Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1240/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 127, art. 128, art. 212, art. 233 par. 1 pkt 2 lit. a, art. 239a
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 8, art. 23a ust. 2 i 7
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego cofnął poświadczenie rejestracji automatu [...], nr fabryczny: [...] dopuszczonego do eksploatacji, należącego do Spółki A, dalej: Spółka, jako niespełniającego warunków określonych w ustawie. Decyzja ta wydana została po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], który uchylił poprzednie rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w tej sprawie. Podał, że na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323, ze zm) dalej: S.C., w dniu [...] grudnia 2009r. została przeprowadzona kontrola należącego do Spółki A punktu gier na automatach o niskich wygranych usytuowanego w Punkcie Ksero A w O. przy ul. [...], w trakcie której funkcjonariusze Urzędu Celnego w O. przeprowadzili eksperyment polegający na odtworzeniu przebiegu gier dostępnych na znajdującym się automacie o niskich wygranych. Wykonane czynności wykazały, że wartość stawki za udział w jednej grze na automacie osiąga poziom 100 punktów kredytowych odpowiadających równowartości 10 zł, a więc za stawkę kilkudziesięciokrotnie wyższą niż wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze określoną w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540, z późn. zm.) dalej: u.g.h. Urządzenie to zostało zatrzymane i zabezpieczone w charakterze dowodu rzeczowego w toku postepowania karnoskarbowego, jak również wskazano, że w trakcie tegoż postępowania automat do gier został poddany badaniu przez biegłego sądowego dysponującego wiedzą specjalistyczną z zakresu informatyki i telekomunikacji oraz przestępstw komputerowych. Sporządzona przez biegłego opinia z 17 maja 2010 r. potwierdziła ustalenia funkcjonariuszy celnych oraz wskazała na inne działanie automatu w sposób naruszający obowiązujące przepisy prawne tj.:

- wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika KREDYT wynosi 2 pkt, przy czym badany automat umożliwia grającemu pobieranie punktów z licznika BANK, a stawka za udział w jednej grze prowadzonej z licznika BANK może być wyższa niż 0,07 euro - wartość maksymalnej stawki za udział w grze - 100 pkt;

- łączna jednorazowa wartość wygranej w grze, liczona jako suma wygranej bezpośredniej w wysokości maksymalnej 500 pkt oraz wygranych pośrednich, w postaci nabytych praw do rozegrania gier premiowanych Super Game - umożliwiających uzyskanie dodatkowych wygranych punktowych w wymiarze 100 pkt lub kolejnej Super Game - może przekroczyć równowartość 15 euro;

- prawo do rozegrania dodatkowych gier premiowych (Super Game) nabywa się po zdobyciu 500 pkt;

- maksymalna wygrana możliwa do uzyskania w grach na badanym automacie, z uwzględnieniem wygranej pośredniej, wynosi 500 pkt plus 1995 Super Game (w przypadku gry o nazwie [...] - Super Game = 100 pkt lub kolejna Super Game);

- do przelewania punktów z licznika KREDYT do licznika BANK służy funkcja "Hi- Lo" zaś przeniesienie w taki sposób liczby 1000 pkt, czyli 100 zł trwa ok. 50 sekund;

- badane urządzenie pozwala na prowadzenie gry w formie automatycznej, poprzez przytrzymanie klawisza START;

- teoretyczna wypłacalność automatu ustawiona jest programowo na poziomie 94%.

W konkluzji opinii stwierdzono, że badany automat nie spełnia wymogów technicznych stawianych automatom do gier o niskich wygranych określonych przepisami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, ze zm) dalej: u.g.z.w.

Wyjaśniono, że poddany badaniu automat uzyskał poświadczenie rejestracji w dniu [...] 2008 r. uprawniające do jego eksploatacji na okres sześciu lat. Podstawą dla uzyskanego poświadczenia stanowiła opinia techniczna nr [...] sporządzona w dniu [...] przez Jednostkę Badawczo-Rozwojową Instytutu Energetyki w W. potwierdzająca, że przedstawione urządzenie o nazwie [...] jest automatem do gier o niskich wygranych i spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, tj. wynik prowadzonych na niej gier zależy wyłącznie od przypadku, teoretyczna ich wypłacalność jest ustawiona programowo na poziomie 94%, spełnia warunki bezpieczeństwa użytkowania określone dla urządzeń powszechnego użytku i po zaplombowaniu zabezpieczone jest przed ingerencją z zewnątrz w oprogramowanie i zmianę stanu liczników. W punkcie IV opinii zapisano parametry dotyczące danych służących do wyznaczania dochodu automatu:

- cena punktu kredytowego - 1 pkt = 0.,10 Zł

- Bet min (minimalna stawka)- 1 pkt = 0,10 zł;

- Bet max (maksymalna stawka) - 2 pkt = 0,20 zł;

- Win max og (maksymalna wygrana) - 500 pkt = 50 zł.

Według treści art. 2 ust. 2b u.g.z.w. w grach na automatach o niskich wygranych wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro (61,52 zł), a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż równowartość 0,07 euro (0,29zł). Także treść art. 129 ust. 3 u.g.h. stanowi, ze przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 0,50 zł. Zatem stwierdzono, że dla dokonania oceny automatu w kontekście spełnienia określonych w ustawie warunków , pod uwagę brany jest stan prawny istniejący w dacie jego rejestracji oraz w dniu poddania go kontroli przez funkcjonariuszy Służby Celnej, co oznacza, że automat winien spełniać wymogi wynikające z definicji sformułowanej w art. 2 ust. 2b u.g.z.w. jak i art. 129 ust. 3 u.g.h., przy czym jedyną zauważalną różnicą pomiędzy tymi przepisami jest kwota limitująca wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze, co przesądza o tym, że w świetle zebranych dowodów oraz przeprowadzonych badań jednoznacznie wynika że wskazany automat do gier o niskich wygranych nie spełnia wymagań wynikających z ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a tym samym ustawy o grach hazardowych.

W dalszej części organ I instancji wyjaśnił pojęcie "wartości jednorazowej wygranej" oraz "maksymalnej stawki za udział w jednej grze", przyjmując, że stosownie do literalnego brzmienia pod pierwszym pojęciem kryje się ilość punktów przeliczona na złotówki (zgodnie z przelicznikiem podanym w opinii jednostki badającej oraz umieszczonej na automacie informacji), którą można wygrać w trakcie raz podjętej czynności gry. Wartość tak rozumianej jednorazowej wygranej, ustalona przez biegłego sądowego w wyniku fizycznego badania automatu, osiągnąć może pułap znacznie przewyższający dopuszczalną granicę zakreśloną równowartością 15 euro, gdyż poza wygraną bezpośrednią w wymiarze 500 pkt tj. 50 zł jej element składowy stanowią także wygrane pośrednie, wyrażone sumą punktów możliwych do zdobycia w ramach realizacji prawa do rozegrania gier premiowych Super Game (max w grze [...]- 1995 Super Game po 100 pkt lub kolejna Super Game), które to prawo każdorazowo przyznawane jest po uzyskaniu wygranej w wysokości 500 pkt. Natomiast pod pojęciem "maksymalnej stawki za udział w jednej grze", będzie to ilość punktów przeliczona na złotówki, które można poddać ryzyku w trakcie raz podjętej gry na automacie. Wynik wykonanego eksperymentu wykazał, że w tym przypadku jest to 100 pkt odpowiadających równowartości 10 zł, a więc 34 razy większa niż dozwolona przepisem równowartość 0,07 euro, co zostało także potwierdzone podczas badania przez biegłego sądowego. Za taką interpretacją niezdefiniowanych pojęć przemawia również wykładnia celowościowa uwzględniająca intencje ustawodawcy. Gdyby bowiem możliwa była kumulacja stawki za udział w jednej grze oraz maksymalnej wielkości wygranej, to wówczas nie byłoby podstaw do różnicowania w ustawie o grach i zakładach wzajemnych automatów do gier o niskich wygranych oraz pozostałych, do których ustanowiono obostrzenia w postaci ich lokalizacji w kasynach gier.

W odwołaniu Spółka zarzuciła, naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 2 ust. 2b u.g.z.w. i art. 22 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię ustawowej definicji gier na automatach o niskich wygranych poprzez wadliwe przyjęcie i ustalenia pojęcia " jednej gry", " stawki za udział w jednej grze" "jednorazowej wygranej". Wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej z badania sprawdzającego spornego automatu takiej jednostki badającej, która w momencie badania automatu i wydania opinii posiadała ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego tej sprawy poprzez zlecenie wydania opinii przez upoważnioną jednostkę badającą, decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że organ odwoławczy stosownie do art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm) dalej: O.p., zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postepowania celem uzupełnienia dowodów poprzez dokonanie, na podstawie art. 23 b ust. 1 u.g.h. zlecenia przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu do gier [...] przez jednostkę badającą, które to badanie odbyło się w daniach 4-7 sierpnia 2015 r. przez Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne. Stwierdzono, że stosownie do utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych, organ zamierzając cofnąć rejestrację ze względu na niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji, musiał oprzeć się wyłącznie na opinii jednostki badającej. Podkreślono, że z art. 23a ust. 3 i ust. 7 oraz art. 23b ust. 1 u.g.h. wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu jest dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Przedmiotowy automat w dniu [...] 2008 r. uzyskał poświadczenie rejestracji [...] na okres sześciu lat, na podstawie badania tego urządzenia z [...] przeprowadzonego przez Jednostkę Badawczo-Rozwojową Instytutu Energetyki w W., w której stwierdzono, że automat spełnia warunki, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Podkreślono, że w toku kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2009 r. w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych oraz w wydanych przez biegłego opinii w toku postępowania karnego skarbowego o sygn. akt [...] zostało wykazane, że na automacie tym możliwe jest prowadzenie gier o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych niż wskazane w ustawie o grach i zakładach wzajemnych oraz w ustawie o grach hazardowych. Stwierdzono, że z opinii z badania sprawdzającego nr [...] z dnia [...] 2015 r., sporządzonej przez Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne - Jednostkę Badającą upoważnioną przez Ministra Finansów stwierdzono nie spełnienie warunków określonych art. 129 ust. 3 u.g.h., jednostka badająca stwierdziła negatywny wynik badania.

Biorąc to pod uwagę powyższe, Dyrektor stwierdził, że organ I instancji zasadnie cofnął poświadczenie rejestracji automatu, skoro poddany badaniu sprawdzającemu automat nie spełnił warunków określonych w ustawie. Zaznaczył, że automat ten przeszedł wymaganą ustawą procedurę sprawdzającą spełniania warunków określonych w ustawie, a badanie przeprowadziła Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne - Jednostka Badająca upoważniona przez Ministra Finansów na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...]. Podkreślił, że do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu należał wybór jednostki badającej, a jedynym ograniczeniem w tym zakresie był wybór jednostki badającej wymienionej w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Dyrektor ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy jest zupełny i stanowił podstawę cofnięcia poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu. Stwierdził, że organ dysponuje trzema odrębnymi dowodami - wynikami eksperymentu przeprowadzonego w ramach czynności kontrolnych funkcjonariuszy celnych, opinią biegłego sądowego oraz opinią uprawnionej jednostki badającej - z których to dowodów wynikały niemal tożsame ustalenia i wnioski, w zakresie niespełnienia wymogów przez poddany kontroli automat do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 2 ust. 3b u.g.z.w., jak również art. 129 ust. 3 u.g.h.

Ponadto organ wywiódł, że aby stwierdzić zgodność automatu o niskich wygranych z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy, należy poddać analizie definicję zawartą w art. 129 ust. 3 u.g.h. Zbieżność tej definicji z definicją z art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych przesądza o tym, że urządzenie spełniające wymogi określone u.g.h. będzie spełniało również warunki wynikające z przepisów ustawy uchylonej. W ocenie organu za jedną grę uznać należy zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy czy też składający się z wielu etapów (losowań).

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Dyrektor wywiódł, że art. 23a ust. 7 u.g.h. nie narusza przepisów dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z 1998 r. Nr L 204, s. 37).

Natomiast co do konieczności umorzenia postepowania z uwagi upływu okresu rejestracji spornego automatu wyjaśniono, że poświadczenie rejestracji wskazanego automatu zostało cofnięte decyzją organu I instancji z dnia [...] doręczoną Spółce w dniu 2 stycznia 212 r. i z tym dniem poświadczenie rejestracji automatu do gier straciło ważność. Poświadczenie to nie mogło zatem wygasnąć w dniu 15 września 2014 r. z uwagi na fakt, że w tym dniu automat ten nie posiadał już ważnej rejestracji.

W złożonej skardze do Sądu Spółka przedstawiła zarzuty:

- naruszenie art. 23a ust. 6 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie decyzji cofającej rejestrację automatu, którego rejestracji wygasła na skutek upływu czasu powodując wygaśnięcie rejestracji automatu ex lege;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 208 § 1 O.p., poprzez brak umorzenia postepowania w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji jako bezprzedmiotowego, przy wycofaniu automatu z eksploatacji skutkującego wygaśnięciem rejestracji automatu z mocy prawa;

- naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 239a oraz art. 239e i art. 239g O.p. w związku z art. 128 O.p. poprzez wadliwe przyjęcie, ze nieostateczna decyzja cofająca rejestrację automatu do gier podlega wykonaniu, które to założenie narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych;

- naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. art. 239a O.p. i art. 2 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja cofająca rejestracje automatu do gier nie nakłada na stronę obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

- naruszenie art. 23b ust. 3 i ust. 5 w związku z art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935, ze zm) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w B., posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych;

- rażące naruszenie art. 23b ust. 3 i u.g.h. w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72, ze zm) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27 listopada 2012r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

- naruszenie art. 180 § 1 O.p. w związku z art. 23b ust. 3 u.g.h. przez oparcie ustalenia, co do niespełnienia przez automat wymogów ustawowych na dowodzie sprzecznym z prawem tj. na opinii jednostki badającej, podczas gdy jednostka ta nie przedstawiła certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych ;

- naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na braku wyodrębnienia "stawek za udział w grze" jako ceny uiszczonej przez gracza z punktów zgromadzonych na liczniku KREDYT z pieniędzy bezpośrednio zakredytowanej przez gracza za zawarcie umowy dającej graczowi prawo do udziału w jednej (jedno- lub wieloetapowej) grze od wartości wcześniej uzyskanych wygranych zgromadzonych na liczniku BANK;

- naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. poprzez niezasadne twierdzenie, iż w spornym automacie istniała możliwość uzyskania "jednorazowej wygranej" wyższej niż 60 zł dopuszczone przepisem art. 129 ust. 3 u.g.h.

Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ppka a i c w związku z art. 145 § 3 ustawy ppsa i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W obszernym uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U z 2014 r. poz. 1647)

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r., poz. 270, ze zm) zwanego dalej: p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga wniesiona w rzeczonej sprawie jest zasadna, gdyż Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy automat otrzymał w dniu [...] 2008 r. poświadczenie rejestracji nr [...] na okres sześciu lat. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego o cofnięciu rejestracji została wydana w dniu [...], natomiast Dyrektor Izby Celnej wydał zaskarżoną decyzję w dniu [...], a więc po upływie terminu sześciu lat od daty poświadczenia rejestracji. Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. z 2003 r. nr 102, poz. 946), poświadczenie rejestracji automatu dokonuje się na sześć lat. Normę o analogicznej treści zawiera art. 23a ust. 2 zd. drugie u.g.h.

W ocenie Sądu, upływ terminu, w którym poświadczenie rejestracji było ważne ma istotne znaczenie w postępowaniu, którego przedmiotem jest cofnięcie rejestracji automatu. Nawet jeśli przyjąć, że niezbędne jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie poświadczenia rejestracji automatu do gry z powodu upływu czasu, na jaki ją wydano - to taka decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona zdarzenie, które już nastąpiło (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 48/12 i wyrok z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1472/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Brak takiej decyzji nie oznacza, że mimo upływu terminu 6 lat automat można nadal legalnie eksploatować i nie oznacza, że poświadczenie rejestracji nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Decyzja cofająca rejestrację automatu do gier o niskich wygranych jest decyzją konstytutywną, która nakłada na stronę obowiązek polegający na zakazie prowadzenia eksploatacji takiego automatu. Zakaz ten, w przypadku jego naruszenia, jest obwarowany przez ustawodawcę określonymi sankcjami (art. 59 pkt 2 i art. 138 ust. 3 u.g.h.).

Mając powyższe na uwadze, skoro rejestracja automatu na etapie postępowania odwoławczego wygasła, to rozstrzyganie o jej cofnięciu stało się bezprzedmiotowe. W toku postępowania odwoławczego przestała bowiem istnieć sprawa administracyjna, a tym samym, organy celne zostały pozbawione kompetencji do cofnięcia rejestracji. Powyższy wniosek potwierdza wykładnia art. 23a ust. 7 u.g.h. Zgodnie z tym przepisem, naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych

w ustawie. A contrario, naczelnik urzędu celnego nie cofa rejestracji po jej wygaśnięciu. Dotyczy to również etapu postępowania odwoławczego, skoro skutkiem wniesienia odwołania jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ wyższego stopnia przy uwzględnieniu przez ten organ zarzutów, zawartych w treści odwołania. Z treści art. 233 § 1 O.p. w związku z art. 127 O.p. wynika, że organ odwoławczy nie może poprzestać jedynie na rozpatrzeniu zasadności zarzutów zawartych w odwołaniu, lecz powinien sprawę rozpatrzyć merytorycznie. Wyjątkowo organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze lub całe postępowanie prowadzone w sprawie. W tym drugim przypadku ma jednak obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Umorzenie postępowania może nastąpić w sytuacji, gdy jego prowadzenie stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Wygaśnięcie rejestracji automatu na etapie postępowania odwoławczego, zwłaszcza, że toczyło się ono cztery lata, powinno zatem skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzeniem postępowania w sprawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu.

Nie można zaś podzielić stanowiska organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 2 stycznia 2012 r. i to z tym dniem poświadczenie rejestracji straciło ważność, bowiem decyzja nieostateczna, co do zasady, podlega wykonaniu, chyba, że wystąpiła okoliczność opisana w art. 239 O.p. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie okoliczność taka nie miała zaś miejsca, bowiem decyzja nie określa bezpośrednio powinnych zachowań.

Wskazać należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 239e O.p., decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba, że wstrzymano jej wykonanie. Stosownie do art. 239a tej ustawy, decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl tych unormowań, organ administracji może skutecznie egzekwować wydaną decyzję dopiero, gdy stanie się ona ostateczna. Walor taki, zgodnie z art. 128 O.p., ma decyzja wydana na skutek odwołania lub decyzja organu pierwszej instancji, od której strona nie wniosła

w ustawowym terminie odwołania. W konsekwencji, także adresat decyzji jest nią związany dopiero po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Okoliczność, iż zgodnie

z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, nie oznacza automatycznie, że również strona jest taką decyzją związana.

Sąd, w składzie rozpatrującym tę skargę, podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko co do szerokiego rozumienia użytego przez ustawodawcę w art. 239a omawianej ustawy zwrotu "obowiązek podlegający wykonaniu" . Wyrażenie to należy odnosić nie tylko do obowiązków nadających się stricte do realizacji w drodze egzekucji, ale do wszystkich sposobów realizacji obowiązków wynikających z wydanej decyzji nieostatecznej, w tym również obowiązku dostosowania się do wprowadzonego przez organ cofnięcia poświadczenia rejestracji. W wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1093/13 WSA w Krakowie przekonująco argumentował, uwzględniając charakter prawny decyzji cofających zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, że decyzje cofające uprawnienia są równoznaczne z decyzjami nakładającymi obowiązki, znika bowiem na ich podstawie dozwolenie, a pojawia się w to miejsce zakaz (por. T. Kiełkowski, "Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej", Warszawa 2012, s. 109). Przez wykonanie decyzji należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do uzyskania stanu wynikającego z danej decyzji, niekoniecznie o charakterze przymusowym, ale również dobrowolnym. Ponadto WSA w Krakowie słusznie zauważył, że należy mieć również na uwadze, iż zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych - w stosunku do decyzji wydawanych na podstawie tej ustawy - przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio. Nie można zatem, również z tego powodu, wąsko odczytywać przepisu art. 239a, stosując go wprost do decyzji dotyczących gier hazardowych, bez uwzględnienia specyfiki spraw związanych z działalnością w zakresie gier hazardowych w porównaniu z typowymi decyzjami podatkowymi. Należy uznać, że przepis ten obejmuje także decyzje cofające poświadczenie rejestracji, nakładają one bowiem na stronę stosowne obowiązki wynikające z wprowadzonego decyzją zakazu w miejsce uprzedniego zezwolenia, których niewykonanie jest sankcjonowane prawnie i w dalszej kolejności, podlega egzekucji administracyjnej.

Reasumując, Sąd w składzie rozpatrującym skargę, stoi na stanowisku, że decyzja o cofnięciu poświadczenia rejestracji nie podlega wykonaniu, dopóki nie stanie się ostateczną, co oznacza, że - wbrew twierdzeniu organu odwoławczego - poświadczenie rejestracji automatu nie straciło ważności z dniem 2 stycznia 2012r.- tj. z dniem doręczenia stronie decyzji organu I instancji.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej narusza art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 208 § 1 O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na błędne przyjęcie, że postępowanie w niniejszej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, co w rezultacie doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji (zob. WSA w Rzeszowie w wyroku z 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1261/13 i np. NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 2675/10 czy wyroku z 5 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1472/13, CBOSA).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań i wobec kasacyjnego charakteru wyroku sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie.

W tym stanie rzeczy, zbędne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a.