Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 939/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8,  art. 9,  art. 16,  art. 49
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 72 ust. 3,  ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie wyrażenia stanowiska, że są aktualne warunki do realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji o braku potrzeb przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. G. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), działając na podstawie art. 126 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D. G. (skarżący), reprezentowanego przez pełnomocnika, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] wydanego z upoważnienia Burmistrza [...] przez Kierownika Referatu Gospodarki Terenowej o wyrażeniu stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z dnia [...] o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odbudowie stopnia wodnego [...] wraz z budową elektrowni wodnej w km 12+330 rzeki [...] – utrzymało w mocy w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].

Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Decyzją z [...] działający z upoważnienia Burmistrza [...] Zastępca Burmistrza orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na odbudowie stopnia wodnego [...] wraz z budową elektrowni wodnej w km 12+330 rzeki [...].

Na wniosek D. G. złożony w Urzędzie Miejskim w [...] 27 stycznia 2020 r., postanowieniem z [...] działający z upoważnienia Burmistrza [...] Kierownik Referatu Gospodarki Terenowej (dalej: organ I instancji) wyraził stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z [...].

Wystąpieniem z 3 marca 2020 r. złożonym w oparciu o art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.; dalej: ustawa) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności, między innymi, postanowienia z [...]. Cytując treść art. 72 ust. 3 i 4 ustawy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził wątpliwość, czy postanowienie z [...] wydane zostało w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna.

Pismem z dnia 20 maja 2020 r. powiadomiono strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanego wyżej postanowienia.

Pismem z dnia 29 maja 2020 r. pełnomocnik skarżącego, a także pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. Burmistrz [...] wyrazili stanowisko, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ocenianego postanowienia, bowiem decyzja z [...] stała się ostateczna 5 lutego 2014 r., a zatem postanowienie z [...] (doręczone wnioskodawcy 4 lutego 2020 r.) wydane zostało przed upływem sześcioletniego terminu.

Pismem z 24 czerwca 2020 r. Kolegium zwróciło się do Burmistrza [...] o wyjaśnienie w oparciu o jakie przesłanki ustalił termin ostateczności decyzji z dnia [...] na dzień 5 lutego 2014 r.

Na powyższe wezwanie Burmistrz [...] odpowiedział pismem z 3 lipca 2020 r. podając, iż ostateczność decyzji z dniem 5 lutego 2014 r. potwierdza adnotacja pracownika Urzędu. W ocenie Burmistrza "[...]" fakt ogłoszenia decyzji na tablicy ogłoszeń i w Biuletynie Informacji Publicznej determinuje sposób obliczenia terminu, w którym decyzja stała się ostateczna. Organ powołał się przy tym na art. 49 § 2 k.p.a. Zaznaczono również, iż prawo wniesienia odwołania przysługiwało również organizacjom ekologicznym na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy. Decyzja podpisana została [...] jednak z uwagi na okres między świętami publiczne obwieszczenie dokonane zostało w dniu 7 stycznia 2014 r. Doręczenie decyzji stało się skuteczne w dniu 21 stycznia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął 4 lutego 2014 r. a zatem decyzja stała się ostateczna 5 lutego 2014 r.

W piśmie z 13 lipca 2020 r. skarżący wyraził opinię, iż adnotacja na decyzji wskazuje datę dzienną, z którą decyzja stała się ostateczna. Wiąże się z tym domniemanie prawidłowości tej daty i stanowi określoną gwarancję dla stron postępowania. Obywatel nie może ponosić konsekwencji błędnego działania organów administracji. Dalej podkreślono, iż stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga stwierdzenia naruszenia prawa o charakterze rażącym, którego skutki społeczno-gospodarcze są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. W ocenie strony ewentualne nieznaczne przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy nie może stanowić podstawy do ustalenia, iż doszło do rażącego naruszenia prawa.

Kolegium postanowieniem z [...] stwierdziło nieważność postanowienia z [...] organu I instancji o wyrażeniu stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu szeroko odniesiono się do stanu faktycznego i prawnego oraz przyczyn jakie stały się podstawą rozstrzygnięcia.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy został w terminie wywiedziony przez skarżącego. W obszernym wniosku pełnomocnik strony zarzucił postanowieniu Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmowę stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza [...] z [...].

Postanowieniem z [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...], Kolegium rozstrzygnęło stwierdzić nieważność postanowienia. W obszernym uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niezasadny. Dalej Kolegium przedstawiło argumenty przemawiające za stwierdzeniem nieważności postanowienia organu I instancji.

Na powyższe postanowienie Kolegium skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 131/21, uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Kolegium rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno zakończyć to postępowanie w sposób określony w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.. Tymczasem Kolegium rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy orzekło ponownie o stwierdzeniu nieważności postanowienia organu I instancji, podczas gdy art. 138 k.p.a. nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie jest więc niezgodne z rozstrzygnięciami przewidzianymi w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] Kolegium podniosło, że z akt niniejszej sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, iż decyzja z dnia [...] doręczona została stronom wymienionym w rozdzielniku decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, iż doręczenie nastąpiło w okresie od 3 do 7 stycznia 2014 r. Najpóźniejszy termin wniesienia odwołania upłynął zatem 21 stycznia 2014 r. (wtorek). Zatem decyzja z dnia [...] stała się ostateczna z dniem 22 stycznia 2014 r. Sześcioletni termin upłynął zatem 22 stycznia 2020 r. (art. 57 § 3a k.p.a.). Nie ulega więc wątpliwości, iż analizowane postanowienie z dnia [...] wydane zostało po upływie sześcioletniego terminu liczonego od dnia 22 stycznia 2014 r. kiedy decyzja z dnia [...] stała się ostateczna. Wydane zatem zostało z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zawarty w tych przepisach termin ma charakter terminu prawa materialnego, jest nieprzekraczalny i nieprzywracany. Wydanie postanowienia po upływie wyraźnie przewidzianego w przepisach terminu do jego wydania stanowi rażące uchybienie prawa i wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. do stwierdzenia nieważności postanowienia. Podniesiono, że w dacie wydania decyzji środowiskowej z [...] przepis art. 74 ust. 3 ustawy dopuszczał doręczenie decyzji poprzez obwieszczenie w sytuacji, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, a w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji środowiskowej z dnia [...] brało udział 11 stron, co wynika z rozdzielnika decyzji. Nie było zatem żadnych podstaw do zastosowania art. 49 § 2 k.p.a. Bezsprzecznie decyzję doręczono pocztą, na co dowodem są zwrotne potwierdzenia odbioru przez strony postępowania i brak jednocześnie dowodów na to, aby zastosowano tryb doręczenia przez obwieszczenie.

W skardze wywiedzionej do tut. Sadu na postanowienie Kolegium z dnia [...] pełnomocnik skarżącego zarzucił mu naruszenie:

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na stwierdzeniu nieważności postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] w przedmiocie wyrażenia stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji z dnia [...], pomimo iż badane postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia., t.j. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.

- przepisów postępowania polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania co do istoty sprawy, a w konsekwencji niepełne i nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia, m.in. poprzez ograniczenie się do bezrefleksyjnego przepisania uzasadnienia postanowienia wydanego uprzednio w sprawie, nieodniesienie się przez organ do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji pozbawienie Sądu i stron możliwości dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia, pomimo związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania wyrażonym w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/O1131/21, t.j. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a., w zw. z art, 153 p.p.s.a.

W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kolegium z [...], a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący ponowił argumentację przedstawioną uprzednio w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego adnotację w treści decyzji zrównać należy w skutkach z zaświadczeniem organu stwierdzającym datę uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, które ma doniosłe znaczenie i niesie za sobą określone skutki dla strony. Ponadto informację zawartą w pieczęci, którą opatrzono decyzję z [...] należy rozważać także przez pryzmat zasad wynikających z art. 8 oraz art. 9 k.p.a. Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że doszło do naruszenia prawa to nie sposób przyjąć, że naruszenie to miało charakter rażący. Burmistrz prawidłowo zastosował przepis art. 72 ust. 4 u.i.o.ś., a ewentualna nieprawidłowość wynika z błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Skarżący wskazał też na skutki ekonomiczne i gospodarcze jakie niesie za sobą stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia, wskazując że dotyczy ono projektu biznesowego o charakterze społecznym i środowiskowym. Podniesiono także, że Kolegium nie odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co uniemożliwia pełną merytoryczną kontrolę wydanego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy własne postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Burmistrza z dnia [...] o wyrażeniu stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej z [...], ze względu na wydanie tego postanowienia pomimo upływu terminu określonego w art. 72 ust. 4 ustawy. Przy czym spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy daty, w której decyzja środowiskowa z [...] stała się ostateczna, co z kolei ma znaczenie dla ustalenia terminu, w jakim mogło by wydane postanowienie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. W myśl zaś art. 72 ust. 4 u.i.o.ś. złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji, stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim, składa się do organu nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Przy czym stosownie do art. 72 ust. 4a ustawy zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zatem postanowienie zawierające stanowisko organu, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydane i doręczone wnioskodawcy wyłącznie w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Należy przy tym podkreślić, że termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego (B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 708/99, OSP 2000, Nr 9, poz. 134, s. 451). Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony (np. o dni uznane ustawowo za wolne od pracy), ani też przywrócony, a jego upływ powoduje, że strona traci prawo do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co pozbawia organ możliwości wydania postanowienia.

Podkreślić także należy, że ostateczne są decyzje administracyjne od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji (art. 16 k.p.a.). Z kolei odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Sposób dokonywania doręczeń stronom postępowania określają przepisy rozdziału 8 k.p.a. Z treści przepisów zawartych w tym rozdziale (w dacie wydania decyzji środowiskowej), że pisma doręcza się bezpośrednio adresatom za pośrednictwem operatora pocztowego lub środków komunikacji elektronicznej. Wyjątkiem od tej zasady jest doręczenie pisma w trybie ogłoszenia publicznego, stosownie do art. 49 k.p.a. Przy czym na dzień wydania decyzji środowiskowej przepis ten stanowił, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Zatem doręczenie decyzji może nastąpić w trybie publicznego ogłoszenia tylko w przypadku, gdy przepis szczególny tak stanowi. Na dzień wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach art. 74 ust. 3 ustawy stanowił, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20 stosuje się przepis art. 49 k.p.a. W przedmiotowej sprawie liczba stron nie przekracza 20 (11 według rozdzielnika decyzji), a w związku z tym brak było podstawy prawnej do dokonania doręczenia decyzji w tym trybie. W tej sytuacji datę, w której decyzja środowiskowa stała się ostateczna należało ustalić uwzględniając datę jej doręczenia stronom za pośrednictwem operatora pocztowego. Jak zauważyło Kolegium doręczeń tych dokonywano w dniach 3 - 7 stycznia 2014 r. Zatem uwzględniając datę najpóźniejszego doręczenia odwołanie od decyzji mogło być wniesione najpóźniej 21 stycznia 2014 r. Od przedmiotowej decyzji nikt się nie odwołał. W ocenie Kolegium termin 6 letni do uzyskania stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia upłynął w dniu 22 stycznia 2020 r.

Należy jednak zauważyć, że jak wynika z treści decyzji środowiskowej "informacja o treści podjętego rozstrzygnięcia zostanie udostępniona przez Burmistrza [...] na stronie internetowej". W pouczeniu decyzji znajduje się zapis o terminie doręczenia poprzez obwieszczenie. Natomiast według rozdzielnika do rzeczonej decyzji, została ona wywieszona na tablicy ogłoszeń urzędu miejskiego. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że Burmistrz [...] zawiadomił Sołtysa Sołectwa [...] o wydaniu decyzji środowiskowej (pismo datowane na 2 stycznia 2014 r.) oraz wydał zawiadomienie (z dnia 2 stycznia 2014 r.) o wydaniu decyzji środowiskowej, które wywieszono na urzędowej tablicy ogłoszeń. Trafnie zauważa Kolegium, że powyższe okoliczności nie znajdują potwierdzenia w materiale aktowym sprawy.

Niemniej, bezsporną w sprawie okolicznością jest to, że skarżący pismem z dnia 21 stycznia 2020 r. (data wpływu do organu 27 stycznia 2020 r.), powołując się na art. 72 ust. 4 ustawy, zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o wydanie postanowienia, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej z dnia [...]. Powyższy wniosek organ rozpatrywał w oparciu o przepisy k.p.a.

Z brzmienia art. 7 k.p.a. jednoznacznie wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto w myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego znaczenia nabiera wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Poza tym ustawodawca jednoznacznie nałożył na organy obowiązek przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W sprawie, nie można wykluczyć, bo jednoznacznie nie zostało to ustalone, że organ (chociaż mylnie) mógł zastosować różne tryby doręczenia decyzji środowiskowej. Z kolei skarżący nie może ponosić konsekwencji za niezgodne z prawem postępowanie organu w zakresie trybu doręczenia decyzji. Skoro skarżący wnioskiem z dnia 27 stycznia 2020 r., w zakreślonym przez przepisy ustawy terminie, wystąpił do organu o wydanie postanowienia, a organ nie poinformował skarżącego, że wniosek jest spóźniony, to skarżący nie może ponosić konsekwencji za błędne działanie organu. W wyroku z dnia 9 października 2019 r. (sygn. I OSK 402/18) NSA wskazał, że "w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu wynikającym przede wszystkim z art. 9 k.p.a. jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony, w tym także wskazanie stronie właściwego trybu postępowania już po doręczeniu wydanej decyzji. Powinność ta wynika także z wyrażonej zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.)". Sąd podziela pogląd skarżącego, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy mamy do czynienia z oczywistością owego naruszenia, przy uwzględnienie charakteru naruszonego przepisu oraz skutków ekonomicznych lub społecznych, które wywarłby akt stwierdzający nieważność decyzji. W realiach niniejszej sprawy Burmistrz [...] usiłował (przynajmniej) wprowadzić w życie własną decyzję z dnia [...] w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy, a ponadto opatrzył ją adnotację, że "(...) stała się ona ostateczna i podlega wykonaniu." datą "05.02.2014r.". Przedsięwzięty (przynajmniej usiłowany) tryb wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego - całkowicie bezzasadny w świetle art. 74 ust. 3 ustawy - wespół z adnotacją dzienną ostateczności decyzji z dnia [...] - mającą wszelkie cechy zaświadczenia w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. (urzędowego potwierdzenia określonych faktów, w tymże daty ustatecznienia się decyzji) - mógł wzbudzić u adresatów tej decyzji, w tym w szczególności skarżącego, uzasadnione przekonanie, że termin określony w art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy upływa z dniem 5 lutego 2020 r. Oczywiście ów stan świadomości skarżącego był całkowicie błędny, skoro decyzja decyzja Zastępcy Burmistrza [...] z dnia [...] stała się, wskutek prawidłowo zastosowanego trybu doręczenia za pośrednictwem operatora publicznego, ostateczna z dniem 21 stycznia 2014r. Jednakże, co stanowi istotę przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji i rozstrzygnięcia, rzeczony stan świadomości skarżącego co do daty początkowej mierzalności terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy, był całkowicie i niepodzielnie wywołany przez Burmistrza [...], a wynikał z błędnego przyjęcia, że doręczenie decyzji z dnia [...] powinno nastąpić w trybie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy. Ta okoliczność bezspornie mogła wprowadzić w błąd adresatów decyzji z dnia [...] co do daty jej ustatecznienia się, będącej jednocześnie wyznacznikiem sposobu obliczenia terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 z zw. z ust. 4 ustawy. Skoro to Burmistrz [...] błędnie obliczył datę wejścia własnej decyzji z dnia [...] do obrotu prawnego, co skutkowało błędnym ustaleniem daty mierzalności początku okresu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 i 4 ustawy, to w tej sytuacji skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego działania organu. Powyższemu sprzeciwia się tak statuowana art. 8 k.p.a. zasada zaufania do władzy publiczne, gdyż składając wniosek w dniu 27 stycznia 2020r. (data wpływu) skarżący działał właśnie w zaufaniu do zaświadczenia organu o dacie ostateczności jego decyzji z dnia [...], jak również zasada informowania nakazującą organom czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 zd. 2 k.p.a.), zaś błędne wskazanie przez Burmistrz [...] daty ostateczności własnej decyzji niewątpliwie nie jest przejawem rzetelności stosowania powyższej zasady. Rekapitulując, Sąd podziela pogląd Kolegium, że decyzja Zastępcy Burmistrza Korsz z dnia [...] stała się ostateczna 21 stycznia 2014r., jak również w zakresie charakter terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy, tj. że jest on nieprzedłużany, a tym bardziej nieprywracalny, to jednakże z uwagi na błąd organu I instancji co do sposobu określenia terminu ustatecznienia się własnej decyzji z dnia [...] skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji działania tegoż organu, które - z natury rzeczy – są dla niego niekorzystne. W tej sytuacji aprobata dla stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] Burmistrza [...] wyrażającego stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określone w jego własnej decyzji z dnia [...] rodziłaby skutki niemożliwe do pogodzenia z praworządnością, tj. by konsekwencje gospodarcze błędnego działania organów władzy publicznej ponosili adresaci jej imperatywnych działań. Powyższe oznacza, że skarżący składając 27 stycznia 2020 r. wiosek o wyrażenie stanowiska o aktualności warunki realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] nie uchybił terminowi, o którym mowa w art. 72 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy, przyjęcie bowiem odmiennej optyki stanowiłoby błędną interpretację rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. (zd. 2 ).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zakwestionowane i poprzedzające je postanowienie organu. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.