Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 627/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta decyzją z dnia 4 marca 2011r.

sygn. [...] orzekł o wymierzeniu T. G. administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 380 831,49 zł (trzysta osiemdziesiąt tysięcy osiemset trzydzieści jeden złotych 49/100) za usunięcie 47 sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia rosnących na działce [...] obr. [...] położonej na terenie gminy C..

W uzasadnieniu ww. decyzji organ l instancji streścił przebieg postępowania w sprawie. Wskazano m.in. że decyzja administracyjna Burmistrza Miasta z dnia 24 września 2007r. nr [...] wymierzająca T. G. administracyjną karę pieniężną w wysokości 1 996 080, 22 zł została uchylona przez organ II instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na działce nr [...], obręb [...], gmina przeprowadzono oględziny z udziałem strony postępowania oraz biegłego.

Organ l instancji wskazał, że ostateczny termin oględzin był wielokrotnie przesuwany na wniosek dotychczasowego użytkownika wieczystego T. G., jak również nowego użytkownika wieczystego Przedsiębiorstwo Produkcji, Usług i Handlu "[...]" Sp. z o.o. W dniu 11 grudnia 2008r. przy udziale pracowników Urzędu Miejskiego w C., pracownika Starostwa Powiatowego w C. oraz powołanych biegłych dr Z. B. oraz dr inż. B. B. odbyła się wizja w terenie. Następnie 30 kwietnia 2009r. wezwano T. G. do złożenia wyjaśnień. Z uwagi na niemożność przeprowadzenia oględzin i wejścia na teren przedmiotowej działki postanowiono, iż biegli sporządzą ekspertyzę w oparciu o posiadane dokumenty, w tym m.in. cyfrową ortofotomapę oraz dotychczasową dokumentację sporządzoną przez pracowników Urzędu w czerwcu 2007r. W podobny sposób ustalono wiek usuniętych drzew. Organ I instancji nie przychylił się do wniosku pełnomocnika strony o przesłuchanie świadków i strony, bowiem przesłuchanie takie miało już miejsce. Uznając materiał dowodowy za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, ustalono wysokość administracyjnej kary pieniężnej, której szczegółowe wyliczenie znajduje się w załączniku do zaskarżonej decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła adw. A. H., pełnomocnik T. G.. Odwołująca się podniosła, iż przedmiotowe postępowanie nie było prowadzone we właściwym trybie, bowiem powinny znaleźć tutaj zastosowanie nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a ustawy Ordynacja podatkowa. Niezależnie od powyższego, odwołująca się zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, art. 68 § 1 kpa przez sporządzenie protokołów z dnia 23 czerwca 2009r. oraz 31 lipca 2009r. w sposób niezgodny z w/w przepisem, bowiem nie wynika z nich co zostało ustalone w wyniku przeprowadzonych czynności. Nadto odwołująca się zarzuciła niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, w szczególności przez pominięcie w ustaleniach okoliczności, że opinia biegłych stwierdza stan zadrzewienia działki na rok 2004, a zatem przed nabyciem przez stronę prawa użytkowania wieczystego w 2007r. Niezasadnie oparto rozstrzygnięcie na opinii, która ma jedynie charakter pomocniczy, a poczynione w niej ustalenia traktować należy jako przybliżone, a brak jest innych dowodów potwierdzających ustalenia ekspertyzy. Odwołująca się zarzuca także naruszenie § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew i krzewów z uwagi na nałożenie administracyjnej kary pieniężnej wbrew wymogom w/w przepisu, t.j. bez przeprowadzenia oględzin nieruchomości, z której drzewa usunięto.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 4 marca 2013r., nr [...], działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1, ust.3, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009r. nr 151, poz. 1220) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004, nr 228, póz. 2306 ze zmianami) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i orzekło o wymierzeniu T. G. administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 378 894,15 zł (słownie trzysta siedemdziesiąt osiem osiemset dziewięćdziesiąt cztery złote 15/100) za usunięcie 24 sztuk drzew gatunek brzoza brodawkowata bez wymaganego zezwolenia rosnących na działce [...] obr. [...] położonej na terenie gminy C..

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że okoliczność, iż posiadaczem działki nr [...] w chwili wycinki drzew był T. G. została wykazana ponad wszelką wątpliwość (dowód: akt notarialny przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i ustanowienia służebności gruntowej rep. Nr [...] karta nr 14 akt sprawy).

Według SKO, analiza materiału dowodowego sprawie prowadzi także do wniosku, że bezspornym jest fakt usunięcia drzew z przedmiotowej nieruchomości. Dowody w tej sprawie mają charakter bezpośredni i pośredni. Do bezpośrednich dowodów, a zarazem najbardziej wartościowych z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej należy protokół oględzin terenu działki nr [...] z dnia 14.03.2007r. (dowód karta nr 22-33 akt sprawy). Dowodem pośrednim jest ekspertyza dendrologiczna z dnia 30 czerwca 2010r. sporządzona przez dr Z. B. oraz dr inż. B. B. oraz ortofotomapa działki nr [...] obrazująca stan zadrzewienia działki na dzień 1 kwietnia 2003r. (cyfrowa wersja mapy wraz z kartą pracy fotolotniczej znajduje się w aktach sprawy).

Oceniając dowód z oględzin z dnia 14.03.2007r. Kolegium uznało, że w prawdzie zawiadomienie o miejscu i terminie oględzin zostało doręczone stronie w terminie krótszym, niż wynika to z art. 79 k.p.a., jednakże strona była obecne podczas oględzin, a po ich opuszczeniu brał w nich udział pracownik firmy T. G.. W ocenie Kolegium naruszenie art. 79 w zw. z art. 10 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Fakt wycinki został ustalony w przedmiotowej sprawie w dużej mierze na podstawie dowodów w postaci zeznań świadków. Natomiast liczbę, gatunek oraz obwód pnia usuniętych drzew ustalono na podstawie dowodu bezpośredniego w postaci protokołu posiłkując się opinią biegłego, z którą strona miała możliwość zapoznania się przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Następnie wskazano, że metodyka pracy biegłych sporządzających ekspertyzę dendrologiczną z dnia 30 czerwca 2010r. została podyktowana brakiem możliwości przeprowadzenia bezpośrednich oględzin działki nr [...] (bezskuteczne próby przeprowadzenia oględzin z udziałem biegłych w latach 2007-2010 zostały udokumentowane w aktach sprawy i streszczone w uzasadnieniu decyzji). Z powyższego powodu metodykę pracy biegłych związaną z ustalaniem obwodu drzew usuniętych z w/w nieruchomości oparto na fotointerpretacji materiałów archiwalnych (zdjęć lotniczych oraz ortofotomap) z okresu sprzed wycinki oraz na protokole sporządzonym przez pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu miejskiego w C. w trakcie oględzin z dnia [...] czerwca 2007r. W celu rekonstrukcji cech taksacyjnych wyciętych drzew dokonano pomiarów biometrycznych oraz usytuowania drzew w zadrzewieniu bezpośrednio przylegającym do powierzchni działki [...]. Na tej podstawie określono gatunek, obwód na wysokości pierśnicy, wysokość oraz położenie drzew na powierzchni w/w działki, którą podzielono na dwa transepty w układzie kartezjańskim, o punkcie początkowym spoczywającym na peryferyjnej, zachodniej granicy przedmiotowej działki. Działka nr [...] i działka przylegająca do tej, z której usunięto drzewa) została potraktowana jako powierzchnia referencyjna i na niej dokonano dnia 23 czerwca 2009r. pomiaru, na podstawie którego określono gatunek drzewa, jego pierśnicę i obwód na wysokości 130 cm.

W ocenie Kolegium, zebrany materiał dowodowy pozwolił na przyjęcie następujących ustaleń. Po przekazaniu działki nr [...] obr. [...] gmina C. przez dotychczasowego użytkownika wieczystego Zakłady [...] S.A. t.j. po 15 stycznia 2007r. w ramach prac porządkowych zmierzających do przygotowania terenu pod inwestycję doszło do wycinki drzew na zlecenie nowego użytkownika wieczystego T. G.. Wizja w terenie przeprowadzona 14 marca 2007r. fakt wycinki potwierdziła. Podkreślono, że odpowiedzialnością administracyjną obciążono posiadacza działki [...] jedynie w zakresie stwierdzonych w trakcie oględzin świeżych śladów wycinki. W protokole z dnia 14 marca 2007r. wyraźnie wskazano, że wzięto pod uwagę jedynie pnie o jasnym drewnie lub przesiąknięte sokami. Jednocześnie zeznania świadków nie potwierdzają jakoby w okresie krótko poprzedzającym przekazania poprzedni użytkownik działki dokonywał wycinki. Natomiast okoliczność, że w odleglejszej przeszłości mogło dojść do wycinki drzew (gdyż świadkowie wspominają o ciemnych pniach po ściętych drzewach) pozostaje bez znaczenia, gdyż z protokołu wynika, że jedynie takie pnie nie były brane pod uwagę.

Mając powyższe na uwadze za udowodniony uznano fakt wycinki bez zezwolenia na zlecenie dotychczasowego użytkownika wieczystego T. G..

Za punkt wyjścia dla ustalenia liczby i gatunków usuniętych drzew oraz ich parametrów przyjęto protokół z dnia 14 marca 2007r. Jest to w ocenie Kolegium najistotniejszy dowód w sprawie bowiem został przeprowadzony w czasie najbliższym wycince drzew bez zezwolenia, a zatem odzwierciedla rzeczywisty stan rzeczy na przedmiotowej działce. Ponadto oględzin dokonano z udziałem strony. Następnie Kolegium badało, czy ustalenia poczynione w protokole znajdują odzwierciedlenie w opinii biegłych. Trzeba bowiem w przedmiotowej sprawie mieć na względzie fakt, iż opinia biegłych, jak słusznie podnosi odwołująca się i jak wskazują sami biegli na s.33 ma charakter pomocniczy. Dlatego w ocenie Kolegium aby uczynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej oraz mając na uwadze słuszny interes strony przyjęto, że doszło do wycięcia tych drzew, których wycięcie, gatunek i parametry znajdują odzwierciedlenie zarówno w protokole oględzin z dnia 14 marca 2007r., jak i w ekspertyzie dendrologicznej.

Dodać także, że z uwagi na wykarczowanie pni po usuniętych drzewach i zniwelowanie terenu (co potwierdza protokół z oględzin działki z dnia 20 czerwca 2007r.) możliwość pozyskania dowodów bezpośrednich w postaci pomiarów wyczerpała się.

Wskazano, że z protokołu z dnia 14 marca 2007r. wynika, że z przedmiotowej działki zostało usuniętych w sumie 107 szt. drzew (karty 31-33 akt sprawy). Z opinii dendrologicznej wynika, że w zależności od przyjętej metodyki liczba usuniętych drzew wynosiła 47 bądź 70 sztuk drzew (s. 27-28 opinii biegłych). Dowód bezpośredni w postaci protokołu oraz dowód pośredni w postaci opinii biegłych pozwalają na wysunięcie wniosku, że doszło do usunięcia co najmniej 47 sztuk drzew, natomiast prawdopodobnie usunięto ich więcej, jednak z uwagi na rozbieżności w materiale dowodowym, kierując się zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 77 kpa, w ocenie SKO, nie jest możliwe bezsporne wykazanie owej większej ilości usuniętych drzew. Co więcej, już na dzień wydania zaskarżonej decyzji wszelkie środki dowodowe, przy pomocy których można było ustalić rzeczywisty stan faktyczny zostały wykorzystane przez organ l instancji: przesłuchania świadków, oględziny, dowód z opinii biegłych. W czasie wydawania zaskarżonej decyzji brak już było kłód i pniaków, a dostępność terenu, z którego zostały wycięte drzewa była ograniczona. Mając powyższe na uwadze, dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, zdaniem organu odwoławczego jest bezprzedmiotowe.

W kwestii gatunku usuniętych drzew, podniesiono, że ustalenia dowodu bezpośredniego postaci protokołu z dnia 14 marca 2007r. wskazują że dominującym gatunkiem była brzoza. Usunięto także wierzby i akacje, lipy i jesiony. Natomiast z opinii biegłych wynika, że gatunkiem dominującym usuniętym z przedmiotowej nieruchomości była brzoza brodawkowata (w liczbie 31 sztuk). Ponadto usunięte drzewa to dęby szypułkowe, sosny zwyczajne, brzozy ciemne oraz topole osiki. Przy czym podkreślić należy, że wobec niemożności przeprowadzenia oględzin w terenie ustalenia biegłych opierały się na badaniu przeprowadzonym dnia 23 czerwca 2009r. na działce sąsiedniej i polegały na określeniu składu gatunkowego drzewostanu referencyjnego. Następnie w oparciu o ortofotomapę ustalono strukturę gatunkową drzew usuniętych z działki nr [...]. Dostrzegając powyższe rozbieżności w określeniu gatunku usuniętych drzew, kierując się zasadą prawdy obiektywnej z całą pewnością, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy SKO ustaliło, że wśród usuniętych drzew co najmniej 31 sztuk były to brzozy brodawkowate.

W kwestii ustalenia obwodu pnia usuniętych 31 brzóz brodawkowatych, SKO stwierdziło, co następuje. W protokole z dnia 14 marca 2007r., sporządzonym w czasie wizji lokalnej w terenie w ciągu ok. 2-3 miesięcy od dokonanej wycinki pomierzono średnice pni na wysokości ścięcia, co umożliwia policzenie ich obwodu na tej wysokości (średnica drzewa x tt). Natomiast w opinii biegłych wskazano obwód drzew na wysokości 130 cm ustalony w oparciu o pomiary dokonane na działce referencyjnej nr [...] przeprowadzone w dniu 23 czerwca 2009r. Pomiar przeprowadzono w dwóch transeptach wytyczonych w zadrzewieniu będącym bezpośrednią kontynuacją zadrzewienia usytuowanego na północny-zachód od usuniętego z przedmiotowej działki drzewostanu. W trakcie pomiaru ustalono gatunek drzewa, jego pierśnicę i obwód na wysokości 130 cm od powierzchni gruntu.

Następnie powołano pogląd doktryny, zgodnie z którym "organ administracji nie ma swobody przy wyborze metody, którą kieruje się przy ustaleniu wielkości usuniętych drzew lub krzewów. Regułą będzie przyjmowanie za podstawę wielkości pnia usuniętego drzewa. Wynika to z postanowień art. 83 ust. 2, w którym określono, że dopiero w przypadku wykarczowania pnia i braku kłody znajdują zastosowanie pozostałe metody ustalenia wielkości usuniętych drzew. W przypadkach, gdy drzewo zostało zniszczone lub usunięte, ale pozostał pień o wysokości co najmniej 130 cm, pomiar drzewa dokonany będzie właśnie na tej wysokości. Natomiast jeżeli pozostały pień ma mniejszą wysokość, pomiar powinien być dokonany na wysokości ścięcia. Na tej wysokości pień jest bowiem z reguły szerszy niż na wysokości 130 cm, ustalona wielkość nie będzie zatem mniejsza niż stanowiąca podstawę do ustalenia opłaty. Jednocześnie będzie jednak ona najbardziej zbliżona do tej rzeczywistej, a zatem pozostałe metody nie będą znajdowały zastosowania." (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o ochronie przyrody, art. 89, LEX 2009).

Z powyższego wynika, iż miarodajne w celu ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej powinny być ustalenia poczynione w protokole z dnia 14 marca 2007r. Z protokołu oraz opinii biegłych bezsprzecznie wynika fakt usunięcia 31 drzew gatunku brzoza brodawkowata. Kierując się zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 77 kpa, mając na względzie słuszny interes obywatela, który wymaga, by wątpliwości tłumaczyć na korzyść strony przyjęto najmniejsze średnice, a w konsekwencji najmniejsze obwody pni drzewa gatunku brzoza brodawkowata, a wysokość administracyjnej kary pieniężnej w poniższej tabeli ustalono stosując metodę opisaną w art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody z uwagi na brak kłód usuniętych drzew oraz ustaloną najmniejszą średnicę pnia po ścięciu co daje możliwość ustalenia najmniejszego promienia.

Jeśli chodzi o wiek drzew usuniętych, w szczególności, czy były to drzewa starsze niż 10 lat to stwierdzono, że w toku postępowania ustalono, że zarówno posługując się tablicą wiekową drzew opracowaną przez prof. L. M., jak i w świetle opinii biegłych wiek usuniętych drzew przekraczał 10 lat.

Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu, wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem gwarancji procesowych strony.

Następnie w formie tabeli przedstawiono wyliczenie administracyjnej kary pieniężnej z tytułu usunięcia bez zezwolenia 31 drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości.

SKO wskazało, że z uwagi na to, że tak ustalona kara pieniężna (491 755 złotych) przekracza kwotę ustaloną przez organ l instancji mając na względzie z jednej strony interes publiczny, który sprzeciwia się umorzeniu postępowania w obliczu trudności dowodowych, a z drugiej strony słuszny interes obywatela oraz zakaz reformationis in peius, za podstawę wymiaru administracyjnej kary pieniężnej należało przyjąć wycinkę 24 drzew (oznaczonych w tabeli nr 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30 i 31) maksymalnie do wysokości kary orzeczonej przez organ l instancji. Kierując się słusznym interesem obywatela z 31 drzew uwzględniono 24 drzewa o kolejnych najmniejszych obwodach pni do wysokości kary pieniężnej ustalonej przez organ l instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, złożył T. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący podniósł, że organy administracji publicznej powinny procesować w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa bowiem administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 88 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody stanowi niepodatkową należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to w szczególności:

- art. 40 § 1 oraz art. 79 § 1 w związku z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000r., nr 98,

poz. 1071 z późn. zm.), popełnione na skutek niedoręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz

niepowiadomienia jej w wymaganym ustawowo terminie o zamiarze

przeprowadzenia oględzin - wizji lokalnej, w wyniku czego strona została

pozbawiona możliwości czynnego udziału w przeprowadzeniu tej czynności

oraz obrony swoich praw;

- art. 75 § 1 kpa popełnione na skutek rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o

protokół oględzin - wizji lokalnej z dnia 14 marca 2007 roku, który pozyskany

został z naruszeniem w/w przepisów postępowania, przez co jest on sprzeczny

z prawem, a więc nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie,

- art. 8 kpa popełnione na skutek podważenia zaufania strony postępowania do władzy publicznej w wyniku procedowania z rażącym naruszeniem przepisów

postępowania i bez poszanowania podstawowych gwarancji procesowych

strony,

- art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa oraz art. 79 kpa, popełnione na skutek

niezawiadomienia pełnomocnika strony o czynnościach zaplanowanych na

dzień 23 czerwca 2009 roku, które to czynności odbyły się w konsekwencji

bez jego udziału, czym pozbawiono Stronę możliwości czynnego udziału w

postępowaniu, które to naruszenie jest tym bardziej doniosłe, że wyniki

czynności przeprowadzonych w dniu 23 czerwca 2009 roku stanowiły

podstawę ekspertyzy biegłych, w oparciu o którą dokonano wymiaru kary,

- art. 68 § 1 kpa popełnione na skutek sporządzenia protokołów z czynności

dokonanych w dniach 23 czerwca 2009 roku oraz 31 lipca 2009 roku w sposób

niezgodny z powyższym przepisem, albowiem nie wynika z nich co zostało

ustalone w wyniku przeprowadzonych czynności, a tym samym nie ma

możliwości zweryfikowania tych ustaleń, które stały się podstawą

sporządzenia ekspertyzy biegłych,

- art. 11 kpa popełnione na skutek niewyjaśnienia przyczyn, dla których organ

nie podzielił zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości w sporządzeniu

w/w protokołów,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa popełnione poprzez niedokładne wyjaśnienie

stanu faktycznego sprawy i dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób sprzeczny z dyrektywami wymienionymi w

niniejszych przepisach, a w szczególności poprzez nieuzasadnione pominięcie

twierdzeń strony dotyczących stanu działki w chwili jej przejęcia przez stronę

oraz oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia o ekspertyzę biegłych, z której

wprost wynika, iż obecność i liczbę drzew na działce nr [...], położonej w

C., określono na podstawie fotointerpretacji ortofotomapy z roku

2004, a zatem obecność i liczba tych drzew została stwierdzona przez biegłych

na rok 2004, co nie oznacza, iż stan ten był identyczny w roku 2007, gdy

Strona nabyła wieczyste użytkowanie działki,

- art. 10 kpa popełnione na skutek pozbawienia strony możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji, albowiem decyzja ta została wydana w trakcie biegu terminu wyznaczonego stronie do zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zanim strona zdążyła skorzystać ze swego uprawnienia.

Ponadto zarzucono w skardze naruszenie przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zielem, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. nr 219, póz. 2229) popełnione na skutek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wbrew wymogom niniejszego przepisu, tj. bez przeprowadzenia oględzin nieruchomości, z której drzewa rzekomo usunięto i bez sporządzenia z tej czynności protokołu.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w

[...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta z dnia 4

marca 2011 roku, sygn. [...].

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Kolegium nie zgodziło się z argumentacją skarżącego, jakoby w sprawach wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z tytułu wycięcia drzew bez zezwolenia stosuje się przepisy ustawy ordynacja podatkowa. Wskazano, że od 1 stycznia 2010r., należności z tytułu administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów stanowią w całości dochód budżetu gminy, z której terenu usunięto drzewa lub krzewy, co wynika z treści znowelizowanego od 1 stycznia 2010r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 20 listopada 2009r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009r., Nr 215, poz. 1664) przepisu art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25 póz. 150 ze zm. ). Przed tą datą zgodnie z ust. 5 art. 402 tej ustawy w ówczesnym brzmieniu, wpływy z tytułu opłat i kar za usuwanie drzew i krzewów stanowiły w całości przychód gminnego funduszu gminy, z której terenu usunięto drzewa lub krzewy. Zmiana w tym zakresie od 1 stycznia 2010r. została wprowadzona zasadniczo właśnie w związku z koniecznością dostosowania systemu finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w tym form organizacyjno-prawnych instytucji ochrony środowiska, do rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240). Wobec powyższego dochody gminy z omawianego tytułu (od 1 stycznia 2010r.) mieszczą się w zakresie przedmiotowym art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, skoro dotyczą one realizacji zadań własnych gminy, a przepis ten nie stanowi wyczerpującego wyliczenia wszystkich niepodatkowych należności budżetowych jednostek samorządu terytorialnego o charakterze publiczno-prawnym, jak należy wywieść na podstawie użytego zwrotu "w szczególności". Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. Wobec powyższego, w ocenie SKO, twierdzenia o zastosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej są zasadne, ale w odniesieniu do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty administracyjnych kar pieniężnych ustalonych w ostatecznej decyzji administracyjnej, nie zaś do postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem

w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia takich wad sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną.

W sprawie niniejszej administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające odpowiadające wymogom wynikającym z zasad ogólnych oraz pozostałych przepisów proceduralnych. Ustalony na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego stan faktyczny należy uznać za prawidłowy, zaś wydane rozstrzygnięcie odpowiadającą przepisom prawa materialnego.

Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

W myśl art. 85 ust. 1 ustawy, opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa.

Ustawodawca wskazał także w art. 85 ust. 4, że minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia stawki dla poszczególnych rodzajów

i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia.

Stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6.

Z kolei ust. 2 ww. przepisu stanowi, że jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%.

Natomiast w ust. 3 art. 89 ustawy, podano, że jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.

Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. W myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Bezsporne w sprawie jest fakt usunięcia drzew z terenu działki nr [...].

Sam skarżący w piśmie z dnia 28.03.2007r. wskazał, iż ok. 20 drzew rosnących na działce nr [...] w C. zostało ściętych przed datą nabycia przez niego ww. nieruchomości. Podał również, że ok. 25 sztuk drzew zostało wyciętych po dacie przejęcia przez niego nieruchomości bez jego wiedzy i zgody. Wskazał, że w stosunku ok. 18 sztuk drzew "została podjęta decyzja o ich wycięciu", z uwagi na stwarzane przez nie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi (k. 42 a.a.).

Sam skarżący zatem przyznał, po dacie objęcia przez niego we władanie przedmiotowej nieruchomości, wycięto z niej ok. 43 drzewa. Twierdzenia strony w tym zakresie pokrywając się z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dowodami i podniesiony w skardze zarzut ich pominięcia jest bezpodstawny.

Powoływanie się przez skarżącego na fakt, że drzewa te zagrażały życiu lub zdrowiu przebywających na działce osób, nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność właściciela/użytkownika wieczystego działki.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na brzmienie art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy, który stanowi o konieczności złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Wniosek ten powinien zawierać przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa. Prowadzi to do wniosku, że stan zagrożenia powodowany przez drzewo może co najwyżej stanowić uzasadnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie takiego drzewa, lecz nie może usprawiedliwiać samowolnego działania osoby dokonującej wycięcia drzewa. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów dokonuje oceny, czy stan zagrożenia faktycznie występuje, czy jest poważny i czy w związku z tym możliwe jest wydanie stosownego zezwolenia na jego usunięcie. A zatem, posiadacz nieruchomości nie posiada uprawnień do samodzielnej oceny przyczyny i terminu usunięcia drzew lub krzewów.

Podmiot, który usunął drzewo bez zezwolenia odpowiada za sam skutek naruszenia obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Z tej przyczyny przyjmuje się, że odpowiedzialność tego podmiotu ma charakter obiektywny, gdyż przesłanką przypisania mu odpowiedzialności nie jest wina tego podmiotu, lecz zaistnienie zdarzenia w odniesieniu, do którego podmiot ten posiadał obowiązek wynikający z przepisu prawa (por. glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 140/09, glosa, D. Trzcińska, LEX 2010).

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że z przedmiotowej nieruchomości zostało usuniętych ponad 100 sztuk drzew. (protokół z dnia 14 marca 2007r.) Z opinii dendrologicznej wynika, że w zależności od przyjętej metodyki liczba usuniętych drzew wynosiła 47 bądź 70 sztuk drzew (s. 27-28 opinii biegłych). Dowód bezpośredni w postaci protokołu oraz dowód pośredni w postaci opinii biegłych pozwalają na stwierdzenie, że doszło do usunięcia co najmniej 47 sztuk drzew (skarżący przyznał się do 43), natomiast prawdopodobnie usunięto ich więcej, jednak z uwagi na pewne rozbieżności w materiale dowodowym, kierując się zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 77 kpa, uznano, że nie jest możliwe wykazanie owej większej ilości usuniętych drzew.

Organ administracyjny II instancji, kierując się słusznym interesem strony oraz zakazem reformationis in peius, uwzględnił wycięcie 24 drzew o kolejnych najmniejszych obwodach pni.

Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania jako dowodu w sprawie – oględzin przeprowadzonych dniu 14.03.2007r., na podstawie którego dokonano ustaleń odnośnie gatunku i parametrów wyciętych drzew. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że z uwagi na wykarczowanie pni po usuniętych drzewach i zniwelowanie terenu (co potwierdza protokół z oględzin działki z dnia 20 czerwca 2007r.), dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie uznano za bezprzedmiotowe.

Odnosząc się zatem do pierwszego z wymienionych w skardze zarzutów odnośnie naruszenie przepisów postępowania, wskazać należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie określa daty wszczęcia postępowania z urzędu. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że jest to data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, przy czym czynność ta powinna spełniać odpowiednie (ogólne) wymagania (w postanowieniu NSA z dnia 4 marca 1981r., SA 654/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 15, stwierdzono, iż: "wobec faktu, że kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę."

Pierwszą czynnością w sprawie były oględziny z dnia 14.03.2007r., o których organ administracyjny zawiadomił skarżącego w miejscu jego zamieszkania (żona odmówiła przyjęcia zawiadomienia) oraz w miejscu pracy (odebrał asystent skarżącego) – vide notatka służbowa k. nr 15 a.a.

Zgodzić się należy, że zawiadomienie o miejscu i terminie oględzin zostało doręczone stronie w terminie krótszym niż wynika to z art. 79 k.p.a., jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem oględziny w dniu 14.03.2007r. odbyły się na początku przy udziale skarżącego, a następnie z pracownikiem jego firmy – J. F. (k. 33 akt administracyjnych) wskazanego w protokole jako pełnomocnik skarżącego. Fakt, że strona opuściła teren oględzin przed zakończeniem też nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem korzystanie z praw procesowych jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem strony. Co do okoliczności czy J. F. był pełnomocnikiem skarżącego w trakcie przeprowadzania oględzin w dniu 14.03.2007r., pomimo późniejszego braku udokumentowania tego faktu, to stwierdzając, że wprawdzie osoba prowadząca czynność popełniła błąd nie wpisując do protokołu oświadczenia skarżącego o udzieleniu pełnomocnictwa do reprezentowania go w tej czynności, to w świetle doświadczenia życiowego, faktu że J. F. był pracownikiem zatrudnionym w przedsiębiorstwie skarżącego, uczestniczył on w czynności od początku wraz z właścicielem, w protokole który po odczytaniu osobiście podpisał został on wskazany jako pełnomocnik T. G., a wreszcie sam przyznał w dniu 11.05.2007r., że "p. G. ze względu na konieczność opuszczenia terenu poinformował Komisję, że będę w jego imieniu obecny w czynnościach" uznać należy, że był on per facta concludentia pełnomocnikiem skarżącego w tych czynnościach.

Nie można zatem skutecznie zarzucić, że strona została pozbawiona możliwości czynnego udziału w przeprowadzeniu tej czynności.

Ponadto skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby uchybienie jakiego dopuścił się organ miało wpływ na pozbawienie go możliwości obrony swoich praw, a zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą to właśnie na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

Zarzut skarżącego uznać trzeba za nieusprawiedliwiony. Jak wynika z akt sprawy skarżący miał zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu dowodowym, między innymi informowany był o podejmowanych czynnościach, a także składał wyjaśnienia w tym przedmiocie. Ponadto skarżący zapoznał się z treścią protokołu z dnia 14.03.2007r. i składał do niego stosowne wyjaśnienia, które stanowiły materiał dowodowy w sprawie.

Podkreślić należy, że charakter tego typu spraw determinuje konieczność podejmowania przez organy administracyjne szybkich działań zmierzających do niezwłocznego prowadzenia czynności i zabezpieczenia sprawnego toku postępowania, a także w celu zapobieżenia dalszej degradacji przyrody oraz niszczeniu dowodów.

Za nietrafny uznać również należało zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. popełniony przez SKO na skutek pozbawienia strony możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz popełniony przez organ I instancji na skutek niezawiadomienia pełnomocnika strony o czynnościach zaplanowanych na dzień 23.06.2009r.

W sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej takiego zarzutu, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. W ocenie Sądu uchybienia te nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia, a pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie wykazał związku przyczynowego miedzy naruszeniem tych przepisów, a wynikiem sprawy.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez procedowanie z rażącym naruszeniem przepisów postępowania i bez poszanowania podstawowych gwarancji procesowych strony. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenie przepisów postępowania stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. Co więcej swego rodzaju przewlekłość przedmiotowego postępowania była wynikiem tego, że organ I instancji prowadzący postępowanie prowadził je życzliwie uwzględniając ponad wszelką miarę wnioski stron i ich pełnomocników, co do wyznaczanie terminów czynności procesowych i co niewątpliwie umacniało oraz pogłębiało zaufanie stron do organów państwa.

Ustaleń faktycznych w sprawie dokonano na podstawie m.in.: protokołu oględzin z dnia 14.03.2007r. oraz dnia 20 czerwca 2007r., opinii dendrologicznej oraz dowodów z przesłuchania świadków, twierdzeń skarżącego, ortofotomap, fotografii.

Sąd uznał, że ocena wiarygodności zebranych w sprawie dowodów przeprowadzona została skrupulatnie, zgodnie z zadami logiki, prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przeprowadzona. Ustalenia faktyczne, ocena dowodów i rozważania prawne zostały szeroko i wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia i w związku z tym ich powtarzanie jest bezcelowe. Są one oparte na zebranym materiale dowodowym wzajemnie się uzupełniającym i potwierdzającym. Skarżącemu w trakcie całego postępowania zapewniono możliwość wzięcia w nim czynnego udziału, z której zresztą skorzystał.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania uznać należy, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, nie narusza przepisów proceduralnych stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, a ustalony w jego wyniku stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń.

W sprawie niniejszej w oparciu o prawidłowo ustalone fakty SKO dokonało właściwie procesu subsumcji. W tym właściwie wyliczyły karę.

Fakt wycięcia 31 sztuk drzew w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Słusznie organ odwoławczy, wyważając interes publiczny, słuszny interes obywatela oraz mając na uwadze zakaz reformationis in peius za podstawę wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przyjął wycinkę tylko 24 sztuk drzew, uwzględniając drzewa o kolejnych najmniejszych obwodach pni do wysokości kary pieniężnej ustalonej przez organ I instancji.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 oraz 11 k.p.a., związanych z wartością dowodową opinii biegłego dendrologa należy stwierdzić co następuje.

Zgodnie z art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50 %. W niniejszej sprawie podczas oględzin 20.06.2007r. nie znaleziono kłód i pni usuniętych drzew – z uwagi na wykarczowanie terenu, zatem do obliczenia kary – zgodnie z wymaganiami ww. przepisu, posłużono się informacjami zebranymi w toku postępowania, w tym również zlecono sporządzenie opinii dendrologicznej dotyczącej ustalenia gatunku, wieku oraz obwodów na wysokości 130 cm drzew ozdobnych, usuniętych z nieruchomości skarżącego. Biegli w swojej opinii stwierdzili, że "ponieważ w przedmiotowym terenie nie stwierdzono pozostałości po ściętych drzewach i usuniętych krzewach (...) oraz nie zezwolono na wizję lokalną bezpośrednio na działce nr [...] (...) jedynym świadectwem obecności drzew na omawianym terenie są dołączone do akt sprawy dwie ortofotomapy, wykonane na podstawie zdjęć lotniczych w 1995 i 2003 roku oraz dokumentacja fotograficzna (...) Z analizy akt sprawy wynika, że sam skarżący skutecznie utrudniał przeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu rekonstrukcję usuniętego zadrzewienia, wielokrotnie uniemożliwiając wejście na teren nieruchomości. Wyżej wskazana ekspertyza stanowi jeden z dowodów w sprawie, o charakterze pomocniczym i uzupełniającym. Podkreślenia wymaga, że to właśnie z powodu utrudniania przez skarżącego prowadzenia postępowania dowodowego (który w skardze podnosi zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy!) m.in. polegającego na uniemożliwieniu biegłym dokonania oględzin na terenie przedmiotowej nieruchomości, ustalenia biegłych opierały się m.in. na badaniu składu gatunkowego drzewostanu w dniu 23.06.2009r. na działce sąsiedniej, zamiast na działce skarżącego. Organ odwoławczy przyznał na k. 6 swojego uzasadnienia, że charakter tej opinii jest pomocniczy.

Należy wskazać, że przepis art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody daje organom możliwość wyliczenia kary pieniężnej na podstawie wszelkich informacji, jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłód – jak miało to miejsce w przedmiotowym postępowaniu. Konstrukcja tego przepisu jest konsekwencją przewidywania przez ustawodawcę sytuacji, w której pozostałości po nielegalnie wyciętym drzewie zostaną z terenu nieruchomości usunięte. Gdyby zasady tej do ustawy nie wprowadzono, to praktycznie ochrona zadrzewień, którą przewiduje ustawa również poprzez nakładanie kar administracyjnych za nielegalne wycięcie drzew - stałaby się fikcją. Dokonywanie ustaleń na podstawie wszelkich dostępnych informacji zebranych w sprawie a nie na podstawie zastanych w terenie pozostałości po wyciętym drzewie jest konsekwencja tego, że nakładana kara jest kara za delikt administracyjny. Zatem siłą rzeczy w sprawach takich jak niniejsza, materiał dowodowy musi być inny niż w pozostałych sprawach administracyjnych, bo w pewnym zakresie zawsze będzie hipotetyczny. Takie zasady ustaliła ustawa o ochronie przyrody.

Niemniej w niniejszej sprawie materiał dowodowy w postaci licznych zdjęć, zleconej przez organ opinii biegłego, protokołów oględzin (w tym najważniejszego z dnia 14.03.2007r.) oraz zeznań świadków był na tyle bogaty, że określenie podstawowych parametrów niezbędnych do wyliczenia kary było możliwe stosunkowo precyzyjnie.

Zdaniem Sądu podejmowane przez organ czynności były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie można postawić im zarzutu dowolności, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na rzetelnie zebranym materiale dowodowym, obiektywnie ocenionym, a wysnute wnioski organu znajdują odzwierciedlenie w tym materiale. Organ zrekonstruował przebieg wydarzeń i zweryfikował wszystkie przesłanki wydanej przez siebie decyzji. Dodatkowo dla zapewnienia ustalenia parametrów wyciętych nielegalnie drzew możliwie w najbardziej precyzyjny sposób powołał biegłego. W przedstawionej opinii, którą Sąd ocenia jako rzetelną, wyważoną i wyczerpującą, biegli posłużyli się takimi informacjami jakie były im dostępne tj. m.in. stanem faktycznym na gruncie po jego uprzątnięciu, fotografiami oraz ortofotomapamii. Podniesione w skardze argumenty poddające pod wątpliwość powyższe ustalenia, nie zasługują na uwzględnienie i stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem organu, które znajduje solidną podstawę w zgromadzonym i wyczerpująco omówionym przez organ odwoławczy materiale dowodowym.

Zatem zdaniem Sądu materiał dowodowy i informacje zebrane w niniejszej sprawie zostały rozpatrzone wyczerpująco; oceniony został całokształt okoliczności faktycznych, co dało organom podstawy do wydania rozstrzygnięcia, w szczególności podstawy te co do wysokości kary dała opinia biegłego.

W ocenie Sądu SKO za podstawę swojego rozstrzygnięcia powinno przyjąć art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, jednakże w takim wypadku nałożona na skarżącego kwota pieniężna stanowiłaby wyższą wartość niż orzeczona w zaskarżonej decyzji, wobec tego mając na uwadze zakaz reformationis in peius, Sąd utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Sąd podziela również zawarte w odpowiedzi na skargę rozważania organu odpierające argument skarżącego, jakoby w przedmiotowej sprawie miały znaleźć zastosowanie przepisy ustawy ordynacja podatkowa, bez konieczności w związku z tym ich powtarzanie jest bezcelowe.

Na koniec podkreślić należy, że ochrona przyrody i środowiska naturalnego jest jednym z najpoważniejszych zadań, które muszą obecnie realizować państwa i społeczeństwa. W konsekwencji wartości te chronione są nie tylko na poziomie ustawowym, ale także Konstytucji RP (np. art.5, art.74) i prawa międzynarodowego (np. 27 deklaracja z Rio de Janeiro, konwencja z Aarchus z 25.06.1998r. akty prawa unijnego). Właśnie ze względu na chronione wartości ustawodawca wprowadził stosunkowo restrykcyjne zasady związane z wycinką drzew oraz z sankcjonowaniem bezprawnego ich usuwania, którym to samowolnym działaniom świadome swych zadań i obowiązków państwo musi się przeciwstawiać.

Z wszystkich wyżej wymienionych względów, skarga na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musiała ulec oddaleniu.