Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 524/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z [...] r. ustalającą P. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 30 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] roku Burmistrz miasta T. ustalił P. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Z., Gmina Miasto T., działka nr 59/1 na rok 2014 w kwocie 30,00 zł, opodatkowując za styczeń - lipiec 2014 roku 393,00 m² terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem B, zaś za sierpień - grudzień 2014 roku 105 m2 pozostałych gruntów (niezurbanizowane tereny niezabudowane oznaczone symbolem Bp).

We wniesionym odwołaniu podatnik zakwestionował decyzję organu I instancji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że jak wynika z danych zawartych w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...], wpisanymi do księgi właścicielami przedmiotowej nieruchomości są M. P. w 1/2 części oraz P. P. w 1/4 części i G..P. w 1/4 części. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Ś. w Ł. z dnia [...]roku, o sygn. akt [...] spadek po G. P. zmarłej [...] roku nabył P. P.. Z kolei po zmarłej w dniu 27 kwietnia 1987 roku M. P. postępowanie w sprawie nabycia spadku zostało zawieszone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z dnia [...] roku, o sygn. akt [...], z uwagi na niedokonanie przez wnioskodawcę tzn. Gminę T. ogłoszeń spadkowych zgodnie z zobowiązaniem Sądu. Ponadto prawomocnym postanowieniem z dnia [...] roku, o sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że P. P. nabył w drodze zasiedzenia udział wynoszący 1/2 części przedmiotowej nieruchomości w miejsce dotychczasowego współwłaściciela M. P. Stąd też właścicielem całej wskazanej nieruchomości jest P. P., przy czym podatnik nie ujawnił tego faktu, do czego był jak wskazał organ zobowiązany zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece.

Organ wskazał, że z pisma Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] roku w I Wydziale Cywilnym tego Sądu toczy się postępowanie, o sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia własności w/w nieruchomości na rzecz B. P., P. P. i R. P.. Z ustaleń organu I instancji poczynionych 27 stycznia 2015 r. wynikało, że postępowanie to toczy się nadal.

W złożonym odwołaniu, jak i pismach składanych w toku postępowania podatnik oraz jego pełnomocnik podkreślali, że B. P. od 1982 roku oraz R. P. od urodzenia, tj. 1986 r. są jako posiadacze w dobrej wierze współposiadaczami przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem w ocenie SKO jeżeli B. P. i jej syn R. P. władają przedmiotową nieruchomością obok właściciela P. P., za jego wiedzą i zgodą, to nie można uznać ich posiadania jako samoistnego, tylko jako użyczenie, a co najwyżej jako posiadanie zależne. Osoby korzystające z cudzej rzeczy za jej zgodą nie dysponują nią tak, jak właściciel, co jest warunkiem przyjęcia posiadania samoistnego. Posiadacze zależni mogą zaś być podatnikami podatku od nieruchomości jedynie w wypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, co wynika z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2014 r., poz 489 ze zm., dalej "u.p.o.l."). Organ wskazał ponadto, że dopóki Sąd prawomocnym postanowieniem nie stwierdzi zasiedzenia przez B. P. i R. P. ww. nieruchomości, dopóty nie można twierdzić w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego, że osoby te są samoistnymi posiadaczami ww. nieruchomości.

Organ podkreślił, że z wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego nieruchomości położonej w Z., Gmina Miasto T., działka nr 59/1 z dnia 24 lipca 2014 roku wynika, że na tę nieruchomość od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1437 ha (zwolnione z podatku rolnego - na podstawie art, 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym), grunty B o powierzchni 393 m² oraz grunty leśne (Ls) o powierzchni 0,3811 ha, zaś od sierpnia 2014 roku do grudnia 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1563 ha (również zwolnione z podatku rolnego - na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym), grunty Bp o powierzchni 105 m2 oraz grunty leśne (Ls VI) o powierzchni 0,3973 ha.

Powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i art. 1a ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. organ stwierdził, że grunty oznaczone w ewidencji B o powierzchni 393 m² i grunty oznaczone w ewidencji Bp o powierzchni 105 m2 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a zatem organ I instancji zasadnie ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości opodatkowując 393 m² powierzchni gruntów od stycznia do lipca i 105 m ² od sierpnia do grudnia 2014 r.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 ze zm.) o zaliczeniu danego gruntu do poszczególnych kategorii, decydują zapisy w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, decydujące znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organy podatkowe są zatem związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego. Właściwy jest zatem wniosek, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący. Tym samym zdaniem organu twierdzenia i dowody przedkładane przez stronę, mające świadczyć o odmiennej powierzchni i odmiennym przeznaczeniu gruntów, wobec faktu wiążącej ewidencji gruntów, nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje dane z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Sam organ podatkowy nie może weryfikować poprawności dokonanej klasyfikacji.

W skardze do sądu administracyjnego P. P. stwierdził, że powierzchnia gruntu działki nr 59/1 w Z. została bezpodstawnie pomniejszona i należy "przywrócić prawnie do właściwego stanu wszystkie nierzetelne wpisy".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W ocenie Sądu należy przyznać rację organowi, który wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dla wymiaru podatków rozstrzygające znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Chodzi tu w szczególności o wymiar podatku od nieruchomości. Wniosek ten płynie wprost z treści powołanego przez organy podatkowe art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej "u.p.g.k.").

Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. A zatem jak słusznie wskazał organ o zaliczeniu danego gruntu do poszczególnych kategorii decydują zapisy ewidencji gruntów

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, LEX nr 558871, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07, LEX nr 549643). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966).

Podważenie zapisów w ewidencji bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966). Co istotne w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest natomiast, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (m.in. wyrok NSA z 21 grudnia 2011 r., II FSK 1160/10, internetowa baza orzeczeń NSA).

Należy podkreślić, że ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k., prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do kompetencji starostów. W sprawach podatkowych nie można kwestionować aktów lub czynności z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów. Dlatego też ewidencja ta nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w kontekście i obszarze kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w postępowaniach uregulowanych w Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie jednolicie się zatem przyjmuje, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (tak w tezie wyroku NSA z 25 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1291/09; wyrok dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Zauważyć w tym miejscu należy, że organy podatkowe, związane zasadą legalności wypływającą z art. 120 O.p., zobowiązane są do podejmowania działań na podstawie przepisów prawa. Nie mogą zatem pomijać powyższego uregulowania, ale zobowiązane są do jego ścisłego stosowania w każdej sytuacji, która tego wymaga. Dlatego w każdej sprawie zobowiązane są dokonać wymiaru podatku przyjmując dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

W niniejszej sprawie poza sporem jest treść ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla gruntów należących do podatnika. Wynika z niej, że podatnik jest właścicielem nieruchomości położonej w Z. gm. T., działka nr 59/1, na którą od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1437 ha, grunty B o powierzchni 393 m oraz grunty leśne (Ls) o powierzchni 0,3811 ha, zaś od sierpnia 2014 roku do grudnia 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1563 ha, grunty Bp o powierzchni 105 m2 oraz grunty leśne (Ls VI) o powierzchni 0,3973 ha. Słusznie zatem organy podatkowe wymierzyły stronie podatek od nieruchomości w odniesieniu do gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem B o pow. 393 m² i gruntów oznaczonych symbolem Bp o pow. 105 m².

Działania organów podatkowych okazały się zatem wbrew temu co wynika ze skargi w całości zgodne z prawem.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że jeżeli rzeczywisty stan gruntu zdaniem strony nie pokrywa się z zapisami zawartymi w ewidencji gruntów, należy doprowadzić do uaktualnienia danych zawartych w ewidencji, przy czym jak słusznie podkreślał w zaskarżonej decyzji organ inicjatywa wprowadzenia takich zmian należy do podatnika, który może złożyć stosowny wniosek do organu prowadzącego ewidencję (w tym przypadku – do Starosty Powiatu Ł. W.). Dopiero wprowadzenie odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków może mieć wpływ na wymiar podatków skarżącego.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), oddalił skargę.

P.C.