Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 26/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Oddalono skargę w części
Żadne z wyżej wymienionych
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Teresa Randak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia 26 czerwca 2013 r. nr XXXVIII/880/13 w przedmiocie sprawy budżetowej jednostek samorządu terytorialnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 4 ust. 6, § 5 ust. 2, § 7 ust. 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 6, § 10 ust. 2, § 12 ust. 1 i ust. 3, § 15 ust. 15, § 17; 2) umarza postępowanie w zakresie § 8 ust. 3 zaskarżonej uchwały; 3) oddala skargę w pozostałej części; 4) zasądza od Rady Miasta Katowice na rzecz strony skarżącej kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uzasadnianie

Rada Miasta Katowice uchwałą nr XXXVII/880/13 z dnia 26 czerwca 2013 r. – w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonej dotacji.

Pismem z dnia 27 września 2013 r. A Sp. z o.o. – w dalszej części uzasadnienia określanego zamiennie "Spółka", "strona" lub "skarżąca" – wezwało Radę Miasta Katowice do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewodniczący Rady Miasta Katowice przy piśmie z dnia 13 listopada 2013 r. przekazał Spółce uchwałę z dnia 30 października 2013 r. nr XLI/961/13 o odmowie realizacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzuciła zaskarżonej uchwale:

1. naruszenie art. 90 ust. 3 i 3e oraz 3f ustawy o systemie oświaty z dnia 07 września 1991 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572) w związku z § 3 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 6, § 4 ust. 7, § 5 ust. 2, § 7 ust. 4 – 6, § 8 ust. 3 i 4, § 10, § 11, § 12 ust. 1, § 12 ust. 3, § 13 ust. 2 pkt 2, § 13 ust. 3 pkt 2, § 13 ust. 4, § 14 ust. 3 – 6, § 15 ust. 9, § 15 ust. 15, § 17 i § 18 ust. 2 poprzez wydanie uchwały z naruszeniem zasad przyznawania i rozliczania dotacji;

2. art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty w związku z § 3 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 6 i 7, § 5 ust. 2, § 7 ust. 2, ust. 4 – 6, § 8 ust. 3 i 4, § 10, § 11, § 12 ust. 1 i 3, § 13 ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4, § 14 ust. 3 – 6, § 15 ust. 9 i 15, § 17, § 18 ust. 2 uchwały w zw. z art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie uchwały z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej.

Pełnomocnik wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności uchwały w całości, w szczególności w zakresie: § 3 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 6, § 4 ust. 7, § 5 ust. 2, ust. 4 – 6, § 8 ust. 3 i 4, § 10, § 11, § 12 ust. 1 i ust. 3, § 13 ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4, § 14 ust. 3 – 6, § 15 ust. 9, ust. 15, § 17 i § 18 ust. 2;

2. zasądzenie na rzecz A sp. z o.o. kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik podniósł, że w uchwale Rady Miasta Katowice wprowadzono uregulowania nie znajdujące potwierdzenia w przepisach rangi ustawowej, gdyż:

- w § 3 ust. 1 pkt 1 nie wskazano sposobu i kryteriów wyboru najbliższej gminy lub powiatu prowadzącego szkoły publiczne, których wydatki powinny być podstawą obliczania dotacji dla szkół niepublicznych. Brak uregulowania w tym zakresie może powodować, że decyzje w tym przedmiocie będą podejmowane przez organy wykonawcze, które nie posiadają do tego ustawowych kompetencji;

- § 4 ustęp 6 uchwały nie precyzuje jakie dane są wymagane i stanowić mogą podstawę do nie przyznania dotacji, czy takimi danymi mogą być inne dane niż prognozowana ilość słuchaczy? Uchwała nie precyzuje także trybu w jakim nastąpić ma odmowa przyznania prawa do dotacji;

- w § 4 ustęp 7 uchwały w zakresie w jakim w przypadku sporu pomiędzy organami prowadzącymi dotyczącego określenia uczniem której szkoły jest dana osoba, decydującym o tym jakiej szkole należna jest dotacja na danego ucznia w danym miesiącu.

Zakres kompetencji prawotwórczej Rady Miasta wynikający z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie obejmuje ustalenia sytuacji, w której dotacja nie podlega przekazaniu. Rada Miasta nie ma możliwości wstrzymania wypłat należnych dotacji. Muszą być one realizowane na podstawie dotychczasowych, znanych organowi i udostępnionych przez placówkę danych o liczbie uczniów (wychowanków) lub danych o planowanej liczbie uczniów wynikających z wniosku o przydzielenie dotacji składanym do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Ponadto organ dotujący nie posiada kompetencji do żądania od osoby na którą dotacja jest przyznawana lub jej opiekuna prawnego składania pisemnych oświadczeń co do statusu danego ucznia w szkole. Powyższe pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami ustawy o systemie oświaty, które nie uprawniają organu aż do tak dalece idącej ingerencji w status słuchacza szkoły.

- w § 5 ustęp 2 uchwały w zakresie w jakim deleguje na Prezydenta Miasta Katowic prawo do określenia wzoru wniosku wraz z dokumentami, które należy załączyć w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje prawa do dalszej delegacji kompetencji, a tym bardziej do żądania załączenia do wniosku dodatkowych dokumentów. Zapis ten w zestawieniu z postanowieniem zawartym w § 4 ustęp 6 uprawniał będzie do odmowy przyznania dotacji, jeżeli szkoła nie załączy dokumentów określonych w odrębnym trybie przez Prezydenta Miasta Katowic;

- w § 7 ustęp 2 uchwały w zakresie w jakim wysokość jednostkowych miesięcznych stawek dotacji obowiązujących w danym roku określa Prezydent Miasta Katowice w odrębnym trybie.

W obowiązującym stanie prawnym dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, dla konkretnej szkoły (placówki) jest iloczynem liczby jej wychowanków i kwoty nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Kwestia wysokości dotacji wymaga zatem niewątpliwie konkretyzacji, w ramach uchwały wydanej na podstawie art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

Podobnie zakres kompetencji wynikającej z uregulowania art. 90 ust. 4 ustawy odczytuje także cześć doktryny. Między innymi Artur Olszewski w artykule "Zasady finansowania szkół i placówek niepublicznych w świetle obowiązujących przepisów prawa, orzecznictwa i praktyki" (ST.2007.7-8.82) zauważa, iż art. 90 ustawy o systemie oświaty określa zasady przyznawania różnych (ze względu na podmiot uprawniony do ich uzyskania) dotacji. Dlatego też podziela pogląd, że uchwałodawca samorządowy powinien przy określaniu trybu udzielania i rozliczania dotacji wyraźnie wskazać także, których z wymienionych w ust. od 2a do 3b tego artykułu szkół lub placówek niepublicznych dotyczy zawarta w uchwale regulacja. Jednocześnie nie ma przy tym przeszkód prawnych zarówno w całościowym, jak i w częściowym unormowaniu tego zagadnienia. Dalej konstatuje, iż to do kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (i wyłącznie jego) należy określenie wysokości wypłacanej dotacji.

W niniejszej sprawie należy podzielić to stanowisko, bowiem do kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, należy ostateczne określenie w ramach prawa miejscowego ostatecznej wysokości samej dotacji.

Zgodnie z art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

W myśl zaś art. 90 ust. 3 ustawy dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły danego typu i rodzaju.

Zaznaczania w tym miejscu wymaga, że w przepisach cytowanej ustawy, jak i w innych przepisach prawnych, brak jest legitymacji dla Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji, bowiem wysokość tę a raczej zasady jej ustalania, określają w sposób wyraźny przepisy ustawy o systemie oświaty, a mianowicie art. 2a-3b.

- w § 7 ustęp 4-6 uchwały w zakresie w jakim wypłacona w każdym miesiącu rata dotacji ma charakter zaliczkowy i do czasu ustalenia wysokości jednostkowych miesięcznych stawek dotacji przekazywane są w wysokości stawek z roku poprzedniego a nadpłata otrzymanej w ten sposób dotacji zostaje zaliczona na poczet dotacji na następny miesiąc.

Dotacje, o których mowa w art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty są dotacjami podmiotowymi, które są przekazywane uprawnionym do nich podmiotom w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Jeśli przedszkole lub szkoła publiczna zostanie utworzona w trakcie roku budżetowego to przysługuje jej proporcjonalna w stosunku do okresu działania w danym roku budżetowym część dotacji rocznej.

Wyprowadzić w związku z powyższym należy wniosek, iż skoro ustawa w jednoznaczny sposób określa kwestie przekazywania dotacji w terminach określonych ustawą to Rada Miasta w przepisie wykonawczym do regulacji ustawowej nie ma podstaw prawnych do modyfikacji jednoznacznego charakteru normy ustawowej.

- w § 8 ustęp 3 i 4 uchwały w zakresie w jakim warunkiem wypłaty dotacji w danym miesiącu jest złożenie w Urzędzie Miasta Katowice, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, list obecności na poszczególnych obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu poprzedzającym miesiąc składania informacji. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty, jak stanowi art. 90 ust. 3 "dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju".

Podzielając stanowisko wyrażone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej - Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, znak: [...] z dnia 22 maja 2013 r. wskazano, że dotacje dla szkół powinny być ustalane na podstawie informacji - przekazywanej co miesiąc do organu dotującego - o faktycznej liczbie uczniów uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu w danej szkole i przekazywane w 12 częściach (ratach miesięcznych) w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca.

W konsekwencji przepisy ustawy nie nakładają na beneficjenta dotacji żadnych innych obowiązków poza wykazywaniem do dotacji oświatowej słuchaczy spełniających warunek bezwzględny - co najmniej 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Wobec powyższego nie można uznać za zgodne z prawem żądanie przedkładania list obecności słuchaczy dotowanej placówki na poszczególnych zajęciach, w terminach zakreślonych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

- w § 10 uchwały w zakresie w jakim wprowadza obowiązek dla podmiotu dotowanego rozliczenia wykorzystania dotacji.

Ustawa o systemie oświaty w sposób jednoznaczny nie nakłada na beneficjenta dotacji takiego wymogu w związku z czym należy uznać, że organ jednostki samorządu terytorialnego znaczącą wykroczył w tym zakresie poza delegację ustawową. Dotacje przekazywane szkołom niepublicznym są dotacjami podmiotowymi. Jedynym kryterium rozliczania udzielonych dotacji powinna być liczba uczniów. Brak jest podstaw prawnych do zobowiązania podmiotu dotowanego do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków jak również nałożenia na organ prowadzący szkołę sporządzania rozliczenia wykorzystania dotacji, stanowiącej informację o wydatkach bieżących poniesionych w roku budżetowym ze środków przekazanej dotacji. W powyższym przypadku zakres przeprowadzania kontroli wykracza poza upoważnienie wynikające z przepisów ustawy o systemie oświaty, które nie przewidują możliwości rozliczenia udzielonej dotacji według kryterium innego niż liczba uczniów uczęszczających do danej placówki oświatowej. Dotacje o których mowa w art. 80 i 90 ustawy są dotacjami podmiotowymi w rozumieniu art. 106 ustęp 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm.), co skutkuje niemożnością rozliczenia ich według kryterium celowościowego. Obowiązkiem organu dotującego jest udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia. W związku z tym rozliczenie tych dotacji powinno nastąpić poprzez zobowiązanie podmiotów spoza sektora finansów publicznych prowadzących przedszkola i szkoły do podania faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez organ określającego tryb udzielania i rozliczenia dotacji. Żądanie przestawienia dodatkowych informacji nie znajduje umocowania prawnego w przepisach art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, z których w sposób jednoznaczny wynika, że dotacja przysługuje na każdego ucznia.

W konsekwencji nie można wprowadzać np. obowiązku przedstawiania poza planowaną liczbą uczniów, także określonych dokumentów w szczególności przedstawienia zestawienia kosztów pokrytych ze środków dotacji w tym, wynagrodzeń pracowników, pochodnych od wynagrodzeń, kosztów eksploatacyjnych, zakupu wyposażenia, książek i pomocy dydaktycznych, wynajmu pomieszczeń, remontów i pozostałych wydatków jak wyszczególniono w załączniku nr 3 do uchwały z dnia 29 października 2013 r. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18.06.2009 r., I SA/Kr 683/2009).

Wobec powyższego za niedopuszczalne uznano wprowadzenie do obrotu prawnego zapisu nakładającego obowiązek na podmiot dotowany do sporządzenia zbiorczego zestawienia obejmującego informację o kwocie wykorzystanej dotacji, z wyszczególnieniem kwot na poszczególne rodzaje wydatków.

- w § 11 uchwały w zakresie w jakim termin na złożenie rozliczenia liczony jest od daty przekazania ostatniej kwoty dotacji, a nie od daty zaprzestania działalności lub likwidacji szkoły.

- w § 12 ustęp 1 uchwały w zakresie w jakim organ dotacyjny z uchybieniem przepisom k.p.a. w istocie pozbawia szkołę prawa do nadania przesyłek w drodze pocztowej i obciąża ją konsekwencjami zaniechania publicznego operatora pocztowego.

- w § 12 ustęp 3 uchwały w zakresie w jakim dokumenty związane z udzieleniem i rozliczeniem wykorzystania dotacji w przypadku gdy podpisywane będą przez osoby inne niż wskazane w § 12 ustęp 2 wymagane jest przedłożenie stosownego pełnomocnictwa udzielonego w formie aktu notarialnego

Powyższe uregulowanie zawarte w uchwale nakłada na beneficjenta dotacji dodatkowy warunek, konieczny do spełnienia a nie przewidziany w ustawie. Nie można bowiem nakładać na podmiot dotowany jakichkolwiek dodatkowych wymogów związanych z udzielaniem i rozliczaniem wykorzystania otrzymanej dotacji. Ponadto organ stanowiący wskazał: "(...) wymaga się przedłożenia stosownego pełnomocnictwa (...)" jednocześnie nie regulując konsekwencji nie spełnienia tego warunku.

- w § 13 ustęp 2 punkt 4 uchwały w zakresie w jakim zakres dokumentów podlegających kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, w tym umów ze słuchaczami, świadectw ukończenia szkół, dowodów wpłat czesnego a także innych nośników informacji, które mają lub mogą mieć znaczenie dla oceny przedmiotu kontroli.

Przepis art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty daje osobom upoważnionym do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Poprzez wprowadzenie powyższej regulacji w zaskarżonej uchwale organ wykroczył poza zakres delegacji ustawowej.

Wspomniane wyżej prawo wglądu do dokumentacji kontrolowanej jednostki obejmuje dokumentację organizacyjną, finansową i dokumentację przebiegu nauczania. Dokumentacją organizacyjną są wszelkie akty stanowiące podstawę działalności jednostki, w szczególności statut, akt założycielski oraz uchwały organów szkoły (placówki), w zakresie, w jakim dotyczą one wydatkowania dotacji. Dokumentacja finansowa to przede wszystkim księgi rachunkowe szkoły (placówki) w rozumieniu art. 13 ust. 1-2 u. rach. (wraz z dowodami źródłowymi), opis przyjętych zasad (polityki) rachunkowości włącznie z zakładowym planem kont oraz inne dokumenty, które określają zasady gospodarki finansowej środkami otrzymanymi w ramach dotacji. Wreszcie z dokumentacji przebiegu nauczania z pewnością najważniejsza dla potrzeb kontroli będzie księga uczniów (wychowanków, słuchaczy) szkoły bądź placówki.

Powyższy katalog jest katalogiem zamkniętym, ustawodawca nie posłużył się bowiem wyrażeniem "w szczególności" co nie pozwala organom wykonawczym na modyfikowanie a tym bardziej na interpretowanie treści aktu normatywnego rangi ustawowej rozszerzająco. Jednocześnie wskazać należy, że zawarty w uchwale zwrot: "(...) które mają lub mogą mieć znaczenie dla oceny prawidłowości wykorzystania dotacji (...)" jest typowo ocenny i nieostry co powoduje, że kontrolujący na jego podstawie nabędą prawo do weryfikacji nieograniczanej liczby dokumentów, ich zdaniem, spełniających powyższe kryteria.

- w § 13 ustęp 3 punkt 2 uchwały w zakresie w jakim kontrolę dotyczącą prawidłowości wykorzystania dotacji przeprowadza się w trybie doraźnym tzn. bez wcześniejszego informowania strony o dacie kontroli.

Powyższy zapis nie znajduje umocowania w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Zakres kontroli został wyczerpująco unormowany w przepisach ustawowych w związku z czym Rada Miasta nie posiada kompetencji w tym zakresie do wychodzenia poza upoważnienie zawarte w ustawie. Ustawa nie przewiduje aby organ kontroli mógł przeprowadzać kontrolę w trybie doraźnym tzn. bez wcześniejszego informowania strony o dacie kontroli.

- w § 13 ust. 4 uchwały w zakresie w jakim na dokumentach finansowych potwierdzających wydatki, które zostały sfinansowane ze środków dotacji z budżetu Miasta Katowice dotowany zobowiązany jest zamieścić opis: "Wydatek sfinansowany z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta Katowice w kwocie. Dotyczy .... (nazwa dotowanej jednostki) ..."oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska osoby reprezentującej organ prowadzący.

Rozliczenie dotacji pozostaje w związku z liczbą uczniów i jedyną dopuszczalną formą kontroli przyznawanych dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów, na których są przyznawane dotacje. Dotacja przyznawana szkołom wskazanym w zaskarżonej uchwale ma charakter dotacji podmiotowej i nie powinna podlegać obowiązkowi rozliczenia, co do kierunków jej wykorzystania. Zatem za niedopuszczalne należy uznać wprowadzenie do obrotu prawnego zapisu nakładającego obowiązek na podmiot dotowany do sporządzenia zbiorczego zestawienia obejmującego informację o kwocie wykorzystanej dotacji, z wyszczególnieniem kwot na poszczególne rodzaje wydatków.

Z art. 90 ustęp 4 ustawy o systemie oświaty wynika, że organ stanowiący samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, co jednak nie jest równoznaczne z merytorycznym rozliczeniem i kontrolą wykorzystywania dotacji. Rozliczenie dotacji pozostaje bowiem w związku z liczbą uczniów i jedyną dopuszczalną formą kontroli przyznawanych dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów, na których są przyznawane dotacje. Dotacja przyznawana w zaskarżonej uchwale ma charakter dotacji podmiotowej i nie powinna podlegać obowiązkowi rozliczenia co do kierunków jej wykorzystania. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjne w Gdańsku w wyroku z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 663/2011.

Rozliczenie wykorzystanej dotacji na podstawie zestawienia wydatków jest właściwe dla dotacji celowych. Dotacje przyznawane przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 80 ust. 2 i 3 oraz art. 90 ust. 2a i 2b oraz 3 ustawy o systemie oświaty mają charakter dotacji podmiotowych. Obowiązkiem jednostek samorządu terytorialnego jest udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom oraz szkołom na każdego ucznia. W związku z tym rozliczenie tych dotacji powinno nastąpić poprzez zobowiązanie podmiotów spoza sektora finansów publicznych prowadzących przedszkola i szkoły niepubliczne do podania faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez Radę w uchwale określającej tryb udzielania i rozliczania dotacji. Brak jest podstaw prawnych do zobowiązania podmiotu dotowanego do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonanych z tych środków jak również nałożenia na organ prowadzący szkołę sporządzania rozliczenia wykorzystania dotacji, stanowiącej informację o wydatkach bieżących poniesionych w roku budżetowym ze środków przekazanej dotacji. W powyższym przypadku zakres rozliczania dotacji wykracza poza upoważnienie wynikające z przepisów ustawy o systemie oświaty, które nie przewidują możliwości rozliczenia udzielonej dotacji według kryterium innego niż liczba uczniów uczęszczających do danej placówki oświatowej. Jak zostało już wskazane powyżej dotacje o których mowa w art. 80 i 90 ustawy są dotacjami podmiotowymi w rozumieniu art. 106 ustęp 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm.), co skutkuje niemożnością rozliczenia ich według kryterium celowościowego. Z treści przepisu art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty wynika, że weryfikacja wysokości wypłacanej dotacji odbywa się wyłącznie w oparciu o kryterium faktycznej liczby uczniów

Zapisy zawarte w uchwale w tym zakresie przekraczają delegację ustawową, ponieważ oznaczają nałożenie na osobę prowadzącą szkołę pozaustawowych obowiązków w postaci dokonywania adnotacji i opisów na dokumentach finansowych. Tymczasem przepis art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty daje osobom upoważnionym do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Ustawa zatem nie przewiduje w związku z kontrolą żadnych adnotacji. Poprzez wprowadzenie powyższej regulacji w zaskarżonej uchwale organ wykroczył poza zakres delegacji ustawowej. Wskazany sposób opisywania dokumentów finansowych nie wynika również z ustaw o finansach publicznych.

Reasumując ustawodawca w obowiązujących przepisach dokładnie wskazał zakres praw i obowiązków przysługującym organom dotującym, co świadczy o tym, iż organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może uchwałą rozszerzyć tego zakresu, gdyż prawo takie daje mu jedynie przepis ustawowy bądź też akt wydany na podstawie i w granicach ustawy.

- w § 14 ustęp 3-6 uchwały w zakresie w jakim kontrolujący może żądać od organu prowadzącego sporządzenia niezbędnych do kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz udzielania, ustnie lub na piśmie, informacji i wyjaśnień oraz innych wszawych w postanowieniach uchwały czynności związanych z postępowaniem kontrolnym;

U.s.o. nie przewiduje w związku z kontrolą, o której mowa w art. 90 ust. 3d sporządzenia niezbędnych do kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz udzielania, ustnie lub na piśmie, informacji i wyjaśnień, w związku z czym powyższy zapis uchwały wykracza poza regulację ustawową dającą kontrolującym jedynie uprawnienie wglądu do prowadzonej przez szkołę czy placówkę dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Jest to katalog zamknięty.

Przepis art. 90 ust. 3f ustawy o systemie oświaty daje osobom upoważnionym do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Poprzez wprowadzenie powyższej regulacji w zaskarżonej uchwale organ wykroczył poza zakres delegacji ustawowej.

Wspomniane wyżej prawo wglądu do dokumentacji kontrolowanej jednostki obejmuje dokumentację organizacyjną, finansową i dokumentację przebiegu nauczania. Dokumentacją organizacyjną są wszelkie akty stanowiące podstawę działalności jednostki, w szczególności statut, akt założycielski oraz uchwały organów szkoły (placówki), w zakresie, w jakim dotyczą one wydatkowania dotacji.

Dokumentacja finansowa to przede wszystkim księgi rachunkowe szkoły (placówki) w rozumieniu art. 13 ust. 1-2 u. rach. (wraz z dowodami źródłowymi), opis przyjętych zasad (polityki) rachunkowości włącznie z zakładowym planem kont oraz inne dokumenty, które określają zasady gospodarki finansowej środkami otrzymanymi w ramach dotacji. Wreszcie z dokumentacji przebiegu nauczania z pewnością najważniejsza dla potrzeb kontroli będzie księga uczniów (wychowanków, słuchaczy) szkoły bądź placówki.

- w § 15 ustęp 9 uchwały w zakresie w jakim brak terminowego zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli uznawany jest za brak zakwestionowania ustaleń kontroli.

Powyższy zapis nie może ostać się w obowiązującym porządku prawnym, z uwagi na fakt, że termin wskazany w zaskarżonej uchwale jest tylko i wyłącznie terminem instrukcyjnym i w związku z jego uchybieniem nie można wywodzić dla podmiotu dotowanego negatywnych konsekwencji. Tym bardziej tak daleko idących jak nie kwestionowanie ustaleń poczynionych przez kontrolujących w związku z przeprowadzonymi czynnościami w zakresie wykorzystania i rozliczania dotacji otrzymywanej z jednostki samorządu terytorialnego.

- w § 15 ustęp 15 uchwały w zakresie w jakim brak udostępnienia dokumentacji uznaje się za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.

- w § 17 uchwały w zakresie w jakim dotacja podlega wstrzymaniu w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w uchwale;

Zgodnie z art. 90 ustawy o systemie oświaty placówki niepubliczne otrzymują dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, jedynym zaś warunkiem jaki musi być spełniony przez prowadzącego placówkę jest podanie organowi właściwemu do udzielenia dotacji stosownych informacji. Z treści ust. 4 art. 90 ustawy, który stanowi, iż "organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. la i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji", wywieść można w sposób jednoznaczny, że upoważnienie do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli nie jest równoznaczne z kompetencją organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ograniczenia prawa do wypłaty dotacji, a więc organ j.s.t. nie może nałożyć żadnych ograniczeń w tym zakresie i wstrzymać wypłaty przyznanej dotacji. Co więcej w ust. 3f art. 90 ustawy wyraźnie określono zakres uprawnień posiadanych przez osoby upoważnione do przeprowadzania kontroli: wstęp do szkół i placówek, wgląd do prowadzonej dokumentacji organizacyjnej, finansowej i przebiegu nauczania, brak w nim wrażenia "w szczególności" co świadczy o tym, iż organ j.s.t nie może uchwałą rozszerzyć tego zakresu, gdyż prawo takie daje mu jedynie przepis ustawowy bądź też akt wydany na podstawie i w granicach ustawy.

Zakres kompetencji prawotwórczej Rady Miasta wynikający z art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty nie obejmuje ustalenia sytuacji w której dotacja nie podlega przekazaniu. Rada Miasta nie ma możliwości wstrzymania wypłat należnych dotacji. Muszą być one realizowane na podstawie dotychczasowych, znanych organowi i udostępnionych przez placówkę danych o liczbie uczniów (wychowanków) lub danych o planowanej liczbie uczniów wynikających z wniosku o przydzielenie dotacji składanym do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

W zakresie interpretacji delegacji ustawowej określonej w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty istnieje utrwalone stanowisko sądów administracyjnych z którego jednoznacznie wynika, iż upoważnienie do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli nie jest równoznaczne z kompetencją organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ograniczania prawa do wypłaty dotacji.

Kwestia wstrzymywania przekazywania dotacji nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o systemie oświaty i wykracza poza zakres ustawowego upoważnienia dla Rady określonego w art. 90 ust. 4 ustawy. Jedynym warunkiem udzielenia dotacji określonym przez ustawodawcę jest podanie przez osobę prowadzącą szkołę bądź placówkę niepubliczną planowanej liczby uczniów w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji (por. Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. Nr 152/K/ll).

Podobnie jak w przypadku upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, przepis ustawy ustanawiający upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1998 r. sygn. akt K 19/97 OTK ZU 1997/3-4 poz. 52). Organ władzy wykonawczej wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest zatem obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 663/2011).

- w § 18 ustęp 2 uchwały w zakresie w jakim dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu organu dotującego wraz z odsetkami na zasadach i w trybie określonym w ustawie o finansach publicznych.

Zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zatem skoro decyzja o zwrocie musi zawierać ustalenie wystąpienia ww. okoliczności to nie ma potrzeby, żeby regulować osobno kwestię przesądzenia czy dana dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Ponadto zgodnie z art. 252 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U.2009.157.1240) "Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty jasno wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego zobowiązany jest ustalić m.in. tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji. Ogólne odwołanie w tym zakresie do zasad określonych w ustawie o finansach publicznych wymogu tego nie spełnia. Organ dotujący posiada uprawnienia kontrolne wynikające z art. 90 ust. 3e i 3f oraz art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Dopiero wyniki przeprowadzonej kontroli mogą być podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji pobranej nienależnie w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, o której mowa w art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, dopiero na tej podstawie organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego posiada władczy, nadzorczy instrument w sytuację prawną kontrolowanego.

Art. 94 konstytucji RP stanowi, iż organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie. Przepis ten jest szeroko komentowany w orzecznictwie Sądów Administracyjnych, które jednoznacznie prezentują stanowisko przedstawione m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2006 r. IV SA/Wr 599/2005, w którym Sąd stwierdził, iż "Uchwała rady gminy, jako akt prawa miejscowego> może normować jedynie te sprawy, które zostały jej przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym." Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 2006r. IV SA/Wr 599/2005 stwierdził, iż "Uchwała rady gminy, jako akt prawa miejscowego, może normować jedynie te sprawy, które zostały jej przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym. Akt prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres spraw określonych w tzw. upoważnieniu, nawet wtedy, gdyby służyło to wykonaniu ustawy i było uzasadnione względami słuszności, celowości gospodarczej czy społecznej. Dodać należy, że przepis udzielający kompetencji prawodawczej, podlega wykładni dosłownej. Zgodnie z konstytucyjną zasadą państwa prawa i wyprowadzonymi z niej zasadami przyzwoitej legislacji, treść przepisów upoważniających nie może być korygowana przez zabiegi wykładni rozszerzającej czy zwężającej".

W odpowiedzi na skargę działający w imieniu Rady Miasta Katowice pełnomocnik wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu do uchwały z dnia 30 października 2013 r. Nr XLI/961/13 nie uwzględniającej w całości wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr XXXVIII/880/13 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu i zakresu przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonej dotacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów Spółki należy podnieść, że prawo do wniesienia na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) skargi do sądu przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem w przypadku, gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie zatem interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 790/12, LEX nr 1212683).

Skoro skarżąca jest organem prowadzącym na terenie miasta Katowice szkoły świadczącej usługi edukacyjne, którym przysługują "dotacje oświatowe" określone w ustawie o systemie oświaty to posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej.

Zaskarżając przepis § 4 ust. 6 uchwały skarżąca podniosła, że uchwała nie precyzuje jakie dane oprócz prognozowanej ilości słuchaczy mogą stanowić podstawę do nie przyznania dotacji. Organ, w odpowiedzi na skargę skonstatował, że odmowę przyznania prawa do dotacji może stanowić brak podania we wniosku elementarnych danych, które podmiot musi spełnić albowiem w przeciwnym wypadku należy uznać, że nie występuje legalnie w obrocie prawnym.

Rozstrzygając tę kwestię wypada przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 90 ust. 2 a ustawy oświatowej przysługuje dotacja przysługuje niepublicznej szkole o uprawnieniu szkoły niepublicznej pod warunkiem (podkreślenie Sądu), że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Zestawienie sformułowań "przysługuje" i "pod warunkiem" zdaniem Sądu przesądza o tym, że inne dane, które będzie zobowiązany podać podmiot prowadzący, a które może nałożyć na nie tylko podmiot stanowiący gminy (o czym szczegółowiej niżej) nie mogą stanowić warunku rozstrzygającego o prawie do dotacji. De facto takie unormowanie byłoby sprzeczne z treścią art. 90 ust. 2 a w/w ustawy, który uzależnia prawo do dotacji wyłącznie podaniem w określonym terminie planowanej liczby słuchaczy/uczniów.

Skład orzekający w sprawie ma świadomość, że unormowanie m.in. art. 90 ust. 2 a ustawy nie jest kompatybilne z innymi jej unormowaniami np. art. 90 ust. 4, jednakże w ocenie Sądu uchwała rady gminy nie może modyfikować, czy też zmieniać uprawnień (zwłaszcza na niekorzyść) przyznanych podmiotom przez ustawodawcę. Z tego też tytułu uzależnienie przyznania dotacji na cały rok od kompletności danych zawartych we wniosku o przyznanie dotacji nie może zostać uznane za rozwiązanie zgodne z prawem. Przepis ten pozbawiłby bowiem podmiot należnej dotacji, pomimo że ustawodawca nie dał radzie kompetencji ustanawiania takiej sankcji.

Za zasadny uznał też skład orzekający zarzut naruszenia prawa w zakresie regulacji zawartej w § 5 ust. 2 uchwały. W przepisie tym Rada Miasta upoważniła Prezydenta Miasta Katowice do określenia zakresu danych ujmowanych we wniosku o udzielenie dotacji. Taka delegacja pozostaje jednak w sprzeczności z art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej, zgodnie z którym to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji (podkreślenie Sądu). Twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że zabieg upoważnienia Prezydenta do ustalenia zakresu danych jest dopuszczalny w świetle przepisów ustawy uznać należy za chybiony z tej przyczyny, że pozostaje on w wyraźnej nie pozostawiających żadnych wątpliwości sprzeczności z art. 90 ust. 4 ustawy.

W § 7 ust. 2 uchwały Rada Miasta upoważniła z kolei Prezydenta do określania miesięcznych stawek dotacji obowiązujących w danym roku. Skład orzekający podzielił w tym przedmiocie stanowisko skarżącej spółki oraz stanowisko zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 980/13, który skonstatował, że takie uregulowanie narusza art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W ocenie składu orzekającego zapis uchwały, iż "wysokość jednostkowych miesięcznych stawek dotacji obowiązujących w danym roku określa Prezydent Miasta Katowice w odrębnym trybie" sugeruje, że to nie organ stanowiący, ale wykonawczy ustala stawki dotacji. Zatem pomimo tego, że informacja kierowana przez Prezydenta Miasta do podmiotów dotowanych jest czynnością techniczną o charakterze księgowo-rachunkowym co do wysokości dotacji, to jednak zapis uchwały z użyciem słowa "określa" wskazuje na władcze, zarezerwowane dla Rady Miasta, działania w tym względzie. W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanym brzmieniu nie można analizowanego zapisu uchwały, jak wywodzi organ w odpowiedzi na skargę sprowadzić tylko i wyłącznie do czysto matematycznego wyliczenia i zamieszczenia jego wyniku w informacji organu wykonawczego o wysokości subwencji oświatowej przewidzianej dla jednego ucznia. Przyjdzie zatem przyznać rację skarżącej, że zapis w analizowanej części uchwały powinien mieć inne brzmienie, albowiem jego obecne brzmienie wskazuje, że to Prezydent Miasta a nie Rada Miasta ustala stawki dotacji, choć w istocie organ wykonawczy tylko oblicza, a nie ustala stawki dotacji na jednego ucznia. Skład orzekający uznaje ze względów wyżej wyrażonych za chybioną argumentację jaką w tym względzie zawarto w odpowiedzi na skargę. Zasady udzielania dotacji, w tym ustalania jej wysokości określa sama ustawa o systemie oświaty, która w art. 90 ust. 4 upoważniając organ stanowiący do określenia trybu udzielenia dotacji nie upoważniła organu stanowiącego do przekazania kompetencji do ustalenia wysokości dotacji organowi wykonawczemu. Rolą tego ostatniego jest bowiem wykonywanie a nie stanowienie prawa miejscowego. Do zadań Prezydenta Miasta, w spornym zakresie należą wspomniane już kwestie techniczne przekazania i rozliczenia dotacji, przy czym uchwała Rady nie może wprowadzać własnych, odrębnych od rozwiązań ustawowych, zasad udzielenia dotacji. Nie ma racji organ podnosząc w odpowiedzi na skargę, że uprawnienie powyższe wynika z kompetencji przyznanych organowi wykonawczemu na mocy art. 30 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy te bowiem stanowią, że wójt gminy wykonuje uchwały rady gminy i zadania określone przepisami prawa, w szczególności określa sposób wykonania uchwał i wykonuje budżet. Dla organu wykonawczego także w tej ustawie zostały zarezerwowane wyłącznie zadania/funkcje o charakterze wykonawczym, a nie prawotwórczym, stąd użyte w uchwale sformułowanie narusza zarówno przepisy ustawy oświatowej, jak i ustawy o samorządzie gminnym.

Podzielenie zarzutów dotyczących § 7 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 uchwały wiąże się z uwzględnieniem zarzutu dotyczącego naruszenia § 7 ust. 2 i stanowi jego konsekwencję. W tej mierze także wypowiadał się tutejszy Sąd w w/w wyroku, z tej też przyczyny skład orzekający odwoła się do poglądu w nim zaprezentowanym, gdyż:

- po pierwsze akceptuje zawarte w nim wywody;

- po drugie, NSA oddalił skargę kasacyjną na w/w wyrok wyrokiem z dna 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 388/14, uznając tym samym prawidłowość zaprezentowanych w nim poglądów.

Zakwestionowane przez skarżącą uregulowania dotyczące:

- przekazywania dotacji w wysokości stawek z roku poprzedniego do czasu ustalenia wysokości miesięcznych jednostkowych stawek;

- wyrównania kwot dotacji;

- zaliczenia nadpłaty na poczet dotacji na następny miesiąc pozostaje w sprzeczności zarówno z art. 90 ust. 4, jak i art. 90 ust. 3c ustawy oświatowej. Ten ostatni w sposób jasny formułuje zasadę, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Unormowania uchwały w tym przedmiocie sprzeczne są z regulacją ustawową, a zatem stwierdzenie ich nieważności stało się konieczne.

Zasadność stanowiska strony skarżącej co do uregulowania zawartego w § 10 ust. 2 uchwały wynika z treści art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej. W tym przedmiocie uwagi Sądu są tożsame jak do § 5 ust. 2 uchwały.

Skład orzekający w sprawie podziela także zarzut strony skarżącej sformułowany w odniesieniu do § 12 ust. 1 i 3. Pierwszy z tych przepisów dotyczy dnia przedłożenia dokumentów (dzień wpływu do Urzędu Miasta Katowice), drugi formy pełnomocnictwa w przypadku, gdy dokumenty podpisane zostaną przez inne osoby niż wskazane w ust. 2 tego przepisu (akt notarialny). Skład orzekający w sprawie nie podziela poglądu organu, że delegacja zawarta w art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej daje radzie uprawnienie do "modyfikowania" innych ustawowych rozwiązań, gdyż stanowi kompleksowe uregulowania co do wszystkich aspektów dotyczących kwestii proceduralnych. Po pierwsze, wskazany przepis daje radzie kompetencje do określenia zakresu danych, które mają być objęte wnioskiem o udzielenie dotacji, a nie do ingerowania w wewnętrzne rozwiązania prawno – organizacyjne podmiotu dotowanego. Nałożenie obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa do działania w szczególnej formie, w sytuacji, gdy do tego typu działania żaden przepis go nie przewiduje stanowi nałożenie dodatkowych obowiązków na podmiot i stanowi przekroczenie ustawowej delegacji. Także uregulowanie zawarte w § 12 ust. 2 uchwały, który za dzień złożenia wniosku uznaje dzień jego faktycznego wpływu do Urzędu uznać należy za:

- po pierwsze, przekroczenie w/w delegacji;

- po drugie naruszenie przepisów art. 90 ust. 1 a – ust. 3a, które określają termin podania planowanej liczby uczniów/słuchaczy organowi do dnia 30 września, nie formułując, że podanie to ma odbywać się w drodze faktycznego doręczenia do organu w tymże dniu. Ustalanie procedury nie może – zdaniem Sądu – prowadzić do ustanawiania norm, które pozostają w sprzeczności czy to z przepisami ustawy oświatowej (zakresem delegacji) czy to przepisów normujących dane instytucje (pełnomocnictwo) z tego też tytułu zarzut sformułowany w tym przedmiocie należało uznać za zasadny.

Za zasadny skład orzekający uznał też zarzut dotyczący § 15 ust. 15 formułujący definicję dotacji "wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". Uwaga ta jest o tyle istotna, że w § 18 ust. 1 i ust. 2 uchwała w tym zakresie odsyła do ustawy o finansach publicznych, a więc wprowadzenie definicji legalnej w uchwale kłóci się z zasadami legislacji i wprowadza definicję, która została już uregulowana w innym akcie prawnym rangi ustawowej. Stanowisko organu, że nieudostępnienie dokumentacji wskazuje na prawdopodobieństwo wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem nie może zyskać akceptacji do wprowadzania w uchwale definicji legalnej, do której rada nie miała upoważnienia.

Końcowo należy podzielić stanowisko strony skarżącej co do zarzutów sformułowanych w zakresie § 17 uchwały. W przepisie tym Rada Miasta określiła przypadki wstrzymania przekazania dotacji w określonych przypadkach. W ocenie składu orzekającego takiego uprawnienia organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego nie uzyskały od ustawodawcy, a zakres delegacji obejmował zgodnie z art. 90 ust. 4 uprawnienia do:

- ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji;

- ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji;

- ustalenia terminu i sposobu rozliczania dotacji.

Do tego też zakresu winna ograniczyć się rada jednostki samorządu terytorialnego. Wstrzymanie przekazania dotacji jest daleko idącym środkiem restrykcyjnym, który wychodzi poza ramy delegacji ustawowej. Czym innym jest bowiem rozliczenie, które może być dokonane post factum, a czym innym wstrzymanie przekazania dotacji. Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że w/w zapis stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa na danym terenie. Taka konkluzja byłaby uzasadniona w sytuacji, gdyby uregulowanie powyższe było zgodne z prawem, a więc gdyby uchwała regulowała tylko taki zakres do jakiego rada została upoważniona. Wyjście poza delegację ustawową stanowi natomiast naruszenie prawa, a to przesądza o tym, że nie jest możliwe traktowanie takiego przepisu jako źródła prawa, tym bardziej, że stwierdzenie jego nieważności oznacza, że jest on nieważny ex tunc, a więc od chwili jego uchwalenia. Także argumentacja organu dotycząca art. 8 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z tym przepisem naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji, niezatwierdzenie w terminie przedstawionego rozliczenia dotacji lub nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu. Zakres podmiotowy art. 8 u.d.f.p. obejmuje odpowiedzialność donatora za nierealizowanie lub nieprawidłowe zrealizowanie obowiązków związanych z przekazaniem dotacji lub z następczą kontrolą wykorzystania dotacji. Przepis ten w żadnym razie nie odnosi się do regulowania zasad przekazywania dotacji placówkom oświatowym i nie może stanowić podstawy do wprowadzenie ograniczeń nie wynikających z delegacji ustawowej.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia § 8 ust. 3 uchwały Sąd umorzył postępowanie, a to z tej przyczyny, że prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1816/13 została stwierdzona nieważność tej regulacji. Jak już wspomniano powyżej stwierdzenie nieważności określonej normy prawa miejscowego oznacza, że norma ta jest nieważna z mocy prawa od chwili jej uchwalenia. W opisanej sytuacji nie istnieje przedmiot orzekania, a to nakładało na Sąd obowiązek umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Zdaniem Sądu pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zaskarżając przepis § 3 ust. 2 uchwały (skarżąca wskazała co prawda pkt 1 jednakże prawna argumentacja dotyczy pkt 2 zaskarżonej jednostki redakcyjnej) Spółka przede wszystkim zakwestionowała zasadność wprowadzenia pojęcia "najbliższej gminy lub powiatu" bez wskazania sposobu i kryteriów wyboru, co w jej ocenie może prowadzić do podejmowania decyzji w tym zakresie przez organ wykonawczy, który nie posiada w tym zakresie kompetencji. Zgodnie z przepisem art. 90 ust. 3 zd. 2 u.s.o. w przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Sąd rozpatrując ten zarzut podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK 1187/04 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Ke 657/09 (dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmując zasadność wyrażonych w w/w wyrokach poglądów, należy zgodzić się, że gramatyczna wykładnia ww. przepisu, a w szczególności użyte w nim określenie "najbliższą gminę lub powiat" w liczbie pojedynczej wskazuje, że podstawę do ustalenia dotacji stanowią wydatki bieżące ponoszone tylko w jednym, a nie w kilku najbliższych powiatach na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju. Ustawodawca nie zamieścił w analizowanym przepisie takiego kryterium, lecz respektując wyrażoną w art. 165 ust. 2 Konstytucji RP zasadę samodzielności powiatu pozostawił organom samorządu powiatowego swobodę w ustalaniu wysokości dotacji dla szkół, z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej powiatu i z zastrzeżeniem, że dotacje te przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu lub rodzaju. Zatem ustawodawca zapewnił powiatom samodzielne prowadzenie gospodarki finansowej na podstawie budżetu powiatu, a więc ustalanie wysokości wydatków, w tym także dotacji dla szkół, na poziomie mającym pokrycie w planowanych dochodach budżetu powiatu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że brak sprecyzowania sposobu i kryteriów wyboru najbliższego powiatu w definicji użytego w zaskarżonej uchwale pojęcia "najbliższa jednostka samorządu terytorialnego" nie narusza regulacji ustawowych zawartych w art. 90 ust. ust. 3 zd. 2 u.s.o. Przedstawione powyżej okoliczności, w ocenie Sądu nie pozwalają na uznanie, by uchwała Rady Miasta Tychy, w zaskarżonej części, została wydana z przekroczeniem delegacji przewidzianej w ustawie o systemie, a tym samym za niezasadny należało uznać zarzut za naruszenie art. 90 ust. 4 u.o.s.o. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w nim zawartej.

Zaskarżając § 4 ust. 7 uchwały Spółka zakwestionowała prawo rady do żądania od osoby na którą dotacja jest przyznana lub jej opiekuna prawnego składania pisemnych oświadczeń co do statusu ucznia w szkole. Powyższy zarzut przede wszystkim nie dotyczy praw i obowiązków Spółki, a ponadto – jak zasadnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę – dotujący musi mieć prawo i możliwość zweryfikowania informacji otrzymanej od beneficjenta, zwłaszcza w sytuacji, gdy ten sam uczeń wykazywany jest przez kilka placówek.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia w § 8 ust. 4 uchwały delegacji ustawowej, gdyż podstawę udzielenia dotacji stanowi faktyczne uczestnictwo ucznia w obowiązkowych zajęciach, a taką wiedzę posiada wyłącznie placówka oświatowa. Trudno zaakceptować stanowisko, że beneficjent nie posiada żadnych obowiązków w zakresie wskazania uczniów, którzy uczestniczyli w co najmniej 50% zajęciach obowiązkowych, skoro – jak słusznie podniósł organ – okoliczność ta stanowi materialną przesłankę przekazania dotacji.

Strona skarżąca zakwestionowała ponadto unormowania zawarte w § 10 dotyczące rozliczania dotacji oraz korekty informacji dotyczącej liczby uczniów. Brak pierwszego uprawnienia wywiódł przy tym z treści art. 106 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Prawo do żądania informacji wynika z normatywnej treści art. 90 ust. 4 u.o.s.o. Zgodnie z tym przepisem "organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1609/11 wskazał, że omawiana dotacja w swej istocie jest dotacją podmiotową, a jej zadaniem jest dofinansowanie działalności podmiotów wykonujących zadania oświatowe określone w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że ustalenie przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego trybu udzielania i rozliczania dotacji nie jest równoznaczne z merytorycznym rozliczaniem i kontrolą wykorzystania dotacji. Użyte w art. 90 ust. 4 cyt. ustawy "rozliczenie dotacji" należy rozumieć jako czynności z zakresu księgowości, rachunkowości o charakterze materialno-technicznym. Natomiast "tryb udzielania i rozliczania" oznacza reguły i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji. Chodzi więc o ilość uczniów jako podstawy udzielenia dotacji. Jakkolwiek dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tej kwestii jednolite, to orzekający w sprawie skład za szczególnie istotne uznaje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1860/11 wskazujące, że nie może dojść do sytuacji, aby beneficjent miał otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków po jego stronie, a w szczególności w zakresie wykazania faktu wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami. Skoro rada gminu została upoważniona na mocy w/w przepisu do określenia trybu m.in. udzielania o rozliczania dotacji, a podstawą jej udzielenia jest liczba uczniów to określenie terminu składania korekty deklaracji w zakresie danych stanowiących podstawę jej udzielenia nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej.

Nie narusza też przepisów prawa § 11 uchwały, który reguluje termin rozliczenia dotacji w sytuacji jej likwidacji lub przekazania prowadzenia. W ocenie Sądu regulacja ta mieści się w granicach delegacji ustawowej zawartej w art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej, skoro ustawodawca upoważnił radę do ustalenia trybu rozliczania dotacji.

Kolejnym przepisem zakwestionowanym przez pełnomocnika był § 13 zawierający Tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, w tym jego ustęp 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ust. 4, § 14 ust. 3, § 15 ust. 9 uchwały. We wszystkich tych przypadkach główna argumentacja dotyczyła przekroczenia uprawnień rady do nakładania obowiązków na beneficjenta niezgodnych z ustawą o systemie oświaty. Przyjdzie zatem wskazać, że art. 90 ust. 4 tej ustawy stanowił m.in., że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania. Jednocześnie w art. 90 ust. 3e u.s.o. zagwarantowano organom jednostek samorządu terytorialnego możliwość kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji. Należy przez to rozumieć, że organy są uprawnione do badania tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d u.s.o. Rozwinięciem tej regulacji jest zawarcie ustawowej delegacji dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do szczegółowego określenia procedury kontroli oraz zakresu, elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którymi udzielone dotacje maja służyć.

Należy zatem przyjąć, że skoro organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do stanowienia uchwały w przedmiocie udzielania, rozliczania i kontroli wykorzystania dotacji na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o., to powinien również być upoważniony do kontroli. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1321/11 (dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) pojęcie kontroli winno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, zestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad, na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Oznaczenie zakresu kontroli należy natomiast pojmować jako wskazanie jej granic, rozmiaru, wskazanie elementów poddanych kontroli. Należy podzielić stanowisko literatury przedmiotu (M. Pilich, Komentarz do ustawy o systemie oświaty), że nowelizacja art. 90 u.s.o. (z dnia 19 marca 2009 r.) nakazuje organom stanowiącym uregulowanie również trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji udzielanych szkołom i placówkom publicznym nieprowadzonym przez samorządy. Pojęcia "zakres kontroli" staje się wobec niejasnego charakteru prawnego dotacji dość problematyczne i wieloznaczne. Można albo uznać, że ustawodawcy chodziło tylko o wyszczególnienie danych i elementów gospodarki finansowej beneficjentów dotacji, które organom samorządowym będzie wolno badać, albo – co jest już bardziej dyskusyjne – o dobór kryteriów kontroli sprawowanej na podstawie omawianego przepisu. Zatem przyjmując, że dotacje, o których mowa w art. 90 u.s.o., mają mieszany charakter podmiotowo-celowy, organ może żądać wykazania, że dotacja została wydana przez szkołę lub placówkę w tym roku, na który została udzielona, na finansowanie wydatków bieżących oraz, że wydatki te mieszczą się w ramach działalności statutowej.

Należy jednak zwrócić uwagę, że wobec zawężenia możliwości gospodarowania środkami przyznanymi w ramach dotacji (art. 90 ust. 3d u.s.o.), rozliczenie dotacji nabiera większego znaczenia merytorycznego. Skutkować to winno do zobowiązania podmiotów korzystających z dotacji do podawania w nim dalej idących niż dotychczas danych, dotyczących poziomu poniesionych z dotacji wydatków bieżących. Dotację należy rozliczyć w sposób przewidziany w uchwale, natomiast zakres danych niezbędnych do prawidłowego rozliczenia tej dotacji obejmuje rzeczywistą liczbę uczniów dotowanej jednostki oraz poziom jej wydatków "bieżących" na działalność statutową dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, że nowelizacja ustawy o systemie oświaty z dnia 19 marca 2009 r. miała także na celu przeciwdziałanie nadużyciom polegającym na wydatkowaniu dotacji na cele gospodarcze osób prowadzących szkoły i placówki oraz czerpaniu, sprzecznie z ogólnymi zasadami ustawy o systemie oświaty, zysków z działalności oświatowej przy rażącym zaniżaniu standardów kształcenia. Problem ten wynikał po prostu z faktu, że szkoły i placówki prowadzone przez osoby fizyczne i niesamorządowe osoby prawne nie są tak organizacyjnie wyodrębnione i wyposażone w prawną autonomię, aby można było oddzielić przepływy finansowe wewnątrz nich od gospodarki finansowej osób prowadzących (por. Mateusz Pilich Komentarz do art. 80 i 90 ustawy o systemie oświaty, System Informacji Prawej LEX). Nie ma też racji autor skargi, że pozbawiono Spółkę prawa do sądu, gdyż wydany protokół pokontrolny nie stanowi decyzji administracyjnej. Wymaga przy tym zaakcentowania, że z przepisów ustanowionych przez radę nie wynika, że stanowi on podstawę zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przepisami prawa. Analiza § 18 ust. 2 uchwały prowadzi do wniosku, że dotacja lub jej część podlega zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w ustawie o finansach publicznych.

W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że zakwestionowane przez Spółkę zapisy uchwały nie pozostają w sprzeczności z zakresem ustawowej delegacji. W ocenie Sądu ustanowione zaskarżoną uchwałą prawo do kontroli przez osoby upoważnione, sporządzenia protokołu, wglądu do dokumentacji finansowej beneficjenta, żądanie kserokopii dokumentów czy prawo do kontroli doraźnej mieści się w granicach ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Trudno bowiem zaakceptować sytuację, że podmiot przekazujący dotację nie ma prawa kontrolować prawidłowości jej wykorzystania. Kontrola z kolei obejmuje zespół działań, które mają organowi umożliwić wypełnienie tej funkcji. Z tego też powodu ustawodawca upoważnił radę do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, a to oznacza, że w/w przepisy uchwały nie naruszają prawa, gdyż rozstrzygają zagadnienie zlecone organowi stanowiącemu do uregulowania. Takie też stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt 727/13.

Przedstawione powyżej okoliczności, w ocenie Sądu nie pozwalają na uznanie, by uchwała Rady Miasta w Katowicach, we wskazanej powyżej części, została wydana z przekroczeniem delegacji przewidzianej w art. 90 ust. 4 ustawie o systemie oświaty, co przesądza także o niezasadności zarzutu naruszenia art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.

Z przyczyn wskazanych powyżej, Sąd działając na podstawie:

- art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność uchwały w części wskazanej w sentencji wyroku;

- art. 161 § 1pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zarzutów dotyczących § 8 ust. 3 uchwały;

- art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.