Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1042/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 18, par. 21
journal: Dz.U. 2003 nr 32 poz 262
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich  niezbędnego wyposażenia
article: Ip.2.5.1, Ip. 2.5.2
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. K. "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą zostać wykonane, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. K. "A" kwotę 817,- (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] nałożył na T. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "A" karę pieniężną w kwocie 5 000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz.1265 - obecnie tj. Dz.U. z 2013 r., poz.141), dalej "u.t.d.", za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (zał. nr 3 Ip. 2.5.1).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 15 listopada 2012 r. w miejscowości S miała miejsce kontrola autobusu marki MERCEDES - BENZ o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektora ITD. Pojazdem, którym kierował D. L. wykonywano regularny przewóz osób na trasie O - S. W trakcie oględzin stwierdzono, iż autobus nie odpowiada warunkom technicznym wymaganym przy wykonywaniu regularnego transportu drogowego osób. Mianowicie kierujący wyjaśnił do protokołu przesłuchania go w charakterze świadka, iż przewoźnik (pracodawca) nie wyposażył go w tablicę kierunkową. Tablica zaś w którą był wyposażony autobus nie została uznana jako właściwa tablica kierunkowa boczna. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].

Organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, a strona pismem z dnia 21.12.2012 wyjaśniła, iż kontrolowany pojazd był wyposażony w wymaganą tablicę boczną, jednakże nie była ona zamocowana z uwagi na nieumiejętność dokonania tej czynności przez kierowcę. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka D. L.

W dniu 25.01.2013 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka D. L. Mając na uwadze zeznania D. L., które organ obszernie przytoczył, organ uznał, iż naruszenie stwierdzone podczas kontroli powstało z winy przewoźnika. Wskazuje na to fakt nakazania kierującemu wykonywania przewozów autobusem, który nie został przygotowany przez przewoźnika, który:

- nie przeszkolił kierującego w zakresie montażu tablicy bocznej w tym autobusie za pomocą taśmy klejącej - zwyczajowo tablica boczna kierunkowa w pojazdach ww. przewoźnika jest montowana trwale,

- nie poinformował kierującego o miejscu przechowywania taśmy klejącej,

- nie przypomniał kierującemu o konieczności zamocowania tablicy bocznej przed rozpoczęciem wykonywania przewozu innym autobusem,

- mając świadomość, iż kierujący ma zaledwie 5 minut na zmianę pojazdu, nie dopełnił wszelkich starań aby do naruszenia nie doszło.

Zdaniem organu, każdy kierujący przed rozpoczęciem prowadzenia pojazdu winien wykonać szereg czynności, które mają gwarantować bezpieczeństwo własne oraz innych uczestników ruchu drogowego. Wskazane przez kierującego 5 minut uznano za niewystarczający czas na sprawdzenie pojazdu oraz przygotowanie się do jazdy, zwłaszcza w sytuacji kiedy kierującemu stawia się za zadanie zamocowanie tablicy bocznej kierunkowej nie dając mu lub go nie informując gdzie znajdują się stosowne go tego narzędzia.

W dniu 11.02.2013 przeprowadzono dowód z przesłuchania strony T. K. Organ uznał, iż treść zeznań T. K. są jedynie potwierdzeniem złożonych wcześniej pisemnych wyjaśnień i są dowodem na to, iż strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

Zdaniem organu, okoliczności powstania naruszenia wskazują jednoznacznie na fakt, iż naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, które spowodowała strona.

Zeznania D. L. uznano za wystarczające i niebudzące wątpliwości co do okoliczności i przyczyn powstania naruszenia.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż przewoźnik drogowy nie dopełnił swoich obowiązków, przytaczając treść art. 18b. ust. 1 pkt. 1 u.t.d., art. 18b. ust. 2 pkt 1 lit. b u.t.d., art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz stosownych przepisów rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

T. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie.

Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności art. 7, art. 8 i art. 80 K.p.a.

Zdaniem strony organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem podstawowych zasad K.p.a. oraz dokonał dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie strony organ niesłusznie przeniósł odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie na przewoźnika, to kierowca był zobligowany przed rozpoczęciem przejazdu do szeregu czynności sprawdzających. Strona podniosła, iż nie miała żadnego wpływu na działania podejmowane przez kierującego przed rozpoczęciem kursu, a zatem zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie na zasadzie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 4 pkt 22, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 b, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d., § 18 ust. 1 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., nr 32, poz. 262 ze zm., obecnie tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 951), dalej "rozporządzenie", oraz Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do:

- art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: 1) do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;

- art. 18b ust. 2 pkt 1 b u.t.d. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. używania do przewozu autobusów nie odpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym.

- § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia autobus powinien być wyposażony w: tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej;

- § 21 ust. 1 rozporządzenia autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną, przy czym autobus ten kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą -również w tylną i wewnętrzną;

- art. 4 pkt 22 lit. o u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

- art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

Za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego nakładana jest kara pieniężna w wysokości 5000 zł (Ip. 2.5.1 załącznika nr 3).

Odnośnie stwierdzonego naruszenia organ odwoławczy wskazał, że oględziny autobusu wykazały, że nie spełniał on wymogów technicznych określonych rozporządzeniem, bowiem autobus ten nie miał zamontowanej bocznej tablicy kierunkowej (dowód: materiał zdjęciowy w aktach sprawy).

Kierowca w chwili kontroli zeznał do protokołu: "(...) Przewóz w dniu dzisiejszym wykonywałem autobusem [...], ponieważ pracodawca kazał mi dziś wziąć ten autobus. Autobus nie był wyposażony w widocznym miejscu w tablicę kierunkową z boku pojazdu. Tablica ta zwykle montowana jest od wewnątrz pojazdu przy szybie. Szyba boczna ta jest oklejona reklamą".

Następnie w toku ponownego przesłuchania D. L. zeznał, że: "(...) Mój autobus, którym stale wykonuję przewozy uległ awarii (wymiana opon) wobec czego przedsiębiorca przydzielił mi inny autobus, który zwykle jeździ inny kierowca na trasie K - S. Druga tablica kierunkowa (duża wielkości tablicy przedniej) znajdowała się w pojeździe podczas kontroli z innymi tablicami przy siedzeniu kierowcy. Tablica miała napis O - S. Tablica jest przeznaczona do montażu na zewnątrz pojazdu z jego prawej strony na szybie bocznej pojazdu. Tablicę mocuje się na pomocą taśmy dwustronnej. Taśma znajdowała się w schowku w pojeździe, lecz ja o tym nie wiedziałem. Nie wiedziałem jak zamontować tablicę z boku pojazdu. Wewnątrz autobusu nie umieściłem jej przy szybie bocznej, ponieważ została ona oklejona reklamą i nie byłoby jej widać. Nie wiedziałem zresztą jak ją zamocować. W moim stałym autobusie mocuję tablicę boczną kierunkową na wieszakach, które zamocowane są na trwale. Autobus został zamieniony na jeden kurs ponieważ mój autobus został naprawiony i następne kursy wykonywałem moim autobusem na trasie K - S. W dniu kontroli zamieniono mi autobus na jeden kurs, zamiana odbyła się szybko z uwagi na obowiązujący rozkład jazdy. Autobus czekał na mnie na pętli w S. Autobus miał być przygotowany do wykonywania przewozów. Zamiana autobusu trwała około 5 minut. (...) W momencie przesiadki nikt mi nie przypomniał o konieczności zamocowania tablicy bocznej. (...)".

Strona przesłuchana w dniu 11 lutego 2013 r. zeznała: Autobus był wyposażony w tablicę boczną koło fotela kierowcy, kierowca tej tablicy nie umieścił w oknie bocznym pojazdu z nie mojej winy. W celu zamocowania tablicy bocznej w schowku była umieszczona taśma klejąca (dwustronna), jak również okno ostatnie po prawej stronie nie było oklejone i była tam możliwość umieszczenia tablicy bocznej. Nie wiem dlaczego kierowca jej nie umieścił w oknie pojazdu, ja mu tego nie zabraniałem."

W rozdziale 5 rozporządzenia w § 18 określono liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus, np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik, czy też posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego bądź tablic kierunkowych. Z tego zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać każdy autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. VI SA/Wa 1394/09 całość warunków dodatkowych (określonych w § 18 ww. rozporządzenia) składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżnienia "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus.

Organ wyjaśnił, że naruszenie wskazane pod Ip. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. stanowi o warunkach technicznych autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc o każdy warunek, jakiemu powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego.

Tym samym stan faktyczny sprawy wskazuje, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia w postaci wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Biorąc pod uwagę treść § 21 ust. 1 rozporządzenia, autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13 tj.: czołową i boczną. W tym przypadku autobus wyposażony był wyłącznie w tablicę kierunkową przednią, nie został natomiast prawidłowo wyposażony w tablicę kierunkową boczną.

Zdaniem organu wymienione warunki w § 18 i 21 rozporządzenia, jakie powinien spełniać autobus, stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus. Już samo stwierdzenie braku tablicy bocznej kierunkowej uzasadnia nałożenie przez organ kary.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie uznał, iż kontrolowany autobus nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Tablica kierunkowa boczna w chwili kontrolowanego przewozu osób nie była zamocowana.

Ponadto organ I instancji prawidłowo wskazał stronie, iż miała wpływ na stwierdzone naruszenie i brak jest możliwości zastosowania wobec niej art. 92c u.t.d., gdyż to ona, zgodnie z treścią zeznań kierującego powierzyła mu kontrolowany autobus, który miał być przygotowany do wykonywania dalszego przewozu.

W ocenie organu II instancji argumentacja strony jest niesłuszna, obciąża ją samą w zakresie stwierdzonego naruszenia. Skoro strona sama potwierdza, że kierowca miał możliwość umieszczenia tablicy kierunkowej bocznej za pomocą taśmy dwustronnej to tym samym stanowi to potwierdzenie, że to strona świadomie powierzyła kierowcy do przewozu pojazd, który nie odpowiadał wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Tablica kierunkowa boczna mocowana jest wewnątrz autobusu w miejscu przeznaczonym do jej zamocowania. W ocenie organu odwoławczego strona nie powinna była dopuścić do przejazdu kontrolowanego pojazdu.

Brak wpływu i niemożliwość przewidzenia naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. W sprawie, to strona powierzyła kierującemu autobus zastępczy, który nie został prawidłowo wyposażony w obligatoryjny warunek techniczny, co oznacza, że miała wpływ na powstałe naruszenie. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie drogowym. Powyższe potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. (OTK-A 2008/2/30, Dz.U. RP 2008/57/349), który to stwierdza, iż wskazane regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a.

T. K. wniósł na powyższą decyzję skargę zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez przyjęcie na podstawie okoliczności sprawy i przeprowadzonych dowodów, że skarżący miał wpływ na powstałe naruszenie przepisów u.t.d., a w związku z tym nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania;

2. postępowania, które miało wypływ na wynik sprawy:

- art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. przez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem podstawowych zasad, w szczególności wbrew zasadzie praworządności, jak również w sposób naruszający zaufanie uczestników do władzy publicznej,

- art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez dokonanie całkowicie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący podstaw wydanego rozstrzygnięcia a w szczególności nie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący wskazał, że organ odwoławczy w sposób całkowicie dowolny dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postępując wbrew zasadzie dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli. Organ naruszył również art. 107 § 3 K.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych i dowodów, na których oparł wydane rozstrzygnięcie, a którym odmówił wiarygodności.

Organ odwoławczy nie odniósł się również do podniesionych przez skarżącego zarzutów wskazując jedynie, że argumentacja strony przedstawiona w odwołaniu jest niesłuszna.

Skarżący podniósł, że organ uznał, iż przewoźnik miał wpływ na naruszenie, gdyż powierzył kierowcy pojazd niespełniający wymaganych warunków technicznych tj. nieposiadający tablicy bocznej kierunkowej. Podstawą do postawienia takiej tezy przez organ jest fakt, przyznania przez skarżącego, że kierowca miał możliwość umieszczenia tablicy kierunkowej bocznej w pojeździe, co oznacza, zdaniem organu, że przewoźnik w sposób świadomy powierzył kierującemu pojazd, który nie odpowiadał warunkom technicznym. Powyższa teza organu, jest chybiona i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący podkreślił, że właściwe przepisy ustawy oraz rozporządzenia wskazują, że pojazd powinien być wyposażony w tablice kierunkowe - nie określając jednak szczegółowo, czy i w jaki sposób tablice te powinny być zamontowane tj. czy mają mieć charakter stały, czy też mogą być zmieniane w ramach potrzeb przewoźnika. Oznacza to, co jest normalną praktyką, że pojazdy wykonujące przewozy, wykorzystywane są na różnych trasach, a tablice kierunkowe zmieniane są przez kierowców w zależności od wykonywanego kursu. Takie postępowanie jest zgodne z prawem, o ile pojazd na danej trasie posiada właściwe tablice kierunkowe. Takie postępowanie ma również miejsce w firmie skarżącego, gdzie kierujący pojazdami wykonując określone kursy zmieniają w zależności od kursu tablice kierunkowe.

Jak zeznał kierujący D. L., autobus posiadał tablicę boczną kierunkową, która leżała obok siedzenia kierowcy, a zatem nieuprawnione jest twierdzenie, że przewoźnik powierzył kierowcy pojazd, który nie odpowiadał warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu. Potwierdza to również fakt, iż kierujący D. L. dokonał zmiany tablicy kierunkowej przedniej, która była prawidłowa w trakcie kontroli, natomiast jak twierdzi na skutek nieumiejętności zamontowania oraz braku wystarczającego czasu nie dokonał zmiany tablicy kierunkowej bocznej.

Nie sposób jednak przyjąć, że to przewoźnik ponosi odpowiedzialność za niezamontowanie przez kierowcę tablicy kierunkowej, która znajdowała się w pojeździe. Powstałe naruszenie obciąża tylko i wyłącznie kierującego pojazdem, który pomimo ciążących na nim obowiązkach, na które zwrócił uwagę organ I instancji, wyruszył na trasę pojazdem niespełniającym wymagań technicznych. Kierowca nie jest, bowiem zwolniony z obowiązku zbadania czy pojazd, którym zamierza wyruszyć na trasę spełnia wymagania techniczne. Przyjęcie takiej tezy oznaczałby, że za każde naruszenie przepisów odpowiada przewoźnik, a kierowca nie odpowiada za nic.

Obowiązek sprawdzenia przez kierującego warunków technicznych pojazdu istnieje w każdym przypadku, przed wyruszeniem na trasę. Z wykonania tych czynności nie może zwalniać kierowcy rzekomy brak wystarczającego czasu, gdyż to na nim ciąży obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, rozumiany jako wykonywanie przewozu pojazdem spełniającym wymogi techniczne. W sytuacji, gdyby kierujący nie został wyposażony przez przewoźnika w odpowiadający warunkom technicznym pojazd powinien odmówić wyruszenia na trasę takim pojazdem, lub też poinformować przewoźnika o konieczności przygotowania pojazdu i dodatkowym czasie koniecznym do wykonania niezbędnych czynności. W sprawie kierujący nie skontaktował się z przewoźnikiem i nie zgłosił mu żadnych problemów, a jednocześnie wyjechał na trasę, zmieniając jedynie tablicę kierunkową przednią.

Argument wskazujący na brak czasu kierowcy do zamontowania tablicy jest również chybiony, z uwagi na fakt, że kontrola miała miejsce w trakcie kursu powrotnego - kierowca najpierw wykonał kurs na trasie S - O, tak więc kierujący mógł zamontować tablicę boczną w trakcie postoju w miejscowości O przed wyruszeniem w kurs powrotny, czego jednak nie uczynił.

Mając na uwadze powyższe, organ nieprawidłowo uznał, że w sprawie nie zachodzą w stosunku do przewoźnika zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, które pozwalałyby zastosować art. 92c u.t.d. Jak sam organ stwierdził, zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia to takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie i których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania. Takim zjawiskiem jest bez wątpienia awaria autobusu, która stała się bezpośrednią przyczyną powierzenia kierującemu innego pojazdu do wykonania przewozu.

Przedsiębiorstwo skarżącego zgodnie ze wskazanym przez organ wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego jest dobrze zorganizowane, a transport prowadzony jest w sposób bezpieczny bez zagrożenia życia i zdrowia, gdyż w obliczu awarii jednego z pojazdów, przewoźnik przekazał kierującemu inny pojazd spełniający ustawowe wymagania techniczne - w szczególności wyposażony we właściwe tablice kierunkowe. Do zadań kierującego należało jedynie dokonanie zmiany tablic kierunkowych, w które pojazd był wyposażony, co należy do normalnych zadań kierowców. Nie sposób, bowiem założyć, iż w każdym przypadku zmiany trasy przewozu w danym dniu, przewoźnik będzie dokonywał zmiany tablic kierunkowych i przekazywał pojazd kierowcy. Kierowca doskonale zdawał sobie sprawę z konieczności zmiany tablic kierunkowych, gdyż sam dokonał zmiany tablicy przedniej. Skarżący nie miał, zatem żadnego wypływu na to, że kierujący dokonał zmiany tylko tej tablicy, co w trakcie kontroli pierwotnie uzasadniał brakiem tablicy bocznej, a później zmieniając wyjaśnienia i przyznając, że tablica była w pojeździe tylko nie umiał jej zamontować. Przewoźnik nie miał również wpływu na czas, jakim będzie dysponował kierowca przy zmianie pojazdu, gdyż nie mógł z góry przewidzieć, kiedy zdarzy się awaria i w jaki sposób wpłynie to na organizację przewozów w danym dniu, co jednak w żadnym stopniu nie uzasadnia nieprawidłowego postępowania kierowcy.

Wobec powyższego bezspornym jest, że stanowisko przewoźnika, nie jest tylko kwestionowaniem swojej odpowiedzialności, ale skarżący faktycznie nie miał wpływu na zdarzenia i okoliczności, które doprowadziły do naruszenia przepisów u.t.d. Organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, w sposób całkowicie dowolny dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego uznając, że winę za naruszenie przepisów ustawy ponosi przewoźnik w sytuacji, gdy stoi to w jawnej sprzeczności z wnioskami, jakie wynikają z zeznań D. L. i T. K.

Skarżący zarzucił organom prowadzenie postępowania w sposób naruszający podstawowe zasady postępowania administracyjnego, obszernie uzasadniając podniesione zarzuty.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Decyzje zostały uchylone nie w wyniku uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzją ja poprzedzająca zostały wydane - w ocenie Sądu - z naruszeniem prawa materialnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Istotna w sprawie kwestia dotyczy okoliczności, jak zakwalifikować brak tablicy kierunkowej na autobusie wykonującym regularny przewóz osób.

Według organu I instancji autobus nie odpowiadał warunkom technicznym wymaganym przy wykonywaniu regularnego transportu drogowego osób, ponieważ wprawdzie kontrolowany pojazd był wyposażony w wymaganą tablicę boczną, jednakże nie była ona zamocowana, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń, które spowodowała strona nie dopełniając swoich obowiązków jako przewoźnik.

Z kolei zdaniem organu odwoławczego brak tablicy oznacza, iż autobus nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym, ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego.

Niewątpliwie terminologia, którą posługuje się obowiązująca regulacja prawna nie jest zbyt precyzyjna.

Przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zamieszczone są w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co pozwala twierdzić, iż wyposażenie to niejako część warunków technicznych. Sam tytuł rozporządzenia - w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia" pozwala twierdzić, iż należy rozgraniczać "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. I właśnie przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia dotyczące tablic kierunkowych stwierdzają wyraźnie, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe, a zatem należą one do wyposażenia pojazdu, a nie stanowią elementu warunków technicznych pojazdu.

W orzecznictwie Sądów administracyjnych istnieje rozbieżność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 1 marca 2010 r. (VI SA/Wa 2132/09) sformułował tezę, iż zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. posiadanie tablic kierunkowych: czołowej i bocznej należy do warunków technicznych autobusu. Z tego wynika, że wykonywanie regularnego transportu publicznego autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej kwalifikuje się jako wykonywanie transportu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla regularnego przewozu osób (Lex nr 607007).

Odmienne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 628/10). Podkreślając, że zarówno art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jak również regulacje rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r., a także przepis art. 66 prawa o ruchu drogowym, nie precyzują czym są "warunki techniczne" autobusu wymagane dla danego rodzaju przewozu osób, Sąd stwierdził, iż należy przyjąć, że termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych. Natomiast termin ten nie dotyczy jego dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne (niebędące częściami składowymi pojazdu), a przez to nie rzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. W konkluzji Sąd stwierdził, iż nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu w drodze wykładni celowościowej albo funkcjonalnej (Lex nr 675914).

Opowiadając się za wykładnią wyrażoną w pierwszym z przytoczonych orzeczeń, organ odwoławczy stwierdza w uzasadnieniu decyzji, że: "Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżnienia "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej tj. w § 18 rozdziału 5 "warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełnić autobus".

Powyższa konstatacja zawiera dwa błędy.

Po pierwsze, nie jest uprawnione stwierdzenie, że ustawodawca w jednej jednostce redakcyjnej tj. w § 18 rozdziału 5 umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełnić autobus. Rozdział 5 rozporządzenia zatytułowany "warunki dodatkowe dla autobusu" zawiera więcej niż jedną jednostkę redakcyjną, albowiem składa się z sześciu paragrafów (§ 17-22). Niektóre z tych paragrafów określają jak "autobus powinien być wyposażony" (§ 18 oraz § 21), niektóre zaś określają, jak powinien być autobus "zbudowany" (§ 22 rozporządzenia).

Po drugie i bardziej istotne, nie jest uprawnione stwierdzenie, że ustawodawca nie czyni rozróżnienia między "warunkami technicznymi" a "wyposażeniem" autobusu. Organ odwoławczy nie dostrzegł, że norma prawna określająca rodzaj naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób oraz wysokości kary pieniężnej wymierzanej za to naruszenie uregulowane zostały w załącznikach do u.t.d., stanowiących integralną część ustawy. W załączniku nr 3 wyszczególniającym m.in. naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób, pod liczbą porządkową 2.5 ustawodawca wymienia:

Wykonywanie przewozu autobusem, który:

2.5.1. - nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, za co przewidziano karę 5000 zł;

2.5.2. - nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, za co przewidziano karę 2000 zł.

A zatem w przepisie będącym bezpośrednią podstawą wymierzenia kary pieniężnej ustawodawca czyni rozróżnienie pomiędzy "warunkami technicznymi", a "wyposażeniem i oznakowaniem" autobusu. Przy takim rozróżnieniu zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia logiczna nakazuje uznać, iż tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych.

Reasumując zdaniem Sądu, z uwagi na brak precyzji przepisów § 18 oraz § 21 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dotyczących stwierdzenia, czy tablice kierunkowe należą do wyposażenia pojazdu, czy stanowią element warunków technicznych pojazdu, należy odwołać się do załączników do u.t.d., które stanowią integralną część tej ustawy. W załączniku nr 3 ustawodawca czyni rozróżnienie pomiędzy "warunkami technicznymi", a "wyposażeniem i oznakowaniem" autobusu. Przy takim rozróżnieniu zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia logiczna nakazuje uznać, iż tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych. Takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 754/12 (LEX nr 1334215), które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku - art. 152 P.p.s.a. oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego - art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Do kosztów zaliczono wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru – radcy prawnego w wysokości 600 zł - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.