Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 689/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Powołane przepisy: article: art. 224 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. wspólników "E." s. c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. wspólników "E." s. c. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami, z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej postanawia: odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

W dniu 13 czerwca 2011 r., skarżący M. Z. i Z. Z. wspólnicy "E." s. c., złożyli na urzędowych formularzach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami, z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej

Z podanych przez skarżących w formularzu informacji wynikało, iż mieszkają u rodziców, nie prowadząc z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Posiadają wspólnie 5 ha nieużytków rolnych.

Mając na uwadze oświadczenia zawarte w formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedłożonych w toku czynności wyjaśniających dokumentach, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. odmówił M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W postanowieniu tym wskazano, że skarżący nie przesłali na wezwanie referendarza sądowego żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji. Tym samym, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają oni przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2002 r. Nr 1270, poz. 153) – dalej p.p.s.a.

Pismem z dnia 9 września 2011 r. skarżący złożyli w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wskazali w nim, że udowodnili, że nie posiadają zdolności do uiszczenia wpisu sądowego. Ponadto załączyli do sprzeciwu kserokopie:

1) zestawienie operacji na rachunku bankowym Z. Z. o nr [...] za miesiąc sierpień 2011 r.,

2) zestawienie operacji na rachunku bankowym E. Sp. c. Z. Z., Z. M. o nr [...] za miesiąc sierpień 2011 r.,

3) postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. Sądu Rejonowego dla [...] w W.,

4) wykaz operacji z dnia 22 sierpnia 2011 r. na rachunku Z. Z. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w

stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to

na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy.

Analizując niniejszą sprawę należy stwierdzić, że z oświadczenia skarżących, zawartego w piśmie z dnia 9 września 2011 r. oraz w samym wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że skarżący nie posiadają żadnego majątku. Jedyny majątek jaki posiadają to ziemia o powierzchni 5 ha stanowiąca nieużytek rolny.

W toku postępowania sądowego w zakresie rozpoznania wniosku o zwolnienia z kosztów sądowych, skarżący zostali wezwani między innymi do:

1) przedłożenia wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...]. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr [...] wpłaty w następujących kwotach: 4 000 zł (w dniu [...] marca 2011 r.), 2 200 zł (w dniu [...] kwietnia 2011 r.), 300 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 3 400 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 200 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 700 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 2 500 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 1 200 zł (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr [...], z którego dokonywano powyższych przelewów jest Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi: E. Z. Z. G. [...],[...] D.),

2) przedłożenia wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...]. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonana została w dniu [...] kwietnia 2011 r. z rachunku o nr [...] wpłata w kwocie 1 100 zł. Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr [...], z którego dokonano powyższego przelewu jest Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi E. Z. Z.),

3) udzielenia informacji, czy rachunek bankowy o nr [...] należy do skarżących (wspólnie lub do osobno do jednego ze

skarżących). Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr [...] wpłaty w następujących kwotach: 700 zł (w dniu [...] marca 2011 r.), 2 000 zł (w dniu [...] marca 2011 r.), 19 000 zł (w dniu [...] kwietnia 2011 r.), 15 000 zł (w dniu [...] maja 2011 r.), 1 200 zł (w dniu [...] maja 2011 r.). Jednocześnie w ww. wyciągu jako właściciel rachunku o nr [...], z którego dokonywano powyższych przelewów widnieje: E. G. [...],[...] D., a więc podmiot, którego siedziba odpowiada wskazanemu w skardze adresowi skarżących. Konieczne więc było wyjaśnienie, czy skarżący są właścicielami rachunku o nr [...] oraz w takim przypadku przedłożenie wyciągów za okres ostatnich trzech miesięcy obejmujących transakcje dokonane na rachunku bankowym o nr [...].

W ocenie Sądu rozpoznając wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, istotne jest jednak to, że zarówno na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również na etapie składania sprzeciwu, skarżący nie przedłożyli żądnych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji. Samo powołanie się na brak dochodów, czy też ciążące obciążenia majątkowe nie może być traktowane jako udowodnienie trudnej sytuacji materialnej. Z. Z. poprzestał jedynie na wskazaniu, że "nie wykazał dotąd informacji dotyczących jego osobistego konta, bo ich okazanie wiązało się z koniecznością obnażenia swoich praw osobistych". Dalej wyjaśnił, że: "odnośnie rachunku bankowego E. wskazane przedsiębiorstwo jest spółką, w której M. Z. nie ma żadnych udziałów. Natomiast Z. Z. jest związany tajemnicą tej spółki."

Zdaniem Sądu, skarżący poprzez swoją bierność w zakresie wykazania swojej sytuacji majątkowej wykazali się brakiem dbałości o własne interesy w toku postępowania sądowo - administracyjnego. Sąd wyjaśnia, że analiza stanu majątkowego wymaga posiadania między innymi danych dotyczących transakcji dokonywanych na wszystkich rachunkach bankowych należących do skarżących. Skarżący tymczasem przedłożyli wyłącznie wyciągi z części posiadanych rachunków. Nie przedłożyli natomiast pozostałych rachunków, które posiadają. Na marginesie należy wskazać, że z ujawnionego rachunku bankowego należącego do Z. Z. (nr [...]) wynika, że skarżący uiszcza dwa abonamenty telewizji satelitarnej ([...] i [...]) o łącznej kwocie 150 złotych miesięcznie. Przeczy to w sposób oczywisty stanowisku skarżących, w ocenie których nie mają środków do życia. W sposób pośredni o posiadanym majątku świadczą również opłacone w miesiącu sierpniu 2011 r. dwa mandaty karne za rzecz Urzędu Miejskiego w D. i Urzędu Miejskiego K. na łączną kwotę 250 złotych.

Zdaniem Sądu, istotne jest również odniesienie się do stwierdzenia, że rachunek bankowy Z. Z. został zajęty przez komornika. Sąd wyjaśnia skarżącym, że przedłożona informacja nie świadczy o zajęciu tego rachunku przez komornika, a jedynie o prowadzonej egzekucji z tego rachunku bankowego.

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżących na wystosowane do nich wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a., jak również zawarte

w sprzeciwie informacje są niepełne i nie pozwalają na ocenę ich możliwości płatniczych. Skarżący dysponują bowiem, jak wynika z tytułów dokonywanych przez nich przelewów, jak również oświadczenia Z. Z. zawartego w sprzeciwie, że dysponują jeszcze innymi rachunkami bankowymi. Skarżący nie przedstawili przy tym wyciągów z tych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłali żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).

Reasumując, skarżący nie wykazali okoliczności uzasadniających istnienia przesłanek do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych.

Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.