Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 562/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35 ust. 3 pkt 1, pkt 8, art. 268 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b, art. 270 ust. 1 i 3, art. 272 ust. 1 i 2, art. 273 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 37 pkt 1, art. 122 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 8, art. 127 ust. 2, art. 124 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 7a par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Pismem z 26 września 2018 r. stanowiącym informację Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S., na podstawie art. 272 ust. 17, art. 272 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 z późn.zm – w skrócie "Prawo wodne z 2017 r.") oraz danych przedstawionych w wykazie zawierającym informacje o ilości i jakości pobranej wody podziemnej z ujęcia podstawowego "A", przesłanym przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna w C. wraz z pismem z 9 kwietnia 2018 r. realizowanym na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r, znak: [...], wraz z późniejszą zmianą wydaną decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r., znak: [...], ustalił Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C. (dalej w skrócie "PWiK") opłatę zmienną za usługi wodne za okres I kwartału 2018 r. w wysokości 92 603 zł za pobór wód podziemnych - Ujęcie podstawowe "A".

W reklamacji PWIK nie zgodziło się z wysokością opłaty ustalonej w informacji i wniosło o jej uchylenie w całości. Zarzuciło, że opłata została wadliwie ustalona za pobór wody. Usługa wodna nie polega jednak na poborze wód podziemnych, lecz na trwałym odwodnieniu obiektów, mianowicie budynku B Sp. z o.o. w C.. Fakt ten wynika z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Prezydenta Miasta C. decyzją z [...] r. Podniesiono, że podstawowym celem funkcjonowania ujęć objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym jest odwodnienie terenów Walcowni Blach Grubych, przy czym skarżący – jak wskazano – mając na celu racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi częściowo dostarcza wodę pochodzącą z odwodnienia podmiotom gospodarczym, które wykorzystują ją do celów przemysłowych. W związku z tym wywiedziono, że powołana przez organ administracji podstawa prawna ustalenia opłaty stałej (art. 272 ust. 1 i 2 Prawa wodnego z 2017 r.) nie jest zasadna. Wskazano także, że ewentualna podstawa prawna zawarta w art. 274 Prawa wodnego z 2017 r. nie byłaby zasadna, gdyż w tym przepisie nie wymieniono jako celu poboru wody odwadniania.

W piśmie z 8 listopada 2018 r. skarżący stwierdził, że w sprawie ma miejsce odwadnianie, a nie pobór wód, że wody pobrane w ramach odwadniania nie są wprowadzane do wód, że nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód do wód, że woda pobierana z odwodnienia jest mieszana z wodami deszczowymi i wykorzystywana do celów wskazanych w przekazanych informacjach oraz że od 2014 r. wody pobrane w ramach odwadniania nie są wykorzystywane do celów socjalno-bytowych.

Decyzją z [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S., na podstawie art. 14 ust. 6 pkt 2, art. 273 ust. 6, art. 272 ust. 1 i art. 552 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego z 2017 r., ustalił skarżącemu opłatę zmienną w wysokości 92.603 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia podstawowego "A" w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2018 r.

W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że opłatę zmienną ustalono na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. o udzieleniu skarżącemu na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 1 poprzedniego Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych w ramach prowadzonego odwadniania obiektu budowlanego to jest budynku B, zaznaczając, że w tym pozwoleniu wodnoprawnym jako cel prowadzenia poboru wód ustalono odwodnienie budynku z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. Ponadto wskazano na postanowienia pozwolenia wodnoprawnego, z których wynika, że pobierana woda ma być wykorzystywana do spożycia oraz do celów przemysłowych. Zwrócono też uwagę, że w świetle przepisów poprzedniego Prawa wodnego odwodnienie obiektów budowlanych nie stanowiło szczególnego korzystania z wód. W końcu podniesiono, że skarżący w piśmie z 8 listopada 2018 r. przyznał, że nie wprowadza wód pochodzących z odwodnienia do wód oraz, że nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju usługę wodną.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodło Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] Spółka Akcyjna w C. wnosząc o jej uchylenie w zakresie objętym skargą, zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz faktu, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest należność pieniężna. Autor skargi zarzucił:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 1 i 2 oraz 35 Prawa wodnego z 2017 r., polegające na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z usługą wodną poboru wód podziemnych lub powierzchniowych, a nie faktycznie wykonywaną usługą trwałego odwadniania gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych w granicach administracyjnych miast, a w konsekwencji bezpodstawnym naliczeniem opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych;

2. naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Ustosunkowując się do skargi, w pierwszej kolejności organ wskazał, iż zgodnie z art. 268 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, natomiast w myśl art. 270 ust. 1 opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Ustawodawca w przepisie art. 270 ust. 1 zastosował spójnik koniunkcyjny "oraz", który oznacza, że muszą zostać spełnione oba warunki, tym samym w przypadku zaistnienia przesłanki do ustalenia opłaty stałej za usługi wodne ustala się również opłatę zmienną w formie informacji kwartalnej. W zakresie poboru wód powierzchniowych na działce nr ewid. 16/7 gminy C. toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia "A".

Wyrokiem z 2 lipca 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 47/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 7270 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Według Sądu pierwszej instancji skarga jest zasadna, gdyż nie wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. Skarżący kwestionuje bowiem obciążenie go opłatą zmienną za pobór wód podziemnych, podważając przyjętą przez organ administracji interpretację udzielonego skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego. Spór pomiędzy skarżącym a organem administracji – jak wskazał – dotyczy przedmiotu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego – czy jest nim pobór wód podziemnych, czy trwałe odwadnianie gruntów. Sąd zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 270 ust. 3 Prawa wodnego opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej. Dalej Sąd wskazał, że skarżący wywodzi, że w 2014 r. w istocie udzielono mu pozwolenia wodnoprawnego w celu trwałego odwadniana gruntów, a nie poboru wód podziemnych. Organ administracji, odwołując się do treści decyzji i wskazanej w niej podstawy prawnej wywodzi, że pozwolenia wodnoprawnego z całą pewnością udzielono w celu poboru wód podziemnych, z czym wiąże się konieczność ponoszenia opłaty zamiennej, stosownie do art. 272 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji treść pozwolenia wodnoprawnego, na które powołuje się organ administracji, nie jest taka oczywista. Wprawdzie – jak wskazał – jako podstawę prawną pozwolenia wodnoprawnego udzielonego na szczególne korzystanie z wód decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. powołano art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 1 ówcześnie obowiązującego Prawa wodnego. W decyzji tej nie powołano jednak art. 122 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, który odnosił się do odwodnienia obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych. Nie zastosowano również art. 124 pkt 6 dawnego Prawa wodnego, który pozwalał na odwadnianie obiektów bez pozwolenia wodnoprawnego pod pewnymi warunkami.

Sąd wskazał, że organ administracji wywodzi, iż skarżący nie kwestionował zapisów pozwolenia wodnoprawnego, w tym powołanej w nim podstawy prawnej, wskazującej na pobór wód podziemnych, nie wnosił o zmianę pozwolenia na dotyczące usługi w postaci odwadniania obiektów budowlanych nawet podczas zmiany decyzji w 2017 r. Powyższe okoliczności nie świadczą jednak, zdaniem WSA, o niezasadności argumentów skargi. Według Sądu pierwszej instancji należało przede wszystkim zważyć, że pod rządami dawnego Prawa wodnego wskazana podstawa prawna nie miała wpływu na wymiar ekonomiczny działania skarżącego, gdyż dawne prawo wodne nie przewidywało opłat za sporny rodzaj działalności. Ponadto z treści i uzasadnienia decyzji wynikało, że skarżący prowadzi odwodnienie budynku B. W ocenie Sądu pierwszej instancji nieścisłość wynikająca z treści decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym oraz rozbieżność między powołaną podstawą prawną, a rzeczywistym rodzajem określonej działalności mogła nie mieć w tych okolicznościach pierwszorzędnego znaczenia dla beneficjenta pozwolenia.

Sąd podzielił następnie stanowisko skarżącego co do zawartego w treści pozwolenia wodnoprawnego wyjaśnienia dotyczące zakresu i celu usług w zakresie gospodarowania wodami. Sam tytuł decyzji - pozwolenie na pobór wód podziemnych, w konfrontacji z treścią całej decyzji nie musi świadczyć, że było to pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych. W decyzji udzielono w punkcie pierwszym pozwolenia na wykonanie urządzeń wodnych - studni odwodnieniowych, i wskazano na cel prowadzenia poboru, jakim jest odwodnienie budynku z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych. W uzasadnieniu decyzji zawierającej pozwolenie wodnoprawne szeroko odniesiono się do celu działania, jakim jest odwodnienie budynku B i związanych z tym powinności skarżącego. Zatem, organ administracji powinien ponownie przeanalizować pełną treść pozwolenia wodnoprawnego i rzeczywisty charakter i rodzaj działalności, na potrzeby której udzielono tego pozwolenia i dokonać jego klasyfikacji w kontekście katalogu zawartego w art. 35 nowego Prawa wodnego, niezależnie od powoływanej podstawy prawnej według dawnego Prawa wodnego. WSA stwierdził, że nie można poprzestać na tytule decyzji i powołanej w niej podstawy prawnej, abstrahując od treści rozstrzygnięcia i określonego w nim zarówno celu, jak i zakresu prowadzonej działalności beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu administracji sprowadzającego się do twierdzenia, że skarżący nie kwestionował w sprawie dotyczącej opłaty stałej ustalonej na podstawie tego samego pozwolenia wodnoprawnego, tego że opłata ta została ustalona za pobór wód.

Podsumowując WSA uznał, że organ administracji nie dokonał analizy pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. pod kątem ustalenia faktycznego celu jego uzyskania oraz zakresu prowadzonej działalności. Ustalenia te wymagają ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem zawartych w niniejszym uzasadnieniu wskazań. W związku z tym doszło do naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek wadliwego uznania, że do jej wydania doszło bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, to jest analizy udzielonego skarżącemu przez Prezydenta Miasta C. decyzją z [...] r. pozwolenia wodnoprawnego. Uzasadniając skargę kasacyjną wywiedziono, że organ administracji przeanalizował pozwolenie wodnoprawne udzielone skarżącemu przez Prezydenta Miasta C. decyzją z [...] r., dochodząc do wniosku, że obejmuje ono zezwolenie na pobór wód głębinowych. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zrzeczono się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.

Wyrokiem z 26 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 3200/19 Naczelny Sąd Administracyjny pkt 1 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, pkt 2 – zasądził od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu [...] S.A. w C. na rzecz Dyrektora Zlewni Wód Polskich w S. kwotę 4.994 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Jak stwierdził w motywach wyroku Naczelny Sąd Administracyjny skarga kasacyjna jest zasadna, a istota sprawy sprowadza się do oceny ustaleń organu administracji, dokonanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. o udzieleniu skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego, dotyczących tego, z jakich usług wodnych korzysta skarżący. Według organu administracji z powołanego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że skarżący korzysta z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że wskazane ustalenie zostało dokonane z naruszeniem art. 7 i art. 80 k.p.a. W związku z tym zarzut naruszenia powołanych przepisów powinien sprowadzać się do wskazania, jakich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy organ administracji nie przeprowadził lub jakich elementów materiału dowodowego organ administracji przy dokonywaniu ustaleń faktycznych nie uwzględnił. Tymczasem Sąd pierwszej instancji zarzucając organowi administracji, że naruszył art. 7 i art. 80 k.p.a. nie wskazał na pominięte przez ten organ czynności lub okoliczności. Stanowisko Sądu pierwszej instancji sprowadza się do wskazania, aby organ administracji ponownie przeanalizował udzielone skarżącemu pozwolenie wodnoprawne. Sąd przy tym słusznie zauważa, że to pozwolenie wodnoprawne nie jest "oczywiste". Jednakże organ administracji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, też miał to na uwadze. Organ administracji przeanalizował bowiem treść decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, przy czym zaakcentował te jej fragmenty, które przemawiają - w jego ocenie - za uznaniem, że dotyczy ono pozwolenia na pobór wód podziemnych, a nie odwadniania budynków. Nie jest przy tym tak, że organ administracji pomija, czy w ogóle nie zauważa tych fragmentów pozwolenia wodnoprawnego, które mówią o odwadnianiu budynków. Uwzględnia także fragmenty mówiące o odwadnianiu budynków, z tym, że dochodzi do wniosku, że nie mają one decydującego znaczenia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ administracji wziął pod uwagę takie okoliczności, jak to, że pozwolenie wodnoprawne dotyczyło odwadniania budynków, powiązanego z tym odwadnianiem poboru wód podziemnych oraz że pobrane wody miały być wykorzystywane dla celów socjalno-bytowych i przemysłowych. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ administracji miał na uwadze także inne okoliczności mogące mieć znaczenie dla oceny treści pozwolenia wodnoprawnego w kontekście przyznanego nim uprawnienia. Organ administracji wziął pod uwagę pisma skarżącego mogące świadczyć o tym, jak sam skarżący traktuje udzielone mu pozwolenie wodnoprawne oraz prawny kontekst jego udzielenia.

Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że przytoczona w skardze kasacyjnej organu administracji podstawa kasacyjna jest zasadna, gdyż brak podstaw do przyjęcia, aby organ administracji dokonując ustaleń, co do rodzaju usługi wodnej, z której korzysta skarżący na podstawie udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego, naruszył art. 7 oraz art. 80 k.p.a. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji powinien był stanowczo rozstrzygnąć, czy stanowisko organu administracji w zakresie wskazanych ustaleń jest trafne. W związku z tym zasadność podstawy kasacyjnej uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn.zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§1 w związku § 3 tego rozporządzenia).

Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.

Wskazać następnie trzeba, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując ponownie legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z [...] r. w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., związany jest stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym w wyroku z 26 maja 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 3200/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od wyroku tutejszego Sądu z 2 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 47/19 uchylającego zaskarżoną decyzję z 9 listopada 2018 r.

Wyjaśnić wobec tego trzeba, że według art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Oznacza to, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oparcie skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z przyjętą wykładnią prawa musi skutkować jej oddaleniem, nawet gdyby w analogicznych stanach faktycznych i prawnych w innych sprawach wyrażane były poglądy odmienne. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że przepis art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, iż dotyczy on po pierwsze, zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, po drugie, obejmuje zarówno ocenę prawną co do sposobu wykładni tych przepisów prawa, jak i co do sposobu ich zastosowania (vide: wyroki NSA z: 28 listopada 2019 r. sygn. akt I FSK – Lex nr 2777924, 6 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 3094/17 – Lex nr 2491752, 2 października 2015 r. sygn. akt II OSK 47/14 – Lex nr 1987286, 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1602/12 – Lex nr 1457663).

Wspomnianym wyżej wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z 2 lipca 2019 r. II SA/Łd 47/19 i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia NSA stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, jak uczynił to WSA w Łodzi, że organ administracji dokonując ustaleń, co do rodzaju usługi wodnej, z której korzysta skarżący, na podstawie udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego, naruszył art. 7 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem NSA, Sąd I instancji powinien stanowczo rozstrzygnąć, czy stanowisko organu administracji w zakresie wskazanych ustaleń jest trafne.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, iż lektura zaskarżonej decyzji uzasadnia wniosek, że organ szczegółowo przeanalizował treść udzielonego stronie przez Prezydenta Miasta C. pozwolenia wodnoprawnego z [...] r., zmienionego następnie decyzją tego organu z [...] r., dochodząc do trafnej konkluzji, że przedmiotem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego jest pobór wód podziemnych, a nie jak twierdzi Spółka trwałe odwadnianie gruntów, co stanowiło dostateczną podstawę do ustalenia z tego tytułu opłaty zmiennej za okres od 1 stycznia do 31 marca 2018 r.

Mianowicie, przedmiotem szczegółowej analizy i argumentacji organu w motywach kontrolowanej decyzji była zarówno podstawa prawna, treść rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie pozwolenia wodnoprawnego. Wobec tego zgodzić się trzeba z organem orzekającym w sprawie, że w pkt I.1. PWIK udzielono pozwolenia wodnoprawnego na: pkt 1 – wykonanie urządzeń wodnych – studni odwodnieniowych, pkt 2 - likwidację urządzeń wodnych - studni odwodnieniowych, pkt 3 – szczególe korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia wód podziemnych zlokalizowanego na działce nr 16/7, obręb 228, gm. M. C., w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego – budynku B należącego do Spółki C Sp. z o.o. w C. za pomocą bariery odwodnieniowej złożonej z siedmiu studni, (...) lit. a) okres prowadzenia poboru – cały rok; lit. b) cel prowadzenia poboru – odwodnienie budynku, z wykorzystaniem wody dla potrzeb socjalno-bytowych i przemysłowych. W motywach udzielonego stronie pozwolenia wodnoprawnego organ wskazał, że PWiK[...], prowadząc odwodnienie musi uzyskać pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych. PWIK jako zakład prowadzący odwodnienie w całości wody te zagospodarowuje. (...) Część wód wykorzystywana jest jako woda pitna, natomiast część jako woda przemysłowa. Ze studni, woda kierowana jest do rurociągu zbiorczego, a następnie do stacji uzdatniania wody. Przed stacją znajduje się odejście rurociągu odprowadzającego wodę do sieci przemysłowej. Rozdział wody odbywa się na zasadzie aktualnego zapotrzebowania oraz koniecznego poboru wynikającego z potrzeby odwodnienia. (...) Pobór takiej ilości wody trwa od chwili wybudowania WBG tj. od lat 70 -tych XX wieku (ponad 40 lat). (...) Odwodnienie to musi być prowadzone ze względu na układ technologiczny, który został zaprojektowany w obrębie głównej hali WBG. Zaprzestanie odwodnienia spowoduje zalanie wodą pomieszczeń położonych poniżej lustra wody, zniszczenie urządzeń i zakończenie pracy WBG. (...) W obrębie leja depresji bariery odwadniającej WBG, znajduje się ujęcie wód podziemnych wykonane w 2000 r., należące do D Sp. z o.o." Sp. z o.o. (...) Jednocześnie Prezydent zaznaczył, że niniejszą decyzją zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo wodne udzielono wnioskującemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych – trzech studni zastępczych, likwidację urządzeń wodnych – trzech nieczynnych studni, szczególne korzystanie z wód z określeniem ilości pobieranej wody podziemnej (pkt I) (...). W pkt. V określono termin obowiązywania niniejszej decyzji w zakresie szczególnego korzystania z wód, zgodnie z art. 127 ust. 2 ustawy Prawo wodne.

Wskazać w związku z tym należy, że analizowane pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie przepisów obowiązującej wówczas ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – dalej w skrócie "Prawo wodne z 2001 r."). Zgodnie z brzmieniem jej art. 122 ust. 1, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód (pkt 1); wykonanie urządzeń wodnych (pkt 3). Szczególnym korzystaniem z wód w myśl art. 37 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r. jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych. Stosownie zaś do treści art. 127 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się na okres nie dłuższy niż 20 lat.

Trafnie argumentował wobec tego organ, że w podstawie prawnej tej decyzji nie wskazano, aby pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 8 Prawa wodnego z 2001 r., który to przepis odnosił się do odwodnienia obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych czy w oparciu o art. 124 pkt 6 Prawa wodnego z 2001 r., który stanowił, że pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na odwadnianie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem. Trzeba mieć również na uwadze, że zmiana wspomnianej decyzji z [...] r. dokonana decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] r. dotyczyła wyłącznie pkt I.3 (Szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych) ppkt e - zmiany wielkości poboru w zakresie wartości Qśr.dobowe i Qśr.roczne. W pozostałym zakresie treść pierwotnej decyzji nie uległa zmianie.

W tym stanie rzeczy prawidłowe jest stanowisko organu, że odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych jest rodzajem działalności, nie stanowiącym szczególnego korzystania z wód. Pobór wód podziemnych stanowi w świetle art. 35 ust. 3 pkt 1 Pr. wodnego z 2017 r. usługę wodną inną niż usługę określoną w art. 35 ust. 3 pkt 8 Prawa wodnego z 2017 r. polegającą na trwałym odwadnianiu gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzaniu do wód – wód pochodzących z odwodnienia gruntów w graniach administracyjnych miast. W tym stanie rzeczy - wbrew temu co podnosi autor skargi w jej uzasadnieniu – w kontrolowanej sprawie nie mogłyby mieć zastosowania przepisy art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 270 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r., według których opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast. Opłatę za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast ponosi się wyłącznie w formie opłaty stałej.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że poddane analizie organu pozwolenie wodnoprawne obejmuje szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych w ramach prowadzonego odwodnienia obiektu budowlanego tj. budynku B, a nie odwodnienia gruntów, do których mógłby mieć zastosowanie art. 270 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r., na który to przepis strona skarżąca powołała się w złożonym organowi wykazie zawierającym informacje o ilości i jakości wody podziemnej i powierzchniowej w kolumnie nr 4. Mając to na uwadze, organ pismem z 31 października 2018 r. wezwał PWIK do złożenia korekty i wskazania ilości wód pobranych z odwodnienia terenu Zakładu B, które są odprowadzane do wód oraz wskazania pozwolenia, na podstawie którego realizowane jest przedmiotowe odprowadzenie, czego jednak strona nie uczyniła. W odpowiedzi PWiK wskazało, że wody pobrane z odwodnienia terenu Zakładu B nie są odprowadzane do wód, a Przedsiębiorstwo nie posiada pozwolenia wodnoprawnego dla tego rodzaju usługi wodnej.

W świetle powyższych uwag stanowisko autora skargi jest takie jakoby w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do naliczenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 272 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. i należy ocenić je jako wadliwe. Podkreślić nadto trzeba, że decyzja z [...] r., zmieniona decyzją z [...] r. jest ostateczna i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub zmieniona w prawem przewidzianym trybie, wiąże ona organ wydający decyzję w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oraz tutejszy Sąd. W tych okolicznościach zgodzić się trzeba z organem, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej istniały podstawy do określenia stronie skarżącej opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za I kwartał 2018 r. na podstawie art. 272 ust. 1 i 2 art. 273 ust. 6 Pr. wodnego z 2017 r. w zw. z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

Przepisy te stanowią mianowicie, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r.). Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r.). W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 Prawa wodnego z 2017 r.).

W obszernych motywach decyzji, o których była mowa wyżej organ przedstawił przesłanki natury faktycznej i prawnej, które - w jego ocenie – uzasadniały ustalenie opłaty oraz jej szczegółowe wyliczenie dokonane co równie istotne na podstawie danych przedstawionych w wykazie PWIK przedłożonym organowi. Trzeba mieć jednak na uwadze, że strona skarżąca nie kwestionowała sposobu obliczenia tej opłaty, który bez wątpienia jest prawidłowy. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd dostrzega co prawda, że podstawa prawna decyzji jest niepełna i należało w niej powołać także przepisy art. 268 ust. 1 pkt 1 i art. 270 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r., niemniej jednak stwierdzone uchybienie pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Reasumując Sąd stwierdził, że skoro strona skarżąca korzysta z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych, organ prawidłowo zaskarżoną decyzją ustalił z tego tytułu opłatę zmienną za I kwartał 2018 r. Poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jednocześnie wskazać trzeba, że w realiach rozpatrywanej sprawy organ nie naruszył art. 7a § 1 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

dc