Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1914/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi A na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla interpretację przepisów prawa podatkowego; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.; zwanego dalej organem podatkowym) wydana na rzecz "A" Sp. z o.o. we W. (dalej: strona, spółka, wnioskodawca, podatnik, skarżąca) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odszkodowania.

We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym pismem z dnia 10 lipca 2015 r., wnioskodawca przedstawił następujące zdarzenie przyszłe.

"A" Sp. z o.o. prowadzi działalność z zakresu szeroko pojętych usług finansowych, w tym pośrednictwa ubezpieczeniowego, funduszy emerytalno-rentowych, zarządzania rynkiem finansowym itp. W dniu 20 marca 2015 r. firma została zobligowana wyrokiem Sądu Rejonowego W.-[...] Wydział VIII Cywilny, na mocy ugody, do zapłaty odszkodowania za uszkodzenie powierzonego mienia na rzecz wzywającego C. J. w wysokości 96.000,00 zł. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, od osób prawnych, wydatek ten spółka chce uznać za koszt uzyskania przychodu, tym bardziej, iż nie wyczerpuje on, według strony, znamion wyłączeń zawartych w art. 16 tej ustawy. Wymienione we wniosku mienie zostało powierzone wnioskodawcy przez C. J. na podstawie umowy powierzenia mienia za odpłatnością na okres od 01.01.2012 r. do 31.12.2014 r. Celem zawarcia wyżej wymienionej umowy, było budowanie otoczenia negocjacyjnego, wizerunku oraz prestiżu Firmy co w działalności podatnika było umiejętnie wykorzystywane, zgodnie ze sztuką negocjacji, jako jeden z czynników wywierania wpływu na kontrahentów spółki. Jednym z znaczących elementów prowadzonej przez podatnika działalności jest prowadzenie negocjacji w imieniu swoich klientów, będąc jednocześnie pełnomocnikiem rodzajowym w zakresie zarządzania ryzykiem. W czasie negocjacji Firma wykorzystuje szereg technik mających na celu poprawienie własnej pozycji negocjacyjnej czemu służy nakreślony adwersarzowi wizerunek firmy z tradycjami, o silnej, ugruntowanej pozycji na rynku, mecenasa sztuki - Firmy o wiarygodnym, stabilnym wizerunku, godnej zaufania

klientów i odpowiedzialnej za ich wielomilionowe interesy. Specjalistyczne badania z dziedziny psychologii biznesu potwierdzają rolę stabilnego wizerunku w pozycji negocjacyjnej oraz komfort i poczucie bezpieczeństwa strony, w której imieniu prowadzone są negocjacje. Pieczołowicie budowanym i istotnym elementem skuteczności stosowanych technik, a co za tym idzie rezultatu negocjacji, jest otoczenie, w którym prowadzone są rozmowy z kontrahentami oraz negocjacje z ich partnerami biznesowymi. W celu zminimalizowania kosztów wynajmu pomieszczeń spełniających ww. wymogi, co dotychczas było zbyt dużą wartością po stronie kosztów, wnioskodawca zdecydował się przygotować własne zaplecze konferencyjne (pokój reprezentacyjny) o wymaganym standardzie, które winno być wyposażone nie tylko w najwyższej jakości meble i dodatki ale również atrybuty bogactwa i dobrego smaku jakimi jest sztuka - dzieła malarstwa. Ze względów finansowych podatnik zdecydował się na wypożyczenie tych ostatnich aby zminimalizować koszt inwestycji. Powierzone umową mienie, zostało umieszczone w pokoju reprezentacyjnym Firmy aby spotęgować wymierne wrażenie na przeciwniku negocjacyjnym. Umowa powierzenia mienia zawarta między spółką, a C. J. ściśle określała sposób wykorzystywania powierzonych przedmiotów, z czego Spółka się skrupulatnie wywiązała. Przedmiot umowy miał znaleźć się wg ustaleń w pokoju reprezentacyjnym, a spółka wypłacała C. J. wynagrodzenie za wypożyczenie przedmiotów. Do uszkodzenia przedmiotu umowy doszło podczas zmiany siedziby Firmy. Spółka szkoląc pracowników z zadań jakie będą wykonywane w trakcie przeprowadzki, na bieżąco koordynując wszelkie działania, starannie zabezpieczając przewożony majątek, zatrudniając profesjonalną firmę transportową poinstruowaną, jak obchodzić się z przedmiotami oraz zatrudniając ochronę dochowała należnych starań by zabezpieczyć mienie. Mimo wszelkich starań w czasie przenoszenia wyposażenia Firmy majątek C. J. został uszkodzony. Pracownik umieszczając w samochodzie wyposażenie szafy serwerowej, nie zauważył umieszczonych tam już zabezpieczonych dzieł sztuki. Ciężar serwera i ostre nóżki przebiły zabezpieczenia i uszkodziły obrazy. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego - art. 471 i art. 415 w związku z art. 363 (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spółka została zobligowana do wypłaty odszkodowania na rzecz C. J. za uszkodzenie jego majątku.

Spółka zabezpieczyła się na wypadek takich zdarzeń wykupując polisę w TU. Ponieważ ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, roszczenie zostało skierowane na drogę postępowania sądowego przez właściciela majątku przeciwko Spółce. W drodze postępowania sądowego doszło do zawarcia ugody między poszkodowanym, a spółką. Poszkodowany zgodził się na częściowe zaspokojenie roszczeń o ile dojdzie do zawarcia ugody, a co za tym idzie zaniechania dalszych postępowań sądowych. Podpisanie ugody miało na celu zmniejszenie negatywnych skutków związanych z dalszym postępowaniem procesowym w sądzie. Jako, że poszkodowany jest ważnym partnerem dla spółki, który dzięki swoim licznym kontaktom biznesowym rekomendował wielokrotnie usługi spółki, nie chciano, aby jego złe doświadczenie odcisnęło się na przyszłych interesach oraz dotychczasowej nieposzlakowanej opinii o stronie. Zaistniała sytuacja mogłaby doprowadzić do utraty istotnych kontraktów dla spółki. Nie podpisanie ugody mogłoby skutkować zobligowaniem strony do wypłaty na rzecz poszkodowanego odszkodowania na kwotę wyższą niż zawarta w ugodzie. Potwierdza to przebieg rozprawy sądowej oraz zapisy wynikające z umowy powierzenia mienia podpisanej przez spółkę z C. J. . Towarzystwo Ubezpieczeniowe zajęło stanowisko, iż wina za uszkodzenie mienia powierzonego leży po stronie spółki. Wypłata odszkodowania wynikającego z zawartej ugody służy do osiągnięcia i zabezpieczenia źródła przychodu. Brak ugody doprowadziłby do orzeczenia wyroku na kwotę wyższą i egzekucji z majątku spółki, co doprowadziłoby do upadłości Firmy. Ponadto, poszkodowany jest powiązany z istotnymi klientami strony, dlatego dalsza eskalacja sporu oraz niezaspokojenie roszczeń doprowadziłyby do utraty kontraktów, o co za tym idzie również mogłoby doprowadzić do upadłości spółki. Dlatego wypłacenie wskazanego w ugodzie odszkodowania jest warunkiem dalszego, owocnego funkcjonowania Firmy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy odszkodowane, do którego wypłacenia spółka została zobligowana wyrokiem sądu, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz nie spełniające żadnego z warunków art. 16 tej ustawy, Spółka może uznać za podatkowe koszty uzyskania przychodu?.

Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie, do wypłaty którego została spółka zobligowana, nie wpisuje się w brzmienie art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który jest katalogiem zamkniętym, a w szczególności nie jest: kosztem egzekucyjnym związanym z niewykonaniem zobowiązań; grzywną, karą pieniężną orzeczoną w postępowaniu karnym, karno-skarbowym, administracyjnym; karą, opłatą i odszkodowaniem oraz odsetkami od tych zobowiązań z tytułu:

a) nieprzestrzegania przepisów w zakresie ochrony środowiska;

b) niewykonania nakazów właściwych organów nadzoru i kontroli dotyczących uchybień w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Natomiast odszkodowanie spełnia warunki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tym bardziej, iż wypłacone przez spółkę odszkodowanie służy zabezpieczeniu i zachowaniu źródła przychodu i jest warunkiem dalszego owocnego funkcjonowania Firmy. Wiąże się to bezpośrednio z utrzymaniem pozytywnych stosunków handlowych z C. J.. Pan J. użyczył mienie Spółce do pokoju konferencyjnego, w którym prowadzone są negocjacje z kluczowymi kontrahentami. Składową zakresu prowadzonej działalności Firmy jest reprezentowanie interesów swoich klientów jako profesjonalny negocjator, będący pełnomocnikiem rodzajowym w zakresie zarządzania ryzykiem. Podczas prowadzonych negocjacji spółka wykorzystuje szereg technik wywierania wpływu, w którym to celu wykorzystuje m.in. otoczenie prowadzonych negocjacji. W sektorze usług jakie oferuje i obraca się Firma, to czynnik kluczowy, warunkujący efektywną działalność.

W związku z powyższym, spółka stoi na stanowisku, iż odszkodowanie, do którego wypłacenia została zobligowana, można uznać za podatkowy koszt uzyskania przychodu.

W powołanej na wstępie interpretacji indywidualnej organ podatkowy uznał stanowisko strony za nieprawidłowe.

Organ przytoczył treść art. 15 ust 1 ustawę z 2 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych( Dz.U z 2000 r. nr 54 poz. 654 z późn. zm.. dalej u.p.d.o.p.), zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (...). Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiąganymi przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów bądź zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów i to zarówno w zakresie kosztów bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami.

Zauważył, że z przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. wynika zatem, że aby wydatki poczynione przez podatnika można było uznać za koszt uzyskania przychodu, muszą być poniesione w sposób celowy. Podatnik więc podejmując decyzję o dokonaniu wydatku musi być przeświadczony o racjonalności, z punktu widzenia prowadzonej przez niego działalności, wydatkowania środków finansowych.

Konieczność uchwycenia "celowościowego" ("koszty poniesione w celu") związku pomiędzy wydatkiem a uzyskaniem przychodu lub zachowaniem bądź zabezpieczeniem źródła przychodów, wymaga oceny przesłanek, jakimi kierował się podatnik oraz uwarunkowań determinujących poniesienie wydatku, z których powinna wynikać racjonalność i gospodarcze uzasadnienie określonego działania podatnika.

Następnie odniósł się do przedstawionego opisu sprawy i wskazał, że w niniejszej sprawie, rozpoznaniu organu podlega kwestia zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów odszkodowania w kwocie 96.000,00 zł do którego wypłacenia spółka została zobligowana wyrokiem Sądu Rejonowego, na mocy ugody.

Zauważył, że uregulowania dotyczące odszkodowań posługują się terminologią prawa cywilnego i są zawarte w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej K.c.). Przytoczył treść art. 415 K.c., art. 471 K.c., art. 363 § 1 i 2 K.c. i podkreślił, że odszkodowania są sposobem naprawienia szkody, a zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Odszkodowanie jest świadczeniem, jakie należy się poszkodowanemu za wyrządzenie szkody od podmiotu prawa cywilnego (np. osoby prawnej), który tę szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność.

Odnosząc się do argumentacji Spółki, przyznał rację stwierdzeniu, że odszkodowanie do którego wypłaty została zobowiązana nie mieści się w katalogu niestanowiącym kosztów uzyskania przychodów, zawartym w art. 16 u.p.d.o.p.

Do rozważenia pozostaje zatem kwestia celu poniesienia wydatku w kontekście przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Konstruując zapis tego artykułu, ustawodawca zawarł regułę nakazującą badać każdy wydatek i poddawać go indywidualnej ocenie, pod kątem jego związku z przychodami, tj. wpływu na powstanie tego przychodu, względnie z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Analiza ta nie byłaby pełna bez uwzględnienia, czy powstanie tego kosztu towarzyszyło racjonalne działanie podatnika.

W ocenie Organu, koszty związane z działalnością gospodarczą jednostki oprócz tego, że muszą być wynikiem racjonalnego i celowego działania, nie mogą obciążać budżetu skutkami zaniedbań, czy działań sprzecznych z prawem lub zasadami współżycia społecznego powodujących zmniejszenie jego wpływu. Działalność gospodarcza podlega bowiem określonym regułom ekonomicznym i musi opierać się o zasadę racjonalności działania w dążeniu do realizacji postawionego celu. Zatem w ocenie związku pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem należy uwzględniać również aspekt racjonalnego działania w celu uzyskania tego przychodu, względnie zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (co ma istotne znaczenie dla zachowania prawidłowego rachunku podatkowego, opartego o zasadę współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów).

W odniesieniu do powyższego, zauważył, że istotne znaczenie w sprawie ma nie sposób wykładni, lecz wnioski z tej wykładni płynące, a zasadzające się w odmiennej ocenie okoliczności faktycznych, która to ocena wpływa w rezultacie na konstatację organu, odzwierciedloną w negatywnym dla Spółki rozstrzygnięciu.

Podkreślił, że nie każdy wydatek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, to wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodów lub zachowania (zabezpieczenia) źródła przychodów.

W odniesieniu do jednorazowych odszkodowań wypłata taka, aczkolwiek związana z prowadzoną działalnością - nie ma na celu osiągania przychodów. Celem zapłaty jest zwolnienie z zobowiązania. Odszkodowanie nie przynosi żadnego przychodu.

Z przedstawionego opisu sprawy wyraźnie wynika, że do uszkodzenia przedmiotu użyczenia (dzieł sztuki) doszło podczas zmiany siedziby firmy. Pracownik umieszczając w samochodzie wyposażenie szafy serwerowej, nie zauważył umieszczonych tam już zabezpieczonych dzieł sztuki. Ciężar serwera i ostre nóżki przebiły zabezpieczenia i uszkodziły obrazy.

Powyższe zatem stanowi przesłankę przemawiającą za uznaniem, że to z winy Spółki (pracownika) doszło do uszkodzenia obrazów. Spółka nie dochowała należytej staranności, co było bezpośrednią przyczyną uszkodzenia dzieł sztuki.

Co równie istotne, zasadność powyższej konstatacji organu potwierdza sama Spółka wskazując również, iż: "ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania (...). Towarzystwo Ubezpieczeniowe zajęło stanowisko, iż wina za uszkodzenie mienia powierzonego leży po stronie "A" (...)". Zasadność powyższego potwierdza również fakt, że Spółka w obawie przed niekorzystnym orzeczeniem wyroku na kwotę wyższą zawarła ugodę na wypłatę odszkodowania w wysokości 96 000,00 zł.

Organ zauważył, co podkreśla Spółka, iż podpisanie ugody miało na celu zmniejszenie negatywnych skutków związanych z dalszym postępowaniem procesowym w sądzie" oraz że "poszkodowany jest ważnym partnerem dla Spółki, który dzięki swoim licznym kontaktom biznesowym rekomendował wielokrotnie usługi "A", jednakże stwierdzić należy, że powyższe nie przesądza o ponoszeniu takiego wydatku w celu osiągnięcia przychodu łub zabezpieczenia (zachowania) źródła przychodów.

Wprawdzie przedmiotowy wydatek wiąże się pośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednakże oceniając charakter tego wydatku nie można wykazać jego związku z uzyskaniem przychodów. Celem zapłaty odszkodowania nie będzie uzyskanie przychodu, lecz zwolnienie się Spółki z zobowiązania będącego następstwem szkody wyrządzonej poszkodowanemu użyczającemu dzieł sztuki. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że przedmiotowa kwota nie służy osiągnięciu żadnego konkretnego przychodu w ramach wykonywanej przez Spółkę działalności gospodarczej. Nie można zatem zapłaty przedmiotowego odszkodowania uznać za koszty poniesione w celu zachowania, czy też zabezpieczenia źródła przychodów.

Następnie omówił zawarte w Słowniku języka polskiego PWN, definicje "celowość", "zabezpieczyć" oraz "zachować".

Biorąc powyższe pod uwagę, organ nie podzielił stanowiska Spółki w zakresie związku zapłaty odszkodowania z przychodami Spółki a tym samym, że przedmiotowy wydatek służyć ma zabezpieczeniu i zachowaniu źródła przychodu.

Podkreślił, że generalnie kosztami ponoszonymi w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, są koszty ponoszone w celu utrzymania w sprawności źródła przychodów, jego uchowania i uchronienia tak, aby mogło funkcjonować i dawać przychody w przyszłości. To także koszty ponoszone w celu podtrzymania istnienia źródła przychodu, skutecznej realizacji przedsięwzięć, uczynienia źródła przychodów mocnym i trwałym, odpornym na działanie czynników obniżających jego sprawność.

Przy takim rozumieniu kosztów na zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów nie do przyjęcia jest uznanie odszkodowania jako wydatku poniesionego w tym celu.

W rozpatrywanej sprawie, trudno przyjąć, aby wskazany wydatek w postaci odszkodowania, w jakikolwiek sposób warunkował istnienie, czy utratę w przyszłości źródła przychodów. Spółka bowiem zmuszona została do poniesienia tego wydatku w następstwie niedochowania należytej staranności przy zmianie miejsca siedziby firmy. Wydatku tego rodzaju Spółka mogła uniknąć, gdyby w odpowiednim czasie dochowała należytej staranności. Natomiast fakt, że: "poszkodowany jest powiązany z istotnymi klientami spółki, dlatego dalsza eskalacja spora oraz niezaspokojenie roszczeń doprowadziłoby do utraty kontraktów, a co za tym idzie również mogłoby doprowadzić do upadłości spółki (...)" - nie przesądza o osiągnięciu przychodów i zabezpieczeniu jego źródła. Zaakcentował, że nie kwestionuje sensu ekonomicznego poniesionego wydatku, czy też racjonalności podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji gospodarczych i ich efektywności, dokonuje natomiast analizy, czy ów wydatek nie znajduje się w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.), a następnie bada celowość wydatku w granicach wyznaczonych przez art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., tj. czy konkretny... wydatek został poniesiony w związku z dążeniem do osiągnięcia przychodu (zachowania lub zabezpieczenia jego źródła).

Odnosząc się do powyższego, organ wskazał, aby oddzielić cel ekonomiczny poniesienia kosztu od poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodów podatkowych. Podatkowa kategoria kosztów ponoszonych przez podatnika, na określenie której prawo podatkowe utworzyło własny termin: "koszty uzyskania przychodów", jest odrębną kategorią kosztów, której nie należy wprost wiązać z kategorią kosztów w prawie rachunkowym i nauce ekonomii. Z punktu widzenia prawa rachunkowego (bilansowego) oceniany jest bowiem związek kosztu z prowadzoną działalnością gospodarczą i funkcjonowaniem podmiotu, natomiast z punktu widzenia prawa podatkowego ocenie podlega związek poniesionego wydatku (uznawanego za koszt) z efektem działalności podatnika mierzonym wielkością przychodu, który w określonych konkretnie okolicznościach potencjalnie może być osiągnięty.

Wobec powyższego stwierdził, że zapłata przedmiotowego odszkodowania, w kwocie wynikającej z ugody nie przesądza o tym, że wydatek spełnia kryteria kosztu uzyskania przychodów, tj. że został poniesiony w celu uzyskania przychodów albo w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Z powodu niespełnienia ogólnej normy wynikającej z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., Spółka nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kwoty odszkodowania, do wypłacenia którego została zobligowana wyrokiem sądu.

Nadmienił się, że wykładnia zaproponowana przez Spółkę przesuwa dolegliwość ekonomiczną sankcyjnego charakteru odszkodowania na budżet państwa. Nie sposób natomiast dopatrzyć się racji prawnej wyrażonej w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, z powodu których to budżet państwa powinien ponosić ciężar zaniedbań Spółki. Podatnicy nie mogą bezkrytycznie kwalifikować do kosztów uzyskania przychodów wszelkich wydatków będących następstwem niewłaściwego lub nieracjonalnego działania, bądź też będących następstwem niezachowania przez niego należytej staranności. Ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej ponosi podatnik i nie ma możliwości przenoszenia tego ryzyka na budżet państwa, poprzez zmniejszenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, dokonując zaliczenia w koszty poniesionych wydatków.

Powtórzył organ, że przy interpretacji powołanego przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie należy tracić z pola widzenia jego treści normatywnej, a także całego kontekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Żaden bowiem przepis wspomnianej ustawy nie pozwala na zmniejszenie dochodu podlegającego opodatkowaniu, w przypadku wykazania przez podatnika, że racjonalność działań rozumianych jako chęć uniknięcia strat ekonomicznych skutkuje koniecznością poniesienia określonych wydatków.

Pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. (nadano w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 24 sierpnia 2015 r.) wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa.

Odpowiedź na ww. wezwanie została udzielona pismem z [...] r. znak [...], skutecznie doręczonym 28 września 2015 r. (data potwierdzenia odbioru).

W skardze na powyższą interpretację strona wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła: 1. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 u.p.d.o.p. wobec wadliwej interpretacji zdarzenia przyszłego, skutkujące błędnym przyjęciem przez organ, że w okolicznościach niniejszej sprawy odszkodowanie wypłacone przez "A" Sp. z o.o. na rzecz C. J. na podstawie ugody sądowej z dnia 20 marca 2015 r. zawartej przed Sądem Rejonowym dla W. - [...] we W. VIII Wydział Cywilny nie stanowi kosztu uzyskania przychodu Spółki oraz 2.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej O.p.) przez niepełną i wybiórczą ocenę argumentacji Spółki zawartej we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, odniesionej do stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Osią sporu w sprawie była prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kontekście przedstawionego przez skarżącą spółkę stanu faktycznego związanego z zapłaconym odszkodowaniem za uszkodzone mienie.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Nie ulga wątpliwości, że odszkodowanie tego rodzaju nie jest przy tym wydatkiem wymienionym w katalogu kosztów zawartym w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Aby dany wydatek został uznany za koszt uzyskania przychodu winien spełniać następujące warunki: a) został poniesiony przez podatnika, b) jest definitywny (rzeczywisty), c) pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, d) poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła lub może mieć inny wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, e) został właściwie udokumentowany (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., w sprawie II FSK 430/11, publ. LEX nr 1225442). Celowość wydatku, na którą wskazuje ten przepis oznacza oczywiście, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu i wpływa tym samym na podstawę opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym pomiędzy jego poniesieniem, a przychodem. Poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów. Wydatek należy oceniać mając na uwadze także racjonalność określonego działania dla osiągnięcia przychodu. Poniesienie wydatku musi zatem być powiązane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, ukierunkowaną na uzyskanie przychodów, a ponadto wydatek powinien, przynajmniej potencjalnie, wpływać na wielkość uzyskiwanych lub spodziewanych przychodów z tej działalności. Kosztowa kwalifikacja konkretnego wydatku u konkretnego podatnika musi więc uwzględniać charakter i profil prowadzonej działalności gospodarczej oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego kosztu. Każdorazowo przy ocenie charakteru poniesionego wydatku niezbędna jest obiektywna ocena wszystkich uwarunkowań, które istniały w czasie jego ponoszenia, które mogą zmieniać się w czasie i na które mogą oddziaływać także przyczyny niezależne od woli i świadomości podatnika

Organ pominął w swoje argumentacji kwestie podnoszone przez spółkę, tj. wysokości należnego C. J. odszkodowania oraz związku jaki ww. osoba ma z prowadzoną przez Spółkę działalnością i osiąganymi przez nią przychodami. Skarżąca podkreślała, że gdyby uiściła żądane odszkodowanie w pełnej wysokości to nie tylko groziłoby to utratą kontrahentów, których w istocie zapewniał spółce C, J,, ale także doprowadziłoby to do niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji także jej upadłości. Z kolei utrata bytu prawnego skutkowałaby zaprzestaniem działalności Spółki. Natomiast utrzymanie bytu prawnego Spółki i dalszego jej funkcjonowania stanowi uchronienie i uchowanie źródła przychodów. Wskazywała, że w momencie zawierania ugody Spółka miała podstawy przypuszczać, że spór sądowy może toczyć się latami, co może znacznie podwyższyć koszty obsługi prawnej, jak również istniało zagrożenie jej niewypłacalności w momencie wydania niekorzystnego wyroku sądu, w szczególności zaś mogła narazić się na utratę kontrahentów spółki pozyskiwanych dzięki C. J., a stanowiących w istocie podstawę działalności i funkcjonowania spółki oraz osiągania przez spółkę przychodów. Spółka wskazywała na istnienie związku przyczynowego pomiędzy zapłatą przedmiotowego odszkodowania, a racjonalnym działaniem w interesie przedsiębiorcy. Argumentowała, iż wydatek poniesiony przez nią na sporne odszkodowanie miał na celu zachowanie źródła dochodów poprzez minimalizację potencjalnych kosztów, czego organ nie uwzględnił w swojej interpretacji.

W ocenie Sądu, co do zasady, kosztem uzyskania przychodów może być odszkodowanie zapłacone przez podatnika, jeżeli służy interesom prowadzonego przedsiębiorstwa, w tym zwłaszcza gdy prowadzi do wyłączenia lub ograniczenia zbędnych kosztów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie zastosowanie się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika wysokości 240,00 zł, uiszczony wpis w kwocie 200,00 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Organ ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę powinien ponownie ocenić poniesione koszty uzyskania przychodów w postaci zapłaconego odszkodowania przyjmując argumentację zaprezentowaną przez Sąd w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji