Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 534/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego A. F. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Finansów po rozpatrzeniu wniosku A. F. z dnia 17 grudnia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] o zwrocie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I Sekretarza Komitetu Wojewódzkiego byłej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zwanej przez stronę Zjednoczoną Partią Robotniczą), wydanej w formie odpisu zaświadczenia znak: [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Pismem z dnia 18 listopada 2011 r. A. F. zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji I Sekretarza Komitetu Wojewódzkiego byłej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zwanej przez Stronę Zjednoczoną Partią Robotniczą) wydanej w formie odpisu zaświadczenia w latach 50-tych XX wieku (różniącej się od oryginału), na której dopisano sygnaturę [...] Nr [...]. Z ww. odpisu zaświadczenia wynika, że przedsiębiorstwo państwowe H. "[...]" zostało wpisane do rejestru w dziale A Nr. Rejestrowy [...] i posiada osobowość prawną.

Wskazano również osoby upoważnione w imieniu podmiotu do składania oświadczeń

w zakresie jego praw i obowiązków. Zaskarżonemu aktowi zarzucono rażące naruszenie prawa, wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz niewykonalność w dniu jego wydania mającą charakter trwały. W uzasadnieniu podniesiono m.in., iż zaświadczenie Ministra Finansów znak: [...] zostało sfałszowane w wyniku działań podjętych pomiędzy I Sekretarzem KW PZPR a Urzędem Bezpieczeństwa, celem wykonywania zadań UB polegających na likwidacji podziemia antykomunistycznego i przeciwników politycznych z innych partii politycznych.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] Minister Finansów zwrócił wniosek A. F.

Od powyższego postanowienia A. F. pismem z dnia 17 grudnia 2011 r. złożył do Ministra Finansów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:

I. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów określających właściwość Ministra Finansów jako organu administracji publicznej i zwrot wniosku, pomimo istniejącego obowiązku rozpoznania sprawy, pozostającej w zakresie kompetencji Ministra Finansów.

II. art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia przysługującego Skarżącemu statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Ministra Finansów.

III. art. 19 k.p.a. poprzez niezgodne z przepisami prawa ustalenie właściwości rzeczowej przez organ, do którego został złożony wniosek o wszczęcie postępowania.

IV. art. 66 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż sprawa stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z przyczyn politycznych stanowi sprawę cywilną.

V. art. 157 § 1 k.p.a. poprzez sprzeczne z prawem uznanie się przez Ministra Finansów za organ niewłaściwy w sprawie.

VI. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji Ministra Finansów.

VII. art. 157 § 1 pkt 2 k.p.a. ab initio poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej bez podstawy prawnej.

VIII. art. 157 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, a niewykonalność ta ma charakter trwały.

Minister Finansów rozpatrując przedmiotową sprawę wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru, stanowiąc zarazem samodzielne postępowanie, które może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony. Do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego może dojść wyłącznie w przypadku

stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ zauważył, że tryb stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego odnosi się do decyzji administracyjnej bądź zaskarżalnego postanowienia (art. 156 § 1 w związku z art. 126 k.p.a.).

W ocenie Ministra Finansów zaświadczenie znak: [...] nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, na które przysługuje zażalenie Stanowi ono urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego Zaświadczenie, w przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, nie kreuje żadnego uprawnienia lub obowiązku dla strony. Zaświadczenie nie stanowi zatem przejawu władczego działania prawnego organu administracji publicznej, skierowanego na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, lecz jedynie potwierdza określony stan rzeczy.

Przedmiotowe zaświadczenie zostało wydane na podstawie § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1952 r. w sprawie urządzenia i prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 3, poz. 22).

Przepis ów upoważniał organ rejestrowy do wydawania poświadczonych wyciągów lub odpisów z rejestru albo stwierdzania istnienia poszczególnych wpisów lub danych osobie, która udowodniła swój interes prawny, na jej pisemne żądanie.

Powyższe zaświadczenie nie kreowało nowej sytuacji prawnej, tak jak czyni to decyzja administracyjna, lecz urzędowo potwierdzało istnienie wpisu lub danych o określonej treści w prowadzonym rejestrze. Zaświadczenie nie może zatem stanowić przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W tej sytuacji organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia art. 157 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 pkt 5 k.p.a. za niezasadne, gdyż ww. przepisy w ogóle nie znajdują zastosowania w sprawie. Nie jest możliwe naruszenie przepisów poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy dany przepis obiektywnie nie znajduje zastosowania w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności w stosunku do aktu, który nie stanowi decyzji administracyjnej albo zaskarżalnego postanowienia.

Również zarzuty naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej Ministra Finansów (art. 6, 19 oraz 66 § 3 k.p.a.) oraz zaniechania czynności procesowych, tj. naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. organ uznał za nieuprawnione. Zauważył, iż aby organ administracji publicznej mógł merytorycznie odnieść się do żądania wnioskodawcy powinien ustalić swoją właściwość w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

W sytuacji gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu (art. 66 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z sytuacją opisaną w art. 66 § 3 k.p.a.

Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, akty rejestrowe wraz z należącą do nich dokumentacją, będące w posiadaniu Ministra Finansów, zostały przekazane do sądów rejonowych właściwych ze względu na siedzibę danego przedsiębiorstwa.

Na podstawie bowiem art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1981 r., Nr 24, poz. 122 z późn. zm.) organy prowadzące dotychczas rejestr przedsiębiorstw państwowych zostały zobowiązane do przekazania tego rejestru wraz z należącą do niego dokumentacją właściwym sądom, ustalonym w trybie przepisu art. 19 ust. 2, w terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy, tj. od dnia I października 1981 r.

Przedsiębiorstwo państwowe podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych, zaś organami rejestracyjnymi są sądy (art. 19 ww. ustawy).

Ponadto zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w sprawie prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 171) w postępowaniu w sprawach rejestru, co do zasady, stosowało się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Sąd z urzędu wydawał postanowienie nakazujące wykreślenie z rejestru wpisu niedopuszczalnego ze względu na obowiązujące przepisy lub niezgodnego z rzeczywistym stanem Następnie organ przywołał treść art. 244 § 1 k.p.c. i wskazał, że zawarte w tym przepisie domniemanie nie ma charakteru absolutnego i może zostać obalone, albowiem stosownie do postanowień art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.

Bezspornym jest, iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie wchodzi w zakres pojęcia "sprawy cywilnej", o której mowa w art. 1 k.p.c. Niemniej jednak, z powodów które wyżej wymieniono, niniejsza sprawa nie odnosi się do decyzji administracyjnej Iecz domniemanego sfałszowania zaświadczenia, a zatem należy do właściwości sądu powszechnego. Okoliczność sfałszowania dokumentu stanowi przestępstwo i jako taka powinna być przedmiotem rozpoznania organów ścigania.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie czynności procesowych (brak zebrania pełnego materiału dowodowego) organ wyjaśnił, że Minister przeprowadził w pierwszej kolejności analizę swojej właściwości w sprawie. Skoro z ustaleń poczynionych na podstawie dowodów przekazanych przez wnioskodawcę wynikało, iż Minister Finansów nie jest organem właściwym do załatwienia sprawy, to bezcelowym było ewentualne dalsze zbieranie materiału dowodowego w sprawie, której rozpatrzenie leży poza kompetencją Ministra Finansów.

Jako nietrafne organ uznał również zarzuty naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. Organ wskazał, że w należyty sposób wyjaśnił treść żądania strony. W ocenie Ministra Finansów, zarówno tytuł wniosku, literalne jego brzmienie oraz rzeczywiste intencje wnioskodawcy były tożsame i nie pozostawiały żadnych wątpliwości, iż przedmiotem podania jest stwierdzenie nieważności ww. zaświadczenia.

A. F. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 1 k.p.c. poprzez uznanie, że sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Finansów nie jest sprawą administracyjną, a należy do kategorii sprawy cywilnej,

b. art. 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez jego pominięcie w sprawie polegające na przyjęciu

przez Ministra Finansów, że kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje spraw wydawania zaświadczeń, przy czym zaznaczyć należy, że sprawa dotyczy aktu administracyjnego Ministra Finansów, który w rzeczywistości stanowi decyzję,

c. art. 6, 7, 8, 9 w zw. z art. 104 k.p.a. i w zw. z §14 i § 15 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 10 stycznia 1952 r. w sprawie urządzenia i prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych poprzez zupełnie dowolne uznanie, że decyzja Ministra Finansów nie jest decyzją, oraz że sprawa nie należy do kategorii sprawy administracyjnej,

d. art. 7 i 77, 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ administracji podjęcia

czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, w sytuacji gdy strona skarżąca wskazywała na istotne kwestie wymagające wyjaśnienia, oraz poprzez nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego a skutkujące tym, że Minister Finansów błędnie uznał, że przedmiotowe zaświadczenie nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem oraz że nie kreowało nowej sytuacji prawnej — w sytuacji gdy przedmiotowe zaświadczenie, będące decyzją, posłużyło do nadania przedsiębiorstwu państwowemu H. "[...]" w [...] osobowości prawnej, oraz do podjęcia przez ww. przedsiębiorstwo dalszych czynności prawnych m. in zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości w formie aktu notarialnego a zatem bez wątpienia kreowało nowe sytuacje prawne,

e. art. 7 i 77, 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ administracji podjęcia

czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz przedwczesne wydanie postanowienia o czym świadczy czas rozpoznawania sprawy przez Ministra Finansów,

f. art. 15 k.p.a., poprzez brak ponownie przeprowadzonej przez organ II instancji

oceny merytorycznej postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, brak ponownie rzeczowo przeprowadzonej oceny materiału dowodowego oraz oceny żądań strony skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozparzenie sprawy i zgłaszanych w toku postępowania drugoinstancyjnego a powtórzenie jedynie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego,

g. art. 66 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sytuacji

gdy w sprawie ewentualnie winien być zastosowany art. 61 a § 1 k.p.a.,

h. art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie wnioskodawcy o okolicznościach prawnych, które organ przyjął za podstawę braku stanowiska co do podniesionych zarzutów wnioskodawcy,

i. art. 156, 157, 158 k.p.a. poprzez ocenę przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej istniejących po dacie jej wydania,

j. art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia o zwrocie podania, w sprawie, w której istnieją wszelkie przesłanki do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Finansów.,

k. art. 10 k.p.a., poprzez nie powiadomienie strony o zakończeniu postępowania

wyjaśniającego i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a w konsekwencji wydanie przedwczesnego błędnego postanowienia,

l. art. 170 Ppsa poprzez uznanie, przez Ministra Finansów, że nie jest związany

prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1082/11, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt: II SA/Kr 1158/02,

m. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji

obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa tj. § 4 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1952 r.

Dodatkowo wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego a to:

a/ § 14 rozporządzenia w sprawie rejestru przedsiębiorstw państwowych poprzez przyjęcie, że sprawy wskazane w tym rozporządzeniu nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej;

b/ § 15 ww. rozporządzenia poprzez przyjęcie, że Minister Finansów nie jest właściwy w sprawie w sytuacji gdy ww. przepisy jednoznacznie wskazują na właściwość tego organu.

W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2011r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz.

W uzasadnieniu skargi oraz piśmie z dnia 26 marca 2012 r. stanowiącym jej uzupełnienie skarżący uzupełnił argumentacje zarzutów skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.

Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ zwrócił skarżącemu podanie z dnia 18.11.2011 r. – "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji I Sekretarza komitetu Wojewódzkiego byłej Zjednoczonej Partii Robotniczej wydanej w formie odpisu zaświadczenia". Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że zaświadczenie, którego stwierdzenia nieważności żąda skarżący nie jest ani decyzją administracyjną – jak wskazuje A. F. ani postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. W konsekwencji, w ocenie organu, spełnione zostały przesłanki określone w art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu (zd.1).

Z takim stanowiskiem organu to jest co do konieczności zastosowania art. 66 § 3 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy nie można się zgodzić.

I tak analiza wniosku z dnia 18 listopada 2011 r. nie pozostawia wątpliwości co do intencji wnioskodawcy – żąda on stwierdzenia nieważności zaświadczenia wydanego przez Ministra Finansów znak: [...], przy czym w ocenie wnoszącego podanie zaświadczenie to nosi cechy decyzji administracyjnej. Innymi słowy skarżący żąda wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują formy wszczęcia postępowania. Art. 61 k.p.a. wskazuje jedynie, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§1), a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji (§3). Powyższe nie oznacza, że wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje z urzędu. Przeciwko takiemu stanowisku przemawia m.in. art. 61 a §1 k.p.a. który wskazuje, że w określonych w tym przepisie sytuacjach organ administracji zobowiązany jest – w formie postanowienia – odmówić wszczęcia postępowania. W tej sytuacji przed zawiadomieniem stron o wszczęciu postępowania (§ 4 ) organ ma obowiązek ocenić czy żądanie zawarte we wniosku dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym oraz czy jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji (postanowienia). Przedmiotem postępowania administracyjnego mogą być bowiem jedynie sprawy rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej (postanowienia). Natomiast nie są objęte takim postępowaniem czynności materialno-techniczne ani podejmowane w formie rejestracji faktów w ewidencji, ani w formie wystawienia zaświadczenia (m.in. wyrok NSA z dnia 21 października 1983 r. I SA 794/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 92).

A zatem w sytuacji gdy do organu administracji wpływa wniosek organ winien ustalić m.in. czy wnoszący go podmiot domaga się wydania decyzji administracyjnej (postanowienia). Jeżeli organ ustali, że podmiot żąda załatwienia sprawy, która może być załatwiona jedynie w formie czynności cywilnoprawnej np. żądanie zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości a zatem, że sprawa należy do właściwości sądów powszechnych w rozumieniu art. 1 k.p.c. to winien zastosować przepis art. 66 § 3 k.p.a. a zatem zwrócić wniosek wnioskodawcy. Tak samo winien postąpić organ gdy treść żądania nie pozwala na ustalenie organu administracji właściwego do rozpoznania sprawy.

Z taka sytuacją nie mamy jednak do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Nie ulega wszak wątpliwości – co zostało wyżej wskazane, że A. F. żąda wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a zatem wydania rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnym.

W tej sytuacji jako uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 66 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie albowiem w sprawie ewentualnie winien mieć zastosowanie przepis art. 61 a § 1 k.p.a.

Nie można natomiast podzielić zarzutów skarżącego zmierzających do wykazania, że zaświadczenie, którego stwierdzenia nieważności żąda jest decyzją administracyjną. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, który podziela również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę co do tego, że wymogi decyzji spełnia także pismo lub rozstrzygnięcie nie nazwane wprawdzie decyzją, jeżeli zawiera minimum elementów charakteryzujących decyzję, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. M.in. w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. w sprawie SA 1163/81 (OSPiKA 1982/9-10/169) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawach załatwianych w formie decyzji są decyzjami pomimo nie posiadania w pełni formy przewidzianej w art.107 § 3 k.p.a. jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. "Zaświadczenie" znak: [...] nie spełnia ww. cech. Rację ma organ administracji, że powyższe zaświadczenie nie zawiera rozstrzygnięcia, które kreowałoby nową sytuację prawną. Zaświadczenie to nie stanowi przejawu władczego działania organu. Z jego treści wynika, że podstawą jego wydania był § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 stycznia 1952 r. w sprawie urządzania i prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych, który to przepis upoważniał organ rejestrowy do wydania poświadczonych wyciągów lub odpisów z rejestru albo stwierdzenia istnienia określonych wpisów. Taka rolę spełnia również zaświadczenie wydane w niniejszej sprawie. Organ poświadczył w nim jedynie, że przedsiębiorstwo państwowe "H. [...]" zostało wpisane do rejestru i posiada osobowość prawną. Żadną miarą zatem – wbrew twierdzeniom skarżącego - zaświadczenie to nie stanowi rozstrzygnięcia kreującego prawa i obowiązki, nie jest także aktem indywidualnym. W konsekwencji jako nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9 i 104 k.p.a. w zw. z § 14 i 15 ww. rozporządzenia z 10.01.1952 r. Tym samym nie można organowi zarzucić nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy a zatem działania z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.. Jako przedwczesne są także wszystkie zarzuty naruszenia tak przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które zmierzały do wykazania, że przedmiotowe zaświadczenie (" decyzja") zawierają wady, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Dopiero w przypadku wszczęcia postępowania nieważnościowego i wydania decyzji co do istoty sprawy Sąd mógłby oceniać zasadność rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Niezasadnie także skarżący wskazał na związanie – w oparciu o art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej : p.p.s.a ) wyrokami WSA w Warszawie i Krakowie. Wyroki te zostały wydane w zupełnie innych okolicznościach sprawy i stanowić mogą jedynie pogląd wyrażony w orzecznictwie, który nie wiąże w oparciu o wskazany wyżej przepis.

Podsumowując zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 66 § 3 k.p.a. a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy – skoro organ uznał, że "zaświadczenie" będące przedmiotem wniosku z dnia 18.11.2011 r. o stwierdzenie nieważności nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem – a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - w pełni podziela stanowisko organu w tym zakresie – to nie był uprawniony do zwrotu tego wniosku a co najwyżej wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. Wobec braku decyzji administracyjnej (postanowienia), której miałby dotyczyć wniosek skarżącego o stwierdzenie jej nieważności, brak było tym samym formalnoprawnych przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania administracyjnego.

Nie zmienia powyższej oceny Sądu co do naruszenia art. 66 § 3 k.p.a. podnoszony we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzut dotyczący sfałszowania zaświadczenia objętego wnioskiem. O ile rację ma organ co do tego, że organy administracji nie są uprawnione do badania czy dokument został sfałszowany, o tyle nie może ujść uwadze, że skarżący nie domagał się rozstrzygnięcia w przedmiocie potwierdzenia sfałszowania dokumentu (co faktycznie nie należałoby do właściwości organów administracji) lecz okoliczność tę przedstawiał jako dodatkowy argument, który miałby uzasadniać jego twierdzenie o nieważności "decyzji administracyjnej".

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r., jako wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa należy wyeliminować z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c art. 135 i 152 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.