Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1542/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. S.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy A. K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], 2. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 4. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na rzecz J. S.-S. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy A. K. na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej w skrócie "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie") oraz § 3 ust. 1 pkt 6 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397), w zw. z art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 lutego 2012 r. Z. C., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działek o nr ew. 145, 146, 118/1 położonych w obrębie ewidencyjnym Z., gmina A. K.. Jednocześnie organ wskazał na warunki, jakie winny być spełnione na etapie realizacji, i eksploatacji inwestycji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca J. S. – S., reprezentowana przez pełnomocnika - matkę, w którym sprzeciwiła się planowanej inwestycji. Pełnomocnik podniosła, że odległość od jej nieruchomości będzie wynosić 50 m w linii prostej od domu, i 250 m po skosie od miejsca, gdzie inwestor chce umiejscowić wiatraki. Wójt nie wziął pod uwagę protestów mieszkańców okolicznych wsi, które w jego ocenie nie zawierają merytorycznych zarzutów. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w B. zasugerowała w swoim stanowisku, że odległość generatorów jest bardzo bliska i wnosi ok. 220m, a strefa uciążliwości hałasu wynosi 500 - 600m od wieży siłowni. W sytuacji braku regulacji prawnych odnośnie odległości elektrowni, lokalizacja elektrowni nastąpi z pokrzywdzeniem okolicznych mieszkańców. Ponadto, organ nie odniósł się do kwestii spadku wartości nieruchomości sąsiednich w związku z lokalizacją przedsięwzięcia.

Skarżąca, reprezentowana także przez drugiego pełnomocnika uzupełniła swoje odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7,8,11 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto, na podstawie art. 142 K.p.a. zaskarżyła postanowienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z dnia [...] r. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. z dnia [...] r., zarzucając im naruszenie art. 7,8,77 § 1, 107 § 3 K.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie raportu oddziaływania na środowisko, jako jedynej podstawy do wydania postanowienia, a także nierozpatrzenie innych znanych publikacji naukowych, w szczególności PAN, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, Pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 5, 68 ust. 4 i 74 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie na etapie podejmowania decyzji argumentów i dowodów świadczących o zagrożeniu związanym z realizacją inwestycji, zawartych we wskazanych przez nią opracowaniach naukowych, a także niedopuszczenie z urzędu opinii biegłych ekspertów. W uzasadnieniu uzupełnienia odwołania, pełnomocnik przywołała szereg opracowań naukowych, które nie zostały wzięte pod uwagę przez organ I instancji. Ponadto wskazała, że Wójt nie dokonał oceny zależności inwestycji w odniesieniu do położonych w pobliżu obszarów prawnie chronionych, tj. Natura 2000, Obszar Chroniony Krajobrazu Niziny Ciechocińskiej, Zielone Płuca Polski, a także nie zbadał skumulowanych oddziaływań inwestycji wraz z niedaleko położoną autostradą, która ma być oddana do użytku w przyszłości. Organ nie stwierdził potrzeby ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Nieprawidłowe jest stanowisko organu I instancji, iż to protestujący powinni przedstawić dowody przeciwne raportowi, np. ekspertyzy. Takie stanowisko prowadziłoby do pomijania innych zastrzeżeń i tym samym wypaczenia postępowania administracyjnego. Nie została też wyjaśniona skala wyjaławiania gleb, i kwestia wpływu na środowisko pomalowania końcówek łopat śmigła na kolor czerwony. Wszystkie zaskarżone postanowienia nie zweryfikowały przedstawionego przez inwestora raportu, w czym uchybiły istocie przedmiotowego postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we W., decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy A. K..

Organ wskazał, że z treści art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie wynika, że przedsięwzięcia, których realizacja musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko są podzielone na dwie grupy. Pierwsza to, przedsięwzięcia, dla których obowiązek ten wynika bezpośrednio z mocy ustawy, druga zaś, to przedsięwzięcia, w których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.

Planowane przedsięwzięcie, będące przedmiotem postępowania organu pierwszej instancji, z mocy § 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397) zostało zakwalifikowane do grupy przedsięwzięć dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. Specyfika postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga, aby organ prowadzący postępowanie w sprawie dysponował specjalistycznymi informacjami z zakresu ochrony środowiska. W tym właśnie celu, w art. 74 określono, jakie dokumenty i informacje winny zostać załączone do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy stanowi, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek inwestora z dnia 23 września 2011 r. (następnie uzupełnianego w dniach:5 stycznia 2012r., 13 kwietnia 2012 r. 6 lutego 2013 r.). Kolegium zauważyło, że wniosek został sporządzony w przepisanej formie wraz z wymaganymi prawem załącznikami.

Inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i kartę informacyjną przedsięwzięcia w trzech egzemplarzach, wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych - zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy.

Kolegium wskazało, że w sytuacji, gdy w/w ustawa nie zawiera definicji pojęcia "strona", należy wziąć pod uwagę przepisy ogóle, a więc Kodeks postępowania administracyjnego i na podstawie treści art. 28 K.p.a. ustalić krąg stron postępowania. Akta sprawy zawierają wypisy z ewidencji gruntów na okoliczność ustalenia właścicieli sąsiednich nieruchomości, i na podstawie tychże wypisów oraz planowanego terenu oddziaływania inwestycji zostały ustalone strony niniejszego postępowania.

SKO podało, że organ I instancji za strony postępowania uznał właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, a także właścicieli gruntów, które znalazły się w obszarze oddziaływania akustycznego inwestycji wskazanego w uzupełnieniu wniosku. Kolegium przeprowadziło dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i uznało, że tak ustalony krąg stron znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne.

Organ I instancji zasięgnął opinii właściwych organów opiniujących w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko tj. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. (postanowienie znak: [...] z dnia [...] r.) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. (opinia znak: [...] z dnia [...] r.) - art. 64 ust. 1 i 2 ustawy. Organ I instancji - po uzyskaniu opinii tych organów, postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz opracowania raportu. Inwestor w dniu 13 marca 2013 r. przedstawił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem SKO dokument ten spełnia wymogi, wynikające z art. 66 ustawy, również organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w całym postępowaniu na każdym z jego etapów, począwszy od jego wszczęcia, a skończywszy na zawiadomieniu o wydaniu decyzji środowiskowej. Jednocześnie, Wójt dopełnił obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 1 ustawy, tj. zapewnił społeczeństwu udział w sprawie. Organ I instancji podał do publicznej wiadomości - w sposób określony w art. 3 pkt 11 ustawy - wszelkie informacje związane z dokonanymi opiniami, uzgodnieniami, wydaniem postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wyznaczenia 21-dniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie i wreszcie o wydaniu decyzji środowiskowej.

Akta sprawy zawierają dowody na podanie do publicznej wiadomości poszczególnych informacji społeczeństwu w sposób przewidziany w art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 K.p.a. - tj. w formie obwieszczeń w BIP- ie, w siedzibie organu I instancji i na tablicy sołectwa: S., S., a także w siedzibie Urzędu Gminy R. (ze względu na okoliczność, iż część stron postępowania znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia).

Następnie, organ I instancji dokonał ponownych uzgodnień planowanego przedsięwzięcia z organami, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, tj. Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w A. K. (opinia z dnia [...] r. znak: [...]) i Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w B. (postanowienie z dnia [...] r. znak: [...]).

W ocenie SKO zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi zawarte w art. 85 ustawy, zawiera wszystkie wymagane w/w przepisami informacje oraz charakterystykę przedsięwzięcia. Uzasadnienie decyzji jest precyzyjne i zawiera odniesienie do wszystkich niezbędnych kwestii wskazanych przepisami ustawy, w tym odniesienie do udziału społeczeństwa, a konkretnie do poszczególnych pism składanych przez wskazane osoby, które wniosły protesty w stosunku do inwestycji.

Organ II instancji wskazał, że nie podziela stanowiska skarżącej odnośnie wadliwości wydanych stanowisk uzgadniających przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K.. Twierdzenie skarżącej, iż wydane uzgodnienia są wadliwe, nie znajdują uzasadnienia prawnego. Wskazana przez pełnomocnik okoliczność, iż organy dopuściły się naruszenia art. 7,8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. gdyż bezkrytycznie przyjęły ustalenia raportu za słuszne i nie dokonały oceny innych naukowych publikacji, co miało wpływ na wynik sprawy nie może stanowić podstawy do ich uchylenia. Kolegium podniosło, że oba wydane postanowienia zostały wydane w trybie przewidzianym w art. 77 ust. 3 ustawy.

Zdaniem SKO oba uzgadniające organy działając całkowicie niezależnie od siebie doszły do wniosku, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i nie ma przeszkód, aby dopuścić przedsięwzięcie do realizacji. Organy uzgadniające, które obowiązane są działać w granicach i na podstawie przepisów prawa, nie były zobowiązane do uwzględnienia szeregu publikacji naukowych w zakresie elektrowni wiatrowych. Nie stanowią one, bowiem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a ustalenia w nich zawarte, mogą stanowić, co najwyżej materiał pomocniczy w rozstrzyganiu w danej sprawie.

W sytuacji, gdy przepisy ustawy wskazują w oparciu, o jakie dokumenty organy uzgadniające zawierają swoje stanowiska (art. 77 ust. 2 ustawy), to brak jest możliwości uznania, że nie wzięcie pod uwagę treści wskazanych publikacji naukowych (zresztą dostarczonych przez stronę już po wydanych uzgodnieniach) stanowi o wadliwości tych uzgodnień. Oba postanowienia zostały wydane zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 124 § 2 K.p.a. a więc wskazano, jakimi okolicznościami faktycznymi, znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym, kierowały się w tym zakresie organy, wydając swoje rozstrzygnięcia oraz przyczyny z powodu których, innych dowodom odmówił wiarygodności - jak i uzasadnienie prawne, które zawiera prawidłową podstawę prawną wraz z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Kolegium, organy uzgadniające nie uchybiły zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, w tym art. 6 czy 8 K.p.a. Postępowanie dowodowe odbyło się z zachowaniem wymogów wskazanych w art. 7, 77 K.p.a., tzn. organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie.

Odnośnie zarzutów wskazanych w odwołaniu, SKO wskazało, że nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ w spornej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek warunkujących odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Wręcz przeciwnie, w sytuacji, gdy inwestor złożył wniosek spełniający wymogi ustawowe, a przeprowadzone przez organ I instancji (w tym przez organy opiniujące i uzgadniające) postępowanie wykazało, że planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami dotyczącymi szeroko pojętej ochrony środowiska, to uzasadnionym było wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej; Kolegium wskazało, że przesłanki wydania decyzji negatywnej muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa może nastąpić zatem w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 439/11 www.orzeczenia nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zbyt bliskiej lokalizacji elektrowni wiatrowej od zabudowań mieszkalnych skarżącej, SKO podniosło, że aktualnie brak jest uregulowań prawnych, dotyczących sytuowania inwestycji w postaci elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkalnych. Ani ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, ani inne akty prawne nie odnoszą się do tej kwestii, zatem, bezpodstawnym jest twierdzenie, że organ dopuścił się naruszenia prawa w tym zakresie. W sytuacji braku regulacji prawnych, co do dopuszczalnych odległości, organy właściwe do wydawania decyzji środowiskowej, wspomagają się pomocniczo innymi unormowaniami, dotyczącymi różnego rodzaju oddziaływań np. hałasowych. SKO wskazało, że organ I instancji dokonał analizy potencjalnych wpływów przedsięwzięcia pod względem uciążliwości hałasowych. Wynika z niej, że wartości graniczne hałasu generowanego przez planowaną elektrownię wiatrową dla najbliżej położonych budynków mieszkalnych będą się wahać w granicach od 41,6 dB do 41,9 dB i nie spowodują przekroczenia norm zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 120, poz. 826) w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ustalenia, że zainstalowanie elektrowni nie wpłynie negatywnie na klimat akustyczny na terenie sąsiedniej zabudowy, a żadne z zabudowań mieszkalnych nie znajduje się w zasięgu oddziaływania równoważnego poziomu dźwięku o wartości większej niż dopuszczalne normy, potwierdzają ustalenia raportu znajdującego się w aktach sprawy (str. 66 - 69 raportu). Dodatkowo jednak, organ I instancji wskazał w swojej decyzji - mając na uwadze zalecenia organów uzgadniających, że uznaje lokalizację elektrowni wiatrowej w większej odległości w stosunku do zabudowy mieszkaniowej, niż wskazana we wniosku.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 5, 68 ust. 4 i 74 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie na etapie podejmowania decyzji argumentów i dowodów świadczących o zagrożeniu związanym z realizacją inwestycji, zawartych we wskazanych przez skarżącą opracowaniach naukowych, Kolegium podniosło, że nie jest organem kompetentnym właściwym do badania zgodności wydanej decyzji z przepisami Konstytucji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia przez organ I instancji zbadania kwestii zależności inwestycji w odniesieniu do położonych w pobliżu obszarów prawnie chronionych, tj. Natura 2000, Obszar Chroniony Krajobrazu Niziny Ciechocińskiej, Zielone Płuca Polski, a także braku zbadania skumulowanych oddziaływań inwestycji wraz z niedaleko położoną autostradą, która ma być oddana do użytku w przyszłości, Kolegium podniosło, że nie znajdują one odzwierciedlenia w istniejącym stanie faktycznym sprawy. Jak wynika bowiem z zaskarżonej decyzji, organ odniósł się do tych kwestii. Wójt odniósł się do oddziaływań skumulowanych z uwzględnieniem okolicznego zagospodarowania terenu i wskazał, że nie przewiduje się na danym terenie wystąpienia znaczącego skumulowanego oddziaływania. Takie ustalenia wynikają z raportu (str. 58). Planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane w obszarze dorzecza Wisły, a jego realizacja nie wpłynie na ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, przyjętym uchwała Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. (M.P. z dnia 21 czerwca 2011 r., Nr 49, poz. 549). Ponadto, z raportu wynika (str. 70 -74), że inwestycja nie będzie powodować naruszenia terenów objętych specjalną formą ochrony prawnej. Jednocześnie, pełnomocnik skarżącej nie wskazał, które zapisy ustanawiające Obszar Chroniony zabraniają realizować inwestycji takich jak przedmiotowa. Natomiast "Zielone Płuca Polski" to porozumienie w sprawie współdziałania na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz promocji obszaru Zielone Płuca Polski z zachowaniem jego różnorodności biologicznej i tożsamości kulturowej. Jak wynika ze Strategii Rozwoju Obszaru Funkcjonalnego Zielone Płuca Polski umieszczonej na stronie www.fzzp.pl porozumienie ma na celu opracowywanie programów, strategii, planów i monitorowaniem. Samo uczestnictwo w porozumieniu nie może jednak stanowić podstawy do ustalania na jego podstawie zakazów, nakazów, obowiązków w indywidualnych sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną.

Twierdzenie, że organ nie dokonał powtórnej oceny oddziaływania na środowisko także została wyjaśniona - w sytuacji, gdy inwestor przedstawił szczegółowy i jednoznaczny opis planowanej do zastosowania technologii oraz zastosowanie środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości środowiska, Wójt nie dostrzegł takiej potrzeby. Jednocześnie wskazał, że warunkiem takiej decyzji jest brak dokonania zmian we wniosku oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Twierdzenie, iż organ nie zbadał kwestii skali wyjaławiania gleb, i kwestii wpływu na środowisko pomalowania końcówek łopat śmigła na kolor czerwony, Kolegium podniosło, że Wójt dokonał oceny charakterystyki przedsięwzięcia i warunków użytkowania terenu w każdej fazie realizacji inwestycji (a więc faza budowy, eksploatacji) uwzględniając wszelkie potencjalne oddziaływania przedsięwzięcia na m.in. powierzchnię ziemi z uwzględnieniem ruchów mas ziemi, klimat i krajobraz. W wyniku tej oceny, można uznać, że wprowadzenie na tereny rolnicze planowanej inwestycji nie spowoduje pogorszenia jakości gleb; przedsięwzięcie nie będzie też miało wpływu na środowisko wodno-gruntowe, tym samym nie jest potrzebne przeprowadzenie stałego monitoringu wód podziemnych. Jeśli chodzi o tzw. efekt stroboskopowy, to jak wynika z raportu i z decyzji, turbiny które mają być zastosowane na farmie wiatrowej będą obracać się z mniejszą częstotliwością - w ten sposób efekt będzie skutecznie zredukowany. Natomiast odnośnie ograniczeń w wykonywaniu uprawnień właścicielskich na nieruchomości skarżącej, SKO wywiodło, że zarówno z raportu jak i z decyzji wynika wprost, że wskazane ograniczenia dot. zasiewu zbóż, wykaszania roślinności mają charakter zaleceń, a nie obowiązków; natomiast zalecenia odnośnie zakazu zadrzewień, zakrzewień i tworzenia oczek wodnych i stawów dotyczą wyłącznie działki inwestorskiej.

Podobnie, jeśli chodzi o zarzut, iż przedsięwzięcie wpłynie negatywnie na wartość sąsiednich nieruchomości, to Kolegium wskazało, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Kwestie ewentualnego wpływu na wartość sąsiednich nieruchomości w związku z realizacją inwestycji nie są przedmiotem aktualnie prowadzonego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego, iż budowa elektrowni będzie sprzeczna z ochroną krajobrazu naturalnego, który jest elementem środowiska, SKO podniosło, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Twierdzenie, iż realizacja inwestycji polegająca na budowie elektrowni wiatrowej będzie negatywnie oddziaływać na sąsiednie otoczenie, nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Jak wynika bowiem z przedstawionego przez inwestora raportu (następnie uzupełnionego) z uwagi na charakter inwestycji, zastosowaną technologię i rozwiązania techniczne, jego lokalizację w obrębie przedmiotowych działek oraz dotychczasowe użytkowanie wraz z terenami sąsiednimi nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze. W realizowanym wariancie elektrownia zostanie wyposażona w odpowiednie zabezpieczenia ekologiczne, gwarantujące nie przekraczanie standardów jakości środowiska poza terenem granic działki, będących w dyspozycji inwestora. Przeprowadzona analiza wpływu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko pozwala wysnuć wniosek, iż po spełnieniu warunków zawartych w raporcie oraz uwzględnieniu ich w wykonanych projektach budowlanych, przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe dla środowiska naturalnego w stopniu przekraczającym normy i przyjęte progi graniczne w stosownych metodach oszacowania problematyki objętej zakresem wykonanego raportu (str. 56, 97 raportu).

W rozpoznawanej sprawie - w ocenie organu II instancji - skarżąca nie złożyła dowodów, które w sposób fachowy wskazałyby na błędne ustalenia decyzji oparte na wadach raportu.

Dodatkowo, Kolegium wskazało, zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy określił zakres raportu, uwzględniając stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Raporty: z września 2012 r. i z marca 2013 r. wykonane zostały przez profesjonalistów -spełnia wymogi zawarte w art. 67 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Organ działając zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2, wydając decyzję środowiskową wziął pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z jego treści wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunków realizacji przedsięwzięcia. Raport zawiera szczegółowy opis przedsięwzięcia oraz jego umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji z uwzględnieniem fauny, flory oraz znajdujących się w projektowanym rejonie prawnych form ochrony przyrody. Omawia również wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji, co czyni zadość roli, jaką spełnia w takim postępowaniu tego rodzaju dokument.

W tej sytuacji, zdaniem SKO zarzut dotyczący potencjalnego negatywnego wpływu inwestycji na otoczenie ma charakter hipotetyczny, nie poparty żadnymi dowodami. Niewystarczającym jest także powołanie się w odwołaniu na inne dokumenty, tj. publikację dotyczącą energetyki wiatrowej w kontekście ochrony krajobrazu przyrodniczego i kulturowego w województwie kujawsko-pomorskim, a także ekspertyzę odnośnie zasobów i możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia. Natomiast, jeśli konieczność sporządzenia raportu jest wynikiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - jak to miało miejsce w spornej sprawie - to inwestor zobowiązany jest go przedstawić na skutek wydania postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 5 ustawy. Zatem, to nie organ prowadzący postępowanie, ale właśnie inwestor jest odpowiedzialny za przedłożenie raportu, co skutkuje faktycznym poniesieniem kosztów jego sporządzenia przez profesjonalistę (osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną do jego wykonania). Raport przedstawiony przez inwestora ma charakter dowodu, którego nie można podważyć gołosłownie. Kwestionowanie ustaleń specjalistycznego raportu środowiskowego bez wykazania kontrodowu jest nieskuteczne. W opinii SKO jeśli skarżąca ma szereg zastrzeżeń, to powinna przedstawić raport o odmiennych wnioskach, ewentualnie inne opracowanie (kontrdowód). Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1717 /10). W rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie złożyła dowodów, które w sposób fachowy wskazałyby na wady raportu. W ocenie SKO zarzuty formułowane w stosunku do raportu, a dotyczące jego strony merytorycznej, nie poparte żadnym materiałem dowodowym nie mogą stanowić samoistnej podstawy do odmowy wydania wnioskowanej decyzji.

Raport - zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zawiera uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na:

ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze,

powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz,

dobra materialne,

zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków,

wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d.

Zdaniem organu II instancji sporządzony w sprawie raport odzwierciedla wpływ zamierzenia inwestycyjnego zarówno na elementy przyrody, jak i na otoczenie ludzi, uwzględniając fazę budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji, przy czym - co warto podkreślić -decyzja ta nie jest decyzją lokalizacyjną, a jedynie rozstrzygnięciem, które stwierdza, w jaki sposób i przy zachowaniu, jakich warunków realizacja inwestycji jest możliwa bez negatywnego wpływu na środowisko. Raport precyzyjnie wskazuje, potencjalny wpływ przedsięwzięcia na środowisko w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji (m.in. str. 80-81 raportu). Dokument zawiera szczegółowe ustalenia odnośnie wpływu inwestycji na gospodarkę wodno - ściekową, gospodarkę odpadami, wpływ na ludzi, klimat, krajobraz, rośliny, grzyby, siedliska przyrodnicze, na faunę (m.in. str. 86 - 95 raportu). Wynika z nich, że w normalnych warunkach eksploatacji przedsięwzięcia nie wystąpią ponadnormatywne uciążliwości dla wszystkich komponentów środowiska i warunków życia ludzi oraz nie zostaną naruszone interesy osób trzecich. Raport zawiera również analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Inwestor dąży do maksymalnego ograniczenia możliwości występowania konfliktów społecznych poprzez m.in.: wybór odpowiedniego miejsca lokalizacji, wybór technologii o mniejszej emisji drgań, zastosowanie turbiny wyposażonej w zabezpieczenia na wypadek silnych wiatrów.

Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego złożyła skarżąca J. Sr. – S., reprezentowana przez pełnomocnika - matkę, w której wniosła o jej uchylenie. Zarzuty te są tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu.

Ponadto skarżąca, reprezentowana także przez drugiego pełnomocnika uzupełniła powyższą skargę zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6, 7, 9, 76, 77, 80, 107 § 3, 140 K.p.a. Ponadto, na podstawie art. 142 K.p.a. zaskarżyła postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. i opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. z dnia [...] r. Dodatkowo, pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 5, 68 ust. 1 i 74 Konstytucji RP.

Poza tym zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 1 i 2, art. 141 ust. 1 i 2, art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

W piśmie wskazała, że organ II instancji miał prawo i obowiązek dokonać oceny stanowiska zajętego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który stwierdził, że "W sytuacji braku regulacji prawnych odnośnie odległości elektrowni, lokalizacja elektrowni nastąpi z pokrzywdzeniem okolicznych mieszkańców"

W ocenie pełnomocnik organy błędnie przyjęły, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącej ma charakter zabudowy zagrodowej, podczas gdy w jej ocenie jest to zabudowa jednorodzinna. Nieruchomość skarżącej, jej zdaniem, nie jest rodzinnym gospodarstwem rolnym, hodowlanym, ogrodniczym ani leśnym z budynkami gospodarczymi lub inwentarskimi. Różnica w tym aspekcie ma fundamentalne znaczenie, albowiem dla tych form zabudowy ustawodawca przyjmuje różne dopuszczalne poziomy hałasu.

Pełnomocnik ponadto do swojego pisma dołączyła opinię techniczną wykonaną przez mgr inż. wibroakustyka J. D., która w sposób przejrzysty i szczegółowy, jej zdaniem, wbrew twierdzeniom organu II instancji wykazuje, że złożony przez inwestora "Raport oddziaływania na środowisko" nie może być podstawą do wydania decyzji przez organy administracyjne.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż w niej wskazane.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, tj. zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem postępowania jest kontrola legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie dwóch turbin wiatrowych o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działek o nr ew. 145, 146, 118/1 położonych w obrębie ewidencyjnym Z., gmina A. K..

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.u.i.ś"). Ustawa określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko oraz w sprawach transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ustawa, zgodnie z art. 1, określa także zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska.

W postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach istotnym elementem są postępowania uzgodnieniowe.

Zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:

1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (...);

2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 10-19.

Organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada: 1) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku (...) (ust.2).

Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, następuje w drodze postanowienia. W postanowieniu tym regionalny dyrektor ochrony środowiska: 1) uzgadnia realizację przedsięwzięcia oraz określa warunki tej realizacji; 2) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 (ust. 3 i 4) u.u.i.ś. W stanowisku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, regionalny dyrektor ochrony środowiska lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 18a u.u.i.ś., biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności określone w ust. 5 pkt 1-3:

W myśl ust. 6 i 7 art. 77 u.u.i.ś. uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje się oraz opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 2. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz.267 zwany dalej k.p.a.) stosuje się odpowiednio. Do uzgodnienia i opinii, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 80 ust. 1 u.u.i.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Odnosząc się do zagadnienia dopuszczalności kontroli postanowienia uzgodnieniowego i opinii, Sąd w tym składzie prezentuje pogląd, że na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.u.i.ś. jest uprawniony, aby dokonać kontroli postanowienia wydanego przez RDOŚ przy okazji rozpatrywania skargi na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, poprzedzoną postanowieniem uzgodnieniowym RDOŚ (art. 135 p.p.s.a.).

W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia nie jest postanowieniem, które podlegałoby odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a (vide postanowienie NSA z 15 grudnia 2009 r., II OSK 1886/09 LEX nr 580969). Pogląd ten został wyrażony na tle stosowania art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 2 pkt 2 u.u.iś. w aspekcie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. NSA wskazał, że do kontroli przedmiotowego postanowienia będzie mogło dojść na etapie kontroli decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wskazując przy tym na art. 142 k.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. NSA, przywołując treść art. 135 p.p.s.a. podkreślił, że w przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, sąd dokonując kontroli decyzji w granicach zakreślonych cytowanym wyżej przepisem, obowiązany będzie uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa materialnego czy procesowego jakich mógł się dopuścić organ współdziałający przy wydawaniu swego postanowienia.

W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy stanowisko to zachowuje pełną aktualność. Wskazać należy, iż w myśl art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W k.p.a. sytuacja, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ uregulowana jest w art. 106, który w § 5 stanowi, że zajęcie stanowiska przez organ opiniujący (uzgadniający) następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Stosownie jednakże do przepisu art. 77 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 3 października 2008r. u.u.i.ś. do postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Oznacza to, że ustawodawca regulując procedurę dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przez wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 k.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Nie zostało jednocześnie wyłączone stosowanie w tym przypadku normy art. 142 k.p.a., w konsekwencji postanowienie RDOŚ w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne jak i negatywne) może zostać przez stronę zaskarżone w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (vide wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt. 445/14).

Reasumując należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu zachodzą przesłanki do rozpoznania zarówno skargi na decyzję SKO we W. z [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy A. K. z dnia [...] r., jaki i postanowienia wydanego w ramach postępowania uzgodnieniowego przez RDOŚ w B. z dnia [...] r. – art. 135 p.p.s.a.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w samej skardze, jak i w treści pisma z dnia 25 listopada 2013 r., stanowiącego uzupełnienie uprzednio wniesionej skargi zarzuty zostały sformułowane w sposób ogólny i odnoszą się do wszystkich zaskarżonych decyzji w ramach toczącego się postępowania administracyjnego.

W toku postępowania organ I instancji, uwzględniając wskazania zawarte w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określając równocześnie zakres tego raportu. Inwestor przedstawił do oceny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę była, więc w szczególności wnikliwa i wszechstronna analiza przedstawionego raportu, a także podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości, co do jakości i wyników tego raportu.

Wyniki dokonanej przez organ analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym nie tylko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., ale również z uwzględnieniem szczególnych wymogów wskazanych w art. 85 u.i.o.ś. Raport nie stanowi, bowiem opinii biegłego, gdyż ustawa nie wymaga sporządzenia go przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, lecz jest dowodem prywatnym, podlegającym ocenie przez organ rozpoznający sprawę.

Aby zapewnić organowi możliwość jak najpełniejszej oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu.

Wynika to wprost z art. 81 u.i.o.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.

Tymczasem organy obu instancji, jak również organy uzgadniające analizując raport pominęły, że brak w nim tego właśnie jednego z podstawowych elementów wymienionych w art. 66 ust. 1 u.i.o.ś., tj. racjonalnego wariantu alternatywnego, a także określenia przewidywanego jego oddziaływania na środowisko.

W raporcie znajduje się jedynie opis jednego wariantu alternatywnego. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantu proponowanego przez wnioskodawcę.

Zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami możliwymi do zrealizowana oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 u.o.i.ś. określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, gdyż wariant nierealny nie oddziałuje na środowisko. Nie o taki zatem wariant chodzi w cyt. przepisie.

To wszystko prowadzi do wniosku, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.i.ś. nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie mogło być realizowane.

Skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy oraz wariant polegający na niepodejmowaniu niemożliwego do realizacji przedsięwzięcia, a także skoro z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 u.o.i.ś. wynika, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, szczególnie istotne jest rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym.

Istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie bez powodu ustawodawca w art. 85 ust. 2 u.o.i.ś. uregulował uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w sposób szczególny w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc m.in., że w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

W sposób oczywisty powyższe rozważania odnoszą się również do postanowienia uzgodnieniowego wydanego przez RDOŚ w B. z dnia [...] r., który nie dostrzegł istotnego braku przedłożonego raportu, o którym mowa powyżej.

Reasumując, skoro raport zawiera jedynie jeden wariant, to już tylko z tego powodu organy nie mogły dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zaakceptowanie odmiennego poglądu doprowadziłoby do wyrażenia zgody na ewidentną próbę obejścia przepisów, gdyż inwestor obok wariantu dla siebie korzystnego mógłby zawsze zaoferować inny, niemożliwy do realizacji, co powodowałoby konieczność wyboru jedynie jednego wariantu, tj. możliwego do wykonania i korzystniejszego dla inwestora.

Brak wariantowania jest w sprawie niniejszej szczególnie istotnym brakiem, gdyż zaproponowane przedsięwzięcie znajduje się w odległości jedynie 220 m od zabudowań mieszkalnych, co w świetle stanowiska RDOŚ w B. zalecającego konsekwentnie rozważenie zwiększenia tej odległości (odwołującego się w tym zakresie do opracowania Kujawsko-Pomorskiego Biura Planowania Przestrzennego i Regionalnego we Włocławku "Województwo kujawsko-pomorskie. Zasoby i możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii" zalecającego istnienie strefy buforowej 1000 m) winno skłonić organy do szczególnie wnikliwego rozpoznania sprawy.

Ponadto budzi wątpliwości Sądu treść opisu analizowanych "wariantów" na str. 52-54 raportu. Na str. 53 raportu wskazano, że dla planowanego przedsięwzięcia przewiduje się następujące racjonalne warianty alternatywne: budowę źródła energii elektrycznej w oparciu o technologie konwencjonalne (turbiny parowe lub gazowe, zasilane paliwami stałymi, ciekłymi lub gazowymi). W raporcie stwierdzono, że alternatywnym wariantem dla przedmiotowego przedsięwzięcia było postawienie dwóch turbin o mocy do 225 kW. Bez dokonywania jakiejkolwiek analizy stwierdzono, że ten wariant został odrzucony, ponieważ wariant opracowany przez inwestora jest z wielu względów korzystniejszy. Na str. 54 raportu podano, że powyższy wariant zakłada posadowienie turbin w odległości znacznie przekraczającej 500 m od zabudowy mieszkalnej. Rozpatrując ten wariant inwestor przyjął odległość 1000 m. pomiędzy turbiną, a najbliższą zabudową mieszkalną. Jak widać z powyższego zapisy raportu są na tyle lakoniczne i nieprecyzyjne, że RDOŚ w B. pismem z dnia 13 maja 2013 r. wystąpił do inwestora o stosowne wyjaśnienia do raportu, podobnie postąpił PPIS w A. K. pismem z dnia 17 maja 2013 r. W ocenie Sądu wyjaśnienia do raportu odnośnie wariantowania nie są wystarczające, jednakże organy opiniujące je zadowoliły się nimi, zaś organy obu instancji nie dostrzegły tej nieścisłości.

Oddzielnym problemem też pozostaje, czy organy mogły w ogóle wzywać inwestora o wyjaśnienia poszczególnych kwestii raportu, czy też powinny bazować na jego pierwotnej wersji, ponieważ w ocenie składu orzekającego organy mogły wezwać inwestora do sprostowania oczywistych omyłek, czy też błędów pisarskich albo rachunkowych, lecz nie do wyjaśniania kwestii merytorycznych, które powinny znajdować się w jego treści. Jakiekolwiek merytoryczne "wyjaśnienia" raportu, będące jego niezbędnym uzupełnieniem, powinny skutkować przedstawieniem raportu w jego aktualnej treści z konsekwencjami proceduralnymi, związanymi z jego oceną według zmienionej treści, na danym etapie procedowania.

W rozpoznawanej sprawie, jak należy stwierdzić, sporządzony raport nie stanowi samodzielnego dokumentu, który to kompleksowo przedstawiałby zagadnienia niezbędne do oceny w procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lecz zawiera braki.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz decyzja ją poprzedzająca Wójta Gminy A. K., jak i postanowienie uzgadniające RDOŚ w B. naruszają przepisy art. 6 i art. 7 K.p.a. (opisane wyżej działanie organów nie może być bowiem uważane za budzące zaufanie do władzy publicznej, która winna stać na straży praworządności) i art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag dotyczących w szczególności konieczności zawarcia w raporcie oddziaływania na środowisko przynajmniej dwóch, racjonalnych (możliwych do zrealizowania) wariantów inwestycji.

Natomiast zarzuty zawarte w skardze należało uznać za niezasadne.

Dla zrozumienia istoty sprawy należy mieć na względzie, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest tylko jednym z etapów procesu inwestycyjnego, a jej wydanie następuje m.in. przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 72 u.i.o.ś.). Decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego. Nie stanowi ona jednak aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Reasumując, należy stwierdzić, że analizowana decyzja nie jest decyzją lokalizacyjną, a jedynie rozstrzygnięciem, które stwierdza, w jaki sposób i przy zachowaniu, jakich warunków realizacja inwestycji jest możliwa, bez negatywnego wpływu na środowisko.

W kolejnym zarzucie skarżąca odwołując się do autorytetu kilkunastu wymienionych w skardze naukowców i ich opracowań wskazuje na negatywne oddziaływanie elektrowni wiatrowych na zdrowie człowieka.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na zasadę, jaka wynika z reguł dowodowych postępowania administracyjnego, iż strona dla uwiarygodnienia swego stanowiska powinna przedstawić dowód na jego potwierdzenie. Inicjatywa dowodowa nie polega przy tym na przedstawieniu jakichkolwiek dowodów. Miarodajnym i wiarygodnym sposobem w zakresie kwestionowania merytorycznej treści raportu, byłoby przedłożenie przez podnoszącego zarzut w toku toczącego się postępowania administracyjnego innego raportu lub opracowań, w którym dokonana byłaby szczegółowa analiza zagadnień oraz sformułowane wnioski, które w oczywisty sposób sprzeczne byłyby z treścią raportu przedłożonego przez inwestora. Podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach stron mają, bowiem wynikająca z przepisów o postępowaniu dowodowym możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko, np. w postaci kontr opinii.

Jak wynika z wyroku NSA z dnia 18 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 383/08, LEX nr 526577), aby zarzut o wadliwości raportu nie był gołosłowny, to powinien być poparty ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Takiego rodzaju dowodu strona skarżąca na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiła, czym uniemożliwiła ustosunkowanie się organów do ewentualnych takich dowodów jeszcze przed wydaniem decyzji. Działania podjęte przez stroną już po wydaniu decyzji należało uznać za spóźnione.

Z treści raportu wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunków realizacji przedsięwzięcia.

Raport zawiera szczegółowy opis urządzenia, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji z uwzględnieniem fauny, flory oraz znajdujących się w projektowanym rejonie prawnych form ochrony przyrody. Omawia również wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji, co czyni zadość roli, jaką spełnia w takim postępowaniu tego rodzaju dokument.

Wskazać trzeba, że analizowany raport był też przedmiotem merytorycznej oceny przez organy współdziałające i kompetentne w przedmiocie ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzi. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. K. uzgodnili realizację przedsięwzięcia przy spełnieniu określonych uzgodnieniami warunków.

Prognozowana lokalizacja elektrowni wiatrowej nie może powodować przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu w środowisku. Art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150) stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie, zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Sposób ustalania wartości wskaźnika hałasu określa natomiast Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wskaźnika wartości hałasu LDWN (Dz. U. Nr 215, poz. 1414). W przedmiotowej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zastrzeżono, że po uruchomieniu projektowanej turbiny należy wykonać pomiary poziomów hałasu w porze nocnej i dziennej na kierunku najbliższej zabudowy mieszkaniowej, co stanowi dodatkową gwarancję nieprzekroczenia dopuszczalnych w tym zakresie norm.

W świetle treści raportu odległość lokalizacji inwestycji w stosunku do zabudowań skarżącej z punktu widzenia zachowania norm hałasu jest wystarczająca.

W raporcie nie stwierdzono również negatywnego oddziaływania infradźwięków oraz tzw. efektu migotania cienia na skutek zlokalizowania inwestycji w odległości 220 m od zabudowań skarżącej.

Mając jednakże na uwadze stwierdzone braki raportu w zakresie uwzględnienia wariantowości powyższe czynniki oddziaływania na środowisko powinny być poddane powtórnej analizie, albowiem stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów.

Również nie jest zasadny zarzut skarżącej odnośnie kwestionowania twierdzenia organów, że teren na którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie, jak i teren sąsiedni ma charakter terenu o zabudowie zagrodowej.

Stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska kwalifikacji terenów dokonuje się na podstawie ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku zgodnie z wymogami art. 115 tejże ustawy, który stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania tego i sąsiednich terenów.

Dla terenów położonych w miejscu realizacji przedsięwzięcia tj. na działkach nr 145, 146 i 118/1 w miejscowości Z. obręb Z., gmina A. K., zgodnie z treścią pisma Wójta Gminy A. K. z dnia 22 maja 2013 r., nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W wyniku dokonanej analizy terenu organ uznał, że z uwagi na fakt, iż przeważająca cześć miejscowości nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego oraz znajduje się na nim zabudowa zagrodowa to, obszar działki objętej inwestycją oraz terenów sąsiednich należy do terenu zabudowy zagrodowej - dla którego zgodnie z w/w rozporządzeniem poziom dopuszczalny hałasu wynosi 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocy.

Jak wynika z powyższego organ stosownie do treści art. 114 Prawo ochrony środowiska dla oceny charakteru terenu nie mógł wziąć pod uwagę tylko i wyłącznie charakteru terenu czy też zabudowy działki skarżącej, lecz stosownie do zapisów ww. ustawy charakter przeważającego rodzaju terenu, na którym to zabudowa, jak należy stwierdzić, ma charakter zagrodowy.

Twierdzenie skarżącej, że na jej nieruchomości budynki mają charakter zabudowy jednorodzinnej w rozumieniu definicji rodzaju zabudowy ujętej w § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w niniejszej sprawie jest bez znaczenia.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że w przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), jak i ustawie Prawo ochrony środowiska pojęcie zabudowy zagrodowej, jak i jednorodzinnej nie zostało zdefiniowane.

Ponadto przepisy art. 113 – 115 ustawy Prawo ochrony środowiska odnoszą się nie do charakteru budynku znajdującego się na danym terenie, a w szczególności czy jest to budynek o charakterze jednorodzinnym, czy też o charakterze zagrodowym, ale odnoszą się do przeznaczenia rodzaju terenów, a zatem czy teren jest przeznaczony do zabudowy o charakterze jednorodzinnej, czy też zabudowy zagrodowej. Samo zlokalizowanie budynku mającego charakter jednorodzinny na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową nie zmienia, w ocenie Sądu przeznaczenia, czy też funkcji samego terenu.

W ocenie Sądu, przedstawiony materiał dowodowy, potwierdza stanowisko wyrażone przez zarówno Wójta Gminy A. K. w piśmie z dnia 22 maja 2013 r., jaki i Wójta Gminy R. w piśmie z dnia 21 maja 2013 r., że tereny na których ma być zlokalizowana inwestycja, jak i tereny sąsiednie mają charakter terenów zabudowy zagrodowej.

Okoliczność ta, jak należy przyjąć, ponadto została przyznana na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. przez pełnomocnika skarżącej do protokołu stwierdzeniem, na pytanie Sądu o przeważający charakter zabudowy w terenie oddziaływania inwestycji, że "jest to wieś, czyli przeważa zabudowa zagrodowa, natomiast w najbliższym sąsiedztwie znajduje się zabudowa jednorodzinna".

Nie podlegał również uwzględnieniu zarzut skarżącej, że nie mogła ona zweryfikować danych ujętych w raporcie w wyliczeniach tabelarycznych, albowiem zostały one przedstawione w języku angielskim.

Przeczy temu zarówno treść składanych pism w toku postępowania administracyjnego, jak i sama treść skargi, z których to wynika, że skarżąca nie tylko prawidłowo odczytała te wyliczenia, ale również poddała je analizie. Mogła również zwrócić się o dokonanie przetłumaczenia konkretnego dokumentu, czego jednakże nie uczyniła w toku całego postępowania. Ponadto niezbędne dane w zestawieniach tabelarycznych są wyrażone w postaci liczb i oznaczenia literowego, które są wspólne zarówno dla języka polskiego, jak i angielskiego, a dodatkowo są omówione w raporcie w języku polskim.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia wyroku.