Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 423/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-09-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art.245 par.1, art. 246 par.1 pkt 1 i 2, art.255, 254 par.1 oraz 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 500 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że nie stać go na pokrycie wpisu od skargi, gdyż posiada liczne zobowiązania finansowe, a prowadzona przezeń działalność gospodarcza w ubiegłym roku przyniosła stratę.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wraz z nimi mieszka piętnastoletni syn żony skarżącego. Domownicy utrzymują się z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego określonych przez niego na 619 zł miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę jego żony wynoszącego 1126 zł. Wydatki stałe rodziny określił na 860 zł. Podał jednocześnie, że posiada zajęcia komornicze na kwotę około 200.000 zł.

Z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie Referendarza sądowego, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako P.p.s.a.), wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w okresie od stycznia do maja 2008 roku przynosiła stratę. Miesięczne stałe koszty prowadzenia działalności gospodarczej podane przez skarżącego składają się na kwotę 17.092 zł. Skarżący zaliczył do nich wydatki na czynsze za najem lokali, opłaty na ubezpieczenie społeczne, wydatki na paliwo, wodę, prąd oraz ogłoszenia w prasie jak również opłatę leasingową za samochód służący "do rozwozu towarów w firmie".

Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 roku Referendarz Sądowy oddalił wniosek wskazując, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe. W sprawie skarżący nie wykazał istnienia przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Wniosek skarżącego dyskredytują sprzeczności wynikające ze złożonych przez niego twierdzeń i dokumentów.

Z zestawienia kosztów prowadzonej działalności nie wynika, by przychód umniejszano o odpisy amortyzacyjne, czy też inne wartości nie związane z poniesieniem wydatków. Za koszty działalności gospodarczej skarżący uznaje jedynie koszty faktycznie poniesione, gdyż taka przesłanka wprost wynika z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 roku Nr 14 poz. 350). Za ubiegły rok skarżący również wykazał stratę w wysokości 23.364,62 zł, a rachunki bankowe skarżącego wykazują saldo w wysokości 1 zł. Powyższe sprzeczności uzasadniają z kolei sformułowanie wniosku, iż skarżący bądź to nie wykazuje w przedstawionych zestawieniach danych odzwierciedlających rzeczywistą wartość przychodów z działalności gospodarczej, bądź alternatywnie, w razie uznania tej wartości za prawdziwą, iż posiada przemilczane w złożonym oświadczeniu źródła finansowania swych wydatków.

Zdaniem Referendarza sądowego wątpliwość, co do twierdzonej trudnej sytuacji majątkowej skarżącego pogłębia fakt, że skarżący korzysta na podstawie umowy leasingu z luksusowego samochodu osobowego (wynika to, ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu umowy leasingu) i wiąże się z opłatą miesięczną w wysokości 2.800 zł.

Z tych względów uznano, że przedstawione przez skarżącego dokumenty i złożone oświadczenia nie pozwalają na poczynienie niewątpliwych ustaleń dotyczących jego sytuacji majątkowej, co w konsekwencji nakazuje uznać, iż skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

W sprzeciwie wniesionym z zachowaniem terminu skarżący, wnosząc o uchylenie postanowienia i zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego, wskazał, że na poniesienie wpisu nie pozwala mu sytuacja materialna i rodzinna. Podał, że w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym, na podstawie tych samych dokumentów, które złożył w tej sprawie, uzyskał zwolnienie od wpisu w kwocie 30 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a. między innymi, zwolnienie od kosztów sądowych. Jego zakres częściowy, zgodnie z art. 245 § 3 oraz § 4 P.p.s.a., może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej.

W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny.

Sąd podziela stanowisko, ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 roku, II FSK 741/06).

Trafne jest jednak wyrażone, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Referendarza Sądowego stanowisko, iż analiza sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego przeprowadzona na podstawie treści oświadczenia, dołączonych dokumentów oraz dokumentów zawartych w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, iż istnieją podstawy do przyjęcia, że poziom dochodów skarżącego jest wyższy niż deklarowany. Regularne opłacanie raty leasingowej na samochód warty, w 2007 roku, 109.000 zł jest tego dostatecznym dowodem.

Fakt zwolnienia skarżącego od wpisu od w innej sprawie, prowadzonej przez sąd powszechny nie jest, sam przez się, wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku. Ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa bowiem na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskujący powinien podjąć czynności mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje. Z treści sprzeciwu nie wynikają żadne inne okoliczności, które prowadziłyby do odmiennej oceny, niż wyrażona została w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2008 roku, choć skarżący po zapoznaniu się z jego treścią, miał pełną możliwość jej zakwestionowania, w szczególności przez odniesienie się do kwestii leasingu, czy kosztów prowadzonej działalności.

Dlatego należy uznać, że poniesienie w sprawie kosztów sądowych, na tym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 500 zł, jest dla skarżącego możliwie, także w stopniu nie powodującym uszczerbku w utrzymaniu jego i rodziny.

Z tych względów na podstawie art. 245 § 1, 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 254 § 1, 255 oraz 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.