Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 159/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 12 § 1, art. 35, art. 37, art. 64 § 2, art. 64 § 3 a, art. 77,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 149 § 1 a, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. J. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku T. J. z [...] października 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] i decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz T. J. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...]czerwca 2021 r., T. J. (powoływany dalej również jako: "skarżący", "strona skarżąca") reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (powoływanego dalej również jako: "organ", "Minister") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. nr [...], odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej obecnie działki nr [...] i nr [...], o pow. łącznej [...] m2, obręb [...][...], uregulowane w księdze wieczystej nr [...].

W skardze T. J. wniósł o: 1) wyznaczenie Ministrowi Rozwoju, Pracy i Technologii trzydziestodniowego terminu, liczonego od dnia zwrotu akt z Sądu, do wydania decyzji w postępowaniu nadzorczym; 2. stwierdzenie, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności; 3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej.

W uzasadnieniu wskazał, że [...] października 2020 r. drogą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP), wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanych decyzji i od tego czasu biegnie trzydziestodniowy termin na załatwienie przez organ sprawy i wydanie decyzji. Podniósł, że pomimo upływu ponad miesiąca od zgłoszenia żądania, skarżący nie otrzymał żadnej korespondencji w sprawie, organ nie wskazał też terminu jej załatwienia. Sprawa nie została również zakończona poprzez wydanie decyzji. Zwrócił uwagę, że ostatnią czynnością podjętą przez Ministra było zwrócenie się o akta do dwóch organów, co miało miejsce [...] listopada 2020 r. Wobec braku działania organu, pismem z [...] listopada 2020 r. - wniesionym za pośrednictwem platformy ePUAP - skarżący wniósł ponaglenie. Wskazując na powyższe wniósł o uwzględnienie skargi w całości.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie.

W uzasadnieniu pisma wskazał, że decyzją z [...] września 2019 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] - wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego reprezentowanego przez radcę prawnego M. F. z [...] lutego 2019 r., orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...] i nr [...], o pow. łącznej [...] m2, obręb [...][...], uregulowane w księdze wieczystej nr [...]. Decyzja Prezydenta została zakwestionowana przez skarżącego odwołaniem z [...] września 2019 r. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda [...], decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z [...] października 2020 r., wniesionym za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. We wniosku podniósł, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa - decyzja Prezydenta - z uwagi na to, że odmówiono w niej zwrotu nieruchomości, zbędnej na cel wywłaszczenia, a decyzja Ministra - z uwagi na to, że utrzymała w mocy wadliwą decyzję.

Dalej organ wskazał, że wniosek radcy prawnego M. F. - pełnomocnika T. J., zawierał błędny adres skrzynki elektronicznej ePUAP. Zauważył też, że nie zawierał pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego, spełniającego wymogi zawarte w art. 33 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – powoływanej dalej jako: "kpa").

Pismem z [...] listopada 2020 r. nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o przesłanie całości akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Jednocześnie, pismem z [...] listopada 2020 r. nr [...], organ wystąpił do Urzędu Miasta [...] o przesłanie całości akt sprawy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] - wykonującego zadanie z zakresu administracji publicznej, z [...] września 2019 r. nr [...].

T. J., reprezentowany przez radcę prawnego M. F., pismem z [...] listopada 2020 r., złożył ponaglenie w związku z bezczynnością Ministra.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. nr [...], organ wystąpił do pełnomocnika skarżącego, o nadesłanie, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, oryginału (względnie uwierzytelnionej kopii) pełnomocnictwa do reprezentowania T. J. przed Ministrem Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiotowej sprawie. Pismo zostało wysłane na adres poczty elektronicznej ePUAP, podany przez radcę prawnego M. F. we wniosku z [...] października 2020 r.

Pismem z [...] czerwca 2021 r., T. J., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...].

Minister, działając na podstawie art. 64 kpa, pismem z [...] czerwca 2021 r. nr [...], skierowanym na adres tradycyjny radcy prawnego M. F., ponownie wezwał do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, poprzez nadesłanie oryginału (względnie uwierzytelnionej kopii) pełnomocnictwa do reprezentowania T. J. przed Ministrem informując jednocześnie, że z uwagi na podanie błędnego adresu elektronicznej skrzynki ePUAP we wniosku z [...] października 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz piśmie z [...] listopada 2020 r., dotyczącym ponaglenia w związku z bezczynnością Ministra w sprawie, pismo z dnia [...] grudnia 2020 r. nie zostało skutecznie doręczone adresatowi.

Organ zauważył, że zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Ponadto, zgodnie z art. 63 § 3a pkt 3 kpa, podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno zawierać adres elektroniczny wnoszącego podanie. Minister przywołał również treść art. 64 § 2 kpa, wskazując, że w sytuacji braków formalnych podania, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, wraz z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Dalej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ skonstatował, że wniosek zawierający wady formalne nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania, a poprzez to eliminuje powinność organu do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 104 kpa. W takiej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw do zarzucenia mu bezczynności, gdyż nie miał on możliwości wszczęcia postępowania objętego wnioskiem z [...] października 2020 r., do czasu usunięcia braków formalnych przez wnioskodawcę. Tym samym za nieuzasadniony, w ocenie Ministra, uznać należy zarzut podniesiony w skardze z [...] czerwca 2021 r., że organ dopuścił się bezczynności.

Zarządzeniami z [...] sierpnia 2021 r. i z [...] września 2021 r. Sąd wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy, poprzez nadesłanie wydruków weryfikacji podpisów elektronicznych złożonych przez radcę prawnego M. F. pod: wnioskiem z [...] października 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2019 r. nr [...] (nadesłanego do organu drogą środków komunikacji elektronicznej – ePUAP) oraz wydruku weryfikacji podpisu elektronicznego, złożonego przez ww. pełnomocnika skarżącego pod ponagleniem z [...] listopada 2020 r., a także urzędowych poświadczeń przedłożenia (UPP) ww. pism

W odpowiedzi na pierwsze wezwanie Minister, za pośrednictwem operatora pocztowego (Poczta Polska S.A.), nadesłał dwa wydruki zrzutu ekranu (odwzorowań zapisów aktualnego obrazu wyświetlanego na monitorze komputera), opisując je jako: "wydruki weryfikacji podpisu elektronicznego" – pismo organu z [...] sierpnia 2021 r. Następnie, przy piśmie z [...] października 2021 r., wniesionym drogą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP), organ przekazał żądane dokumenty w postaci 11 załączników, wraz z plikami zawierającymi dowody złożenia podpisów elektronicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 ppsa). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 – 3 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (12 § 1 kpa), a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).

Wskazać tu trzeba, że przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji. Załatwienie sprawy może polegać na pozostawieniu podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Czynność taka jak wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 (publ.: ONSAiWSA z 2014 r. nr 1, poz. 2) podlega kontroli w ramach skargi na bezczynność. Zgodnie z uzasadnieniem ww. uchwały w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2, bądź w art. 64 § 3 a kpa), pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.

Objęcie przedmiotem postępowania bezczynności w tego rodzaju sprawie należy uznać, zdaniem Sądu, za dopuszczalne. Również skargę uznać należy za dopuszczalną, bowiem skarżący jej wniesienie poprzedził, skierowanym do organu (art. 37 kpa), ponagleniem z [...] listopada 2020 r. – a więc wyczerpał tryb.

W ramach rozpoznawanej skargi zadaniem Sądu jest więc ocena, czy w okolicznościach faktycznych sprawy Minister zasadnie ocenił wniosek T. J., reprezentowanego przez radcę prawnego M. F., jako obarczony brakami formalnymi, a w konsekwencji czy na moment rozpoznawania skargi pozostawał w bezczynności.

W świetle art. 63 § 1 kpa, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2070 ze zm. – powoływana dalej jako: "ustawa o informatyzacji"). Podaniami są więc oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania, kierowane do organu administracji publicznej, zawierające minimum elementów wymaganych przez prawo (wskazanie osoby, od której podanie pochodzi, jej adres, żądanie - np. wszczęcia postępowania, rozpatrzenia odwołania, ponaglenie, żądanie przywrócenia terminu, żądanie zawieszenia postępowania oraz podpis wnoszącego).

Wniosek skarżącego z [...] października 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i Prezydenta Miasta [...], bezspornie należy do kategorii określonej art. 63 § 1 kpa - stanowi bowiem żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego. Pismo to zostało wniesione do organu w trybie art. 63 § 3a pkt 1 kpa, a więc powinno zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej. Podpis warunkuje stwierdzenie, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Przy czym, brak podpisu strony pod podaniem nie pozbawia pisma charakteru procesowego, wskazującym na intencje wnoszącego. Stanowi jedynie brak formalny, który powinien zostać usunięty we właściwym trybie i terminie. Nieusunięcie tego uchybienia powoduje natomiast wadę uniemożliwiającą wywołanie skutku prawnego wniesionego podania. W konsekwencji żądanie, które nie zostało podpisane, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, przede wszystkim zaś nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia. Nie oznacza to jednak, że w odniesieniu do takiego pisma organ nie ma żadnych obowiązków procesowych, bowiem jak stanowi art. 64 § 2 kpa, jeżeli mimo wezwania podanie nadal nie spełnia wymogów formalnych, organ powinien zawiadomić stronę, że jej podanie pozostawia się bez rozpoznania. Dopiero pismo informujące o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 kpa, stanowi załatwienie postępowania zainicjowanego złożonym podaniem.

Podanie w formie dokumentu elektronicznego powinno być podpisane odpowiednią sygnaturą elektroniczną. Do podpisów elektronicznych, którymi obecnie mogą być podpisywane elektroniczne podania, należy przede wszystkim kwalifikowany podpis elektroniczny. Zgodnie z art. 3 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2014/910 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U.UE.L.2014.257.73 – powoływane dalej jako: "eIDAS") "kwalifikowany podpis elektroniczny" oznacza zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Podpis taki dla wywołania skutków prawnych musi spełniać wymogi określone zarówno dla zaawansowanego podpisu elektronicznego (art. 3 pkt 11w zw. z art. 26 rozporządzenia eIDAS), jak i dla zwykłego podpisu elektronicznego (art. 3 pkt 10 rozporządzenia eIDAS). Podpis taki powinien więc być złożony za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisów elektronicznych i opierać się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Stosownie do art. 3 pkt 23 rozporządzenia eIDAS, kwalifikowane urządzenie do składania podpisu elektronicznego oznacza urządzenie do składania podpisu elektronicznego, które spełnia wymogi określone w załączniku II do rozporządzenia eIDAS - jest np. karta inteligentna lub token USB. Kwalifikowany podpis elektroniczny powinien też opierać się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Według art. 3 pkt 15 rozporządzenia eIDAS "kwalifikowany certyfikat podpisu elektronicznego" stanowi certyfikat podpisu elektronicznego, który jest wydawany przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania i spełnia wymogi określone w załączniku I do rozporządzenia eIDAS.

Zgodnie z art. 25 ust. 2-3 rozporządzenia eIDAS, wyłącznie kwalifikowany podpis elektroniczny wywołuje skutki prawne równoważne złożeniu podpisu własnoręcznego. Podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych (ust. 1 eIDAS). Zauważyć też trzeba, że podpis, wydany w jednym państwie należącym do Unii Europejskiej, uznawany jest także za kwalifikowany podpis elektroniczny we wszystkich pozostałych państwach członkowskich UE. W celu sprawdzenia poprawności, a przez to skuteczności prawnej kwalifikowanego podpisu elektronicznego sygnaturę tę można poddać określonemu w art. 32 rozporządzenia eIDAS procesowi walidacji (weryfikacji poprawności podpisu).

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że działania Ministra w zakresie oceny poprawności formalnej wniosku T.J., reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego M. F., nie były prawidłowe.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wniosek z [...] października 2020 r. został prawidłowo skierowany za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (ePUAP) na adres elektronicznej skrzynki podawczej organu.

Podanie, wbrew zawartemu w odpowiedzi na skargę twierdzeniu organu, zgodnie z art. 63 § 2 kpa, zawierało określenie wnioskodawcy – T.J., reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego M. F., wskazanie adresu (skarżącego oraz pełnomocnika – do doręczeń za pośrednictwem operatora pocztowego i ePUAP) i żądanie (stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Prezydenta Miasta [...] i Wojewody [...]). Do pisma przewodniego załączono prawidłowo podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym: wniosek oraz pełnomocnictwo, spełniające wymogi z art. 33 kpa. Wprawdzie w aktach administracyjnych sprawy, nadesłanych przy odpowiedzi na skargę [...] lipca 2021 r. (data wpływu sprawy do Sądu), brak było dowodów dokonania walidacji prawidłowości podpisów przez organ, jednak dokumenty te zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym (zgodnym z art. 25 ust. 2 eIDAS), co jasno wynika z treści raportów weryfikacji podpisów, posiadających status weryfikacji "pozytywny", a przekazanych do Sądu przez Ministra, przy piśmie z 13 października 2021 r., drogą środków komunikacji elektronicznych (ePUAP). Podkreślenia wymaga, że taką właśnie kwalifikowaną sygnaturą podpisu elektronicznego radcy prawnego M. F. opatrzone zostały: "wniosek nieważnościowy.docx.xades", "pełnomocnictwo T.J.pdf" – z [...] października 2020 r., a także "ponaglenie.pdf" – z [...] listopada 2020 r. Nadto, każdy z wyżej wskazanych dokumentów, już w dacie wpływu do organu został prawidłowo podpisany przez radcę prawnego M. F., o czym świadczą wpisane w rubrykę "data złożenia podpisu" daty, odpowiednio: "[...]" – dotycząca złożenia podpisu pod wnioskiem, "[...]"– pełnomocnictwa oraz "[...]".

Zdaniem Sądu pismo skarżącego z [...] października 2020 r., załączone do niego pełnomocnictwo, a także ponaglenie z [...] listopada 2020 r. uznać należy za skutecznie wniesione i niosące ze sobą skutki prawne z art. 25 ust. 2 eIDAS. Skoro zaś złożone podanie nie zawierało wad formalnych, Minister był zobligowany do podjęcia działań w celu jego rozpatrzenia i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, wystosowanie do pełnomocnika skarżącego drogą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP) przez Ministra pisma z [...] grudnia 2020 r., stanowiącego wezwanie do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku, pozbawione było podstaw prawnych. Podobnie, za bezzasadne uznać należy, skierowane do strony za pośrednictwem operatora pocztowego, już po wniesieniu skargi na bezczynność, pismo organu z [...] czerwca 2021 r., ponawiające powyższe wezwanie i informujące o skutkach prawnych z art. 64 § 2 kpa (pozostawieniu wniosku bez rozpoznania) w razie jego niewykonania.

W ocenie Sądu Minister w sposób nieprawidłowy dokonał kontroli formalnej wniosku o stwierdzenie nieważności z [...] października 2020 r. bezzasadnie uznając go za obarczony brakami, co spowodowało brak działań skierowanych na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Konsekwencją przyjęcia takiej oceny jest stwierdzenie bezczynności organu administracji, która na zdaniem Sądu, ma charakter rażący. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz aktu Wojewody [...] wpłynął do organu [...] października 2020 r., od tej też daty rozpoczął się, określony w art. 35 § 3 kpa, bieg terminu do załatwienia sprawy. Tymczasem Minister, od tej daty nie wszczął postępowania w zakresie rozpoznania złożonego żądania, nie przeprowadził też żadnych istotnych czynności procesowych, zmierzających do merytorycznego wyjaśnienia. Organ swoje działania w sprawie ograniczył do wystosowania dwóch pism z [...] listopada 2020 r., kierowanych do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. oraz do Urzędu Miasta [...] o przesłanie całości akt sprawy oraz skierowania do skarżącego wezwania z [...] grudnia 2020 r., do uzupełnienia braku formalnego wniosku z [...] października 2020 r., w trybie art. 63 § 2 kpa. Wezwanie to nie zostało skutecznie doręczone, co również nie spowodowało żadnej reakcji Ministra, polegającej chociażby na przesłaniu go za pośrednictwem operatora pocztowego. Zauważyć przy tym należy, że pierwsze czynności zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy organ podjął z dniem złożenia przez stronę skarżącą ponaglenia ([...] listopada 2020 r.). Kolejne, zdaniem Sądu bezzasadne, działanie organu miało miejsce dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność – [...] czerwca 2021 r., a więc po upływie ponad pół roku od złożenia żądania z [...] października 2020 r. Polegało ono na ponowieniu wezwania z [...] grudnia 2020 r. za pośrednictwem operatora pocztowego.

Podejmując zbędne czynności procesowe skarżony organ w żadnym zakresie nie odniósł się do oczekiwań strony wynikających ze złożonego ponaglenia, w szczególności nie udzielił stronie żadnych informacji o rzeczywistych przeszkodach w załatwieniu sprawy niezwłocznie, a także niezałatwienia jej pomimo upływu ustawowego dwumiesięcznego terminu określonego dla spraw szczególnie skomplikowanych. Od dnia przekazania akt sprawy Ministrowi ([...] grudnia 2020 r.) do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę ([...] lipca 2021 r.) znacznie przekroczony został dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej. Na dzień wyrokowania w aktach sprawy nie było też dowodów potwierdzających podejmowanie przez Ministra czynności mających na celu przygotowanie sprawy do jej merytorycznego załatwienia.

Powyższe obliguje Sąd do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ppsa, a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie, stwierdzenia stanu bezczynności, a także oceny jej charakteru.

Brak podejmowania w ustawowych terminach działań ukierunkowanych na rozpatrzenie wniosku i załatwienie sprawy oraz jednoczesne podejmowanie działań zbędnych na gruncie dokumentów włączonych do akt administracyjnych oraz skutecznie złożonego wniosku z [...] października 2020 r., Sąd ocenił, jako przejaw opieszałości, której nie da się pogodzić z zasadą szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 i § 2 kpa). Powyższe przesądziło o słuszności żądań skargi, albowiem postępowanie w sprawie z przyczyn leżących po stronie organu toczy się dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia w rozumieniu art. 12, art. 35 § 3 oraz art. 37 § 1 pkt 1kpa.

W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 ppsa). W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy, bezczynność Ministra przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo (art. 149 § 1a ppsa). Z takim naruszeniem mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty i dostrzegalny już na "pierwszy rzut oka" dla przeciętnego obserwatora można stwierdzić, że sposób postępowania organu stanowi drastyczne zaprzeczenie wynikającej z art. 12 kpa zasady szybkości i prostoty postępowania.

Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy organu i że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczynił się skarżący (strona postępowania). Oznacza to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13).

Wyznaczając termin w jakim organ winien rozpoznać wniosek nieważnościowy, Sąd wziął pod uwagę charakter sprawy (nadzór) oraz realną możliwość dokonania przez organ oceny zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, objętych żądaniem z [...] października 2020 r., a dotyczących decyzji Prezydenta i Wojewody. Uwzględniając te uwarunkowania ocenił, że realnym i rozsądnym terminem w jakim możliwe jest skompletowanie pełnego materiału dowodowego i zakończenie postępowania będzie termin dwóch miesięcy, którego bieg rozpocznie się od daty zwrotu organowi akt wraz z prawomocnym wyrokiem (art. 286 § 2 ppsa).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach z pkt 3 sentencji wyroku Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).