Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 903/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 4 i 10
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi J. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 maja 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; oddala skargę /-/ B.Drzazga /-/ W.Batorowicz /-/ E. Podrazik


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Komorniki ostateczną decyzją nr [...] z dnia 27 grudnia 1999r., wydaną na podstawie art. 36 ust. 3, 4 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym i § 51 uchwały Rady Gminy Komorniki nr IX/53/9 z dnia 11 maja 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Głuchowo w obszarze terenów zainwestowanych i części wsi Komorniki (Dz. Urz. Woj. Wlkp z 1999r., Nr 37, poz. 732), ustalił opłatę z tytułu wzrostu wartości dwóch działek położonych w K.:

- od działki nr [...], która na mocy decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 16 września 1999r. przeszła na własność Gminy Komorniki – [...]zł,

- od działki nr [...], którą J. i A. K. sprzedali w dniu 27 grudnia 1999r. – [...]zł.

Opłaty te "pomniejsza się zgodnie z protokołem uzgodnień z dnia 27.12.1999r. o kwotę [...] zł stanowiąca odszkodowanie za działkę nr [...], której wysokość na mocy decyzji z dnia 16.09.1999r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy Komorniki przeszła na Gminę Komorniki".

W uzasadnieniu tej decyzji odwołano się do wyceny rzeczoznawcy majątkowego E.B., wedle której rolnicza działka [...] o powierzchni [...] m² przed uchwaleniem planu miała wartość [...] zł zaś po uchwaleniu planu – [...] zł, co oznacza wzrost wartości wynoszący [...] zł. Z kolei działka nr [...] o powierzchni [...] m2 przed zmianą planu była warta [...] zł, zaś po uchwaleniu planu – [...]zł ([...]m² pod działalność gospodarczą = [...] zł + [...]m² pod poszerzenie drogi i pod drogę = [...]zł), co oznacza wzrost wartości wynoszący [...]zł.

W uchwalonym planie przewidziano opłatę planistyczną odpowiadającą 30% od wzrostu wartości terenu.

Ostateczną decyzją z dnia 2 listopada 2001r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, na wniosek J. i A. K., stwierdziło nieważność powołanej na wstępie decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r. w części naliczającej opłatę planistyczną dla działki nr [...]. Zdaniem Kolegium przejście tej działki z mocy prawa na rzecz gminy nie jest tożsame z pojęciem "zbycie" i nie dawało podstawy do ustalenia tej opłaty.

Następnie J. i A. K. dnia 5 lipca 2002r. złożyli na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r. w części ustalającej opłatę planistyczną w kwocie [...] zł dla działki nr [...].

Decyzji tej zarzucili rażące naruszenie art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 80, 81, 77 § 1 i 81 kpa.

Zdaniem wnioskodawców opinia rzeczoznawcy majątkowego E.B., na podstawie której ustalono opłatę planistyczną, zawiera uchybienia i błędy. Organ orzekający przyjął, iż wzrost wartości działki [...] w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyniósł [...]zł, a 30% od tej wartości to [...]zł. Tymczasem opłata ustalona w tej wysokości jest wyższa niż 30% wzrostu wartości działki nr [...], bowiem jej wartość przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyniosła więcej niż [...]zł. Powołany przez J. i A.K. inny rzeczoznawca majątkowy – J.Z. w operacie szacunkowym z dnia 30 kwietnia 2002r. wyliczył bowiem, że przed uchwaleniem planu działka [...] miała wartość [...] zł, a po uchwaleniu planu jej wartość wzrosła tylko o [...] zł, z czego 30% wyraża się kwotą [...] zł, a nie - jak orzeczono w decyzji – [...] zł. Oznacza to ustalenie renty planistycznej w kwocie znacznie wyższej niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.

Nadto operat szacunkowy E.B., który został wykorzystany przez organ orzekający przy ustalaniu renty planistycznej dotyczącej działki [...], został opracowany na dzień 5 września 1999r. i dotyczył działki nr [...] , z której następnie wydzielono działkę [...] . Decyzję podziałową Wójt Gminy Komorniki wydał dnia 16 września 1999r., czyli dopiero po opracowaniu operatu szacunkowego dotyczącego działki [...]. Zatem operat rzeczoznawcy E.B. nie dotyczył działki będącej przedmiotem sprzedaży i stanowiącej podstawę ustalenia opłaty planistycznej w decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nie ma znaczenia zastrzeżenie rzeczoznawcy, iż "z uwagi na brak dokładnej powierzchni działek podlegających szacowaniu, obliczeń dokonuje się w przeliczeniu na 1 m²." Wbrew bowiem temu twierdzeniu, powierzchnia działki wycenianej ([...]) była w dniu sporządzenia operatu znana, zaś umowa sprzedaży dotyczyła działki nr [...], czyli innej działki. "Nie można utożsamiać działki nr [...] z działką nr [...] . To samo odnosi się do wartości tych dwóch działek. Mimo tego że działka nr [...] powstała z działki [...], to bez odpowiednich dowodów nie można przyjąć, iż wartość 1 m² działki nr [...] jest równa 1 m² działki nr [...]

Omawiany operat szacunkowy, z uwagi na nieruchomości przyjęte do porównania, daty transakcji oraz pominięcie klasy gruntów J . i A. K. ocenili jako niewiarygodny i nierzetelny.

Wskazali też, że wydanie kwestionowanej decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. w oparciu o operat z dnia 5 września 1999r. narusza przepisy art. 36 ust. 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wysokość opłaty planistycznej ustala się bowiem na dzień zbycia nieruchomości.

Ich zdaniem doszło również do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ orzekający nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 kpa) i nie dał stronom możliwości wypowiedzenia się co do operatu szacunkowego rzeczoznawcy E.B. przed wydaniem kwestionowanej decyzji ustalającej wysokość renty planistycznej odnośnie działki [...] (art. 10 § 1 i art. 81 kpa), ani też nie zawiadomił stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (art. 79 kpa).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 3 maja 2003r. Nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r.

W uzasadnieniu uznało, że operat szacunkowy z dnia 5 września 1999r. opracowany przez E.B. dotyczył działki nr [...] zaś opłatę planistyczną ustalono w związku ze sprzedażą działki nr [...] . Oznacza to, że "operat dokonany przez rzeczoznawcę nie dotyczy rzeczy, która była przedmiotem sprzedaży, stanowiącej podstawę do ustalenia omawianej opłaty w zaskarżonej decyzji".

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Gmina Komorniki, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 maja 2003r. stwierdziło niedopuszczalność wniosku.

Na skutek skargi wniesionej przez Gminę Komorniki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 listopada 2004r. sygn. akt. II SA/Po 1322/03 uchylił to postanowienie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy – decyzją z dnia 31 marca 2005r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 3 marca 2003r. Według Kolegium, wszystkie działania organu ustalającego opłatę planistyczną winny dotyczyć nieruchomości określonej w akcie notarialnym. Prawo obowiązujące w dacie wydania decyzji o ustaleniu opłaty planistycznej przewidywało, że opłata ta mogła być naliczona przed zbyciem wyłącznie wtedy, gdy właściciel nieruchomości, której wartość wzrosła, sam wystąpi o ustalenie stosownej opłaty (art. 36 ust. 10 ustawy). "Skoro zatem nieruchomość ta nie była jeszcze zbyta to naliczanie tej opłaty z urzędu było przedwczesne".

Kolegium opowiedziało się też przeciwko możliwości "hipotetycznego określenia wzrostu wartości jednego metra kwadratowego nieruchomości, której w dacie wydania decyzji już nie było", gdyż decyzją podziałową z dnia 16 września wydzielono z działki nr [...] działkę nr [...].

Na skutek skargi Gminy Komorniki od tej decyzji – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. sygn. akt. II SA/Po 565/05 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia 3 marca 2003r.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do członka samorządowego kolegium odwoławczego ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 kpa, natomiast wszystkie pozostałe zarzuty uznał za zasadne.

Sąd wytknął Kolegium, że przyjmując, iż operat sporządzony przez rzeczoznawcę E. B. nie dotyczył nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży przeoczyło, że operat ten obejmował całą nieruchomość nr [...] przed jej podziałem, w tym także działki [...] i [...]. Nie można więc twierdzić, że operat dotyczy innej nieruchomości, tym bardziej że w treści decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. podano wielkość przedmiotowej działki [...] i wielkość ta "była możliwa do sprawdzenia w oparciu o dokumenty złożone w aktach administracyjnych".

Brak też podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. ustalającej opłatę planistyczną od sprzedanej w tym dniu działki nr [...]. Wbrew stanowisku wnioskujących o stwierdzenie nieważności tej decyzji J. i A. K., sprzedaż tej działki musiała poprzedzać wydanie decyzji o ustaleniu opłaty, gdyż w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. odwołano się do aktu sprzedaży.

W ocenie Sądu, wysokość opłaty planistycznej nie została ustalona hipotetycznie, lecz stanowczo na podstawie operatu szacunkowego. Operat dotyczył działki [...], w skład której niewątpliwie wchodziła działka [...], bowiem działka nr [...] została podzielona na działki o numerach [...],[...],[...]. W uzasadnieniu decyzji Wójt podał sposób obliczenia opłaty, odnosząc ją do powierzchni przedmiotowej działki.

Przedmiotem postępowania wywołanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji jest wskazana we wniosku decyzja, a zatem ustalenia organu administracyjnego winny uwzględniać wyłącznie ten sam stan faktyczny i prawny, który istniał w dacie wydania decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. Zatem w ocenie Sądu, Kolegium nie mogło brać pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy późniejszego operatu szacunkowego J. Z. i dokument ten nie mógł stanowić dowodu mającego wykazać, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium nie mogło też jako podstawę stwierdzenia nieważności przyjmować art. 156 § 1 pkt 7 kpa, bowiem nie wskazało żadnej wady powodującej nieważność decyzji z mocy wyraźnego przepisu prawa.

W powołaniu i z przytoczeniem orzecznictwa sądowego zawierającego wykładnię "rażącego naruszenia prawa" Sąd ocenił, że "nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27.12.1999r. w oparciu o podane w treści skarżonej decyzji podstawy prawne, biorąc pod uwagę podane w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 11 września 2006r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r. Uznało, że opłata planistyczna odnośnie działki nr [...] nie została przez Wójta naliczona przedwcześnie, bowiem w chwili wydawania kwestionowanej decyzji "dysponował umową sprzedaży spornej nieruchomości gruntowej (...)". W materiale dowodowym nie znajduje też potwierdzenia zarzut, iż operat szacunkowy E.B. dotyczył zupełnie innej nieruchomości gruntowej niż ta, której sprzedaż stanowiła przesłankę naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości. Działka [...] stanowi część nieruchomości nr [...] , a "tym samym operat szacunkowy wykonany przez biegłą E.B. został wykonany prawidłowo".

J. i A.K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucili organowi naruszenie art. 8, 9 11 i 107 § 1 i 3 kpa poprzez pozbawienie zaskarżonej decyzji uzasadnienia. Kolegium nie miało podstaw do uznania, że wyrok WSA w Poznaniu i jego uzasadnienie zawiera merytoryczną ocenę zasadności wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, gdyż istotna argumentacja Sądu polegała na wytknięciu błędów popełnionych przy uzasadnieniu uchylanych wcześniej decyzji Kolegium. Wyrok nie zawiera oceny wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Komorniki, lecz "miażdżącą krytykę sposobu, w jaki przez Kolegium zostały uzasadnione uchylone decyzje". Mimo to Kolegium uznało, że wystarczy "niezwykle lapidarne opisanie dotychczasowego przebiegu postępowania, skrótowe i wyrwane z kontekstu przytoczenie niektórych fragmentów uzasadnienia wyroku (...) oraz stwierdzenie, że skład Kolegium jest związany tym orzeczeniem".

Kolegium w ogóle nie ustosunkowało się do zarzutu naruszenia art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7, 10 § 1, 77 § 1, 79, 80 i 81 kpa.

Zdaniem skarżących aktualna jest nadal argumentacja zawarta w ich wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 27 grudnia 1999r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 19 lutego 2007r. utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 11 września 2006r., podkreślając, że będąc związane wyrokiem WSA uznaje, iż "rzeczywiście brak jest podstawy prawnej do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia".

Decyzja objęta wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wydana została z uwzględnieniem wszystkich elementów określonych w art. 8, 10, 11 i 107 kpa.

Jeszcze raz wskazano, że przedmiotowa decyzja o ustaleniu opłaty planistycznej wydana została w dniu sprzedaży działki nr [...] , ale już po zbyciu, a potwierdzenie tego ustalenia znajduje się w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 grudnia 1999r., w którego treści odwołano się do umowy sprzedaży.

Organ orzekający mógł przy wyliczeniu renty planistycznej dotyczącej sprzedanej działki nr [...] posłużyć się wyceną dokonaną przez E.B. na użytek działki nr [...], bowiem działka nr [...] stanowiła część nieruchomości oznaczonej nr [...].

Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez

J. i A. K. z wnioskiem o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzenie w całości nieważności przedmiotowej decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r., ewentualnie o samo uchylenie decyzji Kolegium, przy zasądzeniu od Kolegium na rzecz skarżących kosztów postępowania.

Podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 grudnia 1999r., objętej wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym, zdaniem skarżących, dają przepisy art. 135 i 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ich zdaniem decyzja z dnia 27 grudnia 2007r., wydana w postępowaniu zwykłym, rażąco narusza art. 7, 8, 77 § 1 i 4 kpa oraz art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Jej wydanie nie zostało poprzedzone postępowaniem, gdyż doręczono ją skarżącym zaraz po sporządzeniu aktu notarialnego sprzedaży.

Skarżący powtórzyli wszystkie dotychczasowe zarzuty kierowane przeciwko ustaleniu opłaty planistycznej odnośnie sprzedanej dnia 27 grudnia 1999r. działki nr [...] na podstawie operatu szacunkowego E. B. sporządzonego dnia 5 września 1999r. dla działki nr [...] , jeszcze wówczas nie podzielonej. Operat ten, sporządzony na użytek innego postępowania, nie został zakomunikowany skarżącym przed wydaniem kwestionowanej decyzji, mimo że zmieniła się wartość nieruchomości.

Rażące naruszenie ogólnych zasad postępowania powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu.

Skarżący zarzucili też decyzjom Kolegium, że nie zawierają uzasadnienia.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzje wydane w identycznym stanie faktycznym i prawnym były już przedmiotem kontroli zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (wyroki z dnia 20 lipca 2007r., II SA/Po 166/07 oraz z 8 sierpnia 2007r., II SA/Po 165/07), jak i następnie – w wyniku skarg kasacyjnych – Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 16 grudnia 2008r. II OSK 1634/07 w sprawie II SA/Po 165/07 oraz wyrok z 14 stycznia 2009r. II OSK 1833/07 w sprawie II SA/Po 166/07). W obu sprawach sądy administracyjne nie uwzględniły zarówno skarg, jak i wniesionych - w konsekwencji ich oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – skarg kasacyjnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych orzeczeniach.

Zważyć należy, że akty administracyjne wydawane w toku postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia 27 grudnia 1999r. dwukrotnie podlegały kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (patrz. Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz, WP Lexis Nexis, W-wa 2006, tezy 2 i 3 str. 326).

Oznacza to, że przesądzone już zostały nie tylko takie kwestie, jak udział Gminy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji ustalającej opłatę planistyczną w związku ze sprzedażą w dniu 27 grudnia 1999r. działki nr [...] oraz możliwość wydania decyzji w trybie art. 127 § 3 kpa przez skład osoby Kolegium, który wcześniej na podstawie art. 157 § 1 kpa wydał decyzję, ale również to, że wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. ustalenia i motywy rozstrzygnięcia nie dawały podstaw do stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. W tym uzasadnieniu Kolegium uznało, że operat szacunkowy E. B. nie mógł być stosowany do działki nr [...], gdyż dotyczył działki nr [...]. Tymczasem według oceny Sądu wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 maja 2006r. sygn. akt II SA/Po 565/05 – wskazane we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 27 grudnia 1999r. zarzuty do operatu szacunkowego sporządzonego przez E. B. mogą – co najwyżej – uzasadniać "stwierdzenie, że mogło mieć miejsce zwykłe naruszenie prawa, a nie kwalifikowane". Jest oczywiste, że zwykłe naruszenie prawa nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Wobec związania organu orzekającego oceną prawną zawartą we wskazanym wyżej wyroku odpada zarzut skarżącego, jakoby lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium oraz pierwszej decyzji z dnia 11 września 2006r. miała cechy takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Skarżący nie dostrzega znaczenia, jaki dla oceny ważności przedmiotowej decyzji z dnia 27 grudnia 1999 r. ma funkcjonująca w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wójta Gminy Komorniki nr [...]z dnia 21 września 1999 r., wydana na wniosek A. K. w trybie art. 36 ust. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wnosił o ustalenie wysokości opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości części jego nieruchomości (Komorniki nr ewid. grunt. [...]) spowodowanej uchwaleniem planu precyzując, że "wycena powinna obejmować teren położony między istniejącą drogą a drogą projektowaną, oznaczoną symbolem 020 KL" (k. 2 akt adm. I instancji). Jest poza sporem, że w dacie złożenia omawianego wniosku (27.08. 1999r.) obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Głuchowo w obszarze terenów zainwestowanych i części wsi Komorniki – uchwalony przez Radę Gminy Komorniki dnia 11 maja 1999 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z 1999 r., Nr 37, poz. 732. Z uwagi na brak dokładnego określenia powierzchni nieruchomości skarżących oraz innych osób, które w trybie art. 36 ust. 10 ustawy ubiegały się o ustalenie wysokości renty planistycznej odnośnie działek położonych w obszarze objętym planem – biegła E.B. dokonała obliczeń w przeliczeniu na 1 m2, a organ orzekający przyjął ten sposób wyliczenia, ustalając w decyzji nr [...]z dnia 21 września 1999 r. wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę nr [...], w związku z uchwaleniem planu na kwotę: 12,39 zł / m2 dla gruntów przeznaczonych pod działalność gospodarczą i 5, 97 zł / m2 dla gruntów przeznaczonych pod poszerzenie drogi (k. 4 akt adm. I instancji).

Z ostatnio powołanego przepisu art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (podobnie jak art. 37 ust. 7 obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) wynika, że ustalenie wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości może nastąpić również przed jej zbyciem, jednakże tylko w przypadku zgłoszenia takiego wniosku przez właściciela. Wartość nieruchomości w takiej sytuacji musi być ustalona na dzień wydania decyzji, gdyż zbycie nieruchomości będzie w tych warunkach zdarzeniem przyszłym.

Zwrócenie się przez skarżącego z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty planistycznej oraz dalsze jego działania (wniosek o zatwierdzenie podziału nieruchomości nr [...]– k. 6 akt adm. I instancji) ewidentnie wypływały z chęci zbycia działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...], w tym działki nr [...], położonej właśnie między projektowaną oraz istniejącą drogą (mapa k. 12 i 22 akt adm. I instancji). Wbrew wywodom skarżących działka nr [...] jest częścią dawnej działki nr [...] , a zatem odnoszą się do niej stawki ustalone w decyzji z dnia 21 września 1999 r.

Ustalenie tą ostateczną decyzją z dnia 21 września 1999 r. jedynie stawek obowiązujących przy ustaleniu wysokości opłaty planistycznej, w połączeniu z faktem, że wymieniona w decyzji działka nr [...] uległa później podziałowi na trzy działki, wymagało dodatkowego wyliczenia konkretnej sumy opłaty planistycznej po sprzedaży działki nr [...] , wydzielonej z działki [...] . Nadto – jak wynikało z uzasadnienia przedmiotowej decyzji z dnia 27 grudnia 1999 r. nr [...] - działka nr [...] o powierzchni [...]m2 nie była jednorodna jeśli chodzi o przeznaczenie gruntów, bowiem [...] m2 leżało na terenie przeznaczonym w planie pod działalność gospodarczą, a reszta - [...] m2 - na terenie przeznaczonym na poszerzenie drogi i pod drogę. Zatem i z tych względów brak podstaw do uznania, że decyzja z dnia 27 grudnia 1999 r., w części ustalającej opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości działki nr [...] na skutek uchwalenia planu, rażąco narusza prawo.

Zarzut rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej przez nieprzeprowadzenie przed wydaniem przedmiotowej decyzji postępowania zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy jest chybiony, skoro przy wyliczaniu opłaty planistycznej organ orzekający był związany stawkami ustalonymi - na wniosek skarżącego – w decyzji ostatecznej z dnia 21 września 1999 r. Jak już wyżej wspomniano, w takiej sytuacji wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie mogła być ustalana według zasad ustalonych w art. 36 ust. 4 obowiązującej wówczas ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., lecz na podstawie ust. 10 art. 36.

O nieprzydatności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji operatu szacunkowego J. Z., sporządzonego na zlecenie skarżących po kilku latach od wydania decyzji także wypowiedział się już sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 maja 2006 r. sygn. II SA/Po 565/05. A właśnie ta decyzja posłużyła skarżącym do skonstruowania zarzutu co do wadliwości wyliczenia opłaty planistycznej należnej od działki [...].

Ponad powołane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w tym ostatnim wyroku orzecznictwo sądów administracyjnych, wykładające pojęcie rażącego naruszenia prawa powodujące stwierdzenie nieważności decyzji, należy wskazać, że przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego zawsze chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodne z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwić (wyrok NSA z 2.03.2006r., sygn. II GSK 398/05, Lex nr 197521). W konkretnej sprawie trudno przyjąć za dolegliwość o takim charakterze ustalenie w kwestionowanej decyzji opłaty planistycznej od sprzedanej przez skarżącego działki nr [...], według stawek ustalonych na jego wniosek decyzją ostateczną dla działki nr [...], z której to działki działka nr [...] została wydzielona.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

/-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik

BR