Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2333/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3, art. 189e, art. 189f par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, art. 13k ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant referent Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "organ") decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.), dalej u.d.p., oraz załącznika nr l do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie RM", art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.), dalej "u.t.d.", po rozpoznaniu wniosku D. S. (dalej "skarżący" lub "przedsiębiorca"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: D. S. , o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 26 listopada 2018 r. inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu specjalnego marki [...] o nr. rej. [...] poruszający się wraz z przyczepą o nr. rej. [...]. Kierującym pojazdem był przedsiębiorca.

Na podstawie dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Kontrola dokonana za pośrednictwem urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym inspekcji transportu drogowego wykazała, że zatrzymany pojazd został wyposażony w urządzenie viabox o nr [...]. służące do uiszczania opłaty elektronicznej.

W dniu 12 sierpnia 2018 r. zarejestrowano przejazdy pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o numerze ewidencyjnym:

- [...] o godz. 18:51:41, na odcinku drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - węzeł [...],

- [...] o godz. 20:01:14, na odcinku autostrady [...] odcinek [...] (granica państwowa) - węzeł [...].

Wygenerowano przy tym zapisy ewidencyjne o treści: "Brak środków na koncie".

Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez GITD o kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole z kontroli mobilnej nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r.

Organ decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu nie została uiszczona przez przedsiębiorcę. Przyczyną był brak środków na koncie użytkownika, ponieważ dostępne środki zostały wyczerpane 12 sierpnia 2018 r. o godz. 16:20:48, a naruszenie stwierdzono o godz. 18:51:41 oraz 20:01:14.

Ponadto, organ ustalił, że przedsiębiorca doładował środki przed naruszeniem w dniu 4 sierpnia 2018 r. o godz. 11:59:34 za pośrednictwem serwisu transakcyjnego dostępnego na stronie internetowej ESPO, kwotą 200 zł, a po zdarzeniu w dniu 12 sierpnia 2018 r. o godz. 20:08:13 kwotą 200 zł. GITD zaznaczył, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji, ponieważ korzystający z dróg publicznych powinien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu.

Organ wskazał, że w pojeździe w chwili zarejestrowania naruszenia znajdowało się urządzenie viabox przypisane do konta umowy zawartej przez przedsiębiorcę. W trakcie przejazdu prawidłowo działające urządzenie viabox informuje kierowcę, czy posiada on wystarczające środki na koncie użytkownika, niezbędne do poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych poprzez odpowiednią liczbę potwierdzeń (sygnałów) dźwiękowych.

GITD wyjaśnił, że podczas kontroli drogowej przedsiębiorca okazał inspektorom wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy uprawniającą P. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. do wykonywania przewozu. W trakcie weryfikacji materiału dowodowego na podstawie informacji pochodzących z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej "CEPiK"), które znajdują się również na zapisie ewidencyjnym naruszeń, organ stwierdził, że właścicielem pojazdu jest E. S.A. W związku z powyższym zwrócono się z prośbą o wskazanie posiadacza pojazdu o nr. rej. [...]. Na podstawie udzielonej odpowiedzi ustalono, że posiadaczem pojazdu w chwili naruszenia był przedsiębiorca, dlatego też wobec niego wszczęto postępowanie administracyjne. Dodatkowo organ ponownie rozpatrując sprawę na podstawie informacji z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego GITD ustalił, że kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej przedsiębiorcy P.Ł.

Jednocześnie organ zaznaczył, że z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, które są zgodne z zapisem w CEPiK, kontrolowany pojazd był pojazdem specjalnym o dmc 3.500 kg. W dniu naruszenia pojazd specjalny poruszał się z przyczepą ciężarową o dmc 3.500 kg. Co zostało udokumentowane zapisami ewidencyjnymi oraz zdjęciami z poszczególnych bramownic. GITD wskazał, że jeżeli dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 3,5 t istnieje bezwzględny obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy. Natomiast na wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych nie ma wpływu okoliczność, że kontrolowany pojazd był pojazdem specjalnym. Wysokość kary pieniężnej jest w tym przypadku taka sama.

Miernikiem oceny powstania obowiązku wniesienia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych jest jedynie dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów wynikająca z dokumentów rejestracyjnych. GITD wskazał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t, a wiec istniał obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, z którego przedsiębiorca się nie wywiązał.

Na decyzję GITD przedsiębiorca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania administracyjnego, które skutkowało nałożeniem kary pieniężnej na osobę, która nie dysponowała pojazdem w dniu popełnienia naruszenia, ponieważ posiadaczem pojazdu był przedsiębiorca P. Ł., co jednoznacznie potwierdzają ustalenia kontroli drogowej z dnia [...] listopada 2018r. o nr. [...], jak również art. 10 § 1 w z zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, w szczególności w zakresie pozyskanego dowodu z Biura do spraw Transportu Międzynarodowego w zakresie pojazdów zgłoszonych do licencji o nr [...]. Zaskarżonej decyzji zostało również zarzucone naruszenie art. 11 k.p.a., a także art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a. oraz art 107 § 3 k.p.a. Przedsiębiorca zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie również przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. i wypełnienie przesłanek art. 417 k.c., oraz art. 13k ust. 4 u.d.p. poprzez błędne wymierzenie kary pieniężnej właścicielowi pojazdu zamiast podmiotowi, na którego rzecz przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392 ), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zasad postępowania administracyjnego przewidzianych w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a.

Na skarżącego została nałożona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości tysiąca pięciuset złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) - dalej "prd", za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W rozpoznawanej sprawie rodzaj pojazdów oraz dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów składającego się z samochodu specjalnego marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] zostały ustalone prawidłowo na podstawie informacji uzyskanych automatycznie z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów składającego się z samochodu specjalnego i przyczepy ciężarowej wynosiła w dniu naruszenia 6500 kg (3500 kg + 3000 kg).

Stosownie do treści art.13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w 13k ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 udp, wymierza się właścicielowi pojazdu samochodowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, a jeśli pojazdem jest zespół pojazdów to właścicielowi pojazdu złączonego z przyczepą lub naczepą. Jeżeli właściciel nie jest posiadaczem pojazdu to kary nakłada się na podmiot, na rzecz którego przeniesiono posiadanie tego pojazdu.

Odnosząc się do zarzutów strony, iż organ nieprawidłowo ustalił stronę postępowania, należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy w celu ustalenia strony postępowania, organ zwrócił się do Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z zapytaniem, czy pojazd o numerze rejestracyjnym: [....] na dzień [...] sierpnia 2018 r. był zgłoszony do licencji o numerze [...]. W odpowiedzi poinformowano, że sporny pojazd nie został zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej przedsiębiorcy P. Ł., [...] [...] 5A (dowód: wiadomość e-mail z dnia 7 czerwca 2019 r. — w aktach sprawy).

Z akt sprawy wynika, iż podczas kontroli drogowej kierowca, którym był Skarżący okazał inspektorom wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy uprawniającej P. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. do wykonywania omawianego przewozu. Na podstawie powyższego dokumentu oraz dokumentu CMR kontrolujący dokonali wpisu w protokole kontroli, iż posiadaczem pojazdu o nr. rej. [...] był P. Ł. Informację tę potwierdził kierowca pojazdu D. S. składając podpis pod protokołem, nie wnosząc do niego żadnych uwag. Stąd takie dane znalazły się w protokole kontroli. Zostały one jednak prawidłowo zweryfikowane przez organ w trakcie postępowania administracyjnego. Z ustaleń tych wynika, iż pojazd o numerze rejestracyjnym: [...] na dzień [...] sierpnia 2018 r. nie został zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej przedsiębiorcy P. Ł., [...] [...] 5A.

Jednocześnie, w trakcie weryfikacji materiału dowodowego organ na podstawie informacji pochodzących z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, które znajdują się również na zapisie ewidencyjnym naruszeń stwierdził, iż właścicielem ww. pojazdu jest E. S.A. Okoliczność ta, również była przedmiotem badania organu i jak wynika z pisma E. S.A. z dnia 7 grudnia 2018 r., znajdującego się w aktach sprawy, posiadaczem pojazdu w chwili naruszenia był D. S. (kierowca) prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: D. S. Wobec powyższego pismem z dnia 13 grudnia 2018 r., doręczonym Stronie 2 stycznia 2019 r. wszczęto postępowanie administracyjne wobec Pana D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: D.S.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, podnoszone przez Skarżącego zarzuty co do nieprawidłowego ustalenia strony postępowania za bezzasadne.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, wskazać należy, iż w myśl art. 13ha ust. 1 udp opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 udp). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 udp). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 udp.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy udp, obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 udp rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406) – dalej "rozporządzenie z 27 sierpnia 2015 r."

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2).

W rozpoznawanej sprawie, jak już Sąd wskazał wyżej, dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów składającego się z samochodu specjalnego i przyczepy ciężarowej wynosiła w dniu naruszenia 6500 kg (3500 kg + 3000 kg).

W myśl art. 13 l ust. 1 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16 l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 z późn. zm.) dalej "rozporządzenie z 22 marca 2011 r.".

Z informacji pozyskanych przez organ od operatora systemu viatoll wynika przy tym, że skarżący zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Co istotne dla sprawy umowa ta nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po przejeździe. Jednakże wniesiona przez stronę przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Z analizy materiału dowodowego, a przede wszystkim z zapisu ewidencyjnego – [...] o godz. 18:51:41, na odcinku drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - węzeł [...],

- [...] o godz. 20:01:14, na odcinku autostrady [...] odcinek [...] (granica państwowa) - węzeł [...] oraz z wykazu opłat należnych i pobranych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 12 sierpnia 2018 r. o godzinie o godz. 18:51:41, na odcinku drogi ekspresowej [...] węzeł [...] - węzeł [...] oraz o godz. 20:01:14, na odcinku autostrady [...] odcinek [...] (granica państwowa) - węzeł [...] nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Dostępne środki zostały wyczerpane w dniu 12 sierpnia 2018 r. o godzinie 16:20:48.

Ponadto, organ ustalił, że użytkownik doładował umowę przed naruszeniem w dniu 4 sierpnia 2018 r. o 11:59: 34 za pośrednictwem serwisu transakcyjnego dostępnego na stronie internetowej ESPO, kwotą 200 zł, a następnie po zdarzeniu w dniu 12 sierpnia 2018 r. o godzinie 20:08:13 za pośrednictwem serwisu transakcyjnego dostępnego na stronie internetowej ESPO, kwotą 200 zł.

Zaznaczyć należy, że wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego konwalidacji, bowiem korzystający z dróg publicznych winien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu.

Organ jednoznacznie ustalił, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą. Materiał dowodowy nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat.

Jednocześnie, z raportu z urządzenia rejestrującego i zapisu ewidencyjnego o numerze [...] oraz [...] wynika, że w pojeździe w chwili zarejestrowania naruszenia znajdowało się urządzenie viabox przypisane do konta umowy zawartej przez D. S..

Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi, poczynione w sprawie przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Za bezzasadny należało również uznać zarzut naruszenia art.10 k.p.a., bowiem jak wynika z akt sprawy organ pismem z 13 grudnia 2018 r. oraz po wniesieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pismem z dnia 14 czerwca 2019 r. poinformował Stronę o przysługujących jej prawach wynikających między innymi z art.10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i uzupełnieniu materiału dowodowego. Skarżący z prawa tego nie skorzystał.

Podkreślenia wymaga, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż korzystający z dróg publicznych skarżący zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, ale wniesiona przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Poza sporem jest także, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Co więcej, skarżący nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox oraz w związku z działaniem elektronicznego systemu poboru opłat.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 27 sierpnia 2015 r. przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik:

1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową";

2) odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową;

4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1;

5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczna dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

§ 6 ust. 1 ww. rozporządzenia z 27 sierpnia 2015 r. wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie:

1) przedpłaty albo

2) płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Natomiast w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że wniesienie opłaty elektronicznej w trybie, o którym, mowa § 6 ust. 1 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem z korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Podkreślenia wymaga, że w Rzeczypospolitej Polskiej, w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Range Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

Oznacza to, że samo wyposażenie pojazdu w urządzenie służące do naliczania opłaty elektronicznej (viaBoX) nie wystarcza. Jego użytkownik, czyli skarżący, obowiązany był do sprawdzania stanu konta przedpłaconego przed wykonaniem transportu, a tego nie dokonał. Zatem brak na koncie kwoty, która wystarczyłaby na dokonanie opłaty, nie upoważniał do kontynuowania jazdy.

Korzystający z drogi publicznej podmiot wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym (którym był skarżący) zobowiązany jest do posiadania na koncie w chwili przejazdu odpowiedniej kwoty do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, czego nie dokonał. Jak trafnie ocenił organ, a ocenę te Sąd podziela, to skarżący jest użytkownikiem systemu Viatoll, ma możliwość bezpośredniego śledzenia wysokości stanu konta - przez logowanie, infolinię, za pomocą wiadomości SMS.

Powyższe oznacza, że nie doszło także do naruszenia prawa materialnego, a to art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art.13 ust. 1 pkt 3 udp - poprzez jego zastosowanie –bowiem w sprawie istniała podstawa do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1500 złotych.

W ocenie Sądu, wymierzenie skarżącemu kary administracyjnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej było zatem w pełni uzasadnione.

Konkludując podkreślić należy, iż odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy udp., ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Przepis art. 189e k.p.a nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Z kolei art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ miał podstawy do konstatacji, że w sprawie nie zaistniała zarówno szczególna sytuacja z art. 189 e, jak również z art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obowiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy.

Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.

W takim stanie rzeczy, wydaną w sprawie decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.