Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1111/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 96ust. 3, art. 94 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 605
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wpisu uprawnienia uzupełniającego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: k.p.a., po rozpoznaniu wniosku A. F. (dalej: " "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ww. organ decyzji z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymiany licencji kontrolera ruchu lotniczego (ATCL) - utrzymał w mocy ww. decyzje w części dotyczącej wpisu uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka angielskiego – English/level6/17.10.2025.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 4 października 2016 r. zwrócił się do Prezesa Urzędu Ruchu Lotniczego o wymianę licencji kontrolera ruchu lotniczego wraz z dodaniem uprawnienia uzupełniającego - osoby oceniającej (asesor).

Decyzją z dnia [...] października 2016 Prezes Urzędu Ruchu Lotniczego, działając na podstawie art. 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz. Urz. UE L 63 z 6.3.2015, str. 1), art. 96 ust. 3 w zw. z art. 94 ust. 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605), § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie licencji i świadectw kwalifikacji personelu służb ruchu lotniczego (Dz. U. z 2013 r. poz. 471 z późn. zm.), oraz art. 104 k.p.a., wydano skarżącemu licencję kontrolera ruchu lotniczego (ATCL) nr [...] wraz z uprawnieniami:

- ACS GAT EPWW (ważne do 14.10.2019 r.),

- OJTI (ważne do 28.11.2018 r.),

- Uurawnieniem uzupełniającym osoby oceniającej - Assessor - (ważne do 18.10.2019 r.),

- ACP – data pierwszego wydania 30.03.2000 r.,

- ACS – data pierwszego wydania 13/11.2002 r.,

- uprawnieniem uzupełniającym w zakresie języka polskiego – Polish/level 6/ for life,

- uprawnieniem uzupełniającym w zakresie języka angielskiego – English/level 6/ 17.10.2025 r.

Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji w zakresie skrócenia okresu ważności posiadanego przez niego uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka angielskiego English/level 6.

Skarżący podniósł, iż w poprzednio posiadanej przez skarżącego licencji ATCL nr [...] wskazano, że przedmiotowe uprawnienie jest ważne bezterminowo, tym samym skrócenie okresu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka angielskiego jest bezprawne. Skarżący podniósł, że zgodnie z punktem 13 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015r., wszystkie licencje i orzeczenia lekarskie wydawane przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą 2006/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzeniem Komisji (UE) nr 805/2011 należy traktować jako wydane zgodnie z rozporządzeniem 2015/340, aby zapewnić ciągłość przywilejów wynikających z posiadanych licencji oraz ułatwić wszystkim posiadaczom licencji i właściwym organom dostosowanie się do nowych wymagań. Zdaniem skarżącego, o ile w świetle ww. rozporządzenia 340/2015 nie ma wątpliwości co do terminu ważności nowych, dopiero uzyskanych przez kontrolerów ruchu lotniczego uprawnień i terminów ważności przedłużanych lub wznawianych uzupełniających uprawnień językowych, w posiadane przez skarżącego uprawnienie bezterminowe "English/level 6/ for life" jest słusznie i uczciwie nabytym prawem, chronionym przez art. 2 Konstytucji RP i fundamentalne zasady demokratycznego państwa prawa.

Skarżący, przywołując treść ww. rozporządzenia - ATCO.A.010 c), ATCO.A.020 a), ATCO.B.030, ATCO.B.035 a), podniósł, że wobec braku w rozporządzeniu 2015/340 jednoznacznego nakazu skracania terminu ważności już posiadanych uprawnień uzupełniających w zakresie biegłości językowej, wszystkie ww. przepisy dowodzą, że organ zastosował niedozwoloną interpretację rozszerzająca, aby pozbawić słusznie nabytego prawa.

Ponadto skarżący postawił zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.

W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] października 2016 r. w3 części dotyczącej wpisu uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka angielskiego – English/level 6/17.10.2025.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że w toku ponownej analizy sprawy nie stwierdzono, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów materialnoprawnych rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340, w szczególności określających tryb wymiany licencji kontrolerów ruchu lotniczego określonych w art. 8, ani też szczegółowych przepisów załącznika I i II do tegoż rozporządzenia.

Organ wskazał, że podstawą wpisu do nowej licencji okresu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie biegłości językowej z języka angielskiego był przepis art. 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340, nakazujący państwom członkowskim - w przypadku Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej do dnia do dnia 31 grudnia 2016 r. zastąpienie licencji których mowa w art. 7 ust. 1, licencjami, których format jest zgodny z formatem określonym w dodatku 1 w załączniku II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340. W związku z zastępowaniem licencji stare dokumenty licencyjne utraciły swą ważność i po 1 stycznia 2017 r. nie funkcjonują w obrocie prawnym. Wniosek złożony przez skarżącego A. F. dotyczył licencji objętej dyspozycją art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340, zatem wydano mu licencję zgodną z formatem określonym w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/340 i przepisami ATCO.B.30. i ATCO.B.35 a).

Organ podniósł, że dokonując rekonstrukcji stanu prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej, na gruncie źródeł prawa wskazanych w rozdziale III Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie wolno tracić z pola widzenia przepisu art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, który mówi, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Z tego względu przepisy rozporządzenia Komisji 2015/340 stosuje się wprost bez potrzeby wdrażania do krajowego porządku prawnego, tak jak to się dzieje w pozostałych państwach członkowskich.

Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącego, iż uprawnienie uzupełniające w zakresie biegłości językowej w odniesieniu do języka angielskiego, stanowi jego uprawnienie słusznie uczciwie nabyte, i jako takie podlega ochronie na mocy art. 2 Konstytucji RP.

Organ podkreślił, że w podobnej rodzajowo sprawie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13) orzekł, iż art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zakresie, w jakim dotyczy wymiany praw jazdy wydanych bezterminowo, jest zgodny z zasadami określoności przepisów prawa, ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw słusznie nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestionowany przepis ustawy o kierujących pojazdami jest jednym z przepisów wdrażanych do polskiego systemu prawnego na mocy postanowienia dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Celem tej dyrektywy było m.in. wprowadzenie jednolitego wzoru dokumentu prawa jazdy we wszystkich państwach członkowskich UE. Dyrektywa zobowiązała państwa członkowskie do wymiany dokumentów praw jazdy do dnia 19 stycznia 2033 r. oraz ustalenia ich administracyjnych terminów ważności.

Organ podniósł, że u podstaw regulacji zawartych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/340 w zakresie terminowego charakteru uprawnienia dodatkowego w zakresie biegłości językowej z języka angielskiego legła potrzeba okresowych sprawdzeń poziomu tej znajomości u kontrolerów ruchu lotniczego. Regulacja w tym zakresie, objęta przepisami rozporządzenia Komisji 2015/340, jest jednolita w całej Unii Europejskiej.

Organ stwierdził także, że w toku postępowania nie zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego, zarzucone przez skarżącego A. F. tj. zasada praworządności określona w art. 7 k.p.a., zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa określona w art. art. 8 .k.p.a., zasada informowania, określona w art. 9 k.p.a..

Pismem z dnia 19 kwietnia 2017 r. M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, powtórzył zarzuty i argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dodatkowo, odnosząc się do przywołanego przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt K5/13 dotyczącego art. 124 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami, skarżący wskazał, że powyższy wyrok w istocie popiera stanowisko skarżącego, albowiem Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że nie doszło do naruszenia praw słusznie nabytych, gdyż utrata ważności dokumentu prawa jazdy i konieczność jego wymiany nie oznacza utraty uprawnienia do kierowania pojazdami, a wydanie dokumentu prawa jazdy według nowego wzoru nie powoduje konieczności ponownego ubiegania się o uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami. Natomiast w przedmiotowej sprawie, poprzez skrócenie terminu ważności uprawnienia językowego English/Level 6, organ stawia skarżącemu wymaganie, aby przed terminem wygaśnięcia omawianego uprawnienia, skarżący ponownie przystąpił do egzaminu państwowego określającego poziom biegłości językowej.

Ponadto skarżący wskazał, że już na etapie szkolenia w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej kandydatów do zawodu kontrolera ruchu lotniczego jest oceniania i weryfikowana praktyczna umiejętność prowadzenia korespondencji radiowej w języku angielskim. Również w stosunku do już wyszkolonych kontrolerów ruchu lotniczego kontrolowane są umiejętności kontrolera ruchu lotniczego w zakresie płynnej, jednoznacznej i skutecznej komunuikacji w języku angielskim.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. F. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] października nie naruszają prawa. Kontrolowana decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego wskazanych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r, ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze oraz art. 2 Konstytucji RP ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w skardze – art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie jest czy skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych.

W przedmiotowej sprawie wskazać należy, że decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Prezes Urzędu lotnictwa Cywilnego wydał skarżącemu, na jego wniosek, licencję kontrolera ruchu lotniczego (ATCL) wraz z uprawnieniami według nowego, normatywnego formatu określonego w dodatku I w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340, obejmującego, zgodnie z treścią ATCO.B.30, objętą załącznikiem I Część ATCO - "Wymagania dotyczące udzielania licencji kontrolerów ruchu lotniczego, podczęść A" wpisując uprawnienia uzupełniające w zakresie biegłości językowej, w tym poziom biegłości językowej i datę wygaśnięcia tego uprawnienia.

Przywołany przepis art. 8 (ust. 1) rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340 z dnia 20 lutego 2015 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące licencji i certyfikatów kontrolerów ruchu lotniczego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 923/2012 i uchylającego rozporządzenie Komisji (UE) nr 805/2011 (Dz. Urz. UE L 63 z 6.3.2015, str. 1), dotyczący zastępowania licencji oraz dostosowania przywilejów, kursów szkoleniowych i programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce, nakazywał państwom członkowskim najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. lub - w przypadku państwa członkowskiego korzystającego z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2 - do dnia 31 grudnia 2016 r. zastąpienie licencji, o których mowa w art. 7 ust. 1, licencjami, których format jest zgodny z formatem określonym w dodatku I w załączniku II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340. Z uwagi na fakt, iż Rzeczypospolita Polska jako państwo członkowskie korzystała z odstępstwa przewidzianego w art. 11 ust. 2, termin zastępowania licencji przypadł na dzień 31 grudnia 2016 r. W związku z zastępowaniem licencji stare dokumenty licencyjne utraciły swą ważność i po 1 stycznia 2017 r. nie funkcjonują w obrocie prawnym.

Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył licencji wymienionej w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2015/340, w związku z powyższym został pozytywnie rozpatrzony, w wyniku czego omawianą decyzją z dnia [...] października 2016 r. wydano mu licencję zgodną z formatem określonym w rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/340 i przepisami ATCO.B.30. Natomiast zgodnie z ATCO.A.010 pkt c) nowy typ licencji obejmuje uprawnienia, uprawnienia uzupełniające (w szczególności w zakresie biegłości językowej), wpisy do licencji oraz wszystkie ważne uprawnienia uzupełniające w jednostce wynikające z licencji; w tym daty ich pierwszego wydania oraz - w stosownych przypadkach - daty wygaśnięcia.

Zgodnie z ATCO.A.010 pkt e) po wymianie poprzednio wydana licencja jest zwracana organowi, który ją wydał, i wycofana z obrotu prawnego.

Przepisy załącznika I Część ATCO - Podczęść B, w pkt. ATCO B.035 pkt a) przewidują okresy ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie biegłości językowej dla poszczególnych poziomów ustalonych zgodnie z dodatkiem 1 do załącznika I, i w przypadku poziomu biegłego (poziom 6) w odniesieniu dla języka angielskiego wynosi on dziewięć lat od daty oceny. W oceni Sądu należy zgodzić się z organem, że w świetle ww. przepisów nie ma możliwości ustalenia okresu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie biegłości językowej z języka angielskiego dla tego poziomu na czas nieokreślony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, należy zgodzić się z organem, że w myśl art. 91 § 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. W myśl art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej rozporządzenia mają charakter ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Z tego względu przepisy rozporządzenia Komisji 2015/340 stosuje się wprost bez potrzeby wdrażania do krajowego porządku prawnego, tak jak to się dzieje w pozostałych państwach członkowskich. Tym samym nie został naruszony art. 2 Konstytucji RP.

Sąd podziela również pogląd organu, że język angielski jest międzynarodowym językiem używanym w operacjach lotniczych na całym świecie, a z uwagi na czynniki osobnicze (wypadki losowe, procesy starzenia, brak ciągłego doskonalenia i uzupełniania słownictwa, choćby wskutek przerw w zatrudnieniu) poziom biegłej znajomości tego języka u poszczególnych ludzi ulega ciągłym, dynamicznym zmianom - o pozytywnym lub negatywnym wpływie na poziom tej biegłości. Prawidłowa komunikacja na szczeblu kontrolerów ruchu lotniczego z pilotami ma kolosalne znaczenie dla bezpieczeństwa operacji lotniczych, dlatego też zachodzi okresowych sprawdzeń poziomu tej znajomości u kontrolerów ruchu lotniczego. Regulacja w tym zakresie, objęta przepisami rozporządzenia Komisji 2015/340, jest jednolita w całej Unii Europejskiej.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że zarówno na etapie szkolenia w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej kandydatów do zawodu kontrolera ruchu lotniczego jak w stosunku do już wyszkolonych kontrolerów ruchu lotniczego jest oceniania i weryfikowana praktyczna umiejętność prowadzenia korespondencji radiowej w języku angielskim, ponieść należy, że w świetle ww. faktów potwierdzających stałe doskonalenie przez skarżącego znajomości języka angielskiego, całkowicie niezrozumiałe są obawy skarżącego przez okresowym (co dziesięć lat) sprawdzeniem umiejętności skarżącego w zakresie znajomości języka angielskiego.

Ponadto Sąd doszedł do przekonania, iż w kontrolowanej sprawie organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie naruszając art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a.

Z powyższych względów nie znaleziono podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.