Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 409/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5, art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5, art. 16 ust. 7b
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, Protokolant Asystent Sędziego Jan Szczygieł, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1130/15 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 3 lutego 2015 r. nr ILPB4/423-535/14-10/MC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 12 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1130/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. sp. z o.o. z siedzibą w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 3 lutego 2015 r. nr ILPB4/423-535/14-10/MC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że wnioskiem z 23 października 2014 r. Skarżąca wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie m.in. powstania różnic kursowych w związku z przenoszeniem środków pieniężnych w ramach umowy cash-poolingu (było to pytanie nr 7 we wniosku). Spółka wskazała, że jest polską spółką należącą do międzynarodowej grupy kapitałowej. Spółka zamierza przystąpić do wewnątrzgrupowego programu scentralizowanego zarządzania płynnością finansową, adresowanego do polskich spółek z grupy. Program ten ma na celu koordynację i optymalizację wykorzystania nadwyżek finansowych generowanych przez uczestników oraz zaspokajanie ich potrzeb finansowych związanych z przepływem środków pieniężnych. Struktura ma formułę tzw. rzeczywistego cash-poolingu (ang. "zero balancing cash-pooling"), tj. przewiduje rzeczywiste transfery środków pomiędzy rachunkami bankowymi uczestników struktury oraz rachunkiem rozliczeniowym podmiotu, który będzie zarządzać środkami. Wszelkie rozliczenia w ramach struktury są dokonywane w polskich złotych w oparciu o rachunki prowadzone w tej walucie. W przyszłości grupa planuje rozszerzenie struktury o inne waluty obce (np. euro, dolar amerykański, funt szterling), przy czym każda waluta będzie rozliczana w ramach odrębnego systemu rachunków bieżących i odrębnego rachunku rozliczeniowego dla każdej z walut (tj. nie będą przewidziane żadne przewalutowania lub wspólne bilansowanie w obrębie różnych walut).

Z perspektywy Spółki przystąpienie do opisywanej struktury będzie oznaczało przede wszystkim zmniejszenie kosztów zewnętrznego finansowania (związanego z możliwością pokrywania ewentualnych ujemnych sald dziennych Spółki) oraz zwiększenie efektywności wykorzystania dziennych nadwyżek Spółki poprzez powierzenie ich zarządzania wyspecjalizowanej instytucji. Treść umowy nie przewiduje możliwości zawierania w ramach struktury umów pożyczek w rozumieniu art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. Spółka rozlicza różnice kursowe tzw. metodą podatkową tj. zgodnie z art. 15a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014r., poz. 851 ze zm.; dalej u.p.d.o.p.).

Spółka zadała m.in. pytanie nr 7: Czy przenoszenie w przyszłości środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bieżącymi spółki, prowadzonymi w obcych walutach (np. euro, dolar amerykański, funt szterling) a odpowiednimi walutowymi rachunkami rozliczeniowymi prowadzonym dla podmiotu zarządzającego, będzie powodować powstawanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p.?

Zdaniem Spółki transfery dziennych sald pomiędzy jej walutowym rachunkiem bieżącym a odpowiednim rachunkiem rozliczeniowym podmiotu zarządzającego nie będą skutkowały powstaniem różnic kursowych dla celów podatkowych. W ocenie Spółki transfery środków z walutowych rachunków rozliczeniowych podmiotu zarządzającego wyrównujące ujemne salda walutowych rachunków bieżących Spółki do ustalonego poziomu, nie będą stanowiły przychodów podatkowych Spółki, gdyż nie będą to definitywne przysporzenia majątkowe. Analogicznie transfery nadwyżek środków pieniężnych z walutowych rachunków bieżących Spółki na odpowiednie walutowe rachunki rozliczeniowe podmiotu zarządzającego nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów Spółki dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, gdyż nie będą to wydatki definitywne. W związku z tym realizowane w ramach struktury transfery kwot sald pomiędzy danym walutowym rachunkiem bieżącym Spółki a odpowiednim walutowym rachunkiem rozliczeniowym podmiotu zarządzającego nie będą wiązały się z zaistnieniem sytuacji określonych w art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 lub art. 15a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. Ponadto, zdaniem spółki, zgodnie z umową i zasadami funkcjonowania struktury opisane transfery nie wyczerpują znamion umowy pożyczki, gdyż w ramach struktury nie będzie można określić stron potencjalnej umowy pożyczki ani konkretnej kwoty pieniędzy, która miałaby być jej przedmiotem. W rezultacie realizowane w ramach struktury transfery kwot bazowych (sald) pomiędzy danym walutowym rachunkiem bieżącym spółki a odpowiednim walutowym rachunkiem rozliczeniowym podmiotu zarządzającego nie będą powodowały również zaistnienia sytuacji określonych w art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz w art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p.

W opinii spółki samo przetransferowanie kwot sald z walutowych rachunków bieżących spółki na odpowiednie walutowe rachunki rozliczeniowe podmiotu zarządzającego nie może być rozumiane jako wypływ środków pieniężnych, o którym mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. Spółka w wyniku tej operacji nie traci bowiem władztwa nad tymi środkami. W szczególności nie dochodzi do ich definitywnego przekazania innemu uczestnikowi struktury. Spółka podkreśla, że transfer bazowych kwot sald stanowi wyłącznie czynność techniczną, niezbędną do funkcjonowania struktury. Skalkulowanie różnic kursowych dla celów podatkowych w opisanej sytuacji byłoby sprzeczne z art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., czyli ustalaniem różnic kursowych dla celów podatkowych wyłącznie w przypadkach, gdy różnice te się "realizują". Natomiast sytuacja, w której dochodzi wyłącznie do technicznego przeksięgowania bazowych kwot sald między rachunkami z zachowaniem pełnego władztwa nad tymi środkami przez ten sam podmiot, w ocenie Spółki, nie stanowi "wypływu środków pieniężnych", o jakim mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.

W interpretacji indywidualnej z 3 lutego 2015 r. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Organ podatkowy odwołując się do treści art. 9b ust. 1, art. 15a ust. 1-4, ust. 7 u.p.d.o.p., zauważył, że różnice kursowe powstają, jeżeli wartość pożyczki w walucie obcej w dniu jej udzielenia/otrzymania jest inna od wartości tej pożyczki w dniu jej zwrotu/spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni. Ponadto różnice kursowe powstają również w sytuacji, w której nie dochodzi do faktycznego transferu pieniędzy. Zapłata zobowiązania, jak również otrzymanie należności, w jakiejkolwiek formie (nawet w formie kompensaty w ramach systemu cash poolingu) nie stanowi obecnie żadnej przeszkody do uznania, że doszło do powstania różnic kursowych (dodatnich lub ujemnych). Przepisy art. 15a ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.p. pozwalają zarówno po stronie przychodów, jak i po stronie kosztów wyodrębnić następujące kategorie różnic kursowych: różnice kursowe wprost związane z działalnością gospodarczą, której skutkiem jest powstanie należnych przychodów bądź poniesienie kosztów – tzw. różnice kursowe transakcyjne (art. 15 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p.); różnice kursowe od posiadanych w walucie obcej własnych środków pieniężnych lub wartości pieniężnych (substytutów pieniądza w postaci papierów wartościowych, jak np. akcje, obligacje, a także środków płatniczych, jak np. czeki, akredytywy i inne) z tytułu obrotu tych środków pieniężnych lub wartości pieniężnych – tzw. różnice kursowe od własnych środków pieniężnych (art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.); różnice kursowe związane z operacjami finansowymi w formie udzielenia/otrzymania kredytu/pożyczki (art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p.). Są to niezależne od siebie kategorie różnic kursowych, jednak w przypadku zapłaty za zobowiązania w walucie obcej (koszty) mogą występować równocześnie różnice transakcyjne oraz różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. Jeśli chodzi o różnice kursowe od tzw. własnych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej (art. 15a ust. 2 pkt 3 i art. 15a ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.) podniesiono, że sens ekonomiczny tych różnic polega na odzwierciedleniu rzeczywistych przysporzeń i strat podatnika z tytułu obrotu własnymi środkami i wartościami pieniężnymi w walucie obcej. Różnic takich nie ustala się na okoliczność otrzymania lub nabycia środków i wartości pieniężnych, lecz są one ustalane na okoliczność wypływu środków i wartości pieniężnych w sensie wyzbycia się ich dla podmiotu trzeciego (przepływ środków pieniężnych w ramach rachunków bankowych należących do tego samego podatnika nie powoduje więc powstania tego rodzaju różnic). A zatem każda wypłata środków pieniężnych w walucie obcej skierowana do podmiotu trzeciego skutkuje powstaniem tego rodzaju różnic, za wyjątkiem wypłaty związanej ze spłatą bądź udzieleniem kredytu (pożyczki). O wyjątku tym przesądza zastrzeżenie zawarte w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. odwołujące się do pkt 4 i 5 (zastrzeżenie to w przypadku kredytów/pożyczek wyklucza ewentualność podwójnego ustalania różnic kursowych). W przypadku pożyczek różnice kursowe – mające wpływ na podstawę opodatkowania – mogą powstać na podstawie art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. w dacie zwrotu/spłaty udzielonej/otrzymanej pożyczki w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: udzielenie/otrzymanie kredytu (pożyczki) musi nastąpić w walucie obcej; zwrot/spłata kredytu (pożyczki) również musi nastąpić w walucie obcej; powstaną różnice między przeliczoną na polskie złote wartością zobowiązania w dniu jego powstania (udzielenia/otrzymania pożyczki) oraz w dniu jego uregulowania (zwrotu/spłaty pożyczki). Zatem, aby zastosowanie miały przepisy u.p.d.o.p. dotyczące różnic kursowych pożyczka w momencie udzielenia (otrzymania), jak i jej zwrotu (spłaty) musi mieć charakter walutowy. Organ podatkowy podkreślił, że biorąc pod uwagę charakter umowy cash poolingu i jej cele, należy stwierdzić, że ma ona cechy zbliżone do umowy pożyczki (udostępnianie określonej kwoty pieniędzy w zamian za odpowiednie wynagrodzenie – odsetki). Zatem faktycznym jej celem jest udostępnianie środków pieniężnych (w formie transferów rzeczywistych, jak również tzw. wirtualnych) między podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek. Jest to zatem rodzaj pożyczek udzielanych między podmiotami uczestniczącymi w tym systemie. Można więc mówić o ich udzieleniu innym uczestnikom umowy w formie pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.

I.3. W skardze do WSA Spółka zarzuciła naruszenie m.in. art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie do przenoszenia w ramach struktury środków pieniężnych pomiędzy rachunkami prowadzonymi w walucie obcej i uznanie, że tego rodzaju transfery środków powodują powstanie podatkowych różnic kursowych w rozumieniu tych przepisów.

I.4. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna.

Sąd ten przede wszystkim podkreślił, że z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. wynika wprost, że dla potrzeb podatku dochodowego ustawodawca przewidział definicję umowy pożyczki mającą szerszy zakres niż przewiduje to art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. Umowa cash poolingu jako forma zarządzania finansami, stosowana przez podmioty należące do jednej grupy ma cechy zbliżone do umowy pożyczki (udostępnienie określonej kwoty pieniędzy w zamian za odpowiednie wynagrodzenie – odsetki). Zatem faktycznym jej celem jest udostępnianie środków pieniężnych (w formie transferów rzeczywistych) między podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek. Jest to zatem rodzaj pożyczek udzielanych między podmiotami uczestniczącymi w tym systemie, co wypełnia definicję pożyczki przewidzianą w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.

Po przeanalizowaniu norm zawartych w art. 15a u.p.d.o.p. WSA stwierdził, że wynika z nich wprost, że różnice kursowe powstają, jeżeli wartość pożyczki w walucie obcej w dniu jej udzielenia/otrzymania jest inna od wartości tej pożyczki w dniu jej zwrotu/spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni. Skoro więc umowa cash poolingu stanowi umowę pożyczki i tak jak w przedmiotowej sprawie dochodzi na gruncie opisanej we wniosku struktury do przenoszenia środków pieniężnych z/na rachunki w walucie obcej, to WSA stwierdził, że może powodować to powstanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. Tym samym uznał zarzut naruszenia art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. jest zarzutem bezpodstawnym.

II. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego - art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. przez jego nieuprawnione zastosowanie do przenoszenia w ramach struktury cash poolingu środków pieniężnych pomiędzy rachunkami prowadzonymi w walucie obcej i uznanie, że tego rodzaju transfery środków powodują powstanie podatkowych różnic kursowych w rozumieniu tych przepisów, na skutek dokonania przez WSA błędnej wykładni pojęcia "pożyczka" użytego w przedmiotowych regulacjach.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, lub ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przypisanymi normami.

III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

IV. Skarga kasacyna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzucając naruszenie art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., Skarżąca uznaje, że przepisy te nie mają zastosowania w opisanej przez nią sytuacji dotyczącej zdarzenia przyszłego. Zgodnie z art. 15a ust. 2 u.p.d.o.p. dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 4) lub jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 5). W świetle art. 15 ust. 3 ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 4) lub jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 5).

Przyjęcie na gruncie niniejszej sprawy, że przepisy te mają w niej zastosowanie, wiązało się z uznaniem przez WSA, że umowa cash poolingu ma cechy zbliżone do umowy pożyczki takie, jak opisane w szerokiej definicji pożyczki przewidzianej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. Autor skargi kasacyjnej nie zgadzając się z tą konstatacją, nie postawił jednak w tym względzie zarzutu kasacyjnego, a jedynie powołał się na szereg nieprawomocnych wyroków, w których cash poolingu nie zaliczono do pożyczki. Wskazać jednak trzeba, że przyjęta we wskazanych w skardze kasacyjnej wyrokach linia orzecznicza nie znalazła aprobaty Sądu kasacyjnego. Wyroki te – uwzględniające skargi podmiotów zaangażowanych w podobne struktury - zostały bowiem uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w wyrokach Sądu kasacyjnego doszło rozpoznania spraw i oddalenia skarg (przykładowo – wyroki NSA z: 21 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1739/14; 21 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 1430/15; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 633/15; dostępne w serwisie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew opinii autora skargi kasacyjnej ani w interpretacji organu, ani w wyroku WSA nie przyjęto jednak, jakoby pojęcia pożyczki z art. 16 ust. 7b i art. 15a ust. 2 i 3 u.p.d.o.p. się pokrywały. Zasadniczo art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. jedynie posłużył do oceny umowy cash poolingu celem ustalenia jej charakteru. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela stanowisko autora skargi kasacyjnej, że art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. odnosi się do pożyczek, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p. (dotyczących tzw. niedostatecznej kapitalizacji). Z uwagi jednak na stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) opisany przez Skarżącą, fakt ten pozostaje bez wpływu na ocenę rozstrzygnięcia zawartego w wyroku WSA i w zaskarżonej interpretacji, ponieważ ze stanu tego wynika, że mamy do czynienia z pożyczką z art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 i ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. W słowniczku ustawowym nie została zawarta definicja pożyczki, która obowiązywałaby dla wszystkich przepisów u.p.d.o.p., zatem należy posługiwać się rozumieniem tego pojęcia wskazanym w prawie cywilnym. Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Przedmiotem pożyczki mogą być więc pieniądze oraz rzeczy oznaczone co do gatunku. Obecnie nie ma już wątpliwości, że pożyczka pieniędzy (przeniesienie ich własności i posiadania) może przybrać formę obrotu bezgotówkowego (vide Małgorzata Wolf-Kalamala, Opodatkowanie pieniądza bezgotówkowego stanowiącego przedmiot pożyczki (wybrane problemy) opublikowanego w Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego nr 6 z 2014 r. str. 43-55).

To, że umowę cash poolingu, na którą powołuje się Spółka, uznać należy za mającą cechy umowy pożyczki, a w konsekwencji, że powstaną różnice kursowe, o których mowa w art. 15a u.p.d.o.p., wynika nie tyle z definicji z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p., co z opisanego przez Spółkę zdarzenia przyszłego. Spółka dokonuje jedynie odmiennej oceny tego zdarzenia. Nie można zgodzić się bowiem z jej twierdzeniami, że przetransferowanie kwot sald z walutowych rachunków bieżących Spółki na odpowiednie walutowe rachunki rozliczeniowe podmiotu zarządzającego nie może być rozumiane jako wypływ środków pieniężnych, o którym mowa w art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. Wbrew twierdzeniom Spółki w wyniku operacji dokonywanych w ramach struktury utraci ona władztwo nad swoimi środkami w momencie, gdy podmiot zarządzający pobierze je, aby przekazać je innemu podmiotowi, który będzie ich potrzebował. Wówczas też dojdzie do ich definitywnego przekazania innemu uczestnikowi struktury. Spółka utraci władztwo nad przekazaną sumą pieniędzy. Używane przez Spółkę sformułowanie jakoby transfery stanowić miały "wyłącznie czynność techniczną" potrzebną do funkcjonowania struktury przeczy istocie stosunku zobowiązaniowego. Transfer środków stanowi wszak świadczenie określone w zawieranej przez Spółkę umowie (umowie cash poolingu), nie można więc zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że jest to jedynie czynność techniczna, skoro ma ona swoje oparcie w umowie i stanowi wykonanie elementów tej umowy. Co prawda nie ma bezpośredniego przepływu środków pomiędzy rachunkami podmiotów będących "beneficjentami" struktury, bowiem środki te zawsze muszą trafić najpierw na rachunek podmiotu zarządzającego, jednak wszystkie strony umowy wiedzą, pomiędzy jakimi podmiotami będą następować transfery środków pieniężnych. Wiedzą także, jakie środki walutowe będą wykorzystywane. Nie są one co prawda określone z góry kwotowo, jednak strony umowy zobowiązały się do spełniania świadczenia w przypadku posiadania "nadwyżki" środków na rzecz uczestników potrzebujących w danym momencie środków. Oznacza to, że warunki umowy będą się konkretyzowały, ilekroć dojdzie do przepływu środków na rachunek podmiotu zarządzającego i z tego rachunku. Na rachunek podmiotu zarządzającego wpłyną konkretne kwoty i konkretne kwoty zostaną przekazane uczestnikom potrzebującym w danym momencie środków. Nie jest to więc jedynie "techniczne" przeksięgowanie bazowych kwot sald między rachunkami z zachowaniem pełnego władztwa nad tymi środkami przez ten sam podmiot, jak opisywała Spółka.

Skoro więc w cytowanych przepisach - art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. jest mowa o kredycie, pożyczce, to mają one zastosowanie do opisanego w ramach struktury przepływu środków pieniężnych pomiędzy rachunkami w walucie obcej. Może to bowiem powodować powstanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p.

Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stanowisko organu podatkowego jest prawidłowe. Z przedstawionego przez Stronę schematu wynika bowiem, że w sprawie tej mamy do czynienia z umową o charakterze pożyczki, jak również że występują rzeczywiste wyzbycia lub otrzymania waluty. Zarzut naruszenia art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. należy więc uznać za niezasadny.

V. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.