Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 708/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście Zachód D. J. sprawy ze skargi kasacyjnej P. P., w miejsce której wstąpił jako następca prawny J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1200/14 w sprawie ze skarg G. M. i M. G. na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1200/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając skargę G. M. i M. G., uchylił zaskarżone decyzje Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr SA [...] i z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Wymienionymi wyżej decyzjami z dnia 14 stycznia 2014 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388), orzekł o wymeldowaniu G. M. i M. G. z pobytu stałego z lokalu numer [...] przy ul. [...] w K. (odpowiednio decyzje nr [...] i nr [...]).

W trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji uzyskał wyjaśnienia od G. M. i M. G.. Skarżące wskazały, że nie opuściły ww. lokalu dobrowolnie i na stałe, lecz czasowo na skutek działań obecnych współwłaścicieli nieruchomości, polegających na wyłączeniu gazu, odcięciu wody, a tym samym uniemożliwieniu zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Do akt złożono też wypowiedzenie skarżącym umowy najmu ww. lokalu. Ponadto organ przeprowadził oględziny ww. lokalu, ustalając, że G. M. dysponuje kluczami do mieszkania. Przedmiotowy lokal usytuowany jest na II piętrze i składa się z 3 pokoi, kuchni, łazienki. Mieszkanie jest zniszczone, panuje w nim bałagan i nieład. Zdemontowane są grzejniki, gniazda elektryczne, piec gazowy, brak wody, gazu, prądu. W kuchni nie ma żadnych środków żywnościowych, naczyń, nieużywana i wyłączona jest lodówka. W łazience brakuje środków higienicznych. W mieszkaniu nie ma miejsc do spania, w pokojach meblościanki są puste, pozostawione są jedynie drobiazgi. Na podłogach rozrzucone są w nieładzie gazety i książki. Zdaniem organu I instancji, powyższe fakty świadczą o opuszczeniu lokalu i nieużytkowaniu mieszkania. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że M. G. i G. M. opuściły ww. lokal i obecnie lokal ten nie stanowi centrum ich spraw życiowych. Opuszczenie lokalu spowodowane było odcięciem gazu w lokalu i odłączeniem wody. Kamienica położna przy ul. [...] w K. jest niezamieszkała, wymaga remontu. Lokal numer [...] jest zniszczony, nieużytkowany i nie nadaje się do zamieszkiwania. Współwłaściciele nieruchomości nie przeprowadzają żadnych prac remontowych w budynku, celem zlikwidowania usterek. Ustalono także, że nie toczy się żadne postępowanie sądowe o umożliwienie w pełni korzystania z ww. lokalu. Nadto zainteresowana rozwiązała umowę o dostarczenie energii elektrycznej do tego mieszkania – co zdaniem organu meldunkowego przemawia, że tym samym wraz z matką zrezygnowała z zamieszkiwania w lokalu. Utrzymanie zameldowania M. G. i G. M. w związku z faktem, że nie zamieszkują one w ww. lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową, a zadaniem organu administracji publicznej właściwego w sprawach meldunkowych jest ochrona ewidencji ludności oraz likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ze stanem faktycznym.

Od powyższych decyzji odwołania wniosła G. M. (działając w imieniu własnym i w imieniu swojej matki), domagając się ich uchylenia. Stwierdziła, że wraz z matką nie wyprowadziły się ze spornego lokalu dobrowolnie, ale na skutek działań współwłaścicieli.

Zaskarżonymi decyzjami Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzje Prezydenta Miasta K. o wymeldowaniu G. M. i M. G..

Organ odwoławczy stwierdził, że za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie-opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem.

W ocenie Wojewody, bezspornie M. G. i G. M. aktualnie nie mieszkają w ww. lokalu. Opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło w dniu 1 lutego 2012 r. Obie skarżące dobrowolnie i świadomie opuściły miejsce pobytu stałego, koncentrując swoje sprawy życiowe w innym lokalu. Jak wynika z odwołania strony, dalej mieszkają w wynajętym lokalu, co jednoznacznie świadczy, że ich życie koncentruje się poza miejscem pobytu stałego. Daje to podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany wg kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Sam fakt istnienia konfliktu pomiędzy współwłaścicielami, a G. M. i M. G. nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie ww. lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, bowiem nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenia się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego wymienionej.

Od tych decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły G. M. i M. G. (odpowiednio zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Kr 1200/14 i III SA/Kr 1201/14). Zarzuciły rażące naruszenie przepisów postępowania, dające podstawę do jego wznowienia.

Skarżące podniosły, że opuszczenie lokalu nie nosiło cech dobrowolności. Skarżące ze spornym lokalem łączy zamiar stałego pobytu, ponieważ zamierzają do niego powrócić i w nim zamieszkiwać. W sprawie brakuje również znamion trwałości opuszczenia lokalu. Lokal, który jest czasowo wynajmowany przez skarżące musi zostać przez nie wkrótce opuszczony, dlatego tak ważne jest dla nich odzyskanie ww. lokalu. Zarówno organ l, jak i II instancji nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego, a ich rozstrzygnięcia są dowolne. W obecnym stanie faktycznym lokal przy ul. [...] nie nadaje się do mieszkania, gdyż nie pozwala na to jego stan techniczny. Jednak prawo do dysponowania lokalem należy dalej do skarżących z tego powodu, że umowa najmu nie została skutecznie rozwiązana. Ważne jest również to, że pozostałych lokatorów spornej nieruchomości nikt nie wymeldowuje, mimo że oni też obecnie tam nie zamieszkują. Nieużytkowane mieszkanie w krótkim czasie uległo znacznej degradacji i obecnie wymaga kapitalnego remontu. W tym stanie faktycznym i prawnym decyzje o wymeldowaniu są niezgodne z prawem i rażąco naruszają podstawowe konstytucyjne gwarancje. W konkluzji skarżące wniosły o uchylenia zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", postanowił połączyć sprawę o sygn. akt III SA/Kr 1201/14 ze sprawą o sygn. akt III SA/Kr 1200/14 i prowadzić je pod sygnaturą III SA/Kr 1200/14.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1200/14, uwzględniając obie skargi, wskazał, że przed sądem, jak i w toku postępowania administracyjnego skarżące wskazywały na okoliczność wyprowadzenia się z ww. lokalu. Jednak, jak podkreśliły, brak było spełnienia przesłanek dobrowolności i trwałości opuszczenia spornego lokalu. Organy orzekające nie wzięły pod rozwagę faktu sygnalizowanego przez skarżące już na etapie postępowania przed organem l instancji o odłączeniu wody i gazu do przedmiotowego mieszkania w grudniu 2011 r. i styczniu 2012 r. Jak wskazał Wojewoda, ogrzewanie elektryczne w ww. lokalu nie jest możliwe. Dalej organ stwierdził, że opuszczenie mieszkania przez obie skarżące miało charakter dobrowolny, bowiem nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego. Zdaniem Sądu, organ myli się uznając, że skarżące opuściły przedmiotowy lokal w celu poprawy komfortu życiowego. Poprawę komfortu życiowego można by rozpatrywać w sytuacji, gdyby ww. lokal nadawał się do zamieszkiwania i zapewniał określony poziom komfortu życiowego osób w nim mieszkających.

W ocenie Sądu, wyprowadzenie się obu skarżących miało zgoła inny charakter, tzn. opuszczone mieszkanie wobec braku bieżącej wody, gazu oraz możliwości ogrzewania w żaden sposób nie nadawało się do zamieszkiwania przez skarżące, co spowodowało jego opuszczenie celem zapewnienia sobie komfortu życiowego, a nie jego poprawienia. Organ powinien mieć też na uwadze fakt, że jedna ze skarżących – M. D. ma 96 lat, zaś jej stan zdrowia wymaga zamieszkiwania w odpowiednich warunkach.

W ocenie Sądu, opuszczenie ww. lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, gdyż skarżące zmuszone były opuścić lokal z racji obiektywnego braku możliwości jego eksploatacji, a co z tego wynika, nie została spełniona przesłanka wymeldowania z pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. dobrowolny charakter opuszczenia zamieszkiwanego lokalu. Argumentacja organu II instancji w tym zakresie, zdaniem Sądu, jest nieprzekonywująca, bowiem Wojewoda w żaden sposób nie dowiódł, że opuszczenie mieszkania przez skarżące miało właśnie taki charakter. Organ tym samym naruszył art. 11 K.p.a. statuujący zasadę przekonywania, gdyż nie wyjaśnił w dostatecznym stopniu zasadności przesłanek, którymi kierował się, rozstrzygając przedmiotową sprawę.

Dlatego trudno uznać, aby opuszczenie mieszkania przez skarżące miało charakter trwały, bowiem o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Ponadto G. M. rości sobie prawa właścicielskie do przedmiotowego budynku, co świadczy o jej stosunku do zamiaru zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Reasumując w przedmiotowej sprawie brak zatem także wystąpienia cechy trwałości opuszczenia ww. lokalu mieszkalnego.

Sąd wskazał, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek do wymeldowania. Sąd administracyjny nie czyni zaś własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych (prawidłową ocenę dowodów) dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, które w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wymagają przeprowadzenia prawidłowej, wnikliwej, ponownej analizy.

W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni poczynione uwagi i wyeliminuje wskazane uchybienia, a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła P. A. P. (współwłaścicielka nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny), wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu poprawnie ustalonego przez ograny administracji stanu faktycznego z pominięciem mających istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, polegających na przyjęciu, że:

- skarżące G. M. i M. G. nie wyprowadziły się dobrowolnie i trwale, co stoi w sprzeczności ze zgromadzonym w aktach sprawy materiałem dowodowym w postaci zdjęć stanu lokalu, w jakim się znajduje, a z którego skarżące, wyprowadzając się i zabierając wszelkie rzeczy, zdemontowały także grzejniki, piecyk, liczniki i kafelki, nadto rozwiązały umowy z dostawcami mediów, co bezsprzecznie świadczy o zamiarze trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu;

- wyprowadzka nastąpiła na skutek celowych i świadomych działań współwłaścicieli lokalu, podczas gdy w budynku zostało stwierdzone zagrożenie bezpieczeństwa publicznego oraz życia i mienia użytkowników, a to także na skutek działań samych skarżących, które bez pozwolenia i wymaganych prawem zgód zamontowały w lokalu instalację gazową, która okazała się nieszczelna;

- Wojewoda [...] ustalił i wskazał, że ogrzewanie elektryczne w lokalu nie jest możliwe, gdzie w rzeczywistości nie były to ustalenia Wojewody [...], a stanowiska skarżących, które notabene stoją w opozycji z oświadczeniami samych skarżących, złożonymi przed organem I instancji, bowiem w pismach z dnia 31 października 2013 r. skarżące podniosły, że "musiały ogrzewać mieszkanie prądem, jak i używać prądu do celów bytowych, w związku, z czym poniosły bardzo duże koszty z tego tytułu", co jednoznacznie świadczy o sprawności instalacji elektrycznej i możności ogrzewania lokalu w tenże sposób;

- skarżące nie wyprowadziły się z uwagi na chęć poprawy komfortu życiowego, a z uwagi na rzekomo istniejący przymus fizyczny, co stoi w sprzeczności, po pierwsze, z zebranymi materiałami dowodowymi w sprawie, nadto z oświadczeniami samych skarżących zawartych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które twierdzą, że w okresie ich zamieszkiwania na ulicy Spokojnej w Krakowie, lokal "zapewniał wystarczający komfort do zamieszkiwania".

Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II OZ 858/15, Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił P. A. P. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla G. M. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Z akt sprawy wynika, że na etapie postępowania międzyinstancyjnego zmienił się zakres stron postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ w dniu 6 listopada 2015 r. zmarła skarżąca M. G. (jako jej spadkobierców wskazano G. M. i M. S.), zaś w dniu 11 sierpnia 2015 r. doszło do sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] w K. i jej aktualnymi właścicielami są J. P. i E. P., przy czym udziały w tej nieruchomości po P. A. P. nabył tylko J. P., jak i tylko na jego osobę zostały przeniesione roszczenia wobec G. M. i M. G.. Ponadto P. A. P. w związku z ww. sprzedażą nieruchomości zawnioskowała o zmianę strony skarżącej kasacyjnie, wskazując, że wszelka korespondencja powinna być kierowana do J. P.. W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. J. P. oświadczył, że podtrzymuje jako następca prawny P. A. P. wszelkie wnioski zawarte w skardze kasacyjnej.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną jako złożoną przez P. A. P., w miejsce której wstąpił jako następca prawny J. P..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy wskazać autorowi skargi kasacyjnej, że naruszenie prawa procesowego nie polega na błędnej wykładni przepisów, ponieważ kwestia błędnej wykładni, która może być przedmiotem skargi kasacyjnej, ze swojej "natury" prawnej mieści się w innej przesłance kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy, a nie na wskazywanych w zarzucie skargi kasacyjnej nieprawidłowościach w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W ramach podstawy skargi kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymagane jest wykazanie naruszenia konkretnej normy prawa procesowego i wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 19 maja 2017 r., II GSK 2295/15).

Odnosząc się zaś do wskazanych w zarzucie skargi kasacyjnej wadliwości w ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), w okolicznościach tej sprawy nie jest kwestionowane to, że skarżące opuściły ww. lokal mieszkalny, jak i to, że zabrały z tego mieszkania swoje rzeczy, w tym instalacyjne. Jednak stan taki został wywołany złym stanem technicznym instalacji gazowej (nieszczelność), co wynikało z braku właściwej reakcji właścicieli nieruchomości, celem utrzymania w budynku, a tym samym i lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w tzw. substancji mieszkaniowej, która pozwalałaby na normalne funkcjonowanie w nim lokatorów. Sama strona skarżąca kasacyjnie przyznaje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zaistniał stan budynku, który powodował stan zagrożenia bezpieczeństwa (nieszczelności instalacji gazowej), co w konsekwencji doprowadziło do wyprowadzenia się obu skarżących. Z ustaleń organów wynika ponadto, że doszło do wyłączenia mediów dostarczanych do budynku na skutek zaistniałych usterek; ponadto podczas kontroli organu ustalił, że w lokalu nr [...] brak jest wody, gazu i prądu; a opuszczenie lokalu przez obie skarżące było spowodowane odcięciem gazu w lokalu i odłączeniem wody. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionowała w trakcie postępowania takich ustaleń, jak i przed Sądem I instancji, dopiero stosowną argumentację w tym zakresie podniosła w skardze kasacyjnej, która stoi w sprzeczności z ustalonym przez organy administracyjne stanem faktycznym sprawy. Twierdzeń strony skarżącej kasacyjnie nie potwierdza przedstawiony dowód w postaci rachunku za usługę hydrauliczną z 22 lutego 2012 r., ponieważ skarżące wyprowadziły się z lokalu 1 lutego 2012 r. Ponadto w skardze kasacyjnej przywołano orzecznictwo dotyczące wpływu złego stanu technicznego budynku na kwestię wymeldowania. W tej zaś sprawie nie było mowy o ogólnym złym stanie technicznym budynku jako całości, lecz jedynie nieszczelności instalacji gazowej, co z reguły powinno wiązać się z podjęciem niezwłocznych działań naprawczymi takiej instalacji. Określone zaniechania w tym zakresie osób trzecich, np. właścicieli nieruchomości, można poczytywać jako działania nastawione na próbę wywarcia nacisku na lokatorów, który miałby spowodować skutek w postaci wyprowadzenia się lokatorów z wynajmowanego lokalu mieszalnego. Takie zaś okoliczności można zakwalifikować jako te, które wskazują na brak przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, wymaganej do zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności z 2010 r., który to przepis stanowił podstawę materialnoprawną wydania decyzji administracyjnych z uwagi na treść normy intertemporalnej zawartej w art. 69 tej ustawy (ustawa ta co do zasady weszła w życie 1 marca 2015 r.). Ponadto wytaczane powództwa przez G. M. świadczą o chęci jej powrotu do mieszkania. Wynika to z tego, że określone działania prawne mogą obrazować w sposób obiektywny istnienie uzewnętrznionego zamiaru przebywania w lokalu. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że okoliczność wyprowadzenia się przez skarżące z lokalu nie wynikała z chęci poprawy komfortu życiowego. Ma rację Sąd I instancji, że poprawę komfortu życiowego można by rozpatrywać w sytuacji, gdyby ww. lokal nadawał się do zamieszkiwania i zapewniał określony poziom komfortu życiowego osób w nim mieszkających. Jak wynika z powyższego wywodu, przedmiotowy lokal nie gwarantował skarżącym odpowiedniego komfortu życiowego. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała bowiem aby w tej sprawie wadliwie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i błędnie dokonano oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz aby ewentualne naruszenia w tym zakresie miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, dokonując stosownej oceny, uwzględnił zaś dokonane w sprawie ustalenia stanu faktycznego i przedstawił wywód prawny, z którego wynika treść wydanego rozstrzygnięcia, co spełnia wymóg wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie wykazano tym samym w skardze kasacyjnej aby zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.