Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 353/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26; art. 48; art. 49
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. S. i S. S. - wspólników spółki cywilnej "S." s.c. Biuro Podatkowe A. S., S. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Skarżący – A. S. i S. S. wspólnicy s. c. "S." s.c. Biuro Podatkowe A. S., S. S. – otrzymali od Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego (Wn-D) od grudnia 2011 do lipca 2012.

Jednak pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. PFRON wszczął z urzędu postępowanie wskazując, iż podstawę stanowi treść art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011, Nr 127, poz. 721, ze zm.) – dalej: ustawa o rehabilitacji.

2. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Prezes PFRON nakazał Skarżącej zwrot w terminie 3 miesięcy od otrzymania decyzji kwoty dofinansowania za okres grudzień 2011 do lipca 2012 r. W efekcie wniesionego przez Skarżących odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchylił zaskarżony akt administracyjny w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

3. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezes PFRON – stosownie do treści art. 104 k.p.a. oraz art. 45 ust. 3a, art. 49e ust. 1 i 2, art. 26 ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji – nakazał Skarżącej zwrot w terminie 3 miesięcy środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres grudzień 2011 do lipca 2012 r. (łącznie 8 miesięcy) w kwocie 3617,46 wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych na konto strony.

Z ustaleń Organu wynikało, że w dniu zatrudnienia J. L. (tj. 1 stycznia 2005 r.) Skarżąca nie posiadała ważnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność pracownika. Orzeczenie zostało wprawdzie wydane 15 stycznia 2002 r. lecz pracodawcy przedstawiono je dopiero 19 stycznia 2012 r., a zatem pracownik nie mógł być zatrudniony jako osoba niepełnosprawna, ponieważ nie udokumentowano tego orzeczeniem, o którym mowa w art. 1 ustawy o rehabilitacji. Dodatkowo – zgodnie z art. 2a tej ustawy – jest to pierwsze orzeczenie przedstawione pracodawcy i nie może działać ono wstecz.

Organ przyjął, że w myśl przepisów ustawy o rehabilitacji J. Lesiak była zatrudniona od 1 stycznia 2005 r. jako osoba pełnosprawna; jako osoba niepełnosprawna mogła zostać wliczona do stanu zatrudnienia od dnia dostarczenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności, tj. z dniem [...] stycznia 2012 r.

Mając na uwadze powyższe, organ ustalił, iż strona nie spełniła warunku zatrudnienia pracownika z zachowaniem efektu zachęty, a zatem miesięczne dofinansowanie na tego pracownika nie przysługuje. U podstaw takiego poglądu leży wykładnia motywu 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. U. L 214 z 9 sierpnia 2008 r., str. 3-47, które ma zastosowanie do pomocy publicznej udzielanej po 1 stycznia 2009 r.

W efekcie wniesionego odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 1 grudnia 2014 r. – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny.

Przytaczając stanowisko strony, a także treść art. 26 ust. 1, art. 26b, Organ wskazał, że "zgłoszenie w styczniu 2012 r. (w czasie gdy strona de facto otrzymała potwierdzenie niepełnosprawności zatrudnionego pracownika ) pracownika zatrudnionego od 1 stycznia 2005 r. nie spowodowało wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych ustalonych w stosunku do odpowiednio przeciętnego zatrudnienia ogółem i przeciętnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Trzeba bowiem zauważyć, że J. L. była zatrudniona od 1 stycznia 2005 r. jako osoba pełnosprawna i dopiero w styczniu 2012 r. pracodawca powziął informację, że J. L. od 2002 r. posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Czyli od tego momentu mógł ją zgłaszać w deklaracjach rozliczeniowych jako osobę niepełnosprawną. Oświadczenie o subiektywnych przekonaniach pracodawcy, że zatrudniał osobę niepełnosprawną stoi w sprzeczności z oświadczeniem, które przekazał pracownikowi do podpisu o posiadaniu/ nie posiadaniu grupy inwalidzkiej, w tym samym dniu, w którym zawierał umowę o pracę".

Dalej wskazano, że zgodnie z art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji (...) środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego uzależnione jest od wykazania wystąpienia tzw. efektu zachęty, rozumianego jako wzrost netto liczby pracowników ogółem oraz wzrost netto liczby pracowników niepełnosprawnych (wykazywanego co do zasady na miesiąc zatrudnienia pracownika), stosownie do treści art. 8 ust. zd. 2 rozporządzenia nr 800/2008.

Jak wynika z brzmienia motywu 28 i 30 preambuły do rozporządzenia nr 800/2008 "28. Aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy dla działalności, którą beneficjent mógłby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych (...)", "30. W przypadku pomocy dla pracowników (...) niepełnosprawnych należy uznać efekt zachęty za obecny poprzez fakt, że środek danej pomocy prowadzi do zwiększenia netto liczby pracowników (...) niepełnosprawnych zatrudnionych przez dane przedsiębiorstwo, bądź też pociąga za sobą dodatkowe wydatki związane z koniecznością nabywania urządzeń lub sprzętu przeznaczonego dla niepełnosprawnych pracowników. W przypadku, gdy beneficjent pomocy w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych skorzystał z pomocy na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych - spełniającej warunki rozporządzenia (WE) nr 2204/2002 lub indywidualnie zatwierdzonej przez Komisję - przyjmuje się, że warunek wzrostu netto w liczbie pracowników niepełnosprawnych, który został spełniony dla istniejących uprzednio środków pomocy, nadal jest spełniany do celów niniejszego rozporządzenia."

Tym samym, w świetle powołanych przepisów istnieje konieczność wykazania, że bez uzyskania pomocy publicznej beneficjent nie prowadziłby określonych działań, tj. w analizowanej sprawie nie zatrudniłby osoby niepełnosprawnej. Tymczasem twierdzenie strony, że zatrudnienie J. L. nie wynikało z potrzeb kadrowych w "danym okresie czasu", a było wynikiem Kampanii na rzecz aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych nie znajduje potwierdzenia w faktach, gdyż zauważyć należy że kolejna umowa z pracownikiem została zawarta w dniu [...] stycznia 2008 r. na czas nieokreślony. Pracodawca miał wówczas świadomość, że zatrudnia osobę sprawną i godził się z tym faktem.

4. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) obrazę przepisów art. 7 k.p.a. poprzez działanie organów z zaniechaniem intencji wyrażonej w tym przepisie;

2) obrazę przepisów art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji na skutek dokonania jednostronnej, nieprzychylnej dla Skarżącej oceny dowodów;

3) obrazę przepisów art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań A. S. na okoliczność procesu rekrutacji i zatrudnienia - pomimo zgłaszanych przez skarżących.

Zdaniem Skarżących okoliczności przedstawiane w dowodach i dokumentach nie dają organom administracyjnym obu instancji, podstaw do stwierdzenia, że w dacie 1 stycznia 2005 r. doszło do zatrudnienia J. Lesiak, jako osoby pełnosprawnej. W szczególności pracodawca brał udział w kampanii na rzecz osób niepełnosprawnych i po jej zakończeniu zdecydował, że zatrudniona zostanie osoba niepełnosprawna a nie pełnosprawna; proces rekrutacji ukierunkowany był tylko i wyłącznie do osób niepełnosprawnych, jako że zakład podjął decyzję o zatrudnieniu osoby niepełnosprawnej zamiast pełnosprawnej. Takie decyzje małych przedsiębiorców nie powinny być przez organy administracji państwowej rozpoznawane z pominięciem "słusznych interesów obywateli".

Organy obu instancji ustaliły, że stronie nie przysługuje dofinansowanie do wynagrodzeń ponieważ nie spełniła efektu zachęty. Skarżąca zwróciła uwagę, że Wydział Dofinansowań Rynku Pracy w publikacji z dnia 28 lutego 2013 r. wskazał jasno, że efekt zachęty ustala się jednokrotnie w związku z okresem zatrudnienia pracownika ( w tym przyjęcie go na podstawie art. 231 Kp) do czasu ustania zatrudnienia lub zmiany statusu pracownika. Oznacza to, że efekt zachęty wykazany w miesiącu zatrudnienia pracownika trwa przez cały okres zatrudnienia jako osoby niepełnosprawnej. Efekt zachęty ustaje w przypadku utraty ciągłości zatrudnienia.

W dacie zatrudnienia J. Lesiak została zatrudniona jako osoba niepełnosprawna, a w terminie 7 dni od podjęcia pracy pracownica miała przedłożyć orzeczenie. Z powodu błędnej interpretacji przez pracownika pojęcia niepełnosprawna / inwalidka, nie zostało przedłożone zaświadczenie uprawniające do korzystania z dofinansowania.

Powyższa okoliczność uniemożliwiła stronie wystąpienie o dofinansowanie z tytułu zatrudnienia osoby niepełnosprawnej - co nie zmienia faktu, że doszło do zatrudnienia osoby pełnosprawnej. Stanowisko wyrażone przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., jakoby pracodawca zatrudnił J. L. w dniu 1 stycznia 2005 r. jako pełnosprawną, nie znajduje poparcia w żadnym złożonym przez stronę w trakcie postępowania dokumencie.

Strona - reasumując – wskazała, co następuje:

- J. L. została zatrudniona w dacie [...] maja 2005 r. jako pracownik niepełnosprawny;

- po podjęciu pracy pracownica nie przedłożyła orzeczenia uprawniającego do ubiegania się o refundację do wynagrodzeń;

- pracownica już w tracie wykonywania pracy (w okresie 1-7 stycznia 2005 r.) doręczyła oświadczenie z daty [...] maja 2005 r., że nie posiada grupy inwalidzkiej;

- w wyniku weryfikacji akt osobowych w styczniu 2012 r. J. L. przedłożyła zaświadczenie o stopniu niepełnosprawności;

- zakład wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji od dnia zatrudnienia, tj. 1 stycznia 2005 r. do 30 listopada 2011 r., co PFRON załatwił negatywnie;

- zakład wystąpił o dofinansowanie do wynagrodzeń pracownika J. Lesiak od daty przedłożenia orzeczenia uprawniającego do wystąpienia o refundację.

Zdaniem Strony, nie sposób pominąć faktu, że od [...] lutego 2012 r. Skarżąca wyjaśniała okoliczności zaistniałej sytuacji, to jednak Fundusz do miesiąca sierpnia 2012 r. wypłacał refundację. Refundowane środki zostały spożytkowane na cele związane z wykonaniem pracy przez niepełnosprawnego pracownika – co za tym idzie zakład nie wykorzystał tych środków na własne cele; zwrot tych środków do Funduszu doprowadziłby do "uszczerbku swoich dóbr materialnych".

Organy obu instancji, poczyniły błędne ustalenia, że strona zatrudniła osobę pełnosprawną – zupełnie odmienne od rzeczywistych faktów i wydały rozstrzygnięcia niekorzystne dla Strony. Skarżąca dochodzi do przekonania, że organy administracyjne obu instancji nie wykazują dobrej woli, w zakresie rzetelnej oceny dowodów, pomijając wniosek o przesłuchanie A. S., która jako jedyna wie jaką osobę zatrudniła.

W ocenie Skarżącej skala problemu rynku osób niepełnosprawnych jest organom obojętna, a to właśnie te instytucje winny stwarzać przyjazne środowisko przedsiębiorcom dającym możliwość zatrudnienia.

5. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi, bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.

III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca, bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

IV. Z akt sprawy wynika, że strona zatrudniła J. L. od dnia [...] stycznia 2005 r. na stanowisku księgowej. Strona twierdzi, że zatrudnienie J. L. było wynikiem Kampanii na rzecz aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych prowadzonej w 2004 r. przez Ciszewski Public Relations pod patronatem PFRON, nie wynikało zaś z potrzeb kadrowych w "danym okresie czasu". Strona podpisała z pracownikiem umowę o pracę "działając w bezwzględnym przekonaniu", że zatrudnia osobę niepełnosprawną. W ciągu 7 dni pracownica była zobowiązana do dostarczenia kserokopii dokumentów do akt osobowych, lecz - co przyznaje strona - pracownik nie dostarczył zgodnie z wymogami rekrutacji orzeczenia o niepełnosprawności. W tym miejscu należy zauważyć, że pracodawca przedstawił w dniu [...] stycznia 2005 r. (czyli w dniu zawarcia umowy) stronie do podpisu "oświadczenie" o posiadaniu/nie posiadaniu "grupy inwalidzkiej". Pracownik oświadczył, że "nie posiada grupy inwalidzkiej", a o każdej zmianie zobowiązuje się powiadomić pracodawcę w trybie natychmiastowym. Na podstawie umowy zawartej w dniu 1 stycznia 2005 r. J. L. pracowała do dnia [...] grudnia 2007 r. Kolejną umowę o pracę strona zawarła z pracownicą w dniu 1 stycznia 2008 r., tym razem na czas nieokreślony, przy czym w tej dacie pracownica również nie przedłożyła orzeczenia o niepełnosprawności. Jak wynika z dokumentacji sprawy, pracodawca dowiedział się w dniu 19 stycznia 2012 r., że J. L. posiada lekki stopień niepełnosprawności, stwierdzony orzeczeniem z dnia 15 stycznia 2002 r. Od tego też dnia zaczął ubiegać się o dofinansowanie do zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego, oświadczając w załączniku INF-D-P, że zatrudnienie pracownika nastąpiło z zachowaniem tzw. efektu zachęty.

Art. 26a ust. 1 stanowi, że pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Zgodnie z art. 26b. ustawy o rehabilitacji (...): 1. Miesięczne dofinansowanie przysługuje na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia, ujęte w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, którą prowadzi Fundusz, wykorzystując numer PESEL oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje, z zastrzeżeniem art. 26c ust. 1a. (...)

4. Jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu, u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem i wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, chyba że umowa o pracę uległa rozwiązaniu:

z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;

za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika;

na mocy porozumienia stron;

wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy;

z upływem czasu, na który została zawarta;

z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa w ust. 4, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego przysługuje w przypadku gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku:

wygaśnięcia umowy o pracę;

zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek.

Wzrost netto zatrudnienia ogółem oraz wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych ustala się w stosunku do odpowiednio przeciętnego zatrudnienia ogółem i przeciętnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

W opinii Sądu, analizując powyższy artykuł, należało zgodzić się z organami, że strona nienależnie pobrała dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres od grudnia 2011 r. do lipca 2012 r. Należy bowiem zauważyć, że zgłoszenie w styczniu 2012 r. (w czasie gdy strona de facto otrzymała potwierdzenie niepełnosprawności zatrudnionego pracownika) pracownika zatrudnionego od 1 stycznia 2005 r. nie spowodowało wzrostu netto zatrudnienia ogółem oraz wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych ustalanych w stosunku do odpowiednio przeciętnego zatrudnienia ogółem i przeciętnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

Zgodnie z art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji (...) środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego uzależnione jest od wykazania wystąpienia tzw. efektu zachęty, rozumianego jako wzrost netto liczby pracowników ogółem oraz wzrost netto liczby pracowników niepełnosprawnych (wykazywanego co do zasady na miesiąc zatrudnienia pracownika), stosownie do treści art. 8 ust. zd. 2 rozporządzenia nr 800/2008.

Jak wynika z brzmienia motywu 28 i 30 preambuły do rozporządzenia nr 800/2008 "28. Aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy dla działalności, którą beneficjent mógłby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych (...)", "30. W przypadku pomocy dla pracowników (...) niepełnosprawnych należy uznać efekt zachęty za obecny poprzez fakt, że środek danej pomocy prowadzi do zwiększenia netto liczby pracowników (...) niepełnosprawnych zatrudnionych przez dane przedsiębiorstwo, bądź też pociąga za sobą dodatkowe wydatki związane z koniecznością nabywania urządzeń lub sprzętu przeznaczonego dla niepełnosprawnych pracowników. W przypadku, gdy beneficjent pomocy w formie subsydiów płacowych na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych skorzystał z pomocy na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych - spełniającej warunki rozporządzenia (WE) nr 2204/2002 lub indywidualnie zatwierdzonej przez Komisję - przyjmuje się, że warunek wzrostu netto w liczbie pracowników niepełnosprawnych, który został spełniony dla istniejących uprzednio środków pomocy, nadal jest spełniany do celów niniejszego rozporządzenia." Tym samym w świetle powołanych przepisów istnieje konieczność wykazania, że bez uzyskania pomocy publicznej beneficjent nie prowadziłby określonych działań, tj. w analizowanej sprawie nie zatrudniłby osoby niepełnosprawnej.

Należy zauważyć, że strona do czasu wystąpienia o dofinansowanie do pracownika niepełnosprawnego (styczeń 2012 r.) zatrudniała tego pracownika od 7 lat (od 1 stycznia 2005 r.). W ocenie Sądu, w świetle art. 26b ust. 4 i 6 ustawy o rehabilitacji (...) w rozpatrywanej sprawie nie można wykazać efektu zachęty. Jego brak powoduje, że dofinansowanie przekazane stronie powinno zostać zwrócone jako pobrane nienależnie, zgodnie z art. 49 e ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji (...).

V. Odnosząc się do zarzutu obrazy przepisów art. 7 k.p.a. poprzez działanie organów z zaniechaniem intencji wyrażonej w niniejszym przepisie, należy uznać go za całkowicie bezzasadny. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2013 r., (sygn. II OSK 1754/13) kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Należy wskazać, że organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, ponieważ żądanie strony dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, które to dowody zostały w zaskarżonej decyzji wskazane.

VI. Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji na skutek dokonania jednostronnej, nieprzychylnej dla skarżących oceny dowodów również należy uznać za bezzasadny. Z powyższego przepisu wynika m.in., że organ administracji ma obowiązek prawidłowo rozważyć stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy. Należy w tym miejscu stwierdzić, że organ odwoławczy rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy na podstawie całego materiału dowodowego, czego wyraz dał w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonej decyzji. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., (sygn. I OSK 2877/12) każdy wniosek strony może być załatwiony dwojako - pozytywnie dla niej, bądź nie, jednak w każdym wypadku rozstrzygniecie musi wynikać z materiału dowodowego sprawy i mieć w nim oparcie. Rozstrzygnięcie nie może pozostawiać wątpliwości co do swojej zasadności, bowiem w przypadku kontroli przez sąd administracyjny musi jasno ze sprawy wynikać, która ze stron ma rację, czy organ, czy strona z rozstrzygnięcia organu niezadowolona. Tego wymaga zarówno art. 7, jak i art. 8 k.p.a.

VII. Zarzuty naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., podniesione zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jak i w skardze na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka na okoliczność procesu rekrutacji i zatrudnienia należy uznać za nieuzasadnione. W myśl art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może nie uwzględnić złożonego przez stronę żądania przeprowadzenia dowodu m.in. w sytuacji, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. W przedmiotowej sprawie dowodami na okoliczność przebiegu rekrutacji J. L., złożonych przez nią oświadczeń przy zawieraniu umowy o pracę, a także oświadczeń i informacji przekazywanych sobie nawzajem przez pracodawcę i pracownika są pisemne oświadczenia strony i pracownika. W związku z powyższym w ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w/w dowody należało uznać za wystarczające do określenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym wniosek strony dotyczący przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność przebiegu rekrutacji nie zasługiwał na uwzględnienie.

VIII. Odnosząc się do zakwestionowanego przez stronę twierdzenia wyrażonego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, że J. L. była zatrudniona w dniu [...] stycznia 2005 r. jako osoba pełnosprawna, należy zauważyć że subiektywne przekonanie pracodawcy, że zatrudnił osobę niepełnosprawną niepoparte orzeczeniem o niepełnosprawności (co przyznaje strona w skardze) nie może zostać przyjęte przez Sąd jako argument przemawiający na korzyść skarżącej. W sytuacji niedostarczenia takiego orzeczenia, oraz na podstawie oświadczenia pracownika, że "nie posiada grupy inwalidzkiej" skarżąca powinna mieć świadomość zatrudnienia osoby nie legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności, a więc w świetle przepisów osoby pełnosprawnej. W ocenie Sądu istotny jest też fakt - w świetle wiedzy posiadanej wówczas przez skarżącą - podpisania w dniu [...] stycznia 2008 r. kolejnej umowy o pracę, tym razem na czas nieokreślony. Pracodawca miał wówczas pełną świadomość, że zatrudnia tego pracownika jako osobę sprawną i godził się z tym faktem (vide także wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., V SA/Wa 1947/13).

IX. Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.