Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1074/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 23a ust. 7, art. 23b ust. 1, art. 23f ust. 1-6, art. 129 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego cofnął poświadczenie rejestracji automatu [...], nr fabryczny: [...] dopuszczonego do eksploatacji, należący do Spółki A, dalej: Spółka, jako niespełniającego warunków określonych w ustawie.

W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w tej sprawie podając, że w trakcie kontroli dokonanej w dniu [...] 2010r. przez funkcjonariuszy celnych w punkcie gier na automatach o niskich wygranych usytuowanego w Barze [...] w M. przeprowadzono eksperyment polegający na odtworzeniu przebiegu gier dostępnych na automacie o niskich wygranych. Wykonane doświadczenie w trybie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej wykazało, że wartość stawki za udział w jednej grze na automacie osiąga poziom 100 punktów kredytowych odpowiadających równowartości 10 zł, a więc za stawkę dwudziestokrotnie wyższą niż wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze określonej w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, dalej: u.g.h. Urządzenie to zostało zatrzymane i zabezpieczone w charakterze dowodu rzeczowego. Wyjaśniono, że w trakcie postępowania karnoskarbowego automat do gier został poddany badaniu przez biegłego sądowego dysponującego wiedzą specjalistyczną z zakresu mechaniki technicznej, teorii maszyn i mechanizmów, budowy i eksploatacji maszyn oraz techniki komputerowej. Sporządzona opinia z 17 grudnia 2010 r. potwierdziła ustalenia funkcjonariuszy celnych oraz wskazała na inne funkcjonalności świadczące o działaniu automatu w sposób naruszający obowiązujące przepisy prawne (tj. możliwość uzyskania jednorazowej wgranej na poziomie 100.000 pkt - 10.000 zł). W konkluzji opinii stwierdzono, że automat nie spełnia warunków ustawy, w szczególności warunków opisanych w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz wartości jednorazowej wygranej. Stosownie do ugruntowanego orzecznictwa, iż podejrzenie w przedmiocie niezgodności zarejestrowanego automatu z warunkami określonymi w ustawie wymaga weryfikacji w drodze dowodu z opinii jednostki badającej, organ I instancji skierował automat do badania sprawdzającego przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne. W dniu [...] sporządzono opinię z badania sprawdzającego, w której stwierdzono, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, w tym m.in. warunków określonych art. 129 ust. 3 u.g.h., w zakresie dotyczącym limitów ograniczających wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Przekroczenie wartości dopuszczalnej stawki za grę stwierdzono we wszystkich 10 dostępnych w automacie grach (z wyłączeniem rozgrywki HI-LO z ustawioną maksymalną stawką gry w wysokości 2 pkt - 0,20 zł), w których maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosiła 10 zł (100 pkt). Ustalono także, że wartość maksymalnej jednorazowej wygranej osiąga poziom od 300 zł (500 pkt + 25 SG) w grze [...] do 10.000 zł (500 pkt + 995 SG) w grach o nazwie: [...]. Wartość maksymalnej wygranej dla danego układu symboli zależy od wybranej stawki za grę, będącej zarazem iloczynem stawki i mnożnika odpowiadającego wartości wygranej dla 1 punktu. W opinii stwierdzono, że: - automat nie spełnia także warunku wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań. Jego konstrukcja nie pozwala na założenie plomb jednostki badającej w sposób zabezpieczający skutecznie przed zmianą wskazań liczników elektromechanicznych oraz skasowaniem systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (księgowości elektronicznej). Dokonano wykasowania stanu liczników i statystyk księgowości elektronicznej z poziomu opcji serwisowych, bez naruszenia plomb jednostki badającej, przez wybranie i włączenie funkcji MASTER RAM CLEAR, dostępnej na stronie serwisowej HARDWARE SETUP, co spowodowało całkowite wykasowanie danych w systemie trwałej rejestracji i zapamiętywania danych, dokonano zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszania plomb zabezpieczających; - automat nie spełnia warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, gdyż istnieje możliwość zmiany minimalnej i maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych, bez ingerencji w płytę logiczną i bez naruszenia plomb jednostki badającej; - urządzenie to nie spełnia warunku wynikającego z art. 18 ust. 1 u.g.h., w zakresie wartości wygranej, gdyż w grach o nazwie: [...] dla układu wygrywającego dwóch symboli "dzwonka", [...] dla układu wygrywającego jednego symbolu "wiśni", [...] dla układu wygrywającego trzech symboli "rombu", [...] dla układu wygrywającego dwóch symboli "dzwonka", [...] dla układu wygrywającego dwóch symboli "wiśni", [...] dla układu wygrywającego trzech symboli "wiśni", wartość wygranej jest niższa od kwoty wpłaconej stawki za grę; - nie został spełniony warunek wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.

Nadto poza wskazaną opinią jednostki badającej do akt włączono w charakterze dowodu udostępnione przez Prokuraturę Apelacyjną w B. materiały śledztwa sygn. [...] - odpisy protokołów przesłuchania świadków: G.K. z 3 września 2009r., który zajmował się obsługą punktów gier na automatach o niskich wygranych należących do Spółki, w ramach której serwisował automaty, a także realizował wypłaty uzyskanych w wyniku gier wygranych oraz M.S. z 17 grudnia 2010r., zatrudnionego w Spółce na stanowisku referenta ds. rozliczeń od 2005r. lub 2006r. do [...] 2009r., który zajmował się prowadzeniem rozliczeń automatów, ich naprawą i konserwacją. Z dowodów tych wynikało, że na automatach Spółki zdarzały się wygrane od 2.000 zł do 20.000 zł. G.K. zeznał, że wszystkie serwisowane przez niego automaty Spółki dawały możliwość prowadzenia gier za stawki w wysokości 10 zł, zaś M.S. podał, że wszystkie obsługiwane przez niego automaty dawały możliwość przelewania punktów z licznika KREDYTY (licznik dolny) do BANKU (licznik górny), czemu służył przycisk HI-LO, co pozwalało na prowadzenie gier za podwyższone stawki. Automaty te działały w ten sam sposób, różne były tylko dostępne w nich maksymalne stawki za grę, przy czym w eksploatowanych przez Spółkę automatach najwyższa maksymalna stawka za jedną grę wynosiła 200 punktów (20 zł).

Uwzględniając te ustalenia, organ stwierdził, że przedmiotowy automat o niskich wygranych nie spełnia warunków określonych w ustawie, co znalazło potwierdzenie w opinii akredytowanej jednostki badającej, sporządzonej zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012r. poz. 312). Wynik przeprowadzonego w jednostce badania był wystarczającą podstawą do cofnięcia rejestracji automatu przed jej wygaśnięciem z mocy art. 23a ust. 7 u.g.h. Organ wywiódł, że realizacji tego obowiązku nie sprzeciwia się wykładnia pojęcia "przepisu technicznego" dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 lipca 2012r.

W odwołaniu Spółka zarzuciła, że kwestionowana decyzja nie została oparta na opinii technicznej z badania sprawdzającego spornego automatu takiej jednostki badającej, która w momencie badania automatu i wydania opinii posiadała ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Nadto nie podzieliła rozważań organu dotyczących dyrektywy 98/34/WE, podnosząc, że ustawa o grach hazardowych zawiera nienotyfikowane przepisy techniczne, których brak możliwości stosowania może mieć wpływ na wynik tej sprawy. Podnosząc ww. zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, bądź też uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego i procesowego przy zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, który został ustalony w sposób wyczerpujący i pełny. W całości zaakceptował stanowisko organu I instancji, że art. 30 ust. 1 i art. 30 ust. 2 pkt 3 S.C. zobowiązują Służbę Celną do kontroli i sprawdzenia prawidłowości przestrzegania przepisów prawa, w tym przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Wobec powyższego poza sporem pozostaje okoliczność, że będący przedmiotem kontroli automat o niskich wygranych [...], nr fabryczny: [...], nie spełnia warunków określonych w ustawie, co znalazło potwierdzenie w opinii jednostki badającej, sporządzonej zgodnie z wymogami rozporządzenia z dnia 9 marca 2012r. Wskazano, że z art. 23a ust. 3 i ust. 7 oraz art. 23b ust. 1 u.g.h. wynika, iż podstawą cofnięcia rejestracji automatu jest dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Przedmiotowy automat w dniu [...] uzyskał poświadczenie rejestracji nr [...] stwierdzające uprawnienie Spółki do wprowadzenia go do eksploatacji i użytkowania. Poświadczenia rejestracji dokonano na okres sześciu lat, na podstawie badania tego urządzenia przeprowadzonego przez Jednostkę Badawczo-Rozwojową Instytutu Energetyki w W., w którym stwierdzono, że automat spełnia warunki, o których mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Podkreślono, że w toku kontroli przeprowadzonej w lokalu w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych oraz w wydanej opinii zostało wykazane, że na automacie tym możliwe jest prowadzenie gier o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych niż wskazane w ustawie o grach i zakładach wzajemnych oraz w ustawie o grach hazardowych. Stwierdzono, że z opinii z badania sprawdzającego nr [...] z dnia [...], sporządzonej przez Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne - Jednostkę Badającą upoważnioną przez Ministra Finansów stwierdzono nie spełnienie warunków określonych art. 129 ust. 3 u.g.h., w zakresie dotyczącym limitów ograniczających wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Przekroczenie wartości dopuszczalnej stawki za grę stwierdzono we wszystkich 10 dostępnych w automacie grach, w których maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosiła 10 zł, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości 20-krotnie. Natomiast wartość maksymalnej jednorazowej wygranej w grze [...] wyniosła 1400 pkt tj. 140 zł tj. ponad 2-krotnie powyżej ustawowej granicy. Nadto według tabeli wygranych wartość maksymalnej jednorazowej wygranej w pozostałych grach kształtuje się na poziomie: [...]- 10.000 PLN (500 pkt + 995 SG), [...] - 2.000 PLN (500 pkt + 195 SG), [...] – 400 PLN (500 pkt + 35 SG), [...]– 10.000 PLN (500 pkt + 995 SG), [...]- 4.000 PLN (500 pkt + 395 SG), [...]– 8.000 PLN (500 pkt + 795 SG), [...]– 10.000 PLN (500 pkt + 995 SG), [...]– 300 PLN (500 pkt + 25 SG), [...]– 10.000 PLN (500pkt + 995 SG) oraz [...]– 10.000 PLN (500 pkt + 995 SG). Wartość maksymalnej wygranej dla danego układu symboli zależy od wybranej stawki za grę, będącej zarazem iloczynem stawki i mnożnika odpowiadającego wartości wygranej dla 1 punktu.

Biorąc to pod uwagę, Dyrektor stwierdził, że organ I instancji zasadnie cofnął poświadczenie rejestracji automatu, skoro poddany badaniu sprawdzającemu automat nie spełnił warunków określonych w ustawie. Zaznaczył, że automat ten przeszedł wymaganą ustawą procedurę sprawdzającą spełniania warunków określonych w ustawie, a badanie przeprowadziła Izba Celna w B. Wydział Laboratorium Celne - Jednostka Badająca upoważniona przez Ministra Finansów na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...]. Podkreślono, że do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu należał wybór jednostki badającej, a jedynym ograniczeniem w tym zakresie był wybór jednostki badającej wymienionej w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zaznaczono, że Izba Celna w B. znajduje się w tym wykazie, natomiast upoważnienie do przeprowadzenia badań sprawdzających automatów jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialnoprawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca. Udzielenie upoważnienia stanowi realizację zadań Ministra Finansów, a wybór jednostki badającej jest zdeterminowany spełnieniem odpowiednich warunków przez daną jednostkę. Wywiedziono z treści art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h., że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych jest właściwy do badania, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielenia upoważnienia i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję. Organ celny zweryfikował jedynie, czy treść upoważnienia wybranej jednostki badającej i termin, na jaki zostało ono udzielne były odpowiednie do przeprowadzonego badania. Organ odwoławczy podkreślił, że posiadanie przez sporny automat urzędowych dokumentów niezbędnych do jego legalnej eksploatacji, nie stanowił przeszkody do przeprowadzenia kontroli automatu, w celu ustalenia czy nadal spełnia on wymogi określone przepisami prawa.

Dyrektor ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy jest zupełny

i stanowił podstawę cofnięcia poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu. Wywiódł, że aby stwierdzić zgodność automatu o niskich wygranych z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy, należy poddać analizie definicję zawartą w art. 129 ust. 3 u.g.h. Zbieżność tej definicji z definicją z art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych przesądza o tym, że urządzenie spełniające wymogi określone u.g.h. będzie spełniało również warunki wynikające z przepisów ustawy uchylonej. W ocenie organu za jedną grę uznać należy zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy czy też składający się z wielu etapów (losowań). Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Dyrektor wywiódł, że art. 23a ust. 7 u.g.h. nie narusza przepisów dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z 1998 r. Nr L 204, s. 37).

W złożonej skardze Spółka powtórzyła zarzuty przedstawione w odwołaniu. Zarzuciła:

- rażące naruszenie art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 129 ust. 3, art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tj. Dz.U. z 2010r. Nr 138, poz. 935, ze zm) dalej: u.s.o.z. oraz art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Izba Celna w B., której Minister Finansów udzielił w dniu 27 [...] upoważnienia do badań automatów i urządzeń do gier, posiada status jednostki badającej pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych;

- rażące naruszenie art. 23b ust. 3 u.g.h. w związku z §7 ust. 2 pkt 5 i §22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 19) i w związku z §1 ust. 2 i §6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72, ze zm) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia [...] (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;

- naruszenie art. 129 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu:

a/ że organ odwoławczy błędnie zinterpretował pojęcie "stawka za udział w jednej grze" i błędnie przyjął, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza);

b/ że super gry, do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty w postaci punktów z licznika kredyt, nie są osobną grą, w konsekwencji czego błędnie przyjął, że łączna wygrana w postaci 500 pkt plus wygrana z super gry, powoduje przekroczenie wartości jednorazowej wygranej, w sytuacji gdy organ sumuje kilka wygranych z różnych gier, tworząc nieznane ustawie pojęcie ""suma jednorazowych wygranych";

- naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "jednorazową wygraną" jest suma szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, w sytuacji gdy termin "jednorazowa" oznacza dana jeden raz, w jednej chwili, zatem "jednorazowej wygranej" nie wolno utożsamiać z "wygraną wielorazową". Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

- naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i rady z 22 czerwca 1998 r., przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 u.g.h., pomimo, że przepis ten w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 15 ust. 1 u.g.h. wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier, co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 ww. dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, wobec braku jego notyfikacji nie może być stosowany;

Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W obszernym uzasadnieniu Spółka przedstawiła argumentację potwierdzającą, w jej ocenie, okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w B. certyfikatu akredytacji uprawniającej do przeprowadzania badań automatów do gier jako jednostka badająca, w oparciu o opinię której cofnięto poświadczenie rejestracji wskazanego automatu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny stwierdziwszy, iż skarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016r., poz. 718, ze zm) zwanego dalej: p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z taką zaś sytuacją Sąd nie ma do czynienia w tej sprawie zakończonej skarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gier. Wbrew zarzutom Spółki w sprawie tej nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego.

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...], pod rządami nowej ustawy o grach hazardowych, co oznacza, że w myśl art. 8 tej ustawy, do postepowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nadto w świetle art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. do działalności Spółki podjętej pod rządem ustawy o grach i zakładach wzajemnych mają dalej zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 129 ust. 1 i 2 u.g.h. Z treści art. 129 ust. 1 ww. ustawy wynika, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Nadto ustawą z 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 14 lipca 2011r., wprowadzono do ustawy o grach hazardowych procedurę weryfikacji dotychczasowych rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. W art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej przewidziano, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie dotychczasowych przepisów w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23 "a" ust. 1 ustawy zmienianej, zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23 "a" ust. 6 i 7 ustawy zmienianej. Przepis art. 11 ust 2 ustawy zmieniającej stanowi zaś, że przepisy art. 23a - 23c i 23e ust. 1 i 2 ustawy zmienianej, stosuje się odpowiednio również do eksploatacji automatów i automatów do gier o niskich wygranych przez podmioty prowadzące działalność na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Zgodnie z dodanym do ustawy o grach hazardowych i mającym - z mocy przytoczonego wyżej przepisu przejściowego ustawy zmieniającej oraz art. 14 tejże ustawy - zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przepisem art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podstawą do cofnięcia rejestracji jest zatem stwierdzenie przez organ, że automat nie spełnia wymogów ustawowych. Wymogi ustawowe dla automatów do gier o niskich wygranych określa przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. poprzez wskazanie, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 złotych, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 złotych. Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23 a ust. 3 u.g.h).

Zatem, w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach należących do Spółki stanowi art. 129 ust. 3 u.g.h.

W toku sprawy organ I instancji, przeprowadził postępowanie dowodowe z opinii z badania sprawdzającego z dnia [...] sporządzonej przez Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne - jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów - upoważnienie nr [...] z [...]. Z opinii tej wynikało, że badany automat nie spełnia określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. warunków dotyczących limitów ograniczających wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Przekroczenie wartości dopuszczalnej stawki za grę stwierdzono we wszystkich 10 dostępnych w automacie grach, w których maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosiła 10 zł (100 pkt). Ustalono także, że wartość maksymalnej jednorazowej wygranej osiąga poziom od 300 zł (500 pkt + 25 SG) w grze [...] do 10.000 zł (500 pkt + 995 SG) w grze [...]. Wartość maksymalnej wygranej dla danego układu symboli zależy od wybranej stawki za grę, będącej zarazem iloczynem stawki i mnożnika odpowiadającego wartości wygranej dla 1 punktu. Ustalono, że: - automat nie spełnia warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, gdyż istnieje możliwość zmiany minimalnej i maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych, bez ingerencji w płytę logiczną i bez naruszenia plomb jednostki badającej; - urządzenie to nie spełnia także warunku wynikającego z art. 18 ust. 1 u.g.h., w zakresie wartości wygranej, gdyż w grach o nazwie: [...] dla układu wygrywającego np. z dwóch symboli "dzwonek", [...] dla układu wygrywającego np. z jednego symbolu "wiśnia", [...] dla układu wygrywającego trzech symboli "romb", [...] dla układu wygrywającego dwóch symboli "dzwonek", [...] dla układu wygrywającego dwóch symboli "wiśni", [...] dla układu wygrywającego trzech symboli "wiśnia", wartość wygranej jest niższa od kwoty wpłaconej stawki za grę; - automat nie spełnia także warunku wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań. Jego konstrukcja nie pozwala bowiem na założenie plomb jednostki badającej w sposób zabezpieczający skutecznie przed zmianą wskazań liczników elektromechanicznych oraz skasowaniem systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (księgowości elektronicznej). Wykasowano stan liczników i statystyk księgowości elektronicznej z poziomu opcji serwisowych, bez naruszenia plomb jednostki badającej, przez wybranie i włączenie funkcji MASTER RAM CLEAR, dostępnej na stronie serwisowej HARDWARE SETUP, co spowodowało całkowite wykasowanie danych w systemie trwałej rejestracji i zapamiętywania danych; - dokonano zmiany wskazań liczników elektro-mechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników i bez naruszenia plomb jednostki badającej; - nie został spełniony warunek wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.

Jak już wskazano wyżej na mocy art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Prawidłowo zatem skarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą cofnięto rejestrację wskazanego automatu.

Niezasadnie Spółka zarzuca brak posiadania przez Izbę Celną w B. statusu jednostki badającej. Należy zauważyć, że akredytacja, o której mowa w art. 23f ust. 1 u.g.h. nie wymaga posiadania akredytacji w dziedzinie badań technicznych automatów o niskich wygranych ani szerszej akredytacji w dziedzinie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych (charakter urządzeń z definicji automatu o niskich wygranych). Z zamieszczonego na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (www.pca.gov.pl) załącznika do certyfikatu akredytacji nr [...] wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. posiada od dnia 8 maja 2012r. akredytację jako laboratorium badawcze w dziedzinach/obiektach badań: badania chemiczne, analityka chemiczna chemikaliów; wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności oraz badania właściwości fizycznych chemikaliów; wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności. Tak określony zakres akredytacji udzielonej przez Polskie Centrum Akredytacji nie obejmuje badania automatów do gier o niskich wygranych ani jakichkolwiek innych automatów czy też badania urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. Okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Finansów w sprawie udzielania upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a także

w postępowaniu dotyczącym cofnięcia rejestracji konkretnego automatu. Do wniosku takiego sprowadza analiza przepisów art. 23f ust. 1 - ust. 6 u.g.h., dotyczących procedury udzielania upoważnień do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Przepisy ustawy o grach hazardowych, w szczególności art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie wymagają aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresowo akredytację. Wniosek taki wynika z treści art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., zgodnie z którym wymaga się od jednostki badającej jedynie posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub innego podmiotu wymienionego w tym przepisie. Nie ma w tym przepisie mowy, o zakresie takiej akredytacji, czy też, jakiej normy zharmonizowanej wymagania ma spełniać jednostka oceniająca zgodność lub ewentualnie jakie dodatkowe wymagania ma spełniać jednostka. Mając powyższe na względzie nie do przyjęcia jest teza, że racjonalny ustawodawca, określając w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. wymóg posiadania akredytacji przez jednostkę badającą, nie określiłby przynajmniej zakresu wymaganej akredytacji, a w razie potrzeby także innych elementów, gdyby faktycznie chodziło o zakresowe "dopasowanie" akredytacji do charakterystyki badań koniecznych do przeprowadzenia efektywnych badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w szczególności badań sprawdzających automatów o niskich wygranych. Ze wskazanych przyczyn, w tym także biorąc pod uwagę literalne brzmienie art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., trzeba podkreślić, że z przepisów ustawy nie wynika obowiązek przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań koniecznych do przeprowadzenia efektywnych badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Z regulacji tych wynika natomiast obowiązek przedstawienia akredytacji wydanej przez podmioty wymienione w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. Posiadanie takiej akredytacji jest jedynie swego rodzaju warunkiem wstępnym skutecznego ubiegania się o upoważnienie. Przedstawienie akredytacji, niezależnie od zakresu badań, których dotyczy, pozwala na stwierdzenie, że jednostka aplikująca o upoważnienie spełnia podstawowe wymogi organizacyjne dla jednostek posiadających akredytację. Tylko takie jednostki, w pewien sposób wstępnie wyselekcjonowane, mogą ubiegać się o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Do przedstawionej wykładni wskazanego przepisu przekonuje także treść art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h., z którego wynika, że zdolność jednostek do tak specjalistycznych badań, jakich ma dotyczyć upoważnienie, jest sprawdzana przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mającego - zgodnie z wymienionym przepisem - obowiązek ocenić czy aplikująca jednostka zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Gdyby zakres akredytacji miał dotyczyć badań pozwalających na przeprowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to wówczas samodzielne badanie przez ministra okoliczności wymienionych w art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. byłoby zbędne.

Z przedstawionych przyczyn Sąd nie podziela odmiennego stanowiska Spółki o konieczności legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacją odpowiadającą tematem i zakresem badań specyfice badań automatów o niskich wygranych, przy czym brak potrzeby takiej akredytacji został potwierdzony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016r. sygn. II GSK 1586/154 i wyrok NSA z dnia 4 marca 2016r. sygn. II GSK 2563/14, dostępne CBOSA).

Nadto podnieść pozostaje, że okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 u.g.h. i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. W przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 23f ust. 1 u.g.h. jednostka otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Organ celny prowadząc postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu o niskich wygranych, a także strona tego postępowania, nie mogą skutecznie kwestionować prawidłowości czynności materialno - technicznej Ministra Finansów udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zaznaczyć trzeba, że w rzeczonej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu wskazującego, że osoby, które opracowały sporną opinię nie posiadają odpowiednich kwalifikacji i przygotowania do przeprowadzania badań technicznych automatów, a Laboratorium Celne Izby Celnej w B. nie zapewnia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzania ich przez osoby

o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów do gier. Spółka nie wykazała istnienia żadnej z okoliczności, która w świetle art. 23f ust. 1 u.g.h. mogłaby podważyć prawidłowość udzielenia przez Ministra Finansów tej jednostce upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Odnosząc się do zarzutu braku kompetencji Izby Celnej w B. w dniu [...] do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier z uwagi na wprowadzenie dopiero w § 7 ust. 12 pkt 5 zarządzenia Nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 56), zapisu, że w skład Izby Celnej w B. wchodzą komórki organizacyjne realizujące zadania centralne z zakresu przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, należy zauważyć, że stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404, z późn. zm.) statut nadany, w drodze zarządzenia, przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych określa wyłącznie organizację izb celnych i urzędów celnych. Na mocy zapisów statutu izba celna nie uzyskuje nowych kompetencji, jeżeli nie wynikają one z innych aktów prawnych. Nadto podkreślić pozostaje, że badanie rzeczonego automatu przeprowadzone zostało w dniu [...], zatem brak w zarządzeniu Nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF nr 13, poz. 72) zapisu o funkcjonowaniu w ramach struktury Izby Celnej w B. odrębnej komórki realizującej zadania centralne pozostaje bez znaczenia w niniejszej sprawie, skoro w dacie badania automatu obowiązujący statut przewidywał już w ramach struktur Izby Celnej w B. jednostkę w postaci laboratorium celnego.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, należy stwierdzić, że zarzuty skargi oparte na kwestionowaniu uprawnienia wymienionego Laboratorium do przeprowadzenia badania sprawdzającego są bezzasadne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu lub urządzeń do gier może być wyłącznie dowód z opinii jednostki badającej. W rzeczonej sprawie dowód ten został przeprowadzony. Wobec negatywnej opinii wskazującej, że przedmiotowy automat nie spełnia obowiązujących ustawowych warunków, zaskarżona decyzja cofająca rejestrację tego automatu na mocy art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych jest prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku notyfikacji art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zauważyć, że przepis ten zawiera definicję gry na automacie o niskich wygranych i jako taki nie ustanawia warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów. W związku z tym przepis ten nie może być uznany za "techniczny" (zob. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1017/13, CBOSA). Poza tym jak już wskazano wyżej materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach należących do spółki powinien być art. 129 ust. 3 u.g.h.

Odnośnie natomiast zarzutu wywodzonego z art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zauważyć, że podstawą wydania skarżonej decyzji nie było wyłącznie ustalenie, że

w opinii jednostki badającej zakwestionowano wartość jednorazowej wygranej i wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. W opinii tej wskazano bowiem także inne naruszenia, których istnienie stanowiło wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że przedmiotowy automat nie spełnia wymogów ustawy. To ustalenie obligowało zaś organ do wydania decyzji o cofnięciu poświadczenia rejestracji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzeczono, jak w sentencji.