Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 499/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art.35 ust.1, art.34 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par.1 pkt 1 it. a w zw. z art. 134 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...]" przy Al. [...] z w S.

(dz. nr [...] i [...] z obrębu [...] w ramach inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych "O. P." przy Al. [...]

(dz. nr [...], [...] i [...]).

Odwołanie od tej decyzji wniosła W. M. N. przy A.. P. [...] w S. wnosząc o jej uchylenie. Wspólnota Wyjaśniła,

że zatwierdzona decyzją wersja projektu budowlanego zakłada budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] i [...] z kondygnacjami podziemnymi przeznaczonymi na garaże. Tymczasem według ustaleń jakie zostały wcześniej przedstawione Wspólnocie budynek [...]" miał być zaprojektowany jako budynek nie podpiwniczony. Taka wersja została Wspólnocie zaprezentowana przez inwestora i dlatego Wspólnota nie wnosiła uwag i zastrzeżeń do projektu. Zmiana projektu zakładająca usytuowanie nowego budynku wielorodzinnego z garażami podziemnymi w odległości [...] m od granicy działki nr [...] nie była konsultowana ze Wspólnotą i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa istniejącej zabudowy mieszkaniowej przy Al. P. [...] w S. oraz pozostałych obiektów budowlanych zlokalizowanych na tej działce. Realizacja planowanej inwestycji, w szczególności z uwagi na planowane głębokie wykopy na potrzeby kondygnacji podziemnych stanowić będzie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności budynku Wspólnoty. Ponadto, roboty budowalne związane z wykonaniem głębokich wykopów wzdłuż granicy z działkami nr [...] i [...], który obecnie stanowi teren rekreacyjny, miejsca postoju samochodów i chodnik, zamienią ten teren faktycznie w plac budowy, co będzie nie tylko zagrożeniem dla konstrukcji istniejącego budynku przy Al. P. [...], ale będzie oddziaływać negatywnie na cały teren tej nieruchomości. Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego objętego wydaną decyzją zagraża interesom osób tworzących Wspólnotę Mieszkaniową.

W. Z. decyzją z dnia [...] r.

nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę wpłynął do organu I instancji w dniu [...] r.,

i Wspólnota Mieszkaniowa brała udział w tym postępowaniu.

Organ odwoławczy pismem z dnia [...] r. zwrócił się do inwestora

o przedstawienie badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia projektowanego budynku i w dniu [...] r. inwestor przedłożył opinię geotechniczną wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego, określające warunki posadowienia dla celów projektowych.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), przed wydaniem decyzji zatwierdzającej o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowalnej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi

w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy

z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa

w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu

– lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W myśl art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy projekt budowlany powinien zawierać

w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.

Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył projekt budowlany, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także projekt zagospodarowania terenu dla zespołu budynków wielorodzinnych "O. P." zatwierdzony decyzją P. M. S. z dnia [...] r., decyzję P. M. S. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r., oraz opinię geotechniczną wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego określającą geotechniczne warunki posadowienia do celów projektowych zespołu budynków wielorodzinnych "O. P." w S. przy Al. [...] (dz. nr [...], [...] obręb [...] Ś.) – budynki "[...]". Projektowana inwestycja spełnia ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwale Nr XXVI/755/13 Rady Miasta S. z dnia 28 stycznia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "N. M.-D., S. w S.", znajduje się w terenie o symbolu elementarnym [...] Usytuowanie projektowanego budynku na działce budowlanej spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [...] Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że działki inwestycyjne od strony zachodniej sąsiadują z działką nr [...] zarządzaną przez W. M. i budynek [...] posiadający okna we wszystkich elewacjach usytuowany jest w odległości [...] m

od granicy z działką Wspólnoty, czyli zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia,

a odległość pozostałych elewacji budynku od granic terenu inwestycyjnego znacznie przekracza minimalne odległości określone przepisami. Z załączonej do projektu analizy czasu nasłonecznienia wynika, że projektowany budynek o żadnej porze dnia, rozważanej zgodnie z § 60 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w szczególności w godz. 7.00-17.00 nie ogranicza nasłonecznienia budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Nie powoduje również w stosunku do skarżących żadnych uciążliwości związanych z zacienieniem (§ 13 rozporządzenia). Odległość między budynkiem [...] teoretycznie przesłaniającym budynek Wspólnoty wynosi ok. [...] m i jest większa od wysokości przesłaniania, która wynosi [...] m, zatem nie przesłania budynku Wspólnoty. Prezydent Miasta S. przeprowadził, na wniosek inwestora, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z lokalami użytkowymi w parterze dla usług podstawowych nieuciążliwych wraz z garażami usytuowanymi w piwnicach budynków i zespołem parkingów na terenie oraz niezbędną infrastrukturą techniczną w S. przy Al. [...], ponieważ przedmiotowa inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Po zasięgnięciu opinii właściwych organów decyzją z dnia [...] r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko projektowanego zespołu budynków uznając, że zasięg oddziaływania ma charakter lokalny i nie wystąpią zagrożenia związane z negatywnym oddziaływaniem na obiekty i obszary prawnie chronione.

Z załączonej do projektu opinii geotechnicznej sporządzonej zgodnie

z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarski Morskiej z dnia

25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463) wynika, że w wykonanym zakresie badań podłoża udokumentowano warunki proste, a projektowane przedsięwzięcie zakwalifikowano do II kategorii geotechnicznej. W oparciu o opinię geotechniczną zaprojektowano posadowienie budynku [...]" za pomocą ław i stóp fundamentowych. Ławy fundamentowe zaprojektowano z betonu, zbrojone podłużnie stalą. Fundamenty wylewane na podkładzie z chudego betonu i zbrojone stalą – str. [...] projektu konstrukcji.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu dotyczących projektowanych w podziemiu budynku miejsc parkingowych dla samochodów osobowych oraz kwestii stabilności istniejących budynków podczas realizacji budynku [...]" organ wyjaśnił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na tym terenie w § 16 ust. 3 pkt 6 zakazuje lokalizacji wolno stojących garaży jednokondygnacyjnych na poziomie terenu, zakaz nie dotyczy garaży wbudowanych w skarpy. Plan nie zakazuje lokalizacji garaży podziemnych. Zakres inwestycji określa tylko i wyłącznie inwestor przedsięwzięcia, zaś organ sprawdza czy przedstawiony projekt planowanego zamierzenia spełnia wymagania art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowalne. Jakiekolwiek ustalenia w tym zakresie pomiędzy inwestorem a Wspólnotą Mieszkaniową nie podlegają ocenie organu administracji, a ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone z powództwa cywilnego. Co do ewentualnych niedogodności występujących podczas realizacji inwestycji organ wyjaśnił, że inwestor jest zobowiązany do prowadzenia robót budowlanych w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi, zgodnie z projektem budowlanym i załączoną do niego informacją dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, sporządzoną przez uprawnionego projektanta.

Projektowany budynek spełnia wymagania planu miejscowego, inwestor do wniosku o pozwolenia na budowę dołączył wszystkie wymagane przepisami dokumenty i uzgodnienia, projekt został sporządzony przez uprawnionych projektantów, którzy na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowalne złożyli oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

na ww. decyzję W. M. N. przy Al. P. [...]

w S. wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wspólnota podniosła następujące zarzuty:

1) zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 K.p.a. poprzez nie umożliwienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu polegające na braku zawiadomienia

o możliwości zapoznania się zebranym materiałem dowodowym, a w szczególności o możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń;

2) zarzut naruszenia art. 7, 8, 11, 77 § 1, art. 80 i 107 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego, brak istotnych ustaleń w części mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności nie zbadanie zastrzeżeń Wspólnoty, jak też błędne uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie zaskarżonej decyzji;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowalnego przez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę mimo braku sprawdzenia zgodności projektu budowalnego z wymogami i przepisami,

a w szczególności z wymogami ochrony środowiska określonymi w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, naruszenie § 13, 57, 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych (...) w zakresie braku zapewnienia wymaganego oświetlenia naturalnego i odpowiedniego oświetlenia dziennego, a także kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pod kątem wszystkich zarzutów i zastrzeżeń zgłoszonych w odwołaniu;

4) naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowalnego w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 i § 4

ust. 1 i ust. 2 pkt 2, § 7 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowalnych (Dz. U. poz. 463) przez ich niezastosowanie odnośnie braku wykonania wymaganej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196), a w szczególności brak opracowania analizy oddziaływania wykopu na występujące zagrożenia stateczności budynków bądź nawierzchni drogowych występujących w sąsiedztwie, która to analiza powinna być opracowana w oparciu o wytyczne Instytutu Techniki Budowlanej nr [...],

5) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowalne w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez brak poszanowania występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji uzasadnionych interesów osób trzecich i na skutek tego narażenie osób tworzących Wspólnotę Mieszkaniową na pogorszenie stanu technicznego budynku będącego ich własnością.

W uzasadnieniu skargi Wspólnota wyjaśniła, że w odwołaniu od decyzji wskazała, iż zmiana projektu budowalnego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa budynków posadowionych przy Al. P. [...] i zagraża bezpieczeństwu osób tam mieszkających. W pierwotnych założeniach budynek "[...]" miał być zaprojektowany jako nie podpiwniczony i taka wersja została przez inwestora przedstawiona Wspólnocie, dlatego Wspólnota nie składała uwag i zastrzeżeń do projektu zagospodarowania terenu obejmującego budynek "[...]". Dopiero na końcowym etapie procedury przed organem I instancji Wspólnota powzięła wiadomość, że budynek "[...]" ma być budynkiem wielorodzinnym z kondygnacjami podziemnymi przeznaczonymi na garaże. W związku z tym Wspólnota wskazywała, że usytuowanie tego budynku z kondygnacjami podziemnymi w odległości zaledwie [...]m od granicy działki [...] stanowić będzie zagrożenie dla istniejącego zamieszkałego budynku przy Al. P. [...] i dla pozostałych obiektów budowalnych zlokalizowanych na tej działce. Ponadto podnosiła, że parce budowlane związane z wykopami uniemożliwią normalne korzystanie z części terenu Wspólnoty wzdłuż granicy z działkami nr [...], [...], który obecnie stanowi teren rekreacyjny, miejsce postoju samochodów i chodnik. Wspólnota wnosiła o zmianę wydanej decyzji i o odmowę wydania pozwolenia na budowę.

W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji W. Z. wskazał

w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że mimo zawiadomienia Wspólnoty pismem z dnia [...] r. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w wyznaczonym terminie, Wspólnota nie skorzystała z tej możliwości. Jednak pismo to nie zostało doręczone Wspólnocie ani na adres aktualnego administratora (M. A. N. ul. [...],

[...]) ani też na adres domowy członków zarządu Wspólnoty M. W. B. lub A. J., co stanowi rażące naruszenie art. 10 K.p.a. Tym bardziej, że w odwołaniu od decyzji Wspólnota wskazała nowy adres do doręczeń i zawiadomiła o zmianie administratora nieruchomości do którego należy kierować korespondencję. Uchybienie to uniemożliwiło Wspólnocie zapoznanie się z nowymi dowodami w sprawie, w szczególności z przedstawioną przez inwestora w postępowaniu odwoławczym opinią geotechniczną, a także dokumentacją badań podłoża gruntowego określającą geotechniczne warunki posadowienia dla celów projektowych i wynikami wykonanych badań. Opinia geotechniczna ma bardzo ważne znaczenie w tej sprawie, gdyż po zapoznaniu się z jej treścią Wspólnota podkreśla,

że jej ustalenia, a zwłaszcza wnioski końcowe w pełni potwierdziły dotychczasowe zarzuty i zastrzeżenia Wspólnoty, na które powoływała się ona w odwołaniu co do negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Wspólnoty. Obawy Wspólnoty zostały potwierdzone w całej rozciągłości w opinii geotechnicznej sporządzonej przez firmę "P." U. G. M. P. oraz dr A. P.. We wnioskach i zaleceniach zawartych w tej opinii w pkt. [...] wskazano na konieczność opracowania analizy oddziaływania wykopu na występowanie zagrożenia stateczności budynków bądź nawierzchni drogowych występujących w sąsiedztwie, a analiza taka winna być opracowana w oparciu o wytyczne I. T. B. nr [...]. Na konieczność opracowania takiej analizy wskazują liczne opracowania branżowe wymienione w skardze. Ponadto, w zaleceniach zawartych w pkt [...] opinii geotechnicznej wskazane zostały kolejne wymogi, które nie zostały uwzględnione w projekcie budowlanym, a tym bardziej nie sporządzono w tym zakresie żadnej opinii ani opracowania, które mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa sąsiadujących budynków oraz prawidłowości realizacji planowanej inwestycji w zakresie odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowych oraz nawierzchni drogowych i parkingowych, jak też z rur spustowych, a nadto odnośnie odwodnienia terenu w sąsiedztwie. Z opinii wynika, że koniecznym jest uwzględnienie zabezpieczenia od przecieków z planowanych rur wodociągowych i kanalizacyjnych przez przeprowadzenie ich w dodatkowej obudowie z uwagi na występujący na tym terenie model gruntowy (przekładaniec piasków, pyłów i glin) gdzie niekontrolowany

i punktowy napływ wód zaskórnych może doprowadzić do powstania zjawiska sufozji mechanicznej, a zatem wypłukany materiał po przemieszczeniu się w przestrzeniach porowych, szczelinach itp., tworząc podziemne próżnie, będzie stanowił realne zagrożenie zapadnięcia się ich. Również podczas prowadzonych zbyt intensywnie wykopów istnieje zagrożenie wystąpienia tzw. kurzawki, czyli przy dużym nawodnieniu gruntu, jak to ma miejsce na przedmiotowym terenie, może to doprowadzić do sytuacji, w której grunty będą się zachowywać jak ciecze, zagrażając tym samym bezpieczeństwu i stabilności posadowionych budynków. Takie niebezpieczeństwo wystąpienia sufozji mechanicznej oraz kurzawki jest przy tym modelu terenu wysoce możliwe, co stanowi realne zagrożenie dla budynku Wspólnoty, ale też dla budynków które są planowane w ramach przedmiotowej inwestycji. Koniecznym jest zatem opracowanie stosownych opinii technicznych i dodatkowych badań, które wyeliminują i wykluczą jakiekolwiek zagrożenie dla bezpieczeństwa sąsiedniego budynku, a w szczególności uwzględnienie wszelkich zaleceń zamieszczonych w opinii geotechnicznej. Brak opracowania analizy odziaływania wykopu na występowanie zagrożenia stateczności budynków bądź nawierzchni drogowych występujących w sąsiedztwie, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak też stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane przez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę mimo braku sprawdzenia zgodności projektu z przepisami i wymaganiami, a także naruszenie art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6, § 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, § 7 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowalnych, poprzez ich niezastosowanie. Wspólnota wskazała, że obecnie na terenie planowanej inwestycji jest stały wyciek wód gruntowych i podskórnych,a woda zalewa każdą choćby najmniejszą szczelinę, przy czym inwestor nie przystąpił jeszcze do żadnych prac związanych z wykopami pod planowane garaże podziemne, na dowód czego Wspólnota dołączyła dokumentację zdjęciową z terenu inwestycji.

Ponadto, niezasadnie P. M. S. w decyzji z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach uznał, że brak było potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego, gdyż taka potrzeba była niezbędna. Na terenie planowanej inwestycji znajdowały się podziemne bunkry, w których siedliska miały nietoperze podlegające ścisłej ochronie.

Nie zostały także zachowane wymagania techniczno-budowlane,

w szczególności określone w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) w zakresie braku zapewnienia wymaganego oświetlenia naturalnego i odpowiedniego oświetlenia dziennego, jak też dziennego naświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w budynku Wspólnoty. W przedłożonych organowi dokumentach brak jest wyników jakichkolwiek pomiarów i szczegółowych wyliczeń które wskazywałyby, że warunki zostały spełnione. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ uznał, że wszystkie wymogi w tym zakresie zostały spełnione.

Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie uznając, że w skardze nie podniesiono zarzutów nie znanych organowi odwoławczemu. Odnośnie zarzutu nie doręczenia Wspólnocie pisma z dnia 16 lutego 2018 r. Wojewoda zauważył, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie doręczenia tego pisma A. M. w dniu [...] r.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik uczestnika postępowania L. S. wniósł o oddalenie skargi wykazując, że z zarzutami skargi nie sposób się zgodzić. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. Wspólnota nie była pozbawiona możliwości brania udziału

w postępowaniu. Z aktami organu I instancji zapoznała się już w dniu 13 grudnia

2017 r., nie zgłaszając na tym etapie żadnych uwag. Także w postępowaniu odwoławczym Wspólnocie zapewniono czynny udział w postępowaniu, pismo z dnia

[...] r. zostało jej doręczone w dniu [...] r. na wskazany adres do doręczeń. W sprawie nie doszło też do naruszenia innych przepisów postępowania, zgromadzony materiał dowodowy był kompletny i został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, który odniósł się do wszystkich zarzutów. Uczestnik postępowania uznał, że zarzut dotyczący niespełnienia wymagań w przedmiocie dokumentacji geotechnicznej, także jest nieuzasadniony. Jak wynika z treści "Wyjaśnienia" opracowanego przez mgr. inż. J. Z.: na podstawie wykonanych badań geotechnicznych określono, że warunki gruntowe na terenie są korzystne, podłoże rodzime zalicza się do gruntów nośnych. Tworzą je grunty spoiste, gliny piaszczyste i piaski gliniaste w stanie twardoplastycznym i półzwartym. Z opracowania wynika, że na ich stropie zalega warstwa piasków od drobnoziarnistych i pylastych do piasków o dużej zawartości frakcji żwirowej i kamienistej. Na całości terenu występuje warstwa wierzchnia, którą tworzą nasypy niekontrolowane o miąższąści 0,5 – 1.5 m – są to odpady budowlane wymieszane z rodzimymi gruntami mineralnymi i próchniczymi. Wbrew twierdzeniom Wspólnoty Mieszkaniowej na potrzeby przedmiotowej inwestycji sporządzono dokumentację projektową, tj. projekt budowalny służący do realizacji decyzji o pozwoleniu na budowę oraz projekt wykonawczy m. in. projekt wykonawczy obudowy wykopu. Do opracowania tej dokumentacji wykorzystano zalecenia i wnioski wynikające z opinii geotechnicznej wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego określającą geotechniczne warunki posadowienia do celów projektowych. Przedmiotowe opracowanie miało na celu określenie sposobu zabezpieczenia pionowej skarpy wykopu budynku [...] na czas wykonania podziemnej części tego budynku oraz zabezpieczenie garażu stojącego ok. 0,5 m od granicy na działce sąsiedniej nr [...]. Opracowanie to zawiera określenie sposobu zabezpieczenia oraz ocenę wpływu planowanej inwestycji na istniejący budynek. Opracowanie to odnosi się także do kwestii warunków wodnych, co także czyni zarzuty Wspólnoty bezprzedmiotowymi.

Analiza bezpieczeństwa istniejącego budynku wykonana na podstawie obliczeń statycznych przyjętego układu obudowy określająca przemieszczenie ściany od obciążenia parciem i odporem gruntu wykazała, że szacowane wielkości osiadania istniejącego budynku spełniają warunki bezpieczeństwa i użytkowania określone w instrukcji ITB nr [...]. Z treści dokumentu sporządzonego przez dr inż. L. S. wynika wprost, że dokładnie przeanalizowano fazy realizacji wykopu, oraz opracowano w związku z powyższym zabezpieczenia, do każdej z tych faz.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących uniemożliwienia normalnego korzystania z nieruchomości Wspólnoty pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że realizacja inwestycji została tak zaplanowana, aby w żaden sposób nie wpływać negatywnie na sposób wykonywania praw uprawnionych właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ponadto, żadne prace nie będą swoim zasięgiem obejmowały terenów należących do Wspólnoty. Zdaniem inwestora, nie są zasadne zarzuty dotyczące zmiany projektowanego budynku po przedstawieniu koncepcji Wspólnocie, przedmiotowa inwestycja od razu była projektowana jako budynek podpiwniczony, o czym Wspólnota była poinformowana od początku i nigdy nie było rozmów dotyczących braku podpiwniczenia. Do pisma pełnomocnik inwestora dołączył projekt wykonawczy obudowy okopu wykonany w lutym 2018 r. przez dr inż. L. S. i "Wyjaśnienie" sporządzone przez

mgr inż. arch. J. Z..

Na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w skardze prostując jednocześnie, że w skardze powinien być wskazany art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego. Dodatkowo złożył do akt pismo administratora Wspólnoty z dnia [...] r. oraz plik zdjęć obrazujących teren budowy. Zdaniem pełnomocnika Wspólnoty powinny być przeprowadzone dodatkowe badania i analizy dotyczące odziaływania przedmiotowej inwestycji na budynek Wspólnoty, który jest wpisany do rejestru zabytków. Pełnomocnik wskazał, że prace są wykonywane najprawdopodobniej od [...] r., zaś na brak stabilności terenu wskazuje także to, że dźwig który jest na budowie, przechylił się.

Pełnomocnik inwestora podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarga jest uzasadniona.

Zaskarżoną decyzją W. Z. utrzymał w mocy decyzję P. M. S. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego [...] przy Al. [...] w S. (dz. nr [...], [...] z obr. [...]) w ramach inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy Al. [...] w S.. Organ I instancji uznał, że projekt spełniał wszystkie wymogi określone przepisami Prawa budowalnego, dlatego udzielił pozwolenia na budowę.

Do projektu budowlanego została dołączona opinia geotechniczna (geologiczno-inżynierska) sporządzona [...] r. na potrzeby ogólnej koncepcji zagospodarowania dz. nr [...] przy Al. [...] w S.. Opinia ta została sporządzona na podstawie dostępnych oraz archiwalnych materiałów geologicznych i hydrogeologicznych wydanych przez PIG oraz U. M.. Z opinii wynika, że opracowanie to stanowi etap wstępny prac i robót geotechnicznych w procedurze lokalizacji i wykonawstwa projektowanych obiektów i związanej z nimi infrastruktury technicznej, a opinia została sporządzona na potrzeby zagospodarowania przestrzennego i nie może służyć potrzebom projektów budowlanych, należy ją traktować jako wstępne rozpoznanie. Wynika z niej ponadto, że po ustaleniu wymiarów oraz obciążeń planowanego obiektu (planowanych obiektów) należy przeprowadzić adekwatne badania geotechniczne i geologiczno-inżynierskie, a wynik tych prac geologicznych opisać w odpowiednim opracowaniu, w zależności od ustalonej kategorii geotechnicznej planowanego obiektu.

Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowalne projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. S. zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów zostały określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. poz. 463). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega na:

1) zaliczeniu obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej;

2) zaprojektowaniu odwodnień budowlanych;

3) przygotowaniu oceny przydatności gruntów stosowanych w budowlach ziemnych;

4) zaprojektowaniu barier lub ekranów uszczelniających;

5) określeniu nośności, przemieszczeń i ogólnej stateczności podłoża gruntowego;

6) ustaleniu wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego

w różnych fazach budowy i eksploatacji, a także wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego z obiektami sąsiadującymi;

7) ocenie stateczności zboczy, skarp wykopów i nasypów;

8) wyborze metody wzmacniania podłoża gruntowego i stabilizacji zboczy, skarp wykopów i nasypów;

9) ocenie wzajemnego oddziaływania wód gruntowych i obiektu budowlanego;

10) ocenie stopnia zanieczyszczenia podłoża gruntowego i doboru metody oczyszczania gruntów.

Zakres czynności wykonywanych przy ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania powinien być uzależniony od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej.

Geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie:

1) opinii geotechnicznej;

2) dokumentacji badań podłoża gruntowego;

3) projektu geotechnicznego (§ 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia).

Z powołanych przepisów wynika, że geotechniczne warunki posadowienia sporządza się dla konkretnego obiektu budowlanego, po wykonaniu geotechnicznych badań gruntu, w oparciu o analizę danych archiwalnych, analizę dokumentacji geotechnicznej, obserwacji geodezyjnych zachowania się obiektów sąsiednich oraz innych danych dotyczących podłoża badanego terenu i jego otoczenia

(§ 5 rozporządzenia). Zakres czynności jest zależny od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii, a wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów powinny być włączone do projektu budowlanego, jeżeli w danych okolicznościach istnieje taka potrzeba.

W analizowanej sprawie, wbrew stanowisku W. Z., sporządzony we wrześniu 2017 r. projekt budowlany dotyczący budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...]" nie uwzględniał wyników badań geologiczno-inżynierskich ani geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowlanego, ponieważ badania takie nie zostały wówczas przeprowadzone. Dołączona do projektu budowlanego opinia geotechniczna nie została sporządzona po przeprowadzeniu badań geotechnicznych gruntu i wynika z niej, że nie może służyć potrzebom projektów budowlanych. Należy ją traktować jedynie jako wstępne rozpoznanie. Organ I instancji nie spostrzegł, że opinia geotechniczna dołączona do projektu budowlanego nie może służyć celom projektowym.

W. Z. rozpoznając odwołanie W. M. stwierdził, że w dokumentacji projektowej brak jest badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dlatego też wezwał inwestora do przedłożenia, w terminie 14 dni tych dokumentów.

W dniu [...] r. opinia geotechniczna wraz z dokumentacją badań podłoża gruntowego określająca geotechniczne warunki posadowienia do celów projektowych została przedłożona. Opinię sporządzono w dniu [...] r. Wynika z niej, że planowane głębokie posadowienie planowanego parkingu podziemnego z uwagi na warunki wodne należy generalnie uznać za mało/średnio korzystne i potencjalnie zróżnicowane. Istnieje możliwość gwałtownych przyrostów wodnych po każdorazowych obfitych opadach lub w wyniku roztopów pośniegowych. Dodatkowo będzie dochodzić do krótkookresowych wysięków wód podskórnych (sączenia, wody zawieszone). Wykonanie głębokiego wykopu w takich warunkach będzie kłopotliwe, gdyż systematycznie wraz z jego pogłębianiem, ze ścian jego będzie nasilał się napływ wód podskórnych. Należy liczyć się z koniecznością skutecznego odwodnienia wykopu. Przy projektowaniu i realizacji głębokich wykopów należy opracować analizę oddziaływania takiego wykopu na występowanie zagrożenia stateczności budynków lub powierzchni drogowych występujących w jej sąsiedztwie.

W projekcie budowlanym powinny zostać zamieszczone szczegółowe wytyczne dotyczące monitoringu geodezyjnego istniejącej zabudowy w trakcie prowadzenia planowanych robót budowlanych (pkt 3.9 opinii). Opinia geotechniczna została sporządzona na etapie postępowania odwoławczego i zawierała zalecenia co do treści projektu budowlanego, jednak projekt budowlany nie został zmieniony. Zatem inwestor w przedłożonym projekcie budowlanym nie uwzględniał wniosków i zaleceń zawartych w opinii geotechnicznej sporządzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Z opinii tej wynika, że realizacja głębokiego wykopu pod planowany parking wiąże się z zagrożeniem stateczności istniejącej zabudowy, dlatego koniczne jest sporządzenie analizy oddziaływania takiego wykopu na istniejącą zabudowę. Analiza taka nie została sporządzona. Mimo to, organ odwoławczy uznał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany spełniał wszystkie wymagania określone w art. 35 ust. 1 cytowanej ustawy.

Na uwagę zasługuje fakt, iż w kontrolowanej sprawie organy orzekające uznały, że konieczne było wykonanie badań geologiczno-inżynierskich oraz opracowanie geotechnicznych warunków posadowienia obiektu budowlanego, co należy traktować jako wymóg spełnienia warunku o jakim mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 cytowanej ustawy. Opinia geotechniczna została wprawdzie sporządzona w postępowaniu odwoławczym, ale zalecenia w niej zawarte nie zostały uwzględnione w projekcie budowlanym, który został wykonany wcześniej. Nie sporządzono także analizy oddziaływania głębokiego wykopu na sąsiednią zabudowę mieszkaniową, co oznacza, że nie wykonano zaleceń zawartych w opinii geotechnicznej. Doprowadziło to do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W niniejszej sprawie poszanowanie uzasadnionych interesów strony skarżącej nie zostało zapewnione.

W ocenie Sądu organ architektoniczno-budowlany dokonując sprawdzenia projektu budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę naruszył

art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na konieczność wykonania analizy oddziaływania wykopu na zabudowę sąsiednią

oraz implementowania zaleceń z opinii geotechnicznej do projektu budowlanego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 200 tej ustawy.