Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1672/97
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1999-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych oraz używane przy wykonywaniu robot budowlanych /art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ mają taki charakter najwcześniej z dniem uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wcześniej usytuowane na nieruchomości gruntowej obiekty o tymczasowym charakterze, jak barakowozy czy obiekty kontenerowe, zaliczają się do wyszczególnionych w art. 3 pkt 5 tej ustawy tymczasowych obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.

TEZY

Obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych oraz używane przy wykonywaniu robot budowlanych /art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ mają taki charakter najwcześniej z dniem uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wcześniej usytuowane na nieruchomości gruntowej obiekty o tymczasowym charakterze, jak barakowozy czy obiekty kontenerowe, zaliczają się do wyszczególnionych w art. 3 pkt 5 tej ustawy tymczasowych obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ewy i Michała małżonków Sz. na decyzję Wojewody (...) z dnia 16 października 1997 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w ustalonym terminie i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 2 września 1997 r. w części dotyczącej ustalenia terminu rozbiórki, w pozostałej części skargę oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy, a także - zgodnie z art. 55 ust. 2 tej ustawy - zasądził na rzecz skarżących pięć złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda (...) decyzją (...) z dnia 16 października 1997 r. utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. nr OA-7355-G/9/97, nakazującą Ewie i Michałowi małżonkom Sz. rozbiórkę, w terminie 60 dni od daty otrzymania decyzji, obiektu budowlanego o charakterze letniskowym na działce nr 1029/5 w G.

Organy obu instancji ustaliły, iż w lipcu 1997 r. adresaci decyzji ustawili i użytkują bez wymaganego pozwolenia na budowę dwa kontenery konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,40 x 6 m, posadowione na bloczkach betonowych. Nie zaliczono tego obiektu do obiektów położonych na terenie budowy i przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a takie przeznaczenie wskazywali inwestorzy. Nie mieli oni jednak pozwolenia na budowę. Ponadto zwrócono uwagę na ustalenie planu zagospodarowania przestrzennego, który dla tego terenu nie przewiduje możliwości jakiejkolwiek budowy, gdyż działka nr 1029/5 jest położona w strefie ochronnej jeziora W.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję /a wcześniej w odwołaniu/ Ewa i Michał małżonkowie Sz. wnosili o uchylenie decyzji nakazujących rozbiórkę, twierdząc, iż obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, jako tymczasowy. Ma on bowiem służyć jako zaplecze dla przyszłej budowy na działce domu letniskowego. Kontenery ustawione są prowizorycznie, na bloczkach betonowych, a zatem w ocenie skarżących nie dopuścili się oni samowoli budowlanej.

Odpowiadając na skargę, Wojewoda wnosił o jej oddalenie, jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi są bezzasadne i podlega ona oddaleniu. Natomiast Sąd Administracyjny, nie związany granicami skargi /art. 51 ust. z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ z urzędu stwierdził rażące naruszenie przepisów prawa w postaci orzeczenia terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego bez podstawy prawnej, co w tej części uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji.

Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nie przewidują możliwości ustalenia przez organ nadzoru budowlanego terminu wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, orzeczonego na podstawie art. 48 tej ustawy. W tej kwestii linia orzecznicza przybrała jednolity kierunek, a dokładne uzasadnienie takiego stanowiska wynika z treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA OPS 2/98 z dnia 1 czerwca 1998 r. /ONSA 1998 Nr 4 poz. 108/.

Należy zważyć, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego podlega wykonaniu na tych samych zasadach co każda inna decyzja administracyjna, gdy jest ostateczna lub gdy nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, i organy administracji nie mają (...) podstawy prawnej do ustalania terminów wykonania decyzji według swego uznania /brak odpowiednika art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./.

Skoro decyzja organu pierwszej instancji w części ustalającej termin wykonania rozbiórki /60 dni od daty doręczenia decyzji/ została wydana bez podstawy prawnej i w tej części została także utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody (...), to w tej części obie decyzje wyczerpują przesłanki art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, czyli podlegają stwierdzeniu nieważności. Dlatego Sąd w tym zakresie orzekł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 29 cytowanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r.

Natomiast, jak wyżej powiedziano, zarzuty skargi nie są zasadne. Jest bezsporne, że skarżący na działce nr 1029/5 w G. w 1997 r. posadowili na betonowych bloczkach dwa kontenery drewniane połączone ze sobą, kryte stropodachem, o wymiarach 2,40 x 6,00 m. Mają one charakter obiektu letniskowego, podczas gdy działka położona jest w strefie ochronnej jeziora W. i w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod uprawy polowe.

Słusznie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ustalenia planu oraz położenie nieruchomości w strefie ochronnej jeziora objętej rozporządzeniem Wojewody (...) nr 6/91 z dnia 2 maja 1991 r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu i wokół jezior województwa (...) /Dz.Urz. Woj. (...) nr 17 poz. 167/ nie pozwalają na tym terenie na jakąkolwiek zabudowę. Fakt zainicjowania postępowania o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie wpływa w żaden sposób na ocenę prawną do czasu ewentualnej zmiany planu.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenie leżące u podstaw decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie, (...), iż sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę, jako tymczasowy obiekt budowlany /art. 3 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane/. Do tymczasowych obiektów budowlanych bowiem zalicza się między innymi obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem, jak barakowozy czy obiekty kontenerowe. Do tych ostatnich należy sporny obiekt budowlany. Zgodnie z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy na jego ustawienie wymagane było pozwolenie na budowę i tego obowiązku nie wyłączają przepisy art. 29 i art. 30 omawianej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Jej art. 29 ust. 1 pkt 3 wyłącza z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych.

Nie można podzielić wywodów skargi, że sporny obiekt zaliczał się do obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ ma w przyszłości służyć jako obiekt wykorzystywany przy budowie domu letniskowego. Jak wyżej podano, według obecnie obowiązującego prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego, na omawianym terenie nie jest dopuszczalna żadna budowa, a skarżący bezspornie nie dysponują w chwili obecnej ani decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ani tym bardziej decyzją o pozwoleniu na budowę domku letniskowego.

Obiekty wyszczególnione w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, to jest obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych oraz używane przy wykonywaniu robót budowlanych, mają taki charakter najwcześniej z dniem uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na budowę. Wcześniej usytuowane na nieruchomości gruntowej obiekty o tymczasowym charakterze, jak barakowozy czy obiekty kontenerowe, zaliczają się do wyszczególnionych w art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy tymczasowych obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.

Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a z mocy art. 41 ust. 1 rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, wyszczególnionych w ust. 2. Pierwszą czynnością jest - zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego - wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie. Dopiero po jego wykonaniu można mówić o terenie budowy, a przepis art. 29 ust. 1 pkt 3, wyłączający obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, zawiera ograniczenie i warunek położenia ich na terenie budowy. Dlatego usytuowanie obiekty tymczasowego, nawet z zamiarem wykorzystania go w przyszłości jako obiektu używanego przy budowie trwałego obiektu budowlanego, nie pozwala już w dniu ustawienia zaliczyć go do objętych zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. tylko z powodu zamiaru przyszłego wykorzystania go przy wykonywaniu robót budowlanych przy innym obiekcie budowlanym.

Z przytoczonych wyżej względów skarga w części podstawowej na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA, podlegała oddaleniu. (...). Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 55 ust. 2 cytowanej ustawy o NSA. Sąd zasądził część kosztów procesu ze względu na przyczynę stwierdzenia nieważności części decyzji niezależnie od skargi i jej zarzutów, a także biorąc pod uwagę, że skarga została z urzędu uwzględniona w części niewspółmiernej do przedmiotu zaskarżenia (...).