Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 146/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7, art.77 par.1, art.105, art.107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.48, art.50, art.103 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. prowadząc postępowanie w sprawie legalności budynku na działce nr [...] i [...] przy ul. [...] w B., podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2009 r. ustalił, że na terenie posesji znajduje się budynek mieszkalny w budowie, podpiwniczony, piętrowy, z dachem łamanym, kryty eternitem. Budynek usytuowany jest jedną ścianą po granicy z działką nr [...]. Oceniono, że obiekt jest w stanie surowym zamkniętym, wykonano w nim instalację wodno – kanalizacyjną, elektryczną, gazową, częściowo wykonano tynki. Budynek nie jest użytkowany. Pani W. G. oświadczyła, że przedmiotowy budynek został wzniesiony w 1978 r. przez W. M. na działce stanowiącej współwłasność państwa G. i państwa M., na podstawie decyzji Urzędu Gminy w Z. zezwalającej na zabudowę działki budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym – pralni o wymiarach 5 m x 8 m i powierzchni zabudowy 40 m2. Małżonkowie G. wskazali również, że stwierdzony podczas oględzin zakres wykonanych robót nie uległ zmianie od trzydziestu lat i przedstawili decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] października 2008 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny jednorodzinny. Organ ustalił, że w przedmiotowy budynek z dotychczas wykonanym zakresem robót, został zrealizowany przed 1995 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz, że nie jest zgodny z podstawowymi danymi technicznymi budynku gospodarczego wskazanego w pozwoleniu. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. organ I instancji zobowiązał inwestorów do przedstawienia oceny technicznej wykonanego zakresu robót budowlanych. Inwestorzy w dniu [...] lutego 2010 r. przedstawili ocenę techniczną, w której stwierdzono wykonanie robót zgodnie ze sztuką budowlaną.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] sierpnia 2010 r., znak [...], umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w oparciu o postanowienia art. 105 § 1 Kpa. Organ I instancji potwierdził dotychczas ustalony stan prawny budynku oraz ustalił, że obecnym właścicielem budynku jest Pani E. G. Odnośnie legalności robót prowadzonych przy spornym budynku ustalono, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego z 1978 r. zostało zmienione przez architekta odnośnie budynku gospodarczego, a zmiany zostały zatwierdzone przez właściwy organ, w związku z czym w 1980 r. obiekt został zaewidencjonowany jako budynek mieszkalny, na podstawie istniejących wówczas stanu faktycznego i dokumentacji, zgodnych ze stanem obecnym. Organ podniósł, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy z 2008 r. miało jedynie na celu skompletowanie na nowo dokumentacji technicznej obiektu, której ani inwestorzy, ani właściwe urzędy (Starostwo Powiatowe

w B., Urząd Miejski w Z.) nie posiadają. Organ przyznał także, że brak jest jednoznacznych dokumentów potwierdzających, że sporny budynek został wykonany legalnie. Jednak na podstawie zebranych dowodów w postaci projektu technicznego instalacji gazowej do budynku – opracowanego na podstawie projektu technicznego budynku mieszkalnego i wypisu z kartoteki budynków, nie można jednoznacznie przesądzić, że miała miejsce samowola budowlana. W konsekwencji organ stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do podważenia legalności wybudowania obiektu i prawidłowości wydanych dokumentów.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] października 2010 r., znak [...], uchylił powyższe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na brak konkretnych ustaleń stanu prawnego budynku oraz brak podstaw do umorzenia postępowania w sytuacji wykonania przez inwestora odmiennego obiektu niż wskazany w pozwoleniu na budowę z 1978 r. Ocenił, że w sytuacji zrealizowania inwestycji z istotnymi odstępstwami od pozwolenia, jak ma to miejsce

w przedmiotowej sprawie, nie jest możliwe stwierdzenie występowania bezprzedmiotowości postępowania. Organ wskazał, że w 1978 r. udzielono m.in. inwestorom pozwolenia na budowę dwóch budynków: mieszkalnego

i gospodarczego, a do chwili obecnej budowa budynku gospodarczego nie została zakończona. Wymaga to zastosowania art. 50 i 51 prawa budowlanego, gdyż jest to istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z 24 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. II SA/Bk 770/10, oddalił skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił materiał dowodowy m.in. o opinie biegłych oraz inne dokumenty złożone w sprawach cywilnych (sygn. [...] oraz [...]) i decyzją z [...] października 2011 r. znak [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Okoliczności związane z ustaleniem legalności budowy, z uwagi na brak dokumentacji technicznej w postaci pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, organ I instancji na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Na poparcie swego stanowiska organ wskazał m.in. decyzję Urzędu Miasta i Gminy w Z. z [...] września 1989 r., znak: [...] zezwalającą Panu A. G. na budowę obejmująca przyłącze gazowe i instalację gazową wewnętrzną w budynku mieszkalnym na działce położonej w D. przy ul. [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] grudnia 2011 r. znak [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny w stanie surowym 1,5 kondygnacyjny z podziemiem o pow. zabudowy 74 m2, obecny kształt i przeznaczenie jako budynek mieszkalny uzyskał w latach 1978-1980. Dodatkowo organ podniósł, że brak dokumentacji technicznej nie może automatycznie przesadzać o samowoli budowlanej. W ocenie organu II instancji w aktach sprawy znajdują się istotne dowody potwierdzające, że ówczesne władze zaakceptowały przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek mieszkalny oznaczony na mapach geodezyjnych nr [...], oraz, ż w tej sytuacji brak podstaw prawnych do wdrożenia procedury z art.50 i art.51 ustawy z 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm.).

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu argumentacji dotyczącej rozbiórki samowoli budowlanej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że zastosowanie przepisów art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., została wyłączona w stosunku do obiektów, których budowa wykonana bez pozwolenia na budowę, została zakończona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne (art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.). Ponadto zdaniem organu odwoławczego okoliczność dysponowania przez inwestorów pozwoleniem na budowę z [...] sierpnia 1978 r., wskazuje, że nawet, gdyby inwestorzy odstąpili od wykonania obiektu zgodnie z tym pozwoleniem, nie dopuściliby się samowoli budowlanej polegającej na budowie bez pozwolenia na budowę uregulowanej w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz, że w takiej sytuacji postępowanie prowadzone byłoby w oparciu o postanowienia art. 50 i art. 51 tej ustawy.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi zarzucił decyzji naruszenie: 1) art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., poprzez stwierdzenie, że przedmiotowy artykuł nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy budowa budynku zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w B. nie została jeszcze zakończona, a ponadto przy realizacji wskazanej inwestycji doszło do niezgodnej z prawem zmiany przeznaczenia wskazanego budynku; 2) art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane1994 r. poprzez stwierdzenie, że zgodnie z treścią tego przepisu wyłączony jest z zastosowania art. 48 tejże ustawy gdyż nie znajduje on zastosowania w stosunku do: a) obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, w sytuacji gdy z oświadczenia Państwa G. wynika, że przedmiotowa inwestycja została wstrzymana i nie jest realizowana od 31 lat, a dalsze czynności mające na celu zakończenie budowy podjęte zostaną przez ich spadkobierców - co świadczy, iż budowa nigdy nie została zakończona; b) obiektów w stosunku, do których przed tym dniem nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sytuacji gdy przepis ten stanowi, że art. 48 nie może być stosowany do obiektów, co do których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało wszczęte postępowanie administracyjne; 3) art. 7 i 77 k.p.a. w skutek: a) nieuwzględnienie, że poprzednik prawny E. G. legitymował się decyzją pozwoleniem na budowę Urzędu Miasta Gminy w Z. (decyzja z dnia [...] sierpnia 1978 r.), która dopuszczała wybudowanie przedmiotowego budynku jako budynku gospodarczego, nie zaś wybudowanie budynku mieszkalnego; b) nie uwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli poprzez dopuszczenie do sytuacji, w której ten sam organ administracji w sposób diametralnie odmienny interpretuje określony stan faktyczny, a ponadto w sytuacji, w której organ w sposób rażący narusza prawo uznając za wiążące dokumenty, które nie stanowią dowodu dającego podstawę do przyjęcia, że właściwe organy zaakceptowały przedmiotowy budynek jako mieszkalny; c) nie uwzględnienie interesu społecznego i interesu obywateli poprzez sankcjonowanie samowoli budowlanej; 4) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli w skutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a przede wszystkim wadliwym przyjęciem, że w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające, iż ówczesne władze zaakceptowały przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek mieszkalny - oznaczony na mapach geodezyjnych nr [...]; 5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: a) nie wykonanie ciążącego na organie obowiązku wymienienia i ocenienia dowodów zgromadzonych w sprawie i poprzestaniu na lakonicznym stwierdzeniu w uzasadnieniu, że w aktach sprawy znajdują się istotne dowody potwierdzające, że ówczesne władze zaakceptowały przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek mieszkalny - oznaczony na mapach geodezyjnych nr [...]; b) nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom A. R., a uchybienie to miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ wersja przedstawiona przez ww. w razie jej wykazania powodowałaby konieczność zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane; 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego, że utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] października 2011 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego PG w B. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w B., stanowi usankcjonowanie bezprawnie postanowionego budynku mieszkalnego wówczas, gdy brak jest podstawy prawnej i decyzji umożliwiającej stwierdzenia, że odpowiednie organy zaakceptowały przedmiotowy obiekt jako budynek mieszkalny.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stanu faktycznego stwierdził, iż przedmiotowy budynek mieszkalny w budowie, usytuowany na działkach nr geod. [...] i [...] przy ul. [...] został pierwotnie zrealizowany jako budynek gospodarczy w 1978 r., w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego z [...] sierpnia 1978 r., znak: [...], w której odnośnie budynku gospodarczego architekt dokonał zmian zatwierdzonych przez Gminę Z., umożliwiających realizację budynku mieszkalnego zamiast gospodarczego. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie, jednak wynika, iż przedmiotowy budynek mieszkalny w stanie surowym (1,5 - kondygnacyjny, z podziemiem, o powierzchni zabudowy 74 m2), obecny kształt i przeznaczenie jako budynek mieszkalny uzyskał w latach 1978 – 1980 oraz, że od tego czasu nie były w nim prowadzone roboty budowlane. Dodatkowo organ podniósł, że inwestorzy dysponowali pozwoleniem z [...] sierpnia 1978 r., a gdyby odstąpili od wykonania obiektu zgodnie z tym pozwoleniem, to nie dopuściliby się samowoli polegającej na budowie bez pozwolenia uregulowanej

w art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Do zarzutów skargi ustosunkowała się również występująca w sprawie

w charakterze uczestnika postępowania Pani E. G. W piśmie procesowym z [...] marca 2012 r. podniosła, że całokształt dowodów przeprowadzonych w postępowaniu wskazuje, że budynek figuruje w dokumentach jako mieszkalny, którego budowa została zakończona w 1980 r., co jej zdaniem wskazuje na niezasadność zarzutu naruszenia art. 48 Prawo budowlane z 1994 r. Uczestniczka postępowania przyznała, że nie dysponuje dokumentami związanymi z pozwoleniem na budowę – tj. decyzją zmieniającą decyzję pierwotną oraz projektem budowlanym pierwotnym i zamiennym, to jednak potwierdzenie dokonania takich zmian z aprobatą organów administracji publicznej znajduje wyraz w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym m.in.: projekt techniczny przyłącza i instalacji gazowej do budynku mieszkalnego z dnia [...] września 1989 r., wypis z kartoteki budynków z [...] kwietnia 2009 r. i zawiadomienie z [...] lipca 2008 r. w sprawie zniesienia współwłasności oraz ustanowienia służebności przejazdu. Również z planu realizacyjnego do projektu podstawowego - dokumentu znajdującego się w aktach sprawy a dotyczącego projektu budynku sąsiada nieruchomości uczestników postępowania - z mapy sytuacyjnej wynika, iż budynek uczestników był kwalifikowany jako budynek mieszkalny już w 1980 r. Zdaniem pełnomocnika uczestniczki postępowania istotnym dowodem w sprawie jest także decyzja z [...] września 1989 r. udzielająca poprzednikowi prawnemu uczestniczki postępowania pozwolenia na budowę obejmującą przyłącza gazowe, instalację gazową wewnętrzną w budynku mieszkalnego. W tych okolicznościach sprawy,

w jej ocenie, nie ma podstaw do podważenia legalności wybudowania spornego budynku i prawidłowości wydanych dokumentów.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania odnosząc się do argumentów dotyczące rozbiórki samowoli budowlanej przedmiotowego budynku wskazał, że stosownie do przepisów art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wyłącza się zastosowanie nowych przepisów art. 48 obecnego prawa budowlanego w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W przedmiotowej sprawie budynek swój obecny kształt i przeznaczenie mieszkalne uzyskał w łatach 1978-1980 i od tego czasu nie były w nim prowadzone roboty budowlane - co jednoznacznie wynika z rzetelnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej podniesionych w skardze, jak również nie stwierdził z urzędu innych uchybień przepisom prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Za niezasadne uznano zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 7

i 77 k.p.a. oraz art.8 k.p.a., podniesione z uwagi na nieuwzględnienie okoliczności, że poprzednik prawny uczestnika postępowania E. G., legitymował się pozwoleniem na budowę (decyzja Urzędu Miasta Gminy w Z. z dnia [...] sierpnia 1978 r.), która dopuszczała wybudowanie przedmiotowego budynku jako budynku gospodarczego, nie zaś wybudowanie budynku mieszkalnego oraz uznanie za wiążące dokumentów, które nie stanowią dowodu dającego podstawę do przyjęcia, że właściwe organy zaakceptowały przedmiotowy budynek jako mieszkalny i sankcjonowanie samowoli budowlanej.

W myśl zasady prawdy materialnej, o której mowa w art.7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,

z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której mowa w art.77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe oznacza, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Treść art.8 k.p.a., natomiast zobowiązuje organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej

W ocenie Sądu organy nie naruszyły powyższych zasad ogólnych postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uzupełnił, bowiem materiał dowodowy włączając do niego m.in.: dokumenty złożone do spraw cywilnych o sygn. [...] oraz [...]. W aktach sprawy znajdują się m.in. plan realizacyjny (podpisany przez jego autora w dniu [...] października 1980 r.), dołączony do projektu podstawowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w D., inwestora S. O., na którym dwa budynki istniejące na działce sąsiedniej (nr [...]) oznaczono jako budynki mieszkalne (tom IV akt admin.) oraz decyzje Urzędu Miasta i Gminy w Z. zezwalające na budowę przyłącza gazowego i instalacji gazowej wewnątrz budynków mieszkalnych położonych w D. przy ul. [...] odrębnie każdemu z inwestorów tj. Panu W. M. (decyzja z [...] sierpnia 1989 r. znak: [...]) oraz Panu A. G. (decyzja z [...] września 1989 r. znak: [...]). Powyższe pozwoliło ustalić, że sporny budynek wybudowany został w obecnym kształcie w latach 1978-80 na podstawie pozwolenia z [...] sierpnia 1978 r. (z danych techniczno-budowlanych budynków istniejących na planie realizacyjnym z 1980 r., wynika, że budynek nr 2 jest budynkiem mieszkalnym o konstrukcji drewniano-murowanej, a budynek oznaczony nr 4 stanowi budynek mieszkalny murowany). Również treść wyjaśnień złożonych przez Państwa G. wskazuje, że sporny budynek od początku wznoszony był, jako budynek mieszkalny, na podstawie zmian wprowadzonych przez projektanta umożliwiających realizację budynku mieszkalnego zamiast gospodarczego oraz, że zmiany były zatwierdzone przez właściwy organ administracji. Treść powyższych wyjaśnień pośrednio potwierdzać może okoliczność wydania w 1989 r. dla każdego z inwestorów, odrębnych decyzji zezwalających na budowę przyłącza gazowego i instalacji gazowej wewnątrz budynków mieszkalnych. W ocenie sądu organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Niezasadnym okazał się, więc także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 105 § 1 k.p.a. W sytuacji, bowiem nie znalezienia podstaw do podważenia legalności budowy budynku, stanowiącego obecnie własność Pani E. G., organ obowiązany był umorzyć wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W świetle dokonanych przez organy ustaleń, z których wynika, że realizacji spornej inwestycji zlokalizowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy

ul. [...] w B. dokonano na podstawie pozwolenia z [...] sierpnia 1978 r. Nr [...] (fakt jej wydania potwierdza przesłana z Urzędu Miasta i Gminy w Z., ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej w latach 1977-1979), niezasadny okazał się zarzut naruszenia art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

W tym miejscu zauważyć należy, że na mocy art.153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., po. 270), dalej jako "p.p.s.a." skład orzekający w sprawie wiąże ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. II SA/Bk 770/10. We wspomnianym orzeczeniu Sąd przywołując treść art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., jednoznacznie wskazał, że "inwestorzy dysponowali pozwoleniem z dnia [...] sierpnia 1978 r.,

a odstąpili od wykonania obiektu zgodnie z tym pozwoleniem. Dlatego nie dopuścili się samowoli polegającej na budowie bez pozwolenia uregulowanej w art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. i należało postępowanie prowadzić na podstawie obecnie obowiązujących przepisów budowlanych".

W myśl art.48 ust.1 wspomnianej ustawy "właściwy organ nakazuje,

z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". W tym przepisie chodzi, więc o samowolę budowlaną polegającą na wybudowaniu obiektu bez wymaganego pozwolenia od samego początku, a nie

o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w przepisach art.50 i art.51 ustawy Prawo budowlane

z 1994 r., a więc "o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację" (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. II OSK 2038/10, publ. LEX nr 1138048). Pogląd wyrażony we wspomnianym wyroku skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za swój. Tym samym inwestorowi nie można skutecznie stawiać zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej z art.48 ustawy Prawo budowlane

z 1994 r., jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.

Podkreślić w tym miejscu należy, że charakter samowoli budowlanej uregulowanej w art.48, jak i w art.50 oraz art.51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest zróżnicowany. Rozwiązanie zaproponowane w art.48 ust.1 ustawy Prawo budowlane wymaga kategorycznego orzeczenia nakazu rozbiórki, gdy tymczasem art.50 ustawy obejmuje czynności inne niż wymienione w art.48 tej ustawy, których wykonanie nie zawsze skutkuje koniecznością orzeczenia o nakazie rozbiórki.

W konsekwencji za niezasadny uznano także zarzut naruszenia przepisu art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., który jako przepis intertemporalny odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniają hipotezę art.48 ustawy, a więc do sytuacji budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia przed 1 stycznia 1995 r. Jak wskazano wyżej, stan faktyczny ustalony

w sprawie nie pozwalał na zastosowanie art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

z uwagi na dysponowanie przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] sierpnia 1978 r.

Odnosząc się do fragmentów pism pochodzących z 2002 r. i 2007 r., przytoczonych w piśmie procesowym złożonym przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, które w jego ocenie przemawiają za tym, że sporny budynek stanowi samowolę budowlaną zauważyć należy, że przywołane w nim pisma składane były

w innych niż przedmiotowe postępowanie (w sprawie zniesienia współwłasności),

a więc argumentacja w nich przytoczona nie może być decydująca przy ocenie wyjaśnień złożonych przez inwestorów w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji w sprawie. Organ I instancji oceniając wyjaśnienia Państwa G., z których wynikało, że budynek w obecnym kształcie został wybudowany w oparciu o decyzję z 1978 r., w której dokonano zmian zatwierdzonych przez gminę Z. umożliwiającą realizację budynku mieszkalnego zamiast gospodarczego, zauważył, że z uwagi na brak dokumentów źródłowych w sprawie o legalność istnienia na nieruchomości dwóch budynków mieszkalnych świadczyć może wydanie w 1989 r., każdemu inwestorowi (odrębnie), decyzji zezwalających na budowę przyłącza gazowego i instalacji gazowej wewnątrz budynku oraz i to, że kształt przedmiotowego budynku zgodny z obecnym stanem, figuruje na mapach z [...] października 1986 r. (mapa sytuacyjno-wysokościowa z inwentaryzacji urządzeń podziemnych) oraz z [...] maja 1990 r. (mapa poinwentaryzacyjna przyłącza gazowego).

Zasadnym okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., podniesiony z uwagi na lakoniczność uzasadnienia decyzji organu II instancji.

W myśl wspomnianej regulacji uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym ograniczenie się przez organ odwoławczy do stwierdzenia, że w aktach sprawy znajdują się istotne dowody potwierdzające, że ówczesne władze zaakceptowały przedmiotowy obiekt budowlany jako budynek mieszkalny - oznaczony na mapach geodezyjnych nr [...], wskazuje na naruszenie art.107 §3 k.p.a. Jednakże powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego PG w B. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowo wskazał fakty, które organ uznał za udowodnione oraz, dowody, na których się oparł, przy ich ustalaniu. Tym samym należy uznać, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną podzielił także ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zawierającą wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł.

Z uwagi na to, że stwierdzone naruszenie przepisów proceduralnych nie miało wpływu na wynika sprawy i braku podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, jak również nie stwierdzenie z urzędu innych uchybień przepisom prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w oparciu o postanowienia art.151 p.p.s.a., orzeczono, jak sentencji.