Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 723/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 art. 16 art. 34
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 700
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zarządza zwrot na rzecz skarżącego O. S.A. w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tytułem nadpłaconego wpisu sądowego kwotę 31222 zł (trzydzieści jeden tysięcy dwieście dwadzieścia dwa złote), IV. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego O. S.A. w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 15, art. 16 ust. 1, art. 34 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. (Dz. U. Nr 84, poz. 700), zw. dalej specustawą; art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r, Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym; art. 84 ust. 1-5, art. 85 ust. 3 i 6, art. 86 ust. 1 pkt 7, ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306, ze zm); art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.), w ustępie I. decyzji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla O. SA, z siedzibą w W. gazociągu wysokiego ciśnienia dn 500mm, pr 8,4 mpa W.-G. Odcinek XII - miasto G., woj. [...], na działkach o numerach ewidencyjnych: obręb geodezyjny W. [...]: nr [...], nr [...], obręb geodezyjny W.: nr [...], nr [...], obręb geodezyjny W.: nr [...]. Kategoria obiektu budowlanego - XXVI. W ustępie II. decyzji w punktach:

zezwolił wnioskodawcy na usunięcie z terenu działek nr: [...], nr [...] obręb

geodezyjny W.; nr [...], nr [...] obręb geodezyjny W.; nr [...] obręb

W., objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu

regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., 883 drzew i 3 948,00 m2 krzewów, zgodnie z załączonym do wniosku opracowaniem pt. "Inwentaryzacja i waloryzacja zieleni wraz z

planem gospodarki zielenią", stanowiącym integralną część projektu budowlanego;

ustalił termin wycinki drzew i krzewów do 30 czerwca 2011 r., a w przypadku,

gdy na drzewach znajdują się gniazda lęgowe ptaków, termin ograniczył od 16

października do końca lutego 2011 r.;

ustalił następujące opłaty za usunięcie 883 drzew i 3 948,00 m2 krzewów w

łącznej wysokości 3.214.858,05 złotych;

odroczył orzeczoną w pkt 3 opłatę na okres 3 lat od dnia realizacji nasadzeń

rekompensujących orzeczonych w pkt 5 niniejszej decyzji, tj. do dnia 30 czerwca

2014 r. W przypadku niewywiązania się z obowiązku wykonania nasadzeń

rekompensujących lub w przypadku, gdy wykonane nasadzenia nie zachowają

żywotności po upływie 3 lat od dnia posadzenia, należność należy wpłacić na konto

NBP O/O [...], nr konta [...]. Organem właściwym

do pobrania opłaty jest Wojewoda [...];

zobowiązał wnioskodawcę do posadzenia w ramach rekompensaty za wycięte

drzewa i krzewy, na terenie Nadleśnictwa K., stanowiącym część działki nr [...],

obręb ewidencyjny P., gmina P. oddział [...]: 3540 sztuki drzew

Sygn. akt VII SATWa 723/11

iglastych i 5890 sztuk drzew liściastych, w terminie do 30 czerwca 2011 r., zgodnie z wytycznymi;

6) zobowiązał do złożenia w Wydziale Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego w [...] pisemnej informacji wraz z dokumentacją zdjęciową niezwłocznie po zakończeniu realizacji przesądzeń i nasadzeń oraz pisemnej informacji o gotowości do odbioru nasadzeń rekompensujących po upływie 3 lat od dnia ich realizacji.

Na podstawie przepisów zawartych w art. 34 ust. 1 spec ustawy niniejszej decyzji nadał rygor natychmiastowego wykonania.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...], wskazał, że po dokonaniu analizy złożonej dokumentacji stwierdził, iż inwestor przedłożył kompletny wniosek, a w szczególności przedłożył decyzję Ministra Infrastruktury Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wyrażającą zgodę na budowę planowanej inwestycji, wydaną w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Do wniosku dołączono jednocześnie decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, w zakresie skutków, o których mowa a art. 24 ust. 1 specustawy, wydaną dla przedmiotowej inwestycji. Dla przedmiotowej inwestycji wydana została przez Prezydenta Miasta [...] decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto organ I instancji stwierdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ww. gazociągu wraz ze strefą kontrolowaną i urządzeniami towarzyszącymi - przebiegającego przez teren miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. W ocenie Wojewody przedmiotowy projekt budowlany został sporządzony, zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i sprawdzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane i legitymujących się aktualnymi na dzień opracowania projektu i jego sprawdzenia zaświadczeniami. Wojewoda [...] powołując się na treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wskazał, że jest zobowiązany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji.

Jednocześnie wskazał, że działając w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 specustawy zobligowany był do wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu oraz ustalenia opłat za ich usunięcie, zgodnie z art. 84-87 ustawy o ochronie przyrody. Na terenie objętym decyzją o ustaleniu lokalizacji ww. inwestycji i wnioskiem o pozwolenie na budowę znajdują się: jarząby pospolite (Sorbus aucuparia), buki pospolite (Fagus silvatica), sosny pospolite (Pinus sylvestris); dęby sp. (Quercus sp.) oraz krzewy - przeznaczone do usunięcia ze względu na kolizję z projektowaną inwestycją. Przyczyną usunięcia drzew i krzewów jest kolizja z nowym planem zagospodarowania terenu w zakresie pasa montażowego oraz strefy trwale pozbawionej drzew wzdłuż projektowanego gazociągu. Inwestor przedłożył pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Pańsywowych w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., informujące, że Nadleśnictwo K. dysponuje gruntem, stanowiącym część działki nr [...], obręb ewidencyjny P., gmina P.,

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

która może podlegać zalesieniu. Na ww. terenie wnioskodawca zobowiązany został do nasadzenia: 3540 sztuki drzew iglastych i 5890 sztuk drzew liściastych.

Uzasadniając ustęp II. decyzji Wojewoda wskazał, że co do zawartego w pkt. 1. zezwolenia argumenty strony uznano za uzasadnione; ad. pkt. 2. orzeczono zgodnie z art. 84. ust. 3 i art. 52 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody; ad. pkt. 3 naliczono opłatę na podstawie art. 84 ust. 2 i ust. 3, art. 85 ust. 3 i 6 ustawy o ochronie przyrody oraz zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Środowiska. Sposób wyliczenia opłaty przedstawiono w tabeli; ad. pkt. 4. odroczono opłatę z pkt 3 zgodnie z art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody oraz zgodnie z art. 84 ust. 1-3 ww. ustawy ustalono warunki uiszczenia opłaty. Wskazano, że zgodnie z art. 84 ust. 5, jeżeli posadzone w zamian drzewa i krzewy zachowają żywotność po upływie trzech lat od dnia ich posadzenia, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew i krzewów ulegnie umorzeniu; ad. pkt. 5. zobowiązanie do posadzenia drzew nałożono zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody oraz wytycznymi zawartymi w piśmie Ministerstwa Skarbu Państwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. skierowanym do Wojewody [...]; ad. pkt. 6., zobowiązano wnioskodawcę do poinformowania Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego w [...] o zakończeniu nasadzeń i gotowości do komisyjnego odbioru.

Ponadto Wojewoda wskazał, że w toku prowadzonego postępowania, przed wydaniem niniejszej decyzji, do organu I instancji nie wpłynęły pisemne zastrzeżenia dotyczące przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie od ww. decyzji w części dotyczącej naliczenia opłaty z tytułu usunięcia drzew i krzewów złożył O. S.A. W ocenie inwestora organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował art. 16 oraz art. 28 specustawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], Minister Infrastruktury, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].

W uzasadnieniu organ II instancji, odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, wskazał, że niesporną w niniejszej sprawie jest wysokość naliczonych opłat z tytułu usunięcia drzew i krzewów. Organ odwoławczy nie podziela stanowiska odwołującego się, jakoby Wojewoda [...] nie miał podstaw do nakładania na inwestora obowiązku ponoszenia opłat za usunięcie drzew i krzewów z terenów lasów.

W ocenie Ministra Infrastruktury art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody nie znajduje zastosowania w omawianej sprawie, gdyż przepisy rozdziału 4 powyższej ustawy, za wyjątkiem art. 84-89 tejże ustawy, zostały wyłączone na mocy art. 16 ust. 1 specustawy, który stanowi odpowiednik wyłączonego art. 83 ustawy o ochronie przyrody określającego m.in. organ właściwy do wydania zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości oraz wyjątki od obowiązku uzyskania w trybie przepisu art. 83 ustawy o ochronie przyrody ww. zezwolenia.

W ocenie organu odwoławczego całkowicie chybionym jest zarzut niesłuszności nakładania na inwestora obowiązku sporządzania inwentaryzacji drzew i krzewów w

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

odniesieniu do terenów leśnych. Stosownie bowiem do jednoznacznej dyspozycji art. 16 ust. 2 pkt 1 specustawy wniosek o wydanie pozwolenia na "budowę inwestycji w zakresie terminalu w przypadku, gdy wojewoda zezwala na usunięcie drzew lub krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, powinien dodatkowo zawierać inwentaryzację drzew i krzewów znajdujących się na terenie objętym wnioskiem. Skoro ustawodawca posługuje się ogólnym sformułowaniem "terenie" przyjąć należy, zgodnie z regułą lege non distinquente, iż chodzi o każdy teren, bez względu na jego przeznaczenie.

Ponadto z uwagi na brak uzasadnienia na czym, w ocenie odwołującego się miałoby polegać naruszenie w niniejszej sprawie art. 28 specustawy, wyłączającego w stosunku do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Minister Infrastruktury nie odniósł się merytorycznie do powyższego zarzutu. Jednocześnie wskazał, że nie znalazł podstaw, aby w oparciu o art. 139 k.p.a., tj. na niekorzyść odwołującego się, uchylić weryfikowaną decyzję w niezaskarżonej części.

W szczególności Minister Infrastruktury stwierdził, iż inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] ustalającą lokalizację dla spornego zamierzenia inwestycyjnego: ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia oraz zgodę ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...], znak: [...]).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył O. S.A., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w skarżonej w odwołaniu części dotyczącej ustalenia opłat z tytułu usunięcia drzew i krzewów z terenów leśnych (pkt II. 3 decyzji) oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnią i niewłaściwe zastosowanie art. 16 oraz art. 28 specustawy. W ocenie strony skarżącej argumentacja przyjęta przez organ odwoławczy jakoby rzeczą bezsporną była zasadność naliczania przez wojewodę opłat z tytułu usunięcia drzew i krzewów z terenów leśnych z uwagi na fakt wyłączenia art. 83 ustawy o ochronie przyrody spod działania specustawy nie może zasługiwać na uwzględnienie. W ocenie skarżącego zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie procedur przewidzianych w ustawie o ochronie przyrody i zastąpienie ich specjalnymi procedurami w ramach specustawy. Gdyby interpretować zastosowanie art. 84-89 ustawy o ochronie przyrody jako wyłączenie art. 83 i wskazanego tam wyłączenia obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew w lasach, należałoby przyjąć, iż specustawa wprowadza zatem obowiązek uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów na wszystkich nieruchomościach, w tym także nieruchomościach leśnych i to za opłatą, co w ewidentny sposób utrudnia prowadzenie inwestycji w zakresie terminalu

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

regazyfikacyjnego. Rozwiązania specustawy byłyby bowiem bardziej restrykcyjne niż zasady ogólne wynikające z ustawy o ochronie przyrody.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu jednakże po części z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze.

Po pierwsze należy zauważyć, że decyzja organu I instancji wydana została wprawdzie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jednakże składała się z dwóch odrębnych w znaczeniu przedmiotowym części. W pierwszej udzielono pozwolenia na budowę, w drugiej zaś rozstrzygnięto w sprawie usunięcia drzew i krzaków. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione jedynie w części dotyczącej naliczenia opłaty z tytułu usunięcia drzew i krzewów. Jeżeli w decyzji zawarto różne rozstrzygnięcia pozostające ze sobą wprawdzie w związku, ale wyodrębnione w sposób pozwalający, po uchyleniu części decyzji, na pozostawienie pozostałej części decyzji w obrocie prawnym, nie ma przeszkód również do tego, aby skutecznie zaskarżyć część takiej decyzji w odwołaniu. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1999 r., sygn. akt II SA 1580/99. Stwierdzić zatem należało, iż organ rozpatrujący odwołanie uzyskał jedynie kompetencję do rozpoznania sprawy tylko w tej części, która została zaskarżona w odwołaniu natomiast, jak wynika zarówno z osnowy decyzji II instancji, jak również z ostatniej części uzasadnienia tej decyzji, organ II instancji uczynił przedmiotem rozpoznania również tę część decyzji, która nie została zaskarżona, a dotyczyła udzielenia pozwolenia na budowę. Naruszono przez to art. 16 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. przez rozpatrzenie sprawy w II instancji w odniesieniu do części ostatecznej (wobec której nie złożono odwołania) decyzji organu I instancji. Już chociażby z tego względu należało wyeliminować z obrotu rozstrzygnięcie organu II instancji w powyższej części, stwierdzając, że decyzja organu I instancji w części obejmującej pozwolenie na budowę stała się ostateczna wobec niewniesienia od niej odwołania.

Niezależnie od powyższego należało uwzględnić skargę w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to art. 16 specustawy w zw. z art. 27 i art. 84 ustawy o ochronie przyrody, przez bezpodstawne przyjęcie, że opłacie podlegają wszystkie drzewa i krzewy leżące w pasie gazociągu, a nie tylko te, które leżą poza terenami lasów.

Ustawodawca wprowadzając szczególne uregulowania prawne umożliwiające przyspieszenie budowy ważnych, z punktu widzenia interesów państwa i społeczeństwa, inwestycji, a szczególnie inwestycji liniowych dotyczących budowy dróg, czy jak w tym

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

przypadku w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego, tworzy konstrukcje prawne umożliwiające zastosowanie wielu przepisów materialnoprawnych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a także rozwiązań procesowych, których zadaniem jest możliwie szybkie uzyskanie ostateczności i wykonalności decyzji, po to by umożliwić rozpoczęcie i prowadzenie inwestycji. Jednakże mieć trzeba na względzie, że nie wszystkie zagadnienia prawnomaterialne udało się w tych ustawach pomieścić i z konieczności zawierają one odesłania do przepisów innych ustaw. Odpowiednie stosowanie przepisów nie zawsze jest jednak tożsame z ich bezpośrednim stosowaniem. Odpowiedniość oznacza bowiem różne możliwości stosowania przepisów: stosowanie bezpośrednie (pełne), stosowanie ze zmianami oraz niemożność stosowania określonych przepisów. Zob. J. Nowacki, "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", PiP 1964, z. 3, s. 373-375; a także A. Błachnio-Parzych, Przepisy odsyłające systemowe. Wybrane zagadnienia, PiP 2003, z. 1, s. 44-45.

W odniesieniu do uregulowań specustawy nie można przede wszystkim tracić z pola widzenia tego, że odesłania te stanowią jedynie uzupełnienie w niezbędnym zakresie potrzebnym do wydania rozstrzygnięcia. Odpowiedniość - w badanym przypadku - oznacza zatem konieczność dokonania modyfikacji przepisów, które stosować mamy odpowiednio do hipotezy normy prawnej, w której zawarto odesłanie.

Mając zatem na uwadze to, że zarówno przepisy materialnoprawne, jak i procesowe zawarte w tych ustawach, powinny być rozumiane i wykładane z uwzględnieniem funkcji i celów, dla których ustawy te zostały uchwalone nie jest do zaakceptowania pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że wyłączenie przez przepis szczególny (art. 16 specustawy) części rozdziału 4 ustawy o ochronie przyrody zatytułowanego ochrona terenów zieleni i zadrzewień z wyjątkiem art. 84-89 tej ustawy, oznacza, że zasadę zezwolenia na usuwanie drzew i krzewów, a także ustalanie w tym zakresie opłat, należy stosować w odniesieniu do wszystkich drzew i krzewów rosnących w pasie gazociągu, w tym również tych, które rosną na terenie lasów.

Jak wynika z treści art. 16 specustawy do inwestycji w zakresie terminalu nie stosuje się przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody z wyjątkiem art. 84-89 tej ustawy. Oznacza to, że wyłączono ze stosowania wszystkie przepisy zawarte w tym rozdziale z wyjątkiem wymienionych art. 84-89 tej ustawy, w tym również wyłączono przepis art. 83 tej ustawy. Ten ostatni przepis w ust. 6 pkt 1 stanowi, że przepisów ust. 1 i 2 (dotyczących udzielania zezwolenia) nie stosuje się do drzew lub krzewów rosnących w lasach.

Organ II instancji przyjął, że niemożność zastosowania art. 83 ust. 6 pkt 1 tej ustawy powoduje, że w zezwoleniu wydawanym przez Wojewodę na podstawie art. 16 specustawy należy uwzględnić również wszystkie drzewa i krzewy rosnące w lasach znajdujących się w pasie budowy gazociągu, w konsekwencji wykonać ich szczegółową inwentaryzację (w tym ustalić gatunki i obwody drzew), a następnie naliczyć opłaty według zasad ujętych w niewyłącznych art. 84-89 tej ustawy. Skutkiem powyższego w sprawie kontrolowanej przez Sąd Wojewódzki ustalono wielomilionowe opłaty, które ustalono w odniesieniu do terenów zieleni i zadrzewień, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody, jak i w odniesieniu do terenów lasów.

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie ma podstaw do tego, aby przyjąć, iż brak wyłączenia zawartego w art. 83 ust. 6 pkt 1 tej ustawy, jest podstawą, aby zasadę udzielenia zezwoleń na wycięcie drzew i krzewów, a co za tym idzie ustalenia opłat rozciągnąć poza tereny zieleni i zadrzewień w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody.

Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o ochronie przyrody przez tereny zieleni należy rozumieć tereny wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi o zwartej zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzyszącą ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym i przemysłowym.

Z kolei w pkt. 27. wskazano, że legalna definicja zadrzewień obejmuje drzewa i krzewy w granicach pasa drogowego, pojedyncze drzewa lub krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r., Nr 45, poz. 435, ze zm.), wraz z terenem, na którym występują, i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, spełniające cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe.

Wobec powyższego dojść należy do wniosku, że w zakresie dotyczącym zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów z terenów zadrzewień, o których mowa w ustawie o ochrony przyrody, a w konsekwencji również następstw tej czynności w postaci inwentaryzacji i ustalenia opłat, w odniesieniu do drzew i krzewów rosnących w lasach nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie przyrody, lecz będą miały zastosowanie przepisy ustawy o lasach, ponieważ jej przepisy regulują zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową (art.1) i odnoszą się do wszystkich lasów niezależnie od formy ich własności (art. 2). Gospodarkę leśną również w zakresie wycinki drzew w lesie ustala się w planie urządzenia lasu, który jest podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowywanym dla określonego obiektu, zawierającym opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6). Zgodnie z art. 27 ust. 1 specustawy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zarządzające, na podstawie ustawy o lasach, nieruchomościami objętymi pozwoleniem na budowę inwestycji w zakresie terminalu, są obowiązane do dokonania wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia w terminie oraz na warunkach ustalonych w odrębnym porozumieniu między Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe a inwestorem. Przepis ten ma zatem charakter uregulowania szczególnego i stanowi podstawę do zawarcia porozumienia o charakterze cywilnym w odniesieniu do wycinki drzew i krzewów na nieruchomościach zarządzanych przez PGLLP. Dopiero w przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 1, termin oraz warunki wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia ustala wojewoda w drodze decyzji (ust. 2). Organy administracji uzyskują zatem kompetencję do wydania decyzji w wymienionym przedmiocie dopiero po nie zawarciu porozumienia.

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

W odniesieniu zaś do lasów rosnących na nieruchomościach, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stała się ostateczna (art. 20 ust. 3 specustawy), wycinka drzew i krzewów rosnących w lasach należeć będzie do zarządcy wskazanego w ust. 7 tego przepisu na zasadach określonych w ustawie o lasach.

Wyprowadzić z powyższego należało wniosek, że udzielenie zezwolenia o którym mowa w art. 16 specustawy odnosić się może jedynie do tych form zieleni i zadrzewień, które obejmuje swoim przedmiotem regulacja ustawy o ochronie przyrody, a zatem tylko do terenów zieleni i zadrzewień, o których mowa w art. 5 pkt 21 tej ustawy, a zatem terenów niebędących lasami. W innym przypadku, tak jak to omawiane przepisy zastosowano w zaskarżonej decyzji, inwestor na skutek wprowadzenia regulacji szczególnej, która ma ułatwić i przyspieszyć budowę ważnej z punktu widzenia interesów państwa inwestycji, nie dość, że ponosiłby koszty usunięcia drzew rosnących w lasach, według znacznie bardziej rygorystycznych i dotkliwych zasad związanych z ochroną przyrody, których nie ponoszą inne podmioty, to wydłużałby okres przygotowania inwestycji o skomplikowaną i równie kosztową procedurę inwentaryzowania drzew rosnących w lesie. Procedurę tę uznał również za zbędną w odniesieniu do gruntów leśnych Minister Środowiska, w piśmie z dnia 29 kwietnia 2011 r. złożonym na rozprawie (k-31).

Dla takiej wykładni znaczenie powinien też mieć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, odnoszący się wprawdzie do specustawy drogowej, lecz co do zasady mającej znaczenie i w rozpatrywanej sprawie. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny, oceniając zgodność rezygnacji z niektórych form ochrony przyrody z Konstytucją, stwierdził m.in., że władze publiczne są bowiem przede wszystkim zobowiązane do "prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom" (art. 74 ust. 1). Sformułowanie to ma charakter typowy dla określenia zadań (zasad polityki) państwa, nie rodzi natomiast bezpośrednio jakichkolwiek praw podmiotowych po stronie jednostki. Pojęcie "bezpieczeństwo ekologiczne" należy rozumieć jako uzyskanie takiego stanu środowiska, który pozwala na bezpieczne przebywanie w tym środowisku i umożliwia korzystanie z tego środowiska w sposób zapewniający rozwój człowieka. Ochrona środowiska jest jednym z elementów "bezpieczeństwa ekologicznego", ale zadania władz publicznych są szersze - obejmują też działania poprawiające aktualny stan środowiska i programujące jego dalszy rozwój. Podstawową metodą uzyskania tego celu jest - nakazane przez art. 5 Konstytucji - kierowanie się zasadą zrównoważonego rozwoju, co nawiązuje do ustaleń międzynarodowych, w szczególności konferencji w Rio de Janeiro w 1992 r. (por. J. Boć, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 r., pod red. J. Bocia, Wrocław 1998, s. 24 i nast.). W ramach zasad zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody, czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także należyta troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury, niezbędnej dla - uwzględniającego cywilizacyjne potrzeby -życia człowieka i poszczególnych wspólnot. Idea zrównoważonego rozwoju zawiera więc w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego ich wyważenia.

Sygn. akt VII SA/Wa 723/11

Jeżeli zatem wprowadzenie przez ustawodawcę w ustawie o ochronie przyrody zasad ponoszenia opłat za wycięcie drzew służyć ma ochronie podstawowych wartości ujętych w tejże ustawie, to nie ma podstaw do rozciągania zasad ochronnych w stosunku do lasów, które spełniają również funkcję produkcyjną, w związku z czym kwestie wycinki drzew w lasach ustawodawca potraktował zupełnie odmiennie niż na obszarach zieleni i zad rzewień.

Jak wynika z treści decyzji I instancji organ dokonał specyfikacji przedmiotu zezwolenia i ustalenia opłat obejmujące:

1. Tereny nieleśne;

2. Lasy prywatne;

3. Lasy państwowe;

Przyjęcie takich kryteriów nie odnosi się jednak do poszczególnych obszarów znajdujących się w pasie gazociągu, gdyż ma charakter ogólnego zliczenia opłat. Nie daje to zatem podstaw do oceny, która cześć tej decyzji odnosząca się do zezwolenia, inwentaryzacji i opłat jest prawidłowa, tj. odnosi się do terenów zieleni i zadrzewień, a która dotyczy innych obszarów, co do których nie było podstaw wydania decyzji.

Na skutek tego przyjąć trzeba, że naruszono również przepisy prawa procesowego, a to art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie, które drzewa podlegają opłacie, inwentaryzacji i pozostałych kwestii wynikających z art. 16 ust. 2 specustawy. Te kwestie powinny zostać zatem wyjaśnione w ponowionym postępowaniu.

Podejmując w niniejszym wyroku rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu decyzji organu II instancji, Sąd Wojewódzki miał na uwadze wykładnię art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 2148/10, zgodnie z którą sąd może uchylić decyzję organu II instancji, pozostawiając w obrocie decyzję I instancji, wykonalną - w tym przypadku - na podstawie art. 34 ust. 1 specustawy.

W odniesieniu do zasądzenia kosztów sądowych, Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotem sprawy objętej zaskarżoną decyzją jest sprawa pozwolenia na budowę zawierającego - w związku z udzieleniem tego pozwolenia - dodatkowe rozstrzygnięcie w sprawie opłat za usunięcie drzew. W związku z powyższym stwierdza się, że należny wpis sądowy w tego rodzaju sprawach (budownictwa), zgodnie z przepisem § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), wynosi 500 złotych, wobec czego wniesiony wpis w części nienależnej należało zwrócić.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 tej ustawy.