Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 893/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 89p ust. 1, art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 680) - po rozpatrzeniu odwołania W.P., obywatelki [...] od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja objęła również małoletnie dzieci wnioskodawczyni: H.K. i Z.K.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W.P. w dniu [...] września 2012 r. złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. We wniosku oświadczyła, że opuściła kraj pochodzenia ponieważ bała się o życie dzieci, gdyż grozili jej przyjaciele męża, którym był on winien pieniądze. Z wniosku wynikało ponadto, że Cudzoziemka nie była nigdy zatrzymywana, aresztowana, ani sądzona. Nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne. Ponadto nie zadeklarowała przynależności do jakiejkolwiek organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym oraz religijnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył wymieniony wniosek jako oczywiście bezzasadny i odmówił nadania W.P. statusu uchodźcy, jak również udzielenia ochrony uzupełniającej. Nadto orzekł o wydaleniu Cudzoziemki z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzją tą objęto również małoletnie dzieci Wnioskodawczyni H.K. i Z.K. Strona od powyżej decyzji nie wniosła odwołania.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. W.P. złożyła kolejny wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy, obejmując wnioskiem również małoletnie córki H.K. i Z.K. We wniosku tym oświadczyła, że opuściła kraj pochodzenia, gdyż ze szkoły otrzymała informację, że jacyś ludzie interesują się jej dziećmi. Wskazała, iż od 2010 roku miała problemy z powodu męża, który ze swoimi kolegami chciał otworzyć biznes i w tym celu pozbierał od przyszłych wspólników wkład pieniężny i wraz z tymi pieniędzmi znikł. Koledzy męża zaczęli domagać się zwrotu pieniędzy od wnioskodawczyni, przy czym odwiedzali ją w domu i grozili porwaniem dzieci oraz zaproponowali aby sprzedała jakiś swój organ. Z wniosku wynikało ponadto, że Cudzoziemka nie była nigdy zatrzymywana, aresztowana, ani sądzona. Nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne.

Ponadto organ zaznaczył, że Cudzoziemka podała, że była poddawana przemocy psychicznej, o czym świadczą przytoczone we wniosku okoliczności. Nie była natomiast nigdy zatrzymywana, aresztowana, nie była skazana wyrokiem sądu, nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego lub administracyjnego, nie należała do żadnej partii politycznej ani innej organizacji.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2013 r. na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, umorzył postępowanie w sprawie nadania W.P. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku, obejmując tą decyzją również małoletnie dzieci Wnioskodawczyni: H.K. i Z.K.

W ocenie organu pierwszej instancji niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą rozpatrywaną wcześniej, zakończoną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy dotyczy zarówno podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. Oba wnioski złożone przez W.P. oparte są na tej samej podstawie prawnej i taka sama jest ich podstawa faktyczna, na którą składają się informacje odnoszące się do indywidualnej sytuacji Cudzoziemki oraz sytuacji w kraju jej pochodzenia. Organ zaznaczył, że wszystkie okoliczności, przedstawione przez W.P. w następnym wniosku są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organu orzekającego, bowiem problemy jej związane z groźbami ze strony wierzycieli jej męża były już przedmiotem postępowania zakończonego decyzją merytoryczną. W decyzji tej organ stwierdził, iż żadna z okoliczności przedstawionych przez Cudzoziemkę, nie uzasadnia obawy przed prześladowaniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że władze państwowe kraju pochodzenia ani też inne podmioty, określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy, nie podejmowały wobec Cudzoziemki działań krzywdzących na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Organ podkreślił, że obawa przed zemstą osób prywatnych nie jest przesłanką do ubiegania się o ochronę międzynarodową. Ponadto wskazał, że od czasu wydania w sprawie Cudzoziemki decyzji ostatecznej Szefa UdSC o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, sytuacja w [...] nie zmieniła się tak, aby powrót do kraju pochodzenia mógł być przyczyną doznania przez Cudzoziemkę prześladowań lub poważnej krzywdy.

Od powyższej decyzji W.P. złożyła odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców, która po jego rozpatrzeniu, wydała opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organ drugiej instancji wskazał, że w trakcie postępowania odwoławczego W.P. przedstawiła opinię psychologiczną dotyczącą jej dzieci, w której stwierdzono, że zmiana miejsca zamieszkania będzie mieć negatywny wpływ na psychikę dzieci Wnioskodawczyni.

Rada do Spraw Uchodźców wskazała, iż stosownie do art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ jest zobligowany umorzyć postępowanie, gdy wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony po wydaniu ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy jest oparty na tych samych podstawach. W ocenie Rady nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że w drugiej procedurze nie zostały zadeklarowane żadne nowe okoliczności. Według Rady nie są takimi okolicznościami stwierdzenia psychologa na temat dzieci Wnioskodawczyni. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż przesłanka wpływu wydalenia na rozwój psychofizyczny dzieci została już uwzględniona w pierwszym postępowaniu. W konsekwencji powyższego Rada podzielając stanowisko organu pierwszej instancji orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła W.P. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dn. 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517); poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy, a także art. 15 pkt 2 ww ustawy;

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że organ odwoławczy nie uwzględnił nowych okoliczności. Poza tym strona skoncentrowała się na argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., oświadczając, że merytoryczne uzasadnienie skargi prześle w najbliższym czasie.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi. Organ zwrócił uwagę, iż w uzasadnieniu skargi jedynym wyraźnie sformułowanym zarzutem jest stwierdzenie, że organ odwoławczy nie uwzględnił nowych okoliczności sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu wskazał, że istotą sprawy jest ustalenie, czy za nową okoliczność może uchodzić integracja dzieci Cudzoziemki w społeczeństwie polskim, gdyż tego właśnie dotyczą przekazane do Rady dokumenty, na które składają się opinie psychologa szkolnego, wychowawczyni, opinia rodziców wchodzących w skład trójki klasowej, opinie osób duchownych związanych z katechezą oraz pismo pochodzące od dzieci uczęszczających do tej samej klasy co dzieci skarżącej Cudzoziemki. Zdaniem Rady zaistnienia zdarzeń, takich jak zawiązywanie szkolnych przyjaźni, postępów w nauce itp. nie można postrzegać jako dających podstawę do twierdzenia, że wydalenie cudzoziemców objętych wnioskiem zagrażałoby prawom dziecka w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Taka wykładnia prowadziłaby do wniosku, iż w przypadku cudzoziemców, którzy występują o nadanie statusu uchodźcy w imieniu małoletnich dzieci, sam upływ czasu rodziłby konieczność ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy skarżącemu wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), zwanej dalej u.u.c.o.

Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważyć należy, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.

W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy:

1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;

2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;

3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.

Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek za niedopuszczalny z tego względu, iż skarżąca W.P. wystąpiła z nowym, kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organ orzekający odmownie rozpatrzył już takie żądanie, a następny, kolejny wniosek został oparty na tych samych podstawach.

Należy zauważyć, że ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony nie zawiera definicji pojęcia "oparty na tych samych podstawach", co nakazuje rozważenie go pod kątem elementów, które powinny składać się na to pojęcie biorąc pod uwagę instytucję prawną, której wspomniana definicja dotyczy. Instytucją tą jest status uchodźcy, z którym związana jest instytucja ewentualnego orzekania o ochronie uzupełniającej lub zgoda na pobyt tolerowany. Rozstrzyganie przede wszystkim w zakresie statusu uchodźcy odbywa się na podstawie art. 1A Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej 28 lipca 1951 r. w Genewie, Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku 31 stycznia 1967 r., ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pomocniczo przy procedowaniu zastosowanie mają również wytyczne zawarte w Dyrektywie Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony oraz Dyrektywie 2005/85/WE w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich ( Dz. U. UE.L. 05. 326.13).

Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powołanej powyższej Dyrektywy 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r., kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemca czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia. Jednocześnie, ocena sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca może zostać dokonana w ramach wstępnej oceny wniosku i jeśli nie doszło do jej zmiany lub do niej doszło, lecz nie ma ona znaczenia dla indywidualnej oceny położenia cudzoziemca, wniosek powinien zostać uznany za niedopuszczalny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1699/11, Lex nr 1155327). Gdy istotne elementy poprzednio wydanej decyzji (tożsamość stron, stan faktyczny, stan prawny) nie zmieniły się, to wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1910/11, Lex nr 1146174; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 727/09, Lex nr 583514).

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wniosek skarżącej o nadanie statusu uchodźcy, złożony w dniu [...] kwietnia 2013 r., jest kolejnym jej podaniem w tym przedmiocie. Z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy skarżąca wystąpiła już bowiem do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] września 2012 r.

Rozpoznając pierwszy wniosek skarżącej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił jej nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu cudzoziemki z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Przede wszystkim zauważyć należy, że w pierwszym wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca podała, iż powodem opuszczenia przez nią kraju pochodzenia były groźby kierowane w jej stronę przez osoby cywilne, od których jej mąż wziął pieniądze. We wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r., który wszczął postępowanie w niniejszej sprawie Cudzoziemka także powołała się na prześladowania ze strony tychże osób. Ponadto, jak ustaliły organy orzekające w sprawie, po wyjeździe Cudzoziemki z kraju pochodzenia nie zaszły żadne nowe okoliczności, które mogłyby być przyczyną prześladowań lub doznania przez nią poważnej krzywdy. Sytuacja bezpieczeństwa w kraju pochodzenia strony również nie uległa zmianie.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że w przedmiotowym (drugim) wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny żadnych nowych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ma on w kraju pochodzenia problemy inne, niż te na które powołał się we wniosku z dnia [...] września 2012 r., a od czasu wydania decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, tj. od dnia 10 grudnia 2012 r., sytuacja w [...] nie zmieniła się tak, aby powrót skarżącej do kraju pochodzenia mógł narazić ją na prześladowania lub poważną krzywdę.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, po jej zbadaniu i porównaniu poprzednich ustaleń, istniała podstawa do uznania, że nowy wniosek jest niedopuszczalny i że istnieje podstawa umorzenia postępowania. Ustalenie to wyklucza tym samym możliwość ponownego, merytorycznego rozpatrywania sprawy, w tym przeprowadzenia dodatkowych dowodów, które nie mają żadnego wpływu na sytuację osobistą skarżącej, gdyż odnoszą się do innych osób. Nie może w związku z tym odnieść skutku zarzut naruszenia treści art. 7, 77 k.p.a. dotyczący gromadzenia materiału dowodowego.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.