Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 448/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Z. Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA H. Raszkowska Asesor WSA B.Jażdżyk Protokolant K. Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29.10.2004r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta B. decyzją z dnia 14 kwietnia 2004 r. na podstawie art. 156 § l, 157 § l i 2 i 158 § l kpa w zw. z art. 9b ust. 7 pkt l ustawy Karta Nauczyciela (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, póz. 1112 ze zm.) stwierdził z urzędu nieważność decyzji z dnia 6 kwietnia 2000 r. wydanej przez Dyrektora Przedszkola "[...]"w B. w sprawie nadania z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego A. I.. Organ prowadzący przedszkole stwierdził bowiem, że akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ na dzień 6 kwietnia 2000 r. nauczycielka była zatrudniona na stanowisku niezgodnie z wymogami kwalifikacyjnymi określonymi w art. 9 ust. l ustawy Karta Nauczyciela. W związku z tym nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, póz. 239 ze zm.) o nadaniu z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego.

A. I. w odwołaniu do Kuratora Oświaty zarzuciła, że decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana bez podstawy prawnej ponieważ przepisy art. 156 § l pkt 2 kpa w jej przypadku nie mają zastosowania. W jej ocenie nie wystąpiły przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Burmistrza B.. Ustalił, że Dyrektor Przedszkola w części decyzji z 6 kwietnia 2000 r. określającej kwalifikacje A. I. wskazał "wykształcenie wyższe - magister pedagogiki z przygotowaniem pedagogicznym w zakresie nauczania początkowego" a w części dotyczącej możliwości zatrudnienia wymienił "w szkole podstawowej, sześcioletniej szkole podstawowej, placówce oświatowo-wychowawczej". Dalej organ II instancji ustalił, że A. I. legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie nauczania początkowego uzyskanym 23 czerwca 1999 r. na Wydziale Pedagogicznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Jest zatrudniona od l września 1999 r. w Przedszkolu w B. na stanowisku nauczyciela przedszkola w pełnym wymiarze godzin. W związku z powyższym Kurator uznał w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) obowiązującego w dniu 6 kwietnia 2000 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, A. I. posiadała kwalifikacje do prowadzenia zajęć w zakresie nauczania początkowego, nie posiadała natomiast i nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania przedszkolnego, a tym samym zatrudnienie jej w przedszkolu było niezgodne z kwalifikacjami. Potwierdza to również treść samej decyzji wobec której stwierdzono nieważność. W części określającej placówki, w których Odwołująca się może być zatrudniona nie wpisano bowiem przedszkoli. Z treści przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela wynika jednoznacznie i bezwarunkowo, że stopień nauczyciela kontraktowego z mocy prawa mógł uzyskać nauczyciel, który był zatrudniony w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę i który posiadał wymagane kwalifikacje. Oznacza to w ocenie Kuratora, że A. I. nie spełniała warunków do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego. Tym samym dyrektor szkoły nie miał podstaw do wydania decyzji w sprawie nadania z mocy prawa A. I. stopnia nauczyciela kontraktowego w oparciu o przepisy art. 7 ust. 3 powyższej ustawy. Zatem zdaniem Kuratora Oświaty, odnosząc się do wyroku NSA z 11.08.2000 r. III SA 1935/99 - decyzja dyrektora przedszkola wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawo tzn. wydano ją z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę na decyzję Kuratora Oświaty wniosła A. I., żądając jej uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie:

1) § 3 pkt 2 oraz § 2 ust. l rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia - poprzez uznanie, że studia magisterskie skarżącej na kierunku nauczania początkowego nie są zbieżne w rozumieniu § l pkt 3 tegoż rozporządzenia do rodzaju wykonywanych zajęć w przedszkolu;

2) pominięcia faktu, że decyzja organu I instancji o unieważnieniu z urzędu decyzji dyrektora placówki oświatowej o nadaniu stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego została wydana bez podstawy prawnej, a mianowicie, że nie doszło tam do jakiegokolwiek naruszenia prawa a tym bardziej naruszenia rażącego, a więc brak było podstawy prawnej dla zastosowania art. 156 § l pkt 2 kpa. Zdaniem skarżącej posiadała i posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu, bowiem legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku nauczanie początkowe, który jest "zbliżonym" z rodzajem prowadzonych zajęć w przedszkolu. Ponadto z ówczesnych przepisów wynikało, że dyrektor przedszkola miał prawo ustalenia "zbliżoności" ukończonego przez nią kierunku studiów z rodzajem prowadzonych zajęć w przedszkolu. Nawet gdyby przyjąć, że dyrektor przedszkola przekroczył granice wykładni "kierunku zbliżonego" to na pewno nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącej co do "zbliżoności" jej kierunku studiów, której ponadto Dyrektor przedszkola w swojej decyzji nie uzasadnił. Nadanie prawa (stopnia nauczyciela kontraktowego) wbrew przesłankom przepisu rangi ustawowej, do jakiego doszło w przypadku skarżącej - zdaniem Organu II instancji jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji dyrektora przedszkola.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

W sprawie należy rozstrzygnąć czy dyrektor przedszkola w którym jest zatrudniona skarżąca, przy wydaniu aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego rażąco naruszył prawo, co mogło stanowić podstawę dla Burmistrza B. do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela - Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach określało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Zgodnie z § 3 pkt 2 tegoż rozporządzenia kwalifikacje takie posiada m.in. osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Z § l pkt 3 tegoż rozporządzenia wynika, że przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z ich zakresu; ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, dokonuje dyrektor szkoły. Bezsporne jest, że skarżąca ukończyła studia magisterskie w zakresie nauczania początkowego. Dyrektor przedszkola wydając 6.04.2000 r. akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego uznał, że skarżąca posiada wymagane kwalifikacje nauczyciela przedszkola. I choć szerzej tego nie uzasadnił musiał przyjąć, że kierunek studiów który ukończyła skarżąca jest zbliżonym do rodzaju prowadzonych zajęć - wychowania przedszkolnego. Słusznie twierdzą organy I i II instancji, że stanowisko dyrektora przedszkola może budzić wątpliwości co do "zbliżoności nauczania początkowego z wychowaniem przedszkolnym". Choć z drugiej strony dla osoby nie związanej z oświatą taki związek zbliżoności oczywiście występuje, to przy ocenie tej zbliżoności, organ - na co słusznie zwraca uwagę Kurator Oświaty - powinien wziąć pod uwagę wpisy w indeksie lub zasięgnąć opinii szkoły wyższej, która wydała dyplom. Pomimo tego, że z uzasadnienia decyzji nie sposób dowiedzieć się na jakich przesłankach Dyrektor przedszkola doszedł do przekonania o zbliżoności nauczania początkowego z wychowaniem przedszkolnym, to takie stanowisko legło u podstaw nadania prawa skarżącej. Dyrektor przedszkola dokonał wykładni prawa i nawet w najgorszym wypadku dla skarżącej uznania tej wykładni za niewłaściwą można by mówić jedynie o naruszeniu prawa a nie o rażącym naruszeniu prawa, a tylko takie zgodnie z art. 156 § l pkt 2 kpa może stanowić przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo w przeważającej części stanęło na stanowisku, że przyjęcie jednej z możliwych wersji interpretacji zastosowanych przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 kpa.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić nie wtedy (jak twierdzi organ II instancji), gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew przesłankom przepisu nadano prawa, lecz wtedy - gdy dodatkowo treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (tak też w cytowanym przez skarżącą wyroku NSA z 11.08.2000 r. III SA 1935/99). Wykładnia przesłanki zbliżoności kierunku jak podano wyżej może być różna i nie jest oczywista i prosta jak to przyjmuje Kurator Oświaty. Zatem w ocenie Sądu nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego. Powyższej oceny nie może zmienić zapis w akcie nadania, że skarżąca może być zatrudniona w szkole podstawowej, sześcioletniej szkole podstawowej i placówce oświatowe wychowawczej. Zapis ten jest rzeczywiście niefortunnym, jednak nie wyklucza zatrudnienia w przedszkolu, w ocenie Sądu, jest wynikiem niestaranności w zredagowaniu aktu, to nie może mieć jednak wpływu na uzyskane uprawnienia przez adresata tej decyzji, ponieważ także ta wada nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Reasumując wskazane wyżej naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego przez Kuratora Oświaty i Burmistrza B. musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) a na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 PPsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 Rozp. Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 ze zm.).