Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1232/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 i 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 12 ust. 4,46,18,18a
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - po rozpatrzeniu zażalenia B. J. - utrzymał w mocy postanowienie Wojewoda [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w dzielnicy w obrębie [...], oznaczoną jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha.

Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Nieruchomość położona w dzielnicy W. w obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o lokalizacji drogi, została przeznaczona pod inwestycję polegającą na budowie węzła [...] w W., przebudowę ulicy [...] na terenie gminy W. w województwie [...].

Pismem z dnia 4 marca 2009 r. Dyrektor Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. z prośbą o wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie za ww. nieruchomość.

Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Następnie postanowieniem nr [...] z [...] 29 czerwca 2010 r. - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - zawiesił z urzędu powyższe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. o lokalizacji drogi - w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2009 r., sygnatura akt IV SA/Wa 643/09. .

Zaś postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. podjął z urzędu przedmiotowe postępowanie. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, iż Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - po ponownym rozpatrzeniu odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. - decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Po podjęciu postępowania organ zlecił ponownie wykonanie wyceny nieruchomości, a następnie w dniu 7 lutego 2013 r. odbyła się rozprawa administracyjna.

Podczas rozprawy pełnomocnik Prezydenta Miasta W. wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem (nieprawomocnym) z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 223/12, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r. dotyczące stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem [...].01.1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod ulicę [...] - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr.133, poz. 872 ze zm.).

W związku z przedstawionym faktem wniósł o zawieszenie postępowania odszkodowawczego w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest określenie stanu własności przedmiotowej nieruchomości na dzień 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nabycie z mocy prawa nieruchomości położonej w dzielnicy W. w obrębie [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę węzła [...] w W., przebudowę ulicy [...] na terenie gminy W. w województwie [...].

Stwierdził, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym, od którego zależy wydanie decyzji wskazanej w sentencji niniejszego postanowienia, jest uzyskanie prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2012 r., bądź w przypadku złożenia przez strony skargi kasacyjnej - wydanie rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Uzyskanie prawomocnego wyroku sądowego odnośnie decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011r. dotyczących stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem [...].01.1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ma istotny wpływ na postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. na rzecz podmiotu publicznoprawnego, określi stan własności przedmiotowej nieruchomości na ten dzień - a więc określi również podmiot, który utracił własność przedmiotowej nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej dla inwestycji "Budowa węzła [...] w W. przebudowa ul. [...] na terenie gminy W. w województwie [...]".

Organ dodał, że tożsame stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 września 2010 r. w sprawie sygn. akt SA/Wa 1458/10. Sąd podniósł, iż okoliczność, że toczy się postępowanie w sprawie ustalenia, czy sporna działka przeszła z mocy prawa na własność podmiotu publicznoprawnego z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma wpływ na postępowanie o ustalenie odszkodowania w trybie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Wskazał, iż pomiędzy postępowaniem prowadzonym przez Wojewodę w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. a postępowaniem odszkodowawczym zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W związku z tym organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze jest zobligowany zawiesić postępowanie prowadzone w trybie spec ustawy drogowej.

Przy czym pod pojęciem innego organu należy rozumieć również ten sam organ administracji publicznej w sytuacji, gdy prowadzi lub jest właściwy do prowadzenia innego, odrębnego przedmiotowo postępowania administracyjnego lub innego postępowania, w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 1725199, ONSA 2001, nr 1, poz. 44).

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda zwrócił uwagę, iż orzeczenie organu I instancji w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa działki ew. nr [...] o pow. [...] ha w dniu 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] było inne, niż orzeczenie organu II instancji w tej sprawie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez Województwo [...] prawa własności przedmiotowej działki, natomiast Minister Transportu; Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i orzekł o odmowie nabycia przez Województwo [...] prawa własności tej nieruchomości.

Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. stwierdził, iż na podstawie zebranego w sprawie i przedstawionemu sądowi materiału dowodowego: "Nie można w żaden sposób ocenić, czy objęta postępowaniem nieruchomość na dzień 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę publiczną - Aleje [...]. W konsekwencji - wobec tak zebranego materiału dowodowego - trudno uznać stanowisko Wojewody [...] lub Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej za zasadne." Sąd zarzucił organom administracji naruszenie przepisu art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa i stanął na stanowisku, że kwestia zajętości działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia1998 r. oraz udokumentowanie kwestii władztwa publicznoprawnego, wymagają wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego, z uwzględnieniem uwag uczestnika postępowania B. J.

Następnie organ wskazał, że w myśl art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2 (linie podziału nieruchomości), stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji. Zatem przy ustaleniu odszkodowania w trybie tej ustawy zachodzi konieczność ustalenia [...] właściciela nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej tj. na dzień [...] lipca 2008 r. Wobec powyższego tylko ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotowej nieruchomości - wydane w trybie ww. art. 73 - wykaże, czy właścicielem przedmiotowej działki na ten dzień była B. J., czy jednostka samorządu terytorialnego - Województwo [...].

W związku z powyższym Wojewoda uznał, że rozpatrzenie kwestii ustalenia odszkodowania zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sprawy przed sądem administracyjnym - co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Na powyższe postanowienie zażalenie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej złożyła B. J., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przez błędne uznanie, że rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie nabycia własności działki nr [...] przez Województwo [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu i w związku z tym rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sprawy przed sądem administracyjnym.

Zarzuciła też naruszenie art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronie wzięcia czynnego udziału - przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania. Przejawiało się ono w wydaniu postanowienia przed zapoznaniem się ze stanowiskiem strony odnośnie zawieszenia, złożonym w terminie 7 dni udzielonym w tym celu przez organ administracyjny.

W uzasadnieniu zażalenia B. J. wskazała, że to ona była właścicielem nieruchomości w chwili wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji - co wynika z treści księgi wieczystej. Organ winien mieć na uwadze, iż z księgi tej wynika domniemanie, że prawo do niej wpisane jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, biorąc pod uwagę treść księgi i stan na dzień, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji węzła drogowego stała się ostateczna. Podniosła, iż do dnia złożenia zażalenia domniemanie to nie zostało obalone, gdyż nie istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Województwo [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – a tylko taka ostateczna decyzja byłaby dowodem, że własność działki przysługuje nie jej, lecz Województwu [...].

Po rozpoznaniu zażalenia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewoda [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w dzielnicy W., oznaczoną jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha.

Organ stwierdził, że w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zatem zasadność zawieszenia postępowania w oparciu o wskazaną podstawę prawną zależy od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: postępowanie administracyjne musi być toku, rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

W tym kontekście istotnym jest ustalenie, czy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym istnieje związek przyczynowy tego rodzaju, iż brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda dla wydania decyzji w prowadzonej sprawie.

Minister podniósł, że w warunkach niniejszej sprawy zagadnieniem wstępnym jest ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do działki nr [...] – bowiem dla przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego koniecznym jest ustalenie, kto na dzień uostatecznienia się decyzji lokalizacyjnej był prawowitym właścicielem gruntu.

Decyzja o stwierdzeniu nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1999 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przez podmiot publiczny ma charakter decyzji deklaratoryjnej - co oznacza, że potwierdza ona nabycie prawa z dniem 1 stycznia 1999 r.

W związku z tym do momentu, kiedy nie zostanie stwierdzone, czy to Województwo [...] było właścicielem przedmiotowego gruntu w ww. dacie, należy zawiesić postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Dodał, że obowiązkiem organu administracji jest podjęcie wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia oraz ustalenia wszystkich osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem wyjaśnić, iż obowiązujące przepisy nie uprawniają organu administracyjnego do kontynuowania rozpoznawania sprawy w przypadku, jeżeli w toku postępowania okaże się, że nie można ustalić kręgu stron, którym przysługuje określone uprawnienia lub na które nałożony ma być obowiązek. Podzielił także stanowisko organu wojewódzkiego, iż zachodzi tutaj konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa - ponieważ rozstrzygnięcie sprawy w drodze prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności tej nieruchomości warunkuje rozpatrzenie i wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

W dalszej części uzasadnienia Minister zauważył, że samo powoływanie się strony na uchybienie procesowe z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może wywierać skutku w postaci uznania, że postanowienie organu pierwszej instancji obarczone jest wadliwością. Aby zarzut naruszenia tego art. odniósł zamierzony skutek, strona zobowiązana była wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011r., sygn. akt I OSK 842/2011, publ. LEX Polonica nr 2550856).

Nie zastosowanie się przez organ administracji do przepisu art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie powoduje automatycznie wadliwości wydanej decyzji. Niezbędne jest wykazanie, iż uchybienie organu miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt III SA/Gd 486/2009, LEX Polonica nr 2304542).

Skoro zatem strona nie wykazała, na czym miałoby polegać niedopełnienie przez organ obowiązków w powyższym zakresie, jakiej czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego istotnego dla sprawy dowodu uniemożliwiono jej przedstawienie, czy powołanie się przed organem - to należy uznać, iż nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 października 2009r., sygn. akt I SA/Bd 463/2009, LEX Polonica Nr 2125995).

Podniósł też, iż pismo z dnia 13 lutego 2013 r., które wpłynęło do organu wojewódzkiego po wydaniu zaskarżonego postanowienia, jest stanowiskiem strony odnośnie braku przesłanek do zawieszenia postępowania odszkodowawczego. Zarzuty podniesione w tym piśmie zostały powtórzone w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. - ustosunkowano się do nich w niniejszym postępowaniu zażaleniowym.

Nie zgadzając się z tym stanowiskiem organów B. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - wnosząc o uchylenie obu postanowień.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 1 ust.1kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo ocenił, iż rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przez Województwo [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu i w związku z tym rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sprawy przed sądem administracyjnym i w konsekwencji błędne utrzymanie zaskarżonego postanowienia;

- art 138 § 1 ust.1 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez uznanie, że organ I instancji nie pozbawił strony możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, pomimo, że organ I instancji wydał postanowienie przed zapoznaniem się ze stanowiskiem strony odnośnie zawieszenia, złożonym w terminie 7 dni udzielonym w tym celu przez organ administracyjny i w konsekwencji błędne utrzymanie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację, że to ona była właścicielem nieruchomości w chwili wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji - co wynika z treści księgi wieczystej i domniemania, że prawo do niej wpisane jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to nie zostało obalone, gdyż nie istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Województwo [...] w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – a tylko taka ostateczna decyzja byłaby dowodem, że własność działki przysługuje nie jej, lecz Województwu [...].

Podniosła także, że organ I instancji udzielił jej 7- dniowego terminu na zajęcie stanowiska w sprawie, a następnie wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania nie zapoznając się z pismem, które zostało wysłane tego samego dnia, w którym zostało wydane postanowienie. Tym samym organ naruszył uprawnienie strony do możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem orzeczenia odnośnie zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewoda [...] z dnia [...] lutego 2013 r. zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w dzielnicy W., oznaczoną jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha – do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia dotyczącego sprawy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - uznając, iż ma to istotny wpływ na postępowanie odszkodowawcze prowadzone w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.).

Na wstępie Sąd pragnie wyjaśnić istotę przejęcia nieruchomości w trybie art. 12 ust. 4 spec ustawy drogowej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w wersji obowiązującej do dnia 10 września 2008 r.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 tej ustawy nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2, stają się z mocy prawa:

1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

- z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 i 18a, odpowiednio przez wojewodę albo starostę.

Przejęcie z mocy prawa oznacza, że nie był to element rozstrzygnięcia decyzji, ale skutek towarzyszący ostateczności decyzji lokalizacyjnej. Własność nieruchomości wydzielonych liniami rozgraniczającymi mogła przejść tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy nieruchomość nie została uprzednio nabyta przez zarządcę drogi.

W związku z tym powstaje pytanie, czy okoliczność, że toczy się postępowanie w sprawie ustalenia, czy sporna działka przeszła z mocy prawa na własność Województwa [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. ma wpływ na postępowanie o ustalenie odszkodowania w trybie spec ustawy drogowej.

Zdaniem Sądu związek ten jest oczywisty, ponieważ ewentualne wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. będzie oznaczało, że w dniu, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, działka stanowiła już własność podmiotu publicznoprawnego. Tym samym nie mogła ponownie zostać nabyta na własność Województwa [...].

Wskazany przez Wojewodę art. 12 ust. 4b spec ustawy drogowej mówiący, że decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna nie zawiera jakiejkolwiek normy materialnoprawnej, która uzasadniałaby wydanie decyzji o odszkodowaniu w sytuacji, kiedy stan prawny nie jest do końca wyjaśniony. Przepisu tego nie można interpretować jako normy nakazującej wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania w tym terminie za wszelką cenę, kosztem naruszenia prawa.

Przy czym jak najbardziej słuszny jest pogląd, że samo objęcie działki decyzją lokalizacyjną nie oznacza, iż przeszła ona z mocy prawa na własność zarządcy drogi.

Przykładowo, jeżeli w liniach rozgraniczających drogi gminnej znajduje się działka wpisana w księdze wieczystej jako własność Skarbu Państwa - lecz podlegająca komunalizacji jako zajęta pod drogę gminną przed 1990 r. - to art. 12 ust. 4b spec ustawy nie oznacza wyłączenia komunalizacji na dzień 27 maja 1990 r. w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i pracownikach samorządowych. W takim przypadku pomimo objęcia działki liniami rozgraniczającymi decyzji lokalizacyjnej, nie ma żadnych przeszkód, aby wszcząć postępowanie komunalizacyjne - co będzie skutkowało zawieszeniem postępowania odszkodowawczego. Podobnych przykładów można by przywołać wiele.

Jeżeli nieruchomość podlega pod reżim art. 73 ustawy z 1998 r., to również postępowanie odszkodowawcze musi być prowadzone w tym trybie.

Przesłanki ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust 4-5 tej ustawy są diametralnie inne niż w spec ustawie drogowej. W tym zakresie nie ma jakiejkolwiek dowolności. Jeżeli nieruchomość jest zajęta pod drogę na dzień wydania decyzji o lokalizacji drogi (zezwolenia realizacyjnego) to ewentualne odszkodowanie - stosownie do treści art. 18 ust. 1 spec ustawy drogowej uwzględniałoby publiczne nakłady na urządzenie drogi.

Ponadto, jeżeli właściciel nieruchomości zajętej pod drogę publiczną do dnia 31 grudnia 1998 r. i objętej ww. art. 73 ustawy nie złożył wniosku o ustalenie odszkodowania, to roszczenie odszkodowawcze wygasło. W tym przypadku odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego, a wiec nie może być na wniosek strony z urzędu przedłużany, skracany ani przywracany.

W przypadku braku podstaw do wypłaty odszkodowania z ww. art. 73 ustawy nie ma podstaw prawnych do alternatywnego prowadzenia postępowania odszkodowawczego w innym trybie.

Reasumując, ponieważ pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed Wojewodę w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a postępowaniem odszkodowawczym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. zachodzi bezpośredni związek przyczynowy, dlatego też organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze zobligowany jest w takim przypadku zawiesić postępowanie prowadzone w trybie spec ustawy drogowej.

Wobec powyższego Sąd uznał, że postanowienia organów obu instancji są zgodne z prawem - art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. winien mieć pierwszeństwo przed zapisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. (spec ustawy drogowej).

Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach sygn. akt I SA/Wa 1554/10 i I SA/Wa 1458/10.

Również w podobnej sprawie (dotyczącej zawieszenia przez wojewodę postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą przez województwo nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1375/11 stwierdził, że: "Skoro sprawa z powództwa Skarbu Państwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej (dział II) z rzeczywistym stanem prawnym nie została zakończona, to powstała przeszkoda w prowadzeniu sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania, w postaci braku możliwości ustalenia stron postępowania – co powoduje konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej w sprawie sytuacji wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a więc zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania stało się konieczne, skoro taka okoliczność stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania. Ponadto zawieszenie w powyższej sytuacji postępowania nie uchybia art. 21 i art. 64 Konstytucji RP".

Sąd uznał także za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 10 kpa – gdyż zarzuty podniesione w piśmie z dnia 13 lutego 2013 r., zostały powtórzone w zażaleniu na postanowienie Wojewody [...] (były stanowiskiem strony odnośnie braku przesłanek do zawieszenia postępowania odszkodowawczego) i organ II instancji ustosunkował się do nich. Ponadto fakt, że skarżąca nie wypowiedziała się - przed wydaniem orzeczenia - odnośnie zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań, nie miał żadnego wpływu na treść postanowień.

Podsumowując Sąd uznał, że postanowienia Wojewody [...] i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej są zgodne z prawem. Stwierdzić też należy, że wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły one stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły przekonująco swoje orzeczenia – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.