Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1677/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 14
journal: Dz.U. 2007 nr 193 poz 1397
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich  na lata 2007-2013
article: art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 146 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2508/14 w sprawie ze skargi D. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od D. S. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 2508/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej ARiMR) z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. D. S. domagał się od ARiMR przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Pismem z dnia 4 lipca 2013 r. wnioskodawca został poinformowany o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania tego pisma. Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. D. S. został poinformowany o pozytywnym rozpatrzeniu jego prośby i wyrażeniu zgody na wydłużenie terminu na dostarczenie uzupełnień o 15 dni. W dniu 12 sierpnia 2013 r. D. S. wniósł do ARiMR część uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy wraz z kolejną prośbą o wydłużenie terminu na dostarczenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy o kolejne 15 dni. Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. skarżący został poinformowany o pozytywnym rozpatrzeniu jego prośby i wyrażeniu zgody na wydłużenie terminu na dostarczenie uzupełnień o 15 dni. W dniu 28 sierpnia 2013 r. wnioskodawca wniósł uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy.

Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. ARiMR ponownie poinformowała D. S. o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania tego pisma – wobec czego, po doręczeniu wezwania, ostateczny termin na złożenie uzupełnień przypadał na dzień 16 grudnia 2013 r.

W dniu 15 grudnia 2013 r. wnioskodawca złożył kolejną prośbę o wydłużenie terminu na dostarczenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy.

Pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. ARiMR poinformowała D. S. o odmowie wyrażenia zgody na wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy – z uwagi na wykorzystanie pełnego okresu na wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. W dniach 31 grudnia 2013 r. i 2 stycznia 2014 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęły złożone przez skarżącego uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy. Pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. Agencja odmówiła przyznania pomocy finansowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł D. S., poprzedzając ją wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (sprawa o sygn. akt V SA/Wa 1061/14).

Pismem z dnia 14 maja 2014 r. ARiMR, po dokonaniu ponownej analizy sprawy, przywróciła wniosek skarżącego do ponownej weryfikacji. Wskazano przy tym, że pismo o odmowie przyznania pomocy z dnia [...] stycznia 2014 r. zostało uchylone w całości.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1061/14 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi D. S. na ww. pismo ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania pismem z dnia [...] maja 2014r. ARiMR odmówiła skarżącemu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. nr 193, poz. 1397, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wniosek skarżącego nie kwalifikuje się do dalszej oceny – z uwagi na nieuzupełnienie braków we wniosku o przyznanie pomocy. D. S. nie złożył bowiem w wymaganym terminie prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie pomocy, kopii dokumentu tożsamości, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR, kopii dyplomu ukończenia studiów, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR, dokumentów potwierdzających tytuł prawny do wykazanych jako jego działek, poprawnie przeprowadzonego postępowania ofertowego, oświadczenia współposiadacza gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez wnioskodawcę, oświadczenia współposiadacza działki ewidencyjnej wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez wnioskodawcę, planu sprzedaży uwzględniającego zbycie całej produkcji wytworzonej w związku z realizacją operacji. Organ wskazał zarazem, że wnioskodawca wykorzystał w pełni okres 30 dni na przedłużenie terminu wykonania określonych czynności. Zgodnie bowiem z § 17 rozporządzenia Agencja, na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy, może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonej czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, przy czym przedłużenie terminów wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności nie może przekroczyć łącznie 30 dni. Jakkolwiek w dniu 2 stycznia 2014 r. do Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły uzupełnienia wniosku, to nie zostały wzięte pod uwagę w trakcie jego weryfikacji wniosku, gdyż wpłynęły po terminie.

Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. skarżący wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowość wydania rozstrzygnięcia odmownego w niniejszej sprawie.

Negatywna odpowiedź w powyższym zakresie została udzielona w piśmie z dnia 24 września 2014 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie wniósł D. S., zarzucając rozstrzygnięciu zawartemu w ww. rozstrzygnięciu z dnia [...] maja 2014 r.:

- naruszenie art. 22 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą";

- bezpodstawne odrzucenie wniosku na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. – gdyż wpływ uzupełnień do wniosku po terminie był konsekwencją wprowadzenia w błąd przez ARiMR;

- wprowadzenia w błąd przez ARiMR poprzez poinformowanie o możliwości złożenia prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień/wyjaśnień określonych w piśmie P-1/135 z dnia 21 listopada 2013 r.; po złożeniu takiej prośby, organ nie wyraził zgody na wydłużenie informując, że takiej możliwości jednak nie ma i dlatego uznał złożone uzupełnienia jako złożone po terminie,

- niezastosowanie się organu do decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie przywrócenia wniosku do ponownej oceny (tym samym uznania że doszło do naruszenia prawa i nieproceduralnej weryfikacji wniosku) i odrzucenie wniosku z tych samych powodów i na podstawie identycznego stanu faktycznego i prawnego w sprawie jak w pierwotnym odrzuceniu wniosku,

- podanie powodów odrzucenia wniosku, które były już przedmiotem odrzucenia tego wniosku i były wcześniej uznane przez Prezesa ARiMR za błędne i naruszające prawo,

- wydłużanie wydania prawidłowego – zgodnego z prawem i procedurami – rozstrzygnięcia w sprawie o przyznanie pomocy,

- naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie terminu rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy, pomimo że sprawa nie należała do spraw szczególnie skomplikowanych,

- rażące naruszenie zasad współżycia społecznego,

- rażące naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w wezwaniu do usunięcia braków wniosku z dnia 21 listopada 2013 r. skarżący został poinformowany, że gdy nie jest możliwe uzupełnienie, złożenie poprawnych dokumentów, może złożyć prośbę o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień, wyjaśnień, w sytuacji, gdy jak podnosi organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, ostateczny termin wykonania uzupełnień, przypadał na dzień 16 grudnia 2013 r. Aczkolwiek do postępowania w zakresie ubiegania się u udzielenie dofinansowania nie stosuje się przepisów K.p.a., to jednak nie do przyjęcia było, zdaniem Sądu I instancji, stanowisko że postępowanie w zakresie ubiegania się oraz udzielenia dofinansowania, z racji wyłączenia stosowania K.p.a., a zatem i gwarancji zapewnianych stronom postępowania administracyjnego, upoważnia do pełnej dowolności stosowanych reguł. Z orzecznictwa wynika, że na gruncie ustawy o zppr instytucja zarządzająca jako organ władzy publicznej, działający na podstawie i w granicach prawa, powinna procedować z poszanowaniem art. 2 Konstytucji, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, przy czym zasadę tę Sąd

odniósł również do niniejszego postępowania. Powołanie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skarżący wykorzystał okres 30 dni na przedłużenie terminu wykonania określonych czynności, bowiem zgodnie z § 17 rozporządzenia Agencja, na uzasadnioną prośbę wnioskodawczy, może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonej czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, przy czym przedłużenie terminów wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności nie może przekroczyć łącznie 30 dni, aczkolwiek prawidłowe, oceniono jako sprzeczne z informacją przekazaną pismem z dnia 12 listopada 2013 r. Takie działanie organu, zdaniem Sądu I instancji, narusza również zasady ustanowione w decyzji w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, to jest oczekiwania uzasadnione prawnie, konsekwentne działania, w myśl których urzędnik działa konsekwentnie w ramach swojej praktyki administracyjnej, a także w sposób zgodny z działalnością administracyjną Cedefop. Urzędnik przestrzega praktyk administracyjnych obowiązujących w Cedefop, o ile nie zaistnieją uzasadnione prawnie powody, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od tych praktyk w indywidualnym przypadku. Urzędnik uwzględnia uzasadnione i słuszne oczekiwania jednostek, które wynikają z działań podejmowanych w przeszłości przez Cedefop (art. 10) oraz w zakresie wniosków o udzielenie informacji (art. 22). Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że ARiMR, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie przedwcześnie przywołała przepis § 14 ust. 5 rozporządzenia oraz art. 22 ust. 3 ustawy. Nieprawidłowo organ pouczył bowiem skarżącego w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. o możliwości złożenia prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień. Przywrócił też wniosek do rozpatrywania informując, że pismo o odmowie przyznania pomocy z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz negatywny wynik rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 31 marca 2014 r. zostały uchylone w całości. W konsekwencji powyższych okoliczności poprzednio wydanym postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. umorzono postępowanie sądowe, uznając w tej sytuacji bezprzedmiotowość skargi na rozstrzygnięcie organu z dnia [...] stycznia 2014 r.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła ARiMR, formułując zarzuty naruszenia:

1. prawa materialnego, a mianowicie: § 14 ust. 5 rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ pouczył skarżącego w piśmie z dnia 21 listopada 2013r. o możliwości złożenia prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do podnoszonej przez organ okoliczności, że skarżący podczas prowadzonego postępowania był informowany o wykorzystaniu maksymalnego terminu na wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień we wniosku o przyznanie pomocy;

b) art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem, a zatem miało istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. prócz poinformowania wnioskodawcy o konieczności uzupełnienia braków i nieprawidłowości we wniosku o przyznanie pomocy wskazano również, że na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy może być wyrażona zgoda na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku o okres nieprzekraczający łącznie 30 dni w toku całego postępowania o przyznanie pomocy. W przypadku zatem gdy nie będzie możliwe uzupełnienie wniosku we wskazanym terminie, tj. w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania niniejszego pisma, istnieje możliwość złożenia prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień we wniosku o przyznanie pomocy. Następnie, po złożeniu przez wnioskodawcę prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień we wniosku o przyznanie pomocy dwukrotnie (pismem z dnia 31 lipca 2013r. – k. 114 oraz z dnia 19 sierpnia 2013r. – k. 115) wyrażano zgodę na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku. W pierwszym z ww. pism poinformowano wnioskodawcę, że w wyniku wyrażenia zgody na przedłużenie terminu wykonania uzupełnień o 15 dni pozostały okres jaki pozostał mu do wykorzystania przy kolejnym ewentualnym wniosku o wydłużenie terminu, to 15 dni. W kolejnym zaś, że w wyniku wyrażenia zgody na przedłużenie terminu wykonania uzupełnień o 30 dni wykorzystał pełny okres na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku. W kolejnym piśmie z dnia 12 listopada 2013r. prócz ponownego poinformowania wnioskodawcy o konieczności uzupełnienia braków i nieprawidłowości we wniosku o przyznanie pomocy powtórzono również informację, że ARiMR może wyrazić zgodą na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku/złożenie poprawnych dokumentów/ złożenie wyjaśnień o okres nieprzekraczający łącznie 30 dni w toku całego postępowania o przyznanie pomocy". W opinii skarżącego kasacyjnie nie można jednak przyjąć – tak jak uczynił to Sąd I instancji – że pouczenie to było nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z dyspozycją § 17 rozporządzenia maksymalny okres na wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień we wniosku o przyznanie pomocy nie może być dłuższy niż 30 dni. Zatem pouczenie tego rodzaju stanowiło jedynie informację, której celem było przypomnienie wnioskodawcy, że wykorzystał on maksymalny termin na uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy. W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, jakoby pozytywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie na skutek złożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mogło spowodować ponownej odmowy przyznania pomocy na tej samej podstawie. Zarzucono ponadto, Sąd I instancji nie odniósł się do podnoszonej przez ARiMR okoliczności, że wnioskodawca był informowany podczas prowadzonego postępowania o wykorzystaniu maksymalnego terminu na wydłużenie terminu na złożenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy. Organ zwrócił przy tym uwagę, że wnioskodawca posiadał wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, czemu dał wyraz składając stosowne oświadczenie.

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. S. wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko Sądu I instancji co do błędnego poinformowania strony przez organ odnośnie możliwości przedłużenia terminu na składanie dokumentów podczas weryfikacji wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 P.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, kontrolując wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skargach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił te zarzuty jako w zasadniczej części usprawiedliwione.

Istota sporu, na tle postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy istniała podstawa do odmowy przyznania D. S. pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, której domagał się wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2013r. Rozstrzygnięcie takiej właśnie treści, zapadłe w dniu [...] maja 2014r., zostało bowiem uchylone przez Sąd I instancji w oparciu o art. 146 § 1 ustawy P.p.s.a. Z kolei podstawę prawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia ARiMR stanowił § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. nr 193, poz. 1397, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", zgodnie z którym:

3. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

4. Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie:

1) żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy; przepis art. 22 ust. 3 ustawy (z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej "ustawą"), dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio;

2) wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

5. Jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ARiMR wskazała, że wniosek skarżącego nie kwalifikuje się do dalszej oceny – z uwagi na nieuzupełnienie w wymaganym terminie braków we wniosku o przyznanie pomocy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji podzielił argumentację przedstawioną przez D. S., uznając że organ nieprawidłowo pouczył skarżącego – w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. – o możliwości złożenia prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie uzupełnień.

Analizując treść przedmiotowego wezwania w kontekście zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej i obowiązujących w tym zakresie przepisów brak podstaw podzielić stanowiska Sądu I instancji. W tym miejscu wskazać trzeba, że istotnie ARiMR w piśmie z dnia 12 listopada 2013r. (k. 331) wzywającym po raz kolejny wnioskodawcę do uzupełnienia (w terminie 21 dni) brakującej dokumentacji, przytoczyła treść § 17 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku uzasadnionej prośby wnioskodawcy Agencja może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku/złożenie poprawnych dokumentów/złożenie wyjaśnień, o okres nieprzekraczający łącznie 30 dni w toku całego postępowania o przyznanie pomocy.

Nie sposób jednak tylko i wyłącznie w oparciu o powyższe pouczenie, zawarte w jednym z ostatnich pism kierowanych do strony, wywodzić brak negatywnych skutków w zakresie nieuzupełnienia – po raz kolejny – w wyznaczonym terminie 21 dni wyszczególnionej przez organ dokumentacji.

Z akt administracyjnych wynika że:

- w piśmie ARiMR z dnia 4 lipca 2013r., oprócz poinformowania wnioskodawcy o konieczności uzupełnienia braków i nieprawidłowości we wniosku o przyznanie pomocy wskazano również, że na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy może być wyrażona zgoda na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku o okres nieprzekraczający łącznie 30 dni w toku całego postępowania o przyznanie pomocy;

- pismem z dnia 31 lipca 2013r. (wydanym po złożeniu przez wnioskodawcę prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie żądanych uzupełnień), w którym ARiMR wyraziła zgodę na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku, poinformowano także wnioskodawcę, że w wyniku wyrażenia zgody na przedłużenie terminu wykonania uzupełnień o 15 dni pozostały okres jaki pozostał mu do wykorzystania przy kolejnym ewentualnym wniosku o wydłużenie terminu, to 15 dni (k. 114);

- pismem z dnia 19 sierpnia 2013r. (wydanym po złożeniu przez wnioskodawcę kolejnej prośby o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu na wykonanie żądanych uzupełnień), poinformowano wnioskodawcę, że w wyniku wyrażenia zgody na przedłużenie terminu wykonania uzupełnień o 30 dni wykorzystał pełny okres na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku (k. 115).

Jakkolwiek w uzasadnieniu prawnym Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt wydania ww. wezwań z dnia 31 lipca 2013r. oraz z dnia 19 sierpnia 2013r., szczegółowo je opisując, to nie odniósł się do skutków, jakie zawarte w nich pouczenia mają dla kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia ARiMR z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. W tym zakresie skupiono się wyłącznie na cytowanym na wstępie fragmencie pouczenia o treści § 17 rozporządzenia, zawartym w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. Tymczasem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy – co oznacza konieczność ich kompleksowej oceny przez pryzmat mających zastosowanie w danym stanie faktycznym przepisów prawa materialnego.

W konsekwencji za usprawiedliwione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 146 § 1 w zw. z art. 141 § 4, jak również art. 3 § 1 i § 2 pkt 4, art. 146 § 1 ustawy P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem przez Sąd I instancji, a zatem miało istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. W kontekście sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego – to jest § 14 ust. 5 rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...] – wskazać trzeba, że istotnie, dopiero po analizie wyszczególnionych powyżej informacji z dnia 4 lipca, 31 lipca oraz 19 sierpnia 2013r. oraz oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę można dokonać prawidłowej oceny rozstrzygnięcia ARiMR w tym zakresie. Jednocześnie, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, wynikający z niego stan faktyczny niniejszej sprawy – jak również treść art. 22 ust. 2 ww. ustawy – powołanie się przez Sąd I instancji bezpośrednio na określoną w art. 7 Konstytucji zasadę praworządności należy ocenić jako zbyt daleko idące, zwłaszcza zważywszy na treść art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Nie sposób zarazem podzielić stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez ARiMR decyzji w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (2011/C 285/03) (Dz. U. UE.C.2011.285.3), zwłaszcza jeśli się zważy na kompleksowe i konsekwentne informowanie przez organ o upływie wydłużanego dwukrotnie terminu na dostarczenie uzupełnień (łącznie 30 dni) w każdorazowo kierowanych do strony wezwaniach. Z uwagi na jednoznaczne i jasne pouczenie wnioskodawcy w piśmie z dnia 19 sierpnia 2013r., że w wyniku wyrażenia zgody na przedłużenie terminu wykonania uzupełnień o 30 dni wykorzystał już pełny okres na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku nie sposób dopatrzyć się konieczności powtórzenia tego pouczenia w kolejnym wezwaniu. Jednocześnie zawarte w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. przytoczenie § 17 rozporządzenia miało jedynie charakter ogólny. Treść tego pouczenia należało odczytywać w zestawieniu z poprzednio doręczonym stronie wezwaniem z dnia 19 sierpnia 2013r., z którego wynikało, że 30 – dniowy okres (o jakim mowa w § 17 rozporządzenia) na przedłużenie terminu wykonania został w całości wykorzystany. Wskazania ponadto wymaga, że decyzja w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, przyjęta przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., ma charakter niewiążących zaleceń (soft law), wobec czego akt ten może być stosowany wyłącznie pomocniczo. Jak wynika bowiem z art. 2 ust. 4 lit. a tego Kodeksu poszczególne państwa tworzące Wspólnotę nie są bezpośrednio związane w stosunkach wewnętrznych jego postanowieniami.

Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość stanowiska ARiMR. Skoro bowiem wnioskodawca, informowany uprzednio o możliwości przedłużenia terminu na uzupełnienie dokumentacji – wraz ze wskazaniem w piśmie z dnia 19 sierpnia 2013r. o wykorzystaniu pełnego okresu na przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku – nie nadesłał żądanej w wezwaniu z dnia 21 listopada 2013 r. dokumentacji w wyznaczonym przez organ terminie 21 dni, to ARiMR zasadnie odmówił przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Jak wynika bowiem z powołanego w tym zakresie § 14 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy.

W kontekście powyższych rozważań za niezasadne należy uznać zarzuty sformułowane przez D. S. w skardze dotyczące naruszenia art. 22 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, art. 14 ust. 5 rozporządzenia oraz art. 7 Konstytucji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie miał w niniejszej sprawie podstaw prawnych by rozpoznawać sprawę w oparciu o zasady współżycia społecznego. Co się zaś tyczy zarzutu o odmowie przyznania pomocy z identycznych powodów co w przypadku poprzednio wydanego rozstrzygnięcia, to wskazać trzeba, że w piśmie z dnia 14 maja 2014r. ARiMR poinformowała D. S. o uchyleniu w całości tego właśnie rozstrzygnięcia z dnia [...] stycznia 2014 r. W konsekwencji akt ten został wyeliminowany z obiegu prawnego i nie może stanowić punktu odniesienia w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej obecnie zaskarżonego rozstrzygnięcia ARiMR z dnia [...] maja 2014 r. Ponadto należy wyjaśnić stronie, że zgodnie z art. 134 § 1 w zw. z art. 188 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygał w granicach niniejszej sprawy – dotyczącej tego właśnie ostatnio wymienionego aktu, zaś postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1061/14 ze skargi D. S. na poprzednio wydane rozstrzygnięcie ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r. w sposób prawomocny umorzono.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylił zaskarżony wyrok (pkt I orzeczenia) i rozpoznał skargę na podstawie art. 188 P.p.s.a. Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR nie naruszało obowiązujących w tym zakresie przepisów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę – o czym orzeczono w pkt II wyroku. Należy przy tym wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc związany wnioskiem strony zgłoszonym w skardze kasacyjnej, władny jest orzekać merytorycznie w przypadku wadliwego określenia zakresu żądanej zmiany. Stąd też, jeżeli w skardze kasacyjnej zostanie zawarte jedynie żądanie zmiany orzeczenia Sądu I instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny powinien je odczytać jako wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi – art. 188 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r. o sygn. akt II FSK 1022/06, LEX nr 296029).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono jak w pkt III na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.