Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1147/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy postanowienie ZUS Oddział w L. z [...] października 2010 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] października 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wszczął kontrolę płatnika składek – P.Sp. z o.o. w Ś. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zawierające szczegółowe określenie jej przedmiotu doręczone zostało osobie ustanowionej do reprezentowania kontrolowanego podmiotu w toku kontroli i określało przewidywany termin jej zakończenia – 24 dni robocze poczynając od daty doręczenia upoważnienia.

W dniu [...] października 2010 r. osoba reprezentująca kontrolowanego złożyła do ZUS sprzeciw wskazując, że kontrolowany podmiot nie jest płatnikiem składek ZUS a nadto, że podjęcie przez ZUS kontroli narusza treść art. 82 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym u przedsiębiorcy nie może być prowadzonych więcej niż jedno postępowanie kontrolne.

Skarżący wskazał, że u przedsiębiorcy prowadzone jest już jedno postępowanie kontrolne prowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. pod sygn. Akt [...], co powoduje niedopuszczalność prowadzenia następnego postępowania.

Postanowieniem z [...] października 2010 r. ZUS Oddział w L. postanowił kontynuować czynności kontrolne. W uzasadnieniu organ wskazał, ze sprzeciw nie jest uzasadniony ponieważ jak wynika z zapisów książki kontroli przedsiębiorcy postępowanie kontrolne prowadzone przez UKS we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. zostało zawieszone z dniem [...] stycznia 2010 r. Dane te zostały potwierdzone w pismach z [...] czerwca 2010 r. jak również z [...] października 2010 r., w których wskazano, że zakończenie postępowania kontrolnego uzależnione jest od rozstrzygnięcia przez ZUS zagadnienia wstępnego dotyczącego okoliczności, czy osoby wykonujące świadczenia na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy objęte są obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. W ocenie ZUS przedstawione okoliczności dowodzą, że u przedsiębiorcy prowadzona jest jedynie kontrola przez ZUS.

Od postanowienia tego przedstawiciel kontrolowanego wniósł zażalenie.

W zażaleniu podkreślił, że zawieszenie postępowania kontrolnego (i kontroli podatkowej), nie jest równoznaczne z jego zakończeniem ponieważ o tym czy postępowanie jest prowadzone decyduje jego wszczęcie, a skutkiem zawieszenia postępowania w świetle art. 103 kpa jest jedynie zawieszenie terminów procesowych. Tak więc stanowisko zajęte przez organ narusza treść art. 61 § 4 kpa i art. 103 kpa stanowiąc ich nadinterpretację. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r.o swobodzie działalności gospodarczej "nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy" a przepisy tej ustawy nie przewidują żadnego wyjątku od tej zasady (z wyjątkiem art. 84 i 84a) w tym wówczas gdy jedna kontrola została zawieszona. Niezależnie od tego argumentacja zawarta w treści zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ kwestia zagadnienia wstępnego została rozstrzygnięta przez ZUS we W. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. a po drugie kontrola ZUS nie ma żadnego znaczenia dla postępowania UKS bo dotyczy innego okresu czasu.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na informacje zawarte w pismach Urzędu Kontroli Skarbowej oraz na zapisy w książce kontroli wskazał, że w dniu [...] stycznia 2010 r. postępowanie kontrolne prowadzone przez ten organ zostało zawieszone i od daty tej nie są wykonywane żadne czynności kontrolne. Zdaniem organu przeczy to stanowisku kontrolowanego przedsiębiorcy, że doszło do naruszenia treści art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Od postanowienia tego przedsiębiorca złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie:

- art. 82 ust.1, 1b, i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej polegające na ich błędnej interpretacji, a w konsekwencji brak zastosowania w sprawie art. 82 ust. 2 w/w ustawy i przyjęcie, że skoro postępowanie prowadzone przez UKS we W. Oddział Zamiejscowy w L. zostało zawieszone to wobec Spółki nie jest prowadzone inne postępowanie, a więc nie są spełnione przesłanki określone w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. i brak jest podstaw do zastosowania art. 82 ust. 2 tej ustawy i odstąpienie od kontroli,

- art. 103 kpa polegające na jego błędnej interpretacji, co ma istotny wpływ na wynik postępowania.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postępowania i postępowania go poprzedzającego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przytoczył treść art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i wskazał na wyjątki, które pozwalają jednocześnie na prowadzenie więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy uznając, że nie mają one w sprawie zastosowania. Skarżący podtrzymał wyrażony wcześniej w zażaleniu pogląd co do rozumienia treści art. 103 kpa ponownie wskazując, że zawieszenie postępowania ( w tym wypadku postępowania kontrolnego i kontroli podatkowej), nie jest równoznaczne z zakończeniem prowadzonego postępowania kontrolnego a ma znaczenie jedynie dla biegu terminów procesowych. Ponadto odwołując się do treści art. 24 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej wskazał, że organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne decyzją lub wynikiem kontroli. W odniesieniu do prowadzonego postępowania kontrolnego sytuacja taka nie miała miejsca co dowodzi, że postępowanie kontrolne prowadzone przez UKS nie zostało zakończone co powoduje, że brak jest podstaw do prowadzenia kontroli przez ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i odniósł się do różnicy w zakresie pojęć postępowania kontrolnego i kontroli podatkowej w rozumieniu ustawy o kontroli skarbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek uzasadnienie stanowiska organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu jak i postanowieniu poprzedzającym nie jest do końca właściwe bo decydujące znaczenie w sprawie ma nie fakt zawieszenia postępowania kontrolnego a charakter tego postępowania..

Jak wynika z treści pism UKS kierowanych do ZUS z dnia [...] stycznia 2010 r. i z [...] czerwca 2010r. Urząd Kontroli Skarbowej we W. Oddział Zamiejscowy w L. w dniu [...] listopada 2009 r. wszczął w stosunku do Spółki postępowanie kontrolne, które postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało zawieszone, przy czym Spółka zobowiązana została do wystąpienia do ZUS o wydanie rozstrzygnięcia w zakresie tego czy w związku z wykonywaniem świadczeń na rzecz Spółki przez osoby, z którymi zawarte były umowy o dzieło powstał obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto z treści pisma UKS z [...] października 2010 r., którego adresatem był również ZUS wynika dodatkowo, że w ramach wspomnianego postępowania kontrolnego prowadzona była również kontrola podatkowa. Treść zapisów widniejących w książce kontroli przedsiębiorców wskazuje, że kontrola ta została przedłużona w oparciu o ustawę o swobodzie działalności gospodarczej o 24 dni robocze z uwzględnieniem przerw w pracy Spółki tj. do [...] lutego 2010 r. oraz, że postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. postępowanie kontrolne i kontrola podatkowa zostały zawieszone z dniem [...] stycznia 2010r. Okoliczności dotyczące prowadzonego postępowania kontrolnego oraz jego zawieszenia zostały potwierdzone przez Spółkę.

Mając na uwadze przedstawione fakty należy rozważyć jakie znaczenie mają one w związku z zarzutami Spółki. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. (t. j. Dz.U. 2010.220.1447) nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy poza wskazanymi w tym przepisie wyjątkami. Nie ulega wątpliwości, że wyjątki te nie miały zastosowania w odniesieniu do przedsiębiorcy. Jest natomiast faktem, że po zawieszeniu postępowania kontrolnego z dniem [...] stycznia 2010 r. od tej daty nie prowadzono żadnych czynności kontrolnych zaś prowadzona w toku postępowania kontrola podatkowa, miała trwać do [...] lutego 2010 r. Należy stwierdzić, że prowadzenie takiej kontroli w toku postępowania kontrolnego jest przewidziane w treści art. 13 ust. 3 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej. Zgodnie natomiast z treścią art. 31 ust. 1 i 2 w/w ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, zaś użyte w ustawie określenia m.in. oznaczają postępowanie kontrolne – postępowanie podatkowe, o którym mowa w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa, kontrola podatkowa – kontrolę, o której mowa w dziale VI ustawy Ordynacja podatkowa. Jasno widać więc, że postępowanie kontrolne i kontrola podatkowa to odrębne instytucje, do których zastosowanie mają odrębne przepisy Ordynacji podatkowej. Postępowanie kontrolne nie może być utożsamiane z kontrolą zatem w odniesieniu do niego nie ma zastosowania treść art. 82 ust. 1 i ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przepisie tym mowa jest bowiem o kontroli zatem nie obejmuje on swoim zakresem postępowania kontrolnego rozumianego jako postępowanie podatkowe, do którego zastosowanie mają przepisy działu IV Ordynacji. Postępowanie kontrolne zostało zawieszone w związku z faktem wystąpienia (w ocenie UKS) zagadnienia wstępnego a więc miało oparcie w treści art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Przepis ten nie daje jednak podstaw do zawieszenia kontroli podatkowej i w ocenie Sądu nie zmienia tego faktu okoliczność, że jest ona prowadzona w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego (podatkowego). Skoro bowiem do kontroli podatkowej prowadzonej przez UKS zastosowanie mają przepisy działu VI Ordynacji to zawieszenie kontroli może mieć miejsce tylko w sytuacji określonej treścią art. 284 § 5 (przy czym nie ma on zastosowania do kontrolowanego przedsiębiorcy) i art. 284a § 5 Ordynacji. W takim stanie rzeczy rację ma organ gdy twierdzi, że wpis w książce kontroli dotyczący zawieszenia nie tylko postępowania kontrolnego ale i kontroli podatkowej, nie ma decydującego znaczenia (nawiasem mówiąc w pismach UKS kierowanych do ZUS mowa jest jedynie o zawieszeniu postępowania kontrolnego). Prowadzenie kontroli podatkowej przewidziane było do [...] lutego 2010 r., po tej dacie więc skoro nie została ona przedłużona – a żaden dowód na to nie wskazuje i nie twierdzi tak Spółka- nie mogła już być prowadzona. W tym stanie rzeczy w dacie wszczęcia kontroli przez ZUS tj. [...] października 2010 r. u przedsiębiorcy nie była prowadzona żadna inna kontrola. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem Spółki, że samo zawieszenie postępowania kontrolnego (podatkowego) nie unicestwia faktu jego wszczęcia i nie powoduje, że ono się nie toczy, co jednoznacznie wynika z treści art. 206 Ordynacji podatkowej, który w odniesieniu do tego postępowania ma zastosowanie. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla sprawy bo decydujące jest to (o czym była już mowa), że postępowanie kontrolne, nie jest objęte treścią art. 82 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, nie jest bowiem kontrolą. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia treści art. 82 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy jak również treści art. 103 kpa, który nie miał zastosowania.

W świetle powyższych rozważań znaczenia dla sprawy nie ma również okoliczność podnoszona w skardze a dotycząca treści art. 24 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, który określa w jaki sposób organ kontroli kończy postępowanie kontrolne ponieważ fakt jego zawieszenia, a co za tym idzie to, że nie uległo ono zakończeniu w sposób określony w/w przepisem, nie ma wpływu na zasadność zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.