Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 511/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 1, PCN 8703, 8704
journal: Dz.U. 1997 nr 158 poz 1047
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.
article: art 194 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2, art 68
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art 156
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędziowie NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) del. WSA Jacek Czaja Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Go 1212/10 w sprawie ze skargi R. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 1212/10, oddalił skargę R. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej, z następującym uzasadnieniem.

W dniu [...] kwietnia 1999 r. R. Sp. z o.o. w W. zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nowy samochód marki R.K. przeznaczony do transportu towarowego i zbudowany na bazie samochodu osobowego. Zgłoszony samochód Spółka zaklasyfikowała do kodu PCN 8704 31 91 1 Taryfy celnej.

Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w R. uznał wyżej wymienione zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Organ ocenił m.in., że zgłoszony samochód powinien być zaklasyfikowany do kodu PCN 8703 22 19 0. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, korygując jedynie podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Od powyższego rozstrzygnięcia R. Sp. z o.o. w W. wniosła skargę. Po jej rozpoznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 2 marca 2005 r., sygn. akt 3/I SA/Po 3106/01, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy celne nie przeprowadziły dowodu z przedłożonego przez stronę świadectwa homologacji stwierdzającego, iż pojazd R.K. jest samochodem ciężarowym. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w R. ponownie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wraz z korektą dotyczącą podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Decyzję tę R. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła do WSA w G.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Go 72/08, Sąd I instancji uchylił przedmiotową decyzję, stwierdzając uchybienia w interpretacji § 1 rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 191, art. 194 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zdaniem Sądu, organ celny wadliwie zinterpretował przedłożone przez Spółkę R. świadectwo homologacji pojazdu, jako niemające istotnej wartości dowodowej w sprawie. Formułując wytyczne dla organu celnego WSA polecił ponowne odniesienie się do świadectwa homologacji, a w przypadku uznania, iż objęte zgłoszeniem celnym samochody są samochodami ciężarowymi, którego definicję zawierają przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie tych przepisów oraz przepisów Taryfy celnej i Wyjaśnień do niej ustalić, czy dokonane przez skarżącą w niniejszej sprawie zgłoszenie celne jest prawidłowe. Ustalenia te powinien czynić rozważając jednocześnie przepisy dotyczące procedury uszlachetniania biernego, na którą to procedurę w niniejszej sprawie wydały pozwolenie organy celne.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w R. ponownie orzekł o modyfikacji decyzji organu I instancji w zakresie przytoczonej podstawy prawnej, natomiast w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W odniesieniu do świadectwa homologacji typu pojazdu nr 1792, stwierdził, że Minister, który ten dokument wystawił, nie był uprawniony do określania klasyfikacji taryfowej pojazdu zgodnie z Taryfą celną. Świadectwo homologacji służyło przede wszystkim badaniom mającym za cel potwierdzenie, że dany pojazd zapewnia ogólne bezpieczeństwo uczestnikom ruchu. Nie przesądzało o klasyfikacji taryfowej.

Organ ocenił przedłożone świadectwo homologacji i w związku z wątpliwościami wynikającymi z jego treści skorzystał z opinii biegłego na okoliczność, czy zamontowanie kratki w samochodzie osobowym zmieniło rodzaj pojazdu na ciężarowy. Biegły stwierdził, że wstawienie kratki za rzędem tylnych siedzeń pasażerów nie zmieniło ani typu ani dotychczasowego przeznaczenia pojazdu i nie można było zaklasyfikować go jako samochodu ciężarowego. Przyznał, że te same samochody na gruncie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) uznawane są za samochody ciężarowe (zgodnie z zapisem w świadectwie homologacji), jednak na gruncie przepisów celnych obowiązujących w dacie zgłoszenia celnego były to samochody osobowe. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej różnica między przeznaczeniem samochodów klasyfikowanych do pozycji Taryfy celnej 8703 i 8704 polegała na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służyły do transportu towarowego. Nie było mowy o tym, że pojazdy te służyły również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służyły zasadniczo do przewozu osób, czyli podstawowym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem był przewóz osób. O wyborze właściwej pozycji decydowała funkcja pojazdu stwierdzona w dniu zgłoszenia celnego. Dyrektor stwierdził również, że jednoznaczne ustalenie stanu importowanych samochodów na dzień dopuszczenia do obrotu nie było możliwe.

Skargę na powyższą decyzję do WSA w G. wniosła R. Sp. z o.o. w W.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji stwierdził, że sprawa była już prawomocnie rozpoznawana przez wojewódzkie sądy administracyjne. Decydujący wypływ na rozstrzygnięcie miał pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 340/04. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, że przepisy prawa celnego nie ustalają żadnych kryteriów (czy środków dowodowych) pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej. Nie pozwalają odpowiedzieć na pytanie – zwłaszcza w odniesieniu do samochodów o podwójnym przeznaczeniu – jakie względy decydują o tym, że samochód jest przeznaczony "zasadniczo" do przewozu osób albo jest "zasadniczo" samochodem towarowym. NSA stwierdził, że organ, klasyfikując samochody do pozycji 8703 Taryfy celnej bez dostatecznego ustalenia, iż są one zasadniczo przeznaczone do przewozu osób niewłaściwie zastosował ten przepis prawa.

WSA w G. wskazał następnie, że sprawa była już rozpoznawana przez ów Sąd. WSA w G. ocenił wtedy, że najistotniejszym dokumentem w sprawie było polskie świadectwo homologacji przedłożone przez skarżącą Spółkę i mogło zostać obalone wyłącznie przeciwdowodem. Przeciwdowodem była dopuszczona przez organ odwoławczy opinia biegłego z 5 sierpnia 2009 r. oraz opinia uzupełniająca z 18 lutego 2010 r.

Biegły stwierdził, że samochody osobowe po wmontowaniu w nich kratki oddzielającej część pasażerską od bagażowej uzyskiwały świadectwa homologacji jako samochody ciężarowe. W praktyce ten sam pojazd mógł być klasyfikowany – dla wymogów rejestracyjnych – jako pojazd osobowy lub ciężarowy. Wstawienie kratki za rzędem tylnych siedzeń pasażerów w samochodzie będącym w dniu zgłoszenia celnego samochodem osobowym, nie zmieniało dotychczasowego typu i przeznaczenia pojazdu. Producent wyprodukował samochody jako osobowe, natomiast zmiana ich przeznaczenia (bez zmiany typu oraz zmian konstrukcyjnych) nastąpiła w Polsce na drodze administracyjnej. W opinii uzupełniającej biegły dodał, że cechy samochodów marki R.K. wskazują jednoznacznie, iż ich podstawowym przeznaczeniem jest przewóz osób i bagażu.

Oceniając zarzuty skargi, Sąd I instancji nie stwierdził, aby obie opinie biegłego były sprzeczne i zawierały relatywne wnioski. Pierwsza opinia dotyczyła wymogów stawianych przez regulacje zawarte w ustawie Prawo o ruchu drogowym i odnoszące się do rejestracji samochodu. Opinia uzupełniająca dotyczyła przede wszystkim cech charakterystycznych samochodu (budowa, wyposażenie oraz inne) stawianych pojazdom do przewozu osób i pojazdom do przewozu towarów. Opinie miały zatem inny zakres przedmiotowy. WSA podał następnie, że Taryfa celna klasyfikuje pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia. Przeznaczenie nadaje producent i jest ono osiągane przez zaprojektowaną w tym celu konstrukcję pojazdu. Z opinii biegłego Sąd wywiódł, że cechy spornego pojazdu wskazują na jego przeznaczenie do przewozu osób.

Zdaniem Sądu I instancji organy celne nie naruszyły również zasady in dubio pro tributario, ponieważ przeprowadzone przez nie postępowanie pozwoliło na wydanie rozstrzygnięcia bez istnienia wątpliwości co do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Prawidłowe ustalenie przez organ odwoławczy stanu faktycznego spełnia wymogi konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego z art. 2 Konstytucji RP. Za równie nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia § 1 Taryfy celnej (klasyfikacja była prawidłowa) i art. 156 Kodeksu celnego (produktem kompensacyjnym nie był pojazd z pozycji 8704, tylko pojazd z pozycji 8703, gdyż samo zamontowanie w nim kratki nie mogło zmienić klasyfikacji taryfowej). Sąd I instancji uznał też, że przeprowadzenie dowodu na okoliczność zgody producenta na zamontowania w pojeździe kratki, nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższy wyrok R. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wnosząca skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez

jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:

• art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że działania Dyrektora Izby Celnej

w R. nie naruszają zasady in dubio pro tributario, podczas

gdy czynności podejmowane przez organ celny zmierzały do wykazania nieprawidłowości w działaniach skarżącej poprzez tłumaczenie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść Spółki;

• § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 158, poz. 1047 ze zm.) poprzez przyjęcie, że importowane samochody należy zakwalifikować do pozycji PCN 8703, zamiast do pozycji PCN 8704;

• art. 156 Kodeksu celnego poprzez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych procedurą uszlachetniania biernego;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

• art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r.

Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.), poprzez ich niezastosowanie, wbrew obowiązkowi wynikającemu wprost z ustawy, a w wyniku tego zaakceptowanie (sanowanie) rażącego naruszenia przepisów postępowania znajdujących

się w szczególności w Ordynacji podatkowej – art. 121 § 1 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 122 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i 3 poprzez:

- błędne uznanie, iż organy celne zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego wyczerpującej oceny i wydały rzetelne i zgodne z prawem rozstrzygnięcie w sprawie;

- błędne uznanie, iż moc wiążąca dokumentu urzędowego, jakim niewątpliwie jest świadectwo homologacji, może zostać skutecznie podważona przez wewnętrznie sprzeczną i niespójną opinię oraz opinię uzupełniającą biegłego rzeczoznawcy;

- tolerowanie przypadku, w którym Spółka stała się ofiarą swoistej praktyki Dyrektora Izby Celnej w R., polegającej na podważaniu przez niego kompetencji innych organów administracji i karaniu Spółki za zaufanie okazane tym innym organom administracji;

- błędne uznanie, iż postępowanie celne prowadzone było w sposób rzetelny i wzbudzający zaufanie Spółki do organów celnych;

• art. 190 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań odnośnie dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach NSA z 2004 r.;

• art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez WSA i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uchybiający regułom przekonywania.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wnosząca tę skargę sformułowała obszerną argumentację na poparcie zgłoszonych twierdzeń.

W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pismem z dnia 30 marca 2011 r. R. Sp. z o.o. w W. podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej i wyczerpująco odniosła się do argumentów zawartych w odpowiedzi na tę skargę.

W piśmie z dnia 24 października 2011 r. skarżąca Spółka przytoczyła nowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej wskazanej w skardze kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 190 p.p.s.a. poprzez sanowanie rażącego naruszenia art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy klasyfikacji taryfowej samochodu R.K. Według skarżącej powinien być on klasyfikowany do pozycji 8704 – pojazdy samochodowe do transportu towarowego. Organy celne, których stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., uznały, że objęty zgłoszeniem celnym z [...] kwietnia 1999 r. samochód marki R.K. powinien być zaklasyfikowany do pozycji PCN 8703, obejmującej pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z pojazdami osobowo-towarowymi (kombi).

Podkreślenia wymaga, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w R. z [...] października 2010 r. kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji dotyczyła samochodu, który był wyprodukowany we Francji jako samochód osobowy. Po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego kratki działowej, zadeklarowano go

jako samochód przeznaczony do transportu towarowego. Strona przedstawiła polskie świadectwo homologacji typu pojazdu stwierdzające, że jest samochodem ciężarowym. W związku z tym sądy administracyjne orzekające w tej sprawie (wyrok WSA w P. z 2 marca 2005 r., wyrok WSA w G. z 27 maja 2008 r.) uznały, że nieuwzględnienie przez organy celne we wcześniejszych decyzjach uznających te zgłoszenia celne za nieprawidłowe, dokumentu urzędowego (świadectwa homologacji) bez przeprowadzenia na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji stanowi uchybienie procesowe, dające podstawę do uchylenia tych decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w R. ponownie rozpatrując odwołanie przeprowadził dowód z opinii biegłego na okoliczność, czy zamontowanie przegrody działowej tzw. kratki w samochodzie osobowym zmieniło rodzaj pojazdu z osobowego na ciężarowy. Na podstawie opinii rzeczoznawcy samochodowego J.M. z 5 sierpnia 2009 r. i opinii uzupełniającej z 18 lutego 2010 r. organ uznał, że taka "przeróbka" nie zmieniła typu (rodzaju) i dotychczasowego przeznaczenia pojazdu. Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował ustaleń faktycznych organu co do rodzaju importowanego samochodu. Zdaniem Sądu, z przeprowadzonych opinii wynika,

że sporny pojazd samochodowy zgodnie z jego przeznaczeniem należało zakwalifikować jako pojazd samochodowy przeznaczony zasadniczo do przewozu osób.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do podważenia dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustaleń faktycznych organu i co za tym idzie przypisują Sądowi również naruszenie wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego. Ich istota sprowadza się do próby zakwestionowania wartości dowodowej wspomnianych opinii biegłego i wykazania, że nie stanowią one dostatecznych kontrdowodów dla skutecznego obalenia domniemania wiarygodności świadectwa homologacji. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, opinie te są sprzeczne a ponadto istnieje również wewnętrzna sprzeczności w tzw. opinii uzupełniającej. W związku z tym jedynym miarodajnym dowodem potwierdzającym przeznaczenie spornych samochodów (samochody ciężarowe) jest świadectwo homologacji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który to organ tym właśnie dokumentem zmienił przeznaczenie samochodu pierwotnie osobowego na samochód towarowy (ciężarowy).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tej tezy skargi kasacyjnej

i w związku z tym uznaje wszystkie zarzuty, stanowiące jej rozwinięcie

za nieuzasadnione.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za nietrafne należało uznać wywody skarżącej o braku uprawnień biegłego do wydania opinii w przedmiocie oceny czy zamontowanie tzw. kratki w samochodzie zmieniło rodzaj pojazdu na ciężarowy. Nie można bowiem z treści poszczególnych przepisów Prawa o ruchu drogowym, a konkretnie: art. 66a ust. 3 w związku z ust. 2 pkt 6, art. 66a ust 3 w związku z ust. 2 pkt 7, art. 79 ust. 4 pkt 3, art. 81 ust. 13, wywodzić, że biegły (rzeczoznawca samochodowy) jest uprawniony do zajęcia stanowiska tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach tej ustawy. Pełnomocnik skarżącej nie dostrzegł bowiem tego, że wymóg przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy wynikający z powołanych przepisów nie ogranicza możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego (rzeczoznawcy w zakresie techniki samochodowej) na podstawie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej także w zakresie innym niż określono to we wskazanych przepisach Prawa o ruchu drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, akceptując ustalenia organu oparte głównie na treści opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę i uwzględnił te poszczególne stwierdzenia i oceny zawarte w opiniach, które jednoznacznie dowodzą, że sporny samochód jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. WSA podkreślił, że importowany samochód marki R. został wyprodukowany przez producenta jako samochód osobowy i ten fakt nie budzi wątpliwości. Sąd dał też wiarę ustaleniom, że zmiany przeznaczenia pojazdu dokonano w Polsce drogą administracyjną (w świadectwie homologacji), nie przeprowadzając zmian typu pojazdu oraz zmian konstrukcyjnych. Zmianę typu pojazdu można natomiast osiągnąć przez zmianę zasadniczych cech zespołów pojazdu, do których zalicza się na przykład nadwozie. Wstawienie tzw. kratki nie jest taką zmianą, ponieważ nie spowodowało trwałej zmiany liczby dostępnych miejsc siedzących oraz objętości bagażnika. Nie zmieniła się również dopuszczalna masa całkowita pojazdu. W zakresie tych ustaleń obie opinie biegłego są jednoznaczne i zgodne (odpowiedź na pytanie 8 w opinii z 5 sierpnia 2009 r. i odpowiedź na pytanie 2 w opinii "uzupełniającej").

Przepisy prawne, obowiązujące w czasie importu spornych samochodów nie określały pojęć "typ" lub "rodzaj" pojazdu samochodowego. Natomiast

w obowiązującym już wówczas Prawie o ruchu drogowym zdefiniowano samochód osobowy jako pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu ( art. 2 pkt 40) i samochód ciężarowy jako pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą ( art. 2 pkt 42). W powołanej ustawie, tak jak w klasyfikacji taryfowej, kryterium systematyzującym pojazdy samochodowe jest ich przeznaczenie (do przewozu osób lub do przewozu ładunków – transportu towarowego). Z tym jednak, że w określeniach zawartych w Prawie o ruchu drogowym ustawodawca odwołuje się do aspektów konstrukcyjnych samochodu, uznając je za determinujące jego przeznaczenie. Wynika z tego, że o zaklasyfikowaniu danego pojazdu do typu (rodzaju) pojazdu osobowego lub ciężarowego przesądza pewien zestaw istotnych cech dotyczących jego budowy (struktury). Prawidłowo więc przyjęto w tej sprawie, kierując się opinią biegłego, że bez zmian zasadniczych cech zespołów pojazdu nie można mówić o zmianie typu (rodzaju) pojazdu. Nie budzi również wątpliwości, że zamontowanie tzw. kratki nie wprowadza zasadniczej zmiany w konstrukcji samochodu. Wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, że zamontowanie kratki ma wpływ na zmianę przeznaczenia konstrukcyjnego pojazdu nie został niczym poparty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, homologacja pojazdu stanowi jedynie sprawdzenie, zbadanie czy dany typ pojazdu odpowiada określonym wymaganiom, istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (art. 68 Prawa o ruchu drogowym). Jest więc potwierdzeniem pewnych cech i właściwości pojazdu, nie może zaś tych cech i właściwości kreować.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozważenia, czy samochód taki wykazuje więcej cech pojazdu osobowego, czy ciężarowego celowe jest odniesienie się do kryterium ładowności pojazdu. Według opisu technicznego pojazdu, stanowiącego załącznik do świadectwa homologacji, są to samochody o dopuszczalnej ładowności 580 kg, zdolne do jednoczesnego przewożenia 5 osób i ładunku. W tym stanie rzeczy słusznie przyjęto, że pojazd przeznaczony jest zasadniczo do przewozu osób. Należy bowiem mieć na uwadze, że w granicach dopuszczalnej ładowności trzeba uwzględnić wagę przewożonych osób (5).

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega więc takich uchybień procesowych Sądu pierwszej instancji, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonana przez Sąd ocena ustaleń faktycznych organu nie budzi poważnych zastrzeżeń. Została również zadowalająco przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył też art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku i sporządzenie uzasadnienia w sposób uchybiający regułom przekonywania. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi podstawę prawną oraz jej wyjaśnienie. Subiektywne stanowisko skarżącej, że wyjaśnienie podstawy prawnej jest nienależyte i jej nie przekonuje nie może automatycznie stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany przepis, mający niewątpliwie charakter procesowy, zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej jedynie w przypadku wykazania, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. Powołany przepis znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a. tzn., gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie poprzednie wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych nie były kontrolowane przez NSA, a zatem Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok nie był związany wykładnią prawa, o której mowa w art. 190 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił także zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Nie doznała uszczerbku wywiedziona z art. 2 Konstytucji RP zasada in dubio pro tributario, ponieważ Sąd pierwszej instancji miał wątpliwości co do klasyfikacji taryfowej spornego samochodu jedynie na wcześniejszym etapie postępowania w tej sprawie, przed zasięgnięciem przez organ odwoławczy opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego. Sąd zasadnie uznał, że opinia dostatecznie rozwiała te wątpliwości, a więc zarzut niezastosowania się do tej zasady nie jest usprawiedliwiony. Naruszenia wspomnianej zasady nie można upatrywać wyłącznie w ocenie materiału dowodowego, niekorzystnej dla strony.

Sąd nie dopuścił się także naruszenia § 1 Taryfy celnej przez przyjęcie,

że importowany samochód należy zaklasyfikować do pozycji PCN 8703, zamiast

do pozycji PCN 8704. Taka klasyfikacja spornego pojazdu jest prostą konsekwencją poczynionych i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych. Stwierdzenie,

że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z samochodem przeznaczonym zasadniczo do przewozu osób determinuje przypisanie go przez organy celne

do pozycji Taryfy celnej 8703 – pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 156 Kodeksu celnego, przez niezastosowanie zwolnienia od cła importowanych przegród działowych objętych procedurą uszlachetniania biernego. Stanowi on konsekwencję zarzutu wadliwej

– w ocenie strony – taryfikacji samochodu. Uznanie, że klasyfikacja taryfowa samochodu była prawidłowa prowadzi więc do uznania zarzutu naruszenia

art. 156 Kodeksu celnego za chybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny z powodów wyżej przedstawionych, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a w związku z art. 209 p.p.s.a.