Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 97/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: article: art. 8, 12, 35 par. i 3, 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędzia WSA – Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2020 r. sprawy ze skargi: Y.C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie: udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej Y. C. sumę pieniężną w kwocie 1.500,00 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych; V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej Y. C. kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Y.C. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ, Wojewoda) postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Y.C. (dalej: Strona, Skarżąca) obywatelka Ukrainy złożyła w dniu 22 stycznia 2018 r. do Wojewody D. wniosek o pobyt czasowy w Polsce. Do wniosku załączył dokumenty: kopię swojego paszportu i paszportu męża, ksero aktu małżeństwa z tłumaczeniem, kopię umowy zlecenia męża – C.Y., oświadczenie o liczbie osób będących na utrzymaniu Y.C., oświadczenie o liczbie osób będących na utrzymaniu Y.C., oświadczenie o niezaleganiu w podatkach, umowę o najem lokalu mieszkalnego, pełnomocnictwox2, potwierdzenie zgłoszenia do ZUS

W dniu 9 sierpnia 2018 r. Strona (bez wezwania) zgłosiła się w organie – uzupełniła dokumenty (13 szt.) i złożyła odciski linii papilarnych.

Następnie w dniu 9 września 2018 r.; 8 lutego 2019 r. i 1 marca 2019 r. – wpłynęły pisma pełnomocnika Strony z prośbą o wszczęcie postępowania.

Pismem z 5 kwietnia 2019 r. organ wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Delegatury ABW oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z 5 kwietnia 2019 r. organ zawiadomił Stronę o przewidywanym terminie załatwienia sprawy – wyznaczając ten termin na dzień 5 lipca 2019 r. Wezwał też Stronę o dostarczenie dodatkowych dokumentów: potwierdzających miejsce zamieszkania, oryginału aktu małżeństwa w języku ukraińskim, dokumentów potwierdzających źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania rodziny.

W dniu 9 i 12 kwietnia 2019 r. Strona uzupełniła żądane przez organ dokumenty, dołączając umowę najmu mieszkania, akt małżeństwa i umowę zlecenia z aneksem.

W dniu 16 kwietnia 2019 r. – wpłynęła odpowiedź Policji, że pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie zagraża dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

30 maja 2019 r. – Strona przedłożyła umowę o pracę, potwierdzającą zatrudnienie Strony od 30.05.2019 r. do 29.05.2021 r. w B., wraz z wnioskiem o zmianę celu pobytu – na wykonywanie pracy.

W dniu 1 sierpnia 2019 r. – Strona złożyła pismo z prośbą o wydanie pozytywnej decyzji na pobyt czasowy i pracę. Kolejne pisma z ww. prośbą wpłynęły: 23 września 2019 r. i 15 listopada 2019 r.

W dniu 4 marca 2020 r. Strona złożyła ponaglenie, które organ przesłał w dniu 10 czerwca 2020 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które organ przesłał do Urzędu do spraw cudzoziemców w dniu 10 czerwca 2020 r.

W dniu 14 maja 2020 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (skargę przesłano do WSA w dniu 30.06.2020 r.).

Strony powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zarzuciła naruszenie: art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) i art. 142 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwiania sprawy w postępowaniu i wniosła o:

1. zobowiązanie organu do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek Strony w terminie 2 miesięcy;

2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

3. wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 P.p.s.a.;

W uzasadnieniu skargi złożonej osobiście - Skarżąca opisała czynności podejmowane od złożenia w dniu 22 stycznia 2018 r. do Wojewody D. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce. Wskazał, że od momentu złożenia wniosku Wojewoda dokonał mało znaczących – pozornych czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji. Czynności te nie zmierzały do załatwienia sprawy. Polegały głównie na wysłaniu jednego pisma w dniu 26 kwietnia 2018 r., po czym już od 2 lat Strona nie ma żadnej wiadomości o sprawie. Mimo złożonego w dniu 27 lutego 2020 r. ponaglenia, organ nadal nie podjął żadnych czynności i nie wydał decyzji, nie podał też przyczyny tak długiej zwłoki w tej sprawie, zatem skarga okazała się konieczna.

Po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 10 czerwca 2020 r. decyzję – zezwalając Stronie na pobyt czasowy i pracę w B. do 29 maja 2021 r.

Przesyłając w dniu 30 czerwca 2020 r. do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi – Wojewoda D. załączył do akt wydaną w sprawie decyzję z 10 czerwca 2020 r. i wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Na tempo procedowania spraw ma wpływ duża fluktuacja kadr i odpływ pracowników merytorycznych. Zapewnił, że w organizacji pracy urzędu wprowadzane są zmiany zmierzające do usprawnienia załatwiania składanych przez cudzoziemców wniosków. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia. Wprawdzie czas załatwiania spraw jest dłuższy od przewidzianego w art. 35 § 1-3 K.p.a., nie wynika to jednak z opieszałości czy bezczynności pracowników organu ale jest wynikiem skomplikowanego ich charakteru i ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018r. poz. 2094) organ zobowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda podniósł, że stosowanie tego środka nie może być bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, a dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu, z którego należy korzystać wyjątkowo, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. W ocenie organu wniosek Strony o przyznanie sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien być oddalony łącznie ze skargą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku Strony, a przewlekłość ta miała w ocenie Sądu charakter rażący.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), istnieje możliwość rozpoznana sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w trybie uproszczonym.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku Strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2096, dalej: K.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 K.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 K.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 K.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach zgodnie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana finalna decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, publ. w CBOSA), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne są również dalsze zapisy K.p.a., tj. art. 36 stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia ( art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W ocenie Sądu – w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania i to o charakterze rażącego naruszenia prawa.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP został złożony 22 stycznia 2018 r., jednak mimo złożenia kompletu wymaganych dokumentów decyzja w sprawie została wydana dopiero 10 czerwca 2020 r., tj. po wniesieniu przez Stronę - w dniu 14 maja 2020 r. - skargi do Sądu administracyjnego, tj. po upływie 28 miesięcy od złożenia wniosku. Mimo licznych interwencji, organ przez ponad 14 miesięcy nie podejmował żadnych czynności. Nie wzywał o uzupełnienie dodatkowych dokumentów, które Strona bez wezwania uzupełniała z uwagi na ich dezaktualizację. Pierwszą czynnością organu było wystąpienie w dniu 5 kwietnia 2019 r. (po 14 miesiącach) do służb: Policji, ABW i Straży Granicznej i mimo otrzymania już 16 kwietnia 2019 r. odpowiedzi, że pobyt cudzoziemki nie zagraża bezpieczeństwu Państwa, organ przez kolejne 14 miesięcy nie dokonał żadnej czynności, mimo, że Strona z własnej inicjatywy dołączała do wniosku kolejne (zaktualizowane) dokumenty i monitowała o podjęcie przez organ czynności w sprawie. Aktywności organu nie spowodowało nawet ponaglenie wniesione 4 marca 2020 r. - po ponad 2 latach od złożenia wniosku. W tym czasie organ już od roku dysponował potwierdzeniem Policji, że pobyt cudzoziemca nie stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tej sytuacji - bezczynność organu spowodowała złożenie w dniu 14 maja 2020 r. skargi do WSA. Dopiero wniesienie skargi na przewlekłość postępowania zaktywizowała organ, który w dniu 10 czerwca 2020 r. przesłał ponaglenie do Urzędu ds. Cudzoziemców oraz po 2 latach i 4 miesiącach od złożenia wniosku - wydał w sprawie decyzję zezwalając cudzoziemce na pobyt czasowy i pracę do 29 maja 2021 r.

Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt obowiązujących przepisów postępowania, do przestrzegania których zobowiązane są organy administracji publicznej – Sąd stwierdza, że postępowanie organu administracji publicznej cechowała przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa. Wojewoda Dolnośląski przez ponad 2 lata nie podejmował żadnych konstruktywnych czynności, zmierzających do podjęcia rozstrzygnięcia, mimo, że już od dawna dysponował kompletem dokumentów potrzebnych do podjęcia decyzji. Taka opieszałość organu w sprawie nie mającej charakteru szczególnie skomplikowanego i nie wymagającego podjęcia szeregu czynności dowodowych, niewątpliwie narusza zasady postępowania, w sposób rażący uchybiając nie tylko zasadzie informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) ale w szczególności naruszając zasadę zaufania do organów (art. 8 K.p.a.). W tych okolicznościach - zasadny jest zarzut, że tak długa zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony (trwająca 28 miesięcy) nie ma żadnego uzasadnienia, bowiem nawet uwzględniając zawieszenie postępowania przez okres prawie 2 miesięcy (od 31 marca do 24 maja 2020 r.) spowodowany trwającą pandemią COVID-19, to i tak niczym nieuzasadniona jest zwłoka trwająca ponad 26 miesięcy. Tym bardziej, że Strona była bardzo aktywna, monitowała organ, dołączała dokumenty z własnej inicjatywy, mając świadomość, że przez tak długi czas zmieniają się okoliczności a dokumenty dezaktualizują się.

Powyższe stanowi, że Wojewoda D. – prowadząc w sprawie postępowanie, dopuścił się rażącej przewlekłości o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a., co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi.

Usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez okres 12 miesięcy nie może być w żadnym wypadku sytuacja kadrowa w urzędzie. Tak istotnej przewlekłości nie może również usprawiedliwiać napływ dużej ilości wniosków.

W ocenie Sądu – stwierdzona przewlekłość postępowania wynika głównie z postawy (zaniechania) organu, zaś do jej powstania nie przyczyniła się w żaden sposób strona Skarżąca. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji nie informuje Strony o powodach niezałatwienia sprawy a mimo posiadania wszystkich koniecznych dokumentów, zwleka z wydaniem decyzji przez ponad 26 miesięcy, nie podejmując w tym czasie żadnych działań zmierzających do załatwienia sprawy.

Za rażąco naruszające zasady postępowania administracyjnego i podstawowe prawa Strony w postępowaniu należy uznać nie tylko nie nadanie sprawie odpowiedniego biegu, ale też uniemożliwienie Stronie uzyskania jakiejkolwiek informacji o postępowaniu i terminie jego zakończenia. Takie działanie organu administracji publicznej sprzeciwia się w sposób rażący obowiązkowi wynikającemu z art. 36 K.p.a. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące jego naruszenie. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie - opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, nie pozostawiają wątpliwości, że przewlekłe prowadzenie postępowania, a raczej bezczynność organu (trwająca przez ponad 26 miesięcy) i przekroczenie terminów załatwiania sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez żadnej istotnej przyczyny, winno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.

Niewątpliwie, tak długie prowadzenie postępowania jest nieakceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona rażącego naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia dla opieszałego działania organu administracji publicznej – godzi przede wszystkim w fundamentalne prawa Strony, utrudniając Jemu i całej Jego Rodzinie normalne funkcjonowanie w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym.

Kierując się przyjętymi kryteriami stopnia przewlekłości postępowania - należało uznać, że doszło do rażącego, przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu administracji publicznej niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do rażącego naruszenia praw Strony do szybkiego załatwienia jej sprawy i jak choćby w niniejszej sprawie do procedowania wniosku przez ponad 26 miesięcy.

Zebrany w sprawie materiał daje również wystarczające podstawy do postawienia zarzutów oczywistego lekceważenia wniosków i praw procesowych Strony. Dostrzec bowiem trzeba, że organ administracji publicznej nie podjął skutecznych działań nawet po kolejnych wnioskach o wskazanie statusu sprawy i ponagleniach kierowanych do organu. Sposób procedowania organu a w zasadzie jego bezczynność, wskazuje niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Narusza to w sposób oczywisty zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie oraz że ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, za uzasadnione uznał przyznanie stronie Skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku.

Natomiast na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia, z uwagi na wydanie przez Wojewodę D. decyzji w sprawie w dniu 10 czerwca 2020 r. (punkt III sentencji wyroku). Dalej idącą skargę (w zakresie grzywny) Sąd oddalił (pkt V sentencji). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. – zasądzając je na rzecz Skarżącej w wysokości uiszczonego wpisu (w kwocie 100 zł), o czym postanowiono w punkcie VI sentencji wyroku.