Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 460/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska –Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący J.O. – złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] września 2016 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie 1.111,00 zł z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Dnia [...].05.2016r. organ podatkowy wezwaniem zobowiązał J.O. do złożenia w terminie 7 dni "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz "Informacji o gruntach", a w związku z brakiem odpowiedzi, organ ponownie wezwał stronę do złożenia w/w informacji. Podatnik nie zareagował na powyższe wezwanie.

Postanowieniem z dnia [...].08.2016r. wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatnikowi łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok. W wyniku przeprowadzenia postępowania Prezydent Miasta w dniu [...] września 2016r. wydał decyzję nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego.

Wysokość zobowiązania ustalono w sposób następujący:

1) Podatek rolny:

-za grunty orne o powierzchni fizycznej i przeliczeniowej 0,1512 wg stawki 26,90 zł

za 1 ha przeliczeniowy - 4,00zł.

2) Podatek od nieruchomości:

-za budynki mieszkalne o powierzchni 131 m2 wg stawki 0,42 zł za m2- 55,02zł,

-za budynki pozostałe o powierzchni 196,00m2 wg stawki 5,24zł za m2 - 1.027,04 zł,

-za grunty pozostałe o powierzchni 93,00 m2 wg stawki 0,27 zł za nr - 25,11 zł.

Razem: 1.107,00 zł

Łączny wymiar podatku rolnego i od nieruchomości ustalonego za 12 miesięcy wyniósł więc 1.111,00zł (4,00zł +1.111,00zł).

Organ ustalił, że J.O. jest właścicielem nieruchomości zabudowanej położonej w [...] oznaczonej numerem działki [...], która w ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako grunty rolne zabudowane (B-PsV) o powirzchni 0,49 ha, grunt pozostały (dr) o powierzchni 0,0093 ha, grunty rolne (R IVa) o powierzchni 0,1512 ha i łąki (ŁV) o łącznej powierzchni 0,0061 ha.

Na w/w działce posadowione są budynek mieszkalny o pow. użytkowej 131 m2 oraz budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 196 m2.

Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania strona podała, że nie zgadza się z decyzją ustalającą podatek w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok w kwocie 1.111,00zł z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich gruntów rolnych dotyczących działek: [...] oraz działek [...]. Strona załączyła do odwołania kserokopie: pisma Wojewody skierowanego do Starostwa Powiatowego z dnia [...].01.2014r. przesłanego stronie do wiadomości, dwie strony pisma Urzędu Wojewódzkiego Delegatura z dnia [...].03.2014r. (bez końcowej części pisma i podpisu), zarządzenie Sądu Rejonowego z dnia [...].04.2014r. o zwrocie wniosku J.O. o wpis zmiany właściciela, ostatnia strona nieopisanego pisma podpisanego przez radcę prawnego (pełnomocnika), akt nadania z dnia [...].09.1947r. O.Z. gospodarstwa rolnego, postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...].06.2011r. o umorzeniu postępowania o zniesienie współwłasności (z wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych przy udziale J.O.), pismo PBN (Państwowe Biuro Notarialne) z dnia [...].04.1978r. kierowane do małżonków J. i Z.O. zam. [...], wezwanie Prezydenta Miasta z dnia [...].06.2016r. do złożenia deklaracji podatkowych za 2014, 2015 i 2016r. "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych" oraz "Informacji o gruntach" wraz z drukami w/w deklaracji.

Dniu [...] października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona złożyła w Urzędzie Gminy wykaz nieruchomości w dniu [...] września 2000r. Strona nie złożyła organowi podatkowemu I instancji "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych" i "Informacji o gruntach", pomimo dwukrotnych wezwań tego organu - z dnia [...] maja 2016r. (odebrane przez stronę w dniu 19 maja 2016r.) oraz z dnia [...] czerwca 2016r. (odebrane przez stronę w dniu 27 lipca 2016r.), pomimo załączenia przez organ podatkowy I instancji druków powyższych informacji (druki te strona zresztą załączyła wraz z wezwaniem z dnia [...] czerwca 2016r. do odwołania wniesionego do tut. Kolegium).

Organ podatkowy I instancji również w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2016r. o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2016 wezwał stronę raz jeszcze do złożenia powyższych deklaracji podatkowych (postanowienie to strona odebrała w dniu 1 września 2016r.).

Strona nie przedłożyła żądanych informacji, nie skorzystała też z wyznaczonego przez organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016r. (odebranym przez stronę w dniu 1 września 2016r.) prawa do wypowiedzenia się z zebranego materiału dowodowego.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne

i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

A zatem słusznie organ podatkowy I instancji przy ustalaniu wymiaru łącznego zobowiązania z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2016 rok posiłkował się danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, niezależnie od danych wynikających ze złożonego przez stronę w dniu 15 września 2000r. wykazu nieruchomości.

Podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków - nieruchomości położonej w [...], przyjęta przez organ podatkowy I instancji w zaskarżonej decyzji jest zbieżna z danymi wpisanymi w wykazie nieruchomości złożonym przez podatnika w dniu 15 września 2000r. Mianowicie przyjęto do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni użytkowe 131 m2 i budynki pozostałe o powierzchni 196 m2.

Przyjęte do opodatkowania "grunty pozostałe" o powierzchni 93m2 znajdują swoje potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów (działka nr [...] - drogi - 0,0093 ha). W tej samej ewidencji znajdują potwierdzenie wskazane w zaskarżonej decyzji grunty orne o powierzchni fizycznej i przeliczeniowej 0,1512 ha, łąki o powierzchni 0,0061 ha, łąki i pastwiska zabudowane (użytki zabudowane o powierzchni 0,49 ha., od których podatek po zastosowaniu zwolnień wynosi 4,00zł.

Organ wskazał, że podstawę wymiaru podatku stanowią zapisy w rejestrze gruntów

i budynków. Organ podatkowy jest związany przy wymiarze podatku zapisami

w ewidencji gruntów i budynków i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Co więcej, toczące się jakiekolwiek postępowania dotyczące nieruchomości nie mają wpływu na wymiar podatku, dopóty, dopóki nie nastąpi stosowna zmiana w rejestrze. Kwestionowanie w postępowaniu podatkowym danych wynikających z rejestru gruntów i budynków nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia spawy, a organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych

z ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę działki o numerach [...] są współwłasnością w udziałach po 1/2 Skarbu Państwa i R.P., w gospodarowaniu Prezydenta Miasta na prawach powiatu, natomiast działki nr [...] i nr [...] nie figurują w ewidencji gruntów i budynków.

W ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości położonej

w [...] składającej się z działek nr [...] (powstałe z podziału działki nr [...]) o łącznej powierzchni 0,6566 ha figuruje J.O..

Od decyzji organu odwoławczego Skarżący złożył skargę. W skardze wskazał, że "zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę, działki o numerach [...] są niezgodnie ze stanem faktycznym współwłasnością w udziale po ½ Skarbu Państwa i ½ Pana R.P.. Natomiast w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] figurują będące moją własnością działki nr [...] (powstałe z podziału działki [...]) o powierzchni 0,6566. W świetle faktów (...) ten stan rzeczy jest na dzień dzisiejszy nieaktualny (...)". W ocenie Strony, w związku z nabyciem przez R.P. ½ nieruchomości stan prawny tej nieruchomości nie został uregulowany. Zdaniem Strony przy ustaleniu zobowiązania pieniężnego za 2016r. z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego należy uwzględnić sporne grunty rolne dla których w 2016r. jest jedynym użytkownikiem, bowiem w ½ R.P. nie jest w stanie określić, która część nieruchomości nabył, a która stanowi własność Skarżącego. Zdaniem Strony dopiero po przeprowadzeniu podziału geodezyjnego oraz wyceny może nastąpić ustalenie części zakupionej przez R.P..

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie Strona Skarżąca złożyła pismo w którym wskazała, że grunt były przez Stronę użytkowane i R.P. nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń w tym zakresie, ponieważ nie posiadał tytułu prawnego użytkowania w postaci założonej Księgi Wieczystej i nie wiedział, który grunt jest jego.

Dodatkowo Strona powołała się na przepis art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Strony oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga także wpisu w księdze wieczystej. Bez wpisu do księgi wieczystej nie można zostać podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu użytkowania wieczystego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z regulacją art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd obowiązany jest wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a)-c) P.p.s.a.) lub też w razie stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Skarga jest bezzasadna. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa procesowego, ani też materialnego.

Dokonując rozważań w zakresie pełności postępowania dowodowego Sąd stanął na stanowisku, że organy uzyskały wszelkie dowody konieczne dla wydania prawidłowej decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego dla J.O..

Podstawowym dowodem w takim postępowaniu będą zawsze informacje z ewidencji gruntów i budynków, które z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) stanowią podstawę do dokonywania ustaleń faktycznych w zakresie wymiaru podatku. Organy podatkowe co do zasady będą związane faktami wynikającymi z wypisu z ewidencji co do właściciela lub władającego nieruchomością, wielkości nieruchomości, przeznaczenia gruntu czy też funkcji budynków.

Dowody przeciwne do danych wynikających z tej ewidencji, jakkolwiek dopuszczalne w pewnych okolicznościach, muszą wykazywać w sposób nie budzący wątpliwości, że dane te są błędne, jeżeli mają prowadzić do przyjęcia ustaleń innych niż wynikające z ewidencji.

Zasadą jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1690/07).

Z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika m.in., że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz, że dane te stanowią podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, w tym jego obszaru, jak i zaliczenie do właściwej stawki podatkowej Ewidencja gruntów nie przesądza co prawda o własności nieruchomości jednak organy podatkowe nie są powołane do rozstrzygania tych kwestii oraz do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji lub sądem powszechnym. Jakkolwiek dane z ewidencji są dowodem tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 O.p. ) i nie mogą być pomijane przez organ podatkowy w ramach prowadzonego postępowania podatkowego to nie oznacza to, że dane zawarte w tego typu dokumentach nie mogą być wzruszone, w szczególności co do osoby władającej nieruchomością. Przepis art. 194 O.p. pozwala w takim przypadku na dopuszczenie danych z innego niż ewidencja gruntów dokumentu. W tej sprawie taki przypadek jednak nie zachodzi.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z ewidencji tej wynika, że J.O. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...], składającej się z działek nr [...] o łącznej powierzchni 0,6566 ha. Na działce nr [...] posadowione są: budynek mieszkalny o powierzchni 131 m2 oraz budynki pozostałe o łącznej powierzchni 196m2. W tym zakresie dane nie są kwestionowane przez Skarżącego.

Powyższe działki są sklasyfikowane jako:

- użytki rolne, w tym użytki rolne zabudowane (B-PsV) o pow. 0,4900 ha, grunty orne (RIVa) o pow.0,1512 ha i łąki trwałe (ŁV) o pow. 0,0061 ha, podlegające zgodnie

z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym,

- drogi (dr) o pow. 0,0093 ha, podlegające zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Powyższe dane wynikają z ewidencji gruntów i budynków tym samym stanowią podstawę wymiaru podatków. Natomiast powierzchnie budynku mieszkalnego

i budynków pozostałych wynikają z informacji złożonej przez Skarżącego dnia

15 września 2000 r.

Zdaniem Strony organ w decyzji nie ujął działek: [...], których czuje się właścicielem. Zgodnie powołaną już ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę działki o numerach [...] są współwłasnością w udziałach po 1/2 Skarbu Państwa i R.P., w gospodarowaniu Prezydenta Miasta na prawach powiatu, natomiast działki nr [...] i nr [...] nie figurują w ewidencji gruntów i budynków.

Skarżący nie zgadza się z ustaleniami, że w/w działki nie stanowią jego własności. Jak wynika z akt, działki [...] wcześniej stanowiły współwłasność w ½ Skarżącego i Skarby Państwa. Następnie w związku z licytacją komorniczą udział skarżącego w działkach nabył R.P..

Jak wynika z charakteru pism składanych w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym Skarżący dąży do tego by w postępowaniu podatkowym podważyć dane wynikające z ewidencji gruntów jak i wpisów w księdze wieczystej. Zdaniem strony jest on nadal właścicielem spornych gruntów, albo przynajmniej właścicielem ½ udziału spornych gruntów. Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie zarówno organ podatkowy jak i sąd administracyjny nie ma uprawnień w zakresie podważania danych zawartych w ewidencji gruntów czy też w księgach wieczystych.

Sąd podkreśla przy tym, że dla oceny czy skarżący jest podatnikiem , czy też nim nie jest nie ma w ogóle znaczenia okoliczność, że skarżący użytkuje grunty, a ich obecny właściciel nie zgłasza zastrzeżeń. Wbrew twierdzeniom Strony, R.P. posiada tytuł prawnych do spornych gruntów – ½ udziału we własności przedmiotowych gruntów. Bez znaczenia dla określania czy skarżący jest podatnikiem podatku rolnego od przedmiotowych gruntów jest okoliczność czy "nieruchomość rolna przypisana tylko w formie udziału ½ została określona lokalizacyjnie". Sposób korzystania z gruntów stanowiących współwłasność rozstrzygają współwłaściciele – w tym przypadku Skarb Państwa – Agencja Nieruchomości Rolnych i R.P.. Co istotne to Skarżący na dzień wydania przez organ zaskarżonej decyzji nie dysponował żadnym tytułem prawnym do przedmiotowych gruntów.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (...);

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Nieruchomości Rolnych i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (ust. 2).

Strona w żadnej mierze nie wykazał, że jest właścicielem czy też samoistnym posiadaczem spornych działek. Z ewidencji gruntów jak i znajdujących się w aktach dokumentów w tym przedłożonych przez skarżącego wynika, że w 2016 r. – (a tego roku dotyczy zaskarżona decyzja podatkowa) właścicielem działek w udziale po ½ są Skarb Państwa i R.P.. Skarżący nie dysponuje również umową dotyczącą przedmiotowych gruntów. Z okoliczności sprawy wynika, że korzysta z gruntu stanowiącego własność w udziale po ½ Skarbu Państwa i R.P. bezumownie. Skarżący ma świadomość, że jego udział został w drodze licytacji komorniczej nabyty przez R.P.. Ma więc świadomość, że korzysta z gruntu bez tytułu prawnego. Czasowe korzystanie z nieruchomości poprzez jej poprzedniego właściciela nie stanowi o samoistnym posiadaniu nieruchomości.

Z uwagi na powyższe, organy nie miały podstaw do przyjęcia, że skarżący jest podatnikiem w odniesieniu do wskazywanych przez niego działek [...]

W przedmiotowej sprawie sporne działki nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste. Z tego też względu zarzut dotyczący naruszenia art. 27 ustawy

o gospodarce nieruchomościami jest niezasadny jako, że w sprawie nie ma zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.