Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1177/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz pkt 2 decyzji I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 64, art. 139
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 77, 77, 107 par. 3, art. 89 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Fabryki "[...] " S.A. w G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz punkt 2 poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz strony skarżącej Fabryki [...] S.A. w G. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 roku, znak: [...] Starosta [...] na podstawie art.135 pkt 1, art.138 ust. 1, art.139 ust. 4, art.140 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Z 2012 r., poz. 145 ze zmianami) oraz art.104 Kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu wniosku Fabryki "[...]" S.A. z dnia 6.11.2014 r. znak: [...] o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 16 grudnia 2010 r. znak: [...] wydanego przez Starostę dot. szczególnego korzystania z wód polegającego na odprowadzaniu przez kolektor nr 1 mieszaniny oczyszczonych ścieków technologicznych pochodzących z chromowni oraz myjni samochodowej i oczyszczonych wód opadowych i roztopowych pochodzących z terenów przemysłowych do rzeki [...] w km 31+500 w miejscowości G.

postanowił:

1. stwierdzić wygaśniecie z dniem 1.01.2015 r. pozwolenia wodnoprawnego z dnia 16 grudnia 2010 r. znak: [...] udzielonego przez Starostę Fabryce "[...]" na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu przez kolektor nr 1 mieszaniny oczyszczonych ścieków technologicznych pochodzących z chromowni oraz myjni samochodowej i oczyszczonych wód opadowych i roztopowych pochodzących z terenów przemysłowych do rzeki [...] w km 31+500 w miejscowości G..

2. orzec o niezbędności pozostawienia wylotu do rzeki [...] w km 31+500 w miejscowości G. wraz z istniejącym ubezpieczeniem brzegów i dna rzeki [...] płytami żelbetowymi o wymiarach 1,1 m x 3,0m x 0,08 m w obrębie wylotu.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Fabryka "[...]" S.A. W G. pismem z dnia 6.11.2014 r. znak: [...] wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia opisanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego z dnia 16 grudnia 2010 r. znak: [...] z uwagi na upłynięcie z dniem 31.12.2014 r. czasookresu jej ważności. Zgodnie z art. 135 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane, a stwierdzenie jego wygaśnięcia następuje w drodze decyzji.

Zgodnie z wnioskiem Fabryki "[...]" S.A. W G. z dnia 6.11.2014 r. oraz jego uzupełnieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. oraz 12 marca 2015 r. - Spółka dokonała działań zmierzających do optymalizacji funkcjonowania zakładu i nie korzysta z odprowadzania wód opadowych i roztopowych za pomocą kolektora nr 1, gdyż nie posiada nieruchomości, z których odprowadzane są ścieki (w tym wody opadowe i roztopowe pochodzące z terenów przemysłowych). Sieć kanalizacyjna zakończona wylotem do Rzeki [...] w km 31+500 jest użytkowana przez inne podmioty gospodarcze. W toku postępowania poinformowano użytkowników sieci pismem z dnia 23 luty 2015r. obowiązku uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego na zrzut ścieków do rzeki [...] poprzez kolektor Nr 1.

Likwidacja wylotu wraz z ubezpieczeniem w jego obrębie dna i brzegów rzeki [...] może doprowadzić do niekorzystnych zmian istniejących stosunków wodnych na terenie objętym kanalizacją. Wobec powyższego w przedmiotowej kwestii należało określić warunki niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, czyli orzec o niezbędności pozostawienia wylotu kanalizacji do rzeki [...].

Od powyższej decyzji, odwołała się Spółka Fabryka "[...]" S.A. w G., zaskarżając pkt 2 decyzji i zarzucając naruszenie art. 139 ust. 1 i 4 ustawy Prawo wodne oraz art. 7, art. 107 § 3 w związku z art. 11 Kpa. Strona zakwestionowała część rozstrzygnięcia w zakresie niezbędności pozostawienia wylotu, wraz z istniejącym ubezpieczeniem brzegów i dna rzeki.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 20 lipca 2015 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 135 pkt 1 i art. 139 ust. 4 ustawy Prawo wodne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II Instancji zwrócił uwagę, że przedmiotem zaskarżenia był tylko pkt 2 decyzji Starosty i tylko w tym zakresie Dyrektor RZGW prowadził postępowanie odwoławcze. W pozostałej części decyzja stała się ostateczna i nie podlegała ocenie organu odwoławczego.

Dalej organ odwoławczy opisał stanowiska uczestników postępowania, które zajęli w jego trakcie:

← Urząd Miejski w G. pismem z dnia 29 grudnia 2014 roku, znak: [...], wniósł uwagi do prowadzonego postępowania

← w dniu 6 marca 2015 roku wpłynęło do organu pismo spółki "T" A. Spólnik, D. U. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 3 marca 2015 roku, w sprawie odprowadzania wód poprzez kolektor nr 1

← pismem z dnia 12 marca 2015 roku znak: [...] Spółka Fabryka "[...]" S.A przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Dalej organ II Instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, przytoczył treść art. 139 ustawy Prawo wodne i wskazał, ze organ I instancji orzekł na podstawie art. 139 ust. 4 w/w ustawy o niezbędności pozostawienia wylotu do rzeki [...], wraz z istniejącym ubezpieczeniem. W uzasadnieniu decyzji, organ wyjaśnił motywy orzeczenia o niezbędności, wskazując na użytkowanie wylotu przez inne podmioty gospodarcze. W powołanym przepisie prawnym ustawodawca nie zawarł żadnych dodatkowych elementów, które powinny znaleźć się w decyzji administracyjnej odnośnie niezbędności urządzenia. W związku z tym, zarzuty odwołującej się o niedookreśleniu obowiązków są niezasadne. Ewentualne obowiązki niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, organ może nałożyć na podstawie art. 139 ust. 1 ustawy Prawo wodne, a nie na podstawie art. 139 ust. 4 tej ustawy. Co istotne, nałożenie obowiązków nie jest obligatoryjne, o czym świadczy sformułowanie "można".

Organ I Instancji zgromadził wystarczający materiał dowodowy, aby ustalić stan faktyczny niezbędny do wydania orzeczenia. Okoliczność korzystania z wylotu nr 1 przez inne podmioty wynika chociażby z pisma Spółki "T" A. Spólnik, D. U. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 3 marca 2015 roku oraz pisma wnioskodawczyni z dnia 12 marca 2015 roku. Zatem kwestia ta nie budzi wątpliwości i jest wystarczającym uzasadnieniem niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego - biorąc pod uwagę brak dodatkowych zastrzeżeń w art. 139 ust. 4 ustawy Prawo wodne.

Należy dodać, iż likwidacja urządzenia wodnego wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie bowiem z art. 122 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy: "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: (...) wykonanie urządzeń wodnych." Przepis art. 9 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy stanowi, iż: "Przepisy ustawy dotyczące: (...) wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji".

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Fabryka "[...]" S.A. w G., zarzucając jej

1. mające wpływ na wynik postępowania naruszenie prawa materialnego, tj. art. 139 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (dalej u.p.w.) w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej u.z.z.w.), przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że niezbędne jest pozostawienie urządzenia wodnego - wylotu do rzeki [...] w km 31+500 w miejscowości G. wraz z istniejącym ubezpieczeniem brzegów i dna rzeki [...] płytami żelbetowymi o wymiarach 1,1 m x 3,0m x 0,08m w obrębie wylotu (dalej urządzenie), w sytuacji, gdy kształtowanie stosunków wodnych w zakresie m.in. zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy, należy do zadań własnych gminy, która nie może zostać zwolniona z wykonywania tego obowiązku, w szczególności poprzez obciążenie nim podmiotu prywatnego,

2. mające wpływ na wynika postępowania naruszenie prawa materialnego, tj. art. 139 ust. 4 u.p.w. w zw. z art. 139 ust. 1 u.p.w., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że orzeczenie o konieczności pozostawienia urządzenia wodnego nie stanowi nałożenia na skarżącego obowiązków,

3. mające wpływ na wynika postępowania naruszenie prawa materialnego, tj. art. 139 ust. 1 u.p.w., przez jego błędne zastosowanie i nieokreślenie nałożonych na skarżącego obowiązków niezbędnych do kształtowania stosunków wodnych,

4. mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, w szczególności nie została dostatecznie wyjaśniona kwestia tytułu prawnego skarżącego do urządzenia, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

5. mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niezastosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w szczególności nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego i nałożenia na niego bezterminowo szeregu obowiązków wynikających z orzeczenie o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego,

6. mające istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez ich nienależyte zastosowanie, w szczególności brak rzetelnego uzasadnienia wydanej decyzji, pominięcie milczeniem twierdzeń Skarżącego podniesionych w odwołaniu i innych pismach w toku postępowania oraz uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia m.in. treścią art. 122 ust. 1 pkt 3 u.z.z.w., który nie znajduje zastosowania w sprawie.

Na podstawie tych zarzutów spółka wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie objętym odwołaniem, tj. w zakresie pkt 2 oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.

Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i w sprawie zachodzi konieczność orzeczenia pozostawienia urządzenia wniesiono o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji organu 1 instancji w zakresie objętym odwołaniem, tj. w zakresie pkt 2 oraz na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. zobowiązanie Organu II instancji do wydania w określonym terminie decyzji, w której określi racjonalnie uzasadniony termin, do którego odwołujący będzie zobowiązany utrzymać Urządzenie tj. najpóźniej do dnia przejęcia istniejącej sieci kanalizacyjnej przez Miasto lub wybudowania przez nie nowej infrastruktury, zasad odpłatności za korzystanie z Urządzenia przez podmioty trzecie, których mowa w zaskarżanej decyzji oraz zasad ponoszenia przez te podmioty odpowiedzialności za ewentualne naruszenia obowiązujących przepisów prawa w zakresie korzystania z Urządzenia, w taki sposób, aby nałożone na odwołującego obowiązki uwzględniały jego słuszny interes.

Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniesiono o przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2015r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że czynności zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, które wykonywała skarżąca były skutkiem zaszłości historycznych tj. przejęcia mienia poprzednio istniejącego przedsiębiorstwa państwowego. Wskazała też, że kanalizacją zakończoną wylotem kolektora nr 1 nie są odprowadzana żadne wody opadowe z terenu spółki a sama sieć łącznie z kolektorem nie znajduje się na terenach, które stanowiłyby własność spółki. Natomiast pełnomocnik uczestnika - Miasta oświadczył, że przedmiotowa kanalizacja nie jest zespolona z siecią miejską.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Przedmiotem skargi jest orzeczenie o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego (wylotu kolektora nr 1 odprowadzającego mieszaninę ścieków technologicznych i roztopowych do rzeki [...]) wydanego w decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. W tle skargi rysuje się także wyraźny spór pomiędzy skarżącą spółką [...] S.A. a Miastem [...] o to, czy gmina powinna przejąć i utrzymywać kanalizację odprowadzająca wody opadowe, roztopowe oraz ścieki technologiczne, która to kanalizacja zakończona jest spornym urządzeniem wodnym (wylotem kolektora nr 1 do rzeki [...]). W tym miejscu wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie rozstrzyga tego właśnie sporu, a jedynie prawidłowość orzeczenia o konieczności pozostawienia urządzenia wodnego, choć oczywiście nie może abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy.

W pierwszej kolejności przytoczyć wypada regulacje ustawy prawo wodne, przydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy reguluje ona gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi. Zgodnie z art. 1 ust. 3, gospodarowanie wodami uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności tak, aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 2 tej ustawy zarządzanie zasobami wodnymi służy zaspokajaniu potrzeb ludności, gospodarki, ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami, w szczególności w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności; ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją; utrzymywania lub poprawy stanu ekosystemów wodnych i od wody zależnych; ochrony przed powodzią oraz suszą; zapewnienia wody na potrzeby rolnictwa oraz przemysłu; zaspokojenia potrzeb związanych z turystyką, sportem oraz rekreacją; tworzenia warunków dla energetycznego, transportowego oraz rybackiego wykorzystania wód. Instrumenty zarządzania zasobami wodnymi stanowią: planowanie w gospodarowaniu wodami; pozwolenia wodnoprawne; opłaty i należności w gospodarce wodnej; kataster wodny; kontrola gospodarowania wodami.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami są minister właściwy do spraw gospodarki wodnej; Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - jako centralny organ administracji rządowej, nadzorowany przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej; dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej - jako organ administracji rządowej niezespolonej, podlegający Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej; wojewoda; organy jednostek samorządu terytorialnego.

Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji organ I Instancji wskazał m. in. art. 139 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (t.j. D z.U. z 2015 poz.469 ze zm.).Przepis ten brzmi następująco:

1. W decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia.

2. W przypadku wygaśnięcia lub cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodne lub ich części, których pozostawienie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą być przejęte bez odszkodowania na własność właściciela wody, chyba że właściciel urządzenia wodnego, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna, rozporządzi prawem własności tego urządzenia.

3. Przepis ust. 2 nie dotyczy stawów oraz gruntów, na których znajdują się urządzenia wodne, o których mowa w ust. 2.

4. W decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego orzeka się o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego.

5. Przeniesienie prawa własności do urządzenia wodnego, o którym mowa w ust. 2, następuje w drodze decyzji stanowiącej podstawę dokonania wpisu właściciela urządzenia wodnego w księdze wieczystej nieruchomości (zbiorze dokumentów).

Zgodnie z art. 9 pkt. 19 lit. f ustawy prawo wodne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych są urządzeniami wodnymi.

Zgodnie natomiast z art. 64 tej ustawy utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (ust. 1). W kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści; ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. (ust. 1a) Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji, o której mowa w ust. 1a, jeżeli stwierdzi trwałe ustanie odnoszenia korzyści z urządzeń wodnych. (ust. 1b) Właściciel urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest obowiązany do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania tego urządzenia, z uwzględnieniem wymagań wynikających z warunków utrzymywania wód. (ust. 2) Przepis ust. 1a stosuje się także w przypadku wprowadzania ścieków lub odprowadzania wód do urządzeń wodnych (ust. 2a) .

Pierwszą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie, jest ustalenie jakie są przesłanki niezbędne do wykazania w postępowaniu administracyjnym, aby możliwe było wydanie decyzji o obowiązku pozostawienia urządzenia wodnego.

Art. 139 ust. 4 stanowi, że w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego orzeka się o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego, nie wskazując, ani nie precyzując żadnych szczególnych warunków. Jednak niewątpliwie orzeczona "niezbędność" musi zostać należycie w decyzji uzasadniona. W niniejszej sprawie organy obu instancji rozważeniem tej okoliczności w zasadzie się nie zajęły. Z niezwykle lapidarnego uzasadnienia decyzji organu I Instancji wynika jedynie, że sieć kanalizacyjna zakończona wylotem do rzeki [...] jest użytkowana przez inne podmioty gospodarcze, a likwidacja wylotu może doprowadzić do niekorzystnych zmian istniejących stosunków wodnych na terenie objętym kanalizacją. Zdaniem natomiast organu II Instancji okoliczność korzystania z wylotu nr 1 przez inne podmioty wynika m.in. z pisma wnioskodawczyni, kwestia ta nie budzi wątpliwości i jest wystarczającym uzasadnieniem niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego.

Innymi słowy organy doszły do przekonania, że skoro urządzenie wodne (wylot kanalizacji wraz z zabezpieczeniem koryta i dna rzeki) jest używane przez inne podmioty niż skarżąca spółka, to powinno być pozostawione w stanie niezmienionym.

Jednakże zdaniem Sądu nie jest to uzasadnienie wystarczające, a przepisu art. 139 ust. 4 nie można odczytywać w sposób wyrwany z kontekstu całego przepisu art. 139, a szerzej - ustawy prawo wodne.

Ust. 2 tego przepisu, który również dotyczy sytuacji w której wygasza się lub cofa pozwolenie wodnoprawne z równoczesnym obowiązkiem pozostawienia urządzenia wodnego, pojawia się dodatkowa przesłanka "niezbędności" tj. wskazanie, że urządzenie ma być niezbędne do kształtowania zasobów wodnych.

O zważaniu na konieczność "kształtowania zasobów wodnych" stanowi także ust. 1 tego przepisu, który daje uprawnienie dla organu (w przypadku wygaszenia lub cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego) do określenia obowiązków zakładu niezbędnych do kształtowania zasobów wodnych. Obowiązki te wymienione są przykładowo, na co wskazuje sformułowanie "w szczególności" (zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia). Nie oznacza to w żadnym wypadku, że tylko te obowiązki (usunięcie urządzeń wodnych i innych obiektów) są możliwe do nałożenia na podstawie tego przepisu.

Dalej wskazać należy, że gospodarowanie wodami (na które to pojęcie składa się również zarządzanie zasobami wodnymi) uwzględniać ma zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności tak, aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne. Spośród organów właściwych do gospodarowania wodami wymienione są organy administracji rządowej i organy jednostek samorządu terytorialnego, natomiast nie ma wśród nich podmiotów "spoza" administracji publicznej.

Decyzja skierowana została od spółki [...] SA, co tworzy wrażenie, że jest ona właścicielem urządzenia wodnego, podczas gdy okoliczność ta w ogóle nie została przez organy ustalona.

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika, że nie jest nawet pewny stan własności samej sieci kanalizacyjnej (która nie jest urządzeniem wodnym), natomiast w żadnym miejscu nie została podjęta nawet próba ustalenia czyją własnością jest urządzenie wodne, zwłaszcza, że składa się ono nie tylko z samego wylotu kanalizacji, ale również z umocnień dna i brzegów rzeki. Sprawy tej nie wyjaśnia wygaszane pozwolenie wodnoprawne z dnia 16 grudnia 2010r. na szczególne korzystanie z wód, gdyż zawiera jedynie ogólne nakazy utrzymania w należytym stanie technicznym urządzeń do odprowadzania i oczyszczania ścieków.

Jest to okoliczność o tyle istotna, że zaskarżona decyzja wywołuje określone skutki prawne i faktyczne dla właściciela urządzenia wodnego, który zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ustawy prawo wodne ma obowiązek utrzymywać urządzenie wodne (a zatem ponosić koszty jego eksploatacji, remontów itp.), mając jedynie uprawnienie do złożenia wniosku do właściwego organu o ustalenia i podziału kosztów pomiędzy tych, kto którzy odnoszą z takiego urządzenia korzyści.

Rację ma skarżąca, że rzeczywisty skutek tej decyzji jest taki, że skarżąca nie będąc przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym, nie korzystając z urządzenia wodnego, nie legitymując się pozwoleniem wodnoprawnym, nie odprowadzając spornym urządzeniem żadnych wytworzonych przez siebie ścieków czy wód opadowych pochodzących z terenów stanowiących jej własność - została zobowiązana do wykonywania zadania jakim jest umożliwienie innym podmiotom gospodarczym korzystanie z kanalizacji opadowo- ściekowej oraz do utrzymywania urządzenia wodnego. Dodatkowo nie jest to rozwiązanie tymczasowe.

Skoro gospodarowanie wodami ma uwzględniać zasadę wspólnych interesów i ma być realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności tak, aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne, to nie jest zdaniem Sądu dopuszczalne nałożenie na spółkę prawa handlowego wszystkich ciężarów realizacji tego zadania, bez -nie tyle pogłębionej co w ogóle żadnej - analizy niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego dla kształtowania zasobów wodnych, ani też bez ustalenia kto jest jego właścicielem.

Nie jest przy tym tak, że na skarżącą nie mogą być nałożone żadne obowiązki "niezbędne do kształtowania zasobów wodnych" w przywołanym wyżej rozumieniu art. 139 ust. 1 ustawy prawo wodne. Zresztą z treści samej skargi wynika, że skarżąca od przejściowego utrzymywania stanu dotychczasowego się nie uchyla. Nie może być jednak tak, że poprzez takie jak zaskarżone wyrzeczenie decyzji, nawet bez właściwego jej uzasadnienia, skarżąca już "zawsze" obowiązana będzie zapewniać innym podmiotom gospodarczym możliwość odprowadzania wytwarzanych przez nie ścieków.

Sąd wskazuje na treść art. 89 § 2 Kpa, zgodnie z którym organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. To na organie administracji publicznej, właściwym w sprawach gospodarowania wodami i zarządzania nimi spoczywa obowiązek (przynajmniej podjęcia próby) doprowadzenia do współpracy wszystkich zainteresowanych stron. Stroną taką – wbrew swoim twierdzeniom – jest także gmina Miasto, albowiem z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Wymienione w tym przepisie zadania mają bowiem charakter wyłącznie przykładowy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie zatem obowiązany ustalić (o ile będzie to możliwe dostępnymi środkami dowodowymi) kto jest właścicielem spornego urządzenia wodnego, szczegółowo przeanalizować "niezbędność" pozostawienia urządzenia wodnego z punktu widzenia kształtowania zasobów wodnych, w tym także poprzez określenie przewidywanych skutków likwidacji urządzenia, a dopiero po przeprowadzeniu w tym zakresie niezbędnego postępowania dowodowego i w zależności od jego wyników, organ wyda stosowną decyzję, rozważając i wyważając interes publiczny i interes prywatny.

Wobec wskazanego wyżej naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Pkt. 2 decyzji organu I Instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.