Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 267/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012r. sprawy ze skargi P. S.A. Oddział [...] w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych w K. w rejonie ul. [...], nad torami linii kolejowej nr [...] i [...] oraz nad torami postojowymi w części usytuowanej na działkach nr [...] i [...] nakazał przedsiębiorstwu P. S.A w K., jako właścicielowi obiektu usunięcie nieprawidłowości w kładce dla pieszych w K. rejonie ulicy [...], nad torami linii [...] i [...] oraz nad torami postojowymi, w części położonej na działkach nr [...] i [...], zgodnie z zaleceniami pkt 14.1 protokołu nr [...] z dnia [...] maja 2011 z rocznej kontroli okresowej kładki oraz aneksu do protokołu z dnia [...] czerwca 2011 r. poprzez wykonanie:

1) konserwacji elementów stalowych konstrukcyjnych: belek nośnych biegów schodowych i stopnic, podpór stalowych, przęsła i spoczników kładki,

2) uzupełnień i reprofilacji zdegradowanych stóp fundamentowych w terminie do 30 marca 2012 r.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2010 r. oraz w dniu 15 lutego 2011 r. organ przeprowadził czynności kontrolne na kładce znajdującej się w K. nad torami linii kolejowej nr [...] i [...] oraz nad torami postojowymi w K. w rejonie ulicy [...], usytuowanej na działkach: nr [...] i [...] objętych decyzją nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009 r. Dz. Urz. M.I.09.14.51, wyznaczającą tereny zamknięte: nr [...], [...], stanowiących własność gminy K. i nr [...] stanowiących własność K. SA.

Organ podał, że z protokołu Nr [...] z dnia [...] maja 2011 z rocznej okresowej kontroli obiektu wynika znaczne skorodowanie osłony przed porażeniem prądem, belek biegów schodowych i stopni biegów schodowych, zły stan techniczny podpór kładki po przeciwległej stronie torowiska do ulicy równoległej, skorodowanie przęsła kładki, głowic podpór, stalowych podstaw podpór płyt pomostowych, balustrad kładki. W protokole stwierdzono, że kładka w obecnym stanie nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego, ale pod warunkiem niezwłocznego przystąpienia do konserwacji elementów stalowych konstrukcyjnych tak przęsła kładki jak i szczególnie belek nośnych biegów schodowych i stopnic schodowych oraz podpór stalowych, przęsła i spoczników kładki oraz wymianie reprofilacji zdegradowanych stóp fundamentowych.

Organ nadzoru budowlanego wezwał P. S.A w K. do wskazania czynności jakie zostały podjęte w związku z negatywną oceną przedmiotowej kładki. Firma nie udzieliła żądanych wyjaśnień, natomiast przedłożyła aneks do protokołu nr [...] opracowany w dniu 28 czerwca 2011 r., w którym autor potwierdził poprzednio zajęte stanowisko.

Organ wskazał, że powyższe ustalenia były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki znajdującej się w rejonie ulicy [...] w K., w części znajdującej się na działkach [...] i [...]. Sprawę dotyczącą kładki w w części dotyczącej działek nr [...], [...] oraz [...] przekazał do załatwienia organowi właściwemu tj. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ż..

Organ dodał, że w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w dniu 9 sierpnia 2011r. ustalono, że P. S.A. nadal nie podjął żadnych czynności wynikających z protokołu, poza wykonaniem zabezpieczenia miejsc wejścia na tory w pobliżu biegów schodowych przy ul. [...] i po przeciwległej stronie torowiska, od strony [...].

Dalej, organ powołał treść art. 61 Prawa budowlanego i wskazał, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 powyższej ustawy. Natomiast art. 66 Prawa budowlanego określa sytuacje w których organ administracji w drodze decyzji nakazuje właścicielom lub zarządcom niestosującym się do obowiązku wynikającego z art. 61 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Następuje to w sytuacji, kiedy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie terenu.

Jednocześnie organ wyjaśnił , że zgodnie z art. 34 .1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe – grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Zgodnie zaś z art. 34.2 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością PKP.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w K.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji były wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2011 r. przez przedstawicieli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wnioski zawarte w protokole z kontroli okresowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2011 r. W zaleceniach kontroli określono roboty, których wykonanie jest niezbędne dla przywrócenia parametrów technicznych i użytkowych przedmiotowego obiektu budowlanego. Podał, że w oparciu o te wskazania organ nadzoru budowlanego określił zakres robót do których wykonania zobowiązał P. S.A. w K. decyzją nr [...].

Nadmienił także, że stan techniczny kładki nie był kwestionowany w odwołaniu przez stronę skarżącą.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, iż adresatem obowiązków przewidzianych w art. 66 ww. ustawy, w przypadku istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Na podstawie rejestru publicznego Prezydenta Miasta K. wydział Geodezji ustalono, że działki nr [...] arkusz mapy 53, obręb B.-Z. i [...] arkusz mapy 52, obręb B. Z., położone w K., na których usytuowany jest objęty skarżonym rozstrzygnięciem obiekt budowlany stanowią własność Skarbu Państwa i pozostają we władaniu P. S.A. w W..

Organ powołując się na treść art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) stwierdził, że grunty, budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Dodał, że ze zgromadzonych akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowa kładka stanowiła odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z tego też względu organ odwoławczy uznał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] października 2011 r. nr [...] właściwie określił podmiot odpowiedzialny za utrzymanie przedmiotowej kładki dla pieszych, tj. właściciela obiektu budowlanego.

Organ odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że zgodnie z przepisem ustawy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna wstępuje w prawa i obowiązki PKP S.A. jedynie w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl ust. 4 art.15 staje się zarządem kolei.

Wyjaśnił jednak, że od powyższej zasady ustawodawca wprowadził w art. 15 ust. 4a ustawy wyjątek w którym wyłączył z zarządzania przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. budynki i budowle przeznaczone do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami, tj. obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych – art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( DZ. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ) np. dworce, budowle służące przejściu osób nad linią kolejową, itp. Brak zejść np. na perony wyklucza zakwalifikowanie kładki za budowlę przeznaczoną do prowadzenia ruchu kolejowego. Organ wskazał, że nakładanie obowiązków wynikających z rozdziału 6 Prawa budowlanego może nastąpić na właściciela jak również na zarządzającego obiektem budowlanym.

Odnosząc się do twierdzenia, że obiekt nie służy działalności P. S.A., lecz mieszkańcom miasta organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) zarządzanie infrastrukturą kolejową polega m.in. na budowie i utrzymaniu tejże infrastruktury w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego. Powołał § 11 i 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987). Stwierdził, że przedmiotowa kładka spełniająca rolę dwupoziomego skrzyżowania zapewnia bezkolizyjną eksploatację linii kolejowej nr [...] i [...]. Zaznaczył, że jedną z nieprawidłowości wskazanych w protokole z kontroli okresowej było zniszczone ogrodzenie przy wejściu na kładkę pozwalające na " przechodzenie na skróty" przez drogę kolejową. Ewentualna likwidacja kładki bezspornie pogorszy stan bezpieczeństwa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły P. S.A. w K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe poprzez uznanie, że przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe nabyło z mocy prawa użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w K. oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] karta mapy 53 i 52 oraz własność posadowionej na niej kładki nad torami postojowymi przy ul. [...] w K., jakkolwiek decyzja potwierdzająca nabycie praw określonych tym przepisem należy do wojewody, a nadto żaden z organów rozstrzygających sprawę nie ustalił czy w dniu 5 grudnia 1990r. przedsiębiorstwo P. było zarządcą lub posiadaczem wymienionego gruntu, czy i kto w jakiej formie powierzył zarząd nieruchomością,

2) naruszenie art. 66 ust. 1 w związku z art. 61 Prawa budowlanego przez nałożenie na P. SA obowiązku remontu budowli – kładki nad torami, jakkolwiek spółka ta nie była ani właścicielem ani ustanowionym prawnie zarządcą nieruchomości, a obowiązek utrzymania obiektu budowlanego należytym stanie technicznym spoczywa wyłącznie na właścicielu lub zarządcy nieruchomości, a P. SA nie było ani właścicielem ani zarządcą nieruchomości,

3) naruszenie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe w związku z art. 143 Kodeksu cywilnego przez ustalenie, że kładka dla pieszych przebiegająca nad gruntem zabudowanym torami kolejowymi, które zostały oddane w zarząd P. S.A. nie wchodzi w skład mienia, którym spółka P. SA winna zarządzać z mocy ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i objęta rozpoznaniem Sądu - na podstawie art. 135 p.p.s.a. – decyzja ją poprzedzająca, podjęte zostały z naruszeniem art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie.

Podstawą nałożenia obowiązku w przedmiotowej sprawie był również art. 61 pkt 1 w zw z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, wg których to przepisów organ określił stronę postępowania.

Zdaniem organu zobowiązanym do wykonania wskazanych czynności może być wieczysty użytkownik terenu wykonujący uprawnienia właścicielskie. Podnieść należy, że przywołane przez organ przepisy stanowią o ogólnej normie, o ogólnych zasadach stosowanych w oparciu o Prawo budowlane do sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym zagrażającym ludziom lub mieniu.

Przepis art. 66 Prawa budowlanego będący podstawą materialnoprawną nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości zaistniałych w obiekcie budowlanym nie określa przesłanki podmiotowej. Brak w nim stwierdzenia kto ma być adresatem obowiązku. Nie bez znaczenia jest fakt, że przepis ten umieszczony w rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym,, Utrzymywanie obiektów budowlanych", jako jedyny z grupy przepisów odnoszących się do obowiązków związanych z obiektem budowlanym, nie ma określonej przesłanki podmiotowej. Pozostałe przepisy odnoszące się do obowiązków związanych z obiektem budowlanym wskazują wprost na podmiot zobowiązany w postaci właściciela lub zarządcy obiektu. Zatem już ta okoliczność nakłada na organ obowiązek szczególnego, starannego określenia adresata decyzji. Oczywiście ma rację organ twierdząc, iż w pozostałych przepisach Prawa budowlanego znajdują się regulacje dające podstawę do ustalenia adresata obowiązku nakładanego z mocy art. 66 tej ustawy. Nie mniej jednak należy pamiętać, że ustawa Prawo budowlane w art. 2 ust. 2 stanowi, że jej przepisy nie naruszają przepisów odrębnych. Zatem Prawo budowlane wprost wskazuje, iż w przypadku zaistnienia przepisów szczególnych, te ostatnie będą miały pierwszeństwo w zastosowaniu. Jest to odesłanie do stosowania ogólnej zasady lex specialis derogat legi generali.

Zastosowany przez organ przepis art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Nie bez znaczenia dla sprawy jest łączne określenie obowiązku "utrzymywać i użytkować". Ta koniunkcja wymienionych przesłanek w powiązaniu z charakterem i celem jakiemu służy treść przepisu art. 66 ustawy, - wskazuje, że należy przyjąć, iż adresatem decyzji (obowiązku) powinien być ten z wymienionych podmiotów (właściciel lub zarządca), który utrzymuje, użytkuje, czyli fizycznie włada obiektem budowlanym. Jest to zalecenie ogólne, celowościowe lecz jeszcze nie obowiązek wyboru jednego z dwóch wskazanych podmiotów. Odesłanie przepisu art. 61 pkt 1 do art. 5 ust. 2 Ustawy wskazuje, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony œśrodowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 wymienionego art. 5.

Przepis art. 66 dający podstawę do nakazania wykonania określonego obowiązku z uwagi na nieodpowiedni stan obiektu w swoim ust. 2 przewiduje możliwość zakazania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem zakaz użytkowania, aczkolwiek fakultatywny, też podkreśla okoliczności, którymi należy kierować się przy ustalaniu adresata obowiązku.

Tak jak wyżej wskazano jest to ogólna regulacja prawna. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym - kładką dla pieszych położoną nad linią kolejową. Zatem aby zastosować do tego obiektu budowlanego przepis ogólny z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego należałoby wykluczyć istnienie przepisu szczególnego z ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w związku z ustawą z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.

Takiego wykluczenia dokonać nie można, ponieważ wymieniona ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji w przepisie art. 15 ust. 2 postanowiła, iż z dniem wpisu do rejestru PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna, odrębny podmiot w odniesieniu do PKP S.A. nazywany dalej PLK S.A., wstępuje w prawa i obowiązki PKP S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym i na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji staje się zarządem kolei, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym.

Zgodnie zaœ z art. 15 ust. 4a, PLK S.A. zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zaznaczyć należy, iż wyłączenie w tym przepisie przewidziane, obejmuje obiekty inne niż wymienione w definicji linii kolejowych zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym. Wyłączenie, o którym mowa w ust. 4a, nie obejmuje bowiem budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych (ust. 4b).

W przedmiotowej sprawie przedmiotem postępowania jest kładka dla pieszych położona poza dworcem kolejowym, w K., w rejonie ulicy [...], nad torami linii kolejowej nr [...] i [...] oraz nad torami postojowymi w części usytuowanej na działkach nr [...] i [...], stanowiąca budowlę kolejową stosownie do przepisu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu I Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151 poz. 987).

Wymieniony przepis stanowi, że przez budowlę kolejową rozumie się całość techniczno - użytkową wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, oraz instalacjami i urządzeniami, służącą do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiającą dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, a w szczególności: drogi szynowe normalnotorowe, szerokotorowe i wąskotorowe, koleje niekonwencjonalne, budowle ziemne, mosty, wiadukty, przepusty, konstrukcje oporowe, perony, place ładunkowe, skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi w jednym poziomie, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne oraz inne budowle usytuowane na obszarze kolejowym służące do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej.

Zatem przedmiotowa kładka dla pieszych jest budowlą kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, linia kolejowa oznacza drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przyległy pas gruntu (art. 4 pkt 3 w/w ustawy) to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Linia kolejowa jest zaśœ częścią infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 4 pkt I w/w ustawy infrastruktura kolejowa to linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy " a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury. Obszar kolejowy (art. 4 pkt 8) to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób, rzeczy.

Zarządzanie infrastrukturą kolejową w myśl art. 5 ustawy o transporcie kolejowym polega na budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej (ust. 1 pkt 1), na utrzymywaniu infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego (ust. 1 pkt 3) na zapewnianiu rozwoju i modernizacji infrastruktury kolejowej (ust. 2).

W ramach zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażona w przejazdy i przejścia stosownie dostosowane i określone przez przepisy szczególne (§ 11 w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r.). Dodatkowo wskazać należy, że wymienione rozporządzenia w § 48 do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza również nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych.

Zatem zarządzanie obiektami kolejowymi w rozumieniu wyżej przedstawionych przepisów, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania tych obiektów, rozwoju, modernizacji, utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego zostało powierzone z mocy prawa przedsiębiorstwa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Zarząd powyższy obejmuje również obowiązek utrzymywania w należytym stanie przedmiotu objętego treścią zaskarżonej decyzji. Jest to obiekt kolejowy - budowla nie tylko nie podlegająca wyłączeniu z zarządu i pozostawieniu przy [...] S.A. wg treści art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (bowiem budowla nie jest przeznaczona do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętym pod nią gruntem, służy tylko przejściu publicznemu nad linią kolejową), a także dodatkowo położona jest na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych.

W tych warunkach stan własności obiektu budowlanego (nieruchomości, na której jest zlokalizowany) nie przesądza o podmiocie zobowiązanym do jego utrzymania. W przypadku obiektu kolejowego- budowli kolejowej będącej przedmiotem sprawy podmiot odpowiedzialny za utrzymanie został jednoznacznie wskazany w przepisie prawa rangi ustawowej.

Regulacja prawna odnosząca się do wskazania podmiotu zobowiązanego do utrzymywania w należytym stanie obiektów kolejowych- budowli kolejowych jest regulacją szczególną w odniesieniu do treści art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego stanowiącego, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. W tej ostatniej regulacji zamieszczone są ogólnie wszystkie obiekty budowlane. Niewątpliwie obiekty budowlane kolejowe są wyodrębnionymi składnikami całości jaką są obiekty budowlane.

W tych warunkach przepisy szczególne odnoszące się do takich obiektów mają pierwszeństwo zastosowania.

Utrzymywanie tych obiektów zostało wyodrębnione i odłączone od prawa własności, czy tez wieczystego użytkowania. Przedsiębiorstwo PLK S.A., z chwilą wpisu do rejestru handlowego, z mocy prawa wstąpiło w prawa i obowiązki PKP S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi (art. 15). Zarządzanie to dodatkowo po nowelizacji ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji objęło też pozostałą infrastrukturę kolejową.

Wejście w prawa i obowiązki PKP S.A. przez PLK S.A. nie zostało uzależnione od wydania obiektów, gruntów czy też przeniesienia prawa własności lub prawa wieczystego użytkowania gruntu mimo, że wymieniona ustawa w art. 17 docelowo przewiduje przeniesienie tych praw na rzecz PLK S.A. w ramach wkładów do Spółki i zobowiązuje PKP S.A. do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, tam gdzie ten stan nie był uregulowany, a następnie wniesienie ich do PLK S.A. Uregulowanie stanu prawnego nieruchomości to także uzyskanie decyzji o charakterze deklaratywnym, potwierdzającej nabycie prawa wieczystego użytkowania do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, znajdującego się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP oraz nabycie prawa własności budynków i innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych gruntach w myśl regulacji prawnej zawartej w art. 34, 34a i 35 wymienionej ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji.

Wymienione regulacje prawne stanowią o następczych czynnościach przewidzianych do wykonania. Sam zarząd kolei w rozumieniu powoływanej ustawy powstał z mocy prawa w sprecyzowanym czasie i objął swym zakresem obszary i czynności zdefiniowane w przepisach.

Przepisy te mają również zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Z uwagi na zarządzanie, tj. utrzymywanie w należytym stanie przedmiotu objętego zaskarżoną decyzją przez P. S.A. z mocy ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji (art. 15) w związku z ustawą o transporcie kolejowym (art. 4 i 5) oraz uwagi na treść art. 66 Prawa budowlanego dającego podstawę do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie oraz w związku z treścią art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego określającego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wg. spełnienia zasad w nim opisanych należy uznać, że podmiotem zobowiązanym do wykonania tych czynności powinno być wyłącznie przedsiębiorstwo P. S.A. Wynika to z treści wymienionych szczególnych przepisów prawnych.

Zarzut skarżącej spółki o niewłaściwie ustalonym przez organ podmiocie będącym adresatem obowiązku jest zasadny. Zarzut ten wiąże się z naruszeniem prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Organ w podstawie podmiotowej zastosował przepis art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego zamiast art. 15 wymienionej ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w związku z art. 4 i 5 ustawy o transporcie kolejowym.

Wbrew twierdzeniu organu ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów nie wynika, aby P. S.A. uzyskało decyzję potwierdzającą nabycie z mocy prawa własności obiektu budowlanego - kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej nr [...] i [...] oraz nad torami postojowymi.

Okoliczności te Sąd podnosi w związku z zarzutem skarżącej dotyczącym błędów w ustaleniach faktycznych sprawy. Jednak wobec stwierdzenia Sądu, że ustalenia na okoliczność kto jest właścicielem obiektu budowlanego, czy wieczystym użytkownikiem gruntu, na którym obiekt się znajduje, nie są decydujące o tym kto może być w tym szczególnym przypadku podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym kolejowym - wskazane błędy organu nie są podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Decydujące znaczenie w w/w sprawie miał fakt braku właściwego zastosowania art. 15 ust. 2, 4a i 4b ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP.

Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia przepisów prawa materialnego tj . art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 66 ust 1 pkt 1 tej ustawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II znajduje oparcie w art. 152 przywołanej ustawy.