Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 627/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA – Henryk Ożóg Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spraw.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. E. B. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku J. E. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia z dnia [...] r. Nr [...], odmawiającej J. E. B. przyznania uprawnień kombatanckich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz na art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), decyzją z dnia [...] r. Nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w rozpatrywanej sprawie miały miejsce okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego, Kierownik Urzędu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kierownik Urzędu powołał się na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, według którego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c).

Organ podkreślił, że według pana B., został on w [...] (lub [...]) [...] r. osadzony w obozie w P., gdzie przebywał do jesieni [...] r. Na potwierdzenie tej okoliczności pan B. nie przestawił jednak żadnych dowodów. Przedłożone przez niego kserokopie fragmentu publikacji "Pelplińska jesień" Alojzego Męclewskiego, czy artykuły prasowe z "Informatora Pelplińskiego", opisujące losy wojenne jego rodziny, nie zawierają informacji o jego pobycie w obozie w P.. W życiorysie z dnia [...] r. wskazał, natomiast, że na początku [...] r. został osadzony z babcią, matką, siostrą i bratem w baraku dla internowanych w P. przy F. [...], skąd po śmierci matki został z bratem zabrany na wychowanie do Niemca (gdzie przebywał do [...] r.). W powyższym życiorysie nie wspomniał o pobycie w obozie w P.. W rekomendacji z dnia [...] r., wystawionej przez Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, wskazano z kolei, iż pan B. wraz z bratem w [...] lub [...] r. został osadzony w obozie w P., gdzie przebywał do jesieni [...] r. W kwestionariuszu osoby ubiegającej się o uprawnienia kombatanckie z dnia [...] r., zainteresowany wskazał, iż został oddzielony od matki w [...] r. i trafił z bratem do obozu w P[...]. Z obozu został zabrany przez Niemca R. do G.. Stwierdził, że tam znaleźli się z babcią i byli przez nią wychowywani. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany wskazał, iż po okresie pobytu w obozie w P. po koniec [...] r. został uratowany przez Niemca, a następnie od [...] r. przebywał w P., pow. T., w baraku przy F. [...].

Z dostępnych Kierownikowi Urzędu źródeł (Informator Encyklopedyczny "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945", Warszawa 1979 r.) wynika, że obóz w P. był obozem przejściowym dla wysiedlonych. Od [...] r. pełnił też funkcję "wychowawczego" obozu pracy. Przyjmując nawet ewentualny pobyt pana B. w obozie w P., organ zauważył, że przed [...] r. obóz ten nie był obozem wychowawczym, o którym mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001 r. Nr 106 poz. 1154). Z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w P. uprawnienia kombatanckie natomiast nie przysługują. Obóz ten nie figuruje bowiem w § 6 rozporządzenia, który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o kombatantach.

Mimo przedstawionej sytuacji życiowej pana B. czasie okupacji (śmierć obojga rodziców), Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest uprawniony do samodzielnych ustaleń, czy obóz w P. spełnia charakter obozów wymienionych w art. 4 ustawy o kombatantach. Ustawowy przepis delegacyjny wyklucza bowiem ustalenie objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Kierownik Urzędu jest natomiast związany przepisami rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art. 4.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. E. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wskazanie organowi, że skarżącemu przysługują uprawnienia kombatanta. Stwierdził, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Z załączonych przez niego dokumentów wynika bowiem, że był ofiarą represji wojennych. Cała jego rodzina była wymordowana przez hitlerowców, a on sam jako małe dziecko przebywał w obozach – najpierw w P., a potem w P.. Obóz w P., mimo że nie został uwzględniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r., należy traktować jako inne miejsce odosobnienia, które uprawnia do nadania statusu kombatanta. W Informatorze Encyklopedycznym PWN, Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945, Warszawa 1973 r., wydanym przez Wydawnictwo Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, wynika (str. 398, pkt 3614), że obóz w P. został ujęty i opisany jako pododdział KL S. . Skarżący załączył także informacje zebrane ze stron internetowych, z których wynika, że obóz w P. był obozem o charakterze eksterminacyjnym. Żadna odgórna decyzja Prezesa Rady Ministrów nie jest tego w stanie zmienić. Skarżący zaznaczył jednak, że zgodnie z treścią § 2 ust. 18 pkt 18 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, obóz w P. należy traktować także jako podobóz obozu koncentracyjnego S..

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że skarżący poza własnymi oświadczeniami nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność pobytu w obozach w P. oraz w P.. Ponadto organ podkreślił, że w relacjach skarżącego co do jego losów wojennych zachodzą sprzeczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Według tego przepisu uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c).

W postępowaniu administracyjnym nie kwestionowano tego, że skarżący podlegał represjom wojennym. Ustawa o kombatantach daje wszakże możliwość uzyskania uprawnień kombatanckich nie przez wszystkie osoby represjonowane, ale tylko przez niektóre kategorie tych osób, między innymi wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżący powołuje się na pobyt w dwóch obozach, a mianowicie w P. oraz w P.. Mogłoby to wyczerpywać dyspozycję art. 4 ust. 1 pkt 1. Skarżący nie podaje wszakże żadnych dowodów na okoliczność tego pobytu. Ponadto w podanym przez skarżącego okresie [...] r. – jesień [...] r. obóz w P. miał charakter obozu przejściowego. Nie został zatem ujęty w powołanym rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001 r. Nr 106 poz. 1154). Pozostaje ocena pobytu skarżącego w P. z punktu widzenia regulacji ustawy o kombatantach oraz powołanego rozporządzenia. Skarżący w życiorysie z dnia [...] r. napisał, że na początku [...] r. jego babcię – H. B., matkę, siostrę, brata oraz skarżącego osadzono w baraku dla internowanych w P. przy ul. F. [...]. Stamtąd po śmierci matki, skarżącego wraz z bratem zabrano na wychowanie do Niemca F., a siostrę zostawiono wraz z babcią. Z kolei z załączonych do akt sądowych oświadczeń trzech świadków wynika, że skarżący przebywał od jesieni [...] r. do końca wojny P. w baraku przy F. [...] , a potem mieszkał ze swą babcią H. B.. Z oświadczeń tych świadków, a także z życiorysu skarżącego wynika, że skarżący nie przebywał w P. w podobozie KL S.. Zamieszkiwał natomiast w baraku przy F. [...] , do którego nie ma zastosowania § 2 ust. 18 pkt 18 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Sąd stwierdza, że między oświadczeniami skarżącego a powołanymi oświadczeniami świadków zachodzą sprzeczności co do miejsca pobytu skarżącego. Z oświadczeń świadków wynika bowiem, że skarżący od jesieni [...]r. do końca wojny przebywał w P.. Zatem nie mógł w tym samym czasie, w okresie od [...] r. do jesieni [...] r. przebywać równocześnie w obozie przejściowym w P.. Wskazana sprzeczność, a także inne sprzeczności w różnych pismach samego skarżącego sprawiają, że jego wypowiedzi są niewiarygodne.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.