Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 685/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie oraz rozstrzygnięcie utrzymane nim w mocy
Powołane przepisy: article: Art. 131, art. 158 ust. 1 ,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola Samorządowego z dnia 7 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola I. Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie oraz utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej z dnia 29 marca 2021 r.; II. Przyznaje od Dyrektora Przedszkola Samorządowego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżonym przez A. S., zwaną dalej skarżącą, rozstrzygnięciem z dnia 7 kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr [...] w D utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji rekrutacyjnej w Przedszkolu Samorządowym nr [...] w D z dnia 29 marca 2021 r. o odmowie zakwalifikowania dziecka skarżącej – B. S. - do przedszkola na rok szkolny 2021/2022.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 29 marca 2021 r. Komisja Rekrutacyjna w Przedszkolu Samorządowym Nr [...] w D, odmówiła zakwalifikowania dziecka skarżącej – B. S. - do przedszkola Samorządowego nr [...] w D na rok szkolny 2021/2022 z powodu uzyskania niewystarczającej ilości punktów (15 punktów).

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wskazała, że zgodnie z rozstrzygnięciem Komisji rekrutacyjnej jej syn – B. S. - otrzymał 15 punktów za wypełnienie kryteriów samorządowych, tj. jako kandydat 3-latek ubiegający się o przyjęcie do przedszkola oddziału przedszkolnego, znajdującego się w obwodzie szkoły podstawowej, w którym to obwodzie kandydat mieszka - 10 punktów, jako kandydat, którego oboje rodzice pracują - 5 punktów. Podniosła, że Komisja rekrutacyjna nie uwzględniła okoliczności, iż rodzeństwo kandydata kontynuuje edukację w przedszkolu lub szkole podstawowej, w obwodzie której funkcjonuje przedszkole (drugi syn skarżącej M. S., pozostaje uczniem pierwszej klasy (I c) w Szkole Podstawowej nr [...] w D), tj. Komisja rekrutacyjna nie doliczyła dodatkowych 4 punktów według kryterium samorządowego. Podała nadto, że na dzień składania wniosku o przyjęcie do przedszkola B. S. spełniał kryterium wskazane powyżej - tj. rodzeństwo kandydata kontynuowało edukację w przedszkolu lub szkole podstawowej w obwodzie, której funkcjonuje przedszkole, jednak niezałączenie przez nią do karty zgłoszenia dziecka do przedszkola oświadczenia w tym względzie skutkowało nieuwzględnieniem dodatkowych punktów.

W jej ocenie organ w niniejszym postępowaniu miał możliwość na podstawie posiadanych przez siebie (tu: przez organ prowadzący) zbiorów danych (np. dostęp do bazy pesel, dostęp do bazy beneficjentów 500+, spisu uczniów SP nr [...]) ustalenia, że brat kandydata pozostaje uczniem szkoły podstawowej w tym samym obwodzie (możliwość zwracania się do wójta/burmistrza/prezydenta przewidziano nawet w art. 151 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe; Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm., zwanej dalej Prawem oświatowym). Co więcej, drugi syn skarżącej w poprzednim roku ukończył zerówkę w tym samym przedszkolu, a lista dzieci z przedszkola była przekazywana do SP nr [...] (na jej podstawie formowano klasy tak, by dzieci z jednej grupy przedszkolnej były w jednej klasie), stąd organ mógł mieć wiedzę z urzędu, że brat kandydata uczęszcza do szkoły w tym samym obwodzie, możliwe było również uzyskanie tej informacji bezpośrednio z SP nr [...]. Wobec możliwości takiego ustalenia (wskazanego w art. 220 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2021 r.,

poz. 735, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) okoliczności wskazanej jako kryterium samorządowe przyjęcia do przedszkola, niezgodne z prawem pozostawało, zdaniem skarżącej, żądanie przedłożenia przez stronę oświadczeń na tę okoliczność. Nadmieniła, że Regulamin rekrutacji nie jest prawem powszechnie obowiązującym i winien być zgodny z ustawą, a tam, gdzie pozostaje z nią sprzeczny, nie powinien być stosowany, a tym bardziej strona nie powinna ponosić z racji jego stosowania ujemnych skutków.

Dodatkowo, Karta zgłoszenia dziecka do przedszkola, udostępniana rodzicom do wypełnienia w celu rekrutacji, nie zawierała oświadczenia o uczęszczaniu rodzeństwa kandydata do szkoły/przedszkola w tym samym obwodzie, co wprowadzało w błąd, że organ tę informację ustali z urzędu (jak wskazałam powyżej -jest to możliwe). Z czterech kryteriów samorządowych dwa oświadczenia znalazły się w Karcie, co do jednego (o objęciu pomocą socjalną, nadzorem kuratorskim, wsparciem asystenta rodziny) jako dotyczącego niewielu osób uzasadnione mogło być jego pominięcie, natomiast niezrozumiałe pozostaje pominięcie oświadczenia, o którym mowa w odwołaniu, uwzględniającego bardzo częstą okoliczność przy rekrutacji. Przez takie pominięcie uzasadnione mogło być przekonanie, że w powyższej okoliczności nie należy składać oświadczenia.

Zdaniem skarżącej, wobec powyższego zasadne jest doliczenie 4 punktów do punktów ustalonych przez Komisję rekrutacyjną dla B. S., co skutkować powinno przyjęciem go do przedszkola. Spełnił bowiem wszystkie wymogi kwalifikacyjne, a jako dziecko urodzone w styczniu 2018 r., ma pierwszeństwo przed dziećmi już do tej samej grupy, które uzyskały 19 punktów, a urodziły się później.

Opisanym na wstępie rozstrzygnięciem Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr [...] w D utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji rekrutacyjnej z dnia 29 marca 2021 r.

Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor podał, że na podstawie Prawa oświatowego oraz Regulaminu rekrutacji do Przedszkola Samorządowego nr [...] w D w pierwszym postępowaniu kwalifikacyjnym Komisja rekrutacyjna zakwalifikowała dzieci na określone, wolne miejsca, wg załączonej przez rodziców dokumentacji (oświadczenia, zaświadczenia - niektóre wzory najczęściej używane znalazły się w karcie dla oszczędności papieru), ale dokładne wytyczne co należy zaświadczyć/oświadczyć zawarte zostały w Regulaminie rekrutacji w § 7 pkt 2b ppkt 4.

Wyjaśnił, że sprawdzanie stanu faktycznego danych każdego rodzica i jego dziecka, którzy te dane złożyli mogło by zająć Komisji rekrutacyjnej zbyt długi czasookres (na pewno przekraczający terminy planowanej rekrutacji). Dlatego zgodnie z prawem wymagane jest od rodzica dołączenie stosownych dokumentów potwierdzających składane dane.

Komisja rekrutacyjna przyjmuje do wiadomości w ramach powierzenia danych osobowych wszystkie oświadczenia i zaświadczenia podpisane przez rodzica wraz z nadaniem prawdziwości zdaniu: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" i przyjmuje jako pewne wynikające z woli tego oświadczenia. Nie mając możliwości czasowej potwierdzać prawdziwości wszystkich danych oświadczonych przez rodzica/opiekuna działa w wypadku wynikających sprzeczności czy niezgodności, które można rozstrzygnąć.

Zarówno Komisja rekrutacyjna jak i rodzic/opiekun obwarowany jest obowiązkiem znajomości Regulaminu rekrutacji, który reguluje zasady i sposób liczenia kryteriów. Dane, które dotarły od rodziców po terminie składania "Kart zgłoszeń dziecka do przedszkola" i po ogłoszonej, wstępnej kwalifikacji dzieci do rekrutacji nie mogą być zmieniane ze względu na konsekwencję zmiany na inny niż ogłoszony skład dzieci - co dało by możliwość każdemu rodzicowi/opiekunowi do zmieniania tych danych, a w rezultacie do całkowitej innej kolejności niż ogłoszona i zupełnej nieczytelności pracy Komisji rekrutacyjnej.

Komisja Rekrutacyjna traktuje dzień 12 marca 2021 r. jako termin ostateczny gromadzenia danych i jest zobowiązana go przestrzegać. Dodał, że do dnia 7 kwietnia 2021 roku do godziny 12.00 ogłoszona zostanie lista przyjętych i nieprzyjętych dzieci do przedszkola przez Komisję rekrutacyjną - jeżeli pojawią się wolne miejsc, to lista rezerwowa jest podstawą do przyjęcia dzieci wg podanej kolejności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Przedszkola Samorządowego nr [...] w D naruszenie przepisów:

- § 1 pkt 6 uchwały ar XXXIV/223/17 Rady Miejskiej w D z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie ustalenia kryteriów wraz z liczbą punktów w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę D - poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie mojemu synowi B. S. liczby 4 punktów z tytułu kontynuowania przez rodzeństwo kandydata edukacji w przedszkolu lub szkole podstawowej, w obwodzie której funkcjonuje przedszkole, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i skutkowało odmową przyjęcia do przedszkola;

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 158 ust. 9 Prawa oświatowego, poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy stanowiska Komisji rekrutacyjnej w miejsce ponownego, rzetelnego rozpatrzenia sprawy i wzięcia pod uwagę okoliczności istniejących w dacie wydania rozstrzygnięcia i w tej dacie organowi znanych, tj. iż rodzeństwo kandydata kontynuuje edukację w szkole podstawowej w obwodzie, w której funkcjonuje przedszkole;

- art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całości materiału dowodowego, które istotnie wpłynęło na wynik sprawy, tj. doprowadziło do pominięcia okoliczności istnienia podstaw do przyznania dodatkowych 4 punktów w procesie rekrutacji;

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie

do władzy publicznej, tj. niezastosowanie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania - poprzez: a) nieuwzględnienie uzupełnienia braku wniosku rekrutacyjnego, przy uwzględnieniu uzupełnienia takich braków przez innych uczestników procesu rekrutacji, co do których odwołanie zostało uwzględnione i dziecko przyjęte do przedszkola (co wynika z adnotacji na wywieszonej liście osób przyjętych po procedurze odwoławczej); b) nieprzyjęcie do przedszkola dziecka, które spełniało przesłanki do przyznania większej ilości punktów przy przyjęciu dzieci, które takich przesłanek nie spełniały; c) zastosowanie Karty zgłoszenia dziecka do przedszkola wprowadzającej w błąd, tj. niezawierającej wzoru oświadczenia o tym, że rodzeństwo kandydata kontynuuje edukację w przedszkolu lub szkole podstawowej w obwodzie, w której funkcjonuje przedszkole i obciążenie tym błędem strony;

- art. 158 ust 7,9 Prawa oświatowego w zw. z art 107 § 1 ust 5 i 9 - poprzez brak jasnego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji, brak podania przyczyn odmowy, w tym najniższej liczby punktów, która uprawniała do przyjęcia, brak pouczenia co do możliwości wniesienia skargi do sadu administracyjnego wraz z podaniem opłaty od skargi – co uniemożliwiło rzeczywistą weryfikację stronie prawidłowości wydanej decyzji i kazało w istocie domyślać się rozstrzygnięcia;

- art 7a k.p.a. - tj. brak rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości co do możliwości uzupełnienia dowodów po rozstrzygnięciu Komisji Rekrutacyjnej przez stronę na korzyść strony, gdy nie sprzeciwiały się temu interesy osób trzecich - tj. z listy osób przyjętych pięcioro rodziców nie złożyło oświadczeń o woli przyjęcia do przedszkola, co spowodowało "uwolnienie" pięciu miejsc z tej listy- mimo tego faktu, mój syn, spełniający przesłanki przyjęcia, nie został do przedszkola przyjęty, a przyjęto dzieci z listy rezerwowej, w istocie legitymujących się przesłankami do przyznania mniejszej ilości punktów niż powinny być przyznane mojemu synowi.

Uzasadniając skargę skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu.

Dodała, że nie może zgodzić się z takim załatwieniem sprawy, w szczególności z uwagi na fakt, że po ogłoszeniu wstępnych wyników rekrutacji pięcioro z rodziców nie wyraziło woli przyjęcia dzieci do przedszkola, co wygenerowało pięć dodatkowych miejsc w przedszkolu. Na miejsca te zostały przyjęte dzieci z listy rezerwowej mimo wiedzy Dyrektor Przedszkola, że syn skarżącej w istocie spełnia przesłanki do przyznania dodatkowych 4 punktów i powinien - gdyby nie brak złożenia oświadczenia, które zostało uzupełnione później, o uczęszczaniu przez drugie dziecko skarżącej do szkoły w tym samym obwodzie - zostać przyjęty do przedszkola już we wstępnej kwalifikacji. Jego przyjęcie nie naruszyłoby zatem niczyjego prawa nabytego - tj. przyjęcia do przedszkola we wstępnej kwalifikacji. Takie postępowanie tym bardziej naruszyło zaufanie do organu władzy publicznej, którym w tym przypadku jest Dyrektor publicznego przedszkola, że innym rodzicom dano możliwość uzupełnienia braków (tj. poprawienia błędnej daty urodzenia dziecka) i w drodze odwołania teką poprawę uwzględniono. Tymczasem decyzja Dyrektora Przedszkola nie ma charakteru uznaniowego, ale związany, zaś nie ma podstaw do rozróżniania, które braki można, a których nie można poprawić po podaniu wstępnych wyników kwalifikacji. Ponadto negowanie możliwości weryfikacji przyznanej przez Komisję Rekrutacyjną ilości punktów przez dyrektora w istocie podważa w ogóle charakter działania dyrektora jako organu drugoinstancyjnego.

Wskazała, że w większości postępowań kierowanych do nieprofesjonalistów jest możliwość uzupełnienia braków przed ostatecznym rozstrzygnięciem, a organ winien w tym uzupełnieniu współpracować ze stroną. W niniejszym przypadku kartę zgłoszenia dziecka do przedszkola składano osobiście i mimo przejrzenia jej przez pracownika i wcześniejszego uczęszczania do tego przedszkola drugiego dziecka, pracownik nie pouczył o konieczności załączenia dodatkowych oświadczeń.

Mając na względzie, że syn skarżącej zamieszkuje ok. 200 m od przedmiotowego przedszkola (zatem nawet bardziej niż inne dzieci spełnia przesłankę bliskiego zamieszkiwania), z uwagi na zamieszkiwanie w obwodzie przedmiotowego przedszkola nie dostał się w rekrutacji uzupełniającej do drugiego z [...] przedszkoli, obydwoje rodzice pracują, a na dzień rozstrzygnięcia spełniał przesłankę przyznania 4 punktów z tytułu uczęszczania brata do szkoły położonej obok przedmiotowego przedszkola, w tym samym obwodzie, zaskarżone rozstrzygniecie narusza wymóg praworządnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr [...] w D podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Przeprowadzona bowiem kontrola według kryterium legalności wykazała, że zaskarżone rozstrzygnięcie oraz rozstrzygnięcie Komisji rekrutacyjnej z dnia 29 marca 2021 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Wskazać należy, że ustawodawca poddał kontroli sądu administracyjnego między innymi rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli, jak stanowi art. 158 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020, poz. 910, obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, zwanej dalej Prawem oświatowym), w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia kandydata do danego przedszkola zapadają po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, o którym mowa w art. 130 Prawa oświatowego, m. in. na wniosek rodzica kandydata (ust. 4 art. 130 Prawa oświatowego).

Zgodnie z treścią art. 131 ust. 1 Prawa oświatowego do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy.

Jak stanowi ust. 2 ww. przepisu w przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w wymienionych placówkach, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria:

1) wielodzietność rodziny kandydata;

2) niepełnosprawność kandydata

3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata;

4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata;

5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata;

6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie;

7) objęcie kandydata pieczą zastępczą.

Kryteria te mają jednakową wartość (ust. 3 ww. przepisu).

W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole lub inna wskazana w przepisach placówka, nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów (art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego).

Jak stanowi art. 157 ust. 1 Prawa oświatowego postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej.

W świetle treści ust. 2 ww. artykułu do zadań komisji rekrutacyjnej należy w szczególności:

1) ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1;

2) ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3;

3) przeprowadzenie sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, prób sprawności fizycznej, sprawdzianu predyspozycji językowych, sprawdzianu kompetencji językowych, badania przydatności, sprawdzianu uzdolnień lub predyspozycji przydatnych w danym zawodzie, egzaminu wstępnego lub badania uzdolnień kierunkowych - w przypadkach, o których mowa w art. 134 ust. 5, art. 135 ust. 7, art. 136 ust. 2, art. 137 ust. 1 pkt 3, art. 138 ust. 1 i 4, art. 139 ust. 1 pkt 2, art. 140 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 4, art. 143 ust. 1 pkt 4 i art. 144 ust. 2;

4) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 141 ust. 6;

5) sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego.

W myśl z kolei art. 158 ust. 1 Prawa oświatowego, "Wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy."

Z kolei, stosownie do ust. 2 art. 158 Prawa oświatowego, "Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy, jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego kandydat został zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty."

Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danego publicznego przedszkola. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc (ust. 3 art. 158 Prawa oświatowego). Listy, o których mowa w ust. 1 i 3, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (ust. 4 art. 158 Prawa oświatowego). Dzień podania do publicznej wiadomości listy, o której mowa w ust. 3, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (ust. 5 art. 158 Prawa oświatowego).

W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola (ust. 6 art. 158 Prawa oświatowego). Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata z wnioskiem, o którym mowa w ust. 6. Uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (ust. 7 art. 158 Prawa oświatowego). Rodzic kandydata może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia (ust. 8 art. 158 Prawa oświatowego). Dyrektor publicznego przedszkola rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, o którym mowa w ust. 8, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola służy skarga do sądu administracyjnego (ust. 9 art. 158 Prawa oświatowego). Listy, o których mowa w ust. 1 i 3, podane do publicznej wiadomości, są publikowane nie dłużej niż do czasu upłynięcia terminów, o których mowa w ust. 6–8, w postępowaniu rekrutacyjnym lub postępowaniu uzupełniającym przeprowadzanego w danym roku kalendarzowym (ust. 10 art. 158 Prawa oświatowego).

Analiza powyżej przedstawionych regulacji Prawa oświatowego prowadzi do wniosku, że przepisy tej ustawy czynią wyraźną dystynkcję między rozstrzygnięciem w kwestii zakwalifikowania kandydata do przedszkola (lista kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych) a rozstrzygnięciem w kwestii przyjęcia kandydata do przedszkola (lista kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych). To pierwsze rozstrzygnięcie zapada w toku postępowania rekrutacyjnego i jest niezaskarżalne (nie przybiera formy aktu administracyjnego). Dopiero to drugie rozstrzygnięcie kończy postępowanie rekrutacyjne i dopiero od niego służy odwołanie. Ustawa przewiduje przy tym szczególną przesłankę, tryb i termin złożenia tego odwołania. Przesłanką dopuszczalności odwołania jest uprzednie złożenie wniosku do komisji rekrutacyjnej o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata – wniosek taki składa w terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych (art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego). Z kolei siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania otwiera się i rozpoczyna bieg od dnia otrzymania uzasadnienia (art. 158 ust. 8 Prawa oświatowego). Z regulacji tych wynika, że nie można wnieść skutecznie odwołania bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata. Z regulacji tych wynika także, że w przypadku braku uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata sporządzonego przez komisję rekrutacyjną termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu i – co równie ważne – nie aktualizuje się kompetencja jurysdykcyjna organu odwoławczego (dyrektora przedszkola). Innymi słowy, dyrektor przedszkola nie może orzekać w drugiej instancji jako organ odwoławczy, jeżeli nie dysponuje uzasadnieniem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (komisji rekrutacyjnej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 686/21). Wskazane regulacje ustawowe zostały transponowane do § 5 Regulaminu rekrutacji do Przedszkola Samorządowego nr [...] w D.

Patrząc pod tym kątem na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Komisji rekrutacyjnej z dnia 29 marca 2021 r. oraz Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w D stwierdzić należy, że są one nieprawidłowe.

Pierwsze z nich jest w swej treści minimalistyczne. Jako podstawę jego podjęcia Komisja rekrutacyjna wskazała art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego. Z dalszej jego treści dowiadujemy się, że syn skarżącej w postępowaniu rekrutacyjnym uzyskał 15 punktów i z tego powodu nie został zakwalifikowany do przedszkola. Nadto, dodano, że po złożeniu przez rodziców dzieci zakwalifikowanych potwierdzeń woli przyjęcia i wolnych miejsc podanie skarżącej zostanie rozpatrzone ponownie.

Z uzasadnienia natomiast zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w D wynika, że "Odpowiadając na złożone odwołanie w sprawie nieprzyjęcia dziecka ..." Dyrektor poinformował skarżącą, że . Komisja rekrutacyjna zakwalifikowała dzieci na wolne miejsca według załączonych przez rodziców dokumentacji. Dalej Dyrektor stwierdził, że : "...ale dokładne wytyczne co należy zaświadczyć/oświadczyć zawarte zostały w Regulaminie Rekrutacji w § 7 pkt 2b ppkt 4". Podkreślił jednak, że sprawdzanie stanu faktycznego danych każdego rodzica, w kontekście zarzutów odwołania, iż Komisja rekrutacyjna powinna z urzędu sprawdzić, czy rodzeństwo kandydata nie uczęszcza w tym samym obwodzie, co znajduje się przedszkole, mogło by zająć Komisji rekrutacyjnej zbyt długi czasookres. Wywiódł następnie argumentację, że Komisja rekrutacyjna przyjmuje do wiadomości wszystkie oświadczenia i zaświadczenia złożone przez rodziców kandydatów wraz "nadaniem prawdziwości...". Rodzic musi znać Regulamin rekrutacji, podkreślił Dyrektor, a dane, które dotarły po określonym terminie składania dokumentów i po ogłoszonej wstępnej kwalifikacji dzieci do rekrutacji nie mogą być zmieniane ze względu na konsekwencję zmiany na inny niż ogłoszony skład dzieci. Dyrektor skonstatował to, więc wskazaniem, że dnia 7 kwietnia 2021 r. do godziny 12.00 ogłoszona zostanie lista przyjętych i nieprzyjętych dzieci do przedszkola przez Komisję Rekrutacyjną i jak pojawią się wolne miejsca, to lista rezerwowa jest podstawą do przyjęcia dzieci wg podanej kolejności.

Z akt sprawy, jakimi dysponował Sąd nie wynika, aby uzasadnienie odmowy przyjęcia syna skarżącej do przedszkola zostało przez Komisję rekrutacyjną sporządzone. Biorąc pod uwagę wskazane w Regulaminie rekrutacji, a także w załączniku nr 2 do zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta nr [...] terminy w postępowaniu rekrutacyjnym, pismo skarżącej z dnia 1 kwietnia 2021 r., zatytułowane "Odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola", skierowane do Dyrektora Przedszkola Samorządowego nr [...] w D, jawi się, jako złożone po podaniu do publicznej wiadomości przez Komisję rekrutacyjną listy kandydatów zakwalifikowanych oraz niezakwalifikowanych, a przed ogłoszeniem w dniu 7 kwietnia 2021 r. listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do przedszkola.

Wskazane zatem pismo skarżącej z dnia 1 kwietnia 2021 r. można by wprawdzie postrzegać jako odwołanie, ale – w razie takiej jego kwalifikacji – byłoby ono, wobec braku uzasadnienia decyzji Komisji rekrutacyjnej, odwołaniem nie tylko przedwczesnym (termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu), ale i niedopuszczalnym (brak uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata).

Zauważyć bowiem należy, że uzasadnienie odmowy zakwalifikowania dziecka do przedszkola nie jest tożsame z uzasadnieniem odmowy przyjęcia do przedszkola.

Jedynie zakwalifikowanie oznacza przygotowanie podstawy aktu przyjęcia do przedszkola, który jest aktem administracyjnym o charakterze merytorycznym, mającym charakter zewnętrzny i jest skierowany do adresatów niepodporządkowanych władztwu danego zakładu.

Wprawdzie z legalnego punktu widzenia przywołanie błędnej podstawy co do zasady nie decyduje samo przez się o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia, nie mniej jednak w tym konkretnym przypadku przywołanie przez Komisję rekrutacyjną w rozstrzygnięciu z dnia 29 marca 2021 r. jako jego podstawy art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego, przy braku pouczenia skarżącej o przysługujących bądź nie środkach zaskarżenia, po pierwsze pozwala odczytać intencje Komisji rekrutacyjnej, jakby rozstrzygała w kwestii odmowy przyjęcia syna skarżącej, gdyż wskazany przepis właśnie stanowi o możliwości wystąpienia przez rodzica kandydata w terminie siedmiodniowym o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej odmowy przyjęcia kandydata od którego, po jego otrzymaniu, następnie przysługuje prawa wniesienia odwołania. Mogło to, po drugie, wprowadzić skarżącą w błąd, że przysługuje jej jednak prawo do złożenia odwołania od tego rozstrzygnięcia, jako rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia jej dziecka do przedszkola. Taka treść rozstrzygnięcia z dnia 29 marca 2021 r. nie mogła zostać uznana za poprawną i w ogóle na tym etapie postępowania – nie mogło ono być wydane. Objaw "decyzji" Komisji rekrutacyjnej przybiera jedynie postać listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do przedszkola.

Nawet uznanie, że to skarżąca błędnie odczytała treść rozstrzygnięcia Komisji rekrutacyjnej z dnia 29 marca 2021 r. nie mogło nic w tej sprawie zmienić. Treść rozstrzygnięcia musi być bowiem na tyle jasna i odnosząca się do stanu faktycznego

i prawnego sprawy, by z niej wynikało bez wątpliwości, czy jest to rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia syna skarżącej do przedszkola, czy też odnosi się ono do etapu niezakwalifikowania dziecka do przedszkola i jedynie o tym informuje. Czynności zatem skarżącej i organu nie mogły zastąpić ani wywołać skutków przypisanych do czynności, o których mowa w art. 158 ust. 6 i 7 Prawa oświatowego. Przedmiotowe czynności strony i organu zostały podjęte na innym etapie postępowania rekrutacyjnego – jeszcze przed ogłoszeniem listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych.

Skoro Komisja rekrutacyjna nie sporządziła de facto uzasadnienia rozstrzygnięcia o nieprzyjęciu dziecka skarżącej, nie wypowiedziała się w tej kwestii, to zdaniem Sądu, rodziło to dalsze konsekwencje, mianowicie organ odwoławczy – Dyrektor przedmiotowego przedszkola - nie był w tej sytuacji uprawniony do orzekania co do tej kwestii w drugiej instancji.

W sytuacji wniesienia przedmiotowego odwołania skarżącej, powinien wydać rozstrzygnięcie stwierdzające jego niedopuszczalność.

Sąd zdaje sobie sprawę, że nie jest to stricte postępowanie przebiegające przed organami administracji publicznej, nie mniej jednak zarówno Komisja rekrutacyjna, jak i Dyrektor winni orientować się w etapach postępowania rekrutacyjnego i znać, na jakim jego etapie jaki rodzaj rozstrzygnięcia może zostać wydany. Dyrektor zatem powinien także w sposób nie budzący wątpliwości w rozstrzygnięciu stwierdzającym niedopuszczalność odwołania wyraźnie wyartykułować przyczynę jego wydania z podkreśleniem aspektu etapów postępowania rekrutacyjnego i rozstrzygnięć na nich zapadających.

Tymczasem Dyrektor w zaskarżonym rozstrzygnięciu podkreślił, że odpowiada na odwołanie w sprawie nieprzyjęcia dziecka. Nie można było zatem także i tego rozstrzygnięcia uznać li tylko za pismo informacyjne skierowane do skarżącej, gdyż Dyrektor odniósł się w nim do zarzutów odwołania. Rozpatrzył je więc pomimo braku skutecznie wniesionego odwołania, nie będąc do tego uprawnionym. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie uznał, że takie rozstrzygnięcie i takie procedowanie jest wadliwe. Wydane przez Dyrektora zaskarżone rozstrzygnięcie musiało zostać zatem uznane za wydane z naruszeniem przepisów art. 158 ust. 6, 7, 8 i 9 Prawa oświatowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, skutkujących jego uchyleniem, a nie stwierdzeniem nieważności, gdyż Sąd uznał, że u podstaw jego błędnego wydania, legła nieprawidłowa wykładnia, w wyniku jej niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów Prawa oświatowego, a wówczas nie można mówić o kwalifikowanej wadzie skutkującej stwierdzeniem jego nieważności.

Mimo, że skarga odniosła zamierzony skutek, to z powyższych względów merytoryczne zarzuty w niej podniesione nie mogły być rozpatrywane.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) , jak w punkcie II sentencji wyroku.