Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 259/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2008 nr 204 poz 1281
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 9 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przydzielenia puli numerów dla bydła oraz wyrejestrowania padłej sztuki bydła skargę oddala.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 9, 18 ust. 4, 19 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2008 r., Nr 204, poz. 1281 ze zm.), art. 11 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U., z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) i art. 104 K.p.a. odmówił Z.B. przydzielenia puli numerów dla bydła oraz wyrejestrowania sztuki bydła nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Z.B. w dniu 1 lutego 2011 r. złożył wniosek o przydzielenie puli numerów dla bydła (wydanie kolczyków) oraz wyrejestrowanie padłej sztuki bydła w Biurze Powiatowym [...] w T. . We wniosku tym Z.B. podał numer siedziby stada [...] należący do Z.B. Jak ustalono na podstawie odpisu aktu zgonu, Z.B. zmarła w dniu 25 grudnia 2004 r. Jak wynika z art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, numer producenta jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. Tym samym Z.B. nie może przejąć numeru producenta swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny. Z.B. do dnia wydania decyzji nie złożył wniosku o nadanie mu numeru producenta, co stanowi warunek niezbędny do zarejestrowania siedziby stada. Brak zarejestrowanej siedziby stada powoduje z kolei niemożność dokonywania jakichkolwiek zgłoszeń zwierzęcych. Obowiązek zarejestrowania siedziby stada wynika wprost m.in. z art. 9 i 19 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgłoszenie kierownikowi właściwego biura powiatowego [...] siedziby stada powinno nastąpić niezwłocznie po śmierci Z.B. . tj. producenta, na którego wciąż są zarejestrowane zwierzęta znajdujące się obecnie w posiadaniu Z.B. .

Odmowa wyrejestrowania padłej sztuki bydła o numerze identyfikacyjnym [...] w sposób bezpośredni wynika z faktu, iż numer gospodarstwa wpisany we wniosku z dnia 1 lutego 2011 r. nie jest numerem nadanym wnioskodawcy – Z.B. Z.B. nie złożył wniosku o nadanie numeru identyfikacyjnego ani wniosku o rejestrację siedziby stada, nie może zatem we własnym imieniu dokonywać zgłoszeń zwierzęcych.

Odnosząc się do części wniosku, dotyczącej wydania kolczyków dla nowonarodzonej sztuki bydła, organ I instancji stwierdził, iż biura powiatowe [...] nie wydają kolczyków posiadaczom bydła. Posiadacz zwierzęcia nabywa kolczyki bezpośrednio u dostawcy (lista dostawców dostępna jest między innymi w sali obsługi klienta tutejszego biura powiatowego), na podstawie przydzielonej puli numerów identyfikacyjnych. Pomijając zatem fakt, iż odmowa wydania kolczyków wynika bezpośrednio z faktu, iż Z.B. nie posiada zarejestrowanej siedziby stada – organ wskazał na niemożność zadośćuczynienia wnioskowi strony (wydanie kolczyków przez [...]) oraz fakt, iż wniosek nie został złożony na udostępnionym przez [...] formularzu.

Organ zaznaczył, że niniejszej sprawy dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt. II SAB/Kr 61/11, który wskazuje na poprawność argumentów organu dotyczących kwestii dziedziczenia numeru identyfikacyjnego producenta oraz konieczności wystąpienia przez Z.B. z wnioskiem o nadanie indywidualnego numeru producenta.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z.B. Skarżący podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego odmówił wydania kolczyków nowonarodzonemu cielęciu, uzasadniając to faktem, że Agencja przekazuje do wypełnienia formularze do nadania gospodarstwu numeru, a gospodarstwo skarżącego ma już nadany taki numer i skarżący wypełnia formularze nieprawidłowo. Zdaniem Z.B. , organ nie wykazał, aby dokumenty przez niego wypełnianie na nazwisko Z.B. , a znajdujące się w aktach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. II SAB/Kr 61/11 były wypełnione niezgodnie z prawem, ani też nie złożył zawiadomienia o podrobieniu dokumentów. Zdaniem skarżącego, żądanie innego sposobu wypełnienia formularzy nie jest dopuszczalne, co legło u podstaw stwierdzenia bezczynności organu przez sąd administracyjny.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzją nr [...], wydaną dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji całkowicie podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji, że numer siedziby stada, wskazany we wniosku Z.B. należał do zmarłej w 2004 r.Z.B. (matki wnioskodawcy). Wniosek odnośnie rejestracji cielaka i wyrejestrowania padłej sztuki bydła w niniejszej sprawie został złożony przez osobę nie będącą ani zarejestrowanym producentem rolnym, ani nie posiadającą zarejestrowanej na siebie siedziby stada i bez zachowania formy przewidzianej dla wniosków tego rodzaju.

Organ odwoławczy podzielił również ocenę prawną tak ustalonego stanu faktycznego stwierdzając, że w tych okolicznościach nie było możliwości pozytywnego załatwienia wniosku strony. Zgodnie z zapisami ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów numer producenta nadawany jest konkretnej osobie (podmiotowi) przez właściwe jednostki ARiMR tylko w drodze administracyjnej (zaświadczenie). Z.B. nie mógł i nie może przejąć numeru producenta swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny. Ponieważ na mocy art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji rejestracji zwierząt, numer siedziby stada nie może istnieć bez prawidłowo nadanego numeru producenta rolnego, strona nie może skutecznie korzystać z numeru siedziby stada opartego o taki nieprawidłowy numer producenta rolnego. W niniejszej sprawie oznacza to, że strona nie może wykorzystywać numeru siedziby stada przypisanej Z.B. m.in. w sprawach związanych z systemem identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ). Brak wystąpienia o zarejestrowanie własnej siedziby stada (wynikający z braku wystąpienia o nadanie własnego numeru producenta rolnego) uniemożliwia prawidłowe wykonywanie we własnym imieniu obowiązków posiadacza zwierząt gospodarskich wynikających z ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Wniosek strony o wydanie kolczyków dla nowonarodzonej sztuki bydła nie mógł być zrealizowany. Zakup kolczyków identyfikujących w tym wypadku bydło jest wykonywany samodzielnie przez stronę i możliwy tylko bezpośrednio u zatwierdzonych dostawców takiego asortymentu. Wynika to bezpośrednio z art. 21 i 26 ustawy o IRZ. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 2 ustawy dot. IRZ kierownik biura powiatowego [...] przydziela jedynie pulę numerów, którymi będą znakowane np. nowonarodzone sztuki bydła na wniosek złożony na formularzu udostępnionym przez [...]. W przedmiotowej sprawie odmowa przydzielenia puli numerów wynikała bezpośrednio z braku posiadania przez stronę prawidłowo nadanego numeru własnej siedziby stada, wykorzystaniu we wniosku numeru siedziby stada przypisanego innej osobie i braku złożenia w/w wniosku na formularzu udostępnionym przez [...].

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pracownicy [...] wielokrotnie ustnie i pisemnie wyjaśniali stronie, że nie ma ona racji twierdząc, że Agencja bezprawnie nie pozwala korzystać skarżącemu z numeru producenta zmarłej matki. Brak możliwości skutecznego załatwiania przez stronę spraw przed organami [...] w takiej sytuacji potwierdził m.in. wydany w sprawie strony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 61/11.

Z.B. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił w niej rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie rozpoznania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i na tej podstawie zażądał uchylenia rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Z.B. podniósł, że naruszony został art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja dotyczy czego innego, niż odwołanie. Jego zdaniem organ odwoławczy nie zawarł w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego, powołania podstawy prawnej odnośnie odwołania i rozstrzygnięcia, tyczącego się treści odwołania.

Skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 61/11 stwierdził bezczynność organu pierwszej instancji w sprawie wniosku o wydanie puli kolczyków nowonarodzonemu cielęciu jak i wyrejestrowania padłej krowy. Zdaniem skarżącego, organy nie dokonały celowościowej wykładni przepisów ustawy. Z.B. zarzucił także, iż to urzędnicy Agencji podrabiają numery gospodarstw na formularzach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270), dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania. W konsekwencji nie było podstaw do uwzględnienia skargi Z.B.

Stan faktyczny ustalony w trakcie postępowania nie budzi wątpliwości: Z.B. złożył wniosek o wyrejestrowanie padłej sztuki bydła oraz wniosek o przydzielenie puli numerów dla bydła (wydanie kolczyków), podając numer siedziby stada [...] należący do Z.B. - jego matki, która nie żyje od 2004 r.

Organy obu instancji prawidłowo uznały, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony i szeroko uzasadniły swoje stanowisko. Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego jest zobowiązany zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa siedzibę stada (art. 9 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt). Skutkiem takiego zgłoszenia jest przyznanie numeru siedziby stada. Ponadto na podstawie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności również producent rolny powinien się zarejestrować, składając wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i 2 ustawy). Jednocześnie na mocy art. 9 ust. 3 pkt 2 w/w ustawy o systemie identyfikacji rejestracji zwierząt, numer siedziby stada nie może istnieć bez prawidłowo nadanego numeru producenta rolnego

Dopiero zarejestrowanie producenta rolnego poprzez nadanie temu producentowi unikalnego numeru, a następnie zarejestrowanie siedziby stada umożliwia wykonywanie obowiązków posiadacza zwierząt gospodarskich, między innymi zarejestrowanie nowonarodzonego cielaka oraz wyrejestrowanie padłej sztuki bydła.

Skoro Z.B. nie wypełnił wspomnianych obowiązków, to nie może ani wyrejestrować, ani zarejestrować sztuk bydła należących do stada. W szczególności nie może skutecznie posługiwać się numerem producenta, jaki został nadany jego matce (nieżyjącej od 8 lat). Skarżący zarzuca, że organy rozstrzygające niniejszą sprawę nie dokonały celowościowej wykładni przepisów, jednakże zarzut ten nie może odnieść skutku. Przepisy ustaw o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności są jednoznaczne i wyraźnie ustalają warunki - obowiązki, jakie muszą być spełnione przez producentów rolnych, aby mogli oni korzystać z uprawnień związanych z członkostwem Polski w Unii Europejskiej (np. dopłaty do rolnictwa). Niewypełnienie tych obowiązków, której mają w dużej części charakter rejestracyjny, skutkuje niemożliwością objęcia danego producenta systemem uprawnień. W takiej sytuacji nie ma miejsca na odstąpienie od przewidzianych ustawami warunków w imię powoływanej przez skarżącego "wykładni celowościowej".

Dodatkowo, na co również zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, nawet gdyby skarżący wypełnił wskazane wcześniej warunki, to i tak kolczyki dla nowonarodzonego cielaka wydaje inny podmiot. Posiadacz zwierzęcia nabywa kolczyki bezpośrednio u dostawcy, na podstawie przydzielonej puli numerów identyfikacyjnych. Natomiast biura powiatowe [...] nie wydają kolczyków posiadaczom bydła.

Zarówno organy rozstrzygające niniejszą sprawę, jak i skarżący powołują się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2011 r., sygn. II SAB/Kr 61/11, którym uwzględniając skargę Z.B. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. zobowiązano Kierownika do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego Z.B. z dnia 1 lutego 2011 r. lub podjęcia w tym terminie innej czynności kończącej postępowanie. W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, że "organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w jeden z możliwych sposobów: albo poprzez dokonanie czynności materialnej czyli wykreślenie z rejestru zwierząt padłej krowy i wydanie kolczyków nowonarodzonemu cielęciu albo wydając decyzję odmowną w tym zakresie". Są potwierdził również, że nadanie numeru identyfikacji producenta rolnego jest konieczne dla zarejestrowania stada, a numer producenta rolnego jest numerem niepowtarzalnym, nadawanym indywidualnie i nie przechodzącym na spadkobierców. W uzasadnieniu wskazano na podstawowe obowiązki posiadaczy zwierząt, do których należą: zgłoszenie się do agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu uzyskania numeru producenta, rejestracja siedziby stada, prawidłowe oznakowanie zwierząt i zgłoszenie ich do rejestru, zgłaszanie zdarzeń dotyczących zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzenie księgi rejestracji w każdej siedzibie stada, odrębnej dla poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzenie spisu owiec/kóz w stadzie co najmniej raz na 12 miesięcy. W celu dokonania rejestracji zwierząt w systemie IRZ należy najpierw uzyskać numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a następnie zwrócić się o nadanie numeru siedziby stada. Zgłoszenia zwierząt do rejestru oraz zdarzeń ich dotyczących posiadacz zwierząt dokonuje poprzez wypełnienie druków systemowych dostępnych w biurach powiatowych i Oddziałach Regionalnych i są to: rejestracja zwierzęcia (urodzenie, przywóz z państw spoza UE, kupno z państw UE), przemieszczenie zwierzęcia (kupno, sprzedaż, wywóz, sprzedaż do państw UE), padnięcie, ubój. Posiadacz bydła, owcy i kozy zobowiązany jest zgłosić w biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa każdą zmianę miejsca pobytu zwierzęcia w ciągu 7 dni od daty zaistnienia w/w zdarzenia. Ponadto Sąd podkreślił, że przedmiotowe stado jest już zarejestrowane, ale na zmarłą matkę skarżącego, która uzyskała numer identyfikacyjny producenta rolnego. Jak wynika z przytoczonych na wstępie przepisów (art. 9 ustawy o systemie identyfikacji zwierząt) organ odmawia w drodze decyzji nadania numeru stada, jeśli nie uzyskano uprzednio numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Natomiast numer stada zawiera również numer producenta rolnego. Skoro zatem numer producenta rolnego jest numerem indywidualnym i nie podlegającym dziedziczeniu, to spadkobierca powinien uzyskać swój własny numer identyfikacyjny i zarejestrować stado, które odziedziczył. Wtedy będzie mógł zgłaszać do rejestru IRZ zdarzenia podlegające rejestracji.

W myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Tak więc zarówno organy wydające zaskarżoną decyzję, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli tej decyzji jest związany zacytowanym wyżej stanowiskiem Sądu w sprawie o bezczynność.

Z treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organy obu instancji zastosowały się do wskazań WSA. Zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku przyjęto, że dopiero gdy spadkobierca uzyska swój własny numer identyfikacyjny i zarejestruje stado, które odziedziczył, będzie mógł zgłaszać do rejestru IRZ zdarzenia podlegające rejestracji. Ponieważ do dnia wydania zaskarżonej decyzji taka rejestracja nie nastąpiła, prawidłowo wydano decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku Z.B. .

Biorąc powyższe pod uwagę należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270).