Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 541/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych E. W., T. H., P. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 706/04 w sprawie ze skargi E. W., T. H., P. H. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. oddalił skargę P. H., E. W. i T. H. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wymeldowania.

Sąd I instancji rozstrzygając sprawę, przyjął następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] Wojewoda M. działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa z związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania E. W. działającej w imieniu własnym i małoletniego syna T. H. oraz odwołania P. H. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] Nr [...], który to orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego ww. osób z lokalu nr [...] położonego w miejscowości W..

W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że E. W., T. H. i P. H. opuścili przedmiotowy lokal bez wymeldowania. Odwołujące się osoby nie kwestionują faktu opuszczenia mieszkania. Twierdzą, że posiadają samoistne uprawnienie do przebywania w lokalu, zaś ze zgromadzonego materiału nie da się wyprowadzić wniosku o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Przeciwnie, okoliczności wskazują, że nie było to dobrowolne opuszczenie i wnioskowali o uchylenie decyzji I instancji.

Organ odwoławczy orzekł, że wymeldowano ww. osoby z uwagi na fakt opuszczenia przez nie przedmiotowego lokalu bez wymeldowania. Opuszczenie lokalu w świetle art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest więc zarówno fizyczne nieprzebywanie jak i sam zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z tym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych do stwierdzenia okoliczności. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, iż E. W. około [...] lat temu wraz z małoletnimi dziećmi P. i T. H. opuściła przedmiotowy lokal i zamieszkała w tej samej miejscowości pon nr [...]. Taki stan trwa nadal. Odwołujący się nie podejmują żadnych kroków w celu ponownego wprowadzenia się do przedmiotowego mieszkania.. Ponadto trudno dać wiarę, podnosi organ, aby zamiarem odwołujących było zamieszkiwanie obecnie z byłym już mężem E. W., jego konkubiną oraz ich dziećmi. Bezspornym jest posiadanie przez odwołujących uprawnienia do przedmiotowego lokalu, jednakże pomimo wymeldowania uprawnienie to nadal zachowują. Zameldowanie służy tylko celom ewidencyjnym.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli E. W., T. H., P. H., podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. oddalił skargę.

Sąd I instancji uznał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący wyprowadzili się z przedmiotowego domu ponad [...] lat temu, nie mieszkają w nim, co sami zeznali przed organem I instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosi Sąd I instancji, o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli E. W., T. H., P. H. podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego i błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ww. ustawy. Pełnomocnik skarżących podniósł, że skoro skarżący zostali wyrzuceni z domu, co zeznali w protokole, to należy przyjąć, iż nie opuścili trwale zajmowanego lokalu, gdyż dobrowolność wyprowadzenia się została wskazana jako niepisany wymóg zezwalający na dokonanie wymeldowania. Ponadto zdaniem pełnomocnika opuszczenie lokalu jest związane z zabraniem z niego wszystkich rzeczy.

Dodatkowo pełnomocnik T. H. zarzucił naruszenie art. 51, 106 § 3, 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające m.in. na jednakowym rozstrzygnięciu sprawy w odniesieniu do każdej ze stron, nieuwzględniając sytuacji prawnej T. H. w okresie przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.

W myśl przepisu art. 174 wskazanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokackim (art. 175 § 1-3), który zdaniem ustawodawcy ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm.).

Zgodnie z treścią powyższego przepisu, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku – sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (zobacz m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 rok, sygn. akt V SA 3078/00; wyrok NSA z dnia z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2003 roku sygn. akt V SA 2323/02 wyraźnie wskazał, że prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (sygn. akt K 20/01).

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd I instancji właściwie uznał, że decyzja Wojewody M. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. jest zgodna z prawem, gdyż przyczyną wymeldowania jest ustalone w postępowaniu opuszczenie przez skarżących dotychczasowego miejsca pobytu, a więc fizyczne nieprzebywanie w lokalu i koncentrowanie swoich życiowych spraw w innym miejscu. Ponadto fakt nieprzebywania w przedmiotowym lokalu E. W., T. H. i P. H. jest okolicznością bezsporną, nie budzącą żadnych wątpliwości Sądu, przyznaną przez samych skarżących

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu I instancji, iż organy administracji wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, przez co nie podziela również zarzutu naruszenia art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających oraz art. 113 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku w sytuacji gdy sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona. Wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. E. W., T. H., P. H. opuścili przedmiotowy lokal ok. [...] lat temu., co wynika jednoznacznie z akt administracyjnych i zawartych w nich zeznań samych skarżących. Obowiązkiem organu meldunkowego zatem jest dokonanie aktu rejestracji w ewidencji ludności poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osób i miejsca ich stałego lub czasowego pobytu. Po ustaleniu tych faktów, organ administracji winien niezwłocznie dokonać odpowiedniej czynności meldunkowej (wymeldowania, zameldowania), co w niniejszej sprawie właściwie uczynił, bowiem zadaniem administracji jest likwidowanie fikcji polegającej na niezgodniości zapisów ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób.

Sąd I instancji słusznie uznał, że zaistniały podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu, gdyż zarówno przesłanka dobrowolności jak i trwałości zostały spełnione. Pozostawienie w mieszkaniu rzeczy osobistych, co podnosi pełnomocnik skarżących nie przesądza o fakcie zamieszkiwania w nim, a pozostawanie w wieloletnim sporze z W. H., nie oznacza braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego bądź długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Wszystkie wskazane okoliczności w przedmiotowej sprawie wskazują, że wyprowadzenie się skarżących z domu ma charakter trwały i dobrowolny, a skarżący okoliczności tych nie podważyli.

Reasumując zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku – sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie miało miejsce.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku