Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 140/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. - P.H.U. "M." w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 342/07 w sprawie ze skargi M. P. - P.H.U. "M." w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. P. - P.H.U. "M." w N. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 342/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 3 października 2006 roku, w miejscowości B., na drodze wojewódzkiej nr [...] o dopuszczalnym ruchu pojazdów o nacisku osi pojedynczej do 8 t., zatrzymany został do kontroli przewożący grys pojazd marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą prowadzony przez K. P. Po dokonaniu pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą napędową o 3,12 t. (nacisk na pojedyncza oś napędowa wynosił 11,12 t) oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną oś naczepy o 1,66 t (nacisk na potrójną oś naczepy wynosił 23,46 t).

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] nałożył na M. P. karę pieniężną w wysokości 10.200,00 złotych.

Organ I instancji wskazał, że wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w I.p. 6 pkt 7 lit. d i c załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2086 ze zm) dalej udp. i wynosi 1200.00 złotych dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 9,0 ton do 9,5 tony oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 tony powyżej 9,5 tony dodatkowo 900.00 złotych. Oznacza to, że przy nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącej 11,12 tony kara wynosi 4800.00 złotych (1200 + 4x900).

Natomiast wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w Ip. 6 pkt 6 lit. "c" załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i wynosi 5400.00 złotych dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 23,3 do 24,8 t. W związku z tym przy nacisku potrójnej osi naczepy wynoszącej 23,46 tony kara wyniosła 5400.00 złotych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515), dalej prd., art. 13g ust. 1 oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 udp. Ip. 6 lit. "c" oraz Ip. pkt 7 lit. "d" i "e" załącznika do tej ustawy, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 roku o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10200.00 złotych złożył M. P., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

* art. 68 § 1 kpa w związku z art. 67 § 1 kpa polegające na uznaniu za

prawidłowo sporządzony protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu,

* art. 7 kpa i art. 77 kpa polegające na braku wyjaśnieniu stanu faktycznego

sprawy oraz na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego

materiału dowodowego,

* art. 80 kpa polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych w oparciu o

wadliwie zebrany materiał dowodowy,

- art. 9 kpa polegające na braku poinformowania strony o okolicznościach

faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących

przedmiotem postępowania administracyjnego,

- przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 10 lutego w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny

odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz.

316).

2. naruszenie prawa materialnego, a to rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu niezbędnego ich wyposażenia polegające na ustaleniu, że pojazd skarżącego wykonywał przejazd nienormatywny.

Oddalając skargę, Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania a także konfiguracji placu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag. Przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację, co wyklucza możliwość wystąpienia błędu.

Sąd podkreślił także, że to do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W przypadku więc stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi bez wymaganego zezwolenia, wymierza się karę pieniężną.

Sąd wskazał, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie pozostaje także w sprzeczności z przepisami art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 prd. gdyż oba te przepisy wskazując na konieczność uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem o większym niż dopuszczalnym nacisku osi również odwołują się do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Te zaś wynikają z przywoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych.

M. P. zaskarżył powyższy wyrok WSA w W. w całości, zarzucając:

1.) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 68 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu za prawidłowo sporządzony protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu,

- art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na uznaniu, iż stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony, a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący,

- art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy,

- art. 9 k.p.a. polegające na uznania za bezzasadny zarzut niepoinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności na wadliwe sporządzenie protokołu kontroli, niedoinformowanie kierowcy o wymaganiach i warunkach związanych z dokonywaniem pomiarów i brak możliwości ustosunkowania się do sposobu wykonywania pomiaru.

Skarżący zarzucił także, że przeprowadzone ważenia w miejscowości B. nie odpowiadało wymogom wynikającym z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, w związku z tym wynik ważenia nie może być uznany za wiążący i stanowiący podstawę do nałożenia na skarżącego kary finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.

Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie nieważność postępowania nie występuje, należało poprzestać na odniesieniu się do skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna, zgodnie z art. 176 p.p.s.a. sprostać określonym wymaganiom formalnym właściwym dla wszystkich pism procesowych w postępowaniu sądowym. Tak więc skarga powinna czynić zadość wymogom określonym w art. 46 i 47 p.p.s.a. ale przede wszystkim wymogom szczególnym mającym materialny charakter (vide: B. Adamiak, J. Borkowski Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003 r. str. 466 – 467). W skardze należy oznaczyć zaskarżone orzeczenie, wskazać czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oraz postawić wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia w całości lub w części.

O ile niewypełnienie warunków formalnych wymienionych w pierwszej kolejności, przewidzianych dla wszystkich pism sądowych stanowi brak formalny, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a. to już uzupełnienie wymogów materialnych mających konstrukcyjny dla bytu skargi kasacyjnej charakter jest niemożliwe i nie podlega sanacji. Dlatego tak sformalizowany charakter skargi kasacyjnej spowodował, że ustawodawca powierzył możliwość jej sporządzenia tylko podmiotom profesjonalnym pod względem prawnym – art. 175 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna skierowana jest przeciwko wyrokowi sądu administracyjnego I instancji, a nie przeciwko decyzji administracyjnej, której legalność kontrolował ten sąd. Skutkuje to obowiązkiem formułowania zarzutów skargi w sposób adekwatny do przedmiotu zaskarżenia.

Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej winien precyzować jaki konkretny przepis naruszył wyrokiem sąd administracyjny i uzasadniać na czym to naruszenie polegało, przy czym, gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest wyjaśnienie jaki wpływ na wynik sprawy miało wskazane uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r. I OSK 956/2005 niepublik.). Konieczne jest też podkreślenie, że zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania odnosi się do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05, publik. OSP z. 1 z 2007 r. z glosą aprobującą A. Kubiak-Kozłowskiej).

Ponadto, mając na uwadze wynikającą z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasadę związania granicami skargi kasacyjnej, zwrócić należy uwagę na to, że skarga kasacyjna winna być zredagowana w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do jakiegokolwiek samodzielnego konkretyzowania postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów lub też stawiania hipotez, co do tego jakiego ostatecznie przepisu dotyczy skarga i czym to naruszenie się wyraża. Jest to o tyle istotne, że nawet w sytuacji wadliwości wyroku wydanego przez sąd administracyjny pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny wadliwości tej usunąć nie może, chyba że wyrok dotknięty jest nieważnością postępowania.

Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi i przenosząc je dla potrzeb oceny zaskarżonego wyroku w przedmiotowej sprawie, skarga kasacyjna nie mogła przynieść spodziewanego przez jej autora rezultatu.

Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, wskazywał na obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 Kpa, 68 § 1, 80 i 9 Kpa. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu. Tak sformułowany zarzut jest chybiony. Powoływanie się, w ramach skorzystania z podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., na naruszenie przepisów postępowania, przez wskazanie wyłącznie na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie może być, jak już wyżej była o tym mowa, uznane za skutecznie postawione. Reguły postępowania wyznaczone przez ustawę Kodeks postępowania administracyjnego odnoszą się wyłącznie do postępowania administracyjnego i aby można było wskazać na nie również w postępowaniu kasacyjnym, można to uczynić jedynie poprzez zakwestionowanie jednej lub kilku podstaw działania sądu administracyjnego pierwszej instancji. Brak powołania się w poddanej rozpatrzeniu skardze kasacyjnej na którykolwiek z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bo tylko te przepisy postępowania może naruszyć sąd administracyjny, pozbawia Naczelny Sąd Administracyjny możliwości dokonania merytorycznej kontroli wskazanego w tej skardze orzeczenia i musi skutkować uznaniem, iż wskazane przepisy nie zostały przez WSA naruszone, ponieważ tych przepisów sąd administracyjny nie stosuje.

Nietrafny jest także, podnoszony jako naruszenie prawa procesowego, zarzut naruszenia powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, bowiem nie stanowi naruszenia prawa wskazanie aktu prawnego zamiast naruszonej normy. Na marginesie dodać należy, że ewentualnie wskazany przepis powołanego rozporządzenia mieściłby się w zarzutach naruszenia prawa materialnego i jako taki winien był być ewentualnie powołany wraz ze wskazaniem, czy jego naruszenie polegało na błędnej wykładni, czy na niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to mylne rozumienie treści danej normy prawnej, a niewłaściwe zastosowanie to błąd w tzw. subsumcji czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotetycznie określonej normie prawnej.

Zastosowanie prawa nie obejmuje zarzutu błędnej wykładni, a wynika to z różnej treści każdego z tych pojęć i odrębnego ujęcia poszczególnej postaci naruszenia prawa materialnego. W przypadku woli powołania się przez składającego skargę kasacyjną na to właśnie naruszenie prawa, konieczne jest wskazanie, którą z postaci naruszenia zamierza zakwestionować. Gdy skarżący chce podważyć zaskarżone orzeczenie, korzystając z obu postaci naruszenia prawa materialnego, musi je wyraźnie wskazać i przytoczyć zarzuty odnoszące się do każdej z nich.

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej jej autor nie wskazał naruszonej normy cyt. rozporządzenia, co skutkuje niemożliwością odniesienia się do zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe wraz z nietrafnie podniesionymi zarzutami naruszenia prawa procesowego skutkowało oceną, że skarga kasacyjna nie jest zasadna i jako taka podlega na podstawie art. 184 p.p.s.a oddaleniu.