Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1245/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.31, art.33 ust.3, art.24 ust.1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2115
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art.145, art.200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz S. K. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 31[2] ust. 1 oraz art.33 ust.3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2115 ze zm.; dalej jako "urp"), sprzeciwił się wpisowi S. K. (dalej "skarżąca"), na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej Rada OIRP), dokonanego uchwałą tej Rady z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że w toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalono, że przeciwko skarżącej prowadzone jest dochodzenie przez Komisariat Policji [...] Stare Miasto

o dokonanie w okresie od stycznia 2015 r., do stycznia 2016 r., w [...], w krótkich odstępach czasowych przywłaszczenia pieniędzy, które zostały jej powierzone powodując łączne straty w wysokości 40.104,00 zł na szkodę P. sp. z o.o. z siedzibą w P. tj. o przestępstwo z art.284§ 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na skutek złożenia w dniu 6 czerwca 2016 r. przez P. sp. z o.o. w [...] zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez skarżącą – pracownika spółki przestępstwa :

1.kradzieży z kasy spółki pieniędzy w kwocie 40.104 zł, które były przeznaczone na uregulowanie opłat urzędowych i skarbowych w imieniu klientów spółki,

2.sfałszowania dokumentów w postaci potwierdzeń wpłat w placówkach pocztowych opłat urzędowych i opłat skarbowych w sprawach prowadzonych przez spółkę na rzecz jej klientów oraz używania ich jako autentycznych, tj. przestępstwa z art. 270 § 1 k. k.,

3.przestępstwa z art. 212 § 1 k. k. polegającego na pomówieniu spółki poprzez wysyłanie do klientów spółki anonimowych listów z podpisem "[...]", w których szkalowała dobre imię spółki.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., umorzono dochodzenie. Pełnomocnik P. sp. z o.o. złożył zażalenie na powyższe postanowienie w wyniku czego, w dniu 10 stycznia 2019 r., Sąd Rejonowy [...] uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie 1 i 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Prokuraturze Rejonowej [...] natomiast w odniesieniu do punktu 3 utrzymał zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w jego ocenie zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie dotyczącym punktu 3 zaskarżonego postanowienia, który dotyczy występku z art. 212 § 1 k. k. ściganego z oskarżenia prywatnego. Według Sądu, organy ścigania nie miały obowiązku podejmowania jakichkolwiek czynności dowodowych, czy wyjaśniających z uwagi na fakt, iż występek ten ścigany jest z oskarżenia prywatnego, a Sąd nie znalazł powodów dla których w tym zakresie prokurator winien podjąć działanie z urzędu. Sąd natomiast przychylił się do wniosków skarżącego w zakresie dotyczącym występku z art. 284 § 2 k. k. i z art. 270 § 1 k. k. W ocenie Sądu, decyzja o umorzeniu dochodzenia odniesieniu do tych występków jest wadliwa, gdyż nie znajduje żadnego uzasadnienia w aktach sprawy, ponadto w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności opisanych w zawiadomieniu. W związku z powyższym, Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie punktu 1 i 2 w celu podjęcia dalszych czynności wyjaśniających i dowodowych.

Na podstawie powyższego, w ocenie Ministra Sprawiedliwości, w odniesieniu do skarżącej, brak jest przymiotu posiadania nieskazitelnego charakteru, jak również nie można przyjąć, że swym dotychczasowym zachowaniem daje ona rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Minister Sprawiedliwości argumentował, że ujawnione okoliczności, to jest fakt prowadzenia postępowania karnego, w którym skarżąca jest podejrzana o przestępstwo popełnione z winy umyślnej, dyskwalifikuje ją jako kandydata na aplikanta radcowskiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jej odpowiedzialność i wiarygodność.

W związku z powyższym, w opinii Ministra Sprawiedliwości, dotychczasowa postawa skarżącej, w tym uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską pozostaje bez wpływu na spełnienie przez nią przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 33 ust. 3 urp. Minister podkreślił, że zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego, polegającym na obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, wiążących się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowanym w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystaniu tych informacji przez świadczących usługi.

Dodał, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (obowiązków aplikanta radcowskiego) daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Powyższe cechy należy odnieść również do aplikanta radcowskiego.

Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Podniosła zarzuty naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

w postaci:

- art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie;

- art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia pozostającego

w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa materialnego;

- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, pominięcie słusznego interesu strony i prowadzenie postępowania

w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- art. 7a k.p.a. poprzez błędne zinterpretowanie nieostrych pojęć, tj. "nieskazitelny charakter" oraz "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego" na niekorzyść skarżącej i z pominięciem dowodów potwierdzających, że jest nieskazitelnego charakteru oraz swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu;

- art. 11 w zw. z art. 80 i 81 a k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, stawianie nieprawdziwych i niepopartych żadnymi dowodami zarzutów wobec skarżącej oraz poprzez błędne i pozostające w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym ustalenia faktyczne;

- art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny znajdującego się w aktach osobowych materiału dowodowego;

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w przedmiotowym postępowaniu nie posiada statusu oskarżonego, osobiście poinformowała Radę OIRP o toczącym się postępowaniu przygotowawczym, a także na bieżąco przedstawia Radzie wydane postanowienia i nie przyznaje się do zarzucanego jej czynu. Podkreśliła, iż w chwili wydania uchwały o wpisie na listę aplikantów radcowskich w chwili wydawania decyzji, skarżąca nadal posiadała status osoby niekaranej.

W ocenie skarżącej, ustalenia w zakresie tego, że nie posiada ona nieskazitelnego charakteru, są chybione, gdyż w przedstawionej Ministrowi dokumentacji dot. postępowania przygotowawczego nie ma ani jednej informacji o jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej uznanie dotychczasowego zachowania czy postawy skarżącej za nie dającą rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Jedynym uzasadnieniem takiego stanowisko Ministra jest jak wskazuje w uzasadnieniu, rzekome pozwolenie skarżącej na "uwikłanie się w postępowanie karne". Skarżąca przytoczyła stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. II GSK 1117/15 z dnia 1 grudnia 2016 roku, zgodnie z którym dopiero prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione z winy umyślnej może stanowić podstawę do oceny o braku nieskazitelnego charakteru, a w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie okoliczność wskazana w w/w orzeczeniu nie zaistniała.

Skarżąca zwróciła uwagę, iż w kwestii rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, gdyż "rękojmia" to zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego. O rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego decyduje w tej sytuacji suma dotychczasowych zachowań kandydata do wpisu, pozwalających na taką ocenę z punktu widzenia jego obiektywnie istniejących uwarunkowań osobistych.

Rękojmię taką daje ten wobec kogo można sformułować uzasadnione przekonanie, że obowiązki zawodowe będzie wykonywał w sposób należyty; rękojmia bowiem to pewność i zagwarantowanie czegoś, uzasadnione dotychczasowym zachowaniem kandydata/w tym przypadku na radcę prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzję, wydaną w oparciu o art. 312 ust. 1 oraz art.33 ust.3 urp, Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi skarżącej na listę aplikantów radcowskich z uwagi na niespełnienie przez nią przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Organ uznał, że skarżąca nie jest nieskazitelnego charakteru i że nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego z uwagi na fakt, iż przeciwko skarżącej prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwo z art. 284 § 2 kk w zw.

z art.12 kk.

Analizując zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości, oparte na przytoczonej powyżej argumentacji, Sąd doszedł do wniosku, że decyzja organu narusza art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez jego błędną interpretację co miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonej argumentacji Ministra Sprawiedliwości wynika, zdaniem Sądu, że organ błędnie zinterpretował przesłankę "dotychczasowe zachowanie" stanowiącą jeden z dwóch elementów składających się obok cech charakteru, na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, pomijając fakt, że termin dotychczasowe zachowanie oznacza zachowanie, w tym przypadku osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów radcowskich, do czasu wpisania na tę listę.

Trafnie skarżąca zarzuca, iż organ swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na fakcie iż skarżąca pozwoliła uwikłać się w postępowanie karne w charakterze podejrzanego co podważa w ocenie organu jej uczciwość i wiarygodność. Minister Sprawiedliwości nie zbadał dotychczasowego przebiegu kariery naukowej, stosunku do wykonywanych obowiązków, zachowania w życiu codziennym.

Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika,

że o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to cechy wartościujące konkretną osobę w sferze etyczno-moralnej. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie – postępowanie osoby ubiegającej się o wpis do czasu wpisania na listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego (wyrok NSA z 5 kwietnia 2001 roku II SA 725/00, Lex nr 53476).

Pojęcie rękojmi to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie,

że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego, czy też jak w niniejszej sprawie aplikanta radcowskiego jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne.

Kryterium "rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego czy też radcy prawnego" ma zatem służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego członka tej korporacji. Przy czym NSA w wielu swoich orzeczeniach (m.in. wyrok sygn. akt III SA 1454/85) stwierdził, że w każdej sprawie konieczne jest dokonanie wszechstronnej i wnikliwej analizy wszystkich istotnych elementów składających się na dotychczasową drogę zawodową i życiową kandydata oraz jego etyczne i społeczne zalety, bowiem tylko taka całościowa ocena pozwoli na prawidłowe ustalenie, czy konkretne uchybienie dyskwalifikuje kandydata. Tymczasem, co słusznie podnosi skarga, Minister Sprawiedliwości sprzeciwiając się wpisowi skarżącej na listę aplikantów radcowskich dokonał oceny kandydatki jedynie przez pryzmat okoliczności, iż przeciwko niej toczy się postępowanie karne, które do chwili składania sprzeciwu nie zostało zakończone, a więc zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje w tym względzie zasada domniemania niewinności.

Sąd nie kwestionuje stanowiska Ministra Sprawiedliwości, opartego na orzecznictwie sądów administracyjnych, że nawet jednorazowe zachowanie może podważać wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata, wymaga to jednak oceny rodzaju zachowania oraz, w sytuacji gdy od tego zachowania upłynął długi okres, zbadania czy możliwa była w tym okresie odbudowa nieskazitelnego charakteru i rękojmi.

Minister Sprawiedliwości zupełnie jednak pominął okoliczności faktyczne związane z toczącym się postępowaniem karnym, które w ocenie strony nasuwały istotne wątpliwości co do możliwości przypisania skarżącej sprawstwa zarzucanego jej czynu.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ pominął kwestie istotne dla oceny nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Organ nie uwzględnił zatem, że w przedmiotowej sprawie wobec skarżącej nie zapadł żaden wyrok karny, nie został nawet wniesiony akt oskarżenia, co oznacza, że w istocie rzeczy nie można stwierdzić, że skarżąca dopuściła się zarzucanych mu przestępstw.

Za niefortunne uznać należy wyrażenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji mówiące o "uwikłaniu się" się skarżącej w postępowanie karne. Sugeruje to celowe, umyślne popełnienie zarzucanych jej czynów, pomimo że ze stanowiska skarżącej zawartego również w skardze wynika, że uważa, iż jest niewinna zarzucanych mu czynów. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt [...] wskazał m.in., że przedstawiciele spółki P. nie prowadzili spraw klientów spółki w należyty i profesjonalny sposób, w spółce panował bałagan, a przekazywanie pieniędzy pracownikom odbywało się bez pokwitowania i odnotowania tego faktu w dokumentach spółki.

Ponadto z treści art. 42 ust. 3 Konstytucji RP wynika zasada uznawana powszechnie w demokratycznych systemach ustrojowych tj. domniemanie niewinności zatrzymanego. Konstytucja nakazuje za niewinnego uważać każdego zatrzymanego, dopóki sąd prawomocnym wyrokiem winy tej nie stwierdzi. Nie ulega wątpliwości, że domniemanie niewinności przypisane jest również osobom, przeciwko którym toczy się dochodzenie lub śledztwo, a także obwinionym

o popełnienie wykroczenia czy też innego czynu zabronionego pod groźbą kary.

W tej sytuacji o braku przesłanek nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania stanowiska aplikanta radcowskiego nie może świadczyć jednorazowy fakt prowadzenia postępowania karnego, w którym skarżąca jest jedynie podejrzaną o popełnienie przestępstwa, ale ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia kandydata na aplikanta radcowskiego (wyrok NSA z 18 czerwca 2001 roku, sygn. II SA 1610/00, LEX nr 53475).

Organ naruszył w ten sposób przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Opierając się jedynie na akcie oskarżenia organ nie rozpatrzył

w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego w kwestii nieskazitelności charakteru skarżącej oraz rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Przyjmując natomiast w oparciu o prowadzone dochodzenie, że skarżąca nie spełnia wymogu nieskazitelności charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ nie zważył też słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 k.p.a.

Należy podkreślić, że w art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 u.r.p., formułując przesłankę warunkującą wpis na listę aplikantów radcowskich ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi, które należy zawsze tłumaczyć z perspektywy ochrony interesu publicznego, któremu ma służyć przyjęte ograniczenie wolności wykonywania zawodu radcy prawnego i równolegle

z perspektywy przyjętego ustawą prawa osoby, która chce wykonywać wyuczony zawód (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 447/16).

Tak więc obowiązkiem organu jest branie pod uwagę i ocenianie wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów radcowskich, a nie tylko jednej okoliczności tj. faktu prowadzenia postępowania karnego. Aby można było stwierdzić, iż skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków oraz nie posiada nieskazitelnego charakteru konieczne jest prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione z winy umyślnej, a co za tym idzie samo toczące się postępowanie karne przeciwko kandydatce nie może stanowić jedynej przesłanki do odmowy wpisu, gdyż incydentalne i bezwolne wejście w status osoby podejrzanej nie może skutkować pozbawieniem danej osoby prawa do wykonywania zawodu.

W nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Poza tym organ dokonujący wykładni pojęcia nieostrego, a do tej kategorii należy zaliczyć pojęcie "przesłanki rękojmiowej" jest związany okolicznościami miejsca, sytuacji, czasu, a także różnymi normatywnymi zasadami, regułami i prawnie wyrażalnymi sytuacjami oraz poddany kontroli sądów administracyjnych w zakresie zgodności wniosków interpretacyjnych z obowiązującym porządkiem prawnym (por. M. Zdyb: Prawny interes jednostki w sferze materialnego prawa administracyjnego, Lublin 1991, s. 250-251).

Według oceny Sądu, w niniejszej sprawie organ nie sprostał ww. wymaganiom, stąd arbitralna decyzja Ministra Sprawiedliwości musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako podjęta z naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy niewątpliwie należy uznać, że Minister Sprawiedliwości niezależnie od uchybienia normom zawartym w przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa dopuścił w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa. Skarżący miał bowiem prawo oczekiwać, że Minister Sprawiedliwości, składając sprzeciw przeciwko wpisowi jego osoby na listę aplikantów radcowskich w sposób szczegółowy przytoczy argumenty uzasadniające wydane rozstrzygnięcie.

Przy odmowie wpisania na listę radców prawnych organ administracji publicznej powinien wykazać sposób nie budzący wątpliwości, że w świetle dotychczasowego postępowania skarżącej zaistniały podstawy do stwierdzenia, że nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego, a w dalszej kolejności zawodu radcy prawnego i nie jest nieskazitelnego charakteru. Obowiązkiem organu jest branie pod uwagę i ocenianie wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis. Przy ocenie nieskazitelności charakteru należy wziąć pod uwagę takie przymioty osobiste jak: uczciwość, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Natomiast ocena dotychczasowego zachowania się osoby ubiegającej się o wpis winna mieć walor oceny moralnej, etycznej, dokonanej na podstawie ustawowych przesłanek i uwzględniającej cały dotychczasowy okres życia kandydata na radcę prawnego.

Tymczasem organ skupił się na jednej okoliczności tj. oskarżeniem kandydatki o popełnienie przestępstwa i na tej podstawie, pomijając konstytucyjną zasadę domniemania niewinności, wysnuł wniosek o niespełnieniu przez skarżącą przesłanki nieskazitelnego charakteru, a tym samym braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Organ nie ocenił wszechstronnie cech charakteru i dotychczasowego zachowania się osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych. Przesłanka z art. 24 ust. 1 pkt 5 upr jest nie ostra, więc z uwagi na jej ocenny charakter wymaga w każdej sprawie odniesienia nie tylko do określonych następstw, lecz także do powodujących je okoliczności. Zatem przy odmowie wpisania na listę, organ powinien wskazać i udowodnić okoliczności lub powody, które faktycznie przekładają się na brak rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Wobec stwierdzenia, że sprawa nie została wyjaśniona należycie przedwczesne jest ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, podnoszonych przez skarżącą w skardze.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) oraz art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji.