Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1024/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 4b
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, , Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. (dalej organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...]r. nr [...] przyznał K.Z. (dalej wnioskodawca, strona lub skarżąca) na dzieci: G.Z., N.Z. i K.Z. zasiłki rodzinne w kwocie po 118,00 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 31 października 2016 r. Nadto na G.Z. i N.Z. przyznał jednorazowo w miesiącu wrześniu 2016 r. dodatki w kwocie po 100,00 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017, a na K.Z. dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w kwocie 90,00 zł miesięcznie na okres od 1 lipca do 30 października 2016 r. Jednocześnie odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na każde z ww. dzieci w kwocie 118,00 zł na okres od 1 do 30 czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu podał, że od 5 grudnia 2006 r. do 31 stycznia 2015 r. strona prowadziła działalność gospodarczą, a od dnia 13 kwietnia 2015 r. do nadal jest zatrudniona w Biurze Rachunkowym "A" w P. Mąż strony od 29 kwietnia 2013 r. do 21 czerwca 2016 r. prowadził własną działalność gospodarczą (od dnia 1 kwietnia 2014 r. do 21 czerwca 2016 r. działalność ta była zawieszona), a od dnia 4 maja 2016 r. do nadal jest zatrudniony w B Sp. z o.o. Ponadto strona osiągnęła w 2014 r. dochód w wysokości 13.650,00 zł z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółce "C" Sp. z o.o. Organ podał, że przeliczył dochód rodziny w następujący sposób: dochód męża strony za 2014 r. wykazany na oświadczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pomniejszono o podatek należny oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; dochód strony (pozyskany z Ministerstwa Finansów) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej potraktowano jako dochód utracony; pozostałą część dochodu (zbycie udziałów) pomniejszono o podatek należny. Całość zsumowano a następnie podzielono przez 12. Do otrzymanej kwoty dodano 1.057,88 zł, czyli dochód uzyskany w związku z podjęciem przez stronę zatrudnienia i podzielono przez liczbę osób w rodzinie, tj. 5 osób. Po przeliczeniu dochodu stwierdzono, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony w okresie od 1 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. wyniósł 1.112,51 zł, a więc przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych. Organ wskazał, że prowadzona przez męża strony własna działalność gospodarcza od dnia 1 kwietnia 2014 r. jest zawieszona, jednak zawieszenie działalności nie ma związku z art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (przebywanie na urlopie wychowawczym), zatem dochód z niej uzyskany nie podlega utracie. Organ podał, że dochód rodziny przekraczał też kwotę zasiłków wyliczoną zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy. Następnie organ stwierdził, że w dniu 21 czerwca 2016 r. działalność gospodarcza męża strony została wyrejestrowana z ewidencji działalności gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej; dlatego zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych od lipca 2016 r. ponownie obliczono dochód. Dochód męża strony za rok 2014 wykazany na oświadczeniu z tytułu prowadzonej działalności w całości potraktowano jako dochód utracony; dochód strony pozyskany z Ministerstwa Finansów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej potraktowano jako dochód utracony, pozostałą część dochodu (zbycie udziałów) pomniejszono o podatek należny i podzielono przez 12. Do otrzymanej kwoty dodano kwotę 1.057,88 zł oraz kwotę 538,23 zł, tj. dochód uzyskany w związku z podjęciem przez stronę i jej męża zatrudnienia. Dochody zsumowano, a następnie podzielono przez liczbę osób w rodzinie, tj. 5 osób. Po przeliczeniu dochodu ustalono, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie w okresie od 1 lipca 2016 r. do 31 października 2016 r. wynosi 503,49 zł i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych; co skutkowało przyznaniem zasiłków z dodatkami na ten okres.

W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części poprzez przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat w kwocie 118,00 zł miesięcznie na okres od 1 do 30 czerwca 2016 r. na ww. dzieci; ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podał, że nie polega na prawdzie jakoby mąż strony prowadził działalność gospodarczą do dnia 21 czerwca 2016 r. Zgodnie z informacją wynikającą z CEIDG R.Z., prowadzący działalność pod firmą "D" rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 29 kwietnia 2013 r., a zakończył w dniu 1 kwietnia 2014 r. Wskazał na brak jednolitej nomenklatury w tym zakresie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych posługuje się terminem "wyrejestrowanie", podczas gdy ustawa o swobodzie działalności gospodarczej stosuje pojęcie "zakończenia prowadzenia działalności" i "wykreślenia wpisu". Przy czym "wykreślenie wpisu" jest czynnością materialno-techniczną i nie nosi za sobą skutków konstytutywnych. Stwierdził, że wyrejestrowanie działalności, o którym mowa w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinno być interpretowane jako zakończenie prowadzenia działalności, a fakt ten po stronie męża skarżącej nastąpił w dniu 1 kwietnia 2014 r., a nie jak błędnie wskazał organ pierwszej instancji - w dniu 21 czerwca 2016 r. Akcentował fakt, że mąż strony dnia 1 kwietnia 2014 r. dokonał wyrejestrowania płatnika składek (swojej osoby) z zasobów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dowód: druk ZUS ZWPA z dnia 23 czerwca 2016 r.); w tym zakresie nomenklatura używana przez ustawodawcę pokrywa się z treścią art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem jest mowa o "wyrejestrowaniu". Pełnomocnik skarżącej wskazał także, że na wniosek jej męża skierowany do Ministerstwa Rozwoju Departamentu Handlu i Usług dokonano sprostowania pierwotnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez ujawnienie daty zaprzestania wykonywania działalności (dowód: pismo R.Z. z dnia 23 czerwca 2016 r.; wydruk z CEIDG). Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że mając na względzie przedstawione informacje oraz dokumenty, nie ulega wątpliwości, że R.Z. nie prowadził działalności gospodarczej do dnia 21 czerwca 2016 r., bowiem z dniem 1 kwietnia 2014 r. działalność ta została wyrejestrowana. W tej sytuacji dochody rodziny skarżącej winny być w całości obliczone zgodnie z rachunkami dotyczącymi okresu następującego po 1 lipca 2016 r. i dlatego należało uwzględnić wniosek skarżącej również co do czerwca 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej organ odwoławczy lub Kolegium) decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Następnie Kolegium przytoczyło art. 5 ust. 1 i 2, art. 3 pkt 1, 2, 2a, 23 i 24, art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy wskazał, że sporną kwestią jest uwzględnienie przy ustalaniu dochodu rodziny, dochodu męża strony za 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Kolegium stwierdziło, że organ prawidłowo obliczył dochód rodziny wliczając sporny dochód ponieważ nie był to dochód utracony. Odwołując się do art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 21 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm) organ wskazał, że mąż strony mógł skorzystać z uprawnienia wynikającego z tego przepisu i zawiesić wykonywanie działalności. Jednakże z załączonego do akt sprawy i do odwołania wydruku CEIDG wynika, że nie zgłosił faktu zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności z dniem 1 kwietnia 2014 r., na co powołuje się w odwołaniu. Druk CEIDG zawiera pozycję "Data zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności" i okoliczność, na którą strona się powołuje, nie została w tym wydruku odnotowana. Natomiast data 1 kwietnia 2014 r. została w wydruku zaznaczona jako "Data zaprzestania wykonywania działalności", co w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 23 - definicja utraty dochodu, ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest tożsame z zawieszeniem jej wykonywania. Przepis art. 3 pkt 23 lit. f) tej ustawy mówi o "wyrejestrowaniu" pozarolniczej działalności gospodarczej lub "zawieszeniu" jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Mąż strony nie zgłosił do CEIDG zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony wpis z rejestru. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo wliczył dochód R.Z. osiągnięty w 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej do dochodu rodziny w miesiącu maju 2014 r. Dochód ten mógł być uznany za dochód utracony przy ustalaniu dochodu rodziny w miesiącu czerwcu 2016 r. W wyniku tego dochód na osobę w rodzinie w miesiącu czerwcu 2016 r. nie przekroczył określonego w ustawie kryterium - 674 zł. Mając na uwadze art. 24 ust. 6 ustawy organ przyznał stronie wnioskowane świadczenia rodzinne od 1 lipca 2016 r. do końca okresu zasiłkowego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony zaskarżył w całości decyzję Kolegium, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie jej pierwotnego zaskarżenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 3 ust. 23 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, dalej ustawa) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu, iż wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy nie jest tożsame z "zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej", o którym mowa w ustawie z dnia 02.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. 08.04.2015 r. poz. 584), 2) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu męża skarżącej za przedsiębiorcę, gdy w istocie od dnia 1 kwietnia 2014 r. R.Z. nie prowadził działalności gospodarczej (zaprzestał jej wykonywania), a przez to nie był przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy, 3) naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że "wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej" stanowi informację ujawnianą w CEIDG, gdy zgodnie z tym przepisem, CEIDG posługuje się wyłącznie terminem "data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej", co przy uwzględnieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy wprost stanowi, że osoba, która zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej nie jest przedsiębiorcą, 4) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez: a) dowolne i błędne przyjęcie przez organy, że mąż skarżącej nie zgłosił zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, a zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony jego wpis z rejestru, gdy w istocie mąż skarżącej nie zgłaszał w czerwcu 2016 r. zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej bowiem od 1 kwietnia 2014 r. zaprzestał wykonywania takiej działalności, w związku z czym nie mógł zawiesić nieprowadzonej działalności gospodarczej, b) dowolne i błędne przyjęcie przez organy, że data "zaprzestania wykonywania działalności" i faktyczne zaprzestanie prowadzenia takiej działalności nie jest tożsame z pojęciem "wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej", gdy w istocie tożsamość funkcjonalna pomiędzy tymi terminami istnieje, a rozbieżności w nomenklaturze pomiędzy tymi aktami nie powinny obciążać jednostki jako strony postępowania administracyjnego, c) dowolną i błędną interpretację przez organy znaczenia "zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" i skutków ujawnienia tej informacji w CEIDG dla ustalenia "wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej", d) dowolną i błędną ocenę poczynioną przez organy w zakresie dowodów zaprezentowanych przez skarżącą i oparciu się przez te organy o nieznane skarżącej inne dowody, a w konsekwencji również niewyjaśnienie podstaw subsumcji poczynionej przez te organy, e) dowolną i błędną ocenę poczynioną przez organy w zakresie charakteru pojęcia "data wykreślenia z rejestru", która to czynność jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną i nie pociąga za sobą żadnych konstytutywnych skutków, f) błędną ocenę dokonaną przez organy w zakresie rzekomego przekroczenia kwoty w wysokości 504,00 zł w zakresie dochodu na osobę w rodzinie, co było następstwem niewłaściwie przeprowadzonej oceny materiału dowodowego i nieprawidłowej subsumcji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie; w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej ustawa p.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznająca zasiłki rodzinne z dodatkami na troje dzieci na okres od 1 lipca do 31 października 2016 r. oraz jednocześnie odmawiająca przyznania zasiłków rodzinnych na okres od 1 do 30 czerwca 2016 r. Kwestionowana jest ta ostatnia część rozstrzygnięcia. Powodem odmowy było przekroczenie kryterium dochodowego w związku z ustaleniem, że dochód męża strony za 2014 r. z tytułu działalności gospodarczej nie jest dochodem utraconym, gdyż dopiero w dniu 21 czerwca 2016 r. działalność gospodarcza została wyrejestrowana. Wyrejestrowanie we wskazanej dacie spowodowało kwalifikację tego dochodu jako utraconego dopiero ze skutkiem dla wyliczenia dochodu za okres od 1 lipca 2016 r. i przyznaniem zasiłków na okres od 1 lipca do 31 października 2016 r. Nie godzi się z tym skarżąca podnosząc okoliczności związane z uwidocznionym w ewidencji zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej w 2014 r., deklaratoryjnym charakterem wpisu, rozbieżnościami terminologicznymi regulacji stosowanych w sprawie. Podnosi również istotne uchybienia w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy – także w kontekście oferowanych dowodów.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (między innymi rodzicom lub jednemu z rodziców dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. Dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny; a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Przedstawione rozumienie pojęć dochód rodziny i dochód członka rodziny wynika z definicji legalnych zawartych w art. 3 pkt 2 i 2a ustawy. Natomiast art. 3 pkt 23 lit. f ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, z późn. zm.). Sposób wyliczania dochodu w przypadku jego utraty regulują art. 5 ust. 4a i 4b ustawy.

Sąd wskazuje, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy: 1) ustalenie stanu faktycznego sprawy, 2) wybór przepisu prawnego, który w ocenie organu winien w sprawie znaleźć zastosowanie i dokonanie wykładni tego przepisu, 3) subsumcja faktów uznanych za udowodnione pod stosowaną normę prawną, 4) wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej.

Etap oznaczony numerem 1) obejmuje postępowanie dowodowe, którego kluczowe elementy zostały uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a do postępowania tego stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego. Podkreślić trzeba, że wadliwość na tym etapie postępowania administracyjnego – mająca istotny wpływ na kształt ustaleń stanu faktycznego - czyni to postępowanie wadliwym w całości. Jedynie bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza, że stan faktyczny analizowanej sprawy nie został należycie ustalony, co czyni koniecznym i uzasadnionym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podjęcie tych niezbędnych czynności służyć ma ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Odmawiając przyznania zasiłków za czerwiec 2016 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że kryterium dochodowe zostało przekroczone ponieważ dopiero w dniu 21 czerwca 2016 r. działalność gospodarcza męża skarżącej została wyrejestrowana – ze skutkiem uznania dochodu z tej działalności za dochód utracony dopiero w kontekście wyliczenia dochodu za lipiec 2016 r. Jednocześnie organ wywodził na okoliczność zawieszenia przez męża skarżącej działalności gospodarczej od dnia 1 kwietnia 2014 r. wskazując, że zawieszenie działalności nie miało związku z art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (przebywanie na urlopie wychowawczym), zatem dochód z niej uzyskany nie podlegał utracie. W odwołaniu pełnomocnik skarżącej stanowczo twierdził, iż błędne jest przekonanie organu co do zawieszenia działalności gospodarczej. Twierdził, że mąż skarżącej zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 1 kwietnia 2014 r. Przedłożył: 1) wniosek męża skarżącej z dnia 23 czerwca 2016 r. skierowany do Ministerstwa Rozwoju o sprostowanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez uwidocznienie daty zaprzestania wykonywania działalności, 2) druk ZUS ZWPA z dnia 23 czerwca 2016 r. jako dowód wyrejestrowania ww. (płatnika składek) z zasobów ZUS oraz 3) dowód z wydruku z CEIDG R.Z., z którego wynika wykreślenie wpisu z rejestru w dniu 21 czerwca 2016 r. oraz zaprzestanie wykonywania działalności w dniu 1 kwietnia 2014 r. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że mąż strony na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie zgłosił faktu zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności z dniem 1 kwietnia 2014 r., na co powołuje się w odwołaniu. Druk CEIDG zawiera pozycję "Data zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności" i okoliczność, na którą strona się powołuje, nie została w tym wydruku odnotowana. Natomiast data 1 kwietnia 2014 r. została w wydruku zaznaczona jako "Data zaprzestania wykonywania działalności", co w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest tożsame z zawieszeniem jej wykonywania. Przepis art. 3 pkt 23 lit. f) tej ustawy mówi o "wyrejestrowaniu" pozarolniczej działalności gospodarczej lub "zawieszeniu" jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Mąż strony nie zgłosił do CEIDG zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony wpis z rejestru.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy nie rozpoznał należycie odwołania skarżącej. Strona na żadnym etapie postępowania nie twierdziła, że doszło do zawieszenia działalności. To organ pierwszej instancji dokonał ustalenia na tę okoliczność na podstawie wydruków z CEiDG z dnia 20 czerwca 2016 r. – pomijając zupełnie znajdujący się w aktach tego organu wydruk z dnia 30 czerwca 2016 r. o odmiennej treści, a także inne dowody nie korespondujące z tą tezą. Pełnomocnik skarżącej zakwestionował to ustalenie w odwołaniu, przedkładając ponownie dowody pominięte przez organ pierwszej instancji. Nieprawdziwe i nie znajdujące oparcia w dowodach jest twierdzenie Kolegium jakoby mąż strony zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej w czerwcu 2016 r. Nadto twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z kolejnym twierdzeniem tego organu. Gdyby mąż skarżącej w czerwcu 2016 r. wnosił o wpis zawieszenia, to skutkiem tego wniosku nie mogłoby być wykreślenie z rejestru w tym samym miesiącu. Zgodzić się trzeba z Kolegium, że uwidocznione w wydruku CEIDG (dołączonym do odwołania) zaprzestanie wykonywania działalności nie jest tożsame z zawieszeniem jej wykonywania w zakresie objętym definicją legalną utraty dochodu – ale strona skarżąca nigdy tezy o takiej tożsamości nie postawiła.

Istotne dla rozstrzygnięcia było ustalenie dotyczące wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej męża skarżącej. Organ pierwszej instancji ograniczył się w tym zakresie do stwierdzenia, że działalność gospodarcza męża strony została w dniu 21 czerwca 2016 r. wyrejestrowana z CEIDG. Organ odwoławczy wywiódł, że art. 3 pkt 23 lit. f ustawy mówi o "wyrejestrowaniu" pozarolniczej działalności gospodarczej lub "zawieszeniu" jej wykonywania; mąż strony nie zgłosił do CEIDG zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony wpis z rejestru.

Sąd stwierdza, że obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W pierwszej kolejności oznacza to obowiązek dokonania ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności relewantnych prawnie. Z akt przedłożonych Kolegium przez organ pierwszej instancji jednoznacznie wynikało, że część materiału dowodowego została poza zakresem zainteresowania organu pierwszej instancji. Na kwestie istotne dowodowo wskazywał także w odwołaniu pełnomocnik strony skarżącej, kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji. I tak, wywodził na okoliczność zgłoszenia przez męża skarżącej odpowiednim organom zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej z datą 1 kwietnia 2014 r. Stwierdził, że pomimo tego faktu informacja nie została ujawniona w CEIDG. Podkreślił, że w tej właśnie dacie doszło do wyrejestrowania męża skarżącej jako płatnika składek z zasobów ZUS – co udokumentował za pomocą druku ZUS ZWPA z dnia 23 czerwca 2016 r. Dokumentował również aktywność męża skarżącej w zakresie sprostowania wadliwości wpisu w CEIDG w kwestii daty zaprzestania działalności gospodarczej. W takim stanie rzeczy obowiązkiem Kolegium była zweryfikowanie ustaleń dowodowych organu pierwszej instancji i poczynienie ustaleń własnych w oparciu o wyczerpujące rozpatrzenie kompletnego materiału dowodowego; co jednak nie nastąpiło.

Sąd stwierdza, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny; rodzi domniemanie faktyczne. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone za pomocą przeciwdowodu. W takiej jednak sytuacji ciężar dowodu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.

W okolicznościach sprawy, w świetle twierdzenia pełnomocnika strony, że R.Z. zgłosił odpowiednim organom zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 kwietnia 2014 r. i z tą datą został wyrejestrowany jako płatnik składek ZUS ustalenia wymagało, czy mąż skarżącej rzeczywiście podjął działania zmierzające do wyrejestrowania działalności gospodarczej w 2014 r. W świetle przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (w dacie podnoszonego zakończenia działalności gospodarczej przez męża skarżącej) wpisem do CEIDG było również wykreślenie (art. 25 ust. 4), a integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG było także żądanie zgłoszenia płatnika składek w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych i zmiany w tym zakresie (art. 25 ust. 5 pkt 3). Mając na uwadze tzw. "zasadę jednego okienka" wyjaśnić należało, jaki był zakres wniosku męża skarżącej w 2014 r. Udowodniono bowiem wyrejestrowanie ww. jako płatnika składek ZUS. Nie wiadomo natomiast czy tym wnioskiem objęto również żądanie wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej; ewentualnie, czy w obrocie prawnym funkcjonowały dwa odrębne wnioski. W tym drugim przypadku również konieczne było ustalenie treści żądania przedsiębiorcy w kontekście relewantnej prawnie okoliczności wyrejestrowania z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu definicji legalnej zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Mając bowiem na uwadze regulację zawartą w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w analizowanym okresie wskazać trzeba, że pośród danych podlegających wpisowi, w art. 25 ust. 1 pkt 19 wymieniono informację o wykreśleniu wpisu w CEIDG (aktualnie punkt ten brzmi inaczej i mówi o informacji o wykreśleniu przedsiębiorcy z CEIDG). Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ówcześnie obowiązującej wersji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca był obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego konieczne jest ustalenie, czy w 2014 r. wniosek do CEIDG został przez męża skarżącej złożony i jakie żądania obejmował. Dopiero ocena treści wniosku umożliwi ustalenie, czy podniesiono w nim trwałe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej stanowiące podstawę do wykreślenia wpisu przedsiębiorcy do CEIDG. Na tę okoliczność należało przeprowadzić postępowanie dowodowe z uwzględnieniem wskazanego wyżej rozkładu ciężaru dowodu – w tym również uwzględnienia sposobu złożenia wniosku (istniała np. możliwość złożenia wniosku w wersji papierowej w dowolnym urzędzie gminy, w celu przekształcenia przez organ na formę dokumentu elektronicznego). Kolegium żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie nie prowadziło i pozostawiło poza zakresem zainteresowania kluczową dla rozstrzygnięcia okoliczność. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeszcze raz bowiem trzeba podkreślić uprawnienie strony do dowodzenia wbrew domniemaniu faktycznemu wynikającemu z CEIDG, a uprawnienie to nabiera szczególnej wagi w sytuacji, gdy wydruki z CEIDG znajdujące się w aktach sprawy zawierają rozbieżne informacje, a także wpisy nie korespondujące ze stanem prawnym, w którym winny zostać dokonane. W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie.

W tym miejscu wskazać jeszcze trzeba na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy nie podał w uzasadnieniu, w jaki sposób ocenił wiarygodność i moc dowodową dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Nadto zaniechał wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. W przypadku, gdy konieczne jest odniesienie się do co najmniej dwóch aktów prawnych obowiązkiem organu jest dokonanie wykładni systemowej zewnętrznej. W analizowanej sprawie wymóg taki dotyczył w szczególności odkodowania zawartego w ustawie o świadczeniach rodzinnych pojęcia "wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej", w kontekście określeń normatywnych, którymi posługuje się i posługiwała się w 2014 r. ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Takiej wykładni systemowej uwzględniającej założenie idealizacyjne racjonalności prawodawcy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sposób się doszukać.

Ze względu na wykazane niedostatki ustaleń faktycznych sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie było przedwczesne. Tym samym brak również podstaw do odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku zasądzając, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., kwotę 480 zł (wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej).