Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 483/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 ust. 2, art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 73 do art. 74a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi W. C. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. C. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2022 r. nr SE.906.1.17.2022.MMR w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 14 stycznia 2022 r. nr PSRP.0552.1.2021; II. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej W. C. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. C. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. C. (dalej zwana: Skarżącą) reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – ojca T. C. jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej zwany: PPWIS, Organem II instancji) z dnia 24 lutego 2022 r. nr SE.906.1.17.2022.MR w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 10 grudnia 2021 r. przedstawiciel ustawowy małoletniej W. C. – T. C. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej zwany: Organem I instancji, PPIS) o udostępnienie informacji publicznej. Ze względu na okoliczność, iż część zgłoszonego żądania o udzielenie informacji o sprawach publicznych może być niesłusznie uznana, "jako informacja przetworzona" wyjaśnił, iż szczególnie istotnym interesem publicznym, który uzasadnia jej uzyskanie jest podejrzenie popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w postaci przekroczenia uprawnień, poprzez nieuzasadnione i bezprawne ograniczenie konstytucyjne chronionych praw i wolności jego córki w postaci nałożonego na nią dziesięciodniowego "aresztu domowego" zwanego kwarantanną.

T. C. wskazał, że udzielone informację będą służyć podjęciu kroków prawnych służących ochronie naruszonych elementarnych praw i wolności obywatelskich jego córki oraz naprawienia szkód z tym związanych. We wniosku Skarżący postawił następujące pytania:

1. Jaka jest szczegółowa podstawa prawna i faktyczna nakazanych wobec jego córki ograniczeń wolności osobistych;

2. Wskazanie imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego osoby, która dokonała wskazanego telefonu i nałożyła opisane wyżej ograniczenia. Zwrócił się o przesłanie posiadanych upoważnień tej osoby do działania imieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz zakresu jej kompetencji;

3. Wskazanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która zdecydowała o nałożeniu na jego córkę opisanych ograniczeń oraz przekazanie posiadanych przez nią upoważnień do działania imieniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...];

4. W celu umożliwienia odniesienia się do niezasadnie nałożonych na jego córkę ograniczeń, zwrócił się o wskazanie z imienia i nazwiska danych osoby "zarażonej", z którą rzekomo jego córka miała bliski kontakt i kiedy ten kontakt miał miejsce;

5. O podanie jakim sposobem ustalono "stan zakażenia" osoby, z którą rzekomy bezpośredni kontakt jego córki był podstawą wprowadzonych ograniczeń. Jeżeli był to test to dokładnie jaki (nazwa producenta, rodzaj i ilość zastosowanych cykli), kto i kiedy go przeprowadził.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. nr PSRP.0552.1.2021 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w pkt I odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazania imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...], który telefonicznie przekazał informację o nałożeniu kwarantanny na małoletnią córkę Wnioskodawcy (pytanie nr 2 wniosku) z uwagi na ochronę interesu prywatnego osoby fizycznej niepełniącej funkcji publicznych; w pkt II odmówił udostępnienia informacji na temat imienia i nazwiska osoby zakażonej, z którą kontakt był powodem nałożenia kwarantanny na córkę Wnioskodawcy i daty tego kontaktu (pytanie nr 4), z uwagi na ochronę danych osobowych dotyczących stanu zdrowia osoby fizycznej.

W uzasadnieniu Organ I instancji wyjaśnił, że rozpatrując wniosek, pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. udostępnił T. C. posiadane informacje w zakresie pytań nr 1, nr 3 i nr 5 oraz odmówił odpowiedzi dotyczących danych osobowych pracownika stacji sanitarno-epidemiologicznej, który telefonował do Wnioskodawcy (pytanie nr 2) ze względu na ochronę prywatności oraz odmówił informacji na temat osoby zakażonej, gdyż ta informacja nie podlega udostępnieniu ze względu na ochronę danych osobowych.

W dniu 30 grudnia 2021 r. T. C. za pośrednictwem platformy ePUAP złożył skargę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zarzucił naruszenie przepisów, tj.: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (test jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176; dalej zwana w skrócie: "u.d.i.p."), wnosząc o zobowiązanie Organu do zgodnego z prawem załatwienia części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. w pkt. 2, 3 i 4; stwierdzenia, że Organ dopuścił się w tym zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, poprzez brak wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji zgodnie z treścią żądania pkt 2, 3 i 4 wniosku; stwierdzenia, że bezczynność Organu oraz brak wydania wymaganej prawem decyzji odmownej miały charakter rażącego naruszeniem prawa; wymierzenia Organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwana w skrócie: "P.p.s.a.") oraz o zasądzenie od Organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. PPIS w [...] wyjaśnił, że nie jest w stanie uwzględnić skargi w całości, gdyż nie ma możliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie wymierzenia sobie grzywny, jednak może wydać decyzję odmowną, merytorycznie załatwiając wniosek T. C., kończąc tym samym stan bezczynności.

Odnosząc się do pytania nr 2, Organ I instancji dotyczącego wskazania imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] (PSSE), który w dniu 9 grudnia 2021 r. przekazał telefonicznie informację o nałożeniu kwarantanny na małoletnią córkę Wnioskodawcy, Organ I instancji odmówił udzielenia żądanych informacji z uwagi na ochronę prywatnego interesu osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznej i nie wyraziła zgody na udostępnienie jej danych osobowych.

PPIS wskazał, że poinformował Wnioskodawcę, że organem właściwym w kwestii obejmowania kwarantanną osób narażonych na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 jest właściwy miejscowo (ze względu na miejsce odbywania kwarantanny) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. Osobami pełniącymi funkcje publiczne są Inspektor Sanitarny i jego zastępca, gdyż są uprawnieni m.in. do wydawania decyzji administracyjnych. W aktualnym stanie prawnym nałożenie obowiązku kwarantanny nie wymaga wydania decyzji administracyjnej stosownie do § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 861 ze zm.). W ocenie Organu I instancji pracownik PSSE w [...] przekazujący ww. informację telefoniczną korzysta z ochrony prywatności przysługującej osobom fizycznym niebędącymi funkcjonariuszami publicznymi. Powyższy pracownik nie wyraził zgody na udostępnienie swoich danych osobowych i nie zrezygnował z przysługującej mu ochrony prywatności. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] nie posiadają żadnych szczególnych upoważnień do komunikowania stronom informacji o objęciu ich kwarantanną. Upoważnień takich nie przewidują obowiązujące przepisy, wobec czego nie można Wnioskodawcy dostarczyć kopii ani odpisu takiego upoważnienia. Pracownicy merytoryczni PSSE w [...] mają upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych wydane na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2021 r. poz. 195) i przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 grudnia 2009 r. w sprawie zasad i trybu upoważniania pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych lub Głównego Inspektoratu Sanitarnego do wykonywania określonych czynności kontrolnych i wydawania decyzji w imieniu państwowych inspektorów sanitarnych lub Głównego Inspektora Sanitarnego (Dz. U. z 2010 r. poz. 10).

Odnosząc się do pytania nr 4 o podanie imienia i nazwiska osoby zarażonej, z którą córka wnioskodawcy miała kontakt i kiedy nastąpił ten kontakt, PPIS odmówił udzielenia żądanych informacji ze względu na przepisy o ochronie danych osobowych. Pytanie to nierozerwalnie łączy się z informacją o stanie zdrowia tej osoby, a podanie daty kontaktu mogłoby spowodować lub ułatwić identyfikację tej osoby. Dane na temat stanu zdrowia osób fizycznych gromadzone są przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przede wszystkim na podstawie art. 30 i następnych ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.) oraz art. 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który wymienia niektóre zadania organów sanitarnych w dziedzinie zwalczania chorób zakaźnych. Zatem dane te mogą wchodzić w zakres informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 punkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), przewiduje w art. 9 ust. 1, że dane dotyczące stanu zdrowia generalnie przetwarzane nie mogą być zbierane i przekazywane dalej.

Od powyższej decyzji W. C. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego – ojca T. C. złożyła odwołanie, w którym wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz nakazanie udostępnienia żądanych informacji.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że rozstrzygnięciu Organu, w stosunku do treści żądania złożonej skargi z dnia 30 grudnia 2021 r. należy zarzucić rażące naruszenie art. 54 § 3 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe i niepełne zastosowanie, gdyż w miejsce wymaganego przepisami obowiązku przekazania złożonej skargi do Sądu, PPIS wydał bez spełnienia wszystkich ustawowych wymogów nieważną decyzję administracyjną z dnia 14 stycznia 2022 r., w której rzekomo uwzględnił skargę w całości w miejsce obowiązku przesłania jej do sądu administracyjnego. T. C. wskazał również, że gdyby zaskarżona decyzja nie była dotknięta sankcją nieważności, to i tak narusza ona w sposób istotny obowiązujące przepisy i powinna podlegać uchyleniu.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 lutego 2022 r. nr SE.906.1.17.2022.MR, PPWIS w Rzeszowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności zaznaczył, że żądane przez Wnioskodawcę we wniosku informacje stanowią informację publiczną, a PPIS w [...] jest podmiotem zobowiązanym do przekazania tych informacji na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jednak żądanie dostępu do informacji publicznej nie oznacza, że adresat jest bezwzględnie zobligowany do jej udzielenia w formie i treści wskazanej we wniosku.

W sytuacji, gdy w ocenie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej dostęp do żądanej informacji wymaga ograniczenia ze względu na przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., obowiązkiem tego podmiotu jest ocena, czy osoba, której dotyczy żądana informacja publiczna, jest osobą pełniącą funkcję publiczną, czy też nie. Osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne. Cechą wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej.

Organ II instancji podkreślił, że przekazywanie wszelkich informacji o osobie chorej, osobach poddanych kwarantannie narażonych na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, przekazywanie danych osobowych o funkcjonariuszu Państwowej Inspekcji Sanitarnej podlega szczególnej ochronie prawnej.

Skoro informacje, których odmówił udzielenia PPIS w zaskarżonej decyzji, a o udzielenie których wnioskował T. C. należą do kategorii danych w rozumieniu RODO art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.), które nie pełnią funkcji publicznej, nie wyraziły zgody na udostępnienie ich danych osobowych należało odmówić ich udzielenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, T. C. - przedstawiciel ustawowy córki W. C. – zarzucił:

1. art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie złożonego w odwołaniu wniosku o stwierdzenie jej nieważności w związku z naruszeniem przez Organ I Instancji art. 54 § P.p.s.a.;

2. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż "prywatność osoby fizycznej" uniemożliwia udostępnienie imienia i nazwiska oraz stopnia służbowego pracownika PSSE w [...], która w godzinach wieczornych 9 grudnia 2021 r. skontaktowała się telefonicznie i poinformowała o nałożeniu na jego córkę dziesięciodniowej "kwarantanny domowej" z powodu rzekomego kontaktu z osobą chorą na COVID-19 oraz odmowę podania posiadanych upoważnień tej osoby do działania imieniem PPIS w [...] oraz zakresu jej kompetencji;

3. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż "prywatność osoby fizycznej" uniemożliwia udostępnienie imienia i nazwiska osoby, której rzekomy kontakt był podstawą nałożonych na jego córkę bezprawnych ograniczeń gwarantowanych Konstytucją podstawowych praw i wolności obywatelskich.

Wobec tak sformułowanych zarzutów, T. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przez ostatnie dwa lata władze państwowe różnego szczebla w imię rzekomego zdrowia społecznego dopuszczały się bezprecedensowych działań, które w bardzo istotny sposób ingerowały w prawa jednostek. W praktyce zawieszono moc działania Ustawy Zasadniczej. Najczęściej w oparciu o treść wydawanych rozporządzeń pozbawiano obywateli ich podstawowych konstytucyjnie chronionych wolności w tym m.in. nakazywano pozostawanie w domu, wprowadzano godzinę policyjną, zakazywano prowadzenia działalności gospodarczej, zamykano szkoły, lasy, cmentarze, wprowadzano tzw. "lockdowny" oraz stosowano faktycznie niejednokrotnie "zabójcze" procedur medycznych, które uniemożliwiały albo znacznie utrudniały obywatelom normalny dostęp do gwarantowanej ochrony zdrowia.

Zdaniem T. C., PPIS w [...] zdecydował, bez wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej odebrać jego córce wolność, nakazując jej przez telefon przez dziesięć dni nie opuszczać miejsca zamieszkania.

T. C. wskazał, że Organ nie respektuje treści art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który wyraźnie stanowi, iż "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny lub Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1" w tym przewidziany w lit. f obowiązek kwarantanny.

Zdaniem T. C. pracownik PPIS w [...], który kontaktuje się ze stronami i informuje o nałożeniu na nich obowiązków i ograniczeń w zakresie ich podstawowych wolności osobistych jest osobą pełniącą funkcje publiczne i nie może być traktowana w tym względzie jako "prywatna osoba fizyczna niepełniąca funkcji publicznej".

Końcowo podniósł, że w jego ocenie chwilowa odwilż dotycząca pandemii w żadnym przypadku nie powinna skutkować usprawiedliwieniem wszystkich popełnionych w tym względzie przez organy administracji publicznej w ciągu ostatnich dwóch lat bezprawności. Wymagają one bowiem skrupulatnego rozliczenia. Skoro organy nie dysponowały informacją jaki test został w stosunku do rzekomo chorej osoby wykonany, skarżąca nie jest w stanie podjąć jakiejkolwiek racjonalnej i skutecznej obrony przed arbitralnością władzy publicznej, która telefonicznie ograniczyła jej podstawowe wolności obywatelskie, tylko dlatego że osoba, z którą rzekomo miała kontakt miała pozytywny wynik test PCPR, choć żadnych objawów chorobowych nie wykazywała.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została uwzględniona z przyczyn dostrzeżonych przez Sąd z urzędu.

WSA sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja PPWIS w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, oparta na przepisach art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Organy obu instancji zgodnie uznały, że wniosek skarżącej o udostępnienie określonych informacji sporządzony dnia 10 grudnia 2021 r. przez jej przedstawiciela ustawowego, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, które to regulacje nakazują odmówić dostępu do żądanych danych, jeżeli wymaga tego ochrona prywatności osoby fizycznej – art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Skontrolowane przez Sąd decyzje administracyjne zostały wydane na skutek zastosowania przepisów u.d.i.p., a dotyczyły danych (informacji) powstałych na skutek nałożenia na stronę skarżącą obowiązku kwarantanny, o czym strona dowiedziała się drogą telefoniczną w godzinach wieczornych dnia 9 grudnia 2021 r. Odmowa dostępu obejmuje bowiem : 1) imię i nazwisko, stopień służbowy pracownika PPIS, który telefonicznie przekazał informację o nałożeniu kwarantanny na skarżącą, 2) imię i nazwisko osoby zakażonej, z którą to kontakt był powodem nałożenia obowiązku kwarantanny na skarżącą stronę. PPIS w odpowiedzi na wniosek o dostęp w swym piśmie z dnia 23 grudnia 2021 r. wyjaśnił, że podstawą prawną nałożenia obowiązku kwarantanny we wskazanym dniu był przepis § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 861 ze zm.; zwane dalej : rozporządzeniem RM z dnia 6 maja 2021 r.).

Skład orzekający WSA zwrócił uwagę, że w świetle utrwalonego już orzecznictwa tutejszego Sądu jak również innych wojewódzkich sądów administracyjnych, wprowadzone w § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 6 maja 2021r. odstępstwo od ustawowej zasady nakładania obowiązku poddania się kwarantannie na podstawie decyzji administracyjnej nie mieści się w zakresie pojęcia "ustanowienia obowiązku poddania się kwarantannie" użytego w art. 46b pkt 5 u.z.ch.z.l. Przepisy art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 u.z.ch.z.l. nie upoważniały do uregulowania w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu kwarantanny w sposób odrębny od konstrukcji ustawowych, a więc w szczególności wymagających wydania przez właściwy organ sanitarny decyzji administracyjnej (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 272). Zmiana zasadniczej konstrukcji ustawowej realizującej funkcje gwarancyjne – w tym przypadku polegająca w istocie na wprowadzeniu, nieznanej dotychczas u.z.ch.z.l., instytucji "kwarantanny ex lege" – wymagała niewątpliwie zmiany regulacji ustawowej, a nie wprowadzenia takiej instytucji w drodze aktu podustawowego (por. L. Bosek, Stan epidemii. Konstrukcja prawna, Warszawa 2022, s. 278). Nie może budzić tu wątpliwości, że nałożenie na osobę fizyczną obowiązku kwarantanny stanowi władczą ingerencję w podstawowe prawa obywatelskie. Wszelkie zaś ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być, zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Oznacza to, w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, że ustawa musi samodzielnie określać podstawowe elementy ograniczenia danego prawa i wolności (por. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98; z 28 czerwca 2000 r., K36/06; z 5 lutego 2008 r., K 34/06; z 19 czerwca 2008 r., P 23/07; z 19 maja 2009 r., K 47/07; z 7 marca 2012 r., K 3/10). Skutkiem pośrednim regulacji wprowadzonej w treści § 5 ust. 1 rozporządzenia RM było pozbawienie, bez należytej podstawy prawnej, gwarancji i środków procesowych związanych z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w tym konstytucyjnego prawa do zaskarżenia rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Przepis § 5 ust. 1 zd. drugie cytowanego rozporządzenia był sprzeczny z ustawą i nie mógł zwalniać organów inspekcji z obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie objęcia kwarantanną (tak WSA w Rzeszowie w wyrokach z dnia 18 maja 2022 r. o sygn. II SA/Rz 22/22 oraz z dnia 15 czerwca 2022 r. o sygn. II SA/Rz 133/22, CBOSA).

Nałożenie obowiązku kwarantanny na stronę skarżącą, aby spełniało warunki legalności w tym zgodności z aktami wyższego rzędu, powinno następować w drodze decyzji administracyjnej wydawanej po przeprowadzeniu przez organ postępowania jurysdykcyjnego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawowych w postaci art. 33 i art. 34 u.z.ch.z.l. W toku tak prowadzonego postępowania administracyjnego kwestia udostępnienia akt sprawy indywidualnej, normowana jest przepisami art. 73 do art. 74a K.p.a. Na mocy tych regulacji strona ma w szczególności prawo wglądu w akta sprawy, a także sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W świetle art. 73 § 2 K.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Natomiast w myśl art. 74 § 2 w/w kodeksu, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Z uwagi na zakres przedmiotowy żądania zgłoszonego Organowi Inspekcji Sanitarnej istotne znaczenie odgrywa art. 74a, który stanowi: Przepis art. 73 § 1 nie narusza prawa osoby, której dane dotyczą, do skorzystania z uprawnień wynikających z art. 15 rozporządzenia 2016/679. Zatem trafnie wskazuje się w doktrynie prawa, iż wgląd strony w akta sprawy nie następuje z pominięciem danych osobowych innych osób (argument a contrario z art. 73 § 1b K.p.a.), natomiast osoby te mogą żądać od organu informacji o tym, czy ich dane osobowe zostały udostępnione stronie postępowania korzystającej z prawa wglądu do akt na podstawie art. 73 § 1 (por.: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, opublikowano: LEX/el. 2019).

Dostrzeżenie przez WSA powyższych uwarunkowań prawnych ma istotne znaczenie z uwagi na przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten wyraża regułę kolizyjną, która stanowi: Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Z powyższego przepisu wynika, że w razie istnienia odrębnej regulacji prawnej dotyczącej udostępniania określonego rodzaju informacji publicznej, ma ona pierwszeństwo przed u.d.i.p., która nie może naruszać szczególnych zasad dostępu do tego rodzaju informacji. Jeżeli ustawodawca określił szczególne sposoby uzyskiwania określonego rodzaju informacji, zastosowanie ogólnej regulacji u.d.i.p. prowadziłoby do obejścia tych zasad, co mogłoby przełożyć się również na jakość i rzetelność udzielanej informacji publicznej.

Zdaniem Sądu, "przepisem szczególnym" w rozumieniu powołanego wyżej art. 1 ust. 2 u.d.i.p., są regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) dotyczące dostępu stron postępowania do akt sprawy (zob. art. 73-74a k.p.a.). W takim przypadku dopuszczalną formą rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest pisemne poinformowanie wnioskodawcy, że u.d.i.p. nie ma zastosowania, a mają zastosowanie powołane powyżej przepisy K.p.a. (tak słusznie NSA w wyroku z 20 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2451/11, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2019 r. o sygn. II SAB/Kr 320/19, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. II SAB/Po 237/21, CBOSA)

W niniejszej sprawie, Organy obu instancji wydając decyzje administracyjne o odmowie dostępu do informacji żądanych przez stronę skarżącą naruszyły art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie, jak również art. 16 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich zastosowanie, co przyjęło postać decyzji administracyjnej o odmowie dostępu do informacji publicznej. Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, miało istotny wpływ na wynik sprawy ukształtowany treścią decyzji Organów Inspekcji Sanitarnej o odmowie dostępu do żądanej przez skarżącą stronę informacji. Z powodu obowiązywania normy kolizyjnej art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wniosek o dostęp do danych zawartych w aktach sprawy administracyjnej prowadzonej w przedmiocie nałożenia obowiązku kwarantanny, nie mógł zostać, jak uczyniły to Organy obu instancji, załatwiony na podstawie przepisów u.d.i.p. W tych okolicznościach konieczne stało się uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji Organów obu instancji – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej strony o dostęp do informacji publicznej, należało będzie uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu, co winno polegać na poinformowaniu strony o braku podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku z dnia 10 grudnia 2021 r. zgodnie z jego literalną treścią na podstawie przepisów u.d.i.p. i jednocześnie poinformować ją o możliwości modyfikacji podstawy prawnej zgłoszonego żądania.

Z wyłożonych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. obejmując nimi uiszczony przez stronę wpis sądowy w kwocie 200 zł.