Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 371/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 1255
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst  jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także Szef Urzędu), po ponownym rozpatrzeniu sprawy J.Z. (dalej "strona", "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. nr [...] o pozbawieniu strony uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD).

W podstawie prawnej organ przywołał art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j Dz .U. 2016 r. poz. 1255- dalej "ustawa").

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez były ZBoWiD z tytułu służby w Wojsku Polskim oraz walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Szef Urzędu powołując się na akta strony stwierdził, że skarżący pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) i prowadził walki w okolicach [...] oraz [...]. Podkreślił, że KBW wchodził w skład aparatu bezpieczeństwa, a skarżący zwalczał osoby stawiające sobie za cel wyzwolenie Polski spod okupacji radzieckiej. Podkreślił, że sama współpraca z organami represji nastawionymi na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniona negatywnie i to bez względu na to, o jakie stanowiska i charakter zatrudnienia w tych organach chodzi. Szef Urzędu dostrzegł nadto, iż w aktach sprawy znajduje się protokół z przeglądu akt kombatanckich nr [...], który to nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego, a zatem nie wywołuje skutków prawnych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyraził niezadowolenie rozstrzygnięcia stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest dalece krzywdząca wobec nie uwzględnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Stwierdził, że decyzja Szefa Urzędu została podjęta w oparciu o błędne ustalenia w zakresie udziału strony w walkach oraz jednostki, w której pełniła służbę. Podkreślił, że jego udział w służbie wojskowej był przypadkowy, krótkotrwały, a skarżący nie był zaangażowany w działalność społeczna, polityczną czy militarną. Zauważył, że prawie całe dorosłe życie przepracował w sektorze budowlanym, stroniąc o jakiejkolwiek aktywności politycznej. Podkreślił, że nigdy nie pełnił żadnych aktywnych funkcji tak śledczych jak i operacyjnych, które byłyby podstawą zastosowania wobec niego sankcji wynikających z treści ustawy. W ocenie skarżącego decyzja zapadła po zbyt pobieżnej analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, co czyni ją wadliwą i niepełną.

W uzasadnieniu decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Szef Urzędu uznał, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał na brzmienie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c ustawy podkreślając, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy osoba , której dotyczy powyższy przepis nie może uzyskać uprawnień kombatanckich z żadnego tytułu nawet gdyby okoliczności faktyczne mające lec u podstaw wydania pozytywnego rozstrzygnięcia zostały należycie udokumentowane. Odnosząc się do stanu faktycznego wskazał, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez były ZBoWiD z tytułu służby w odrodzonym wojsku polskim w okresie od [...] r. oraz walk o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] do [...]r. w ramach Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Skarżący na ochotnika zgłosił się do służby wojskowej i w dniu [...] r. został wcielony do Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...] r. strona podała, że brała udział w likwidowaniu band ukrywających się w lasach w okolicy [...] oraz [...]. Jednostka, w której służył skarżący w okresach od [...] do [...] r. oraz od [...] do [...] r. prowadziła walki zbrojne m.in. z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Zrzeszeniem "A", Armią Krajową, Narodową Organizacją Wojskową oraz innymi ugrupowaniami zbrojnymi podziemia niepodległościowego. Szef Urzędu wskazał, że od [...]r. realizowana była przez komunistów koncepcja utworzenia wojsk wewnętrznych, specjalnej formacji działającej w ramach resortu bezpieczeństwa wewnętrznego. Z dokumentacji sprawy wynika, że skarżący rozpoczął służbę [...]r. Po okresie przeszkolenia miał zostać wcielony od [...] r.do kompanii CKM –ów w [...] Samodzielnym Batalionie Operacyjnym Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szef Urzędu ustalił, że na mocy uchwały Rady Ministrów z dnia 26 marca 1945 r. została powołana specjalna formacja wojskowa, w miejsce dotychczasowych Wojsk Wewnętrznych, do zapewnienia porządku publicznego-Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Cel realizowany był poprzez walkę z podziemiem niepodległościowym oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi. Stwierdził, że w dniach [...]r. oraz [...] r. Dowódca KBW wydał rozkazy dotyczące reorganizacji KBW, w której skład powołano 14 dowództw Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego w każdym województwie. Jednostki te stanowić miały terytorialną jednostkę prowadzącą, pod kierownictwem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, walkę z podziemiem zbrojnym. W ramach WBW wyodrębniono 3 piony, a jednym z nich były wojska operacyjne powołane do zwalczania oddziałów podziemia zbrojnego (bataliony operacyjne) . W przedstawionym wyżej kontekście Szef Urzędu rozpatrzył przydział strony do kompani CKM -ów od dnia [...] r. w [...] Samodzielnym Batalionie Operacyjnym WBW, w którym służyła do [...] r. co poświadcza dowód w postaci Wojskowej Służbowej Książeczki Żołnierza. Skarżący w deklaracji członkowskiej do ZBoWiD oświadczył, że jednostka ta miała za zadanie likwidację band ukrywających się w lasach w okolicy [...] oraz [...]. W dokumentacji sprawy znajduje się zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia [...] r., które zawiera informację, iż jednostka, w której służył skarżący, brała udział w walkach ze zbrojnym podziemiem w okresie od [...]r. do [...] r. W związku z powyższym Szef Urzędu stwierdził, że strona prowadziła zadania operacyjne w jednostce podległej aparatowi bezpieczeństwa publicznego, skierowane wobec organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Uznał przy tym za niewiarygodne wyjaśnienia strony złożone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nie służyła w KBW, a jedynie w WBW z przyczyn wyjaśnionych powyżej. Podkreślił, że KBW do [...] r. podlegał Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 maja 1991r. (sygn. akt II UZP 7/91; OSNC APU 1992/10/174) stwierdził, że KBW wchodził w skład aparatu bezpieczeństwa publicznego. Wobec powyższego Szef Urzędu wskazał, że skarżący zwalczał osoby stawiające sobie za cel wyzwolenie Polski spod okupacji radzieckiej. Służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej i wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej stanowi podstawy do wydania decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane, w tym zakresie przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdził, że z punktu widzenia wymagań stwarzanych przez ustawę można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze, jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję z dnia [...] r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczności tam przytoczone, zwrócenie się przez tutejszy Sąd do Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie o przesłanie pełnych akt osobowych skarżącego, które stały się podstawą wydania decyzji przez organ I instancji, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność z zasadami zapisanymi w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej tj.: zasadą ochrony praw nabytych, zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowiącego przez nie prawa, zasadą przyzwoitej legislacji. W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie skarżącego przepisy ustawy, nie odpowiadają konstytucyjnym wzorcom Rzeczpospolitej Polskiej, jako państwa prawa, jak również zasadom ochrony praw człowieka i obywatela przyjętych w ratyfikowanych przez Polskę umowach międzynarodowych. Przepisy ustawy pozbawiające skarżącego uprawnień kombatanckich są niezgodne z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 oraz z art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku z 10 lipca 2000r., SK 21/99 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasada lex retro non agit oraz zasada ochrony praw nabytych mają charakter zasad przedmiotowych, wyznaczających granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych. Wskazał dalej, że w wyroku z 4 stycznia 2000 r., K. 18/99 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż u podstaw praw nabytych znajduje się dążenie do zapewnienia jednostce bezpieczeństwa prawnego i umożliwienia jej racjonalnego planowania przyszłych działań. Konstytucyjna zasada ochrony praw nabytych nie wyklucza stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe. Ocena dopuszczalności wyjątków od zasady ochrony praw nabytych wymaga, zdaniem Trybunału, rozważenia na ile oczekiwanie jednostki dotyczące ochrony praw nabytych jest usprawiedliwione, ponieważ zasada ochrony praw nabytych chroni wyłącznie oczekiwania usprawiedliwione i racjonalne. W ocenie skarżącego decyzja wydana została na mocy ustawy niezgodnej z ustawą zasadniczą. Zdaniem skarżącego naruszone zostały w szczególności: art. 2 Konstytucji, a zasada ochrony praw nabytych w przypadku praw z tytułu świadczeń kombatanckich wyraża się szczególnie w ochronie realnej wartości świadczenia uprawnionego. Pozbawienie części świadczeniobiorców (wybranej kategorii podmiotów) należnych im świadczeń stanowi naruszenie zasady ochrony praw nabytych. Odnosząc się do zasady zaufania obywatela do państwa i stanowiącego przez nie prawa skarżący podkreślił, że ustawodawca chcąc przestrzegać tej zasady podczas dokonywania kolejnych zmian stanu prawnego nie może stracić z pola widzenia interesów podmiotów, jakie ukształtowały się przed dokonaniem tych zmian. Przestrzeganie tej zasady ma szczególne znaczenie w sytuacji, w której ma miejsce zmiana dotychczasowych obowiązujących przepisów, zwłaszcza zaś tych, które znalazły już zastosowane, jako czynnik kształtujący sytuację prawną ich adresatów Wskazał ponadto, że zasada przyzwoitej legislacji obejmuje wymóg konsultacji treści projektu ustawy z partnerami społecznymi, a także odpowiednio długiego okresu vacatio legis, służący przygotowaniu się adresatów normy prawnej do wejścia w życie nowych, bardzo głęboko ingerujących w sytuację finansową uprawnionych. Niezależnie od powyższego zauważył, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77, art. 79 k.p.a., a postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone bardzo pobieżną analizą zgromadzonego materiału dowodowego (ograniczającego się tylko i wyłącznie do zaopiniowania przez IPN). Ponadto skarżący poddał w wątpliwość rzetelność ustaleń Szefa Urzędu opartych na publikacjach z czasów "poprzedniego ustroju", wydaną dodatkowo przez Resort Obrony Narodowej. W ocenie skarżącego organ I instancji winien był dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu historii, celem ustalenia okoliczności i charakteru formacji, której dotyczy decyzja. Niezależnie od powyższego wskazał, że organ I instancji niezbyt wnikliwie zbadał przyczyny wstąpienia skarżącego do wskazanej formacji, jego faktycznej działalności i przebiegu służby. Taki automatyzm prowadzenia postępowania stanowi o naruszeniu podstawowych uprawnień strony postępowania administracyjnego, dla których nie powinno być miejsca w demokratycznym państwie prawnym.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotycząc prezentowane stanowisko i argumentację prawną

Na rozprawie pełnomocnik strony podtrzymał wszystkie twierdzenia skarżącego akcentując, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Wskazał, że sama przynależność do KBW nie przesądza o tym, że podejmowała jakieś działania niegodne. Pełnomocnik dodatkowo przedłożył do akt pismo skarżącego, w którym wyjaśniał on między innymi przyczyny ochotniczego wstąpienia do wojska akcentując, że krótki przebieg służby spowodowany był między innymi pogorszeniem się stanu zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem postępowania jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j Dz .U. 2016 r. poz. 1255- dalej "ustawa").

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy uprawnienia, o których mowa w ustawie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W judykaturze prezentowany jest taki sposób rozumienia cyt. przepisu ustawy, wedle którego zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy należy interpretować rozdzielnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2005 r., OSK 1126/04, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Ten kierunek wykładni zaprezentowano także w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 1 września 2010 r,. II OSK 1832/09, CBOSA, wyrok z 21 września 2012 r., II OSK 817/11, CBOSA) oraz w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 stycznia 2013 r., II SA/Po 791/12, CBOSA). W wyroku z 13 maja 2009 r. II OSK 1083/08 (CBOSA) stwierdzono, iż "użyty spójnik "i" w zwrocie "zadania śledcze i operacyjne", a zamieszczony w przepisie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, nie ma funkcji koniunkcyjnej, lecz ma znaczenie enumeratywne, to znaczy wyliczające. Tym samym trzeba uznać, iż można pozbawić uprawnień kombatanckich osobę spoza struktur Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, która wykonywała podczas i w związku z tą służbą zarówno zadania operacyjne i śledcze, jak też wykonywała tylko zadania śledcze lub jedynie zadania operacyjne, zwalczając organizacje niepodległościowe lub osoby działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej". Ten kierunek wykładni przepisów prawa materialnego przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie. Sąd nie podziela tym samym odosobnionych przeciwnych poglądów, iż użycie przez ustawodawcę w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy spójnika "i" (koniunkcja) przemawia za przyjęciem stanowiska, iż aby pozbawić daną osobę uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c tej ustawy, należy jej wykazać, że wykonywała zarówno zadania śledcze, jak i operacyjne (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1502/07, CBOSA ).

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w rozpatrywanej sprawie, że skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez były ZBoWiD z tytułu służby w odrodzonym wojsku polskim w okresie [...] r. oraz walk o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...]r. do [...]r. w ramach Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Z akt sprawy wynika, że skarżący na ochotnika zgłosił się do służby, a w dniu [...] r. został wcielony do wojska. W deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...] r. skarżący podał, że brał udział w likwidowaniu band ukrywających się w lasach w okolicy [...] oraz [...] Także we własnoręcznie sporządzonym życiorysie w dniu [...]r. (k. 1 akt adm.) skarżący napisał: "W [...] r. jesienią braliśmy udział w likwidacji band ukrywających się w lasach w okolicy [...]. Następnie robiliśmy obławę przeciw bandom znajdującym się w okolicy [...], woj. [...] oraz prowadziliśmy walkę z bandami w okolicy [...] woj. [...]." Z protokołu nr [...] z dnia [...] r. (k. 12 akt adm.) wynika, że skarżący jest uprawniony do korzystania ze świadczeń z tytułu służby w odrodzonym Wojsku Polskim od [...]r. do [...]r. oraz walki o utrwalanie władzy ludowej (W.B.W.) od [...]r. do [...]r. Powyższe potwierdza zaświadczenie nr [...] z dnia [...]r. (k. 13 akt. adm.). W protokole z przeglądu akt weryfikacyjnych nr [...] z dnia [...] r. (k. 16 akt adm.) wskazano zaliczone tytuły i okresy działalności kombatanckiej. Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 16 listopada 2016 r. (k. 30 akt. adm) wynika jednoznacznie z jakimi organizacjami walczył skarżący w czasie służby w KBW w okresach od [...] do [...]r. oraz od [...] do [...]r. Skarżący prowadził we wskazanych okresach walki zbrojne m.in. z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Zrzeszeniem "A", Armią Krajową, Narodową Organizacją Wojskową oraz innymi ugrupowaniami zbrojnymi, w tym działającym w okolicach R. ugrupowaniem "B" (k. 47 akt adm.). Pułk skarżącego zajmował się ponadto w tym okresie działalnością ochronną i konwojową. Przebieg służby wojskowej skarżącego wynika również ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii książeczki wojskowej ( k. 39 – 44 akt. adm.) W związku z powyższym w cenie Sądu Szef Urzędu zasadnie uznał, że skarżący potwierdził we wskazanych dokumentach, że w okresie od [...]r. do [...]służył w Wojsku Polskim oraz w [...] Specjalistycznym Batalionie Operacyjnym Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego, walczył z bandami. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że w ramach służby wojskowej brał czynny udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji zainteresowany otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co potwierdza protokół ZBoWiD nr [...] z dnia [...] r. oraz zaświadczenie z dnia [...]r.

Z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w ramach służby wojskowej pełnionej w ramach [...] Samodzielnego Batalionu Operacyjnego WBW w K. brał udział w walkach z podziemiem niepodległościowym. Szef Urzędu zasadnie wyjaśnił, że w ramach Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego wyodrębniono trzy piony, a jednym z nich były wojska operacyjne powołane do zwalczania oddziałów podziemia zbrojnego (bataliony operacyjne). Wskazał również na zmiany organizacyjne, które w ostateczności doprowadziły do przekształcenia Wojsk Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W tym zakresie w ocenie Sądu nie było potrzeby powoływać biegłych z zakresu historii. W konsekwencji nie sposób zakwestionować ustaleń faktycznych poczynionych przez Szefa Urzędu w niniejszej sprawie, bowiem nie naruszają one przepisów procedury administracyjnej. W świetle powyższego za chybione uznać należy twierdzenia skarżącego, że decyzje zostały wydane jedynie na podstawie akt Instytutu Pamięci Narodowej.

Jak trafnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) jest zaliczany do aparatu bezpieczeństwa (vide: uchwała SN z dnia 7 maja 1992 r. sygn. akt II UZP 7/91, OSNC APU 1992/10/174, wyrok TK z dnia 15 lutego 1994 r. sygn. T 15/93, OTK 1994/1/4). Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 536/05 (CBOSA), w którym wskazano, że służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej - wykonywanie podczas i w związku z tą działalnością zadań operacyjnych i śledczych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi również podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, niezależnie z jakiego tytułu uprawnienia te zostały przyznane. KBW był wojskowo-policyjną formacją zbrojną Resortu Bezpieczeństwa Publicznego, powstałą w 1945 r. do walki z niepodległościowym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi.

W świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego, celem ustawy z 1991 r. kombatanckiej było między innymi potępienie politycznej roli, jaką komunistyczna milicja i służby bezpieczeństwa odgrywały w stworzeniu reżimu komunistycznego i w represjach przeciw opozycji politycznej. Prawodawstwo to oparte jest na założeniu, że członkowie tych służb, których zadaniem było zwalczanie politycznych i zbrojnych organizacji walczących przed 1945 rokiem o niepodległość Polski i odbudowę demokratycznego systemu politycznego, nie zasługują na przywileje, które zostały przyznane im przez ustawę kombatancką (por. wyrok NSA 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2606/11, opubl. w Lex nr 1369077).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się też pogląd, zgodnie z którym fakt udziału w walkach z podziemiem niepodległościowym w ramach służby wojskowej w KBW, nawet jeżeli nie był w pełni dobrowolny, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, dlatego też tym osobom nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnych tytułów (vide: stanowisko NSA w wyrokach z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1948/06 i z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 199/07, CBOSA). Tymczasem w sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący był ochotnikiem. Nadto podkreślić należy, iż skarżący występując w poczet organizacji ZBoWiD uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Powołana okoliczność jest w świetle prawa wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Szef Urzędu słusznie uznał, iż wystąpiły przesłanki do orzeczenia o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Ustawa nie uznaje za działalność kombatancką lub z nią równorzędną pełnienia służby lub funkcji w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością osoba wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też w świetle art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy wystąpiły przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Co prawda, art. 25 ust. 1 ustawy stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, jednak właśnie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a zachodziły podstawy do obligatoryjnego ("pozbawia się") pozbawienia uprawnień osób, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy. Ponadto należy podkreślić, że fakt udziału w walkach z niepodległościowym podziemiem, mający miejsce w ramach służby wojskowej w KBW, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej i stanowi przeszkodę do nabycia lub zachowania uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek tytułu (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 570/11 – CBOSA).

Reasumując Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na fakty, które według treści normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa procesowego i materialnego, tak więc skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uzupełniająco wyjaśnić należy, że świadczenia przysługujące kombatantom mają na celu przede wszystkim charakter rekompensacyjny za trud poniesiony w związku z walką o suwerenność i niepodległość Polski oraz za krzywdy doznane ze strony władz III Rzeszy Niemieckiej, władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz komunistycznego aparatu represji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.