Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1416/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61.
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 73 par  1 i 2..
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu;


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1416/12

UZASADNIENIE

J. M. złożył do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. nr

[...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r.

nr [...], dotyczącej nałożenia na skarżącego nałożenia kary pieniężnej w wysokości 56540 (pięćdziesiąt sześć tysięcy pięćset czterdzieści) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla:

1. pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o 6,60 t

2. potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m,

o 10,80 t oraz

3. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy o 14,10 t.

stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] października 2011 r. w miejscowości D. na drodze gminnej pojazdu [...]

nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...].

Zespołem pojazdów kierował J. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowych. Ww. zespołem pojazdów przewożono kruszywo. Przebieg kontroli utrwalono protokołem

nr [...] z dnia [...] października 2011 r.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia 3 października 2011 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych CH 953318 i CH 953310. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] lutego 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Wysokość kary ustalono na podstawie załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 6 dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 t 9000 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo 7000 zł

-pkt 7 dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t 1200 zł

-lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo

900 zł

Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 5 pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy:

-lit c) powyżej 50,0 t do 64,0 t 1440 zł.

Organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości: 9000 zł + (7000 zł x 5) + 1200 zł + (900 zł x 11) + 1440 zł = 56540 złotych.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona przedstawia wątpliwości odnośnie przebiegu czynności ważenia zespołu pojazdów, informując o postępowaniu kontrolujących inspektorów. Zdaniem skarżącego miejsce, gdzie przeprowadzono czynności kontroli "budzi wiele wątpliwości'', a na poparcie stanowiska przestawia dokumentację fotograficzną. Strona wskazuje, iż zatrzymania pojazdu dokonano "na wyjeździe z posesji po załadunku", gdzie wręczono jej dokumenty i nakazano przejazd, aby następny pojazd mógł przejechać, podczas, gdy nie "zdążyła jeszcze zobaczyć dokumentów otrzymanych po załadunku". Ponadto skarżący informuje, iż w związku z chorobą zwrócił się do organu o przesłanie dokumentów: legalizacji wag użytych do kontroli, protokołu z miejsca pochylenia terenu, gdzie przeprowadzono czynności kontrolne, a w odpowiedzi otrzymał informacje, iż przysługuje jej prawo do przeglądania akt postępowania. W ocenie strony organ prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 73 k.p.a. W dalszej części odwołania strona wskazuje, iż organ

I instancji dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy (GITD) odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdził, że nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2012 r. wskazał, że stosownie do art. 41 ust 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio Dz. U. NR 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Drogi gminne nie zostały w ww. rozporządzeniach wymienione. Zastosowanie znajduje wiec art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi 8 t.

Organ odwoławczy zaakcentował, że obecny przy kontroli kierowca będący jednocześnie stroną toczącego się postępowania nie wskazał, że w trakcie pomiarów

doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, podpisał protokół nie wnosząc żadnych uwag. Ponadto zgodnie z treścią protokołu kontroli kontrolowany został pouczony o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu, o okazaniu świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, protokołu z pomiaru pochylenia terenu, gdzie przeprowadzono czynności kontrolne, czego dowodem jest podpis kontrolowanego. Tym samym argumentację skarżącego jakoby podczas czynność kontrolnych doszło do nieprawidłowości organ uznał za bezzasadną.

Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej miejsca ważenia pojazdu organ odwoławczy wskazał, iż miejsce to legitymuje się pomiarem z pochylenia terenu z dnia 3 października 2011 r. Ważenia dokonano przy zastosowaniu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C. W obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne. Mimo to, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Tak też i było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia - [...] legitymuje się pomiarem pochylenia terenu z dnia 3 października 2011 r. Mając na uwadze powyższe również argumentacja strony odnośnie stanu technicznego miejsca do ważenia pojazdów w związku z przesłanymi zdjęciami fotograficznymi pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Reasumując organ wskazał, iż w świetle materiału dowodowego, procedura ważenia przebiegała prawidłowo, w miejscu do tego przeznaczonym i za pomocą zalegalizowanych urządzeń. Wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie powinny budzić wątpliwości.

Odpierając, jako niezasadny, zarzut naruszenia art. 73 k.p.a. GITD podnosi, że strona wystąpiła o przesłanie świadectw legalizacji wag użytych do kontroli, protokołu z miejsca, gdzie przeprowadzono czynności kontrolne oraz wyjaśnienia w jaki sposób dokonano pomiaru między osiami pojazdu wskazując jako podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi organ I instancji pismem z dnia 10 lutego 2012 r. poinformował stronę, iż przysługuje jej prawo do przeglądania akt postępowania.

Zdaniem organu, dokumenty, o które wnosił skarżący nie stanowią informacji publicznej w myśl ww. ustawy. Tymczasem zgodnie z treścią art. 73 § 1 i

1a k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu.

Tym samym mając na uwadze treść pisma organu I instancji z dnia 10 lutego 2012 r., iż strona ma prawo do przeglądania kart sprawy znajdujących się w siedzibie Organu, GITD stwierdził, iż organ I instancji w żaden sposób nie dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. czy też art. 73 § 1 k.p.a.

Według organu, w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania obowiązujący od 18 października 2011 r. przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

Zdaniem organu odwoławczego, co prawda skontrolowanym pojazdem przewożono kruszywo, jednakże kontrola drogowa obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, co wyłącza zastosowanie ww. przepisu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję GITD skarżący ponowił zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego. W szczególności zaś podkreślił, że zapis w zaskarżonej decyzji:

" Ponadto odnośnie argumentacji strony dotyczącej miejsca ważenia pojazdu organ odwoławczy pragnie wskazać, iż miejsce to legitymuje się pomiarem pochylenia terenu z dnia 3 października 2011 r. W tym miejscu warto dodać, iż ważenia J/ S dokonano przy zastosowaniu wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C. W obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne." wskazuje na ważenie według własnych wymyślonych zasad i niestosując się do samej instrukcji wagi jak np. nie stosowanie podkładów wyrównujących pod każdą oś a tylko pod sąsiednią.

Skarżący wskazał na opinię wydaną jego zdaniem przez Okręgowy Urząd Miar w [...] "w sprawie stosowania wag typu SAW do wyznaczania całkowitej masy pojazdów, przekazuję stanowisko Okręgowego Urzędu Miar w [...]

w powyższej sprawie. W świadectwie homologacji typu WE wydanym przez Federalny Instytut Fizyczno-Techniczny PTB podano, iż wagi typu SAW 10C/II są elektromechanicznymi wagami nieautomatycznymi do pomiaru nacisku kół i osi, o klasie dokładności IIII. Jednocześnie w załączniku do świadectwa homologacji podano, że w zależności od cech konstrukcyjnych oraz stanu pojazdu i stanu drogi,

podczas przeprowadzania stacjonarnych pomiarów obciążenia koła i osi, możliwe są błędy pomiarowe przekraczające dopuszczalną tolerancję błędu urządzenia (wagi). Do wyznaczenia masy całkowitej pojazdu najwłaściwszym rozwiązaniem jest zastosowanie zalegalizowanej wagi nieautomatycznej pomostowej, na której jednocześnie ważone są wszystkie koła (osie) pojazdu. Odczytane wskazanie wagi jednocześnie określa masę ważonego pojazdu. W przypadku braku zalegalizowanej wagi pomostowej do wyznaczenia masy całkowitej pojazdu można zastosować zalegalizowane wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, które sumują wyniki ważenia poszczególnych osi. Podsumowując należy stwierdzić, iż elektromechaniczne wagi nieautomatyczne do pomiaru nacisku kół i osi typu SAW 10C/II nie są przystosowane do określenia masy całkowitej pojazdu, zaś zastosowana przez Państwa metoda ważenia nie jest właściwa. Dokonywanie ważeń cząstkowych na wagach typu SAW poprzez ważenie poszczególnych osi pojazdu, a następnie sumowanie wyników i podanie jako wyznaczonej masy całkowitej, jest w ocenie Urzędu nieprawidłowe i może być obarczone dużą ilości błędów, które mają bezpośredni wpływ na wynik ważenia" Zdaniem strony powyższa opinia znajduje się w Organie wydającym zaskarżoną decyzję i ma ona bardzo duże znaczenie dla tej sprawy jak i na działania Organów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej użycia wag Saw 10c/II GITD stwierdził, że załącznikiem do protokołu jest szczegółowy szkic pomiarowy stanowiska kontroli, z którego wynika, iż miejsce to wyposażone jest w dół fundamentowy (rynnę), w której znajduje się przenośna waga do pomiaru statycznego pojazdów. Ważenie odbywał się w ten sposób, że kierowca poddanego ważeniu pojazdu najeżdża kolejno na wagę kołami każdej osi. Waga ta znajduje się w rynnie, co wyklucza różnicę poziomów wagi oraz poziomu miejsca ważenia. Sposób ważenia pojazdu przy pomocy dwóch wag został dopuszczony przez producenta tych urządzeń oraz został określony przepisami wewnętrznymi Inspekcji, mianowicie Zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 3/2006. Podkreślił, iż kwestia ta nie została uregulowana przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Zasady kontroli nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej przy użyciu wag samochodowych uregulowane zostały w ww. Zarządzeniu. Zgodnie z § 3 Zarządzenia sprawdzanie nacisków osi i masy pojazdów przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych podkładanych pod koła ważonego pojazdu dokonuje się przy użyciu nie mniej niż czterech wag z zastrzeżeniem punk 3. Do ważenia zespołów pojazdów 5 - cio i 6 - cio osiowych ilość wag nie powinna być mniejsza niż sześć z zastrzeżeniem punk. 3. Punkt 3 z kolei stanowi, że w przypadku, kiedy wagi są umieszczane we wnękach w nawierzchni lub do ważenia stosuje się podkładki wyrównawcze pod koła innych osi pojazdu, a powierzchnia płyty ważącej jest na poziomie nawierzchni drogi lub na poziomie powierzchni podkładki wyrównującej, ważenia dokonuje się przy użyciu dwóch wag. W przedmiotowej sprawie powierzchnia ważenia jest na poziomie nawierzchni drogi, w związku z czym ważenia dokonać można przy użyciu dwóch wag.

W ocenie organu odwoławczego naturalne jest, że miejsce ważenia nie spełnia wymogów idealnej równości i zapewne można zaobserwować na jego powierzchni jakieś minimalne nierówności. Ważenie pojazdu odbywa się na drodze a nie w warunkach laboratoryjnych. Równie oczywisty jest brak wpływu powyższych okoliczności na wynik ważenia. GITD podkreślił, że wynik będący podstawą do wymierzenia kary jest odpowiednio pomniejszany o 200 kg i 2% wartości wskazanej przez wagę. Pomniejszenie uzyskanego wyniku ważenia uzasadnione jest właśnie okolicznością, iż nie można wykluczyć minimalnych odchyleń od rzeczywistych nacisków na osie spowodowanych właśnie okolicznością przeprowadzania procesu ważenia w warunkach drogowych. Jednak w żadnym wypadku nie można mówić o wpływie miejsca w którym dokonano ważenia na wysokość nałożonej na skarżącego kary. Obydwie użyte podczas kontroli wagi spełniały odpowiednie wymagania co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...], których kopie zostały załączone do akt sprawy.

Organ odwoławczy zaakcentował również, że obowiązujące Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) nie reguluje procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych. Niemniej jednak w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawniony organ. Tak też było w rozpatrywanej sprawie bowiem miejsce przeprowadzenia ważenia w [...] legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów wydanym przez uprawniony organ.

Odnośnie powoływania się przez stronę w treści skargi na opinię Okręgowego Urzędu Miar, organ wskazuje, iż nie ma konkretnego wskazania z którego dnia jest ta opinia, przez koga została podpisana i odnośnie czego konkretnie dotyczy. GITD podnosi, że obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 jasno określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. W załączniku nr 1

w wymogach metrologicznych określono klasy dokładności wag od I do IIII. Jednocześnie w ww. dyrektywie brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej. Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII.

Ze świadectwa homologacji nr D98-09-08 dołączonego do instrukcji wag SAW 10C wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4,

poz. 23). Zgodnie z § 2 pkt 2 tego rozporządzenia jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania (...) kar (...) lub podobnych typów opłat. Zatem wagami tymi organ administracji mógł ustalić także masę całkowitą kontrolowanego pojazdu (DMC) (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. VI SA/Wa 931/11, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. VI SA/Wa 402/11, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. VI SA/Wa 403/11).

Organ wskazuje, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli, dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Ponadto zwrócił uwagę, że użycie w sprawie wag IIII klasy dokładności nie miało żadnego wpływu na wymiar nałożonej na skarżącego kary. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych w sprawie z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag 40, nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 200 kg i 2 %.

Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że nie może się kierować przesłaną przez stronę opinią bowiem w świetle posiadanej i umotywowanej powyżej wiedzy, doszedł do odmiennych wniosków, podkreślając stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 1998 r. III SA 396/97 (LEX nr 35489) zgodnie z którym: "wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, nie wydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych''

Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 6 listopada 2011 r. pełnomocnik organu przyznał, że wskazywane przez J. M. pismo Prezesa GUM znajduje się w GITD, tym niemniej podtrzymał stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, jednakże nie w odniesieniu do wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż w toku przedmiotowej kontroli nie został poinformowany przez kontrolujących o sposobie przeprowadzenia stosownych pomiarów, nie udostępnieniu stronie wyników pomiaru, nie okazaniu skarżącemu dokumentów związanych z wagami użytymi do pomiarów.

Twierdzeniom skarżącego przeczy treść protokołu kontroli [...] z dnia [...] października 2011 r. podpisanego przez skarżącego J. M. bez uwag (v. k. 12-17 akt. adm.).W protokole tym znajdują się bowiem informacje o przekazaniu skarżącemu wszelkich danych dotyczących procedury samego ważenia oraz przysługujących mu uprawnieniach.

Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia stronie świadectw legalizacji, miejsca, urządzenia do pomiaru temperatury a także wag służących do pomiarów kontrolowanego pojazdu, należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 73 § 1 k.p.a.

w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jak stanowi art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zgodnie z poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych udostępnianie akt jest przejawem tzw. jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego, a więc jawności wobec stron oraz uczestników na prawach strony.

Należy zauważyć, że wprawdzie ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 in fine k.p.a., mogło być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, tym niemniej warto zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie podkreślał wyraźnie, że obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów ww. dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 2 in initio k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Oddział Zamiejscowy w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 770/96; podobnie NSA - Oddział Zamiejscowy w Łodzi w orzeczeniu z dnia 3 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 302/96). Również w doktrynie wyrażono pogląd, iż nie stanowi ważnego interesu, w rozumieniu art. 73 § 2 in fine k.p.a., chęć uzyskania uwierzytelnionego przez organ odpisu całości akt sprawy jedynie w celu stworzenia stronie możliwości zaznajomienia się w jej siedzibie z całością tych akt przez przeglądanie ich uwierzytelnionych kopii (tak m.in.: P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, teza 5 do art. 73 k.p.a.). Tym samym brak było jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 73 § 2 k.p.a., do wydania skarżącemu wnioskowanych przez nią kserokopii z akt sprawy. W konsekwencji wspomniany zarzut strony nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący został poinformowany przez organ I instancji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w ciągu 8 dni od otrzymania pisma WITD z dnia 10 lutego 2012 r. (k. 27 akt. adm.).

Przedmiotowe pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 lutego 2012 r. (k 25-26 akt. adm.) natomiast, decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] marca 2012 r. Skarżący od 18 lutego 2012 r. aż do dnia wydania ww. decyzji nie skorzystał z przysługującego mu prawa zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. W aktach sprawy, poza informacją pochodzącą od J. M.

(v. pismo strony z 31 stycznia 2012 r. k. 24 akt. adm.) nie znajdują się żadne dodatkowe dokumenty świadczące o tym, że choroba skarżącego o której wspomina w ww. piśmie z 31 stycznia 2012 r. uniemożliwiła mu stawienie się w organie po dniu 28 lutego 2012 r. Podkreślenia przy tym wymaga, że cezura czasowa zakreślona przez skarżącego do wypowiedzenia się w sprawie (28 luty 2012 r.) została uwzględniona przez organ I instancji, czego dowodem jest wspomniane wyżej pismo WITD z 10 lutego 2012 r. W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić organowi I instancji, iż nie umożliwił stronie przed wydaniem decyzji zapoznanie się z aktami sprawy i zajęcie merytorycznego stanowiska tj. naruszenia art. 10 oraz 73 k.p.a.

Niemniej jednak, za zasadny należy uznać zarzut naruszenia, art. 7, 77 i 107 § 1 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

Nie ulega wątpliwości, iż poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, jeszcze w toku postępowania administracyjnego skarżący kwestionował wynik ważenia domagając się od organu wyjaśnienia w jaki sposób dokonano pomiaru odległości pomiędzy osiami. Natomiast w odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona zarzucała, że proces ważenia zespołu pojazdów odbył się niezgodnie z instrukcją wag wskazanych w protokole kontroli (v. str. 2 odwołania). Z powyższego wynika, że skarżący kwestionował wiarygodność dowodów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.

Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych przecież z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu. Wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń nie może być uznane, w świetle zarzutów podniesionych w skardze za wystarczające do przyjęcia, że wyniki pomiarów dokonanych podczas przedmiotowej kontroli mogły być przyjęte jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.

J. M. zarzuca w skardze do tutejszego Sądu, że użyte do pomiarów w trakcie kontroli typu SAW 10C/II nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. W tym zakresie odwołał się do pisma Prezesa GUM, skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wyjaśnienia organu odwoławczego udzielone w odpowiedzi na przedmiotową skargę a także przez pełnomocnika organu podczas rozprawy w dniu 6 listopada 2012 r. nie są zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów DMC oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr D98-09-08 wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów.

W swoich wyjaśnieniach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia DMC spornego zespołu pojazdów a także nacisku osi wielokrotnej organ nie wykazał, że inne są zasady: pomiaru wartości DMC dwiema wagami do pomiarów statycznych oraz pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiarów wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Innymi słowy organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych.

W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora

nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., na którą powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów.

Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe.

Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących.

Jak słusznie podaje organ w odpowiedzi na skargę, wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe nie wydane na podstawie delegacji ustawowej nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych.

Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006.

W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

Jedynie na marginesie można dodatkowo wskazać, że w sprawie sygn. akt VISA/Wa 270/12 tutejszego Sądu organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w zakresie w jakim umorzono postępowanie z tytułu nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie DMC, zaakceptował w pełni pogląd organu I instancji mający oparcie m.in. w treści przytoczonego w tej decyzji pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 kwietnia 2011 r. nr [...] dotyczącego użycia wag SAW 10C/ll.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ dokona oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli mając na uwadze przepis art. 153 p.p.s.a.

Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz uchyloną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.

O niewykonaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Wobec braku wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania Sąd nie wydał w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.