Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1393/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. A. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 kwietnia 2022 r. znak WSO-I.621.1.49.2022 w przedmiocie wydania zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. ( dalej: "Prezydent", "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...], działając na podstawie art. 219 oraz art. 217 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku S. A. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") o wydanie zaświadczenia, które potwierdzi jego aktualne zameldowanie na pobyt stały, odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 24 lutego 2022 r. do Urzędu Miasta O. wpłynął wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia, które potwierdzi jego aktualne zameldowanie na pobyt stały.

Po przeanalizowaniu wniosku w oparciu o dostępne rejestry i dokumentację organ wskazał, że wniosek o wydanie zaświadczenia nie jest zasadny.

Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. W myśl § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie odrębne przesłanki: jeżeli przepis prawa wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego lub gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Prezydent wskazał, że w sprawie zachodzi przypadek art. 217 § 2 pkt 1, ponieważ wnioskodawca na mocy art. 45 ustawy o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm., dalej: "u.e.l."), może uzyskać zaświadczenie o własnych danych osobowych, w tym posiadanym adresie zameldowania.

Organ I instancji wyjaśnił, że żądanie wnioskodawcy nie może być uwzględnione, ponieważ zgodnie z danymi zawartymi w systemie elektronicznym: rejestrze mieszkańców oraz rejestrze PESEL, wnioskujący nie posiada aktualnie zameldowania na pobyt stały ani na pobyt czasowy na terenie O. Również posiadane przez organ dokumenty prowadzonych postępowań administracyjnych w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego oraz o zameldowanie na pobyt stały potwierdzają, że wnioskodawca nie posiada w gminie O. aktualnego zameldowania.

Dokumenty zgromadzone w sprawie potwierdzają, że w dniu 17 lutego 2020 r. Prezydent Miasta O. orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. W dniu 4 czerwca 2020 r. decyzję Prezydenta Miasta O. utrzymał w mocy Wojewoda Mazowiecki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1723/20, odrzucił skargę a następnie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. odrzucił zażalenie skarżącego. W dniu 3 listopada 2021 r. zażalenie wnioskodawcy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego oddalił Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OZ 760/21).

Zdaniem Prezydenta, dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. potwierdzają, że wskazany w zgłoszeniu meldunkowym przez wnioskodawcę adres, nie istnieje. W związku z powyższym w dniu 17 września 2021 r. Prezydent Miasta O. umorzył prowadzone w tej sprawie postępowanie o zameldowanie. Od powyższej decyzji wnioskodawca nie złożył przysługującego mu odwołania do Wojewody Mazowieckiego.

Zgodnie z rejestrem mieszkańców i rejestrem PESEL, skarżący nie posiada aktualnie żadnego adresu zameldowania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając na uwadze powyższe, odmówiono wydania żądanego zaświadczenia.

Zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta O. z [...] lutego 2022 r. złożył S. A.

Wojewoda Mazowiecki ( dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), skarżonym postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. znak: WSO-1.621.1.49.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 i art. 219 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta O. z [...] lutego 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wydawanie zaświadczeń w sprawie zameldowania na pobyt stały reguluje art. 45 u.e.l. Zgodnie z art. 45 ust. 2 i ust. 2a u.e.l., na wniosek zainteresowanej osoby złożony na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym podpisem lub w postaci elektronicznej, organ gminy prowadzący rejestr mieszkańców obowiązany jest wydać zaświadczenie zawierające pełny lub częściowy odpis danych dotyczących tej osoby przetwarzanych w prowadzonym rejestrze mieszkańców (lub rejestrze PESEL). Z kolei w myśl art. 8 pkt 14 u.e.l., w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są dane dotyczące adresu i daty zameldowania na pobyt stały. Ponieważ art. 45 ust. 2 i 2a u.e.l., dotyczą wydawania zaświadczeń, to w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ewidencji ludności należy stosować przepisy działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Wydawanie zaświadczeń. Tym samym w przypadku odmowy wydania zaświadczenia zastosowanie ma art. 219 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zaświadczenie jest jedynie aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Jego istotą jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stąd też organ wydający zaświadczenie nie może prowadzić żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu, dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, wykraczającego poza pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewody Mazowieckiego, Prezydent Miasta O. zasadnie odmówił wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego jego aktualne zameldowanie na pobyt stały. Z dostępnych rejestrów, tj. rejestru mieszkańców i rejestru PESEL wynika, że wymieniony nie posiada zameldowania na pobyt stały. Oczywistym zatem jest, że w sytuacji, gdy Prezydent Miasta O. nie posiada w dostępnych rejestrach danych, które stanowią podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, nie mógł wydać zaświadczenia określonej treści i był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ I instancji nie znajduje się w posiadaniu określonych danych. Brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego.

Skargę na powyższe postanowienie Wojewody, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący.

Podniósł, że nie jest winą skarżącego, że rejestr Urzędu nie obejmuje kartoteki lokali jednego budynku, który został podzielony najpierw na dwie połowy postanowieniem Sądu Rejonowego w O. w 2010 r., a następnie pomiędzy K. i S. A. – rodzeństwo. W następstwie tego podziału. K. A. zajmuje lokal Nr [...], zaś S. A., lokal Nr [...] na tej samej ulicy i pod tym samym numerem porządkowym.

Skarżący dodał, że nigdy się nie wymeldowywał lub czynił inne posunięcia w tej kwestii. Wskazany meldunek jest potrzebny do tego, aby zablokować możliwość siostrze do przejęcia nieruchomości skarżącego. Dodał, że niniejsza sprawa jest to przykład typowego konfliktu rodzinnego.

Podniósł, że w dniu 24 lutego 2022 r. jego pełnomocnik wystąpił o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały, zaś organ nie przychylił się do wniosku ww. i powołał się na odmowną decyzję z dnia [...] lutego 2022 r. Organ odmówił wydania żądanego zaświadczenia, ponieważ wg posiadanego przez niego rejestru PESEL wynika wnioskodawca nie posiada zameldowania na pobyt stały. Wojewoda Mazowiecki potwierdził stanowisko organu - I instancji.

Dodał, że organ I instancji nie przychylił się do wniosku i odmówił wydania żądanego zaświadczenia, ale nie dlatego, że wniosek był wadliwy, ale dlatego że istnieje wadliwy system rejestrowy, w tym rejestr PESEL, w którym S. A. ma wpis w dowodzie [...], tymczasem urzędnicy w O. nie potwierdzają zameldowania skarżącego na pobyt stały.

Zaznaczył, że pierwotny budynek wybudowany został w oparciu o pozwolenie na budowę i został przekazany do użytkowania ok. 1970 r. zaś jego budowa datowana jest na koniec lat pięćdziesiątych XX w. Budynek mieszkalny, jako 1/2 pierwotnego budynku na dz [...], posiada nadany numer porządkowy [...], ze wskazaniem istnienia 2 samodzielnych lokali mieszkalnych (istnieje rzeczywisty podział, posiadanie i władanie: lok nr [...] – K. A., lok nr [...] – S. A.).

Skarżący zaznaczył, że wystąpił do Sądu Rejonowego w O. IV Wydział Ksiąg Wieczystych o potwierdzenie wniosku o założenie księgi wieczystej dla działki nr ew. [...] z obrębu [...].

Na koniec wskazał, że odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas gdy osoba ubiegająca się nie wykaże interesu prawnego, gdy jej żądanie nie znajduje uzasadnienia czy potwierdzenia w dokumentach posiadanych przez organ oraz w przypadku nie właściwości organu, do którego skierowano żądanie.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie z powodu braków formalnych, a w przypadku uzupełnienia braków formalnych skargi - o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.")., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu, jest postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 kwietnia 2022 r. znak: WSO-1.621.1.49.2022, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta O. z [...] lutego 2022 r., odmawiające skarżącemu wydania zaświadczenia, które potwierdzi jego aktualne zameldowanie na pobyt stały.

Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 45 u.e.l. Zgodnie z treścią art. 45 ust. 2 i ust. 2a u.e.l., na wniosek zainteresowanej osoby złożony na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym własnoręcznym podpisem lub w postaci elektronicznej, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, organ gminy prowadzący rejestr mieszkańców (lub dowolny organ gminy) obowiązany jest wydać zaświadczenie zawierające pełny lub częściowy odpis danych dotyczących tej osoby przetwarzanych w prowadzonym rejestrze mieszkańców (lub rejestrze PESEL).

Podkreślić zatem należy, że organ opiera swoje rozstrzygnięcie na podstawie danych przetwarzanych w prowadzonym rejestrze mieszkańców (lub rejestrze PESEL).

Z kolei w myśl art. 8 pkt 14 u.e.l., w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są dane dotyczące adresu i daty zameldowania na pobyt stały. Ponieważ art. 45 ust. 2 i 2a ustawy o ewidencji ludności dotyczą wydawania zaświadczeń, to w sprawach nieuregulowanych w ustawie o ewidencji ludności należy stosować przepisy działu VII k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tego przepisu zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie odrębne przesłanki: pkt 1 — jeżeli przepis prawa wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego lub pkt 2 — gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W odniesieniu do skarżącego, spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 217 § 2 pkt 1, ponieważ w myśl art. 45 u.e.l., może on uzyskać zaświadczenie o własnych danych osobowych, w tym posiadanego adresu zameldowania.

Wskazać należy, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może zakończyć się więc przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, lub przez odmowę wydania zaświadczenia, np. gdy organ jest niewłaściwy lub gdy nie dysponuje danymi umożliwiającymi wydanie zaświadczenia, albo gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego.

Ponadto organ odmawia wydania zaświadczenia także wówczas, gdy nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić w tym miejscu należy, że istotą postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Jak wynika natomiast z dostępnych rejestrów, którymi dysponował organ I instancji, tj. rejestru mieszkańców i rejestru PESEL, skarżący nie posiada zameldowania na pobyt stały. Prezydent nie mógł zatem wydać skarżącemu żądanego zaświadczenia nie posiadając w dostępnych rejestrach danych, które stanowią podstawę do jego wydania a więc informacji o zameldowaniu skarżącego.

Nie mogła zostać uwzględniona, zawarta w skardze argumentacja związana z istniejącym lokalem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w O., stanowiącym jak wskazuje skarżący jego własność. Organ wydający zaświadczenie nie może bowiem prowadzić żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu, dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, wykraczającego poza pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia i może opierać się jedynie na informacjach wynikających z dostępnych dokumentów, w tym wypadku z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL, a z dokumentów tych jak wyżej wskazano, wynika, że skarżący nie posiada zameldowania na pobyt stały.

Skarżący natomiast może w oparciu o przepisy art. 24 – 32 u.e.l. wystąpić ze stosownym wnioskiem o zameldowanie wskazując miejsce swojego stałego pobytu oraz legitymując się potwierdzeniem pobytu w lokalu, dokonanym przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu przedstawiając do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu.

Może też wystąpić z takim wnioskiem legitymując się dokumentem potwierdzającym jego tytuł prawny do lokalu, którym może być w szczególności umowa cywilnoprawna, odpis z księgi wieczystej albo wyciąg z działów I i II księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Wówczas organ dokonujący zameldowania na pobyt stały wydaje z urzędu osobie zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.