodawca, autostrada [...] ma fundamentalne znaczenie w rozwoju polskiej sieci dróg i w związku z przyznaniem Polsce i Ukrainie prawa organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. jest projektem priorytetowym mającym na celu zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012. Projekt ten ma też duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu [...].

Wnioskodawca pismem z dnia 17 lipca 2008 r. uzupełnił swój wniosek o notatkę służbową spisaną w Urzędzie Miasta w G. w dniu 12 czerwca 2008 r., w sprawie zmian organizacji ruchu na ulicy [...] w związku z budową autostradowego węzła [...] i protokół z przekazania placu budowy sporządzony w dniach 17 czerwca – 23 czerwca 2008 r. na Kontrakt pt. "Budowa węzła [...]". Z załączonych dokumentów wynika, iż w dniu 30 maja 2008 r. podpisano umowę z wykonawcą budowy "węzła [...]" na odcinku autostrady [...] (km 510 + 530) do [...] wraz z węzłem z autostradą [...] (km 518+ 734,34), wyłonionym w drodze przetargu. Przekazanie placu budowy wykonawcy miało miejsce w dniu 23 czerwca 2008 r., a zakończenie prac, zgodnie z założeniami zawartymi w programie rządowym, planowane jest na odcinku "węzła [...]" do końca 2009 r.

Organ uznał, że konieczność dysponowania przedmiotową nieruchomością została przekonywająco uzasadniona we wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

Na podkreślenie, w ocenie organu, zasługuje również charakter ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji.

Organ stwierdził, że dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzależniona jest od łącznego wystąpienia trzech przesłanek:

1) przesłanki identycznego stanu faktycznego, przez którą należy rozumieć istnienie w rzeczywistości różnych spraw takiego samego stanu faktycznego, np. własności wielu odrębnych nieruchomości wywłaszczanych na cele budowy określonej drogi;

2) identycznej podstawy prawnej, a więc gdy podstawą powstania danych stosunków materialnoprawnych jest taka sama norma prawna, np. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia

10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych;

3) właściwości organu administracji publicznej.

W niniejszej sprawie wszystkie działki zostały przeznaczone pod budowę autostrady płatnej [...] decyzją Wojewody [...] z [...] września 2005 r. i dysponowanie całości tych gruntów jest niezbędne w celu realizacji tej inwestycji.

W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury I. S.A zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 17 ust. 1 ustawy "O szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych" z 10 kwietnia 2003 r., (Dz. U. nr 80, poz. 721; dalej: "ustawa") w brzmieniu obowiązującym przed 16 grudnia 2006 r. – polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wydanie zaskarżonej decyzji było niezbędne, mimo iż nie zachodził tzw. "uzasadniony przypadek" określony w art. 17 ust. 1 ustawy, warunkujący udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości;

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, mianowicie:

1) art. 7,art. 77 § 1 oraz § 3 Kpa – poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie zostały przeprowadzone dowody, które przemawiałyby jednoznacznie na rzecz konieczności udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a zatem brak podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;

2) art. 107 § 3 Kpa – poprzez objecie zaskarżoną decyzją kilku różnych nieruchomości, t.j. ich zbiorcze potraktowanie, co doprowadziło w konsekwencji do niewyjaśnienia podstawy faktycznej decyzji – podczas, gdy potrzeba zastosowania rozwiązania przyjętego w art. 17 ust. 1 powinna zostać indywidualnie zbadana i uzasadniona w odniesieniu do każdej nieruchomości.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Infrastruktury.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia przez organ I instancji stanowi art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że wykazanie istnienie wymienionych w nim przesłanek obliguje Wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W rozpatrywanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] wnioskiem z 15 stycznia 2008 r. o wszczęcie, w oparciu o przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowych nieruchomości. Postępowanie w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 14 marca 2008 r. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest tylko ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

Potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 wnioskodawca uzasadnił we wniosku z dnia 15 stycznia 2008 r. tym, że brak dostępu do nieruchomości uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem. W związku z tym proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończenia robót, a Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa i w dalszej kolejności utratę środków pomocowych z Unii Europejskiej Autostrada [...] ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju polskiej sieci dróg i w związku z przyznaniem Polsce i Ukrainie prawa organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. jest projektem priorytetowym mającym na celu zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012. Projekt ten ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu [...]. Zakończenie prac, zgodnie z założeniami zawartymi w programie rządowym, planowane jest na odcinku "węzła [...]" do końca 2009 r.

W oparciu o powyższą dokumentację Wojewoda [...] dokonał oceny przesłanek ustawowych uzasadniających zastosowanie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy. Organ odwoławczy ocenę tę podzielił. Ocena ta, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń.

W świetle uzasadnienia wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 15 stycznia 2008 r. nie budzi zastrzeżeń przyjęcie, iż w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 i że przyjęta przez organ ocena w tym zakresie nie była dowolna. Wobec tego zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. nie znajduje potwierdzenia. Również bezzasadnie skarżący zarzuca naruszenie art. 7, 77 § 1 i § 3 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy nie zostały przeprowadzone dowody, które przemawiałyby na rzecz konieczności udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Rozważając powyższy zarzut w świetle materiału dokumentacyjnego sprawy należy stwierdzić, że organ wskazanych w tym zarzucie przepisów nie naruszył. Zauważyć trzeba, że poza wnioskiem dotyczącym wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w którym wskazano motywy wystąpienia z takim żądaniem, do akt postępowania administracyjnego zostało złożone przez wnioskodawcę pismo z 17 lipca 2008 r. , którym wnioskodawca uzupełnił swój wniosek załączając do pisma dokumenty (notatka służbowa z 12 czerwca 2008 r., protokół z przekazania planu budowy), które dodatkowo uzasadniają potrzebę uzyskania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowych nieruchomości. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu wniosku z 15 stycznia 2008 r. które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, takie jak konieczność rozbudowy dróg i ich znaczenie dla rozwoju regionu i kraju oraz przeznaczenie na ten cel środków finansowych z Unii Europejskiej i związany z tym termin ich wykonania są faktami powszechnie znanymi, a te zgodnie z art. 77 § 4 Kpa nie wymagają dowodu.

Objęcie zaskarżoną decyzją kilku nieruchomości, na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie stanowi naruszenia art. 107 § 3 Kpa, które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy mieć na uwadze, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje uwzględnienie skargi jeżeli naruszenie przepisów mogło mieć nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy ale wpływ istotny. Skarżący nie wykazał by objęcie zaskarżoną decyzją kilku nieruchomości było naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć właśnie istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.