Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2548/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art181 ust 2, art 187 ust 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: § 3, § 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 153 poz 1093
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe
article: art 141 § 4 , art 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 7, 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 681/13 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce na rok 2010/2011 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 681/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. N. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. - odmówił przyznania J. N.- studentowi [...] roku studiów pierwszego stopnia Państwowej [...] w O. - stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za osiągnięcia w nauce za rok akademicki 2010/2011 a rozpatrując wniosek zainteresowanego o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister – decyzją z dnia [...] marca 2011 r. - utrzymał w mocy swoje pierwotne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu stanowiska organ wyjaśnił, że wprawdzie, spośród [...] nadesłanych wniosków, [...] spełniało przesłanki, wskazane w art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz. U. Nr 153, poz. 1093 ze zm.), jednakże wysokość przyznanych Ministrowi w budżecie środków finansowych, nie pozwoliła, aby stypendium otrzymał każdy student, który powyższe przesłanki spełniał. Z tego powodu, organ był zmuszony dokonać dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych studentów, poprzez stworzenie rankingu wniosków. Przy ich ocenie Minister stosował metodę punktową, zaś suma punktów, uzyskana przez kandydata, decydowała o pozycji wniosku w rankingu. Natomiast, w przypadku takiej samej liczby punktów, o miejscu w rankingu decydowała średnia ocen uzyskanych przez studentów.

Ponadto, rozpatrując ponownie sprawę, organ wziął także pod uwagę osiągnięcia naukowe wnioskodawcy i jego aktywność naukową z okresu od [...] października 2008 r. do [..] września 2010 r., tj. pracę w kole naukowym. Pominął natomiast osiągnięcia uzyskane przed rozpoczęciem studiów na danym poziomie, tj. certyfikat językowy C1 z 2007 r. oraz studia równoległe na drugim kierunku, ukończone w 2006 r.

Minister zaznaczył też, że nie był uprawniony do oceny wszystkich aktywności, jaką dana osoba wykazała we wniosku. W związku z powyższym, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, ocena wniosku o przyznanie J. N. stypendium, nie zmieniła się. Wniosek jego uzyskał [...] pkt za pracę w kole naukowym, zaś osoby, które otrzymały stypendium w roku akademickim 2010/2011, uzyskały co najmniej [...] punktów. Tym samym, przedstawione przez studenta osiągnięcia naukowe, na tle osiągnięć innych studentów ubiegających się o stypendium ministra, okazały się niewystarczające do otrzymania stypendium.

Na wyżej przedstawioną decyzję J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego naruszenie: art. 181 ust. 2, art. 187 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 3 oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na tym, że Minister nie uwzględnił osiągnięć skarżącego, wymienionych we wniosku, ze względu na brak związków z kierunkiem studiów, w szczególności tych, których uzyskanie wymagało znajomości języka angielskiego. Ponadto zarzuty skargi wskazywały na naruszenie przepisów postępowania, w postaci: art. 7, 77 § 1 k.p.a. (niedołożenie wszystkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w zakresie faktu, że do uzyskania sześciu osiągnięć naukowych, ujętych we wniosku, niezbędna była znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym) oraz art. 107 § 3 k.p.a. ( brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia sposobu ustalenia punktacji za poszczególne osiągnięcia naukowe, w szczególności poprzez brak wskazania, dlaczego na 2 możliwe punkty działalność naukowa skarżącego otrzymała [...] punktu).

Odpowiadając na skargę, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wnosił o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 207 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a" - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona zasadna.

Na wstępie Sąd podkreślił, że w analizowanej sprawie już dwukrotnie orzekał sąd wojewódzki. Wyrokiem bowiem z dnia 3 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1331/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzająca z dnia [...] grudnia 2010 r., stwierdzając, że rozstrzygnięcia te były wadliwe bo naruszały art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Od wyroku tego organ wniósł jednak skargę kasacyjną a w wyniku jej rozpoznania, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 266/12), uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego całościowo zebrał oraz zweryfikował i rozważył posiadany materiał dowodowy. Organ wskazał powody, którymi kierował się, rozstrzygając sprawę przyznania stypendium skarżącemu i dał im wyraz w motywach zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój rozstrzygnięcie, podał rodzaje działalności naukowej, które są brane pod uwagę przy przyznawaniu stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz liczbę punktów, przyznawanych w ramach danego osiągnięcia naukowego i wyjaśnił, dlaczego wziął pod uwagę jedynie pracę skarżącego w kole naukowym. Zasadnie, zatem - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wskazano w skardze kasacyjnej, że w sytuacji, kiedy przyznano punkty wyłącznie za pracę w kole naukowym, przedstawianie zasad punktowania pozostałych osiągnięć wskazanych we wniosku nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślono także, iż nawet gdyby skarżący za pracę w kole naukowym uzyskał maksymalną liczbę punktów, która wynosiła 2, i tak nie otrzymałby stypendium a więc w tej sytuacji uzasadnienie decyzji spełniało wymogi, określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto Sąd Kasacyjny podniósł, że Sąd I instancji, przedstawiając stan sprawy, pominął omówione w decyzji organu II instancji powody nieuwzględnienia pozostałych osiągnięć skarżącego, co miało kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż Sąd nie wskazał, czy osiągnięcia uznane przez organ za nienaukowe, były w istocie osiągnięciami naukowymi, które organ powinien uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Wskazano przy tym, że obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy obejmuje przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, a także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Minister określił zaś, dlaczego poszczególnych osiągnięć, wskazanych we wniosku przez studenta, nie wziął pod uwagę przy przyznawaniu punktacji, zauważając, że nie jest uprawniony do oceny wszelkiej aktywności, jaką dana osoba wykazała we wniosku, a wynikającej z innych zainteresowań, ukończonych wcześniej studiów lub pracy zawodowej, a jedynie tej, która jest związana z kierunkiem studiów. Wymienił przy tym w decyzji osiągnięcia, których z powyższego powodu, nie uwzględnił. Organ wskazał też, których osiągnięć nie wziął pod uwagę ze względu na to, że wykraczały one poza katalog osiągnięć naukowych, określonych w § 3 rozporządzenia, zaś sąd pierwszej instancji w ogóle nie ustosunkował się do argumentacji przedstawionej przez organ w tym zakresie.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 1092/12) oddalił skargę, przytaczając w motywach rozstrzygnięcia fragmenty z uzasadnienia w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, konkludując, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymagania z art. 107 § 3 k.p.a.

Wyrok ten zaskarżył z kolei J. N., a rozpatrując sprawę w instancji kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną uwzględnił i wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 3124/12) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało przesłanek ustawowych, określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Ponadto, Sąd I instancji nie zastosował się do wytycznych, zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r. ( sygn. akt I OSK 266/12), gdyż nie ustosunkował się do argumentacji przedstawionej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącej m. in. uznania danych osiągnięć za osiągnięcia naukowe oraz za wykraczające poza kierunek studiów. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny polecił by, rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji dokonał ponownej analizy zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę całość argumentacji przedstawionej przez organ, samo bowiem ograniczenie się do stwierdzenia, że uzasadnienie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., świadczyło o tym, iż kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji dokonana została pobieżnie.

Rozpatrując po raz trzeci sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może się ubiegać o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, a w myśl art. 181 ust. 2 omawianej ustawy, powyższe stypendium może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Z kolei, według § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może otrzymać student, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) zaliczył kolejny rok studiów;

2) nie powtarzał roku studiów w okresie zaliczonych lat studiów, chyba że niezaliczenie roku studiów wynikało z przyczyn zdrowotnych lub z powodu urodzenia dziecka;

3) posiada osiągnięcia naukowe i wykazuje się aktywnością naukową;

4) uzyskał w okresie zaliczonych lat studiów średnią ocen nie niższą niż:

a) 4,50, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,00,

b) 4,70, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 5,50,

c) 5,00, jeżeli najwyższą oceną w skali ocen jest 6, 00.

Natomiast na podstawie § 3 rozporządzenia, za osiągnięcia naukowe i aktywność naukową, o których mowa w § 2 pkt 3, uważa się w szczególności: pracę w kole naukowym, pracę naukową, udział w pracach naukowo-badawczych, współpracę naukową z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, w tym z zagranicznymi, publikacje, dzieła artystyczne, opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania, udział w konferencjach naukowych, udział w konkursach i festiwalach, nagrody, wyróżnienia, dyplomy otrzymane w olimpiadach, studia według indywidualnego planu studiów i programu nauczania, studia równoległe na drugim kierunku studiów oraz praktyki, staże lub ukończone kursy nieobjęte programem nauczania, certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na poziomie B2 w skali globalnej biegłości językowej według "Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment - Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie".

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd wyjaśnił, że przy ocenie wniosków, zastosowano metodę punktową za każde przedstawione we wniosku osiągnięcie naukowe przyznając maksymalnie:

– 2 pkt za pracę w kole naukowym,

– 3 pkt za pracę naukową, udział w pracach naukowo – badawczych,

– 1 pkt za współpracę naukową z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, w tym z zagranicznymi,

– 3 pkt za publikacje, dzieła artystyczne,

– 1 pkt za opracowania lub referaty nieobjęte programem nauczania,

– 3 pkt za udział w konferencjach naukowych, konkursach, festiwalach,

– 3 pkt za nagrody, wyróżnienia, dyplomy otrzymane w olimpiadach,

– 1 pkt za studia według indywidualnego planu studiów i programu nauczania,

– 1 pkt za studia równoległe na drugim kierunku studiów,

– 1 pkt za praktyki, staże lub ukończone kursy nie objęte programem nauczania,

– 1 pkt za certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych co najmniej na poziomie B2.

Suma punktów, uzyskana przez ubiegającego się o stypendium, decydowała zaś o pozycji w rankingu, a przy takiej samej liczbie punktów o miejscu decydowała średnia ocen. Ponadto – jak wynikało to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - pod uwagę brano osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych studiów, a więc od daty rozpoczęcia studiów na danym poziomie studiów do dnia 30 września 2010 r. W przypadku zaś studentów, którzy otrzymali stypendium w roku akademickim 2009/2010, przy ocenie wniosku nie były brane pod uwagę osiągnięcia uzyskane przed dniem 1 października 2009 r. Pozwalało to uniknąć sytuacji, kiedy do otrzymania stypendium przez cały okres studiów, wystarczyłoby uzyskanie wysokich osiągnięć podczas jednego roku studiów. Wobec powyższego, przy odmowie przyznania skarżącemu stypendium za osiągnięcia w nauce, wzięto pod uwagę osiągnięcia naukowe i aktywność naukową od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2010 r., tj. pracę w kole naukowym.

Sąd zgodził się w tym miejscu z organem, że przy uwzględnieniu powyższych kryteriów, że nie można było wziąć pod uwagę uzyskanego certyfikatu językowego C1 z roku 2007, a więc przed rozpoczęciem studiów na kierunku - filologia angielska. Ponadto, nie sposób było uznać uzyskanie certyfikatu językowego za szczególne osiągnięcie w nauce przez studenta filologii angielskiej. Inaczej rzecz by się miała, gdyby w trakcie studiów, a ściślej rzecz ujmując, w okresie objętym wskazanymi wyżej kryteriami, uzyskał on kolejny, wyższy certyfikat językowy, co świadczyłoby o zauważalnym postępie w nauce. W kontekście powyższego, budziła co najmniej zdziwienie Sądu, argumentacja skarżącego, zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że gdyby wiedział o nieobjęciu powyższego certyfikatu punktacją, to przystąpiłby do tego egzaminu w czerwcu ubiegłego roku i przedstawiłby "taki sam dokument, tylko że z inną datą". Zdaniem Sądu zaś, nie byłoby to już "szczególne wyróżnianie się w nauce", a jedynie powielanie wcześniejszych osiągnięć.

Analizując rozpoznawaną sprawę, Sąd zwrócił uwagę na imponującą wręcz aktywność skarżącego na płaszczyznach: społecznej, praw człowieka, praw dziecka itp., przy czym zauważył, iż organ w zaskarżonej decyzji nie pominął tych dokonań. Wyjaśnił bowiem, że w niektórych sytuacjach osiągnięcia naukowe studenta nie wynikają z faktu studiowania w danej uczelni i na danym kierunku, lecz z innych zainteresowań, hobby, ukończonych wcześniej innych studiów lub pracy zawodowej. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie nie podlega ocenie jednak wszelka aktywność naukowa, lecz tylko taka, dla którego rada wydziału lub senat wystąpiły z wnioskiem o stypendium i tylko taka, która odpowiadała kierunkowi studiów. Stąd organ – co Sąd w pełni podzielił – nie wziął pod uwagę większości osiągnięć skarżącego, tj. przygotowania filmików edukacyjnych dotyczących historii powszechnej i historii Polski, współpracy z Instytutem P. , udziale w seminarium Rady Europy dotyczącym wielokulturowości w programach nauczania, publikacji dotyczących łamania praw człowieka, artykułu na temat [...], udziału w 4 konferencjach ("[...]") oraz pracy w charakterze nauczyciela historii w liceum ogólnokształcącym, a to dlatego, że nie są to osiągnięcia związane z kierunkiem studiów skarżącego, tj. z filologią angielską. Niezależnie od powyższego, przy ocenie wniosku nie wzięto też pod uwagę działalności społecznej, polegającej na współpracy z Amnesty International, czy też działalności artystycznej, polegającej na współpracy z Teatrem G. występach w spektaklach teatralnych.

W tym miejscu, Sąd zgodził się z argumentacją organu, że owa działalność wykraczała poza katalog osiągnięć naukowych zawartych w § 3 cytowanego rozporządzenia a ponadto w pełni podzielił też stanowisko, że te ostatnie z osiągnięć artystycznych mogą być ewentualnie uwzględniane w przypadku studiów na kierunku artystycznym.

Reasumując, Sądu uznał, że przesłanki przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, dotyczyły studenta ( art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ) szczególnie wyróżniającego się w nauce oraz posiadającego osiągnięcia naukowe. Skoro zatem stypendium przysługuje studentowi "szczególnie wyróżniającemu się w nauce", to było rzeczą oczywistą dla Sądu, że dotyczy to okresu zakreślonego czasową cezurą nauki na aktualnym kierunku studiów i niepowtarzającą się (niepowielającą) tematyką oraz wiedzą i umiejętnościami związanymi z tym, konkretnym kierunkiem studiów, co przez analogię sprowadza się również do "osiągnięć naukowych". Innymi słowy, Sąd Wojewódzki uznał za osiągnięcia naukowe przy przyznawaniu stypendium w trybie art. 173 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, jedynie te, spośród wszystkich ewentualnych osiągnięć, które związane są z aktualnym kierunkiem studiów studenta ubiegającego się o stypendium. W przeciwnym bowiem razie, pod owe przesłanki można by zaliczyć wszystkie przejawy, słusznej skądinąd ze społecznego punktu i godnej aprobaty, aktywności ubiegającego się o stypendium, jednakże pozostającej w jaskrawej sprzeczności z ideą stypendium "za osiągnięcia w nauce".

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, J. N. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1. prawa materialnego, a to: art. 181 ust. 2 oraz art. 187 pkt. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. w związku z § 3 oraz § 2 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra wybitne osiągnięcia sportowe - poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, polegające na tym, że Minister najpierw błędnie zawęził hipotezę przepisu § 3 oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia i w wyniku tego nie uwzględnił osiągnięć skarżącego, wymienionych we wniosku, ze względu na brak związków z kierunkiem studiów, w szczególności tych, których uzyskanie wymagało znajomości języka angielskiego;

2. naruszeniu przepisów prawa procesowego a to:

-) art. 141 § 4 P.p.s.a.- poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie a to wobec treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, uniemożliwiającej jego kontrolę przez sąd kasacyjny w zakresie, w jakim Wojewódzki Sąd Administracyjny miał się zająć kwestią uznania niektórych osiągnięć skarżącego za związane ze studiowanym kierunkiem,

-) art. 190 P.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie w zakresie braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 2013 r. (sygn. akt I OSK 3124/12) oraz z dnia 10 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 266/12) odnośnie wykładni przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. - poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do kwestii uwzględniania osiągnięć w nauce skarżącego nieuwzględnionych w ogóle przez organ administracyjny,

-) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a to poprzez niedołożenie wszelkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego spraw, to znaczy ustalenia faktu, że do uzyskania sześciu osiągnięć naukowych ujętych we wniosku niezbędna była znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym,

-) art. 77 §1 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie polegające na nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego to znaczy faktu, że do uzyskania sześciu osiągnięć naukowych ujętych we wniosku niezbędna była znajomość języka angielskiego na poziomie zaawansowanym.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stwierdzono, że zasadniczą płaszczyznę sporu stanowiły dwa zagadnienia: czy jedynie osiągnięcia naukowe lub artystyczne bezpośrednio związane z kierunkiem studiów studenta mogą być brane pod uwagę przy przydzielaniu stypendium oraz, czy osiągnięcia naukowe skarżącego były, czy nie były związane ze studiowanym kierunkiem (filologia angielska).

Zdaniem skarżącego, Sąd Wojewódzki zajął się tylko pierwszym, z w/w zagadnień a ponadto pogląd, jaki wyraził był nieprawidłowy. Przepisy nie różnicują bowiem – jak wywodził autor skargi kasacyjnej - osiągnięć naukowych na: mające bliższy lub mający dalszy związek ze studiowanym kierunkiem. Tym samym, pogląd Sądu Wojewódzkiego należało traktować jako przykład zawężającej wykładni przepisu, nie mającej oparcia ani w wykładni językowej, ani systemowej, ani celowościowej. W § 3 oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego brak było bowiem określeń takich jak: "związanych z kierunkiem studiów" czy "w ramach studiowanego kierunku". Wykładnia systematyczna wręcz uzasadniała wniosek przeciwny (w przypadku udzielania stypendium sportowego nie ograniczono się na przykład jedynie do osób studiujących kierunki "sportowe" jak Uniwersytet Wychowania Fizycznego). Trudno też przyjąć, dlaczego wykładnia celowościowa miałaby stanąć na przeszkodzie uznania wybitnych naukowych osiągnięć studenta w zakresie biologii tylko dlatego, że studiuje on medycynę. Zwracano również uwagę, że w obecnie obowiązującym tzw. "bolońskim systemie studiów" kwestia kanonu danego kierunku studiów jest coraz trudniejsza do określenia i przy płynnych granicach danego kierunku studiów - w jego ramach dwóch studentów może studiować diametralnie różne przedmioty - związanie osiągnięć naukowych z danym kierunkiem jest nie tylko trudne, ale wręcz niemożliwe.

Skarżący podkreślał jednak, iż zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej dotyczył braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku informacji dotyczących kwestii, czy istotnie jego osiągnięcia, polegające na: przygotowaniu filmików edukacyjnych dotyczących historii powszechnej i historii Polski (literatura przedmiotu w języku angielskim), współpracy z Instytutem P. (w języku angielskim), udziale w konferencji Rady Europy i wygłoszenia tam referatu (w języku angielskim), publikacji dotyczącej łamania praw człowieka w C. (cytowana literatura w języku angielskim),udziale w konferencji Amnesty International w Londynie ( w języku angielskim),udziale w konferencji "[...]"(częściowo w języku angielskim) były, czy nie były osiągnięciami naukowymi, pozostającymi w związku z kierunkiem filologia angielska. W tym zakresie – jego zdaniem - uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało wymogu z art. 141 § 1 i art. 190 P.p.s.a., gdyż Sąd nie odniósł się do kwestii uwzględnienia "pozakierunkowych" osiągnięć skarżącego.

W konkluzji J. N. zaprzeczał by ograniczenie uwzględnianych osiągnięć naukowych i artystycznych do związanych ze studiowanym kierunkiem miało podstawę w przepisach prawa a - z ostrożności procesowej - wskazywał, że części jego osiągnięć naukowych organ administracyjny nie uwzględnił, pomimo, iż miały one charakter osiągnięć bezpośrednio związanych ze studiowaniem filologii angielskiej. Wskazywał w tym miejscu na brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do jego zarzutów, dotyczących osiągnięć wykonywanych w języku angielskim lub takich, do których jego znajomość była niezbędna. Aktywność naukowa, wykonywana przy zaawansowanej znajomości języka angielskiego jest bowiem - ipso facto - działalnością naukową, obejmującą również filologię angielską. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do uznania, że jedyną działalnością naukową w ramach filologii języka obcego jest lingwistyka jako ściśle dotycząca struktury owego języka, co byłoby co najmniej niezrozumiałe.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżący przedstawiał dalszą argumentację, która jego zdaniem przemawiała za zasadnością skargi kasacyjnej. W szczególności, odwoływał się w niej do treści instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia naukowe i przedstawił suplement do dyplomu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Podstawy te zaś okazały się nieuzasadnione.

Analizowana sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny a zatem skład orzekający aktualnie był związany oceną prawną, zawartą w poprzednich orzeczeniach (wyroki z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 266/12 i z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 3124/12). Wskazać przy tym należy, że w pierwszym, z wyżej wymienionych wyroków, Sąd przesądził o tym, że (cyt.) "Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego całościowo zebrał oraz zweryfikował i rozważył posiadany materiał dowodowy. Organ wskazał powody, którymi kierował się, rozstrzygając sprawę przyznania stypendium skarżącemu i dał im wyraz w motywach zaskarżonej decyzji". Z tego powodu formułowanie obecnie zarzutu kasacyjnego, mającego oparcie w przepisach art. 7 i 77 k.p.a. było ze wszech miar nieuzasadnione a wręcz niedopuszczalne. Uchylając bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1331/11), Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych przez organ a jedynie polecił by Sąd I instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zastosowania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wykładni prawa materialnego. Sąd I instancji miał ocenić, czy osiągnięcia, uznane przez Ministra za nienaukowe, rzeczywiście miały taki charakter, czy też przeciwnie - stanowiły osiągnięcia, które organ powinien uwzględnić przy rozstrzyganiu o przyznaniu stypendium dla studenta za osiągnięcia naukowe. Ocena ta miała być przy tym dokonana w stosunku do osiągnięć skarżącego – J. N., będącego studentem III roku filologii angielskiej w Państwowej W. w O. Skarżący m. in. przygotował bowiem filmik edukacyjny, dotyczący historii powszechnej i historii Polski oraz brał udział w konferencjach międzynarodowych a także dokonywał publikacji, w całości lub w przeważającej części, w języku angielskim, przy czym tematyka, której poświęcona była aktywność studenta, skupiała się wokół zagadnień: ogólnospołecznych, politycznych i artystycznych.

Wykonując zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki przyjął, że powyższe osiągnięcia studenta Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego trafnie określił jako nienaukowe i z tym stanowiskiem należy się zgodzić.

Zgodnie z art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji), stypendium ministra za osiągnięcia w nauce mogło być przyznane studentowi jedynie szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Przykłady tego rodzaju osiągnięć i aktywności naukowej określał z kolei, przytoczony przez Sąd Wojewódzki, § 3 – wydanego na podstawie art. 187 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym - rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Jak wyjaśnił zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 758/10), stypendia za osiągnięcia w nauce przyznawane są na kierunkach studiów. Ze wzoru wniosku o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce za rok akademicki, stanowiącego załącznik nr 1 do cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego wynika, iż student wypełnia wniosek dla danego kierunku studiów, podając nazwę tego kierunku, formę studiów, zakończony rok akademicki a także średnią ocen uzyskanych w trakcie studiów na tym kierunku. W pkt 12 wniosku, w którym wymienia się osiągnięcia naukowe i aktywność naukową studenta w okresie zaliczonych lat studiów, w podpunkcie 10 wymienia się studia równoległe na drugim kierunku studiów. W przypadku, gdy student studiował równocześnie na drugim kierunku studiów otrzymuje on punkt w kategorii "studia równoległe na drugim kierunku". Z tej przyczyny we wspomnianym wyroku Sąd uznał, że analiza treści w/w wzoru wniosku upoważnia do stwierdzenia, że przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce, brane są pod uwagę tylko osiągnięcia z tego kierunku studiów, z którego student występuje o przyznanie mu stypendium a nie osiągnięcia z ukończonych równolegle kierunków studiów na innych uczelniach. Pogląd ten podziela również skład orzekający w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem, treść wzoru wniosku dowodzi, że stypendium za osiągnięcia w nauce student może otrzymać jedynie z tytułu osiągnięć naukowych, uzyskanych na jednym, konkretnym kierunku studiów, to tym bardziej nie może on skutecznie ubiegać się o wspomniane stypendium z racji osiągnięć, uzyskanych całkowicie poza studiami.

Nietrafny był więc, zawarty w skardze kasacyjnej, pogląd, że wykładnia celowościowa i systemowa omawianej ustawy uzasadniała przyjęcie stanowiska odmiennego. W szczególności, nie dowodziła tego okoliczność, że w przypadku udzielania stypendium sportowego, ustawodawca nie ograniczył możliwości jego otrzymania jedynie do osób studiujących kierunki "sportowe". Należy bowiem w tym miejscu zauważyć, że studenci wychowania fizycznego, z racji tego kierunku studiów, mają zagwarantowaną możliwość uzyskania stypendium z tej dziedziny, w ramach stypendium za osiągnięcia naukowe. Natomiast stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe, potencjalnie może otrzymać każdy student, jeśli jest w stanie wykazać się tak znaczącą (wybitną) sprawnością fizyczną. Sport jest odmienną dziedziną życia od nauki, gdyż może go uprawiać nie tylko osoba zajmująca się tą dyscypliną zawodowo, ale również amator. Sport może zatem uprawiać każdy i to niezależnie od kierunku oraz poziomu wykształcenia. W rezultacie stawianie znaku równości pomiędzy przesłankami, warunkującymi przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce a przesłankami umożliwiającymi przyznanie stypendium za wybitne osiągnięcia sportowe, nie było uprawnione.

Niezasadne okazały się również pozostałe zarzuty kasacyjne. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiadało wszystkim wymogom, określonym w przepisie art. 141 § 4 P.p.s.a. W postępowaniu przez Sądem I instancji nie doszło również do naruszenia art. 190 P.p.s.a. Sąd Wojewódzki nie rozwinął wprawdzie szerzej argumentacji, dlaczego osiągnięcia J. N., które tematycznie nie były związane z kierunkiem jego studiów, ale towarzyszyło im posługiwanie się przez skarżącego językiem angielskim, nie mogły być uznane za osiągnięcia, które Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wydając zaskarżoną decyzję, powinien wziąć pod uwagę, tym niemniej, z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wynika jednak, że taka sytuacja była – zdaniem Sądu I instancji - niedopuszczalna w rozpoznawanej sprawie. Skoro bowiem Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie sposób było uznać, uzyskania przez studenta III roku filologii angielskiej, certyfikatu językowego za szczególne osiągnięcia w nauce, to jednoznacznie wynika z tego pogląd, że posługiwanie się tym językiem przez J. N. w jego działalności, prowadzonej poza Uczelnią, nie mogło być uznane za osiągnięcie naukowe - w rozumieniu art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Dodać w tym miejscu wypada, że filologia języka obcego nie jest kursem nauki tego języka w mowie i piśmie. Wprawdzie znajomość tego języka jest na tym kierunku studiów cały czas doskonalona, czemu służą liczne zajęcia praktyczne prowadzone w danym języku, ale znajomość języka obcego jest jedynie środkiem umożliwiającym odbycie samych studiów. Filologia języka, w tym przypadku języka angielskiego, jest bowiem działem humanistyki, obejmującym naukę o języku i literaturze, badającym teksty pisane danego narodu lub kręgu kulturowego (w tym wypadku anglojęzyczne) a głównym przedmiotem tego kierunku studiów jest badanie tekstu, celem jego skomentowania i interpretacji. Konkludując, należy stwierdzić, iż gdyby skarżący publikował lub wygłaszał referaty w języku angielskim, ale na temat np. literatury, sztuki, historii lub kultury angielskiej to tego rodzaju działalność z pewnością podlegałaby ocenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy przyznawaniu stypendium za osiągnięcia studenta w nauce. Natomiast samo posługiwanie się językiem angielskim przez J. N. – będącego studentem III roku filologii angielskiej - w jego szeroko zakrojonej - i skądinąd bardzo pozytywnej - działalności, miało jednak jedynie charakter odtwórczy.

Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną - z mocy art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.