Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 3183/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik Stanisław Nitecki ( spr.) Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) orzekł, iż realizacja budynku mieszkalnego na parceli [...] położonej w R. przy ul. W. będącej własnością E. i K.H., zmieniła kierunek spływu znajdujących się na gruncie wód opadowych powodując zawodnienie terenów sąsiednich oraz nałożył na E. i K.H. obowiązek zlikwidowania pozostawionej na styku podmurówek ogrodzeń posesji P. – H. przerwę ( szczelinę ) o szerokości 100 mm poprzez jej trwałe wypełnienie betonem na głębokości i wysokości istniejącej podmurówki, a także zlikwidowania pozostawionej na styku podmurówek ogrodzeń posesji S. – H. przerwę ( szczelinę ) o szerokości 100 mm poprzez jej trwałe wypełnienie betonem na głębokość i wysokość istniejącej podmurówki. Analogiczny obowiązek został nałożony na E. i K.H. celem zlikwidowania w podmurówce ogrodzenia na styku posesji P. – H. przepusty Ø 100 mm wykonane z rurek PCV poprzez ich usunięcie i w sposób trwały wypełnienie otworów w podmurówce betonem na szerokość istniejącej podmurówki. Wszystkie działania winny być wykonane do [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że postępowanie w sprawie tej uruchomione zostało z urzędu, ponieważ w trakcie postępowania o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego E. i K.H. ujawniło się, że podjęcie rozstrzygnięcia w tej sprawie uzależnione jest od wcześniejszego wyjaśnienia kwestii zalewania nieruchomości należącej do M.S. W trakcie uruchomionego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny w terenie, wykorzystał opinie biegłych dotyczące ustalenia czy zmiana ukształtowania terenu wokół budynku E. i K.H. może być przyczyną zawilgocenia posesji należącej do M.S., w tym również opracowane przez Przedsiębiorstwo A s.c. oraz przeprowadził rozprawę administracyjną. W następstwie przeprowadzonych czynności procesowych oraz analizy sporządzonych opinii biegłych organ pierwszej instancji uznał, że zawilgocenie nieruchomości należącej do M.S. spowodowane jest zmianą ukształtowania terenu na nieruchomości należącej do E. i K.H. i z tego powodu nakazał wykonanie czynności wskazanych w osnowie decyzji. Nadto organ ten wskazał, iż nałożenie powyższych obowiązków ma umocowanie w treści art. 29 Prawa wodnego.

Od decyzji tej odwołali się E. i K.H., którzy nie zgodzili się z pkt pierwszym decyzji, a w odniesieniu do punktu drugiego z przyjętą interpretacją jak również zakwestionowali termin wykonania nałożonego na nich obowiązku. Zdaniem odwołujących się uzasadnienie decyzji nie daje odpowiedzi na zarzuty jakie kierowali pod adresem opracowania zatytułowanego "Ekspertyza". Nadto odwołujący podnieśli, iż uzasadnienie decyzji ignoruje włączone do sprawy opinie biegłych sądowych, natomiast opiera się na wątpliwej "Ekspertyzie". Zakwestionowali także zamieszczone w decyzji organu pierwszej instancji sformułowania dotyczące wybudowania przez nich budynku bez planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołujący zauważyli także, iż drenaż na ich nieruchomości wykonany został w sposób prawidłowy, a sama zmiana ukształtowania terenu na ich nieruchomości nastąpiła na przełomie [...] – [...] r. Jednocześnie odwołujący podnieśli, iż nieruchomość M.S. zalewana była już przed wybudowaniem przez nich ogrodzenia, a dowodem tego są wcześniej założone sprawy sądowe. Nadto wskazali, iż wyrazili zgodę na zamurowanie wszystkich otworów w podmurówce ogrodzenia, jednakże po spełnieniu określonych warunków, a mianowicie po wykonaniu prac odwadniających ulicy W.

Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie wniósł także M.S., jednakże jego pismo poza tytułem, określającym go jako odwołanie, takim odwołaniem nie było, ponieważ wyrażało pełną akceptację dla decyzji organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie organ ten ustalił, iż M.S. nie wniósł odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, gdyż pismo jego nie zawierało żadnego elementu niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a po myśli art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego dla uznania pisma za tego typu środek prawny niezbędny jest przejaw niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił materiał dowodowy będący podstawą orzekania w tej sprawie. W wyniku przeprowadzonej analizy tegoż materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne nie wyjaśniło, czy budowa budynku mieszkalnego E. i K.H. wpłynęła na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Zdaniem organu odwoławczego wywody zamieszczone w opracowaniu A s.c. z G., poparte obliczeniami, nie uzasadniają zawartych w tej ekspertyzie wniosków końcowych o zmianie kierunku spływu wód powierzchniowych i tym samym spowodowania zawodnienia nieruchomości M.S. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż powyższa ekspertyza rozpatruje problem zalewania posesji M.S. z szerszego punktu widzenia, biorąc pod uwagę wiele czynników i wyraźnie wskazuje, że zmiany dokonane na nieruchomości E. i K.H. nie są bezpośrednim czynnikiem podtapiania posesji M.S. W wyniku analizy opinii biegłych sądowych włączonych do akt administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że zmiany zagospodarowania działki E. i K.H. w okresie pomiędzy sporządzeniem pierwszej i drugiej opinii, wykazały iż sporządzenie ogrodzenia nie stało się czynnikiem decydującym wpływającym na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Nadto wskazano, iż z powodu ukształtowania terenu nieruchomość M.S. położona jest najniżej i z tego powodu przejmuje wody gruntowe i powierzchniowe z terenów wyżej położonych. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wpływu wód stawu znajdującego się na posesji A. i B.P., który graniczy od północy z posesją M.S., jak również wpływu zarurowanego rowu, biegnącego w granicach posesji M.S. oraz E. i K.H., a odprowadzającego wody ze stawu zlokalizowanego na posesji A. i B.P., jak również brak porównania wniosków wynikających z wszystkich sporządzonych opinii biegłych. W następstwie powyższych ustaleń organ odwoławczy zauważył, iż podtapianie posesji M.S. związane jest także z innymi czynnikami niż tylko zmiana sposobu zagospodarowania nieruchomości E. i K.H., a organ pierwszej instancji takich rozważań i stosownych czynności nie przeprowadził, zatem stosownie do postanowień art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ ten wydał decyzję kasacyjną.

Z takim rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie zgodził się M.S., który wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej zarzucił organowi odwoławczemu dowolne i wybiórcze ocenienie zebranego materiału dowodowego oraz popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych, jak również wskazał na to, że właściwe i prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw do uznania, że podtapianie jego nieruchomości związane jest z innymi czynnikami niż tylko zmiana ukształtowania nieruchomości należącej do E. i K.H. i z tego powodu nie powinien uwzględniać wniesionego odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a tylko w przypadku naruszenia prawa Sąd zobowiązany jest do uwzględnienia wniesionej skargi.

Przy ocenie prawidłowości decyzji organu administracji Sąd zobowiązany jest przeprowadzić jej kontrolę pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego jak i prawa procesowego.

Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszystkie myśli art. 77 § 1 tegoż Kodeksu obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonej analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie doszedł do przekonania, iż nie wyjaśnia on w sposób pełny całość sprawy i uniemożliwia podjęcie takiej decyzji jaką podjął organ pierwszej instancji. Zastrzeżenia ze strony organu odwoławczego sprowadzają się do dwóch aspektów, a mianowicie nieprawidłowego odczytania zgromadzonych opinii sporządzonych przez biegłych zarówno sądowych jak i przez A s.c. w G., jak również nie wyjaśnienia kluczowego dla sprawy zagadnienia, a mianowicie, czy nieruchomość M.S. podtapiana jest tylko z jednego źródła, a mianowicie przez wody spływające z nieruchomości E. i K.H., czy też w tym zakresie są jeszcze inne możliwości. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, mocą którego wykluczyłby taką możliwość bądź ją potwierdził, zatem zdaniem tego organu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest przedwczesne, a z uwagi na dwuinstancyjność postępowania i treść art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie był w stanie samodzielnie przeprowadzić postępowania uzupełniającego lecz mógł jedynie uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, a zatem wydać decyzję kasacyjną.

Skarżący w swojej skardze podnosi, iż to czynności i działania na nieruchomości należącej do E. i K.H. przyczyniły się do podtapiania jego nieruchomości i w tym stwierdzeniu pozostaje w opozycji do stwierdzeń organu odwoławczego, a swoje przekonanie wywodzi z prawidłowej jego zdaniem treści organu pierwszej instancji. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania dowodowego i wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie skarżący w odniesieniu do prawa materialnego odwołuje się jedynie do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Zarzuty skarżącego, zdaniem Sądu nie mogą być uwzględnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy w sposób pogłębiony i udokumentowany z odwoływaniem się do fragmentów treści sporządzonych w ramach tego postępowania opinii biegłych, wykazał rozbieżności między ich treścią, a sformułowanymi wnioskami końcowymi, jak również udokumentował, że z opinii tych nie wynika wprost, by podtapianie nieruchomości skarżącego spowodowane było tylko zmianami ukształtowania terenu na nieruchomości E. i K.H. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie nakazał organowi pierwszej instancji ponowną analizę tych opinii, zwłaszcza iż w ramach postępowania dowodowego nie wyjaśniono szeregu istotnych okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza dotyczących możliwości występowania innych źródeł podtapiania nieruchomości skarżącego. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący nie przyjmuje do wiadomości faktu, że podtapianie jego nieruchomości może być związane z innymi źródłami niż nieruchomość E. i K.H., z którymi od dłuższego okresu czasu pozostaje w konflikcie. Skoro organ odwoławczy wychwycił uchybienia w postępowaniu dowodowym i w przeprowadzonej analizie już zgromadzonego materiału dowodowego to, z uwagi na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w oparciu o art. 29 Prawa wodnego, stosownie do postanowień art. 138 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązany był do podjęcia takiego rozstrzygnięcia jakie podjął. W tej sytuacji zarzut naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego w decyzji organu odwoławczego nie został udokumentowany i wykazany przez skarżącego.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.

su.