Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 458/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3 ust. 1,2 i 3, art. 7 ust. 1 i 7
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności
article: art. 206, art. 336, art. 337, art. 340
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 6 , art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143b ust. 5 akapit 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 8 ust.2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski,, sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych (słownie: dwieście), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" nr "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą przyznania L. C. płatności do gruntów rolnych na 2007 rok.

Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że utrzymana w mocy decyzja była czwartą, wydaną w tej sprawie przez organ I instancji. Kolejne decyzje : I. z dnia "[...]", II. z dnia "[...]", III. z dnia "[...]" były uchylane przez organ odwoławczy, odpowiednio decyzjami : I. z dnia "[...]", II. Z dnia "[...]", III. Z dnia "[...]"

W motywach decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił następujący stan sprawy.

L. C. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do łącznej powierzchni 8,18 ha. Powierzchnia do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,46 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, rolnikowi przysługuje płatność na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, tj. 1 ha. W związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania płatności JPO na rok 2007.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podał, że wniosek został złożony w dniu 16 maja 2007 roku. W dniu 15 listopada 2007 roku wykryty został konflikt kontroli krzyżowej między L.C., a K.M., dotyczący działki ewidencyjnej nr 68. Celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji obie strony zostały wezwane do złożenia wyjaśnień. L.C. złożył w dniu 20 listopada 2007 roku oświadczenie wraz z kopią aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 14 maja 1996 roku oraz kopią postanowienia o założeniu księgi wieczystej z dnia 30 maja 1996 roku. Z przedłożonych dokumentów wynikało, iż działki 68, 71 oraz 73 (położone w województwie "[...]", powiecie "[...]", gminie "[...]", obrębie "[...]") są współwłasnością L. C. oraz K. M..

Oświadczenie złożył także K.M., wskazując, że jest jedynym użytkownikiem wszystkich działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007.

Organ I instancji ponownie wezwał obie strony do złożenia wyjaśnień mając na uwadze fakt współposiadania przedmiotowych gruntów rolnych. W odpowiedzi na powyższe L.C. złożył oświadczenie, iż nie wyraża zgody na ubieganie się przez K.M. o przyznanie płatności do spornych gruntów. K. M. w dniu 27 listopada 2007 roku złożył oświadczenie, w którym wskazał, że działki ewidencyjne nr 68, 71 oraz 73 będące przedmiotem współwłasności, użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem (wypas jeleni), a wszelkie prace związane z hodowlą (nawożenie, naprawa ogrodzenia, likwidacja kretowisk, do siew traw, codzienne dokarmianie, pilnowanie stada) są wykonywane przez niego bez udziału L.C.. Wskazał, że przez cały 2007 rok nie otrzymał żadnej pomocy przy pracy w gospodarstwie ze strony beneficjenta L.C., dlatego wykonywał je sam lub przy pomocy sąsiadów, podając również świadków, którzy mogą potwierdzić użytkowanie przez niego spornych działek. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przesłuchał w dniu 15 stycznia 2008 roku świadków wskazanych przez pana K.M., tj. H. M., J. D. oraz J. K. J.K. zeznał, że na początku obie strony konfliktu krzyżowego zajmowały się uprawą spornych gruntów, zaś w roku 2007 prace na przedmiotowym areale wykonywał K.M.. Świadek H.M. zeznał, że w roku 2006, na prośbę obu (C. i M.) zajmował się koszeniem, zaś w roku 2007 robił to już ktoś inny.

Organ I instancji w dniu 30 stycznia 2008 roku przeprowadził rozprawę administracyjną. L. C. nie stawił się na nią, a jedynie przesłał wyjaśnienia mające na celu ustalenie faktycznego użytkowania działek ewidencyjnych nr 68, 71 oraz 73. W piśmie z dnia 28 stycznia 2008 roku L.C. podał, że jest beneficjentem programu SAPARD, Schemat 2.3 - zagrodowa hodowla jeleni. Podkreślił jednocześnie, że na powyższe działanie otrzymał zgodę współwłaściciela gruntów rolnych, tj. K.M.. Obecnie gospodarstwo rolne położone na spornych gruntach jest przedmiotem postępowania sądowego o zniesienie współwłasności. Podał także, że w okresie od września 2006 roku do września 2007 roku K.M. ukradł z fermy około 30 sztuk zwierząt.

W rozprawie uczestniczył K.M. przesłuchano zawnioskowanych przez niego świadków : J. K., I. K., J. G. oraz G. Ś.. Świadek J. K. zeznał, że uprawą gruntów rolnych położonych na spornych działkach zajmuje się K.M.. Świadek siał nasiona na polu na jego polecenie, a plony zostały zgromadzone na fermie.

I. K. zeznała, że uprawą gruntów rolnych zgłoszonych do płatności w roku 2007 zajmował się sam K.M. z dziećmi i kuzynami. Oświadczyła również, że wymieniony ponosił koszty związane z uprawą spornych działek.

J. G. oświadczył, że przyjeżdżał do K.M. na ryby i przez cały rok 2007 nie widział w gospodarstwie L.C.. Świadek zeznał również, że K.M. nie otrzymał pomocy od współwłaściciela mimo że zwracał się o nią telefonicznie. Natomiast świadek przez ostatnie 2 lata swój wolny czas oraz urlop poświęcił pracy na fermie, za którą nie brał pieniędzy.

Świadek G. Ś. zeznał, że od 2 lat pracą na spornych gruntach zajmuje się K.M. i to on ponosi koszty związane z ich uprawą. Świadek cały czas pomagał w gospodarstwie (2 dni w tygodniu) przy dokarmianiu zwierząt marchwią i owsem.

Na rozprawie został także przesłuchany w charakterze strony K.M.. Podał, że w 2007 roku zajmował się uprawą gruntów rolnych zgłoszonych do płatności, gdyż w 2006 roku beneficjent L.C. "obraził się i poszedł pracować na inną fermę jeleni w O.". Zeznał, że koszty związane z uprawą spornych działek ponosi tylko i wyłącznie on, o czym świadczą dołączone do protokołu rozprawy administracyjnej nr 01/2008 pokwitowania potwierdzające fakt opłacania podatku rolnego. Jednocześnie oświadczył, że zajęcia na fermie to codzienna wizyta, dokarmianie zwierząt i co jakiś czas zabiegi związane z przepędzaniem zwierząt na inne kwatery. W 2007 roku część zwierząt uciekła i wróciło tylko parę sztuk, a policja umorzyła śledztwo w tej sprawie. Zwracał się do L.C. o pomoc w odnalezieniu zaginionych zwierząt, jednakże jej nie otrzymał. Zeznał, że kuzyni pomagali mu odrobaczać zwierzęta. Gospodarstwo nie posiada sprzętu, zatem przy pomocy J.K. i G.Ś. dokonywano zbioru trawy, koszenia oraz balotowania.

Organ I instancji podał, że w dniu 20 lutego 2008 roku otrzymał od L.C. informację o śmierci K.M. z jednoczesną prośbą o wypłatę płatności w związku z faktem, iż beneficjent został samoistnym właścicielem spornych gruntów. Tego samego dnia do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła prośba syna zmarłego – P. M., o zawieszenie postępowania dotyczącego płatności bezpośrednich. Jednocześnie wskazano, że w związku z tragiczną śmiercią K.M. na fermie jeleni, w dniu 20 lutego 2008 roku P.M. jako spadkobierca, złożył wniosek dotyczący przejęcia gospodarstwa wraz z załącznikami.

Natomiast L.C. wniósł o przyspieszenie wydania decyzji. Do pisma z dnia 05 marca 2008 roku dołączył fakturę przedłożoną w ramach programu SAPARD, fakturę na zakup byka oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...]" z dnia 12 września 2007 roku (sygn. akt I Ns 131/07) o udzieleniu L.C. zabezpieczenia roszczenia o zniesienie współwłasności przez ustanowienie zakazu zbywania przez wnioskodawcę i uczestnika – K.M. hodowlanych jeleni szlachetnych w liczbie 85 sztuk w/g stanu z dnia 09 czerwca 2006 roku wchodzących w skład fermy jeleni szlachetnych w K. będącej własnością wymienionych.

W związku z wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia "[...]" odmawiającej przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 i nakładającej na beneficjenta sankcję w wysokości 2327,89 zł, L.C. wniósł odwołanie, a następnie w toku postępowania odwoławczego pismo z prośbą o przesłuchanie świadków przez niego zgłoszonych. W związku z powyższym przesłuchano świadków: w dniu 17 lipca 2008r. Ł. K., w dniu 18 lipca 2008r. A. M. oraz w dniu 29 lipca 2008r. T. M. na okoliczność użytkowania spornych gruntów. Świadek Ł.K. zeznał, że uprawą gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 68 w wakacje zajmowali się L.C. oraz K.M.. Wskazał, że od czerwca do końca sierpnia pracował u odwołującego się na budowie i L.C. był wówczas codziennie w gospodarstwie. Świadek oświadczył również, że wykonywał prace porządkowe na fermie (grabienie, przybijanie desek w paśniku, czyszczenie karmników), ale nie wie jakie były uprawy na spornej działce. Na pytanie, kto po śmierci K.M. zajmuje się gospodarstwem świadek odpowiedział, że "syn P.M. i L.C.".

A.M. zeznał, że w 2007 roku uprawą gruntów rolnych na spornej działce zajmował się L.C., który odrobaczał zwierzęta i karmił je z racji tego, że mieszka na miejscu. Świadek oświadczył także, że częściej na spornych gruntach widział producenta rolnego, który ma odpowiednie wykształcenie do zajmowania się zwierzętami (jest weterynarzem). Wskazał, że L.C. ponosi koszty związane z uprawą, gdyż korzysta z programu SAPARD i "z tego szły pieniążki na opłaty związane z utrzymaniem stada zwierząt, zakup paszy, zabiegi pielęgnacyjne zwierząt, posianie trawy i dotacje, które wcześniej otrzymywał". Świadek zeznał, że sporadycznie pomagał w pracach w gospodarstwie oświadczając jednocześnie, że po śmierci wspólnika, K.M., w gospodarstwie przebywa L.C..

Świadek T.M. zeznał, że to L.C., w roku 2007 użytkował sporne grunty rolne. Świadek oświadczył także, że on zimą dowoził baloty, którymi L.C. skarmiał zwierzęta. Podał, że pomagał przy balotach na sianokiszonkę, kosił trawę, czasami karmił zwierzęta, a karmienie zlecał mu raz beneficjent raz K.M.. Świadek jednocześnie zaznaczył, że po śmierci K.M. gospodarstwem zajmuje się L.C. z synem zmarłego.

Celem skonfrontowania stron: L.C. oraz P.M. (spadkobiercy K.M.) w dniu 29 lipca 2008 roku została przeprowadzona rozprawa administracyjna w sprawie ustalenia faktycznego użytkownika działki ewidencyjnej nr 68. W trakcie rozprawy strony dołączyły następujące dokumenty:

P. M.:

1. Faktura VAT "[...]" z dnia 22.11.2002 r. na zakup 10 szt. jeleni,

2. Rachunek nr "[...]" z dnia 22.11.2007 r. i "[...]" z dnia 10.12.2007 r. ,dotyczący przekazania skór do firmy A,

3. Paragony na zakup: vitamix 5 kg z dnia 24.01.2006 r., nawozy i lizawka z dnia 13.04.2007 r., nawozy z dnia 14.04.2007 r., bestermine z dnia 14.01.2008 r., folie do sianokiszonek.

4. Kwit nr "[...]" z dnia 4.12.2001 r. na zakup jelenia,

5. Faktura VAT "[...]" r. z dnia 24.10.2007 r. dotycząca odbioru padłego jelenia;

L. C.:

1. Oświadczenie K.M. z dnia 3.07.2003 r.,

2. Faktury VAT nr "[...]" z dnia 30.12.2003 r., nr "[...]" z dnia 5.09.2003 r., nr "[...]" z dnia 15.02.2002 r. na zakup zwierząt,

3. Faktury "[...]" z dnia 13.06.2002 r., "[...] z dnia 31.05.2004 r., nr "[...]" z dnia 30.12.2003 r., nr "[...]" z dnia 31.07.2001 r., nr "[...]" z dnia 20.05.2002 r., nr "[...]" z dnia 17.01.2002 r., nr "[...]" z dnia 9.10.2001 r., nr "[...]" z dnia 11.09.2001 r. na zakup siatki ogrodzeniowej cyklone,

4. Rachunek z dnia 10.08.2007 r. na zakup balotów i owsa (17.08.2007 r.).

Podczas rozprawy L.C. zeznał, że nikt nie ponosił kosztów dotyczących użytkowania spornej działki ewidencyjnej, ponieważ znajdują się na niej pastwiska, na których są wypasane jelenie. Wyjaśnił, że działka składa się z 3 kwater, na których znajdują się trawy i kolejno wypasane są zwierzęta. W pierwszych latach KRUS i podatek rolny opłacały obie strony konfliktu. Na pytanie kto po śmierci K.M. zajmuje się gospodarstwem, zeznał, że działalność rolnicza w gospodarstwie jest równolegle prowadzona przez obie strony postępowania, oświadczając jednocześnie, że rodzina K.M. bierze udział w pracach w gospodarstwie.

Spadkobierca zmarłego, P.M., zeznał, że to jego ojciec w roku 2007 zajmował się gospodarstwem i ponosił koszty z tym związane bez udziału L.C., zaś obecnie czyni to on sam. Ponadto wyjaśnił na czym polega użytkowanie działki ewidencyjnej nr 68. Praktycznie co tydzień należy dowozić baloty sianokiszonki oraz, że konieczne jest nawożenie przedmiotowych gruntów i dosiewanie traw. Na potwierdzenie swoich zeznań dołączył rachunki na zakup trawy i nawozów. Stwierdził ponadto, że w jego opinii L.C. próbuje wykorzystać fakt śmierci K.M., ponieważ za życia w/w producenta rolnego nie wskazywał świadków potwierdzających fakt użytkowania przez niego działki nr 68 oraz dowodów potwierdzających użytkowanie spornych gruntów rolnych. Podał, że L.C. pracował na innej fermie w "[...]’’ i stąd może posiadać rachunki na baloty i owies, które przedstawił podczas rozprawy.

W celu potwierdzenia wiarygodności rachunków L.C., organ I instancji wezwał na przesłuchanie w charakterze świadka A. K., właścicielkę fermy jeleni w "[...]. W odpowiedzi wezwana przysłała w dniu 28 października 2008 roku oświadczenie, z którego wynika, iż zwracała się z prośbą o pomoc na fermie do L.C., ale był on w trakcie budowy domu i nie miał na to czasu.

W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" roku organ I instancji podał, że ze względu na fakt, iż wnioskodawca nie dopełnił obowiązku dostarczenia zgody współwłaściciela, przedmiotowa działka ewidencyjna nr 68 nie została uwzględniona w naliczaniu płatności. Powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,46 ha.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej (co do której wniosek został rozpatrzony) wynosi 1678,26 %.

Organ I instancji zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie zastosowano art. 68 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie z którym obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 niniejszego rozporządzenia, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W związku z tym w sprawie pana L. C. organ I instancji odstąpił od nałożenia na niego sankcji w roku 2007.

W odwołaniu od powyższej decyzji L.C. nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że dopuścił się niedbalstwa przy formułowaniu wniosku. Podkreślił, że fakt niedołączenia do ww. dokumentu zgody współposiadacza był znany Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR już w listopadzie 2007 roku, a mimo to nie podjęto wówczas decyzji o odmowie przyznania płatności na rok 2007 w związku z powyższym faktem. Zaznaczył, że to on jest beneficjentem programu SAPARD i to jemu należą się wnioskowane płatności.

W piśmie z dnia 03 marca 2009 roku wyraził także swoje niezadowolenie z faktu nieustosunkowania się do zgłoszonych przez niego zastrzeżeń i wątpliwości dotyczących stronniczości, braku sumienności oraz logicznego rozumowania w prowadzeniu postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie strony jako faktycznego użytkownika gruntów rolnych. Podał także, że rozstrzyganie sprawy w tak długim czasie, świadczy tylko i wyłącznie o bezradności urzędniczej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie uwzględnił odwołania. Wskazał, że odwołujący się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 zadeklarował następujące działki rolne:

- A, JPO, powierzchnia działki rolnej 0,46 ha (nr działki ewidencyjnej, na której położona jest działka rolna -71 oraz 74) oraz

- B, JPO, powierzchnia działki rolnej 7,72 ha (nr działki ewidencyjnej, na której położona jest działka rolna - 68).

W związku z wykryciem przez Biuro Powiatowe ARiMR konfliktu krzyżowego, dotyczącego zgłoszenia we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 tej samej działki ewidencyjnej nr 68 położonej w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie lidzbarskim, gminie "[...]", obrębie "[...]" przez dwóch rolników, organ I instancji podjął kroki celem ustalenia faktycznego użytkownika spornych gruntów. Z aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 14 maja 1996 roku (repertorium A Nr "[...]") wynika, że L.C. i K.M. są współwłaścicielami w częściach równych działki ewidencyjnej nr 68. Zdaniem organu należy jednak odróżnić prawo własności od posiadania, które jest rzeczywistym władztwem nad rzeczą i które w przypadku posiadania gruntów rolnych przejawia się w wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych i zbieraniu plonów z gruntu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2007 roku, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1. posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2. utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z treścią załącznika XX do rozporządzenia nr 173/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 roku, ze zm.), minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla Polski wynosi 1,00 ha.

Organ podkreślił, że w przypadku ustalenia posiadania spornych gruntów (tj. działki ewidencyjnej nr 68) przez obie strony konfliktu krzyżowego, zastosowanie ma art. 7 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku, który stanowi, że w przypadku, gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania, płatności przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę, którą należy dołączyć do wniosku o przyznanie płatności.

Według organu odwoławczego z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że sporna działka użytkowana była przez K. M., a następnie jego syna – P.M., jednakże w toku prowadzonego postępowania administracyjnego L.C. udowodnił, że także wykonywał niektóre prace polowe na przedmiotowej fermie jeleni. Powyższe nie stanowi podstawy do przyznania wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

O fakcie wykonywania prac na spornym gruncie przez strony konfliktu krzyżowego świadczą:

- zeznania J. K. złożone w dniu 15 stycznia 2008 roku, J.K. z dnia 30 stycznia 2008 roku, I.K. z dnia 30 stycznia 2008 roku, zeznania J.G. z dnia 30 stycznia 2008 roku, którzy potwierdzili prowadzenie działalności rolniczej przez K.M. a także jego wyjaśnienia złożone w dniu 30 stycznia 2008r.

Natomiast o prowadzeniu działalności przez L.C. świadczą zeznania T.M. z dnia 29 lipca 2008 roku, A.M. z dnia 18 lipca 2008 roku. Ponadto Ł.K. w dniu 17 lipca 2008 roku zeznał, iż obie strony użytkowały sporne grunty (w wakacje).

O użytkowaniu gruntów świadczą rachunki przedstawione przez P.M. z dnia 13 kwietnia 2007 roku, 14 kwietnia 2007 roku oraz z dnia 14 stycznia 2008 roku potwierdzające zakup nawozów, lizawek dla zwierząt oraz mieszanki paszowej uzupełniającej a także rachunki przedstawione L.C. z dnia 10 sierpnia 2007 roku oraz z dnia 17 sierpnia 2007 roku potwierdzające zakup owsa oraz balotów (jako karmy dla zwierząt) i jego wyjaśnienia z dnia 18 sierpnia 2008 roku.

Organ odwoławczy zaznaczył, że obie strony konfliktu krzyżowego w ramach toczącego się postępowania przedstawiały dowody na potwierdzenie przez nie prowadzenia działalności rolniczej na spornych gruntach.

Po wymienieniu przedłożonych dowodów tj. faktur i paragonów przez P.M. organ wskazał, że przedstawione m.in. paragon fiskalny z dnia 13 kwietnia 2007 roku oraz paragon fiskalny z dnia 14 stycznia 2008 roku, stanowią dowód prowadzenia działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr 68, albowiem na tym terenie prowadzona była zagrodowa hodowla jeleni na pastwisku, tak więc prawdopodobne jest, że strona zakupiła nawóz do użyźnienia rzeczonego terenu, lizawkę dla wypasanych tam zwierząt oraz mieszankę paszową uzupełniającą, celem skarmienia jej dla wypasanych zwierząt.

Następnie podał, że L.C. składając w dniu 18 sierpnia 2008 roku pisemne wyjaśnienia, dołączył szereg faktur z lat wcześniejszych, rachunek za zakup 52 sztuk balotów z dnia 10 sierpnia 2007 roku oraz rachunek za zakup 4 ton owsa z dnia 17 sierpnia 2007 roku. Wskazuje to, że L.C. także wykonywał niektóre zabiegi agrotechniczne na spornej działce. Skoro na działce ewidencyjnej nr 68, która stanowiła pastwisko, prowadzona była zagrodowa hodowla jeleni, to możliwym był zakup balotów oraz owsa jako paszy dla zwierząt wypasanych na spornym gruncie.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania K.M. oraz P.M. podnosili, że wszelkie prace wykonywane na spornym gruncie prowadzili tylko oni bez jakiegokolwiek udziału L.C.. Powyższe potwierdzili świadkowie : J.K., J.K., J.G., G.Ś..

Zdaniem Organu z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że to K.M., a następnie P.M., użytkowali sporną działkę nr 68, jednakże L.C. także potwierdził, że dokonał zakupu balotów oraz owsa celem skarmienia zwierząt.

W ocenie Organu, to K. i P.M. byli posiadaczami rzeczonego gruntu, zaś odwołujący się wykonał jedynie kilka zabiegów na ww. działce, co nie jest jednoznaczne ze spełnieniem warunków do przyznania przedmiotowej płatności, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku.

Dla stwierdzenia powyższego nie ma znaczenia podnoszona okoliczność, że jest beneficjentem programu SAPARD, schemat 2.3, polegającego na zagrodowej hodowli jeleni i że na to działanie prowadzone na spornym gruncie uzyskał zgodę współwłaściciela działki ewidencyjnej nr 68 – K.M.. Zgoda wyrażona w oświadczeniu z dnia 10 lipca 2003 roku, na realizację na współposiadanych gruntach przedsięwzięcia polegającego na hodowli jeleni w ramach programu SAPARD, nie jest jednoznaczna z wyrażeniem przez K.M. zgody na ubieganie się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 przez odwołującego się. W oświadczeniu z dnia 10 lipca 2003 roku widnieje tylko zapis dotyczący programu SAPARD i brak jest jakichkolwiek zapisów odnośnie płatności do gruntów rolnych.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że L.C. w roku 2007 wykonywał prace polowe na działce ewidencyjnej nr 68, polegające na doglądaniu wypasanych tam zwierząt oraz dokarmianiu ich w okresie zimowym, jednakże większość czynności związanych z prowadzeniem fermy wykonali p.M. (tj. zakup marchwi, koszenie i balotowanie trawy, wyładunek owsa, naprawa ogrodzenia, usuwanie uszkodzonych drzew, przepędzanie stada jeleni z jednej kwatery do drugiej, dokarmianie zwierząt). O powyższych pracach polowych wykonywanych przez p.M. świadczą: dołączone do akt sprawy dowody zakupu nawozów, lizawek i mieszanki paszowej uzupełniającej oraz zeznania złożone przez świadków zawnioskowanych przez K. M..

Organ podkreślił, iż zasadniczym elementem, który przesądził o uznaniu, że to p.M. użytkowali sporny grunt jest fakt wykonania przez nich większej liczby zabiegów dotyczących gruntu, jak i wypasanych tam zwierząt, niż uczynił to L.C..

W tej sytuacji, zdaniem Organu zastosowanie ma przepis art. 7 ust. 7 oraz ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku (w przypadku gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania, płatności przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę i dokument ten został dołączony do wniosku). L.C. składając w dniu 16 maja 2007 roku w placówce Poczty Polskiej wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 nie dołączył rzeczonej zgody, w wyniku czego sporna działka, zadeklarowana do objęcia płatnością w roku 2007 przez dwóch producentów rolnych, została wykluczona z płatności. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że powierzchnia, która kwalifikowała się do objęcia jednolitą płatnością w 2007 roku wyniosła 0,46 ha.

8,18 ha - 7,72 ha = 0,46 ha

Ponieważ powierzchnia zakwalifikowana do objęcia płatnością wyniosła mniej niż 1,00 ha, należało odmówić L.C. przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2007, albowiem nie spełniony został wymóg określony w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004 stanowiący o minimalnej powierzchni, jaka musi być zgłoszona we wniosku w celu objęcia jej płatnością.

Odnosząc się do argumentacji rolnika, iż. nie zgadza się z twierdzeniem, że wypasa jelenie na powierzchni 0,46 ha, albowiem powyższe jest niemożliwe przy tak dużej obsadzie zwierząt jaką posiada Dyrektor Oddziału Agencji podkreślił, że zaliczenie do płatności jedynie powierzchni 0,46 ha nie stanowi o tym, że na takim właśnie areale wypasane są jelenie, a jedynie o tym, iż tylko do takiej powierzchni można naliczyć płatność w roku 2007.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. C. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

– Błędy w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mające wpływ na jej treść

– Obrazę przepisów postępowania poprzez stronnicze potraktowanie zgromadzonego materiału dowodowego, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

W uzasadnieniu skargi podał, iż jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne w "[...]", w gminie "[...]", którego jest współwłaścicielem. Drugim współwłaścicielem gospodarstwa jest P. M., spadkobierca K. M. zmarłego w dniu 9.02.2008r.

Wniosek o dopłaty bezpośrednie złożony w 2007r., podobnie jak w poprzednich latach, dotyczył użytkowanych wyłącznie przez skarżącego gruntów rolnych – działek nr 68, 71 i 73 o powierzchni 10,99 ha. W roku 2003 został bowiem beneficjentem programu Sapard nr 3475/723-140038/03 schemat 3475/723-140038/03 schemat 2.3.-zagrodowa hodowla jeleni. Jednym z warunków było oświadczenie K.M., jako współwłaściciela gruntów, o wyrażeniu zgody na prowadzenie przez skarżącego hodowli przez okres 10 lat tj. do 2013r.

Ponieważ w 2007r., między współwłaścicielami gospodarstwa doszło do nieporozumień, skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego. Efektem było złożenie przez K.M. wniosku o dopłaty bezpośrednie, a więc zdublowanie wniosku skarżącego.

Od czasu wykrycia, w wyniku kontroli krzyżowej w dniu 15.11.2007r. powyższego stanu rzeczy powstał problem, kto był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Efekt tych poczynań był taki, że w grudniu 2007r. i styczniu 2008r. K.M. ukradł z fermy 58 sztuk jeleni (skarżący obecnie dochodzi roszczeń od spadkobierców) a P.M., od śmierci ojca zaczął ingerować w procesy hodowlane zwierząt, chociaż spadkobiercą gruntu został 21.08.2008r. (sygn. akt I Ns 127/08 z dnia 31.07.2008r.)

Skarżący podniósł, że nielogiczne jest stanowisko zajęte w decyzji, iż to nie on a K.M. został uznany za faktycznego użytkownika spornych działek.

ARiMR jako instytucja kontrolująca realizację programu Sapard, stwierdza fakt utrzymywania około 70 sztuk jeleni na obszarze 10,99 ha (taki obszar ma ferma), jednocześnie odmawia dopłat, stwierdzając, że użytkowana przez skarżącego powierzchnia ma tylko 0,46 ha. Nie wzięto pod uwagę faktu, że to skarżący kupił zwierzęta i spełnił wszystkie warunki do uzyskania funduszy z programu Sapard. Przez cały czas to on składał coroczne sprawozdania do ARiMR, współpracował z Powiatowym Lekarzem Wet. w "[...]", kupował paszę na zimę dla zwierząt. Z racji zamieszkiwania na terenie fermy nadzorował gospodarstwo, przyjmował zwiedzających fermę, był 24 godziny na dobę.

Przy ocenie dowodów Organ nie ustosunkował się do wiarygodności świadków. Tymczasem J.K. i G. Ś. to rolnicy, którzy dzierżawili od K.M. ziemię rolną: pierwszy 45 ha, drugi 15,5 ha. I. K. to konkubina K.M. i matka jego dwóch synów. J.G. to przyjaciel rodziny, a jego zeznania składane w ARiMR różnią się od składanych w prokuraturze rejonowej G.Ś. pomagał K.M. w kradzieży 6 sztuk jeleni.

Pomimo zgłoszonych przez skarżącego wątpliwości co do wiarygodności świadków, a w dwóch przypadkach udowodnienia mówienia nieprawdy, ARiMR ani razu nie ustosunkowała się do tego faktu.

Zdaniem skarżącego niezasadnie uznano P.M. za stronę postępowania w dniu 29.07.2008r., podczas gdy spadkobiercą został 21.08.2008r. ponadto jego zeznania są niezgodne z faktami. Za życia ojca był na fermie zaledwie kilka razy, ponieważ mieszkał na stałe w "[...]" i tam studiował.

Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że w toku postępowania, z upływem czasu za stronę postępowania przestano uważać K.M. a panów M., mimo że sprawa dotyczy 2007r., w którym współwłaścicielem był K.M. a nie "panowie M.".

Zarzucił błędne przyjęcie za dowód prowadzenia działalności gospodarczej na działce nr 68 przez w/wym paragonu fiskalnego z dnia 14.01.2008, podczas gdy spór dotyczy roku 2007.

W ocenie skarżącego ARiMR popełniła błąd, przeprowadzając rozprawę administracyjną. Skoro pieniądze miały służyć poprawieniu warunków utrzymania zwierząt i ich dobrostanowi należało je przeznaczyć skarżącemu jako ich właścicielowi jak w latach poprzednich. Zawsze były one przeznaczane na paszę i środki odrobaczające.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W załączeniu przedłożył akta sprawy skarżącego i akta sprawy P.M. – uczestniczącego w konflikcie.

Odnosząc się do zarzutów skargi Organ stwierdził, że w sprawie niniejszej stanął przed trudnym zadaniem wyważenia racji stron, które były skonfliktowane. Rozstrzyganie sporów nie należy do kompetencji Agencji. Skarżący nie zadbał o odpowiednie sformalizowanie swojej działalności, nie podjął także działań sądowych w celu wykazania odpowiednim orzeczeniem stanu swojego posiadania gruntów w 2007r. Powinien, zdaniem Organu wystąpić z powództwem posesoryjnym, skoro twierdzi, że w 2007r. K.M. zawłaszczył posiadanie spornych działek i znajdujących się tam danieli.

Dalej Organ zwraca uwagę na sprzeczność między twierdzeniem skarżącego, że był jedynym użytkownikiem działek z jego oświadczeniem z dnia 28.01.2008r., iż wystąpił z powództwem o zniesienie współwłasności i podział fizyczny działek i zwierząt po połowie. Organ wyraził pogląd, iż skarżący z K.M. mogli prowadzić spółkę cywilną, mieli wspólne zwierzęta i wspólną ziemię. Jednakże zwierzętami w większym stopniu zajmował się p.M., co zadecydowało o wypłacie należności P. M..

Następnie Dyrektor Oddziału Agencji stwierdził, że Agencja mogła odmówić płatności obydwóm współwłaścicielom. Ze względu jednak na cele jakie Agencja realizuje racjonalniejszym rozwiązaniem było ustalenie dominującego posiadacza. Skarżący może przed sądem powszechnym zgłaszać roszczenie o podział kwot przekazanych P.M..

W piśmie procesowym z dnia 9.12.2009r. skarżący polemizował z argumentacją odpowiedzi na skargę. Ponownie wskazał, że on jest beneficjentem programu Sapard, który jest nadzorowany przez ARiMR. Za niezrozumiałą uważa obronę Dyrektora Oddziału Agencji (który podpisywał z nim umowę w ramach programu Sapard) nieobiektywnej i niesprawiedliwej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji.

Podkreślił, że mieszka na fermie i zajmuje się zwierzętami cały czas od 2003r.. Jest weterynarzem. Skoro Agencja nie musiała przyznawać płatności z uwagi na konflikt między współwłaścicielami, to dlaczego przyznała je P.M.. Nie jest on związany z rolnictwem, nie posiada znajomości biologii jelenia, podstaw łąkarstwa i weterynarii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawe. Tryb i zasady tej kontroli reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a.

Z art. 133 i art. 134 p.p.s.a. wynika, że Sąd, rozstrzygając w sprawie na skutek skargi na decyzję (lub inny akt) organu administracji, dokonuje oceny prawidłowości tej decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodać należy, że w/g art. 134 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy.

Granice sprawy zakreśla natomiast rodzaj rozstrzygnięcia w kontekście norm określających kompetencje organu co do jego wydania i przepisów prawa materialnego stanowiących o uprawnieniach bądź obowiązkach strony postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe reguły orzekania należy podkreślić, że poza zakresem kontroli pozostaje decyzja, którą przyznano płatność w odniesieniu do działek zadeklarowanych przez skarżącego, innemu beneficjentowi.

Niemniej załączone do odpowiedzi na skargę w sprawie niniejszej akta sprawy równolegle prowadzonej, dotyczące tych samych spornych działek posłużyły jako dodatkowy materiał dowodowy do oceny decyzji zaskarżonej.

Analiza całości akt doprowadziła Sąd do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Trzeba wskazać, że od 2007r. zasady i tryb realizacji uprawnień rolników do płatności reguluje ustawa ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) zawierająca w swej treści normy o charakterze materialnym, kompetencyjnym i proceduralnym.

W art. 1 ustaw powołuje się na :

– rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",

– rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), zwanej dalej "rozporządzeniem nr 796/2004"

stanowiąc, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie.

Uzupełniająco zatem reguluje wiele zagadnień z zakresu regulacji "Wspólnej Polityki Rolnej", której główne cele, zasady oraz sposób realizacji określają akty prawne Unii Europejskiej, mające bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich.

W art. 3 ust. 1 ustawa stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Natomiast w ust. 2 i 3 powołanego art. 3 wprowadza pewne odstępstwa od reguł k.p.a. co do obowiązków organów właściwych do rozpoznawania wniosków a także obowiązków stron postępowania.

Ustawodawca w powołanych przepisach nakazuje organom Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanie na straży praworządności, wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych informacji i zapewnienie na żądanie, czynnego udziału w postępowaniu.

Na stronę postępowania ustawa nakłada obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne a także przedstawienia wszelkich dowodów i danych, zgodnie z prawdą.

Według art. 7 ust 1 ustawy z rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1. na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 tj. 1ha;

2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z powyższego wynika, że pierwszym warunkiem i tytułem uprawniającym do uzyskania płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego. Istotę posiadania definiuje art. 336 k.c. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym się łączy określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie oznacza stan fizycznego władztwa nad rzeczą, któremu towarzyszy element psychiczny – zamiar władania rzeczą dla siebie.

Należy podkreślić, że dla istnienia posiadania nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy a wystarczy istnienie możliwości takiego korzystania. Z art. 337 k.c. wynika, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz drugiemu w posiadanie zależne. Nie przerywa też posiadania niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą, o czym stanowi art. 340 k.c., formułując domniemanie ciągłości posiadania.

Gospodarstwo rolne (działka rolna) może być przedmiotem współposiadania – zarówno samoistnego jak i zależnego. Art. 206 k.c. stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach stanowi w art. 7 ust. 7, że w takiej sytuacji prawo do płatności przysługuje tylko jednemu ze współposiadaczy gospodarstwa rolnego – temu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.

Można by zatem zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Oddziału Agencji, że z braku zgody, którą skarżący współposiadacz powinien załączyć do wniosku o płatności, zasadnie tej płatności nie przyznano, gdyby nie fakt, że jednocześnie przyznano płatność odnośnie spornych działek spadkobiercy współposiadacza (współwłaściciela), który również takiej zgody nie posiadał.

Oznacza to rażące naruszenie zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach ... a także wyrażonej w art. 6 k.p.a. Przestrzeganie tej zasady oznacza uwzględnianie w procesie stosowania prawa zasad : równości, niedyskryminacji, proporcjonalności.

Sąd, co do zasady, nie neguje możliwości prowadzenia postępowania z udziałem dwóch współposiadaczy gospodarstwa rolnego w sytuacji, gdy obydwaj wystąpili o płatności. Trzeba bowiem wskazać, że powołany wyżej art. 7 ust. 7 zakłada zgodne współposiadanie oraz korzystanie z gospodarstwa rolnego. Żaden przepis prawa krajowego nie daje odpowiedzi na pytanie, jak ma postąpić Agencja w sytuacji, gdy istnieje współposiadanie ale brak jest zgody między współposiadaczami co do tego, który z nich ma otrzymać płatności.

Zdaniem Sądu, w tym przypadku powinien znaleźć zastosowanie art. 8 ust. 2 rozporządzenia 796/2004, który stanowi, że "Jeżeli obszar działek jest we wspólnym użyciu właściwe władze będą je przyznawać indywidualnym rolnikom proporcjonalnie do jego użycia lub prawa do jego użycia".

Tak wiec, o ile nie ma zgody między współposiadaczami na otrzymanie płatności przez jednego z nich Agencja nie jest uprawniona do wyłączania drugiego współposiadacza z płatności a jedynie ewentualnie do przypisania określonego obszaru działek każdemu z nich proporcjonalnie do prawa do użycia.

Należy przyznać rację skarżącemu, że ustalenie takiego stanu faktycznego, iż nie jest on posiadaczem gospodarstwa rolnego, co go którego złożył wniosek o płatności w 2007r. nastąpiło z naruszeniem ciążącego na organach Agencji obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a także jego oceny, zgodnej z zasadą określoną w art. 80 k.p.a.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący był współwłaścicielem w 1/2 , a zatem współposiadaczem samoistnym gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,99 ha.

Materiał graficzny wskazuje, że gospodarstwa to obejmowało trzy działki: nr 68, nr 71 i nr 73 częściowo porośnięte lasami. Natomiast we wniosku o płatności skarżący podał, że oprócz działek wyżej wymienionych jest posiadaczem działki nr 74 o powierzchni 1,88 ha, z której do płatności zgłosił tylko część 0,44 ha. Z materiału graficznego nie wynika, by pozostała część działki nr 74 była zalesiona czy zadrzewiona.

Skarżący przedstawił też dowody, w/g których, za zgodą wyrażoną przez współposiadacza w lipcu 2003r. (w formie pisemnej z datą pewną – 14.07.2003r.), na całym obszarze gospodarstwa skarżący, jako beneficjent programu Sapard zainicjował i miał prowadzić zagrodową hodowlę jeleni, od 1.08.2003r. do 31.08.2013r.

Dalej z materiału dowodowego wynika, że w istocie tą hodowlą zajmował się także drugi współwłaściciel (współposiadacz), tj. K.M..

Niemniej to skarżący otrzymywał płatności z tytułu posiadania spornych działek w latach poprzednich. Organom Agencji z urzędu powinny być znane okoliczności uzyskania przez skarżącego wpisu do ewidencji producentów rolnych, uzyskania numeru identyfikacyjnego i numeru identyfikacyjnego posiadacza gospodarstwa rolnego.

Zauważyć należy, że w/g przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r. nr 10, poz. 76 ze zm.) w systemie ewidencji umieszcza się dane producenta i gospodarstwa tj. jego powierzchni i wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których położone są działki rolne.

Numer ewidencyjny producenta jest jednocześnie numerem ewidencyjnym gospodarstwa rolnego. Ustawa ta w art. 12 ust. 4 stanowi, iż w przypadku m.in. podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego, numer ewidencyjny nadaje się temu ze współposiadaczy, co do którego współposiadacz wyraził pisemną zgodę.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, o ile zgoda K.M., której kopia znajduje się w aktach była też podstawą stosownych zapisów w rejestrze producentów i gospodarstw rolnych to właściwie brak było jakichkolwiek podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego z zeznań świadków na okoliczność wyłącznego użytkowania przez K.M. spornych gruntów

Wydaje się to szczególnie naruszające zasadę praworządności w kontekście tego, że po kilkakrotnym uchylaniu decyzji Organy doszły do konkluzji – wobec niemożności całkowitego wykluczenia udziału skarżącego w użytkowaniu gospodarstwa – że nie miał on zgody współposiadacza na otrzymanie płatności w 2007r. Zauważyć przy tym trzeba, iż w piśmie z dnia 28.01.2008r. skarżący wnosił o wstrzymanie wydania decyzji, informując o wystąpieniu do sądu powszechnego o zniesienie współwłasności. W aktach znajdują się dowody potwierdzające, że sprawa zawisła w sądzie (vide wniosek o zniesienie współwłasności z 13.05.2007r. Postan. Sądu z 12.09.2007r. sygn. akt I Ns 131/07). Wobec tego rzeczywiście niestosowna jest (jak to ujął skarżący) argumentacja w odpowiedzi na skargę, że nie wystąpił o ochronę posiadania i nie przedstawił organom Agencji stosownego orzeczenia sądu dotyczącego posiadania gospodarstwa w 2007r.

Dodatkowo Sąd zauważa, iż z akt sprawy K.M. wynika, iż zgłosił on w odniesieniu do działek 68, 71, 73 inne (większe) obszary a także inny sposób użytkowania niż trwałe użytki zielone (które zgłosił skarżący). Za rażący błąd postępowania należy uznać nie przeprowadzenie kontroli na miejscu, w sytuacji gdy w odniesieniu do tych samych działek ich współposiadacze podają inną powierzchnię kwalifikującą się do płatności i inny sposób użytkowania.

Ponadto w/g znajdującego się tam postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 31 lipca 2008r. (sygn. akt I Ns 127/08) – w skład spadku po K.M. wchodzi udział w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości "[...]" objętym księgą wieczystą Kw 18.606 oraz nieruchomości rolne objęte księgami wieczystymi Kw 20164 i Kw 21124.

W aktach skarżącego znajduje się dokument, w/g którego gospodarstwo rolne o pow. 10 ha 99a – działki nr 68, 71 i 73 objęte jest księgą wieczystą nr 17.319. Zachodzi zatem wątpliwość co do tożsamości gospodarstwa będącego przedmiotem sporu i tego, w którym udział nabyli spadkobiercy K.M. (w/g postanowienia Sądu).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organy ARiMR wezmą pod uwagę wskazane przez Sąd jako naruszone zasady postępowania : dokonają poprawnej analizy i oceny wszystkich dowodów w sprawie, przeprowadzą kontrolę obszaru działek kwalifikujących się do płatności i sposobu ich użytkowania. Zastosują przy ocenie obszarów kwalifikujących się do płatności art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.