Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 265/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 1 - 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia zwykłego "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

W dniu 15 lutego 2018 roku Organizacja A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji SKO z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2A, na działce nr 387/4 w obrębie [...].

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

W dniu 6 lipca 2015 roku Prezydent Miasta Z. obwieścił o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4, obręb [...]. Jednocześnie poinformowano strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Organizacja A wnioskiem doręczonym Prezydentowi Miasta Z. dnia 13 października 2015 roku wystąpiła o przesłanie raportu o oddziaływaniu na środowisko i jego uzupełnień w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Uruchomieniu zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4, obręb [...] przez Inwestora Zakład Robót Sanitarnych A.

W dniu 27 października 2015 roku Urząd doręczył drogą elektroniczną pismo przewodnie i dokumentację dotyczącą ww. przedsięwzięcia objętego wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku z wyłączeniem raportu OOŚ, co do którego miała być wysłana decyzja odmowna.

W dniu 10 grudnia 2015 roku organ prowadzący postępowanie umorzył je w zakresie części wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Raportu oddziaływania na środowisko w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Uruchomieniu zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów", planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce o nr 387/4 o obrębie [...].planowanego przez Inwestora Zakład Robót Sanitarnych A z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa i możliwość pogorszenia konkurencyjnej pozycji przedsiębiorstwa w efekcie ujawnienia informacji dotyczących procesu technologicznego związanego z przetwarzaniem odpadów opakowaniowych.

W dniu 7 marca 2016 roku Prezydent Miasta Z. wydał decyzję, mocą której ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów", planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce o nr 387/4 o obrębie [...]. W tym samym dniu na stronie internetowej BIP UM Z. oraz na tablicy ogłoszeń Prezydenta Miasta Z. wywieszono obwieszczenie o zakończeniu postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej. Jednocześnie zawiadomiono o możliwości zapoznania się z treścią ww. decyzji oraz dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Ł. oraz opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

W odpowiedzi na wniosek Organizacji A o udostępnienie decyzji z dnia [...], w dniu 10 marca 2016 roku Urząd Miasta Z. poinformował ww. o konieczności anonimizacji decyzji z uwagi na stosowny wniosek Inwestora na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na adres Organizacji A doręczono skan decyzji z dnia [...], z której usunięto niektóre dane.

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Z. odmówił Organizacji [...] dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn.: "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4, obręb [...].

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2016 roku Organizacja A wniosła do SKO w Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] ze względu na rażące naruszenie przepisów postępowania w zakresie udzielenia informacji publicznej oraz bezprawne pozbawienie udziału społeczeństwa w sprawie wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdy udział jest gwarantowany przez ustawę.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku Organizacji A o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...], dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4 w obrębie [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w wyniku analizy treści kwestionowanej decyzji oraz materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy w aspekcie wszystkich ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji SKO doszło do wniosku, że decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] nie jest obarczona kwalifikowanymi wadami prawnymi, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium analizując treść wniosku z dnia 1 grudnia 2016 roku oraz pisma z dnia 28 czerwca 2017 roku doszło do wniosku, że Organizacja A uważa, że do rażącego naruszenia prawa doszło wskutek nieprawidłowego informowania społeczeństwa, w tym tę Organizację, o prowadzonym postępowaniu. W trakcie postępowania, w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję, organ I instancji zamieszczał na tablicy ogłoszeń informacje, informacje o postępowaniu były także udostępniane na stronie BIP-u Urzędu Miejskiego w Z. Organizacja otrzymała także na swój wniosek kserokopię wydanej decyzji. Niektóre dane w decyzji zostały utajnione na wniosek inwestora. Zdaniem Kolegium postępowanie organu I instancji, nawet jeżeli zawierało jakieś błędy, to nie mały one charakteru rażącego i nie wpłynęły na przebieg postępowania. Zdaniem Kolegium nawet odmowa udostępnienia informacji o postępowaniu niekoniecznie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że decyzja ta została wydana w ramach właściwości organu pierwszej instancji, sprawa nie była już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, decyzja została skierowana do osób będących stronami w sprawie, decyzja była wykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołała czynu zagrożonego karą oraz decyzja nie zawierała wad powodujący ich nieważność z mocy prawa.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 1a, na działce nr 387/4 w obrębie [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO podzieliło pogląd prezentowany w decyzji I instancji. Podkreślono, że stosowne informacje były podawane publicznie poprzez obwieszczenie w BIP-ie i w Urzędzie Miasta Z. W obwieszczeniu zawarto m.in. informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości składnia uwag i wniosków wraz z podaniem terminu, w którym dokonanie tych czynności będzie skuteczne. W efekcie organ dopełnił obowiązków, o których mowa w art. 79 ust. 1 ustawy. Obwieszczenie to skierowane było więc do wszystkich podmiotów zainteresowanych rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie, w tym także do Organizacji A, która w postepowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] nie miała ani statusu strony, ani nie działała na prawach strony wynikających z art. 44 ustawy lub art. 31 par. 1 k.p.a. SKO dodało, iż w treści zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Z. z poszanowaniem regulacji z art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uwzględniono niewątpliwie ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinię PPIS w [...] oraz wyniki uzgodnienia dokonanego z RDOŚ w Ł. Decyzja zawiera wszystkie elementy z art. 82 ust. 1 ustawy a jej załącznikiem jest charakterystyka przedsięwzięcia. Wskazano, iż organ I instancji stwierdził także brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania transgranicznego oddziaływania na środowisko. Ponadto, w decyzji nie było potrzeby odnoszenia się do wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, bowiem nie wpłynęły żadne uwagi ani wnioski. W ocenie Kolegium zarówno postępowanie, w wyniku którego określono warunki planowanej inwestycji, jak też postępowanie z udziałem społeczeństwa, było przeprowadzone w taki sposób, jaki uzasadnia odmowę stwierdzenia nieważności decyzji.

Mając na uwadze zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, w szczególności dotyczące udostępnienia organizacji decyzji środowiskowej z wyłączeniem opisu technologicznego stwierdzono, iż odnoszą się one w istocie do innej decyzji, nieobjętej zakresem niniejszego postępowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Organizacja A zarzucając naruszenie:

a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] , w przypadku gdy zachodzą ustawowe przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji, a to przez naruszenie przez decyzję z [...]:

b) art. 12 i art. 18 w zw. z art. 16 pkt 7 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nieudostępnienie informacji publicznej dotyczącej stanu środowiska, której udostępnienie zainteresowanemu podmiotowi jest zagwarantowane ustawowo, co również narusza art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej i bezpodstawne utajnianie (anonimizacja.) przed Stowarzyszeniem kluczowych danych pozwalających na prawidłową ocenę wpływu inwestycji na środowisko, a przez to naruszenie art. 30 ustawy,

c) art. 33 ustawy poprzez zaniechanie Prezydenta Miasta Z. umieszczania na stronie BIP Miasta Z. kluczowych informacji o etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2A, na działce nr 387/4 w obrębie [...], m.in. brak zamieszczenia informacji o stanowiskach zajętych przez inne organy: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska czy Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz wpływających uzupełnieniach raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez co nie dopełniono ustawowych obowiązków informacyjnych, a podmioty zainteresowane sprawą zostały pozbawione możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu oraz możliwości składania uwag i wniosków do dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia (decyzji z [...]);

d) art. 7, 75 § 1, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez odstąpienie od zasady prawdy materialnej i prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez nieudostępnienie raportu oceny oddziaływania na środowisko (tj. uniemożliwienie jakiejkolwiek osobie trzeciej zapoznanie się z kluczowymi informacjami dotyczącymi przedsięwzięcia jak: rodzaje i limity ilościowe odpadów, oraz technologia ich przetwarzania) przez co podmioty zainteresowane nie były w stanie odnieść się merytorycznie do informacji jawnej, która została bezprawnie zatajona, w sytuacji gdy możliwość zapoznawania się z informacją publiczną i składania do niej uwag i wniosków jest zagwarantowana w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 roku przez co w sposób istotny dokonano obrazy literalnej wykładni ww. ustawy;

e) art. 37 ustawy poprzez nierozpatrzenie wniosków i uwag społeczeństwa, przez to naruszenie elementarnych obowiązków organu w zakresie prowadzenia postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, co skutkowało również nierzetelnym uzasadnieniem decyzji z dnia [...], która nie mogą zawierać prawdziwych informacji w kwestii stopnia, w jakim zostały wzięte pod uwagę uwagi i wnioski społeczeństwa;

f) art. 79 ustawy poprzez uniemożliwienie Organizacji A wzięcia udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] a to przez bezpodstawne nieudzielenie informacji przez Prezydenta Miasta Z. na temat przedsięwzięcia dotyczącego decyzji z dnia [...], o których udzielenie pisemnym wnioskiem wnosiła Organizacja A poprzez to zaniechanie de facto odebrano możliwość merytorycznego zajęcie stanowiska Organizacji w przedmiocie postępowania, co bezpośrednio przedłożyło się na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], który wydał decyzję środowiskową bez czynnika oceny społeczeństwa, czyli jednej z niezbędnych elementów stanowiących podstawę wydania decyzji środowiskowej.

Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...],

2) uchylenie poprzedzającej jej decyzji SKO z dnia [...],

3) stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2A, na działce nr 387/4 w obrębie [...], jako wydanej z rażącymi naruszeniami ww. przepisów powszechnie obowiązujących, których naruszenie wpłynęło na rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę z dnia 12 marca 2018 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zajętego stanowisko SKO wskazało, iż nie podziela zarzutów skargi i wnosi o przyjęcie uzasadnienia zaskarżonej decyzji ostatecznej jako części odpowiedzi na skargę. SKO dodało, iż w zaskarżonej decyzji dokonano wszechstronnej oceny pod kątem rażącego naruszenia prawa, tj. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w rezultacie uznano, iż w rzeczonej sprawie podobny przypadek nie ma miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, Sąd skargę oddala w całości lub w części.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy własną wcześniejszą decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na uruchomieniu zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów.

Wywody Sądu powinna rozpocząć uwaga, iż postępowanie nieważnościowe, prowadzone na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 K.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 K.p.a., a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA: z dnia 27 października 1995 roku, sygn. III SA 829/95; wyrok WSA w Warszawie z dnia kwietnia 2018 roku, sygn. I SA/Wa 1244/17; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 K.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 roku, sygn. III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 roku, sygn. II GSK 1617/12). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623).

Przesłanki nieważności decyzji określa art. 156 § 1 K.p.a., który – w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – wskazywał, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa..

Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 10 czerwca 1998 roku, sygn. IV SA 1290/96; z dnia 8 czerwca 1998 roku, sygn. IV SA 1490/96; z dnia 30 grudnia 1998 roku, sygn. IV SA 2319/96 i inne). Odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary, jest niedopuszczalne (por. wyrok SN z dnia 11 maja 2000 roku, sygn. III RN 62/00, OSNAPiUS 2001/4/100).

W sprawie przypomnieć należy, iż strona skarżąca – Organizacja A w motywach wniosku wskazała, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest obciążona wadą nieważności z powodów wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie.

Zarzuty strony skarżącej przedstawione w skardze, jak i wcześniejszych pismach kierowanych w toku postępowania administracyjnego, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd, po analizie zarówno treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i dokumentów załączonych do akt administracyjnych, podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowany w kwestionowanej decyzji w zakresie stwierdzenia, że przywołana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowania zasadnie oceniło decyzję Prezydenta Miasta pod kątem wystąpienia wszystkich przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 K.p.a. Następnie organ dał wyraz swoim rozważeniom w należycie sporządzonym uzasadnieniu, odnoszącym się do wszystkich zarzutów skarżących oraz kwestii istotnych w aspekcie przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko.

Przede wszystkim bez znaczenia dla oceny legalności decyzji środowiskowej, a również i zaskarżonych w niniejszym postepowaniu decyzji SKO pozostają zarzuty związane z udostępnieniem stronie skarżącej decyzji środowiskowej i raportu w zanonimizowanej stora – postaci.

Analizując poszczególne przesłanki nieważności stwierdzić trzeba, że z pewnością nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.), bowiem organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta w odniesieniu do pozostałych (niż zastrzeżone do kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska, Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, starosty bądź dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych) przedsięwzięć (art. 75 ust. 1 ustawy). A ponieważ w sprawie nie mamy do czynienia z żadną z inwestycji wymienionych w art. 75 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy, to właściwym organem do wydania decyzji jest prezydent miasta właściwy miejscowo dla nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym, czyli Prezydent Miasta Z.

Kolejną z okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest fakt wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący nie podnosili zarzutów, które można byłoby odnieść do przesłanki wydania decyzji bez podstawy prawnej Przez brak podstawy prawnej rozumie się sytuację, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej. Z całą pewnością z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Natomiast rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy niebudzące wątpliwości, stwierdzone przez organ nadzoru kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (np. wyrok NSA z dnia 9 września 1998 roku, sygn. II SA 1249/97). Podkreślić również należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.

W ocenie Sądu, decyzja środowiskowa nie narusza prawa w sposób rażący. W szczególności o takowym naruszeniu nie można mówić w kontekście zarzutu skargi stanowiącego o naruszeniu przez organ obowiązków informacyjnych. Analiza akt administracyjnych prowadzi do zgoła odmiennych wniosków, bowiem pozwala dostrzec, iż przykładowo pismo z dnia 6 lipca 2015 roku zatytułowane "Obwieszczenie – zawiadomienie o wszczęciu postępowania i wystąpieniu do organów współdziałających" zawiera wzmiankę pracownika wskazującą, że ogłoszenie umieszczono na tablicy ogłoszeń Prezydenta Miasta Z. w terminie od dnia 6 do 27 lipca 2015 roku. Podobnie obwieszczenie o zakończeniu postępowania, czyli pismo z dnia 7 marca 2016 roku zawiera adnotację o publikacji na tablicy ogłoszeń w terminie od dnia 8 do dnia 22 marca 2016 roku.

Kolejna przesłanka stwierdzenia nieważności wynika z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. i odnosi się do sytuacji kiedy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wykładnia tak sformułowanej przesłanki nie nasuwa różnorakich dywagacji interpretacyjnych.

Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie ujawnia faktu, żeby organ wydał więcej niż jedną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, stąd w sprawie nie można uznać, by decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotknięta była wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Sięgając do treści art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. należy dostrzec, że wadą nieważności dotknięta jest decyzja niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Decyzja jest niewykonalna gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie stanowią natomiast powodu niewykonalności ani przeszkody ekonomiczne ani finansowe albo też trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji. Innymi słowy, niewykonalność decyzji administracyjnej musi być rezultatem niesuwalnych przeszkód technicznych lub prawnych, nie zaś innych trudności technicznych lub ekonomicznych, choćby bardzo poważnych. Decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych (por. np. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2018 roku, sygn. II OSK 1103/17 i z dnia 14 grudnia 2017 roku, sygn. II OSK 688/16 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 roku, sygn. VII SA/Wa 682/17 i inne).

Sąd po analizie przedmiotowej sprawy podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż w sprawie nie można mówić o trwałej niewykonalności decyzji.

Kolejną podstawą uznania, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności jest określona w art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. okoliczność, że w razie wykonania decyzji wywołałaby ona czyn zagrożony karą.

W ocenie Sądu, słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Przede wszystkim decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia nie ma waloru wykonalności, nie podlega egzekucji, nie rodzi żadnych praw ani obowiązków po stronie czy to podmiotu, do którego jest skierowana, czy po stronie organu. Sama w sobie nie może zatem stać się przesłanką czynu zabronionego. Przez czyn zagrożony karą rozumie się czyny, które są zagrożone sankcją karną przewidzianą w kodeksie karnym, kodeksie karnym skarbowym, kodeksie wykroczeń i w innych przepisach pozakodeksowych, czyny zagrożone jedynie karami dyscyplinarnymi oraz delikty dyscyplinarne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie zatem uznało, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie spełniała przesłanek z art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a.

Ostatnia przesłanka stwierdzenia nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. stanowi, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności z tego powodu, że zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zacytowany przepis stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Tylko jeżeli istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa", możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Musi istnieć przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej (por. np. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2017 roku, sygn. II OSK 1294/16; z dnia 23 listopada 2016 roku, sygn. II OSK 402/15 i inne).

Zdaniem składu orzekającego, analiza stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jednoznacznie wskazuje, że w tym czasie, żaden z przepisów, dotyczących szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska, nie dawał takiej możliwości. Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela zdanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w sprawie nie występowały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.

Konkludując, Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w kontestowanych decyzjach, iż decyzja Prezydenta Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest dotknięta żadną z wad nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 K.p.a.

Rekapitulując Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.

M.K.