Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 495/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.), NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant: Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004r na rozprawie sprawy ze skargi J. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 stycznia 2002r., nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 26 października 2001 r. nr [...] w części dotyczącej J. M., w pozostałej części postępowanie umarza i zasądza od Wojewody [...]na rzecz skarżącego zwrot kwoty 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2) zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

25 lutego 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wpłynęła skarga J. i J. M.na decyzję Wojewody [...] z dn. 22 stycznia 2002 r. nr [...], podtrzymującą decyzję Burmistrz Miasta R. z dn. 26 października 2001 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowaniu J. i J. M. na pobyt stały w budynku przy ul. K. [...] w R..

Skarżący zostali zameldowani na pobyt stały przy ul. K.i [...] w R. na podstawie oświadczenia i postanowienia Sądu z 12 stycznia 1988 r. sygn. akt I [...] o nabyciu spadku. Z żądaniem wymeldowania J. i J. M. wystąpiła A. C. podnosząc, że zameldowanie nastąpiło bez jej zgody jako współwłaściciela domu przy ul. K. [...] w R.. Urząd Miasta wszczął postępowanie w sprawie anulowania zameldowania skarżących a następnie po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 października 2001 r. została wydana decyzja z dn. 26 października 2001 r. nr [...] o anulowaniu zameldowania J. i J. M. w budynku przy ul. K. [...] w R.. Burmistrz w decyzji o wymeldowaniu powołał się na przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 Nr 87, poz. 960 ze zm.), który wymaga do zameldowania potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W myśl art. 29 ust. 1 w/w ustawy potwierdzenia do przebywania w lokalu dokonuje właściciel lub zarządca budynku. Organ powołując się na linię orzecznictwa NSA uznał, że w przypadku zameldowania w lokalu będącym przedmiotem współwłasności zgodę na zameldowanie winni wyrazić wszyscy współwłaściciele. Takiej zgody nie wyrazili współwłaściciele A. i D. C..

J. i J. M. wnieśli odwołanie do Wojewody [...] w B.. Wojewoda decyzją z dnia 22 stycznia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Burmistrz wskazał, że zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania na pobyt stały wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków tj: wykazanie się uprawnieniem do pobytu w lokalu oraz zamieszkiwanie w tym lokalu. W przedmiotowej sprawie brak jednak ze strony J. i J. M. potwierdzenia uprawnień do przebywania w spornym lokalu, ponieważ czynności meldunkowe jako należące do czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają jednomyślności współwłaścicieli.

Skarżący zwrócili się następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku o uchylenie obu decyzji o anulowaniu wpisu o zameldowaniu. W skardze opisali swoje uprawnienia do nieruchomości po zmarłej S. M. oraz zarysowali tło konfliktu z państwem C.. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumenty i podstawę prawna z obu decyzji wskazując, że w razie braku zgody współwłaścicieli sąd powszechny może rozstrzygnąć spór.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kwestie zameldowania zostały uregulowane w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz.960 z 2001 r. ze zm.) oraz przepisach wykonawczych. Na wstępie należy wyjaśnić jaki charakter ma wpis o zameldowaniu. Zgodnie bowiem z utrwaloną doktryną i przyjęta linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis taki ma charakter czynności materialno-technicznej i sam w sobie nie ustala praw czy obowiązków dla osoby zameldowanej, w szczególności nie rodzi uprawnień do lokalu w którym następuje zameldowanie. Także ustawodawca wyraźnie przesądził o tym charakterze wpisu wprowadzając przepis art. 9 ust. 2b. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr z 2004 r. Nr 93, poz. 887), który mówi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Dopiero jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości to rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej (art. 47 w/w ustawy).

Dla niniejszej sprawy zasadnicze będą przepisy art. 9 ust. 2 i art. 29 ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji II instancji, gdyż one były podstawą rozstrzygnięć organów administracyjnych. Art. 9 stanowił: " Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.". Z kolei art. 29 ust. 1 stanowił: " Wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, a ponadto właściciel (zarządca) budynku jest obowiązany wskazać czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie."

Orzeczeniem nr K 20/01 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten przestał obowiązywać 19 czerwca 2002 r.

Zgodnie z art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 89, poz. 1071) w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego została wydana decyzja można żądać wznowienia postępowania. Obie decyzje w sprawie zostały wydane w oparciu o dyspozycję art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Po orzeczeniu TK stan prawny określał art. 10 w/w ustawy, który jako jedyną przesłankę zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu przewidywał sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego (wyrok NSA V SA 2425/02 baza orzeczeń Lex).

Z kolei art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) mówi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na uwadze art. 9 ust. 2a. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).

Dnia 11 września 2004 r. J. M. nadesłał kopię odpisu skróconego aktu zgonu żony, J. M.. W związku z tym na podstawie art. 161 § 1 Sąd umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym zmarłej.

Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 145 §1 w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.