Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1175/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. i S. K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. własności nieruchomości położonej we wsi P., oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę - ulicę [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. własności przedmiotowej działki nr [...] zajętej pod ulicę [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem współwłaściciele działki M. i S. K. złożyli odwołanie. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Budownictwa przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i stanął na stanowisku, że aby organ administracji publicznej mógł w swojej decyzji stwierdzić nabycie prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną musi mieć ona status drogi publicznej. Przytoczony przepis nie dotyczy bowiem zajęcia nieruchomości pod jakąkolwiek drogę istniejącą na gruncie, lecz jedynie pod drogę publiczną istniejącą w dniu 31 grudnia 1998 r., a więc drogę publiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. Z akt sprawy wynika, że współwłaścicielami działki nr [...] o pow. [...] m w dniu 31 grudnia 1998 r. byli M. i S. K., C. i B.M. oraz H. i M.K., co wynika z księgi wieczystej KW nr [...]. W świetle zebranych w sprawie materiałów dowodowych, w tym danych z operatu pomiarowego z dnia 2 listopada 1977 r., działka nr [...] (która następnie podzielono na działki nr [...] i [...]) stanowiła w całości drogę o nazwie ul. [...] odchodzącą od ul. [...] i stanowiącą dojazd do posesji szeregu osób. Ulica K. we wsi P. nie posiadała jednak w dniu 31 grudnia 1998 r. statusu drogi publicznej, gdyż w szczególności nie została wymieniona w uchwale nr XIX/143/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 31 marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa Bielskiego z 1987 r. Nr 5, poz. 84). Brak kategorii drogi publicznej potwierdza również pismo Burmistrza Gminy W. z dnia 3 listopada 2006 r. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że działka nr [...], zajęta pod ulicę K. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie spełniała wszystkich wymogów wynikających z powyższego art. 73. Uzupełniająco zauważył także, że samo nadanie ulicy nazwy nie przesądza statusu prawnego tej ulicy, drogi ogólnodostępne nie posiadające statusu drogi publicznej, stanowią drogi wewnętrzne, nie objęte przywołanym. art. 73.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli współwłaściciele działki M.i S.K.. W uzasadnieniu skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji

1. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania w szczególności nie dokonanie przez organ II instancji wszechstronnego rozważenia sprawy, ani rozpoznania istoty sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w lakonicznym uzasadnieniu decyzji poprzez stwierdzenie, iż okoliczności podniesione we wniosku nie stanowią przesłanki do uznania, iż sporna nieruchomość została zajęta pod drogi publiczne zgodnie z treścią art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżący podkreślili, że ich zdaniem organy I i II instancji pominęły w swoich uzasadnieniach fakt, że interes materialno-prawny skarżących został rażąco naruszony. Za "rażące" uznać bowiem należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, co w tym konkretnym przypadku miało miejsce. Dlatego skarżący nie podzielają poglądu organu, że nie przysługuje im roszczenie o dochodzenie swoich praw w oparciu o uchylenie wadliwie wydanej decyzji administracyjnej,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie i odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę W. spornej nieruchomości, która de facto została zajęta pod drogę publiczną już w 1993 r., czyli w okresie, w którym Gmina W. zaprzestała naliczania skarżącym podatku od nieruchomości za sporny grunt, który został przejęty przez Gminę w trakcie prowadzonego w tym czasie postępowania scaleniowego dla wsi P. - gmina W.. Gmina W. uznała swoje władztwo nad tą nieruchomością. Równocześnie skarżący podnieśli, że nie mieli wpływu na wpis, co do kategorii drogi do której została ona zaliczona. O tym, że sporny grunt został przejęty pod drogę świadczy to, iż ulicy została nadana nazwa tj. ulica [...]. Ponadto wymieniona ulica stanowi od 1993 r. dojazd do kilku posesji przy ul. [...], a nie tylko do posesji skarżących. W tej sytuacji skarżący uważają, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Gminy W., a nie skarżących, którym do chwili obecnej nie wypłacono odszkodowania za przejęty grunt. W związku z tym skarżący uznali złożoną skargę za uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są bowiem zgodne z prawem. Art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powodują, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłankami tymi są: (1) władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami (2) zajętymi pod drogi publiczne (3) nie stanowiącymi ich własności. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc nie mające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych lub leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By uzyskała taki status musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie nieruchomości zajęte pod drogi publiczne oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Przepis art. 7 przywołanej ustawy o drogach publicznych stanowi, że droga staje się drogą gminną w wyniku zaliczenia jej do tej kategorii dróg na podstawie uchwały rady gminy. Oznacza to, że nawet jeśli na spornej nieruchomości urządzono drogę, to z uwagi na niezaliczenie jej przed dniem 1 stycznia 1999 r. w sposób przewidziany ustawą o drogach publicznych do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, droga ta nie mogła zostać uznana za istniejącą w omawianym dniu, drogę publiczną. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że nie zachodzi druga przesłanka wymieniona w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co prowadzi do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.