Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 291/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 703
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Spółki [A] w S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu wspólnoty gruntowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Spółka "A" w S. zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o zatwierdzenie, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, znowelizowanego Statutu Spółki.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 703) odmówił zatwierdzenia znowelizowanego Statutu Spółki "A" w S., uchwalonego na Ogólnym Zebraniu Członków Spółki "A" w S. w dniu [...] r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do wniosku o zatwierdzenie Statutu dołączono uchwałę Ogólnego Zgromadzenia Członków Spółki, protokół tego zebrania oraz Statut Spółki w trzech egzemplarzach, w tym jeden egzemplarz z naniesionymi zmianami.

Następnie przytoczył treść art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wskazując, iż żaden z trzech dołączonych do wniosku egzemplarzy statutu nie nosi znamion załącznika do uchwały z dnia [...] r. Następnie Starosta dokonał dokładnej analizy treści dołączonego statutu wskazując na braki, niedokładności i niejasności przyjętych w nim zapisów. Wśród zastrzeżeń podniesiono m.in. iż brak jednoznacznego określenia sposobu wyboru Zarządu mimo, że statut winien określać organy spółki oraz sposób ich powoływania.

Dalej Starosta stwierdził, że dokładną treść statutu wspólnoty gruntowej determinują przepisy zarządzenia Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 29 kwietnia 1964 r, w sprawie wzoru statutu dla spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej (M.P. z 1964 r., poz. 145), obowiązującego na podstawie art. 78 w związku z art. 11 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw.

W związku z powyższym przy nowelizacji aktualnego statutu poza przestrzeganiem art. 17 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, właściwym jest doprowadzenie jego zapisów do zgodności ze wzorem w wymienionym akcie. W przedłożonym do zatwierdzenia statucie stwierdzono szereg uchybień. Uchybienia te organ dokładnie wymienił i omówił, w jaki sposób powinny być one uzupełnione. W opinii organu, zmiany wprowadzone w Statucie Spółki powinny uwzględniać zarówno przepisy art. 17 ustawy, jak również przepisy wymienionego wcześniej zarządzenia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, statut spółki jak i jego zmiany wymagają zatwierdzenia przez właściwy organ. Podstawę decyzji wyrażającej taką zgodę stanowi uchwała podjęta przez daną wspólnotę gruntową. Uchwała taka powinna stanowić potwierdzenie przyjęcia statutu spółki, bądź przyjęcia konkretnych zmian w statucie w wyniku głosowania, zapisanego w protokole zebrania. Organ podkreślił, że prawidłowo podjęta uchwała powinna w tym zakresie dokładnie wskazywać jakie zmiany do obowiązującego statutu zostały wniesione i uchwalone. Natomiast sporządzenie jednolitego tekstu statutu obowiązującego po wprowadzonych zmianach jest czynnością materialno- techniczną i nie wymaga zatwierdzenia uchwałą Ogólnego Zebrania Członków Spółki. Przyjęta uchwała nie konkretyzuje w jakim zakresie zmiany następują, a dołączony jeden egzemplarz statutu z naniesionymi w kolorze czerwonym zmianami nie nosi znamion załącznika do przedłożonej uchwały. W tym zakresie organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 15 września 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 547/14.

W świetle powyższego organ odmówił zatwierdzenia znowelizowanego Statutu Spółki.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka "A" w S. podniosła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. W ocenie Spółki, wszystkie wymienione w ustawie elementy statutu znajdują się zarówno w dotychczas obowiązującym statucie, jak i w statucie zmienionym przedstawionym do zatwierdzenia. Podkreślono, że ustawodawca określił jedynie sprawy, jakie powinny być uregulowane w statucie, nie określił zaś sposobu ich regulacji, pozostawiając formę oraz sposoby uregulowania poszczególnych kwestii organom statutowym spółki. Zdaniem skarżącej Spółki, pomimo iż w art. 15 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zmienionym nieaktualną ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw, ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia wzoru statutu spółki, to delegacja ta nie została do chwili obecnej wykonana. Przywoływanie archaicznego zarządzenia Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa nie jest trafne, gdyż nie jest ono źródłem prawa i nie może stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych czy innych podmiotów. Wskazany w tym zarządzeniu statut nie jest zgodny z aktualnym brzmieniem ustawy oraz z prawem powszechnie obowiązującym. Na potwierdzenie swego stanowiska Spółka odwołała się do literatury - artykułu Marcina Batora "Wzór statutu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej", podsumowując, iż w jego świetle wzór statutu nie jest wiążący dla ogólnego zebrania członków spółki

Dalej Spółka podkreśliła, iż organ przeoczył, że przedmiotem postępowania jest częściowa zmiana statutu, czyli nie podlegają zakwestionowaniu zapisy nie ulegające zmianie, gdyż niedopuszczalne jest kwestionowanie prawomocnych ustaleń poprzedników prawnych starosty.

Skarżąca Spółka poddała także w wątpliwość właściwość wskazanego w pouczeniu kwestionowanej decyzji organu odwoławczego - czyli Wojewody Śląskiego. Wyjaśniła, że dotychczas organem odwoławczym było samorządowe kolegium odwoławcze, co potwierdzono wielokrotnie w dotychczasowym postępowaniu zakończonym m.in. wyrokami sądu administracyjnego.

Następnie Spółka odniosła się bardzo szczegółowo do postawionych w decyzji zarzutów dotyczących zapisów niezgodnych, w ocenie organu, z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Spółki nie nastąpiło w żadnym przypadku naruszenie prawa. Podsumowując Spółka podkreśliła, że kwestie dotyczące uchwalenia statutu nie zostały uregulowane w żadnym akcie prawnym. Nie istnieje zatem żadna przyjęta procedura uchwalania statutu lub jego zmian. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby Ogólne Zgromadzenie Członków Spółki zatwierdziło tekst jednolity Statutu, jako jego zmiany. W tym miejscu Spółka odwołała się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartego w decyzji z dnia [...] r., które przyjęło za dopuszczalne zastąpienie dotychczasowego Statutu nowym Statutem, nazwanym jednolity tekst Statutu, za zmianę Statutu.

W ocenie Spółki, odmowa zatwierdzenia przedstawionego Statutu nie ma zatem umocowania w prawie.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu braku właściwości rzeczowej wojewody do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, uznając go za bezzasadny. Wskazując na przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 127 § 2 i art. 17) stwierdził, iż przepisem szczególnym do tego ostatniego przepisu jest art. 8m ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zgodnie z którym "w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do starosty jest wojewoda". Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 ustawy "statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji". Wyjaśnił też Wojewoda, że w wyniku zmiany ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (ustawą z dnia 10 lipca 2015 r.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. dotychczasowe samorządowe kolegia odwoławcze nie są już właściwym organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących zatwierdzenia statutu spółek.

Przechodząc do analizy pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem kontroli w pierwszej kolejności powinna być formalna poprawność podjętej przez Ogólne Zgromadzenie Członków Spółki uchwały, w szczególności poprzez zbadanie poprawności zwołania i procedowania tego zgromadzenia. Dopiero po stwierdzeniu, iż spełnione zostały wymogi formalne warunkujące prawidłowe zebranie Ogólnego Zgromadzenia Członków Spółki w I i w II terminie oraz przystąpienie do głosowania, możliwa jest ocenia merytoryczna podjętej uchwały.

Dokonując badania w tym kierunku, organ odwoławczy stwierdził, iż tak decyzja Starosty [...] jak i zgromadzona w sprawie dokumentacja nie pozwala na zajęcie stanowiska w tej kwestii. Organ pierwszej instancji nie zbadał czynności zarządu Spółki "A" w S. warunkujących prawidłowe zebranie Ogólnego Zgromadzenia Członków Spółki w I i w II terminie oraz przystąpienie do głosowania. W aktach sprawy brak jest aktualnej w dacie zebrania listy członków Spółki oraz dowodów pozwalających na ocenę, czy wszyscy członkowie Spółki zostali prawidłowo powiadomieni o ogólnym zebraniu członków Spółki, które odbyło się w dniu [...] r. Starosta [...] nie przeprowadził w tym kierunku jakichkolwiek czynności wyjaśniających. Zgodnie z § 7 pkt 2 Statutu "członkowie Spółki mają prawo brać udział w obradach ogólnych zebrań członków Spółki....", a stąd aby z tego prawa skorzystać, powinni być w prawidłowy sposób powiadomieni zarówno o terminie zebrania, jak i o treści uchwał, które na tym zebraniu mają być podjęte.

Wojewoda stwierdzając brak możliwości uzupełnienia przedstawionych akt administracyjnych bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, stwierdził zasadność uchylenia kwestionowanej decyzji Starosty [...] i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W jego ocenie, w toku ponownego postępowania organ winien dokonać pogłębionej analizy formalnej poprawności uchwały podjętej przez Ogólne Zgromadzenie Członków Spółki "A" w S. W szczególności winien wezwać Spółkę do przedstawienia aktualnej listy członków oraz dowodów pozwalających na ocenę czy wszyscy członkowie Spółki zostali prawidłowo powiadomieni o ogólnym przedmiotowym ogólnym zebraniu.

Na marginesie organ odwoławczy podniósł kwestię jednoznacznego ustalenia treści § 11 ust. 4 Statutu Spółki, a to wobec różnego brzmienia tego przepisu w aktach przekazanych do organu i opublikowanych na stronie internetowej Spółki.

Reasumując organ stwierdził, że wobec niezbadania przez Starostę [...] formalnej poprawności uchwały podjętej przez Ogólne Zgromadzenie Członków Spółki w dniu [...] r. przedwczesna byłaby ocena merytoryczna tej uchwały.

Jednakże wskutek skargi Spółki "A" prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 402/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że Wojewoda jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty. Nie ma racji strona skarżąca, iż umiejscowienie art. 8m ustawy świadczy, iż wymieniony w nim wojewoda jest właściwy tylko w sprawach regulowanym w tym przepisie. Przepis art. 8m znajduje się w rozdziale I Przepisy ogólne i stosowany jest we wszystkich sprawach regulowanych niniejszą ustawą.

Jednakże nie podzielono stanowiska organu odwoławczego co do konieczności zbadania poprawności zwołania i procedowania zgromadzenia. W wyniku nowelizacji ustawy i dodania art. 19a, przewidującego możliwość wniesienia do sądu powództwa o uchylenie uchwały spółki przez członków, których bezzasadnie nie dopuszczono do udziału w ogólnym zebraniu członków lub członków spółki, którzy nie byli obecni na ogólnym zebraniu członków, jedynie w przypadku wadliwego zwołania ogólnego zebrania członków lub też podjęcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad. Wprowadzenie tej regulacji do ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przeniosło postępowanie w zakresie badania formalnej poprawności zwołania ogólnego zebrania członków do sądu powszechnego i to w zakresie wynikającym z konkretnie złożonego powództwa. Zatem w tym zakresie kwestie te wyłączone zostały z zakresu kompetencji organów administracji publicznej, pozostawiając w zakresie ich kompetencji - możliwość merytorycznej oceny podjętej uchwały w sprawie zatwierdzenia przyjętego statutu w ramach sprawowanego nadzoru administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe zmiany stanu prawnego, Sąd uznał decyzję organu odwoławczego za naruszającą obecnie obowiązujące przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Sąd polecił, aby w ponownym postępowaniu organ odwoławczy rozpatrzył sprawę merytorycznie, ustosunkowując się do zarzutów odwołania. Mając na uwadze, że przedłożona uchwała Ogólnego Zebrania Członków Spółki "A" w S. z dnia [...] r. dotyczy uchwalenia zmian w Statucie Spółki i przyjęcia jednolitego tekstu Statutu uwzględniającego zmiany, Sąd zgodził się z twierdzeniem skarżącej Spółki, że zakwestionowaniu mogą podlegać tylko zapisy podlegające zmianie. Niedopuszczalnie jest bowiem kwestionowanie tekstu Statutu, który nie uległ zmianie. W związku z powyższym jednak Spółka powinna w taki sposób sporządzić uchwałę, by jasno z niej wynikało, co było przedmiotem rozpatrzenia na zwołanym Zebraniu Członków Spółki, czyli jakie konkretnie zmiany zostały wprowadzone do zatwierdzonego już wcześniej Statutu. Wobec braku sporządzenia takiej treści uchwały i przedstawieniu do zatwierdzenie ujednoliconego tekstu Statutu Spółki, ze wskazanymi jedynie odmiennym kolorem zmianami, trudno dziwić się organowi, iż poddaje on kontroli cały przedstawiony Statut.

Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 353/15, podstawę decyzji wyrażającej zgodę na zatwierdzenie statutu lub zmian w statucie, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, stanowi uchwała podjęta przez daną wspólnotę gruntową. Uchwała taka powinna stanowić potwierdzenie przyjęcia Statutu Spółki bądź przyjęcia konkretnych zmian w Statucie Spółki w wyniku głosowania, zapisanego w protokole zebrania członków wspólnoty. Prawidłowo podjęta uchwała powinna więc dokładnie wskazywać, jakie zmiany do obowiązującego Statutu zostały wniesione i uchwalone. Przedkładanie do uchwalenia tekstu projektu statutu bez zakreślenia zakresu zmian jest sprzeczne z literalną wykładnią wymienionego powyżej przepisu, a odchodzenie od tego rozumienia przepisu nie budzi korzystnych skutków dla obiektywnego porządku prawnego i uczestników wspólnot.

Nadto Sąd dodał, że sporządzenie jednolitego tekstu dokumentu, w tym przypadku Statutu spółki po uchwalonych zmianach, jest czynnością materialno- techniczną i nie wymaga zatwierdzenia uchwałą zebrania członków spółki.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji odmownej organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przebieg postępowania oraz podał, że przepis art. 17 ustawy określa, jakie elementy powinien zawierać statut. W obecnym stanie prawnym przedmiotem kontroli starosty jest merytoryczna poprawność uchwały podjętej przez ogólne zebranie członków Spółki.

Przedłożona uchwała Ogólnego Zebrania Członków Spółki "A" w S. z dnia [...]r. dotyczy uchwalenia zmian w Statucie Spółki i przyjęcia jednolitego tekstu Statutu uwzględniającego zmiany. Zatem należy zgodzić się z twierdzeniami odwołującej się Spółki, że zakwestionowaniu mogą podlegać tylko zapisy zmieniane. Niedopuszczalne jest bowiem kwestionowanie tekstu Statutu, który nie uległ zmianie.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 353/15 podstawę decyzji wyrażającej zgodę na zatwierdzenie statutu lub zmian w statucie, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy stanowi uchwala podjęta przez daną wspólnotę gruntową. Uchwała taka powinna stanowić potwierdzenie przyjęcia Statutu Spółki bądź (jak w przedmiotowej sprawie) przyjęcia konkretnych zmian w Statucie Spółki w wyniku głosowania, zapisanego w protokole zebrania członków wspólnoty. Prawidłowo podjęta uchwała w sprawie przyjęcia konkretnych zmian w Statucie powinna więc dokładnie wskazywać, jakie zmiany do obowiązującego Statutu zostały wniesione i uchwalone. Przedkładanie do uchwalenia tekstu projektu statutu bez zakreślenia zakresu zmian jest sprzeczne z literalną wykładnią wymienionego powyżej przepisu, a odchodzenie od tego rozumienia przepisu nie budzi korzystnych skutków dla obiektywnego porządku prawnego i uczestników wspólnot.

Organ odwoławczy podzielił zastrzeżenia organu I instancji, iż podjęta w dniu [...] r. uchwała w sprawie uchwalenia zmian w Statucie Spółki i przyjęcia jednolitego tekstu Statutu uwzględniającego zmiany nie precyzuje jakie konkretne zmiany zostały wniesione i uchwalone. Uchwycenie zmian wprowadzanych do statutu wymaga przeprowadzenia analizy porównawczej Statutu w obowiązującej wersji z dnia [...] r. zatwierdzonej przez Naczelnika Miasta i Gminy w S. oraz wersji wnioskowanej do zatwierdzenia w przedmiotowym postępowaniu. Dołączony jeden egzemplarz statutu z naniesionymi w kolorze czerwonym nowymi zapisami lub zapisami przeredagowanymi, nie nosi znamion załącznika do niniejszej uchwały.

Zdaniem organu, zmiany do statutu powinny wynikać z odrębnej uchwały, która w sposób wyraźny winna formułować wprowadzone zmiany, tak aby jednoznacznie można było ustalić zarówno zakres zmiany, jak i treść zmienionych postanowień Statutu. Przedstawiona do zatwierdzenia przez zarząd Spółki forma nie stanowi zmian statutu, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy. Rzeczona forma winna mieć postać zmian poszczególnych przepisów dotychczasowego statutu, a dopiero w następstwie takiego działania może powstać ujednolicona wersja Statutu Spółki. Na podstawie ogólnych zasad rządzących sporządzaniem tekstów jednolitych (nie tylko aktów prawnych, ale również innych dokumentów zwanych tekstami ujednoliconymi) stwierdzić trzeba, że istotą tekstu jednolitego jakiegokolwiek dokumentu jest opracowanie go na podstawce uprzednio dokonanych zmian w pierwotnym tekście. Jeśli takowych zmian nie dokonano, to trudno mówić o ujednoliceniu treści określonego dokumentu w oparciu o pierwotne brzmienie aktu i wprowadzone w nim zmiany.

Sporządzenie jednolitego tekstu Statutu obowiązującego po wprowadzonych zmianach, jest zaś czynnością materialno-techniczną i nie wymaga zatwierdzenia uchwałą zebrania członków spółki (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 września 2014 r. sygn. akt 547/14).

Organ odwoławczy dokonał jednak porównania obowiązującego Statutu w wersji z dnia [...] r. oraz wersji wnioskowanej do zatwierdzenia w niniejszym postępowaniu. Po analizie dokumentów organ stwierdził rozbieżności zaistniałe w tych aktach polegające na tym, że część zapisów przeredagowanych/zmienionych ujętych w tzw. wersji jednolitej Statutu, nie została wyszczególniona jako zapisy podlegające przeredagowaniu/zmianie albo część zapisów, które istniały w obowiązującym Statucie została usunięta lub poszerzona, a nie została wskazana jako zapisy przeredagowane/zmienione.

Przykładowo organ przytoczył treść § 10 ust. 4, który w obecnie obowiązującym Statucie otrzymał brzmienie: "Nadzwyczajne ogólne zebrania członków Spółki winno być zwołane najpóźniej w ciągu 2 tygodni od daty złożenia wniosku przed podmiot uprawniony". W zaproponowanym do zatwierdzenia ujednoliconym tekście Statutu przepis ten przybrał następujące brzmienie: "Nadzwyczajne Ogólne Zebranie Członków spółki winno być zwołane najpóźniej w terminie 3 tygodni od daty złożenia wniosku przed podmiot wskazany w ust. 3. Zawiadomienia o zebraniu winny być doręczone w terminie umożliwiającym członkom Spółki wzięcie w nim udziału". Przy czym jako zapisy podlegające przeredagowaniu/zmianie wyszczególniono tylko fragment "terminie 3 tygodni".

Podobnie § 11 ust. 4, aktualnie posiada następujące brzmienie "Jeżeli na zebraniu obecnych jest mniej niż połowa wszystkich członków, zebranie zwołuje się po raz drugi z tym samym porządkiem obrad, w terminie nie dłuższym niż 14-cie dni od daty pierwszego zebrania. Uchwały ogólnego zebrania członków zwołanego w drugim terminie zapadają zwykłą większością głosów bez względu na liczbę obecnych na zebraniu". Analizując treść statutu spółki przekazanego do Starosty [...], jako załącznik do wniosku o zatwierdzenie znowelizowanego statutu Spółki, a także treść obowiązującego statutu, przedłożonego na żądanie organu - Wojewoda ustalił, iż w wersjach tych, w § 11 ust. 4 brak jest wyżej przytoczonego drugiego zdania regulującego kwestię głosowania na zebraniu odbywającym się w II terminie. Ze znajdującego się w aktach protokołu z OZCzS z dnia [...] r. wynika, iż w § 11 ust. 4 statutu nie wprowadza się zmian oraz, że przepis ten pozostaje niezmieniony od zatwierdzenia statutu w [...] r. "Udzielił także wyjaśnienia członkowi Spółki o tym samym imieniu i nazwisku (syn C.) jakie posiada przewodniczący Zarządu, w kwestii propozycji wprowadzenia do statutu ograniczenia w postaci minimalnej liczby uczestników zebrania odbywanego w drugim terminie. Przewodniczący zarządu wyjaśnił, iż w tym zakresie nie ma propozycji zmian w statucie, a obecny zapis istnieje od daty zatwierdzenia statutu w [...] r. ".

W § 13 ust. 2 obowiązującego Statutu zawarto zapis: "Zarząd Spółki składa się z pięciu osób, w tym: przewodniczącego zarządu, zastępcy przewodniczącego, pełniącego jednocześnie obowiązki sekretarza zarządu, trzech członków, z których jeden jest pełnomocnikiem zarządu w sprawach finansowych". W załączniku do wniosku o zatwierdzenie znowelizowanego statutu Spółki zdanie pierwsze tego paragrafu brzmi: "Zarząd Spółki składa się z pięciu osób, w tym: przewodniczącego Zarządu, zastępcy przewodniczącego, sekretarza zarządu". Przy czym treść ta nie została oznaczona jako podlegająca zmianie/przeredagowaniu.

Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku § 13 ust. 3, w obowiązującym brzmieniu: "Ogólne zebranie członków, w miarę poszerzania działalności gospodarczej, może zwiększyć liczbę członków zarządu, nie więcej jednak niż do dziewięciu osób i określić dodatkowe funkcje członków zarządu". W przedłożonym załączniku do wniosku o zatwierdzenie znowelizowanego statutu Spółki ww. uregulowanie posiada treść: "Ogólne Zebranie Członków Spółki, w miarę poszerzania działalności gospodarczej, może zwiększyć liczbę członków Zarządu, nie więcej niż do siedmiu osób i określić ich dodatkowe funkcje". Przy czym treść ta również nie została odznaczona jako podlegająca zmianie/przeredagowaniu.

Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku § 14, gdzie jak wynika z załącznika do wniosku o zatwierdzenie znowelizowanego statutu Spółki wykreślono dotychczasową treść ust. 2 w brzmieniu: "Zastępcy członków zarządu /w przypadku ich ustanowienia/ mogą brać udział w posiedzeniach zarządu, z głosem doradczym, a jeżeli zastępują nieobecnych członków to przysługują im na równi z innymi członkami zarządu prawo do decydowania w głosowaniu nad każdą sprawą", zastępując go znowelizowaną treścią dotychczasowego ustępu 3. Przy czym przeredagowaniu podlegała treść całego uregulowania, a wykazano jedynie (czcionką w kolorze czerwonym), że zmiana polegała na dopisaniu fragmentu "lub osobę zastępującą go".

Wykazane powyżej nieścisłości utwierdziły organ odwoławczy w przekonaniu, że Spółka powinna w taki sposób sporządzić uchwałę, by jasno z niej wynikało, co było przedmiotem rozpatrzenia na zwołanym Zebraniu Członków spółki, czyli jakie konkretnie zmiany zostały wprowadzone do zatwierdzonego już wcześniej Statutu. W tej sytuacji po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda nie uwzględnił odwołania.

W skardze do sądu administracyjnego Spółka "A" domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła, że poprzednią decyzją Wojewoda zalecił organowi I instancji ustalenie obowiązującego brzmienia § 11 ust. 4 Statutu oraz dokonanie kontroli jedynie wprowadzonych zmian do statutu. Zdaniem skarżącej, fakt uchylenia przez Sąd decyzji tego organu, nie oznacza, że zalecenia te straciły znaczenie prawne. Zatem organ odwoławczy jest nimi związany, o ile nie zostały zakwestionowane przez Sąd.

Tymczasem w wyroku z dnia 24 lipca 2017 r. zawarto pogląd, że zakwestionowaniu mogą podlegać tylko zapisy podlegające zmianie. Przeoczono też fakt, że w poprzedniej skardze Spółka poinformowała o wprowadzeniu zmian do znowelizowanego statutu, polegającego na sprostowaniu oczywistej omyłki § 1 ust. 4 Statutu. Przedstawienie tego sprostowania nie było jednak możliwe, gdyż organ odwoławczy nie zawiadomił stron o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w trybie art. 10 § 1 kpa. Stąd też organ odwoławczy odniósł się do nieaktualnego zapisu Statutu.

Skarżąca podniosła też, że statut podlega ocenie wyłącznie w świetle postanowień ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Tymczasem ani art. 18 ust. 1 tej ustawy, ani inny akt, nie reguluje formy uchwały w sprawie zmiany (zmian) statutu. Organy administracji nie wskazały zaś żadnego przepisu prawa, który naruszałby zapisy znowelizowanego statutu. Organy dysponowały też statutem dotychczasowym i zmienionym. Stąd też obowiązkiem organu było zbadanie całego tekstu zmienionego statutu, a nie tylko fragmentu wskazanego przez wnioskodawcę jako zmieniony, bowiem wprowadzone zmiany mogą skutkować wewnętrzną sprzecznością postanowień bądź zmianą interpretacji zapisów statutu.

Bez znaczenia jest też nazwanie zmienionego statutu tekstem jednolitym. Zdaniem skarżącej, wbrew zaleceniom Sądu, organ odwoławczy nie przeprowadził jednak merytorycznej analizy dokonanych zmian, poprzestając na formalnej analizie kilku przykładowych różnic pomiędzy statutem dotychczasowym a znowelizowanym, bez badania zgodności z prawem.

W ocenie skarżącej, dopełniła ona wszystkich wymagalnych prawem obowiązków:

- podjęła uchwałę w nowym zmienionym brzmieniu,

- członkowie zapoznali się z projektem nowelizacji i nie zakwestionowali nowych zapisów statutu,

- wynik głosowania został zapisany w protokole prawidłowo zwołanego i przeprowadzonego zebrania,

- wprowadzone zmiany są łatwo dostrzegalne, co wynika z decyzji Wojewody,

- brak obowiązującego wzoru dokonywania zmian w statucie,

- tryb wprowadzenia zmian nawiązuje do dotychczasowej, niezakwestionowanej praktyki.

Stąd też domniemane uchybienia formalne, nie mające wpływu na kształt zmian w statucie, nie uzasadniają wydania decyzji odwoławczej.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Dodał, że przedmiotem postępowania była uchwała z dnia [...] r. po wyroku Sądu. Stąd też nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa.

W toku rozprawy sądowej przedstawiciel skarżącej zarzucił, że decyzja jest wynikiem formalnego podejścia do sprawy, gdyż organy nie zakwestionowały merytorycznych ustaleń w wyniku zmian statutu. W istocie zmiany te można traktować jako nowy statut i w tym kontekście dokonywać jego oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działania były przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zatem zarówno organ odwoławczy, jak o skład orzekający w niniejszej sprawie, związani są oceną prawną, wyrażoną w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 402/17. Tymczasem w motywach wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że uchwała winna jednoznacznie wskazywać, co było przedmiotem rozpatrzenia na Zebraniu Członków Spółki, czyli jakie konkretnie zmiany zostały wprowadzone do zatwierdzonego wcześniej Statutu. Zatem uchwała powinna stanowić potwierdzenie przyjęcia Statutu Spółki, bądź przyjęcie konkretnych zmian w tym Statucie. Prawidłowo podjęta uchwała powinna więc dokładnie wskazywać, jakie zmiany do obowiązującego Statutu zostały wniesione i uchwalone. Przedkładanie do uchwalenia tekstu projektu Statutu bez zakreślenia zakresu zmian jest sprzeczne z literalną wykładnią przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wyżej powołanej. Na tej podstawie starosta zatwierdza statut spółki i jego zmiany. Zatwierdzenie statutu skutkuje uzyskaniem przez spółkę osobowości prawnej.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie przesądzona została kwestia niedopuszczalności podjęcia i sprzeczności z art. 18 ust. 1 ustawy, uchwały w formie tekstu jednolitego z naniesionymi w kolorze czerwonym zmianami i to nie we wszystkich sytuacjach, gdy doszło do zmiany (przeredagowania) Statutu obowiązującego. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu odwoławczego w zakresie braku wyszczególnienia nawet innym kolorem zmian w brzmieniu przepisów, przytoczonym w motywach zaskarżonej decyzji. W skardze zarzucono jedynie, że już po podjęciu decyzji organu I instancji doszło do sprostowania oczywistej omyłki w § 11 ust. 4 Statutu (w skardze pomyłkowo podano "§ 1 ust. 4"). Kwestia ta nie ma jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Nawet w sytuacji, gdy chodziłoby o pomyłkę pisarską w zakresie jednego przepisu, nie zmienia to postaci rzeczy, a mianowicie braku wyszczególnienia pozostałych zmian w obowiązującym Statucie Spółki. Organ właściwy do zatwierdzenia statutu lub zmian w statucie, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie ma wszak podstawy prawnej do częściowego zatwierdzenia tych zmian. Nie doszło też do naruszenia art. 10 § 1 kpa, gdyż skarżąca mogła z własnej inicjatywy przedstawić uzupełnienie odwołania od decyzji organu I instancji po uchyleniu poprzedniej decyzji kasacyjnej na mocy przywołanego wyżej wyroku tut. Sądu.

Chybiony jest zarzut skarżącej, że merytorycznej ocenie podlegać winien znowelizowany statut bez dokonywania porównania z wzorcowym statutem z [...] r. oraz bez dokonania oceny zapisów istniejących w poprzednim Statucie. Skoro skarżąca przedstawiła do zatwierdzenia znowelizowanego Statutu, uchwałę w przedmiocie zmian w Statucie i przyjęcia tekstu jednolitego, uwzględniającego wprowadzone zmiany, przedmiotem oceny winny być zmiany w Statucie. Ustalenie zakresu tych zmian nie jest jednak możliwe bez porównania z dotychczasowym, obowiązującym Statutem.

Gdyby zaś skarżąca przedłożyła do zatwierdzenia nowy statut, wówczas ocenie podlegałyby wszystkie jego postanowienia, a nie tylko wprowadzone zmiany. Istotna jest więc co prawda nie sama nazwa uchwały, lecz jej zawartość (treść).

Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ odwoławczy jednoznacznie wskazał też na naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Na tej podstawie prawnej, podstawą decyzji wyrażającej zgodę na zatwierdzenie Statutu lub zmian w Statucie stanowi uchwała, stanowiąca przyjęcie statutu lub przyjęcie konkretnych zmian w statucie. Zatem konieczne jest precyzyjne wskazanie zakresu zmian. W przywołanym wyżej wyroku przesądzono, że przedkładanie do uchwalenia tekstu projektu zmian statutu bez zakreślenia zakresu tych zmian jest sprzeczne z literalną wykładnią tego przepisu.

Tymczasem w niniejszej sprawie przedstawiony do zatwierdzenia tekst statutu różni się od treści obowiązującego, lecz nie zakreślono zakresu tych zmian z powodu uchwalenia znowelizowanego Statutu w formie ujednoliconej z naniesieniem w innym kolorze (czerwonym) jedynie części zmian. Niemożliwe jest zatem ustalenie rzeczywistej treści uchwały.

Gdyby zaś podzielić pogląd skarżącej, że brak podstaw do odmowy zatwierdzenia zmienionego statutu tylko z tego powodu, że w uchwale nie wskazano określonych elementów jako zmienione, to w istocie uchwała została podjęta w sprawie tekstu jednolitego statutu, a zatem bez podstawy prawnej.

Oczywiste jest też, że stanowisko skarżącej godzi w ocenę prawną, wyrażoną w poprzednim wyroku tut. Sądu. Organ odwoławczy rozpatrzył też sprawę merytorycznie, odnosząc się do zarzutów odwołania w takim zakresie, jakim sprawa nie została przesądzona wyrokiem Sądu. W świetle oceny prawnej, dokonanej w poprzednim postępowaniu sądowym, nie można czynić organowi zarzutu formalnej oceny sprawy, w której Sąd wskazał na obowiązujący wzorzec dokonywania zmian w statucie i wymóg podjęcia uchwały stanowiącej potwierdzenie przyjęcia Statutu bądź przyjęcia konkretnych zmian w tym Statucie. Takiej uchwały w niniejszej sprawie jednak nie podjęto, przedstawiając do zatwierdzenia ujednolicony tekst Statutu Spółki, co nie podlega zatwierdzeniu uchwałą Zebrania Członków Spółki, lecz jest czynnością materialno-techniczną.

Zatem po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zgodnie z oceną prawną, wyrażoną w sprawie II SA/Gl 402/17, zasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z powodu naruszenia art. 18 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 i art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.