Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1540/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 2 i 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 667, art. 935
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1, art. 17, art. 23 ust. 1 pkt 4, art. 24
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art. 33
journal: Dz.U. 1999 nr 98 poz 1150
law: Obwieszczenie Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 listopada 1999 r. w sprawie ogłoszenia  jednolitego tekstu ustawy o ochronie dóbr kultury.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt 3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego R. K. 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju, dalej również jako "organ odwoławczy, organ II instancji", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011r., znak [...], dalej jako "decyzja organu I instancji".

Decyzją tą Wojewoda [...] stwierdził:

- w pkt 1 nieważność decyzji zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r nr [...] orzekającej w pkt I o uchyleniu decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r. nr [...] w pkt II i III dotyczących ustalenia i przyznania odszkodowania za udział 45/100 cz. w nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, oznaczonej jako działki [...] i [...], obręb [...], w W. , wchodzącej w skład zabytkowego zespołu [...] , w pkt 2 o pozostawieniu w mocy pkt I ww decyzji zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r dotyczącego wywłaszczenia;

-w pkt 2 stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną decyzją z [...].07. 1985 r. udział 45/100 cz. nieruchomości opisanej wyżej w kwocie 16. 354.236 zł oraz o przyznaniu ustalonego odszkodowania na rzecz ustalonych spadkobierców S.Z. tj. R.Z. , K.K. , K.M. , I.C. i A.S. ;

- w pkt 3 odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r. orzekającej w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziału w 45/100 części wyżej opisanej nieruchomości stanowiącego własność S.Z. a w pkt 2 o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony udział w kwocie 7.810.082 zł na rzecz S.Z. .

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

Decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. nr [...] Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziału w 45/100 części nieruchomości oznaczonej jako działki o nr. ew. [...] i [...], obręb [...], w W. , wchodzącej w skład zabytkowego zespołu [...] stanowiącego własność S.Z. a w pkt 2 o ustalił odszkodowanie za wywłaszczony udział w kwocie 7.810.082 zł na rzecz S.Z. , dalej zwana "decyzją z 1985 r."

Decyzją z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...], dalej zwaną "decyzją z 1989 r". Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] , po wznowieniu postępowania, orzekł o uchyleniu decyzji z 1985r. w części dotyczącej ustalenia i przyznania odszkodowania za ww działki natomiast w części dotyczącej wywłaszczenia orzekł o pozostawieniu decyzji w mocy.

Decyzją z [...] listopada 1987 r. nr [...] Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] , orzeczono o ustaleniu odszkodowania za udział 45/100 w ww opisanej nieruchomości w kwocie 19.520.306 zł i o przyznaniu ustalonego odszkodowania na rzecz spadkobierców S.Z. tj. R.K. , K.K. , K.M. , I.C. i A.S. .

Decyzją z [...] grudnia 1987 r. nr [...] Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] uchylił decyzję z 1987 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając nieprawidłowe wskazanie podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania i nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania.

Decyzją z [...] grudnia 1987 r. nr [...], dalej zwaną "decyzją z 1987 r." Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony decyzją z 1985 r. udział 45/100 w przedmiotowej nieruchomości w kwocie 16.354.236 zł oraz o przyznaniu go spadkobiercom S.Z. tj. R.K., K.K., K.M., I.C. i A.S.

Pismem z 7 grudnia 2001 r. A.B., K.B., J.G., R.K., K.K., K.M., I.C. i J.S. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r. oraz decyzji z [...] listopada 1986 r. Pismem z 17 lutego 2003 r. pełnomocnik stron wniósł nadto o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1987 r.

Decyzją z [...] października 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności pkt I decyzji z 1985 r.

Decyzją z [...] lipca 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił w całości tę decyzję do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1396/04 WSA w Warszawie uchylił w.w. decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2004 r. a skarga kasacyjna została wyrokiem NSA z 17 kwietnia 2007 r. , sygn. akt I OSK 754/06, oddalona.

Decyzją z dnia [...].10. 2007 r., nr [...] Minister Budownictwa ponownie uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2003 r. Skarga Ministra Budownictwa wyrokiem WSA z 17. 09. 2008 r., sygn. akt I SA/WA 2078/08 i 2080/07 została oddalona. Wyrokiem z 22 października 2009 r, sygn. akt I OSK 55/09 NSA oddalił skargę kasacyjną wskazując jednocześnie, że powinno toczyć się jedno postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r., [...] listopada 1986 r. i [...] grudnia 1987 r.

Decyzją z [...] października 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...]. Listopada 1986 r. nr [...] orzekającej w pkt 1 o uchyleniu decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z 26 lipca 1985 r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz w pkt 2 o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] lipca 1985 r. w części dotyczącej wywłaszczenia.

Decyzją z [...] lipca 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił tę decyzję do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem WSA z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1394/04, skarga Ministra Infrastruktury została oddalona, a wyrokiem NSA z 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 798/06, oddalono skargę kasacyjną.

Decyzją z [...] października 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Decyzją z [...] lipca 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił tę decyzję, a skarga do WSA, wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/WA 1393/04 została oddalona. Wyrokiem NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 791/06, skarga kasacyjna została oddalona.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r, znak: [...] Wojewoda [...] orzekł:

- w pkt 1 nieważność decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r nr [...] orzekającej w pkt I o uchyleniu decyzji Zastępcy Kieronika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r. nr [...] w pkt II i III dotyczących ustalenia i przyznania odszkodowania za udział 45/100 cz. w nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa, oznaczonej jako działki [...] i [...], obręb [...], w W. , wchodzącej w skład zabytkowego zespołu [...] , w pkt 2 o pozostawieniu w mocy pkt I ww decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r dotyczącego wywłaszczenia;

-w pkt 2 stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony decyzją z [...].07. 1985 r. udział 45/100 cz. nieruchomości opisanej wyżej w kwocie 16. 354.236 zł oraz o przyznaniu ustalonego odszkodowania na rzecz ustalonych spadkobierców S.Z. tj. R.Z. , K.K. , K.M. , I.C. i A.S. ;

- w pkt 3 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r. orzekającej w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziału w 45/100 części wyżej opisanej nieruchomości stanowiącego własność S.Z. a w pkt 2 o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony udział w kwocie 7.810.082 zł na rzecz S.Z. .

Odwołanie złożyła J.S., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i wskazując, że organ wadliwie przeprowadził wszystkie czynności zmierzające do wywłaszczenia udziału w przedmiotowej nieruchomości wchodzącego w skład spadku po zmarłym S.Z. w tym w szczególności, że organ wywłaszczeniowy przeprowadził to postępowanie z udziałem nieuprawnionego podmiotu tj. kuratora spadku A.B. oraz na niewypełnienie przez organ wywłaszczeniowy przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Odwołanie zostało także wniesione przez R.K. , który zarzucił rażące naruszenie art. 7 K.p.a. oraz 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury ustalił i ocenił co następuje.

1. Organ administracji prowadził postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Celem takiego postępowania jest wyłącznie ustalenie czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad o jakich mowa w art. 156 K.p.a.

2. Decyzja z [...] lipca 1985 r. dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości opisanej wyżej i wydana została na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (D.U. 1974, Nr 10,poz. 64), dalej zwanej "ustawą z 1958 r" oraz przepisów ustawy z dnia 13 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (D.U. Nr. 10, poz. 48 ze zm.);

3. Dwie kolejne decyzje wydane po wznowieniu postępowania zostały wydane po wejściu w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami (D.U. 1985, nr 22, poz. 99), dalej zwanej "U.g.n.";

4. Związanie z mocy art. 153 i 170 P.p.s.a. wskazaniami NSA co do dalszego toku postępowania obligowały organ do łącznego rozstrzygnięcia wniosków o stwierdzenie nieważności 3 decyzji tj decyzji z [...] lipca 1985 r., [...] listopada 1986 r. i [...] grudnia 2007 r. (opisanych wyżej);

5. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 1986 r i [...] grudnia 1987 r., wydanych w wyniku wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] lipca 1985 r. zostało wszczęte na żądanie A.B. kuratora spadku po S.Z. , który pismem z 8 października 1985 r. wniósł o uchylenie w całości decyzji z [...] lipca 1985 r. i ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie wwłaszczenia i odszkodowania. Podstawą wznowienia stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wznowienia, pozwalający na wznowienie postępowania tylko na wniosek strony. Kurator spadku był dysponentem tego postępowania i od jego decyzji zależał zakres wznowienia. (czy dt części czy całości kwestionowanej decyzji). Kurator spadku ograniczył zakres wniosku o wznowienie do części odszkodowania ustalonego decyzją z [...] lipca 1985 r, żądając przeprowadzenia postępowania w części dotyczącej odszkodowania i ustalenia jego wysokości wg cen aktualnych (protokół z rozprawy administracyjnej z 18 listopada 1986 r.).

6. Decyzją z [...] listopada 1986 r. , po wznowieniu postępowania, orzeczono o odszkodowaniu (pkt I) i utrzymaniu w mocy pkt I decyzji z [...] lipca 1985 r. tj. w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości a zatem w części nie objętej wnioskiem o wznowienie. Orzeczenie tej treści nie mieści się w dyspozycji art. 151 K.p.a.

7. Decyzją z [...] listopada 1986 r. uchylono decyzję z [...] lipca 1985r. w pkt II i III w których ustalono i przyznano odszkodowanie za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa 3 przedmiotowe nieruchomości i w pkt 2 utrzymując pkt 1 decyzji z [...] lipca 1985 r. w mocy, w którym orzeczono o wywłaszczeniu w 45/100 częściach, udziału stanowiącego własność S.Z. -nieznanego z miejsca pobytu. Organ jedynie uchylił decyzję w części ustalającej odszkodowanie na rzecz S.Z., nie orzekając w tym zakresie merytorycznie. Dopiero odrębną decyzją z [...] grudnia 1987 r. orzeczono o ustaleniu odszkodowania za udział 45/100 części w wywłaszczonej nieruchomości w kwocie 16.354.236 zł i jego wypłaceniu na rzecz spadkobierców S.Z. tj. R.K. , K.K. , K.M. , I.C. i A.S. .

8. W związku z tym Wojewoda [...] prawidłowo ocenił, że zaskarżona decyzja z [...] listopada 1986 r. uchylająca w pkt II-III decyzję z [...] lipca 1985 r. oraz decyzja z z [...] grudnia 1987 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 K.p.a. Ponieważ decyzja z [...] lipca 1985 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 1 K.p.a.), możliwe było stwierdzenie ich nieważności ponieważ dotyczyły ustalenia odszkodowania.

9. Decyzja z [...] lipca 1985 r., wobec stwierdzenia nieważności decyzji z 1986 i 1987 r., jest oceniana w całości.

10. Wywłaszczeniem była objęta nieruchomość na której znajduje się zabytkowy zespół [...], w celu zabezpieczenia go przed zniszczeniem oraz renowacji. Zgodnie z art. 33 ustawy z 13 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach (D.U. nr 10, poz. 48), jeżeli właściciel zabytku a w razie nieustalenia właściciela lub miejsca pobytu –użytkownik zabytku nie przestrzega przepisu art. 25 albo gdy interes publiczny wymagał przejęcia na własność Państwa zabytku o szczególnej wartości historycznej, naukowej, artystycznej w celu udostępnienia zabytku ogółowi, zabytek mógł być przejęty na własność Państwa. Właściciel nieruchomości lub jego użytkownik miał obowiązek zabezpieczenia zabytku przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją (art. 25 ust. 1 tej ustawy). Przepis art. 33 ustawy o ochronie dób kultury stanowił szczególną podstawę wywłaszczenia niezależną od przepisu art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 34 ust.1 ustawy o ochronie dóbr kultury w sytuacjach gdy na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków przejmowano nieruchomość będącą zabytkiem zastosowanie miały przepisy ustawy z 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

11. Przedmiotowa nieruchomość na podstawie orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego w K. z dniem [...] marca 1930 r. została uznana za zabytek i określona jako "[...] " w związku z tym przepis art. 33 ustawy z 13 lutego 1962 r. miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

12. Nieruchomość użytkowana przez wiele podmiotów po II wojnie światowej była wykorzystywana niewłaściwie i niszczała co potwierdza opinia rzeczoznawcy T.F. na podstawie wizji z [...].10.1983 r. i ocenie nieruchomości z dnia 28 maja 1985 r. wykonanej przez biegłego A.S. Z oceny tej wynikało zużycie budynku na 64 %. Nieruchomość w dacie wywłaszczenia znajdowała się w bardzo złym stanie technicznym i wymagała pilnie przeprowadzenia remontów i prac konserwatorskich przewidzianych w art. 25 ust. 1 pkt 1 i 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 1962r. Jak wynikało z opinii T.F. zniszczone były schody prowadzące do budynku, stwierdzono nieszczelność pokrycia dachu, zniszczenie rur spustowych, gzymsów wieńczących tynki przy przeciekających rynnach i rurach spustowych, zniszczone były elementy kamienne balustrad wyższych kondygnacji oraz taras zewnętrzny, okna budynku miały powybijane szyby a obiekt był niewłaściwie zabezpieczony przed wstępem osób z zewnątrz.

13. W świetle tego stanu i braku możliwości skutecznego nakazania właścicielom i użytkownikom przeprowadzenia remontów i robót konserwatorskich zaistniały przesłanki do przejęcia przedmiotowej nieruchomości określone w przepisach ustawy z 13 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach. Z pisma z 9 lipca 1985 r Zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zbytków stwierdzono konieczność przejęcia na rzecz Skarbu Państwa zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w W. w K. Pismo to w podstawie prawnej powołuje art. 33 ustawy o ochronie dóbr kultury a więc należy je uznać za wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków przewidziany tą ustawą.

14. Jak wynikało z zapisów w księdze wieczyste nr [...] i [...] – liczba wykazu hipotecznego [...] i [...] współwłaścicielami tej nieruchomości byli S.Z. w 45/100 części, A.B. w 1/20 części, J.G., L.G. w 25/100 i A.B. w 25/100 części. Z pisma z 14 czerwca 1984 r nr [...] Urzędu Miasta K. Wydziału Ochrony Zabytków wynikało, że oferta dobrowolnego odstąpienia nieruchomości została skierowana do współwłaścicieli, w tym do nieznanego z miejsc pobytu S.Z. . W odpowiedzi na ofertę zostały zawarta umowa z dnia [...] lipca 1985 r. mocą której A.B. , K.B. J.G. zbyli na rzecz Skarbu Państwa swoje udziały w przedmiotowej nieruchomości (łącznie 55/100). Zawarcie umowy sprzedaży pozostałych udziałów nie było możliwe bowiem S.Z. zmarł w dniu 5 lipca 1949 r a spadkobiercy nie objęli spadku, co było związane z nieznanym losem syna S.Z. – J.Z. . J.B. był wprawdzie kuratorem nieznanego z miejsca pobytu J.Z. jednakże kuratorem spadku po S.Z. został ustanowiony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] sierpnia 1984 r. , zaś jako kurator spadku nie wystąpił o zgodę na sprzedaż nieruchomości . W takiej sytuacji zbycie udziału nie było możliwe a zatem organ prawidłowo zastosował art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i skierował sprawę na drogę postępowania wywłaszczeniowego.

15. Pismem z dnia 27 listopada 1984 r. nr [...] z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiła Dyrekcja Rozbudowy Miasta K. IV w K. jako inwestor zastępczy dla urzędu miasta K. Wydział Ochrony Zabytków, tj. Urzędu Miasta posiadającego status wojewody. Wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego został zainicjowany pismem Z-cy Wojewódzkiego konserwatora Zabytków z dnia 9 lipa 1985 r. stwierdzającym konieczność przejęcia na rzecz SP zabytku. Tm samym wniosek został złożony przez uprawniony podmiot i posiadał wszystkie elementy wymagane treścią art. 16 ustawy z 12 marca 1958 r.

16. Kurator spadku J.B., zawiadomieniem z 31 grudnia 1984 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, rozprawie administracyjnej, na której był obecny. Odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o wycenę dokonaną przez biegłego z listy Wojewody [...] mgr. Inż. T.F.

17. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że fakt pominięcia kuratora spadku po S.Z. – A.B. w rozdzielniku decyzji z [...] lipca 1985 r. stanowi określoną w art. 145 p 4 pkt 4 K.p.a. podstawę do wznowienia postępowania i z tego powodu postępowanie było wznowione. Przesłanka wznowieniowa nie może jednocześnie stanowić przesłanki nieważnościowej. Tego rodzaju zarzut nie ma znaczenia dla oceny tej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

18. Odnosząc się do zarzutu że decyzja z dnia [...] lipca 1985 r. wydana został z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż w sprawach wywłaszczenia za odszkodowaniem, jeżeli wartość szacunkowa nieruchomości wynosiła ponad 1 mln. Orzekał wojewoda na podstawie § 2 pkt 15 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe D,U. 1975, Nr 17, poz. 94) organ wskazał że w sprawie orzekał właściwy organ.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący R.K. zarzucając jej naruszenie art. 2, 21 i 64 Konstytucji, art. 12 Konstytucji z 1952 r, Wskazał na błędne oparcie decyzji na fakcie sprzecznym z prawdą polegającym na przyjęciu braku podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w sytuacji w której decyzja została skierowana do osoby nie żyjącej w dacie jej wydania, a co za tym idzie, że ustawa z 1958 r. nie mogła być zastosowana do osoby nieżyjącej. Polemizuje z ustaleniami co do braku dbałości właścicieli o nieruchomość wskazując, że właściciele nią nie dysponowali od 1945 r. kiedy to ówczesne władze rozpoczęły jego użytkowanie na potrzeby Szkoły [...] na zasadzie przydziału z ramienia Prezydenta miasta K. i dzierżawy od właścicieli. Następnie nieruchomość była wykorzystywana jako szpital a później na potrzeby uczelni [...] w K. i przedsiębiorstwo państwowe "[...]". To te podmioty były zobowiązane do utrzymania nieruchomości w należytym stanie. Obiekt podlegał pod publiczną gospodarkę lokalową a rzeczywistym dysponentem był Skarb Państwa Prezydent miasta K. .

Konkludując skarżący stwierdził bezprawność wywłaszczenia osoby nieżyjącej wskazując na brak podstaw do uznania, że A.B. reprezentował interesy zmarłego lub jego spadkobierców. Uprawnienia kuratora, jakim był A.B. , ograniczają się do zwykłego zarządu i występowania w sprawach z tym związanych. Takimi nie są sprawy administracyjne o wywłaszczenie. (art. 667 § 2 w zw. z art. 953 § 3 K.p.c.). Fakt nieważności orzeczenia wydanego w stosunku do osoby zmarłej przesądził też NSA w wyroku z 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 35/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, co wymaga ustalenia czy decyzja została wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub czy wypełnienia inne przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (III ARN 70/95 OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja ( m.in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, Lex 165717).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30 marca 2004 r. IVSA 3763/03 Lex 156952). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności zarówno skutki gospodarcze jak i społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo w sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4 marca 2004 r. IVSA 3121/02 Lex 156916). Poza tym, z mocy art. 190 P.p.s.a. sąd administracyjny któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Oznacza to, że sąd ma obowiązek rozpoznać sprawę ponownie stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku sądu wyższej instancji. Ocena prawna to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie a wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje tej oceny. Sąd ponownie rozpoznając sprawę, nie może formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem NSA.

W sprawie zapadły wyroki NSA: z 17 kwietnia 2007 r., I OSK 754/06 i z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt I OSK 55/09. Pierwszy obejmował swym zakresem kwestie proceduralne wynikające z wydania dwu decyzji administracyjnych. W drugim natomiast NSA przesądził o konieczność prowadzenia jednego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności 3 decyzji: z [...] lipca 1985 r., [...] listopada 1986 r. i [...] grudnia 1987 r. W uzasadnieniu stwierdził nadto, że decyzja z [...] lipca 1985 r. skierowana została do osoby zmarłej i fakt ten nie wymaga dalszego rozważania. Powołał też pogląd o nieważności decyzji skierowanej do osoby zmarłej.

Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o organu I instancji o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r. w pkt II i II dotyczących ustalenia odszkodowania za udział 45/100 w opisanej tam nieruchomości, nieważność decyzji z [...] grudnia 1987 r. o ustaleniu odszkodowania co do tego samego udziału i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu co do tego samego udziału.

Oceniając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, § 1 pkt 5 K.p.a. i art.138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Prawidłowa analiza sprawy powinna bowiem doprowadzić organ do stwierdzenia również nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. w części dotyczącej udziału S.Z. , jako skierowanej do osoby nieżyjącej. Skutkowało to jej niewykonalnością w dacie jej wydania. Ponadto organ wydał ją z rażącym naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r.

W związku z tym organ II instancji nie miał podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie w jakim odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej (pkt III).

Jak wynika z treści decyzji z [...] lipca 1985 r. została ona wydana w stosunku do osoby uznanej przez organ za nieznaną z miejsca pobytu, co wynika z komparycji tej decyzji. Odszkodowanie zostało przyznane S.Z. co świadczy o tym, że organ był przekonany o tym, że osoba ta żyje. Przyznanie odszkodowania S.Z. czyni ją w związku z tym niewykonalną w dacie jej wydania – co w świetle art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi kolejną przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że postępowanie było prowadzone z udziałem kuratora spadku S.Z. – A.B., który był jednocześnie współwłaścicielem tej nieruchomości a zatem, zdaniem organu S.Z. był należycie reprezentowany.

Istotnie z zawiadomienia z 31 grudnia 1984 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wynikało, że organ prowadził postępowanie z udziałem kuratora spadku dla nieżyjącego S.Z. - A. B. Z postanowienia z [...] kwietnia 1985 r. o zawieszeniu postępowania również wynikała wiedza organu o śmierci S.Z. . Mimo tej wiedzy decyzja została skierowana do S.Z. .

A.B. mocą postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] sierpnia 1984 r., sygn. akt [...] został ustanowiony kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu J.Z., a nie S.Z. oraz kuratorem spadku po S.Z.

W związku z tym treść decyzji pozostaje w ewidentnej sprzeczności z treścią ww dokumentów.

Nie jest przedmiotem oceny sądu ani wcześniej organu rozstrzyganie o tym jaka była rzeczywista wiedza organu na temat tego czy S.Z. żyje czy też nie. Organ ocenia treść decyzji wyłącznie pod kątem stwierdzenia przesłanek do jej nieważności. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia wnoszącego cech rażącej wadliwości. Jak się wskazuje w orzecznictwie na ocenę czy istnieją wady o których mowa w art. 156 K.p.a. nie ma wpływu to czy organ wiedział czy nie o śmierci strony postępowania (wyrok NSA z 27.10. 2011 r. I OSK 1876/10, Lex nr 1069629).

W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w tym wypadku powinna decydować treść decyzji z [...] lipca 1985 r. z której wynika, że decyzja została skierowana do S.Z. , który w dacie jej wydania nie żył a nadto organ ustalił odszkodowanie również na rzecz S.Z. – jak wskazuje organ "nieznanego z miejsca pobytu". Treść decyzji pozostaje też w oczywistej i rażącej sprzeczności z art. 23 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 24 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, który nakładał na organ obowiązek w zakresie ustalenia osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania (poprzez podanie imienia, nazwiska i adresu). W art. 24 ustawodawca stwierdził natomiast, że osobą uprawnioną do odszkodowania jest właściciela nieruchomości. Wyjątek z art. 20 ustawy nie dotyczy niniejszej sprawy.

Organ nie zastosował także trybu z art. 17 ust. 1 ustawy z 1958 r. z którego wynika, że w przypadku osób nieznanych z miejsca pobytu, o wszczęciu postępowania zawiadamia się poprzez wywieszenie odpisu zawiadomienia na tablicy ogłoszeń urzędu gminy (miejskiego).

Wbrew wywodom organu decyzja nie został także skierowana do A B. jako kuratora spadku po S.Z. Sąd podziela ustalenia organu, iż kurator spadku nieobjętego może być stroną postępowania administracyjnego. Pogląd ten znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i sądowym, powołanym przez organ, z którego wynika legitymacja bierna kuratora w sprawie o własność (uchwała SN (7) z 1 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 78/10). W związku z tym trafnie organ wskazał, że kurator spadku jest stroną postępowania w sprawie o wywłaszczenie. Gdyby jednak, tak jak organ, jednak uznać, że A.B. był stroną postępowania działając jako kurator spadku i któremu przysługiwały uprawnienia związane z koniecznością zabezpieczenia spadku, to niezrozumiałym jest dlaczego w ramach przysługujących mu uprawnień nie "zgodził się" na zaproponowane przez Skarb Państwa odszkodowanie, skoro działając we własnym imieniu jako współwłaściciel tej nieruchomości, je przyjął. Świadczy to o tym, że A.B. występował w niniejszej sprawie wyłącznie jako współwłaściciel a nie jako kurator spadku po S.Z. Nie zmienia tej oceny fakt, że kuratorem został ustanowiony po czynnościach dobrowolnego odstąpienia nieruchomości przez pozostałych współwłaścieli.

Kurator spadku powoływany jest przez sąd spadku do czasu objęcia spadku przez spadkobierców. Obok obowiązku poszukiwania spadkobierców czuwa nad spadkiem poprzez zarządzanie nią. Do sprawowania zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości (art. 667 K.p.c. w zw. z art. 935 K.p.c). Zgodzić się należy ze skarżącym, że w orzecznictwie pojawiły sią różne poglądy co do statusu prawnego kuratora. Nie wdając się w szersze omówienie tych rozbieżności Sąd w niniejszym składzie opowiada się za poglądem zaprezentowanym w wyżej powołanej uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z którego wynika, że zadaniem kuratora jest czuwanie nad całością spadku a więc wykonywanie czynności potrzebnych do prowadzenia prawidłowej gospodarki, pobierania pożytków, spieniężanie ich w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzenia spraw, które w wykonywaniu tego zarządu okażą się potrzebne. Nie ulega wątpliwości, że kurator działa pod nadzorem sądu spadku a dla czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda tego sądu. Chodzi bowiem o to aby nie szkodził przyszłym spadkobiercom. Wyjaśnienie pozycji prawnej kuratora wymaga, jak to wskazał Sąd Najwyższy, w powołanej wyżej uchwale, odwołania się do pojęcia zarządu. Generalnie czynności zarządu mają charakter czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczających zwykły zarząd. Te pierwsze to m.inn. czynności zachowawcze służące zachowaniu danego prawa, czynności zmierzające do zachowania prawa w stanie nieuszczuplonym, niezbędne dla prawidłowej gospodarki majątkiem (por. uchwała SN z 10 kwietnia 1991 r., III CZP 76/90 w OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 117). Dla czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu – zgodnie z art. 935 § 3 K.p.a. wymagana jest zgoda sądu spadku. Sąd podziela pogląd, że w ramach zachowania prawa i należytego wykonywania zarządu nad spadkiem nieobjętym kurator, co do zasady może być stroną postępowania sądowego czy postępowania przed organem administracji, również w sprawach o własność. Taką sprawą jest sprawa o wywłaszczenie. Jego legitymacja procesowa jest jednak ograniczona, bowiem w zakresie sprawowanego zarządu podlega kontroli sądu spadku. W wypadku gdy czynność przekracza zakres zwykłego zarządu musi uzyskać zgodę sądu na dokonanie określonej czynności rozporządzającej.

W związku z tym kurator spadku mógł reprezentować stronę w postępowaniu administracyjnym ale nie mógłby, bez zgody sądu spadku, dokonać zbycia udziału należnego S.Z. nawet za odszkodowaniem. Jak wynika z akt taka zgoda nie została przez sąd wydana, nikt zresztą na tę okoliczność się nie powołuje. Świadczy to także o tym, że w toku postępowania administracyjnego A.B. występował wyłącznie we własnym imieniu.

Jak wynikało z treści decyzji powodem odjęcia prawa własności był zabytkowy charakter zespołu pałacowo-parkowego /[...] /, co zostało stwierdzone decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Organ wywłaszczający stwierdził także, że rokowania z właścicielami nie dały rezultatu.

Procedura wywłaszczeniowa znajdować miała podstawę prawną w art. 33 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (t.j.D.U. 1999.98.1150).

Przepis art. 33 stanowił, że w przypadku gdy właściciel zabytku a w razie jego nieustalenia lub miejsca pobytu, użytkownik zabytku nie przestrzegał przepisu art. 25 albo gdy interes publiczny wymagał przejęcia na własność Państwa zabytku o szczególnej wartości historycznej, naukowej, artystycznej w celu udostępnienia ogółowi, zabytek może być przejęty na własność Państwa. Przejęcie następowało na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków lub starosty, w trybie przepisów ustawy powołanej w art. 23 ust. 2.

Prawidłowo organ ustalił, że wniosek o wywłaszczenie pochodził od uprawnionego podmiotu - Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – co wynikało z jego pisma z 9 lipca 1985 r. w którym stwierdzono konieczność przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Wbrew jednak wywodom organu, przed wszczęciem postępowania nie został w odniesieniu do udziału 45/100 wyczerpany tryb rokowań o którym mowa w art. 6 ustawy z 1958 r., Zgodnie z nim ubiegający sią o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Możliwość odstąpienia od tego obowiązku – zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z 1958 r., istniała gdy prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiałoby na przeszkody trudne do pokonania w szczególności gdy osoba właściciela lub jego miejsce pobytu nie były znane.

Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że organ zastosował ten tryb (odstępstwo), ponieważ A. B. został ustanowiony kuratorem po dacie kiedy ubiegający się wystąpił do pozostałych współwłaścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości.

W aktach znajduje się jedynie "oferta w sprawie nabycia nieruchomości" z dnia 5 czerwca 1984 r. Nie zawiera informacji do kogo została skierowana. Na podstawie innych informacji a przede wszystkim umowy zbycia na rzecz Skarbu Państwa udziałów z 18 lipca 1985 r. przez A.B., K.B. i J.G., uprawnione jest twierdzenie, że taka oferta została rzeczywiście do niech skierowana. Z oczywistych względów nie została skierowana do S.Z. lub jego spadkobierców. Nawet przyjmując, że A.B. był kuratorem spadku – nie mogłaby być do niego skierowana ponieważ oferta nosi datę 5 czerwca 1985 r. a A. B. został ustanowiony kuratorem spadku po tej dacie – [...] sierpnia 1984 r. – postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. , sygn. akt [...]. W związku z tym w odniesieniu do udziału 45/100 nie został przez organ wyczerpany tryb dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r.

Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowym aby można było wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe, konieczne było uprzedzenie właściciela o zamiarze wszczęcia tego postępowania i zaproponowanie mu aby dobrowolnie nieruchomość odstąpił (por. wyrok SN z 27 listopada 1969 r., sygn. akt II CR 501/69 w Lex nr 6625).

W ocenie Sądu brak tej aktywności po stronie ubiegającego się o wywłaszczenie stanowi o rażącym naruszeniu prawa tj. art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1214/11w Warszawie, w LEX). Zaniechanie w tym zakresie pozostaje bowiem w oczywistej i widocznej na pierwszy rzut sprzeczności z tym przepisem. W niniejszej sprawie Sąd nie podziela argumentów organ o zastosowaniu art. 6 ust. 4 ustawy z 1958 r. skoro z uzasadnienia decyzji z [...] lipca 1985 r. wynikało, że "staranie wnioskodawcy o nabycie (...) udziału we współwłasności nie dały rezultatu". Twierdzenia organu wywłaszczeniowego o czynieniu starań o nabycie udziału pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem organu II instancji o odstąpieniu od trybu dobrowolnego odstąpienia udziału.

Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia gdy stwierdzimy sprzeczność rozstrzygnięcia (wyroku i uzasadnienia) z treścią przepisu prawa. (por. wyrok NSA w wyroku z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 39/13 w Lex).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w odniesieniu do decyzji wymienionej w pkt III zaskarżonej decyzji, mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r., art. 17 ust. 1 i 23 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 24 tej ustawy.

Podstawowym jednak powodem do stwierdzenia nieważności decyzji jest stwierdzenie, że zapadła ona w stosunku do osoby zmarłej. Nie można bowiem wszcząć i prowadzić postępowania zakończonego decyzją w stosunku do osoby nieżyjącej. (por. wyroki NSA z: 27 kwietnia 1983 r., IISA 261/83, 27 kwietnia 2010 r. I OSK 901/09, Lex nr 595601, 20 września 2002 r., I SA 428/01, OSP 2004, z.3, poz.33). Wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej godzi w podstawowe prawa procesowe obywatela i jest nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.

Sąd nie dokonał natomiast oceny legalności rozstrzygnięcia w zakresie pkt I i II decyzji organu I instancji, utrzymanych w mocy decyzją II instancji ponieważ skarżący w uzasadnieniu skargi jasno wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest ta część decyzji która dotyczy udziału S.Z. i co do której nie stwierdzono jej nieważności (pkt III decyzji organu I instancji). Orzeczenie organu II instancji w zakresie utrzymania w mocy pkt I i II decyzji pierwszoinstancyjnej jest korzystne dla strony.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c orzekł jak w wyroku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r. uznając, że w tym zakresie decyzja zapadła z naruszeniem prawa procesowego i materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na względzie wyżej zaprezentowaną ocenę prawną rozstrzygnie nadto jakie skutki wywołała ta decyzja (art. 156 § 2 K.p.a), mając także na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (D.U. 2015, poz. 702)