Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 826/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1,  art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 3,  art. 1a ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 24 marca 2010 r. E K nabył od PZM PZZ SA w S prawo wieczystego użytkowania działek oraz własność budynków i budowli położonych w B przy ul. P, opisanych w akcie notarialnym A nr [...] w celu powiększenia swojego gospodarstwa rolnego.

E. K złożył w dniu 19 stycznia 2011 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych i oświadczył, że nabyta nieruchomość zakupiona została na powiększenie posiadanego gospodarstwa rolnego.

W dniu 18 grudnia 2012 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w B w obecności E. K dokonali oględzin ww. nieruchomości i sporządzili z nich protokół. Następnie w dniu 5 lutego 2013 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w B dokonali oględzin ww. nieruchomości w ramach kontroli uzupełniającej do kontroli przeprowadzonej w dniu 18 grudnia 2012 r. Z przedmiotowych kontroli pracownicy Gminy sporządzili protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną.

Burmistrz B wydał w dniu 8 lutego 2014 r. decyzję, w której E. K ustalił podatek od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł.

E. K złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Wskazał, że 2011 r podjął decyzję o częściowej rozbiórce obiektów znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Oświadczył, że na terenie ww. nieruchomości nie była działalność gospodarcza poza działalnością rolniczą. Wskazał, że przedmiotowa nieruchomość winna być zwolniona z podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Gminy B z dnia 9 listopada 2012 r. E. K oświadczył, że ww. nieruchomość stanowi integralną część jego gospodarstwa rolnego i służyła wyłącznie do działalności w gospodarstwie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało w dniu 3 czerwca 2014 r. decyzję, w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że działki gruntu należące do podatnika w ewidencji gruntów i budynków oznaczone są symbolem Ba- tereny przemysłowe, a znajdujące się na nich budynki stanowiły własność do chwili ich kupna przez podatnika- PZMł "PZZ" w S. Były to więc budynki związane z działalnością gospodarcza w zakresie przerobu produktów zbożowych i tego rodzaju działalność nie wchodzi w zakres działalności rolniczej zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej "upol". Z powyższej definicji, według organu odwoławczego wynikało, że przedmiotowe grunty i budynki podlegały podatkowi od nieruchomości. Organ odwoławczy podał, że w dniu 9 listopada 2012 r. Rada Miejska w B uchwaliła uchwałę nr XXII/206/12, w której w § 1 pkt 3 zwolniono z podatku od nieruchomości grunty i położone na nich budynki niewchodzące w skład gospodarstw rolnych, a tworzące z nimi integralną część i służące wyłącznie działalności rolniczej. Zdaniem organu odwoławczego, nabyta przez podatnika nieruchomość nie spełnia przesłanek z ww. przepisu. Podatnik nie posiada na terenie gminy B żadnego gospodarstwa rolnego, zaś na przedmiotowych gruntach i znajdujących się tam budynkach podatnik nie prowadzi działalności rolniczej. Organ odwoławczy podał, że podatnik planuje na ww. nieruchomości budowę galerii handlowej, co wynika z dokumentów złożonych przez niego w innym postępowaniu administracyjnym. Prace rozbiórkowe i porządkowe na ww. obszarze wskazują na przygotowanie tego terenu pod inną działalność nierolniczą.

E. K złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie. Wskazał, że zgodnie z ww. uchwałą przedmiotowa nieruchomość jest zwolniona z podatku od nieruchomości. Podał, że jest podatnikiem podatku rolnego i prowadzi gospodarstwo rolne od 1989 r. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że przedmiotowe budynki służyły działalności gospodarczej w zakresie przerobu produktów zbożowych. Zdaniem podatnika służyły one głównie do przechowywania płodów rolnych (silosy, budynki magazynowe), co skłoniło go do zakupu ww. nieruchomości. Według podatnika, kwestia innych postępowań administracyjnych prowadzonych z wniosku T. M i możliwości innego wykorzystywania ww. nieruchomości w przyszłości nie powinna mieć wpływu na możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przedmiotowego zwolnienia podatkowego. Podatnik zwrócił też uwagę na fakt, że w zaskarżonej decyzji nie podano podstawy wymiaru podatku oraz że bez prawidłowego wszczęcia postępowania nie może być mowy o wydaniu decyzji, kończącej to postępowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej odrzucenie. Organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 5 czerwca 2014 r., termin do złożenia skargi upłynął w dniu 4 lipca 2014 r., zaś skarżący wniósł skargę w dniu 5 lipca 2014 r.

Sądowi wiadomo z urzędu o tym, że toczyły się sprawy ze skarg podatnika w zakresie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013 o sygn. akt I SA/Sz 1186/13 i I SA/Sz 1187/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Na podstawie art. 83 ppsa, terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (§ 2). Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (§ 3).

Sposób obliczania terminów procesowych regulują przepisy prawa cywilnego (art. 110–116 k.c.). Z punktu widzenia terminów wskazanych w ustawie:

1) termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia;

2) jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło;

3) termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu; gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.

Zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 5 czerwca 2014 r., tego dnia nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu z art. 53 § 1 ppsa. Powyższy termin w niniejszej sprawie zaczął od dnia 6 czerwca 2014 r. i zakończył się 7 lipca 2014 r. z uwagi na fakt, że trzydziestodniowy termin wypadał w dniu 5 lipca 2014 r., tj. w sobotę. Zdaniem Sądu, skarga złożona przez podatnika w urzędzie pocztowym w B w dniu 5 lipca 2014 r. podlegała rozpoznaniu.

Skarga jest zasadna.

Istota sporu dotyczyła zastosowania zwolnienia określonego w § 1 pkt 3 Rady Miejskiej w B z dnia 9 listopada 2012 r. nr XXII/206/12 w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowej nieruchomości w 2014 r.

Jak wynikało z aktu notarialnego z dnia 24 marca 2010 r. skarżący zakupił prawo wieczystego użytkowania gruntów i własność budynków posadowionych na tych gruntach w B ul. P w celu powiększenia swojego gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej "upol", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (ust.2).

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące, min.: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych i użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust. 1 upol). Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 upol). Na podstawie art. 5 ust. 1 upol, Rada gminy upoważniona jest do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w drodze uchwały, przy czym ww. stawki nie mogą przekroczyć rocznie stawek określonych w ww. ustawie.

Zwolnienia od podatku od nieruchomości zawarte są w art. 7 ust. 1 upol, w tym w ust. 4 przewidziano zwolnienie dotyczące budynków gospodarczych lub ich części:

a) służących działalności leśnej lub rybackiej,

b) położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,

c) zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

Na podstawie art. 7 ust. 3 upol, Rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.

W niniejszej sprawie Rada Gminy B podjęła w dniu 9 listopada 2012 r. uchwałę nr XXII/206/12 w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości, gdzie w § 1 określiła zwolnienia od ww. podatku, w tym w pkt 3- zwolnienie dotyczące gruntów i położonych na nich budynków niewchodzących w skład gospodarstw rolnych, a tworzących integralną część tych gospodarstw i służących wyłącznie działalności rolniczej.

Zdaniem skarżącego, nabyta przez niego nieruchomość korzysta ze zwolnienia określonego w § 1 pkt 3 ww. uchwały, co znalazło wyraz, min. w złożonej przez niego w dniu 19 stycznia 2011 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych.

Dane wynikające z takiej informacji są organu podatkowego wiążące przy wydaniu decyzji podatkowej za określony rok podatkowy, chyba że organ podatkowy kwestionuje prawidłowość ww. informacji. Wówczas organ podatkowy zobowiązany jest do wszczęcia postępowania podatkowego, mającego na celu ustalenie podatku od nieruchomości we właściwej wysokości zgodnie z art. 21 § 3 z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm.), dalej "op".

Z akt podatkowych nie wynika żeby organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. Kontrole podatkowe przedmiotowej nieruchomości wraz z oględzinami terenu pracownicy Gminy przeprowadzili w dniu 18 grudnia 2012 r. i 5 lutego 2013 r.

Ww. postępowanie podatkowe prowadzone przez organ podatkowy za rok 2014 r. jest postępowaniem odrębnym od postępowań podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013. Wykorzystanie w niniejszym postępowaniu przez organ podatkowy protokołów oględzin z 18 grudnia 2012 r. i z dnia 5 lutego 2013 r. możliwe jest dopiero po wydaniu przez organ podatkowy postanowienia o włączeniu ich w poczet materiału dowodowego do przedmiotowej sprawy. Celem postępowania podatkowego za 2014 r. było ustalenie czy przedmiotowa nieruchomość korzysta z ww. zwolnienia. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje zasadność powoływania się na ww. zwolnienie przez skarżącego winien wykazać, że posiadana nieruchomość przez skarżącego nie spełnia przesłanek tego zwolnienia w danym roku, którego dotyczy postępowanie podatkowe. W przypadku ustalenia przez organ podatkowy, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega ww. zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegać będą grunty- stawką jak od gruntów pozostałych oraz budynki, które istniały w 2014 r. -stawką jak budynki pozostałe, chyba że zostanie ustalone, iż skarżący prowadził na przedmiotowej nieruchomości pozarolniczą działalność gospodarczą. Z uwagi, że z akt wynika, iż od 2011 r. na terenie ww. nieruchomości trwały prace remontowe i rozbiórkowe, konieczne jest ustalenie jakie budynki i o jakiej powierzchni objęte byłyby opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości w 2014 r.

Wskazać należy, że opodatkowaniu podlega budynek (lub jego część), który spełnia przesłanki z art. 1a ust.1 pkt 1 upol, tj. stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z zapisu protokołu z dnia 5 lutego 2013 r. wynikało, że np. budynek czyszczarni był w trakcie rozbiórki i nie posiadał dachu.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe naruszyły art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 op.

Organ podatkowy zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszył ww. przepisy postępowania podatkowego. Ponadto w sprawie naruszono art. 127 op. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza obowiązek rozpoznania sprawy co do jej istoty zarówno przez organ drugiej jak i pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności została podniesiona do rangi reguły konstytucyjnej. W myśl bowiem art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Prawo podatnika do dwuinstancyjnego postępowania oznacza, że organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania oraz przy podejmowaniu decyzji organu pierwszej instancji. Jeżeli organ podatkowy drugiej instancji powoła się na fakt, który nie miał oparcia w ujawnionych w pierwszej instancji dowodach, organ drugiej instancji wykracza poza ramy przywileju swobodnej oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ale także pozbawia podatnika rozstrzygnięcia przez jedną instancję. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji kształtować mogą tylko te okoliczności, które zostały podane przez organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takich przypadkach gdy organ odwoławczy wykracza poza zgromadzone w pierwszej instancji dowody i kreuje własne postępowanie w oparciu o dowody nie brane pod uwagę w pierwszej instancji, dochodzi często również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała uzasadnienia, przez co naruszono art. 210 op. Zgodnie z § 4 ww. przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ podatkowy może odstąpić od uzasadnienia jedynie, gdy decyzja uwzględnia w całości żądanie strony (art. 210 § 5 op). W niniejszej sprawie, organ podatkowy zakwestionował prawidłowość informacji podatkowej złożonej przez podatnika, wobec czego w wydanej decyzji winien dokładnie przedstawić stan faktyczny i uzasadnić swoje stanowisko. Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania złożonego przez podatnika winien nie tylko ustosunkować się do jego wszystkich zarzutów, ale przeprowadzić postępowanie co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy ustosunkował się jedynie do kwestii zwolnienia z opodatkowania, wynikającej z przedmiotowej uchwały. Organ odwoławczy nie przedstawił sposobu wyliczenia podatku od nieruchomości za 2014r., co uniemożliwiło Sądowi kontrolę merytoryczną zasadności wymiaru tego podatku wobec braku rozważań w tym zakresie również w decyzji organu pierwszej instancji.

Z uwagi na powyższe uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił decyzje organów drugiej i pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy winien przeprowadzić postępowanie ponownie, przestrzegając zasad postępowania podatkowego, zebrać w prawidłowy sposób materiał dowodowy dotyczący roku 2014 r. i wywieść z niego wnioski, zapoznać skarżącego z zebranym materiałem dowodowym i pouczyć o go prawie wypowiedzenia się co tego materiału. Kwestia wykorzystania ww. protokołów kontroli musi zostać odpowiednio uzasadniona zgodnie ze wskazówkami zawartymi w niniejszym wyroku. Zgodnie z art. 180 § 1 op, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym organ podatkowy może rozważyć przesłuchanie strony i innych osób w celu prawidłowego rozpoznania sprawy na podstawie art. 199 op i art. 196 op, przeprowadzenie dodatkowych oględzin terenu.

Sąd zwraca uwagę, że na podstawie art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania skarżącemu z uwagi na brak jego wniosku w tym zakresie złożonego na podstawie art. 209 w zw. z art. 210 § 1 ppsa.