Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 515/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na uchwałę Rady Gminy Dobrzyniewo Duże z dnia 27 października 2017 r. nr XXXV/192/17 w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobrzyniewo Duże" stwierdza nieważność § 1, § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 w odniesieniu do słów: "w zakresie mycia nadwozia samochodu" i ust. 2 w odniesieniu do słów: "w zakresie obejmującym drobne naprawy" oraz § 5 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 pkt 1, § 13 ust. 1-4, § 18 ust. 2-4, § 19 ust. 2 w odniesieniu do słów: "nie stwarzanie uciążliwości dla osób zamieszkujących na nieruchomości lub nieruchomościach sąsiednich" i § 20 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały


UZASADNIENIE

Rada Gminy Dobrzyniewo Duże podjęła w dniu 27 października 2017 r. uchwałę nr XXXV/192/17 w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobrzyniewo Duże", działając m.in. na podstawie art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2018, poz. 1454 ze zm., dalej: "u.c.p.g.").

W treści § 4 ust. 1 załącznika do ww. uchwały, stanowiącego Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Dobrzyniewo Duże (dalej: "Regulamin"), wskazano, że: "właściciele nieruchomości położonych wzdłuż chodników mają obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego".

W treści § 5 ust. 1 Regulaminu wskazano, że: "mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się wyłącznie w zakresie mycia nadwozia samochodu pod warunkiem: 1) dokonywania tych czynności na utwardzonych częściach nieruchomości; 2) niezanieczyszczania środowiska

i odprowadzania powstających ścieków do kanalizacji sanitarnej lub zbiornika bezodpływowego; 3) użycia środków ulegających biodegradacji lub czystej wody bez detergentów"; natomiast w ust. 2 tego przepisu wskazano, że: "naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie

w zakresie obejmującym drobne naprawy związane z bieżącą eksploatacją własnych samochodów oraz pod warunkiem: 1) niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości; 2) braku negatywnego oddziaływania na środowisko,

w tym w zakresie emisji hałasu lub spalin; 3) zabezpieczenia przed przedostawaniem się płynów samochodowych do środowiska; 4) gromadzenia powstających odpadów w urządzeniach do tego przeznaczonych".

Z kolei w treści § 18 ust. 3 Regulaminu wskazano, że: "psy należy prowadzić na smyczy, przy czym psy rasy uznanej za agresywną, mieszańce tych ras lub zagrażające otoczeniu muszą mieć założony kaganiec".

Skargę na ww. uchwałę, w zakresie § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 3 Regulaminu, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Prokurator Rejonowy w B. zarzucając jej istotne naruszenie prawa, tj.: art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 i 4 u.c.p.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz

§ 135 w zw. z § 143 i § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. 2016, poz. 283, dalej: "Zasady techniki prawodawczej"), jak i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2017, poz. 1875, dalej: "u.s.g.), polegające na wydaniu przepisów Regulaminu z przekroczeniem delegacji ustawowej przy określeniu obowiązków właścicieli nieruchomości, zakazów, nakazów oraz nieuprawnione powtórzenie, modyfikację zapisów ustawy oraz innych ustaw, przez:

1. przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego oraz powtórzenie istniejących regulacji prawnych w § 4 ust. 1 Regulaminu i niedopuszczalną modyfikację normy zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., przez pominięcie rodzaju chodnika podlegającego obowiązkowi uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń i przesłanki zwolnienia z tego obowiązku miejsc płatnego postoju lub parkowania pojazdów;

2. przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 5 ust. 1 i 2 Regulaminu przy określaniu zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami

i poza warsztatami samochodowymi przez ustanowienie warunków, że mycie pojazdów samochodowych może być wykonywane wyłącznie w części obejmującej nadwozie pojazdu, zaś naprawa pojazdów może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów, a nadto pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości;

3. przekroczenie ustawowego upoważnienia przez nałożenie w § 18 ust. 3 Regulaminu na osoby utrzymujące zwierzęta domowe, bezwzględnego obowiązku wyprowadzenia sów na smyczy, a psów rasy uznawanej za agresywną, mieszańce tych ras lub zagrażające otoczeniu, dodatkowo

z założonym kagańcem.

W skardze sformułowano wniosek o stwierdzenie nieważności Regulaminu stanowiącego załącznik do ww. uchwały w zakresie: § 4 ust. 1, § 5 ust. 1 i 2 – przy czym ust. 1 w części wskazującej, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się wyłącznie w zakresie mycia nadwozia samochodu, zaś ust. 2 w części w jakiej wskazuje, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi, może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy związane z bieżącą eksploatacją własnych samochodów, a przy tym pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz § 18 ust. 3 Regulaminu. W uzasadnieniu skargi Prokurator przedstawił argumentację na poparcie ww. zarzutów, podkreślając, że postanowienia Regulaminu, będącego aktem prawa miejscowego, nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowany w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c. u.c.p.g. i być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać tych regulacji, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów

w sposób niejasny lub niejednoznaczny.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy D. uznała skargę za zasadną, informując, że podejmie nową uchwałę w ww. sprawie, uwzględniającą wszystkie zarzuty skargi.

Podczas rozprawy w dniu 13 października 2020 r. Prokurator złożył rozszerzenie skargi o: § 1, § 5 ust. 1 pkt 1 i 3, § 13 ust. 1-4, § 18 ust. 2 i 4, § 19 ust. 2 w zakresie słów: "nie stwarza uciążliwości dla osób mieszkających na nieruchomości lub nieruchomościach sąsiednich oraz" i § 20 Regulaminu, dodatkowo zarzucając zaskarżonej uchwale:

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. w zw. z § 137 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej, polegające na nieuprawnionym powtórzeniu w § 1 treści przepisu art. 4 ust. 2 u.c.p.g. przez wskazanie czego dotyczy Regulamin w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c. u.c.p.g. w zw. z § 6 Zasad techniki prawodawczej przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 5 ust. 1 pkt 1 i 3 Regulaminu przy określaniu zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi poprzez używanie pojęć nieostrych;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 13 ust. 1-4 Regulaminu i nałożenie na właściciela nieruchomości dodatkowych obowiązków związanych z ustawieniem

i wystawianiem pojemników;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. i § 118 w zw. z § 137 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej przez przekroczenie ustawowego upoważnienia: w § 18 ust. 2 Regulaminu nałożenie na osobę utrzymująca zwierzęta domowe obowiązku stworzenia warunków uniemożliwiających wydostanie się zwierząt z terenu nieruchomości, w sytuacji, gdy obowiązki odnosić się mają do postępowania ze zwierzętami domowymi w miejscach przeznaczonych do wspólnego użytku tj. w miejscach publicznych, takich jak place publiczne, ulice, skwery czy parki nie zaś obejmować nieruchomości stanowiące własność osób utrzymujących zwierzęta domowe oraz w § 18 ust. 4 Regulaminu przez uzależnienie możliwości zwolnienia psa z uwięzi

w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi, przy spełnieniu jednocześnie wymogu sprawowania bezpośredniego nadzoru właściciela lub opiekuna oraz posiadania przez psa kagańca, w sytuacji gdy materia ta została już uregulowana w ustawie, co stanowi nieuprawnione potworzenie regulacji ustawowych;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji RP w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 7 u.c.p.g. w zw. z art. 144 k.c. przez przekroczenie ustawowego upoważnienia w § 19 ust. 2 Regulaminu

w zakresie słów: "nie stwarzania uciążliwości dla osób mieszkających na nieruchomości lub nieruchomościach sąsiednich" Regulaminu przy określaniu wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich i wkroczenie w problematykę stosunków cywilnoprawnych, sąsiedzkich;

– istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i 94 ust. 1 Konstytucji w zw. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. przez wskazanie, w § 20 Regulaminu, że obowiązkowej deratyzacji podlegają obszary zajęte pod zabudowę związaną z produkcją, handlem i magazynowaniem artykułów spożywczych

w terminie 7 dni po stwierdzeniu zaistnienia populacji gryzoni, bez wyznaczenia konkretnego terminu przeprowadzenia obowiązkowej deratyzacji.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części, doprecyzowując w uzasadnieniu pisma argumentację wywiedzioną na poparcie ww. zarzutów.

W odpowiedzi na rozszerzenie skargi, organ wskazał, że uznaje rozszerzenie za zasadne informując, że podejmie nową uchwałę w ww. sprawie, uwzględniającą wszystkie zarzuty Prokuratora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Nr XXXV/192/17 Rady Gminy

w Dobrzyniewie Dużym z dnia 27 października 2017 r. w sprawie "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobrzyniewo Duże" (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2017 r., poz. 4064), która została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g (w brzmieniu obowiązującym

w dacie podjęcia uchwały).

Uchwała rady gminy w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku

i czystości w gminie, ma – stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.c.p.g – charakter aktu prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego stanowią – zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP – źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowane są więc normami ustalonymi w aktach wyższego rządu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia aktu prawa miejscowego musi wynikać z ustawy (vide: art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.). Z wynikającej wprost z Konstytucji RP i ustawy o samorządzie gminnym podporządkowanej pozycji aktu prawa miejscowego względem aktów wyższego rzędu, wynika wzorzec i zakres kontroli legalności aktu prawa miejscowego. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć na względzie, że treść kontrolowanego aktu nie może naruszać regulacji ustawy zawierającej delegację do jego podjęcia (uchwalenia), przepisów Konstytucji RP a także przepisów innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią oraz mieć na uwadze, że normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są dla ustaw i nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu niż ustawa.

Dopuszczalny zakres regulacji objętych uchwalanym regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie wynika z treści art. 4 ust. 2 u.c.p.g (tu z tekstu ustawy opublikowanego w Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 ze zm.). Przepis ten wymienia wszystkie konieczne elementy regulaminu w ośmiu punktach w sposób wyczerpujący, co oznacza, że treść uchwalanego regulaminu z jednej strony nie może zawierać zapisów wykraczających poza zakres art. 4 ust. 2 ustawy upoważniającej a z drugiej strony musi się odnosić do wszystkich punktów wskazanego przepisu. Normy regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach odnoszące się do innych zagadnień niż wskazane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g, a także regulujące zagadnienia wymienione w art. 4 ust. 2 tej ustawy, w sposób odmienny niż to wynika z treści upoważnienia, stanowią niedopuszczalne wykroczenie poza zakres upoważnienia ustawowego. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest, że organ stanowiący akt prawa miejscowego ma obowiązek ścisłej interpretacji treści normy upoważniającej, co oznacza, że nie może sobie przypisywać kompetencji nieobjętych normą upoważniającą ani dokonywać rozszerzającej wykładni normy upoważniającej.

Odstępstwo od opisanych zasad tworzenia aktu prawa miejscowego z reguły stanowi istotne naruszenie prawa, a w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w związku

z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem w sposób istotny. Z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia nie tylko w przypadku wykroczenia przez radę gminy poza zakres upoważnienia ustawowego do uchwalenia danego aktu prawa miejscowego, ale również wówczas, gdy rada gminy danym aktem prawa miejscowego wkracza w materię już uregulowaną innymi aktami wyższego rzędu tj. ustawami innymi niż ustawa upoważniająca. Akt prawa miejscowego ma się wpisywać w ogólnie obowiązujący system prawa i być z nim spójny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym, to sprzeczność postanowień uchwały rady gminy

z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem także

z Zasadami Techniki Prawodawczej, stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 283 ze zm.), co oznacza, że także istotne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przy tworzeniu aktu prawa miejscowego może być zakwalifikowane jako istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością aktu prawa miejscowego (vide: stanowisko zawarte w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 2004r. P 16/03; OTK-A 2004/4/36 w odniesieniu do "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej").

Z treści § 115 odczytywanego w związku z § 143 Zasad Techniki Prawodawczej wprost wynika, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie ustawy upoważniającej. Również z przepisów Działu VI Zasad Techniki Prawodawczej poświęconego projektom aktów o charakterze wewnętrznym, którego to działu przepisy są stosowane przy tworzeniu projektów aktów prawa miejscowego (vide: odesłanie zawarte w § 143 Zasad Techniki Prawodawczej), wynika że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się wyłącznie przepisy prawne regulujące sprawy

z zakresu przekazanego w przepisie upoważniającym oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji podmiotu (podmiotów) i wyznaczonych (przyznanych) przepisem prawnym upoważniającym (vide: § 134 i 135 Zasad Techniki Prawodawczej). Zapisy te korespondują z art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którym akty prawa miejscowego ustanawiane są tylko "na podstawie" i tylko "w granicach" upoważnień ustawowych. Z kolei z treści § 118 odczytywanego w związku z § 143 Zasad Techniki Prawodawczej wynika, że w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym

w orzecznictwie sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego jako rażące naruszenie prawa (vide, między innymi wyrok WSA w Poznaniu z 22 stycznia 2014 r. sygn. IV SA/Po 792/13, Lex nr 1418249). Z Zasad Techniki Prawodawczej wprost wynika, że w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formułuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych, w szczególności w akcie wykonawczym nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej (vide: § 149 zasad Techniki Prawodawczej). Z § 146 Zasad Techniki Prawodawczej wynika przy tym generalna zasada, że definicje danego określenia formułuje się w ustawie lub innym akcie normatywnym, jeżeli:

1) dane określenie jest wieloznaczne;

2) dane określenie jest nieostre, a jest pożądane ograniczenia jego ostrości;

3) znaczenie danego określenia nie jest powszechnie zrozumiałe;

4) ze względu na dziedzinę regulowanych spraw istnieje potrzeba ustalenia nowego znaczenia danego określenia.

Zapisy aktu prawa miejscowego stanowiące powtórzenie regulacji ustawowych naruszają Zasady Techniki Prawodawczej stanowiąc jednocześnie naruszenie art. 7 i 94 Konstytucji RP poprzez uregulowanie danej materii bez wymaganego upoważnienia bądź z przekroczeniem jego granic.

Z § 6 Zasad Techniki Prawodawczej wynika ponadto generalny nakaz redagowania przepisów aktów prawodawczych w taki sposób, który intencje prawodawcy czyni dla odbiorcy zrozumiałymi i oczywistymi. Wypowiedź prawodawcy winna być precyzyjna i jednoznaczna. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego stanowienie norm niejasnych i wieloznacznych narusza konstytucyjną zasadę określoności regulacji prawnych wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP (vide:

I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 75).

Określoność regulacji prawnych ma charakter zasady prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2009r. sygn. Kp 3/09). Na ustawodawcy (uchwałodawcy lokalnym) ciąży obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które wielokrotnie były wskazywane przez Trybunał Konstytucyjny: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postanowienia regulaminu, jako aktu prawa miejscowego, nie mogą: wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., być niezgodne

z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach, ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Takie wady legislacyjne są traktowane jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1077/09, publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarga, jak również zawarte w niej zarzuty świadczące o nieważności zaskarżonej części uchwały (istotności naruszenia prawa) są w pełni zasadne.

Przede wszystkim rację ma Prokurator, że § 1 Regulaminu, składający się

z siedmiu punktów stanowi powtórzenie (z pewnymi modyfikacjami) art. 4 ust. 2 u.c.p.g., w którym ustawodawca wskazał jakie elementy winien zawierać Regulamin. Porównując treść ww. zapisu Regulaminu z treścią ww. przepisu ustawy nie ulega wątpliwości, że na podstawie art. 4 ust. 1 u.c.p.g. Rada Gminy nie była upoważniona do powielania ww. zapisów ustawa. Ponowne uregulowanie powyższej materii przez prawodawcę lokalnego stanowi wyjście poza zakres upoważnienia ustawowego. Jednocześnie wskazać należy, że powtórzenie w akcie prawa miejscowego - czyli akcie podustawowym - treści regulacji ustawowej należy ocenić również, jako naruszające zasady prawidłowej techniki legislacyjnej (art. 2 Konstytucji RP ustanawiający zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz § 137 rozporządzenia ZTP; por. np. wyroki TK z 11 grudnia 2000 r., sygn. akt U 2/00, OTK 2000, nr 8, poz. 296; z 8 października 2002 r., sygn. akt K 36/00, OTK-A 2002, nr 5, poz. 63; z 14 października 2002 r., sygn. akt U 4/01, OTK-A 2002, nr 5, poz. 64 oraz z 24 marca 2003 r., sygn. akt P 14/01, OTK-A 2003, nr 3, poz. 22), mogące prowadzić do tego, że organy stosujące prawo będą w drodze interpretacji nadawać tym powtórzeniom nowe znaczenie normatywne, odmienne od znaczenia przepisu powtarzanego i w obrocie prawnym znajdą się przepisy wyrażające nie to, co było intencją ustawodawcy (por. np. uchwałę SN z 26 listopada 1993 r., sygn. akt III CZP 63/93, OSNC 1994, nr 6, 132; wyrok SN z 8 maja 1970 r., sygn. akt I CR 48/70, OSNC 1971, nr 4, poz. 65). Takie powtórzenie jest co do zasady niedopuszczalne

i stanowi rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 30 czerwca

2011 r., sygn. akt IV SA/Po 431/11, CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowany został wprawdzie pogląd o możliwości powtórzenia zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, ale z tym zastrzeżeniem, że powtórzenie to miałoby formę przytoczenia treści in extenso i nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z 31 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 745/06, CBOSA). Niemniej jednak przyjmując nawet dopuszczalność powtórzeń na wskazanych powyżej warunkach, uznać należy, że kontrolowana uchwała ich nie spełnia.

Przytoczenie zatem przez Radę w omawianym postanowieniu uchwały, normy rangi ustawowej i powtórzenie uprawnienia zawartego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. stanowi naruszenie § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej. Dlatego też przyjąć należy, co trafnie zarzuca Prokurator, że spornych postanowień uchwały nie podjęto w granicach ustawowego upoważnienia.

Rację również ma Prokurator, że unormowanie zawarte w § 4 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, nie realizuje normy kompetencyjnej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy, wychodząc poza zakres upoważnienia ustawowego, wobec czego doszło do istotnego naruszenia prawa.

Prawodawca lokalny w analizowanej regulacji przewidział, że: "Właściciele nieruchomości położonych wzdłuż chodników mają obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu, niezwłocznie po ich wystąpieniu oraz innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego w miarę występujących potrzeb." Zgodnie zaś z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań

w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Kwestia dotycząca sposobu postępowania z błotem, śniegiem, lodem i innymi zanieczyszczenia uprzątniętym z przystanków komunikacyjnych oraz z części nieruchomości służących do użytku publicznego nie mieści się jednak w delegacji ustawowej wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy. Przepis ten zezwala Radzie Gminy na szczegółowe określenie zasad uprzątania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.

Poza tym wskazać trzeba, że zakwestionowane przez Prokuratora unormowanie stanowi w istocie kombinację treści art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c i art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy upoważnił radę gminy do określenia wymagań w zakresie utrzymania porządku

i czystości na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu

i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Natomiast w art. 5 ust. 1 tej ustawy, ustawodawca zawarł obowiązki utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielach nieruchomości. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

Zestawiając wymienione przepisy ustawy nie ulega wątpliwości, że

w odróżnieniu od art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c, dotyczy jedynie nieruchomości danego właściciela (w części służącej do użytku publicznego), a już nie położonego wzdłuż takiej nieruchomości chodnika. Kwestie zaś usuwania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych "wzdłuż nieruchomości" reguluje art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, a nie jej art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c. Wykładnia obu tych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 4 nie reguluje kwestii powierzonych do uregulowania przez ustawodawcę radzie gminy, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c – zachowania czystości

i porządku na terenie nieruchomości danego właściciela, ale dotyczy obowiązków właściciela nieruchomości odnośnie terenu leżącego poza jego nieruchomością, tj. chodnika położonego wzdłuż nieruchomości, co oznacza, że w zakresie tego obowiązku brak jest podstaw do jego powtarzania w regulaminie (por. wyrok: WSA

w Kielcach z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. II SA/Ke 786/19 i tam powołane wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. IV SA/Po 365/19, w Bydgoszczy

z dnia 4 września 2019 r., sygn. II SA/Bd 506/19, w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. II SA/Gd 80/19, w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. IV SA/Po 1060/15, czy też wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 czerwca 2020r. sygn. II SA/Bk 179/20 oraz z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bk 150/20).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w omawianym zakresie Rada przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c, naruszając wskazaną wyżej zasadę z art. 7 Konstytucji RP oraz wynikającą z art. 94 Konstytucji RP zasadę stanowienia aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie

i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.

Zasadny jest również zarzut naruszenia art. 4 ust 2 pkt 1 lit. d ustawy, poprzez uregulowania zawarte w § 5 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 1, a także w § 5 ust. 1

i ust. 2 odpowiednio w odniesieniu do słów: "w zakresie mycia nadwozia samochodu" i "w zakresie obejmującym drobne naprawy", tj. ograniczenie co do zakresu mycia wyłącznie nadwozia samochodu i pod warunkiem dokonywania tych czynności na utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków biodegradacji lub czystej wody bez detergentów, i ograniczenie dokonywania napraw pojazdów samochodowych do napraw drobnych i pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.

W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Orzekający w tej sprawie Sąd podziela stanowisko wyrażane

w orzecznictwie, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy zawiera upoważnienie odnoszące się wyłącznie do warunków zapewniających zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. II SA/Sz 994/08, dostępny w CBOSA). Jak stwierdził WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. II SA/Bd 877/18, organ gminy został upoważniony wyłącznie do wskazania wymogów dopuszczalności mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami, mających na celu zapewnienie ochrony środowiska i zdrowia ludzi przed zagrożeniem zanieczyszczeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek wykonywania tych czynności. Powołana norma delegacyjna nie upoważniła natomiast ani do wprowadzenia generalnego ograniczenia możliwości mycia pojazdów mechanicznych tylko do określonych części pojazdów (np. nadwozia) ani do wprowadzenia zakazu rodzajowego prowadzonych napraw czy ograniczenia napraw poza warsztatami tylko do "drobnych napraw". Nic nie uzasadnia również do wskazywania konkretnych miejsc dokonywania tych czynności poza myjniami (por. np. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Gd 383/19; WSA

w Białymstoku z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bk 217/20; WSA w Bydgoszczy z dnia 31 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bd 167/20 i przywołane tam orzecznictwo). Ponadto wymienione w kwestionowanym § 5 ust. 2 Regulaminu ograniczenia wykonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, zostały określone w sposób nieprecyzyjny, z użyciem sformułowania ocennego

i niedookreślonego – "drobnych napraw", mogącego powodować wątpliwości interpretacyjne, a takich unormowań akty prawa miejscowego nie powinny zawierać. Za przekroczenie delegacji ustawowej należy również uznać zapis wskazujący, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się "pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości". Jak słusznie podniósł Prokurator, art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie zezwala na wprowadzanie zakazów, czy nakazów wykraczających poza materię określoną

w ustawie, w szczególności dotyczącą stosunków sąsiedzkich. Te ostatnie są bowiem regulowane prawem cywilnym, a zatem przepisy u.c.p.g. nie dają gminie uprawnienia do kreowania w regulaminie praw podmiotowych osób trzecich. Natomiast sformułowanie, zgodnie z którym zezwala się wyłącznie na mycie pojazdów przy użyciu środków ulegających biodegradacji lub czystej wody; czynność ta będzie dokonywana na utwardzonych częściach nieruchomości, narusza sformułowany w § 6 rozporządzenia wymóg m.in. precyzji tekstu aktu normatywnego, gdyż posługuje się nieokreślonymi prawnie pojęciami. Zaskarżona uchwała, jako akt prawa miejscowego, powinna być sformułowana w sposób precyzyjny i czytelny, uniemożliwiający stosowanie sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2019 r., II SA/Gd 80/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając więc, że w ramach wyżej wskazanej przez Prokuratora regulacji § 5 załącznika uchwały prawodawca lokalny przekroczył zakres upoważnienia ustawowego oraz nie uwzględnił celu, któremu ma służyć norma upoważniająca, Sąd stwierdził nieważność tego przepisu we wnioskowanym zakresie.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej, podziela też stanowisko Prokuratora, że przepis w § 13 ust. 1-4 załącznika Regulaminu w zakresie zawartych w nich regulacji odnoszących się do obowiązków właścicieli nieruchomości dotyczących zabezpieczenia, ustawienia i dostępu do pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów, został podjęty z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g., w ramach której ustawodawca zobowiązał właścicieli nieruchomości do utrzymywania pojemników służących do zbierania odpadów komunalnych nie tylko

w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym, ale także technicznym. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały upoważniał radę gminy do określenia "warunków rozmieszczenia pojemników" przeznaczonych do zbierania odpadów. Nie mógł on natomiast stanowić podstaw do określenia miejsc usytuowania takich pojemników na nieruchomości, gdyż wybór takiego miejsca zależy wyłącznie od właściciela nieruchomości. Kwestie związane z opróżnianiem pojemników przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne, w tym związane z dostępem przedsiębiorcy do pojemników na nieruchomości oraz realizacja procesu segregacji poszczególnych odpadów komunalnych, powinny być uregulowane

w umowie dotyczącej wywozu odpadów komunalnych (vide: wyroki WSA

w: Poznaniu z 9 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 741/13, Olsztynie

z 12 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 123/19, Białymstoku z 23 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 196/20, Rzeszowie z 29 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 261/20). Oznacza że lokalny prawodawca przyjmując zaskarżone ustalenia, zawarte w § 13 ust. 1-4 załącznika uchwały działał w sposób nieprawny, nie dysponując stosownym upoważnieniem ustawowym, obarczając tym samym zaskarżoną uchwałę we wskazanym powyżej zakresie kwalifikowaną wadliwością. Z uwagi zatem na niedozwoloną modyfikację materii ustawowej Sąd stwierdził nieważność powyższego zapisu uchwały w zakwestionowanym zakresie.

Za niewłaściwą uznać należy także redakcję § 18 ust. 2-4 Regulaminu,

w którym określono obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, w tym psy na terenie całej gminy w ten sposób, że: "osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane stworzyć warunki uniemożliwiające wydostanie się zwierząt z terenu nieruchomości" (ust. 2), "psy należy prowadzić na smyczy, przy czym psy rasy uznanej za agresywna, mieszańce tych ras lub zagrażające otoczeniu muszą mieć kaganiec" (ust. 2), "w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi dopuszcza się zwolnienie psa z uwięzi pod warunkiem, że pies jest w kagańcu i pod bezpośrednim nadzorem właściciela lub opiekuna" (ust. 4).

Upoważnieniem ustawowym dla uchwalenia przytoczonych zapisów był przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g, zgodnie z którym Regulamin określa zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowały się dwa stanowiska dotyczące kwestii uregulowania przez radę gminy obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe podczas ich wyprowadzania na tereny przeznaczone do wspólnego użytku, tj. kwestii sposobu realizacji upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Jedno stanowisko dopuszcza regulacje regulaminowe zakładające konieczność trzymania zwierzęcia na smyczy,

a psów ras agresywnych na smyczy i w kagańcu (vide: wyroki NSA o sygn. II OSK 618/14 i II OSK 2950/19). Drugie uznaje bezwzględny obowiązek trzymania zwierzęcia na smyczy lub w kagańcu, nieprzewidujący wyjątków uwzględniających wiek zwierzęcia, stan psychofizyczny zwierzęcia, czy inne ograniczenia zwierzęcia, za niehumanitarny, naruszający zasadę proporcjonalności (vide: wyroki NSA o sygn. II OSK 1492/12, II OSK 2541/19, II OSK 921/20).

Skład orzekający w sprawie niniejszej opowiada się za stanowiskiem drugim. Przede wszystkim zauważa, że kwestie dotyczące sposobu wyprowadzania psów zostały uregulowane w art. 10a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna.

Określony kwestionowanym zapisem bezwzględny obowiązek wyprowadzania psa na smyczy, a psów rasy "uznanej za agresywną, "mieszańców tych ras" lub "zagrażających otoczeniu" na smyczy i w kagańcu, przekracza upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g, a także narusza przepisy ustawy o ochronie zwierząt oraz pomija wymogi konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej art. 31 ust.3 Konstytucji RP. W przeważającej części orzecznictwa sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że generalny obowiązek wyprowadzania wszystkich psów na smyczy i w kagańcu, jest zbyt rygorystyczny, gdyż nie uwzględnia cech

i szczególnych uwarunkowań zwierzęcia (choroby, wieku, rozmiaru, cech biologicznych, fizjologii) i może w określonych sytuacjach prowadzić do zachowań niehumanitarnych, co stanowiłoby naruszenie ustawy o ochronie zwierząt. Jak wszelkie ograniczenia praw jednostki, także ograniczenia uprawnień opiekuna/właściciela psa, bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Postanowienia Regulaminu nie pozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne a w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą zasadę proporcjonalności naruszać, tym bardziej, gdy nakazane Regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej restrykcyjne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego (vide: wyrok NSA z 13 września 2012 r. sygn. II OSK 1492/12, wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r. sygn.

II OSK 2980/15, wyrok WSA w Kielcach z 19 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Ke 748/17, wyrok WSA w Poznaniu z 30 czerwca 2016 r. sygn. IV SA/Po 61/16). Sądy administracyjne zwracają uwagę, że w przepisie art. 77 ustawy z dnia 20 maja

1971 r. Kodeks wykroczeń (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1094) jest mowa

o niezachowaniu zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, co nie jest tożsame z wymogiem trzymania psa na smyczy i w kagańcu. Natomiast z art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wynika wyłącznie zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Tak więc wprowadzony w § 18 ust. 3 Regulaminu bezwzględny nakaz wyprowadzania psa na smyczy, a psa rasy "uznawanej za agresywną", "mieszańców tych ras" lub "zagrażających otoczeniu" na smyczy i w kagańcu, jest bardziej rygorystyczny niż normy prawa wynikające

z innych ustaw. Nadto Sąd zwraca uwagę, że kwestionowany zapis Regulaminu zawiera niedookreślone pojęcia: "psy rasy uznawanej za agresywne", "mieszańce tych ras" lub "zagrażające otoczeniu". Taka nieprecyzyjna redakcja przepisu prawa miejscowego nakładająca na obywatela egzekwowalny obowiązek nie pozwala na niebudzące wątpliwości odkodowanie hipotezy przepisu i w konsekwencji prawidłowe jego zastosowanie. Podobnie zwrot "miejsca mało uczęszczane" jest sformułowaniem niedookreślonym i nie wiadomo co należy rozumieć przez takie miejsca. Wskazane sformułowania mogą zatem prowadzić do różnych interpretacji omawianych przepisów.

Na uwzględnienie zasługuje także stanowisko Prokuratora, że § 18 ust. 2 Regulaminu w sposób istotny narusza art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Nałożenie

w kwestionowanym przepisie na osobę utrzymująca zwierzęta domowe obowiązku stworzenia warunków uniemożliwiających wydostanie się zwierząt z terenu nieruchomości, w sytuacji, gdy obowiązki odnosić się mają do postępowania ze zwierzętami domowymi w miejscach przeznaczonych do wspólnego użytku, tj.

w miejscach publicznych, takich jak place publiczne, ulice, skwery czy parki nie zaś obejmować nieruchomości stanowiące własność osób utrzymujących zwierzęta domowe, nie odpowiada prawu. Ograniczenia wprowadzane regulaminem nie mogą obejmować nieruchomości stanowiących własność osób utrzymujących zwierzęta domowe (zob. K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, B. Dziadkiewicz w Komentarzu do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Warszawa 2007, s. 179; zob. też wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. II SA/Bk 196/20, baza CBOSA).

Reasumując powyższe, Sąd podzielił wywiedzioną w związku z tym argumentacją Prokuratora w zakresie zgodności z prawem wyżej omawianego przepisu, tj. § 18 ust. 2-4 Regulaminu.

W § 19 ust. 2 wskazano zaś, że obowiązkiem utrzymującego zwierzęta gospodarskie jest m.in. "nie stwarzanie uciążliwości dla osób mieszkających na nieruchomości lub nieruchomościach sąsiednich" przy określaniu wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich. Powyższym przepisem Regulaminu wkroczono w problematykę stosunków cywilnoprawnych, sąsiedzkich, a organ nie miał ku temu kompetencji. Takie działanie, o czym była już mowa wyżej uznać należy za istotne naruszenie prawa.

Krytycznie odnieść należy się także do regulacji z § 20 Regulaminu dotyczącego określenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W § 20 określono, że "obowiązkowej deratyzacji podlegają obszary zajęte pod zabudowę związaną z produkcją, handlem i magazynowaniem artykułów spożywczych w terminie 7 dni po stwierdzeniu zaistnienia populacji gryzoni". Podstawą ustanowienia ww. przepisu był art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., zgodnie z którym regulamin powinien odnosić się do wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Cytowany wyżej art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy nie daje zatem radzie gminy upoważnienia do wskazania jedynie częstotliwości przeprowadzenia deratyzacji, tj. co najmniej raz w roku, jak czyni to uchwała objęta skargą, takie postanowienie pozostaje

w oczywistej kolizji z art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. który upoważnił radę gminy do określenia terminów deratyzacji. Postanowienia regulaminu winny być czytelne

i jednoznaczne, uniemożliwiające stosowanie sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego. Terminy deratyzacji winny więc wynikać jasno z Regulaminu (wyrok WSA w Kielcach z dnia 20.11.2019 r., sygn. II SA/Ke 705/19, LEX nr 2752914). Identycznie należy się odnieść do określenia w Regulaminie, że obowiązkową deratyzację należy przeprowadzić w terminie 7 dni po stwierdzeniu zaistnienia populacji gryzoni. Powyższy termin jest pojęciem nieostrym i nie stanowi wyznaczenia terminu przeprowadzeni deratyzacji.

Z wyżej wskazanych względów również i ten zarzut wraz z podniesionymi argumentami strony skarżącej zasługiwał na uwzglednienie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.