Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1103/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.33 § 1 pkt 4 i pkt 10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 187/15 w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyją


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 czerwca 2015r., VII SA/Wa 187/15 oddalił skargę J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), przy czym zgodnie z art. 18 ustawy – jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, to w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów k.p.a.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1). Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. – należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw (art. 2 pkt 5 u.p.e.a.). Natomiast art. 5 § 1 pkt 2 ustawy stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie, lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.

Bezspornym w sprawie jest, że wystawione tytuły wykonawcze z [...] października 2011 r. Nr [...] ([...]), [...] ([...]) obejmowały zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania bez wniesienia należnej opłaty. Generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia takich opłat wynika z ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). I tak, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W art. 13b ust. 2 ustawy stanowi się, że: strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Strefę płatnego parkowania ustala rada gminy (art. 13b ust. 3). Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania – art. 13b ust. 4 pkt 1) i 3). Natomiast zgodnie z art. 13f ust. 1 i 2 za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada, przy czym jej wysokość nie może przekroczyć 50,00 zł.

Przedmiotowe opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Ponadto zgodnie z art. 40d ustawy o drogach publicznych opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucja opłaty dodatkowej następuje więc w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (należność pieniężna przekazana do egzekucji administracyjnej na podstawie innej ustawy).

Z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego). Należy jednak mieć na uwadze, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem wynikającym wprost z ustawy. Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów k.p.a. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (Wyrok WSA w Gdańsku z 26 kwietnia 2012 r., III SA/Gd 107/12. Z powyższego wynika, że weryfikacji winien podlegać zarzut nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty dodatkowej, a w konsekwencji zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Zdaniem Sądu, ciążący na organie obowiązek w tym zakresie został w pełni wykonany.

Skarżący w odpowiedzi na otrzymane upomnienia z [...] października 2009 r., nr od [...] do [...], pismem z 10 grudnia 2009 r. kwestionując okoliczność, iż to on jest zobowiązanym do ponoszenia opłat, poinformował, że użytkownikami pojazdu w podanym przedziale czasowym, mogli być: M. S., Mi. R., R. K. Jednak wezwany do wskazania bliższych danych tych osób w tym adresów zamieszkania koniecznych celem zweryfikowania powyższej informacji nie odpowiedział na wezwanie organu. W sytuacji, gdy doszło do zajęcia prawa (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego z [...] listopada 2013 r., nr [...]), w zgłoszonym zarzucie w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z 9 grudnia 2013 r. skarżący wskazał jako użytkującego przedmiotowy samochód swojego syna T. S. na dowód czego załączył do akt jego oświadczenie. Jednak na potwierdzenie podniesionego zarzutu skarżący nie przedłożył żadnego dowodu i nie wyjaśnił dlaczego wskazanie to nastąpiło tak późno. Dwa oświadczenia T. S. o użytkowaniu pojazdu, noszące daty 29 stycznia 2014 r. i 2 kwietnia 2014 r. zostały przesłane organowi jako załączniki do zażalenia na postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] marca 2014 r.

Sąd podziela ocenę NSA wyrażoną w wyroku z 9 grudnia 2009 r., I OSK 869/09, iż "kierowanie egzekucji do właściciela pojazdu opiera się na domniemaniu faktycznym, że to właśnie on był korzystającym z niego wówczas, kiedy opłata parkingowa nie została opłacona. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli bowiem ktoś jest właścicielem pojazdu to przede wszystkim on z niego korzysta. Jeśli jednak samochód był używany dla celów służbowych przez większą ilość osób, to obowiązkiem właściciela było prowadzenie stosownej ewidencji. Informację o nałożonym obowiązku właściciel pojazdu uzyskuje najpóźniej w dniu otrzymania upomnienia. Już, więc wtedy ma możliwość podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia, kto w danym dniu korzystał z pojazdu i nie uiścił opłaty. Ustalenie faktów, o których mowa, jest zależne wyłącznie od niego albowiem to on posiada wiedzę w tej materii, (a przynajmniej powinien ją posiadać)". W tym kontekście uprawnione jest stanowisko organów, iż domniemanie faktyczne nie zostało przez skarżącego skutecznie obalone.

Organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny (także będący jednocześnie wierzycielem dochodzonej należności) ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (vide np. wyroki NSA z: 12 czerwca 2007 r., I OSK 209/07, Lex nr 344875; 11 marca 2009 r., I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., I OSK 869/09 i I OSK 868/09). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2010 r., I SA/Sz 198/10). Właściciel użyczając pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobą. Wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu. Zasadnie zatem przyjęto, że dowód w tym zakresie obciąża właściciela pojazdu, a działaniu organu nie można zarzucić sprzeczności z art. 75 k.p.a.

Ponadto, Sąd wskazał, iż w tytułach wykonawczych wskazano adres zamieszkania skarżącego W. ul. J. [...] m [...] i na ten adres dokonano skutecznego doręczenia upomnienia 4 grudnia 2009 r. W aktach sprawy znajduje się dowód zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym znajduje się podpis skarżącego. Natomiast okoliczność, iż aktem notarialnym z 1 grudnia 2010 r. (po dacie doręczenia) skarżący wraz z żoną zbyli lokal przy ul. J. pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem z chwilą otrzymania upomnienia zrodził się po stronie skarżącego obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania (art. 41 § 1 i § 2 k.p.a.)

Sąd podzielił stanowisko organu co do zarzutu przedawnienia opłat dodatkowych za rok 2008 i 2009. Zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym opłaty te powinny zostać uiszczone. Opłaty dodatkowe za rok 2008 i 2009 przedawniły się odpowiednio z upływem roku 2013 i 2014. Jednak obie należności zostały już ściągnięte w roku 2013, a zatem przed upływem okresu przedawnienia.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł J. S., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Jednocześnie oświadczono, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez błędne wskazanie skarżącego jako osoby zobowiązanej do zapłaty opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania, gdy w rzeczywistości zobowiązanym do dokonania w/w opłaty był T. S., co wynika z oświadczenia złożonego do akt sprawy. Zatem, doszło do skutecznego obalenia domniemania faktycznego wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych;

2) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez wskazanie w tytule wykonawczym nieprawdziwego adresu J. S., gdy w rzeczywistości sprzedał on lokal położony przy w/w ulicy 1 grudnia 2010 roku, a więc jeszcze przed wystawieniem przedmiotowych tytułów wykonawczych. W konsekwencji stanowiło naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pełnomocnik J. S. w pełni podziela rozważania dotyczące domniemania faktycznego związanego z własnością pojazdu oraz z obowiązkiem wskazania użytkownika pojazdu w celu obalenia domniemania, że właściciel był użytkownikiem pojazdu, jednakże wskazuje na wyrok WSA w Szczecinie z 15 maja 2014 r., I SA/Sz 247/14, w którym Sąd w tożsamej sprawie wskazał, że nie powinno budzić wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża właściciela pojazdu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wadliwe ustalenie zobowiązanego może stanowić podstawę zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Zarzut taki skarżący podnosił i był on przedmiotem stanowiska wierzyciela, który przyjął błędną wykładnię art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Nie można zgodzić się z argumentacją organu, że obowiązek publicznoprawny, jakim jest obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest związany z własnością pojazdu i ciąży zawsze na właścicielu pojazdu. obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na każdym, kto korzysta z drogi (parkuje w Strefie Płatnego Parkowania), poprzez zajęcie pojazdem miejsca postojowego, niezależnie od tego czy zajęcia dokonuje samochodem własnym czy stanowiącym własność osoby trzeciej, a w przypadku nieuiszczenia opłaty parkingowej, na tej osobie ciąży obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej. Przy czym, ciężar dowodu spoczywa na właścicielu pojazdu. W tej sprawie skarżący nie tylko wskazał osobę, która korzystała w okresie wskazanym w tytule wykonawczym z samochodu lecz dołączył do akt oświadczenie swojego syna, iż to on korzystał z samochodu ojca we wskazanym okresie. Tymczasem organ stwierdza, że bez znaczenia jest fakt, że skarżący nie korzystał osobiście z dróg publicznych ze swojego pojazdu, lecz go udostępnił swojemu synowi, ponieważ takie udostępnienie pojazdu na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Z taką argumentacją nie można się zgodzić, co zostało wyżej wykazane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż uprawnione jest stanowisko organów, iż domniemanie faktyczne nie zostało przez skarżącego skutecznie obalone i wskazał na wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r., I OSK 869/09, iż informację o nałożonym obowiązku właściciel pojazdu uzyskuje najpóźniej w dniu otrzymania upomnienia. Już więc wtedy ma możliwość podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia, kto w danym dniu korzystał z pojazdu i nie uiścił opłaty. Nie sposób się zgodzić z powyższym stanowiskiem Sądu.

Żaden przepis nie stanowi, w którym momencie właściciel pojazdu ma obowiązek przedstawić dane osoby, która faktycznie użytkowała pojazd w chwili wystawienia "mandatu za nieopłacenie parkowania". Jak to zostało wyżej przytoczone właściciel ma możliwość – a nie obowiązek – podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia, kto w danym dniu korzystał z pojazdu i nie uiścił opłaty. Zatem, wskazanie w toku postępowania egzekucyjnego, kto był rzeczywistym użytkownikiem pojazdu w dniach wskazanych w tytule wykonawczym nie powoduje naruszenia prawa przez właściciela pojazdu. J. S. w zarzucie w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z 9 grudnia 2013 roku wskazał, że to T. S. był użytkownikiem auta. Na potwierdzenie wspomnianego zostały dołączone oświadczenia T. S., w których wskazał, że to on używał pojazdu o nr rej. [...] w latach 2008-2009. Należy więc wskazać, iż domniemanie faktyczne zostało w całości obalone, a fakt kto użytkował pojazd we wspomnianych datach został nie tylko uprawdopodobniony, ale udowodniony.

W odniesieniu do drugiego zarzutu należy wskazać na art. 27 u.p.e.a., który zawiera katalog niezbędnych elementów tytułu wykonawczego. W § 1 pkt 2 ustawodawca przewidział wymóg wskazania imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Natomiast w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. wskazano, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 21 września 2011 r., I SA/Ol 529/11 stwierdził, że przewidziany w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymóg wskazania adresu zobowiązanego należy rozumieć jako wymóg podania właściwego i aktualnego adresu miejsca zamieszkania zobowiązanego, a więc wskazania miejsca, w którym zobowiązany przebywa z zamiarem stałego pobytu. Konsekwencją wskazania wadliwego adresu jest zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi, którego obowiązkiem jest ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania zobowiązanego i skierowanie tytułu do realizacji przez właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Na gruncie niniejszej sprawy należy wskazać, iż w tytułach wykonawczych nr [...] ([...]) oraz [...] ([...]) obejmujących zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 wskazany został błędny adres J. S. W dniu 1 grudnia 2010 roku J. S. wraz z żoną zbył lokal położony w W. przy ul. J. [...], a zatem od tamtego czasu nie zamieszkuje pod powyższym adresem. W związku z w/w tytuły wykonawcze nie zawierają poprawnego adresu skarżącego i zgodnie z art. 29 § 2 u.p.e.a. powinny zostać zwrócone wierzycielowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

Zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. polegającego na niewłaściwym jego zastosowaniu przez błędne wskazanie skarżącego jako osoby zobowiązanej do zapłaty opłaty dodatkowej za lata 2008 i 2009 za parkowanie pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania nie ma usprawiedliwionych podstaw. Po pierwsze należy przypomnieć, że przepisy k.p.a. (art. 75 i n.) normujące postępowanie wyjaśniające mają w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedynie odpowiednie zastosowanie (art. 18 u.p.e.a.). Oznacza, że rozważając, które przepisy regulujące postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowania egzekucyjnego w administracji. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tego ostatniego postępowania, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa, modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki: Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; B. Adamiak, J. Borkowski, Zakład administracyjny w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica 1996, nr 32, s. 23 i n.; A. Błachnio-Parzych: Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51.

Z art. 7 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, a nie ustalenie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nawet jeżeli jest to obowiązek wynikający wprost z przepisu prawa. Oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym na skutek wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej opartego na podstawie wskazanej w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie ma obowiązku wyjaśnienia, kto zaparkował w płatnej strefie parkowania i nie uiścił należnej opłaty parkingowej, lecz jest jedynie zobowiązany do oceny, czy przedstawione przez zobowiązanego dowody są na tyle wiarygodne, że obalają ciążące na właścicielu pojazdu samochodowego domniemanie faktyczne, że to właśnie on był korzystającym z niego wówczas, kiedy opłata parkingowa nie została opłacona. Podkreślić należy, że to na zobowiązanym ciąży ciężar obalenia ciążącego na nim domniemania faktycznego, a więc niewystarczające jest wykazanie, że w kwestii, kto użytkował w danym dniu i miejscu pojazd samochodowy istnieją pewne wątpliwości.

W rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że skarżący nie obalił ciążącego na nim domniemania fatycznego. Po pierwsze, przedstawione przez niego oświadczenie T. S. o użytkowaniu pojazdu jest dokumentem prywatnym, z którego wynika jedynie, że osoba, która je złożyła tak twierdzi. Wziąwszy pod uwagę fakt bliskiego pokrewieństwa pomiędzy zobowiązanym i jego synem oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika, że zobowiązanego zeznania w tej kwestii są rozbieżne, Sąd I instancji zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów miał prawo ocenić, że organy egzekucyjne nie naruszyły prawa.

Po drugie, powyższy wniosek uzasadnia ponadto sposób działania skarżącego w toku sprawy egzekucyjnej. Skarżący nie neguje ciążącego na nim obowiązku w momencie otrzymania wezwania do zapłaty, kiedy jako właściciel pojazdu powziął wiadomość o konieczności poniesienia opłaty dodatkowej, co byłoby naturalnym sposobem działania w sytuacji, w jakiej się znalazł. Dopiero w odpowiedzi doręczone mu upomnienie, pismem z 10 grudnia 2009 r. poinformował, że użytkownikami pojazdu w podanym przedziale czasowym, mogli być: M. S., M. R., R. K. Jednak wezwany do wskazania bliższych danych tych osób w tym adresów zamieszkania koniecznych celem zweryfikowania powyższej informacji nie odpowiada na wezwanie organu, co czyni gołosłownym jego oświadczenie zawarte w piśmie z 9 grudnia 2013 r., że to jego syn użytkował samochód w tym czasie (k. 13 akt adm.). Informacja, że to jego syn T. S. użytkował samochód w tym czasie pojawia się dopiero w momencie, gdy doszło do zajęcia prawa majątkowego skarżącego (zawiadomienie o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego z [...] listopada 2013 r., nr [...]), w zgłoszonym zarzucie w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z 9 grudnia 2013 r. Na potwierdzenie podniesionego zarzutu skarżący nie przedłożył żadnego dowodu. Zaś oświadczenie T. S. (pismo z 29 stycznia 2014 r. - k. 56 akt adm.) o użytkowaniu pojazdu, wpłynęło do Zarządu Dróg Miejskich dopiero 3 lutego 2014 r. Powyższe działania mogły zatem być ocenione jako niepodejmowane w celu wyjaśnienia, na kim spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, lecz ukierunkowane na przedłużenie postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie, na przedawnienie obowiązku uiszczenia tej opłaty.

Zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. polegającego na niewłaściwym zastosowaniu, przez wskazanie w tytule wykonawczym nieprawdziwego adresu J. S. jest bezzasadny. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu skutecznie doręczono upomnienie 4 grudnia 2009 r. na adres W. ul. J. [...] m [...] (k. 2 akt adm.). W aktach sprawy znajduje dowód zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym znajduje się podpis skarżącego. Zatem okoliczność, iż aktem notarialnym z 1 grudnia 2010 r. (po dacie doręczenia) skarżący wraz z żoną zbyli lokal przy ul. J. pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ z chwilą otrzymania upomnienia zrodził się po stronie skarżącego obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania (art. 41 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).

Z przedstawionych wyżej przyczyn, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a.