Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1254/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b, art. 2 pkt 8 lit. a.
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 1.
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 2, art. 23 ust. 1 i 2.
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 250 poz 1 art. 91 ust. 3.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr  834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i  kontroli.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VISA/Wa 1254/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych działając na podstawie art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 r. Nr 116, poz. 975), art. 15 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) działając z urzędu wymierzył przedsiębiorcy E.SPÓŁKA AKCYJNA, za wprowadzanie do obrotu partii: cebuli w ilości 14 kg, w opakowaniach 15 kg worek, kraj pochodzenia Polska, w cenie netto 25,50 zł/worek, o wartości 23,80 zł (+ VAT 5 %), która nie spełnia wymagań jakości handlowej ze względu na oznakowanie ww. produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 roku w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20. 07.2007, str. 1, z późn. zm.) karę pieniężną w wysokości 500 zł.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy w dniach [...] -[...] kwietnia 2011 r. w zakresie jakości handlowej świeżych owoców i warzyw. Organ wskazał, że zgodnie z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego Nr [...] firma spółki brzmi: "E. SPÓŁKA AKCYJNA", przedmiot działalności obejmuje m.in. produkcję artykułów spożywczych i sprzedaż płodów rolnych. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie oznakowania przedmiotowego produktu polegające na tym, że w dokumencie dotyczącym produktu, tj.: fakturze VAT umieszczono dane firmy, tj.: E.S.A.

Organ przytaczając definicję zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych stanął na stanowisku, że powołana definicja "znakowania" obejmuje swoim zakresem również nazwę producenta, co oznacza, że producent, w którego nazwie występuje termin "bio", "eko", "ekologiczny" może wprowadzać do obrotu żywność ekologiczną jedynie w sytuacji spełnienia przez niego wszystkich wymogów określonych w powołanym rozporządzeniu.

Zdaniem organu cm nazwa firmy: E.S. A. wprowadza w błąd co do metod wprowadzanej do obrotu żywności. Umieszczenie w dokumencie towarzyszącym produktowi nieekologicznemu nazwy spółki E. S. A. niezależnie, czy oznacza ona jedynie nazwę producenta może sugerować nabywcy, że wyrób oznakowany w ten sposób jest wyprodukowany metodami produkcji ekologicznej.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w W. oznakowanie przedmiotowej partii produktu zawierające termin "EKO", obojętnie czy oznacza on nazwę producenta czy nazwę handlową może wprowadzać w błąd konsumenta wpływając tym samym na jego wybór albowiem sugeruje, iż produkty zostały uzyskane metodami właściwymi dla produkcji ekologicznej. Wprowadzanie do obrotu niewłaściwie oznakowanych produktów, a w szczególności oznakowanie których wskazuje, że jest to produkt rolnictwa ekologicznego i został wyprodukowany odpowiednią metodą oraz spełnia wymogi rozporządzenia nr 834/2007 stanowi czyn o wysokim stopniu szkodliwości.

Wobec tego organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła E. S.A.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960, Nr 30, poz. 168, ze zm.) oraz art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975) w związku z art. 23 ust. 1 i 2 i art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu organ powołując się na przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oraz ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych stanął na stanowisku, że ze znakowaniem żywności mamy do czynienia zarówno w przypadku etykiety zamieszczonej bezpośrednio na produkcie jak i w przypadku faktury lub paragonu, jako dokumentów handlowych dotyczących tego produktu. Zatem w ocenie Głównego Inspektora JHARS, Organ I instancji w stwierdzonym w wyniku kontroli naruszeniu, polegającym na zamieszczeniu w fakturze VAT obejmującej produkty nieekologiczne, terminu "EKO" występującego w firmie E.S.A., dokonał właściwego zakwalifikowania tego naruszenia, jako czynu podlegającego karze pieniężnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Zdaniem organu zakres pojęciowy "znakowania" (i jednocześnie terminu "labelling" tłumaczonego także jako "etykietowanie") zarysowany w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, także w art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w żadnym razie nie wyklucza przyjęcia "dokumentu", jako nośnika informacji o produkcie, ani też nie wyklucza, że "opisywanie" (znakowanie) produktu może odbywać się w dokumencie nie związanym fizycznie z tymże produktem, nie będącym etykietą, zawieszką i innym tego typu nośnikiem bezpośredniego opisu, które wymieniono w przywołanych przepisach.

GIJHARS wywodził, że pojęcie "znakowania żywności" wykracza poza wąskie, aczkolwiek powszechne rozumienie, jako napisu lub zawieszki towarzyszącej produktowi, i obejmuje także sytuacje, gdzie dokument odnoszący się do produktu, pomimo, iż materialnie odłączony od produktu, stanowi niepodważalną część jego opisu. W tak przedstawionym sensie pojęcia "znakowania", bliższe jest ono pojęciu "opisu" niż "etykietowania", które w powszechnym rozumieniu sprowadza się do etykiety na produkcie, nie zaś do dokumentów, które fizycznie oddzielone od produktu nie są w przeciętnym rozumieniu utożsamiane jako pewien zakres oznakowania produktu

W opinii Głównego Inspektora JHARS, bez względu na sposób tłumaczenia "labelling" (jako znakowanie czy etykietowanie), pojęcie to niewątpliwie obejmuje dokumenty, w tym dokumenty handlowe, jak np. faktury VAT.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że zamieszczenie w przedmiotowej fakturze terminu "EKO" należało uznać za "znakowanie dokumentu" nie zaś "znakowanie produktu", bowiem doprowadziłoby to do wyłączenia faktury z zakresu działania art. 25 ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Organ wskazywał, że znakowanie rozpościera się również na terminy zamieszczanie w dokumentach dotyczących produktu, w tym dokumentach handlowych. Główny Inspektor JHARS wskazywał, że w art. 23 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 "dokumenty handlowe" wymieniono taksatywnie, jako jeden z trzech obszarów opisu produktu, w którym zamieszczenie terminów "Ekologiczny", "Bio", "Eko" lub pochodnych, podlega restrykcji i jest uprawnione wyłącznie w przypadku produktów pochodzących z produkcji ekologicznej (bez uszczerbku dla art. 23 ust. 2 zdanie pierwsze przywołanego rozporządzenia). Stąd też zawarte w odwołaniu twierdzenia strony, że faktura VAT, jako dokument "oderwany od produktu" i tym samym wykraczający poza zakres definicji znakowania, są chybione. W ocenie Głównego Inspektora JHARS, dokument handlowy, którym jest przedmiotowa faktura VAT, na podstawie przywołanych powyżej przepisów, mieści się w ramach pojęciowych "znakowania". Faktury VAT należą do rodzaju "dokumentów", wymienionych w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, a precyzyjniej do rodzaju "dokumentów handlowych", o których mowa w art. 23 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 zdanie pierwsze tego rozporządzenia. W ocenie Głównego Inspektora JHARS faktury VAT, wraz ze wszelkimi zamieszczonymi na nich informacjami, Organ I instancji słusznie rozpatrywał przez pryzmat art. 23 ust. 1 i 2 w powiązaniu z definicją zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Nie doszło więc do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 lit. k oraz art. 23 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, tak jak zarzuca to strona w pkt 1 odwołania.

W oparciu o powołane przepisy organ II instancji uznał także za prawidłowe stanowisko, że definicja "znakowania" obejmuje swoim zakresem również nazwę producenta, zatem termin "Eko" występujący w firmie strony , jak termin mieszczący się w ramach definicji znakowania znakuje przedmiotową partię produktu nieekologicznego. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia zaskarżoną decyzją art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, Główny Inspektor THARS nie zgadzał z argumentacją strony, sprowadzającą się do tego, iż jedynie fizycznie obecna na produkcie nieekologicznym etykieta zawierająca termin "ekologiczny", "bio" lub eko" prowadzi do naruszenia tego artykułu. W ocenie Głównego Inspektora JHARS naruszenie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 może nastąpić zarówno w sytuacji gdy produkt nieekologiczny jest fizycznie opatrzony etykietą zawierającą termin "EKO" ale również w sytuacji, gdy dokumenty handlowe dotyczące produktu, do których zalicza się również faktury VAT, zawierają termin EKO, lub inny termin, o którym mowa wart. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Zdaniem organu fakturę uznać należy jako "dokument handlowy", o którym mowa art. 23 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, opisujący produkt również poprzez umiejscowiony w jego treści termin "EKO" w nazwie E.S.A. Zamieszczenie w przedmiotowej fakturze terminu "EKO" stanowi także opis produktów objętych tą fakturą. Oczywistym jest przy tym również to, że opis ten nie jest adresowany i nie może oddziaływać na "konsumentów", rozumianych jako indywidualne osoby nabywające poszczególne produkty w placówkach detalicznych, bowiem dokument jakim jest faktura znajduje się w obiegu pomiędzy profesjonalistami będącymi jednocześnie "nabywcami", którzy mogą zostać wprowadzeni w błąd terminem "EKO" i uznać, że produkty objęte fakturą pochodzą z produkcji ekologicznej. Faktury jednak mogą być również wystawiane na rzecz konsumentów. Organ wyjaśnił też, że określenia "producent" używano w znaczeniu "przedsiębiorca", "firma", nie zaś w celu oznaczania działalności produkcyjnej strony, oczywistym jest bowiem, że strona nie produkowała płodów rolnych.

Główny Inspektor IJHARS wskazał, że naruszeniem strony było zamieszczenie w fakturze obejmującej produkty nieekologiczne terminu "EKO", za co na podstawie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym, została nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna. Organ odwoławczy podkreślał, że termin "znakowanie", o którym mowa w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, obejmujący swym znaczeniem również "etykietowanie", stanowi relację opisywania, zachodzącą pomiędzy produktem (występującym materialnie lub formalnie poprzez nazwę wymienioną w dokumencie), a każdym znakiem, który odnosi się do niego. Zwracał przy tym uwagę, że kategoria "opisywanie" obejmuje nie tylko informacje o zauważalnych cechach produktu, ale także informacje związane z metodą produkcji, pochodzeniem produktu, w tym nazwą wytwórcy lub dystrybutora, bez których nie sposób mówić o produkcie legalnie wprowadzonym do obrotu. Znakowaniem produktu, pojmowanym jako wspomniana relacja, było niewątpliwie zamieszczanie w przedmiotowej fakturze VAT terminu "EKO" występującego w oznaczeniu przedsiębiorcy E.S.A., co słusznie stanowiło dla Organu I instancji wystarczającą przesłankę do wymierzenia stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Główny Inspektor JHARS nie zgodził się z zarzutem strony, zgodnie z którym zaskarżona decyzja naruszyła art. 22 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, a tym samym naruszenie przez organ I instancji zakazu arbitralnej ingerencji w sferę zachowań skarżącego jako przedsiębiorcy działającego na zasadzie swobody gospodarczej. Wskazywał, że decyzja organu I instancji została podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, które mają zastosowanie do wszystkich podmiotów działających na rynku, a których celem jest m.in. zapewnienie uczciwej konkurencji. Organ wskazywał, iż istotą tych przepisów w zakresie znakowania z powołaniem na rolnictwo ekologiczne jest to, ażeby produkty nie pochodzące z rolnictwa ekologicznego nie były opisywane terminami zastrzeżonymi dla produktów ekologicznych, w tym także jeśli mamy do czynienia z opisywaniem produktów za pośrednictwem dokumentów handlowych, także faktur VAT. Organ I instancji sankcjonował jedynie te poczynania strony, które w słusznej ocenie tego Organu uchybiały bezpośrednio stosowanym w Unii Europejskiej normom w zakresie znakowania żywności ekologicznej, wyrażonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007.

Odnosząc się do zarzutu strony organ wskazał, że zgodnie z definicją znakowania przyjętą w art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, znakowanie obejmuje także dokumenty odnoszące się do produktu - niewątpliwie również faktury VAT (przypomnieć należy, iż ustawodawca nie wyłączył ich z definicji znakowania). Brak jest w przywołanej definicji znakowania zawężenia do dokumentów, z którymi mogliby mieć styczność wyłącznie konsumenci (ustawodawca miał zatem na uwadze każdego nabywcę, również profesjonalnego). Stąd, z zawartego w art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych zdania: "artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane", wywodzi się, że opatrzenie artykułu spożywczego w dokumencie handlowym terminem "EKO", tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, oznacza wprowadzenie tego artykułu do obrotu, jako oznakowanego w sposób sugerujący, że pochodzi z produkcji ekologicznej.

Główny Inspektor JHARS stanął na stanowisku, że już samo brzmienie firmy lub terminy, które je współtworzą, tak jak w tym przypadku termin "EKO" współtworzący brzmienie firmy E.S.A., mogą wpływać na postrzeganie w określony sposób wyrobów dystrybuowanych pod tą firmą. Wskazywał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług. Podnosił, że dążenie strony do wykluczenia firmy, w tym jej brzmienia z szeroko rozumianego zakresu pojęciowego znakowania żywności nie może być zaakceptowane. Główny Inspektor IJHARS powoływał też przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wskazując, że zgodnie z jej art. 5 praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zgodnie z ust. 2 pkt 2 i 3 tego artykułu, wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd lub działanie związane z wprowadzeniem produktu na rynek, które może wprowadzać w błąd w zakresie produktów lub ich opakowań, znaków towarowych, nazw handlowych lub innych oznaczeń indywidualizujących przedsiębiorcę lub jego produkty.

Organ wskazał, że nabywca mógł zostać wprowadzony w błąd za pomocą zamieszczonego w przedmiotowej fakturze VAT oznaczenia "EKO" indywidualizującego E.S.A., co w konsekwencji prowadzić mogło do postrzegania produktów objętych tym dokumentem, jako ekologicznych, podczas gdy takimi nie były.

Zdaniem organu II instancji przywołana przez Organ I instancji w zaskarżonej decyzji definicja wprowadzania na rynek, zawarta w art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, wskazywała na bezsporny fakt, iż doszło do wprowadzenia przez stronę do obrotu przedmiotowej partii produktu czego nie sposób kwestionować na gruncie ustaleń poczynionych przez ten organ. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002 "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania". Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o rolnictwie ekologicznym, "wprowadzanie do obrotu" produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 oznacza "wprowadzanie na rynek" w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Z przedmiotowej faktury nr VAT wynika jednoznacznie, że strona wprowadziła do obrotu produkt, którego dotyczyło postępowanie. Strona nie kwestionowała w toku postępowania, iż sprzedała, a tym samym wprowadziła do obrotu, produkt nieekologiczny objęty ww. fakturą. Główny Inspektor IJHARS stanął na stanowisku, że firma E.S.A. pełni funkcję oznaczenia przedsiębiorcy. Pomimo tej funkcji zamieszczania firmy E. S.A. w fakturach, nie sposób przyznać, że występowanie firmy na fakturze jest zupełnie oderwane od produktów objętych tą fakturą. Postulowane przez stronę rozdzielenie firmy od produktu w obrębie jednostkowego dokumentu handlowego, jakim jest również przedmiotowa faktura, jest w ocenie Głównego Inspektora JHARS niezasadne, gdyż produkty wymienione na fakturze występują w bezpośrednim związku z firmą, która te produkty dystrybuowała i wprowadziła do obrotu. Skoro koniecznym do zapewnienia fakturze prawidłowej formy prawnej i przedmiotowości, jest zamieszczenie w niej zarówno firmy jak i produktów, zatem koniecznie istnieje związek pomiędzy podmiotem (- firmą) a przedmiotem (- produktem). Nierozerwalna w obrębie faktury relacja firma - produkt (szerzej: podmiot - przedmiot), która jak wykazano warunkuje przedmiotowość faktury, powoduje, że również recepcja u nabywcy dotyczy produktów wyszczególnionych w fakturze musi z konieczności odbywać się w powiązaniu z firmą, a tym samym z brzmieniem firmy i zawartą w niej treścią bądź treścią powszechnie z nią kojarzoną. Skoro więc termin "EKO" zawarty w firmie E.S.A. budzi powszechnie i jednoznacznie skojarzenie z "ekologicznością" (abstrahując nawet od art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007), oraz zważywszy, że fakturą objęte są produkty rolnicze, bezspornie można wnioskować, że nabywca może odebrać produkty nią objęte jako pochodzące z produkcji ekologicznej. W świetle przedstawionego powyżej rozumowania, Główny Inspektor JHARS nie może w żadnym razie przyjąć, że w obrębie faktury, firma pozostaje bez związku z wyszczególnionymi na niej produktami i nie stanowi dodatkowej informacji o produktach. Występujące na fakturze oznaczenie przedsiębiorcy (firma E.S.A.), zamieszczone na niej celem zadość uczynienia wymogom formalno-prawnym, jest związane z każdym produktem rolnym wyszczególnionym na tejże fakturze i jest odczytywane praktycznie wyłącznie w odniesieniu do tych produktów.

W ocenie organu II instancji wymierzenie stronie kary pieniężnej za posługiwanie się terminem "EKO" w dokumentach handlowych (fakturach) odnoszących się do produktów nieekologicznych, jest właściwym działaniem świetle wymogów wynikających z art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Organ I instancji sankcjonując działanie strony, polegające na zamieszczaniu w fakturach terminu "EKO", podjął niewątpliwie działanie zmierzające w dalszej perspektywie do wyeliminowania oznaczeń, o których mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, ze wszystkich dokumentów handlowych strony dotyczących produktów nieekologicznych wprowadzanych przez nią do obrotu, a tym samym postąpił w myśl art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008. Organ wskazał też, że Organ I instancji miał pełne podstawy, aby nie uwzględniać żądania strony w postaci włączenia do sprawy zeznań świadków, gdyż przedmiotowa faktura VAT, w której występował termin "EKO" w nazwie "E. S.A.", stanowiła dowód wystarczający do stwierdzenia, iż strona wprowadziła do obrotu produkty nieekologiczne oznakowane terminem "EKO".

Strona nie kwestionowała też ustaleń, że objęte przedmiotową fakturą produkty rolnicze nie pochodziły z produkcji ekologicznej.

Reasumując, Główny Inspektor JHARS stanął stanowisku, że działanie strony polegające na zamieszczeniu terminu "EKO" w przedmiotowej fakturze obejmującej produkty nieekologiczne, mogło wprowadzać w błąd nabywców, co do charakterystyki tych produktów, poprzez sugerowanie, że pochodzą z produkcji ekologicznej. Bez wątpienia należy kwestionować praktykę zamieszczania w dokumentach handlowych terminu "EKO" w odniesieniu do produktów nieekologicznych, jako mogącą wprowadzać nabywców w błąd co do metod produkcji i objętych nią produktów.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS, Organ I instancji prawidłowo uznał, że czyn popełniony przez stronę cechował się wysokim stopniem szkodliwości. Oznakowanie przedmiotowej partii produktu w fakturze VAT zawierającej termin "EKO", bez względu, że stanowił on część firmy, mogło prowadzić nabywcę do błędnego przeświadczenia, iż produkty oferowane pod tą nazwą pochodziły z produkcji ekologicznej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. W ocenie Głównego Inspektora JHARS, Organ I instancji prawidłowo uwzględnił, że przy ocenie stopnia zawinienia istotnym było, iż strona, jako przedsiębiorca wykonujący profesjonalną działalność, zobowiązana jest do dołożenia należytej staranności w zakresie jej prowadzenia, w tym w szczególności do przestrzegania obowiązujących norm prawnych. Wobec powyższego, stopień zawinienia strony należy uznać, jako znaczny. W ocenie Głównego Inspektora JHARS, Organ I instancji prawidłowo uznał zakres naruszenia, jako istotny, zważywszy na wysoki stopień szkodliwości czynu oraz, że do obrotu wprowadzono partię produktu nieekologicznego, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, co mogło wprowadzić nabywcę w błąd co do pochodzenia produktu.

W ocenie Głównego Inspektora IJHARS przy wymierzaniu kary prawidłowo uwzględniono dotychczasową działalność strony, wartość przedmiotowego produktu, wielkość przychodów strony oraz wielkość obrotów.

Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła E.S.A. w W. zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 zwanego dalej "Rozporządzeniem" poprzez błędną wykładnię terminów "znakowanie" oraz "nazwa firmowa", a w konsekwencji naruszenie art. 23 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 2 Rozporządzenia w sytuacji, gdy nie każde "znakowanie" w rozumieniu Rozporządzenia może być uznawane za "znakowanie produktu" i tym samym podlegać kontroli, a tym bardziej represji z tytułu wykorzystywania terminu "eko", co w konsekwencji oznacza, że skoro sankcjonowany na gruncie Rozporządzenia zakaz znakowania odnosi się do znakowania - etykietowania produktu, stosowanie zakazu w stosunku do znakowania dokumentu jakim jest oderwana od produktu faktura VAT jest niedopuszczalne. Zwłaszcza, że zamieszczona na fakturze VAT "nazwa firmy" skarżącego nie jest pojęciem tożsamym z "nazwą firmową", o której mowa w art. 2 lit. k Rozporządzenia, odnoszącym się do marki, nazwy handlowej produktu, a co za tym idzie definicja "znakowania" nie obejmuje swym zakresem brzmienia firmy skarżącego w rozumienia art. 435 kodeksu cywilnego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 Rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że będąca przedmiotem postępowania partia produktu nie spełnia wymagań jakości handlowej ze względu na oznakowanie ww. produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego, w sytuacji gdy produkt ten nie był etykietowany w sposób sprzeczny z ww. przepisem, na jego opakowaniu nie były zamieszczone żadne oznakowania zawierające termin "eko", lub inne, które to oznakowania mogłyby wprowadzać konsumenta w błąd, co do pochodzenia produktu czy też jego właściwości, a w szczególności w sytuacji, w której produkt ten nie był w żaden sposób opatrzony terminem sugerującym nabywcy, że został on uzyskany ekologicznymi metodami produkcji;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 lit. k w zw. z art. 23 ust. 1 w zw. z art. 23 ust.2 Rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że niezgodne z prawem "znakowanie" będącej przedmiotem postępowania partii produktu polegało na zamieszczeniu w brzmieniu firmy skarżącego zawierającej termin "eko" na dokumencie handlowym ww. produktu, podczas gdy nazwa firmy skarżącego uwidoczniona była na fakturze VAT (dokumencie księgowym, spełniającym wszelkie wymogi prawa podatkowego) jedynie dla potrzeb identyfikacji skarżącego, jako strony transakcji dokonywanej w ramach obrotu profesjonalnego (bez udziału konsumenta), która to faktura wobec faktu, iż nigdy nie trafiłaby do rąk konsumenta, nie mogła wprowadzać go w błąd, co do ekologicznego pochodzenia ww. produktu;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, a tym samym naruszenie przez, organy I i II instancji zakazu arbitralnej ingerencji w sferę zachowań skarżącego jako przedsiębiorcy działającego na zasadzie swobody gospodarczej, w sytuacji gdy brak było ważnego interesu publicznego przemawiającego za dopuszczalnością takiego ograniczenia oraz jego merytorycznego uzasadnienia, w szczególności wskazanie na fakturze VAT określenia jej wystawcy: "E. Spółka Akcyjna", będącego określeniem podmiotu i podkreśleniem jego formy prawnej, nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za oznaczenie wprowadzające konsumentów w błąd, a w konsekwencji za zagrażające lub naruszające ich zbiorowe interesy, co oznacza, iż organy te dopuściły się nieuzasadnionego i nieadekwatnego w stosunku do ochrony niezagrożonych w żaden sposób interesów konsumentów, ograniczenia działalności gospodarczej skarżącego, naruszając tym samym fundamentalną na gruncie prawa unijnego, zasadę proporcjonalności;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 2 ust. 8, art. 8 ust. 1, art. 16 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności w zw. z art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2001 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący wprowadzał konsumentów w błąd, co do ekologicznego pochodzenia będącej przedmiotem postępowania partii produktu, w sytuacji gdy nazwa firmy skarżącego zamieszczona jedynie na fakturze VAT (nieuwidoczniona na produkcie, ani nieopisująca go w żaden sposób terminem "eko" ), która to faktura stanowi dokument funkcjonujący jedynie w obrocie profesjonalnym i nigdy nie byłaby konsumentowi udostępniona, mogłaby wprowadzać go w błąd, co do ekologicznego pochodzenia produktu w niej wyszczególnionego;

6) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 7, 77, 80 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak sporządzenia właściwego uzasadnienia decyzji, odpowiadającego wymaganiom określonym w art. 107 § 3 kpa, tj. nieprzeprowadzenie odpowiedniej analizy faktycznej niniejszej sprawy i w związku z tym dokonanie nieprawidłowej oceny stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, oraz poprzez brak wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wnioskowanych przez stronę dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia przez organ zarówno I jak i II instancji na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością i ze stanem prawnym;

7) naruszenie art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. b) w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 r., Nr 116, poz. 975) poprzez nałożenie kary ze względu na oznakowanie produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego z naruszeniem art. 23 - 26 Rozporządzenia podczas gdy, na produkcie nie znajduje się żadne oznakowanie pozostające w sprzeczności z jakimkolwiek przepisem Rozporządzenia, w szczególności nie umieszczono na etykiecie lub opakowaniu oznaczenia, o którym mowa w art. 24 Rozporządzenia, w tym nie użyto wspólnotowego logo, ani nie użyto wspólnotowego logo produkcji ekologicznej, o którym mowa w art. 25 Rozporządzenia i nie naruszono też szczegółowych wymogów dotyczących znakowania produktów wymienionych w art. 26 Rozporządzenia.

Skarżąca żądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych. W obszernym uzasadnieniu skargi rozbudowano przytoczone zarzuty.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny czy umieszczenie w fakturze VAT (odnoszącej się do produktu rolnego w sposób niekwestionowany niespełniającego norm produkcji ekologicznej) nazwy "E." jako oznaczenia przedsiębiorcy wystawiającego fakturę spełnia dyspozycję art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym.

Zgodnie z art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 - 26 rozporządzenia nr 834/2007 - podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł.

ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91(Dz. U. UE L z dnia 20 lipca 2007 r.) w preambule stanowi m.in., że:

1) Produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności, łączącym najkorzystniejsze dla środowiska praktyki, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych, stosowanie wysokich standardów dotyczących dobrostanu zwierząt i metodę produkcji odpowiadającą wymaganiom niektórych konsumentów preferujących wyroby wytwarzane przy użyciu substancji naturalnych i naturalnych procesów. Ekologiczna metoda produkcji pełni zatem podwójną funkcję społeczną: z jednej strony dostarcza towarów na specyficzny rynek kształtowany przez popyt na produkty ekologiczne, a z drugiej strony jest działaniem w interesie publicznym, ponieważ przyczynia się do ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt i rozwoju obszarów wiejskich.

(3) Celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Ponadto celem ram prawnych powinno być stworzenie takich warunków, w których sektor ten będzie mógł się rozwijać zgodnie z tendencjami rynkowymi i tendencjami w dziedzinie produkcji.

(5) W związku z tym stosowne jest bardziej jednoznaczne określenie celów, zasad i reguł mających zastosowanie do produkcji ekologicznej, co przyczyni się do zwiększenia przejrzystości i do wzrostu zaufania konsumentów, jak również do zharmonizowanego rozumienia koncepcji produkcji ekologicznej.

Art.2 rozporządzenia nr 834/2007 stanowi, że do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a) "produkcja ekologiczna" oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji;

b) "etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji" oznaczają każdy etap, począwszy od produkcji wstępnej produktu ekologicznego aż do przechowywania, przetwarzania, transportu, sprzedaży lub zaopatrzenia ostatecznego konsumenta, jak również - w stosownych przypadkach - znakowanie, reklamę, import, eksport oraz działania podwykonawcze;

c) "ekologiczny" oznacza pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią związany;

k) "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 834/2007 - Stosowanie terminów związanych z produkcją ekologiczną – 1. Do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.

2. Terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną.

Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 lit a ustawy o rolnictwie ekologicznym "wprowadzanie do obrotu" oznacza w odniesieniu do produktów - wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. UE L z dnia 18 września 2008 r.) państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz w tytule III lub załączniku XI do niniejszego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodastw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 109 z 6.05.2000 r. z późn. zm.) "etykietowanie oznacza wszelkie wyrazy, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do środków spożywczych i umieszczane na każdym opakowaniu, dokumencie, uwadze, etykiecie, obwódce lub pierścieniu towarzyszącym lub odnoszącym się do takiego środka spożywczego.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Zgodnie z art. 45 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z dnia 27 września 2006 r.) środki spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane. Oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego.

Art. 46 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może:

1) wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności:

a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji,

b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada,

c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

W ocenie Sądu z powołanych przepisów w sposób niewątpliwy wynika, że znakowanie produktu po pierwsze obejmuje wszystkie etapy wprowadzania go do obrotu (od producenta aż do finalnego konsumenta), Powołany art. 23 ust. 1 rozporządzenia 834/2007 stanowi o nabywcy nie o konsumencie. Przy czym do zafałszowania oznaczeń może dojść na każdym etapie wprowadzania do obrotu.

Po drugie znakowanie obejmuje wszystkie dokumenty odnoszące się do produktu i towarzyszące mu w obrocie, a takim dokumentem jest niewątpliwie faktura VAT wystawiana przy sprzedaży danego produktu. Nie ma przy tym znaczenia czy dokument ten wystawiony jest w formie papierowej czy elektronicznej. Istotne jest jedynie, że dokument ten dotyczy produktu i towarzyszy mu w obrocie. Nie ma też znaczenia, czy dokument towarzyszący produktowi jest skierowany do kolejnego podmiotu zajmującego się obrotem czy też bezpośrednio do konsumenta.

Po trzecie każde oznaczenie "EKO" zamieszczone na dokumencie towarzyszącym produktowi, który nie spełnia wymagań określonych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007 podlega sankcji określonej w art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Art. 2 lit k rozporządzenia nr 834/2007 stanowi wprost, że "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Definicja ta nie zawiera żadnych ograniczeń, co do kontekstu w jakim użyty jest termin "EKO" zatem obejmuje także użycie go w ramach firmy przedsiębiorcy wystawiającego fakturę i wprowadzającego produkt do obrotu. Takie użycie terminu "EKO" również należy odczytywać jako znakowanie produktu. Termin ten wpływa bowiem na postrzeganie produktów dystrybuowanych pod tą firmą. Termin "EKO" użyty w firmie przedsiębiorcy istotnie sugerować może, że tak oznaczony przedsiębiorca zajmuje się wprowadzaniem do obrotu artykułów spełniających wymagania produkcji ekologicznej. Wbrew wywodom skargi oznaczenie "EKO" użyte w przedmiotowej fakturze nie oznacza "nazwy firmowej" dlatego wywody skargi dotyczące błędnej wykładni tego pojęcia nie mają odniesienia do niniejszej sprawy. Organ wskazał wyraźnie, że termin "EKO" w firmie E. pełni funkcję oznaczenia przedsiębiorcy, a nie nazwy firmowej. Mimo tej funkcji, użycie go w przedmiotowej fakturze spełnia dyspozycję art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. W szczególności oznaczenie to mogło wprowadzać w błąd nabywców, co do charakterystyki nabywanych produktów poprzez sugerowanie, że pochodzą one od podmiotu zajmującego się dystrybucją artykułów pochodzących z produkcji ekologicznej.

W przedmiotowej sprawie nie zakwestionowano też samego brzemienia firmy E.S.A. oderwanego od kwestii znakowania żywności. Faktem zakwestionowanym przez organ było zamieszczenie w przedmiotowej fakturze VAT terminu "EKO", bez względu na to, że termin ten stanowił część brzmienia firmy skarżącej. Postulowane przez skarżącą rozdzielenie firmy od produktu w obrębie jednostkowego dokumentu handlowego jakim jest faktura VAT, jest niezasadne, gdyż produkty wymienione w fakturze występują w bezpośrednim związku z firmą, która te produkty dystrybuowała i wprowadziła do obrotu. Termin "EKO" zawarty w firmie E. jednoznacznie kojarzyć się może z ekologicznym pochodzeniem produktów pod tą firmą dystrybuowanych.

Zatem wbrew wywodom skargi wszelkie terminy, słowa umieszczone na dokumentach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego oznaczają "znakowanie" produktu w rozumieniu art. 2 lit k rozporządzenia nr 834/2007, w tym również termin "EKO" użyty w firmie sprzedawcy zamieszczonej w fakturze dotyczącej przedmiotowego produktu.

W świetle powyższych wywodów Sąd nie dopatrzył się też podnoszonego w skardze naruszenia art. 22 Konstytucji RP w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja odpowiada prawu i ma na celu ochronę rynku i interesów konsumentów. Swoboda działalności gospodarczej podlega ograniczeniom w przypadkach przewidzianych prawem. Zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają wskazanych przepisów. Sankcja nałożona na skarżącą związana jest z ochroną rynku, uczciwej konkurencji i zaufania konsumentów. Nie jest też (o czym niżej) nadmierna. Nie może zatem być mowy o naruszeniu zasady proporcjonalności i słusznych interesów strony.

Kara nałożona na skarżącą jest minimalną karą przewidzianą przez art. art.25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o rolnictwie ekologicznym. Kara ta w ocenie Sądu jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia, uwzględnia szkodliwość czynu, istotny zakres naruszenia oraz profesjonalny charakter działalności skarżącej. Spełni też zarówno funkcję karną, jak i zapobiegawczą.

Ostatecznie zatem za niezasadne należy uznać także zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego istotnego w sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Sąd podziela przy tym ocenę organu, że jedynym istotnym dowodem w sprawie była faktura VAT dotycząca przedmiotowego produktu.

Uzasadnienie decyzji sporządzone przez organ II instancji w ocenie Sądu również odpowiada dyspozycji art. 107 §3 kpa.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.