Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 812/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 130 a ust. 6 i 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 123 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. w Dz.U. z 2000 roku, nr 90, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz.U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954 z późniejszymi zmianami) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 50, poz. 449, utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] roku, nr [...], w sprawie przyznania A. M. zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór samochodu osobowego marki " [...]" nr rejestracyjny [...] w łącznej kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w pierwszej kolejności przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny. Wynikało z niego zaś, że pismem z dnia [...] 2006 roku Komenda Powiatowa Policji w Ż. wydała dyspozycję usunięcia z drogi samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z powodu braku ubezpieczenia OC. Adresatem dyspozycji była firma A.M.– Pomoc Drogowa w Ż.– prowadząca parking strzeżony.

W dniu [...] 2006 roku KPP w Ż. poinformowała właściciela pojazdu (G. P.) o usunięciu samochodu z drogi i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym. Pismo to wraz ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru Komendant Policji w Ż. przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2007 roku.

[...] 2007 roku A. M. zawiadomił właściwy miejscowo Urząd Skarbowy w Ż. o nieodebraniu samochodu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy – prawo o ruchu drogowym (zwanej dalej także U.p.r.d.), wnioskując jednocześnie o wszczęcie postępowania w sprawie przejęcia w/w pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przejęcia przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...], doręczoną stronie [...] roku, organ ten orzekł o przejęciu w/w samochodu na rzecz Skarbu Państwa.

Po sprzedaży egzekucyjnej tego samochodu ([...] 2007 roku), postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. przyznał A.M. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za przechowywanie przejętego na rzecz Skarbu Państwa samochodu w okresie od [...] roku do [...] 2007 roku w łącznej kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu postanowienia organ likwidacyjny wskazał, iż przy określaniu wartości wynagrodzenia za dozór uwzględnił on zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowywaniu.

Podniósł również, że pozyskał on informacje w sprawie wysokości stawek za dzień parkowania na parkingach wyznaczonych na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (w B. – [...] złotych za dobę, a w C. – [...] złotych za dobę). Stwierdził także, iż w dniu [...] 2004 roku wynegocjowano z A. M. stawkę w wysokości [...] złotych brutto za dobę parkowania pojazdu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. M. zarzucił, iż organ likwidacyjny rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] 2002 roku, nr [...] i to również za okres od [...] 2006 roku (od dnia przyjęcia samochodu na parking) do [...] 2007 roku (do dnia dostarczenia dokumentacji z Komendy Policji do organu likwidacyjnego).

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy – prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia. Zgodnie z art. 130a ust. 10 tej ustawy pojazd usunięty z drogi w trybie ust. 1 lub 2 tegoż przepisu i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 16 października 2007 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U., z 2007 roku, nr 191, poz. 1377) o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie fakt przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, które następuje z mocy prawa. Zdanie drugie tego przepisu stanowi zaś, że przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela samochodu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Z kolei zgodnie z § 6 rozporządzenia RM z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 50, poz. 449, zwanej dalej także U.p.e.a.) do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100 – 103 ustawy egzekucyjnej. W myśl art. 102 § 2 tej ustawy organ likwidacyjny winien przyznać, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. przyznał zaskarżonym postanowieniem dozorcy (A.M.) zwrot koniecznych wydatków związanych z pełnieniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór od dnia [...] 2007 roku (tj. od dnia przekazania przez Policję wymaganych dokumentów) do dnia [...] 2007 roku (tj. dnia sprzedaży pojazdu w drodze licytacji publicznej). W tym okresie bowiem w/w samochód znajdował się w wyłącznej dyspozycji organu likwidacyjnego i organ ten obowiązany był do pokrycia kosztów jego przechowywania. Podniósł, iż w obowiązującym stanie prawnym, uzasadnione jest przyjęcie, iż od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszt parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycje jego usunięcia. Organ likwidacyjny obowiązany jest zaś do przyznania dozorcy, na jego wniosek, zwrotu koniecznych wydatków związanych z pełnieniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór wyłącznie od momentu, w którym otrzymał on od organu, który wydal dyspozycję usunięcia pojazdu wymagane prawem dokumenty, do dnia jego sprzedaży.

Odnosząc się do kwestii wysokości zastosowanej stawki za dobę w kwocie [...] złotych brutto organ odwoławczy stwierdził, że stawka ta została wynegocjowana ze skarżącym (protokół z dnia [...] 2004 roku), a ponadto nie odbiega ona od stawek przeciętnie stosowanych przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie. Podkreślił również, że wysokość opłat za przechowywanie pojazdu uchwalona przez Radę Powiatu nie jest wiążąca dla organu likwidacyjnego. Stawki te dotyczą tylko tych osób, które winny odebrać pojazd z parkingu w terminie 6 miesięcy od dnia jego zwiezienia na parking, o czym stanowi art. 130a ust. 6 i 7 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nie może ich zatem stosować Skarb Państwa za parkowanie pojazdu.

Postanowienie to A. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu wynagrodzenia na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] roku za okres od [...] roku do [...] roku.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – prawo o ruchu drogowym, wyłączną kompetencję do ustalania opłat za przechowanie pojazdu posiada Rada Powiatu w Ż.. Wskazał ponadto, że należy mu się wynagrodzenie za okres od [...] 2006 roku, tj. od dnia przyjęcia samochodu na parking.

Skarżący domagał się wypłacenia mu łącznego wynagrodzenia w kwocie [...] złotych, w tym należności za pierwszą dobę w kwocie [...] złotych brutto oraz [...] złotych za 494 dni przechowywania samochodu według stawki dziennej – [...] złotych brutto, a ponadto opłaty za załadunek i rozładunek w wysokości [...] złotych oraz [...] złotych za holowanie.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 września 2008 r., w sprawie sygn. akt I SA/GL 203/08, oddalił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych stając na stanowisku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania podatkowego, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że poza sporem jest, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organów administracyjnych w niniejszej sprawie stanowi art. 102 § 2 U.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ani jednak ten przepis, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu odwoławczego, że opłaty za parkowanie, jakie ustala Rada Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu, z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a U.p.r.d. W rozpatrywanej sprawie organ administracji, przy ustalaniu w trybie powołanego art. 102 § 2 U.p.e.a. wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór wziął pod uwagę zarówno wysokość stawki wynegocjowanej ze skarżącym (protokół z dnia 27 września 2004 roku – k: 1 akt administracyjnych) jak i stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie. Tak więc, jeśli organ administracyjny uznał, że stawka ustalona w powyższy sposób odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, to nie ma podstaw do żądania zastosowania wyłącznie stawki opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, tym bardziej, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że tak wyliczona stawka opłat za parkowanie odbiega od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu.

Sąd uznał za bezzasadny zarzut dotyczący odmowy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych z parkowaniem pojazdu od dnia przejęcia tego samochodu na parking strzeżony. Skarżący w rozpatrywanej sprawie podważał ustalony przez organy administracji moment, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie cyt. art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa.

Tymczasem ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak, więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Zatem terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6 – miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu.

Końcowo Sąd orzekający podał, że organ odwoławczy zasadnie wskazał, iż od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszt parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycje jego usunięcia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A.M. zaskarżył je skargą kasacyjną w całości zarzucając kwestionowanemu wyrokowi:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej także p.p.s.a.) poprzez niewskazanie podstawy prawnej nieuwzględnienia zarzutu błędnej wykładni art. 130a ust. 6 U.p.r.d., a jedynie wskazanie, iż nie ma on w przedmiotowej sprawie zastosowania,

2) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię treści art. 130a ust. 6 U.p.r.d. poprzez przyjęcie, że Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przysługuje prawo do ustalania wynagrodzenia dla Skarżącego za czynności przechowywania i dozoru pojazdu, bez uwzględnienia treści uchwały Rady Powiatu określającej stawki za parkowanie usuniętych pojazdów.

3) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) w sprawie usuwania pojazdów – poprzez przyjęcie, iż koszty dozoru nad pojazdem usuniętym w trybie art. 130a ust. 1 i 2 U.p.r.d., który z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia stał się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, Skarb Państwa winien ponosić dopiero od momentu przekazania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wymaganych prawem dokumentów przez organ wydający dyspozycję usunięcia pojazdu.

4) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 102 § 2 U.p.e.a. oraz niezastosowanie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. polegające na uznaniu, iż organ likwidacyjny, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. ma prawo ustalania przysługującego skarżącemu wynagrodzenia bez uwzględnienia stawek określonych uchwałą Rady Powiatu w Ż. z dnia [...] 2002 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że decydowanie o wysokości opłat za parkowanie i holowanie pojazdu leży w gestii organów samorządu, co jest zgodne z jego istotą i rolą i co potwierdza m.in. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1336/05 (Lex nr 213665). Co ważne, z treści ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika, jak stwierdził Sąd I instancji, iż uchwałami jednostki samorządu terytorialnego nie jest związany Skarb Państwa. Oznacza to, że błędne jest różnicowanie sytuacji prawnej właścicieli tego samego pojazdu przechowywanego przez skarżącego w tych samych warunkach na tych samych zasadach, gdyż nowy właściciel (Skarb Państwa) wstępuje w stosunek administracyjny, jaki wiązał dotychczasowego właściciela pojazdu. W konsekwencji błędne jest ustalanie wysokości stawki opłaty za parking strzeżony w oparciu o stawki parkingów znajdujących się w okolicy.

Dalej strona skarżąca wyjaśniła, iż jeżeli uznać za słuszne stanowisko, iż terminem początkowym ponoszenia kosztów jest dopiero dzień, w którym upływa 6 – miesięczny termin liczony od daty usunięcia pojazdu, to skarżącemu należy się zapłata kosztów parkowania za okres od dnia [...] 2007 r., kiedy to skarżący powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. o upływie przedmiotowego terminu do dnia [...] 2007 r.

Z powyższych względów organy przyznały skarżącemu błędnie odszkodowanie od [...] 2007 r. do dnia [...] 2007 r.

Zdaniem skarżącego uzasadnienie kwestionowanego orzeczenie nie spełniało wymogów art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie zawierało podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Nie pozwalało bowiem skarżącemu na analizę, wykładnia jakich przepisów i ich subsumcja doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do przyjęcia, iż opłaty za parkowanie uchwalone przez Radę Powiatu w Ż. odnoszą się do właścicieli pojazdów innych niż Skarb Państwa.

Wyrokiem dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 296/09 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd kasacyjny wskazał, iż wniesiona przez podatników skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

W szczególności za trafny NSA uznał zaprezentowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego tj.: art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) polegający na błędnej wykładni tych przepisów. Zdaniem Sądu kasacyjnego skarżący słusznie podważył stanowisko zaprezentowane przez Sąd orzekający w I instancji dotyczące momentu, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie cyt. art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa. Sąd ten bowiem przyznał, że obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje z dniem przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Równocześnie zastrzegł jednak, że od momentu przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, do dnia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego, koszty parkowania winny obciążać organ, który wydał dyspozycję jego usunięcia.

Pogląd ten został przez NSA uznany za błędny. Zgodnie z powołanym art. 130 ust. 10 U.p.r.d., pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) jest mowa, że o "przyjęciu" na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa) orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego, co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów U.p.r.d. nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i został wyrażony m.in. w sprawach oznaczonych sygnaturami I OSK 1765/06, I OSK 1399/08 i, OSK 924/07, I OSK 1767/06.

Zdaniem Sądu kasacyjnego, początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winna być data, w której upłynął 6 – miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 U.p.r.d., bez żadnych wyjątków. Kwestia przekazania przez organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, wymaganych prawem dokumentów naczelnikowi właściwego miejscowo urzędu skarbowego ma znaczenie jedynie techniczne i pozostaje bez wpływu na to, kto jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów i na podział czasowy takiej odpowiedzialności. Co istotne, nie została wskazana w sprawie normatywna podstawa podziału czasowego odpowiedzialności pomiędzy naczelnikiem urzędu skarbowego a Policją, brak jest też normatywnej podstawy aby taki podział wiązać z przekazaniem dokumentów pomiędzy organami państwa.

Jednocześnie NSA stwierdził, iż (wbrew twierdzeniu skarżącego) nie można przyznać takiego wynagrodzenia za okres dozoru sprzed przejęcia samochodu przez Skarb Państwa na własność.

Za błędny także Sąd kasacyjny uznał zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 U.p.r.d. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenia § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 102 § 2 U.p.e.a. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjnie powinny być stawki przyjęte przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 U.p.r.d. Stawki ustalane tą uchwałą dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 U.p.r.d. (art. 130a ust. 6 w zw. z ust. 5c U.p.r.d.).

NSA podkreślił w tej kwestii, iż na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rozciągniecie stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 102 § 2 U.p.e.a., organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu – w tym przypadku pojazdu marki [...]. Co istotne, art. 102 § 2 U.p.e.a. nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorem rzeczy danego rodzaju tylko chodzi o konkretne, konieczne wydatki poniesione na dozór danego pojazdu. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie odsyła także do innych regulacji.

Skoro więc przyznanie należności odbywa się na podstawie art. 102 § 2 U.p.e.a., przy czym przepis ten uprawnia właściwy organ do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru na wniosek dozorcy pozostawiając kwestię ustalania wysokości tych wydatków w gestii organu to w przedmiotowej sprawie NSA nie znalazł podstaw do kwestionowania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r. nr w sprawie przyznania A. M. zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w części dotyczącej przyjętej przez organ stawki.

Sad kasacyjny dodał, że sposób ustalania tych wydatków nie budził wątpliwości zwłaszcza dlatego, że w jego trakcie wzięto pod uwagę ustalenia poczynione w porozumieniu z samym skarżącym a mające odzwierciedlenie w protokole z dnia [...] 2004 r., a także dlatego, że uwzględniono stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące parkingi strzeżone na tym terenie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pozostałym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiadało wymaganiom uzasadnienia, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku z przyczyn wskazanych powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał przedmiotową sprawę ponownie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało uznać za uzasadnioną.

Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę aktów organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, o którym jest w mowa w/w artykule.

W tym miejscu wypada podkreślić, że Sąd, któremu sprawa została przekazana po uchyleniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny NSA, musi uwzględnić treść art. 190 p.p.s.a., który przesądza o związaniu Sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dotyczy to zarówno wykładni prawa materialnego jak i procesowego. Powyższe oznacza, że Sąd rozpoznając tę sprawę po raz kolejny jest związany orzeczeniem NSA z uwagi na treść art. 190 i art. 170 p.p.s.a.. Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 cyt. ustawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. (por. wyrok NSA W-wa z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1117/05 LEX nr 238489).

To z kolei oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 powołanej ustawy.

Przenosząc przedstawione wyżej rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż ocena legalności zaskarżonego aktu musi być dokonana w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.

Jakkolwiek NSA uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2008 r., w sprawie sygn. akt I SA/GL 203/08 w całości, to jednak z uzasadnienia orzeczenia wynika, że Sąd kasacyjny stwierdził jedynie naruszenie prawa materialnego tj.: art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133) polegający na błędnej wykładni tych przepisów.

Sąd wskazał jednoznacznie, iż zgodnie z art. 130 ust. 10 U.p.r.d., pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) jest mowa, że o "przyjęciu" na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa) ale w świetle postanowień przepisów U.p.r.d. nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i został wyrażony m.in. w sprawach oznaczonych sygnaturami I OSK 1765/06, I OSK 1399/08 i, OSK 924/07, I OSK 1767/06.

Jak z tego wynika, początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru za pojazd winna być data, w której upłynął 6 – miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 U.p.r.d., a nie data 23 sierpnia 2007 roku, jak błędnie przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu. W konsekwencji okres, za który przyznano A. M. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za przechowywanie przejętego na rzecz Skarbu Państwa samochodu został ustalony nieprawidłowo.

W pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż organy podatkowe winny rozpoznać sprawę powtórnie, uwzględnić przedstawioną ocenę prawną i dokonać prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego - art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 U.p.r.d. i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.