Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1383/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 14 września 2022 roku, znak: WI-I.7840.5.19.2022.MA w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 22 września 2017 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję nr 1761/6740.1/2017, którą na wniosek M. M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Kolejno, w dniu 30 grudnia 2020 r. wpłynęło pismo Kierownika Referatu Biura Przejmowania Mienia i Rewindykacji Urzędu Miasta Krakowa znak: MR-01.6820.64.2016, którym poinformowano, iż dotychczasowy właściciel hipotetyczny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. 64 Podgórze nabył przedmiotową nieruchomość w drodze darowizny od osoby, która legitymowała się obecnie uchylonymi już postanowieniami o nabyciu spadku, zaś w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórze w Krakowie pod sygnaturą IC 1318/20/P prowadzone jest postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Prezydent Miasta Krakowa działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 147 i art. 149 § 1 kpa wydał w dniu 11 marca 2021 r. postanowienie o znaku AU-01-4.6740.1.2262.2020.AST, którym wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę. Przesłankę wznowieniową stanowiła dyspozycja art. 145 § 1 pkt 5 kpa – wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Nową okolicznością, o której mowa w powyższym przepisie, była okoliczność braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora M. M. tj. tytułu prawnego do działki nr [...] obr. 64 Podgórze w Krakowie.

Prezydent Miasta Krakowa doszedł do przekonania, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uchylenia we wznowionym postępowaniu przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę, co skutkowało wydaniem w dniu 11 marca 2021 r. postanowienia znak: AU-01 -4.6740.1.2262.2020.AST o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. orzeczenie organ II instancji w dniu 30 grudnia 2021 r. postanowieniem o znaku: Wl-l.7840.5.40.2021.BG utrzymał je w mocy.

W dniu 24 czerwca 2021 r. do organu l instancji wpłynęło pismo Dyrektora Biura Przejmowania Mienia i Rewindykacji, którym przesłano kserokopie nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt l C 1318/20/P o nakazaniu ujawnienia w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy Cechowej Skarbu Państwa jako właściciela. Powyższe postanowienie jest nieprawomocne, bowiem została od niego złożona apelacja do Sądu Okręgowego w Krakowie.

Mając powyższe na względzie Starosta Krakowski uznał, że prawomocne zakończenie prowadzonego w sądzie postępowania w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] obr. 64 Podgórze stanowi zagadnienie wstępne, od którego uzależniony będzie wynik prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji pozwolenia na budowę nr 1761/6740.1/2017 z dnia 22.09.2017 r. W związku z czym wydał w dniu 25 stycznia 2022 r., postanowienie o znaku: AU-01-4.6740.1.2262.2020.AST.DMT, którym zawiesił toczące się postępowanie.

Na to postanowienie M. M. wniósł zażalenie zarzucając błędne pouczenie w postanowieniu oraz naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 poprzez jego błędne zastosowanie.

Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 14 września 2022r. Znak sprawy: WI-I.7840.5.19.2022.MA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2021.2351 ze zmianami), zwanej dalej Pb, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podano, iż okolicznością inicjującą postępowanie wznowieniowe był fakt, iż dotychczasowy właściciel hipotetyczny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. 64 Podgórze nabył przedmiotową nieruchomość w drodze darowizny od osoby, która legitymowała się obecnie uchylonymi już postanowieniami o nabyciu spadku, zaś w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Podgórze w Krakowie pod sygnaturą IC 1318/20/P prowadzone jest postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W trakcie wznowionego już postępowania, powyższe postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym, zakończyło się w dniu 25 maja 2021 r. postanowieniem o sygn. akt IC 1318/20/P, w którym orzeczono, że cyt.: po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 roku w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa przeciwko K. M. i M. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

1. usuwa niezgodność treści księgi wieczystej numer [...] z rzeczywistym stanem prawnym przez nakazanie wpisania w dziale II prawa własności tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Krakowa w miejsce M. M., syna J. i K. oraz wykreślenie w dziale III wpisów numer [...] - nieodpłatnej służebności gruntowej wpisanej na rzecz nieruchomości władnącej objętej księgą wieczystą numer [...] i numer [...] - dożywotniego bezpłatnego zamieszkiwania wpisanego na rzecz K. M., córki A. i J. (...).

Mając powyższe na względzie, organ rozpoznając sprawę wznowioną z urzędu, winien zweryfikować okoliczność przysługiwania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście dyspozycji art. 32 ust. 4 pkt 2, który stanowi o tym, że jest to jeden z koniecznych warunków do wydania decyzji pozwolenia na budowę. Niemniej jednak aby dokonać właściwej oceny tej kwestii w opinii tut. organu konieczne jest aby ww. postępowanie sądowe dotyczące uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało zakończone prawomocnie. Jak wynika z akt sprawy na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt l C 1318/20/P została złożona apelacja. Oznacza to, że postępowanie sądowe nie jest prawomocnie zakończone. W opinii organu wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym będzie miał bezpośredni wpływ na prawo inwestora tj. M. M. do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy w Krakowie utrzyma w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego, to oznaczać to winno, iż inwestor nie będzie legitymował się prawem własności względem działki nr [...] obr. 64 Podgórze w Krakowie przy ul. [...] co w konsekwencji pozbawi go prawa do uzyskania pozwolenia na budowę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył M. M. zarzucając naruszenie:

- art. 7, 8, 9, 77 par. 1, 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny, dowodów oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego polegające na ustaleniu, że zachodzą przesłani do zawieszenia postępowania w niniejszej spawie, a także naruszenie zasady pogłębiania zaufania ob5wateli do organów państwa oraz zasady czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez dokonania przez Organ I instancji błędnego pouczenia co do przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia.

- art. 97 § 1 pkt. 4 poprzez jego zastosowanie, podczas gdy brak było podstaw do jego zastosowania.

W uzasadnieniu podkreślono, iż przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być taka okoliczność, którą organ może ocenie we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest bowiem podstawowym obowiązkiem organów administracji, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w świetle art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.

Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sporna w kontrolowanej sprawie instytucja zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. opiera się na założeniu, że organ rozstrzygający daną sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Na gruncie sprawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa – wyjście na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, kiedy nadto tą nową okolicznością, był ewentualny brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora M. M. tj. tytułu prawnego do działki nr [...] obr. 64 Podgórze w Krakowie, zasadne było przyjęcie przez skarżone organy, iż .wynik cywilnego postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym będzie miał bezpośredni wpływ na prawo inwestora do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. To postępowanie cywilne jest w toku – na etapie drugoinstancyjnym. W sytuacji, gdy Sąd Okręgowy w Krakowie utrzyma w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego, to oznaczać to winno, iż inwestor nie będzie legitymował się prawem własności względem działki nr [...] obr. 64 Podgórze w Krakowie przy ul. [...], co w konsekwencji pozbawi go prawa do uzyskania pozwolenia na budowę

Zatem nie ulega wątpliwości, iż skoro rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zależy od wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością - tym samym spór o własność nieruchomości w analizowanej sprawie jest kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1909/15).

Nadto jak wyżej wskazano, skoro toczy się postępowanie cywilne mające na celu wyjaśnić kwestię własności działki objętej inwestycją, to wbrew argumentacji zawartej w skardze, skarżone organy administracyjne nie mają w takich zaistniałych okolicznościach, obowiązku samodzielnie rozstrzygać o wykazaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością. Wyjaśnić należy, że kwestia prejudycjalna (inaczej kwestia wstępna) to okoliczność, od której osobnego rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zależy od wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością - tym samym spór o własność nieruchomości w analizowanej sprawie jest co do zasady kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W okolicznościach konkretnej sprawy organ administracji może więc zakwestionować oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak też stwierdzić, że rozstrzygnięcie sporu co do przysługiwania inwestorowi takiego prawa ma charakter zagadnienia wstępnego. Do ustalania prawidłowości wpisów w księgach wieczystych powołany jest sąd powszechny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.