Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1913/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1, art 141 par 4, art 106 par 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 21 ust 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/12 w sprawie ze skargi [...] W. na informację Zarządu Województwa M. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] W. na rzecz Zarządu Województwa M. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. o sygn. V SA/Wa 1754/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na informację Zarządu Województwa M. – Departament Strategii i Rozwoju Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. z dnia [...] lutego 2012 r. o nr [...]w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd I instancji przyjął, że negatywne rozpoznanie odwołania od protestu negatywnie rozpatrującego wniosek w ramach konkursu nr [...][...] ubiegającego się o przyznanie dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu VIII - "Regionalne kadry gospodarki" Poddziałania 8.1.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, na realizację projektu o numerze POKL.08.01.01-14-297/11 pod tytułem "[...]" było zgodne z ustawą z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 4040; z 2008 r. Nr 93, poz. 584 oraz z 2010 r. Nr 18, poz. 99), rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 239, poz. 1598) i Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.). Chodzi zatem o to, że w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. M. Jednostka Wdrażania Programów Unijnych poinformowała [...] o uzyskaniu 0 punktów przy ocenie wniosku o przyznanie powyższego dofinansowania. Podstawą tego był brak spełnienia kryteriów horyzontalnych wskazanych w części A oceny merytorycznej, a więc niezgodność z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej. W pierwszej ocenie projekt został odrzucony za niezgodność z zasadami dotyczącymi pomocy publicznej, natomiast za spełnienie ogólnych kryteriów merytorycznych wniosek uzyskał [...] punktów, nie zdobywając wymaganego minimum punktowego w kryterium IV Wydatki projektu. W toku zaś drugiej oceny uzyskał [...] punktów z tytułu ogólnej oceny projektu oraz dodatkowe [...] punktów za spełnienie kryterium strategicznego nr 3, co łącznie dało [...] punktów. W rezultacie odrzucenie nastąpiło z powodu braku spełnienia kryterium strategicznego wskazanego w części A karty oceny merytorycznej, tzn. zasad udzielania pomocy publicznej. W toku pierwszej oceny projektu przyjęto, że pozycja [...] obejmuje pomoc publiczną na szkolenia, zaś przy drugiej ocenie na zgodność projektu z przepisami o pomocy publicznej.

W ocenie Sądu I instancji rozpatrywany wniosek dotyczył trzech produktów finalnych. Chodzi o poradnik polityki zarządzania wiekiem w małych i średnich przedsiębiorstwach, narzędzia diagnozujące kompetencje zawodowe osób pracujących powyżej 50 roku życia w małych i średnich przedsiębiorstwach, narzędzia diagnozujące kompetencje zawodowe i społeczne osób pracujących powyżej 50 roku życia i jednocześnie korzystających z pomocy Ośrodków Pomocy Społecznej. Te ostatnie miało poprzedzać przeprowadzanie badania metodą desk research w oparciu o dane przekazane przez te ośrodki oraz za pomocą indywidualnych wywiadów bezpośrednich. Zakwestionowano [...] szkoleń i objęcie nimi [...] badanych oraz pozycje [...] szczegółowego budżetu projektu. Uznano, że są one objęte pomocą publiczną na szkolenia, przy czym pozycje [...]budżetu projektu dotyczyły produktu III, w tym szkoleń dla [...] użytkowników z zakresu obsługi narzędzia (poz. [...]), a z opisu projektu wynikało, że byli nimi pracownicy Ośrodków Pomocy Społecznej. Niektóre tylko rodzaje pomocy publicznej zostały uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Uregulowania wspólnotowe zawarte są w art. 107 ust. 1 Traktatu, a uregulowania krajowe obowiązujące przy rozstrzyganiu konkursów, w tym wyżej wymienione rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2010 r., są konsekwencją uregulowań wspólnotowych. Zgodnie z § 2 pkt 1 tego rozporządzenia przez beneficjenta pomocy należy rozumieć tego w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy wyżej cytowanej z 30 kwietnia 2004 r. Chodzi o podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym także w zakresie rolnictwa lub rybołówstwa, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się, że mogą to być również podmioty publiczne. Zgodnie zaś z § 19 powołanego rozporządzenia pomoc na pokrycie kosztów uczestnictwa w szkoleniu beneficjentów pomocy lub pracowników beneficjentów pomocy oddelegowanych na szkolenie stanowi pomoc publiczną. Ustawodawca zatem na poziomie rozporządzenia przyjął, że każda pomoc na szkolenia udzielana w ramach programu operacyjnego i skierowana do przedsiębiorcy lub jego pracownika spełnia przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jest pomocą publiczną. Z kolei w ramach systemu realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zostały opracowane Zasady udzielania pomocy publicznej. W przypadku niniejszym skarżący nie spełnił warunku – Poddziałania 8.1.1., a więc niezależności podmiotów biorących udział w realizacji projektu od pracodawcy uczestnika szkolenia. Wynika to z przytoczonych okoliczności w złożonym wniosku o pomoc. Brak spełnienia tego warunku wyklucza udział przy obowiązku łącznego spełnienia warunków.

Nie podzielił Sąd I instancji zarzutu, że szkolenia stanowią w istocie testy, będące etapem tworzenia produktu finalnego. Wynika to z zapisu zawartego we wniosku w zakresie przedstawienia szczegółowego budżetu projektu a zapisanego w pozycji [...] zakwestionowanego przez oceniających projekt. Testowanie nie stanowi żadnej odrębnej formy szkoleń ponad te, które przewidziane są w wyżej wymienionym rozporządzeniu z dnia 15 grudnia 2010 r. Fakt, że w ramach szkoleń jest testowany produkt, określa tylko ich rolę jaką odgrywają w projekcie, a nie statuuje ich jako odrębnej formy działania nieobjętej regułami pomocy publicznej.

Sąd I instancji nie podzielił także naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z pkt 6.16 Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki przy ocenie w zakresie wyjścia poza granice protestu. Takiego uchybienia w sprawie się nie dopuszczono. Wynika to z powołanych podstaw przyjętego rozstrzygnięcia i szczegółowego uzasadnienia wniosku znajdującego się w kartach oceny merytorycznej. Okoliczności te były podnoszone przy pierwotnej ocenie wniosku.

Nie jest też zasadny, w ocenie Sądu I instancji, zarzut naruszenia art. 107 Traktatu, skoro przepis ten sam w sobie nie wywołuje skutku bezpośredniego. Przepis ten zobowiązuje państwa członkowskie i nie tworzy praw indywidualnych. Nabycie nowych kwalifikacji przez pracowników zakłóci konkurencję na rynku, skoro beneficjent taki będzie w lepszej sytuacji niż inne podmioty, w tym prywatne, zajmujące się aktywizacją zawodową i uczestniczące w tych działaniach.

Sąd uznał także, że brak wyjaśnienia, przy rozpatrywaniu odwołania, oceny pozycji [...] szczegółowego budżetu projektu nie wpłynęło na wynik sprawy, skoro projekt zawarł w sobie elementy niedozwolonej pomocy publicznej a co zostało prawidłowo ocenione przez instytucje odpowiedzialne za ocenę projektu i przeprowadzenie procedury odwoławczej.

Powyższe oznaczało, że podniesione zarzuty były nieuzasadnione i dlatego skarga podlegała oddaleniu.

W skardze kasacyjnej [...] zaskarżyło w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagało się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzuciło naruszenie art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), § 19 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Dz. U. Nr 239, poz. 1598 ze zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.). Naruszenie przepisów procesowych w zakresie istotnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 106 § 3, 113 § 1, 133 § 1, 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu podało, że brak przeprowadzenia z urzędu dowodów uzupełniających na okoliczność spełnienia bądź niespełnienia przesłanek udzielenia pomocy publicznej ośrodkom pomocy społecznej lub pracownikom tych podmiotów w kontekście zakresu zadań i realizowanych celów prowadzi do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wyjaśnienia te są niezbędne do oceny, czy podmioty te prowadzą działalność gospodarczą i stwarzają ryzyko zaistnienia naruszenia konkurencji. Stwierdzenie, czy w obszarze działania ich istnieje konkurencja rynkowa, jest niezbędne. Wyjaśnieniu podlegać powinno także, czy istnieją podmioty gospodarcze oferujące na rynku podobne usługi, w tym również, czy udział pracowników ich może spowodować, że sytuacja ich będzie lepsza niż podmiotów konkurencyjnych. Nie wyjaśniono także z jakiego powodu i na jakiej podstawie prawnej wydatki na szkolenia w ramach produktu nr II (pozycje [...]) szczegółowego projektu przyjęto za pomoc publiczną. Braki powyższe są istotne dla wyjaśnienia sprawy, doprowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Przeprowadzenie ich nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd I instancji wydał wyrok w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz na podstawie faktów niemających potwierdzenia w aktach sprawy. Stan sprawy został przedstawiony niezgodnie ze stanem rzeczywistym. W ocenie kasatora, [...] Ośrodki Pomocy Społecznej są jednostkami organizacyjnymi [...] i funkcjonują w formie jednostki budżetowej. Nie są przedsiębiorcami i nie mają celu zarobkowego. Sąd I instancji dokonał błędnego zakwalifikowania charakteru działalności tych podmiotów, skutkiem czego jest przyjęcie niedozwolonej pomocy publicznej przez zaangażowanie tych pracowników w przedmiotowym projekcie. Pominięto w ocenie innowacyjność projektu. Błędne ustalenia spowodowały przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie z faktami. Ocena, że przedmiotowy projekt objęty jest regułami pomocy publicznej narusza wymienione przepisy materialne. Nastąpiła błędna wykładnia tych przepisów w związku z brakiem pogłębionej analizy specyfiki funkcjonowania i zadań tych ośrodków. Do takiej oceny doszło w związku z pobieżnym rozważeniem istotnych okoliczności w sprawie. Powyższe uchybienia powodują, że złożenie skargi kasacyjnej stało się konieczne a zarzuty podniesione zasługują na uwzględnienie. Z tego też powodu wyrok Sądu I instancji powinien być uchylony.

Zarząd Województwa M. – Departament Strategii i Rozwoju Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 30d ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W art. 30e tej ustawy ustawodawca nakazuje w zakresie w niej nieuregulowanym odpowiednie stosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powyższej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymienia przepisy tej ustawy, których stosowanie jest wyłączone.

Wskazać należy, że przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych wnoszonych na podstawie art. 30d ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju znajdują zastosowanie między innymi art. 174, 183 § 1 i 2, art. 184 powyższej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako przepisy, których stosowanie nie zostało wyłączone, a także jako przepisy poświęcone materii, która w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju unormowana nie została.

Zgodnie z art. 174 powyższej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z regulacji zawartej w art. 183 § 1 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zatem zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczają zarzuty objęte podstawami kasacyjnymi.

Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, mają one związek z zebranymi dowodami i oceną Sądu I instancji materiału dowodowego w zakresie ustaleń. Przepisy proceduralne generalnie zakwestionowały brak zastosowania w sprawie art. 134 § 1 ustawy, w ramach którego Sąd I instancji powinien działać z urzędu. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi daje sądowi nie tylko prawo, ale także stwarza obowiązek dokonania w pełnym zakresie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i brania z urzędu pod uwagę również wszelkich naruszeń prawa pominiętych w skardze. Dla sądu granicami rozpoznania sprawy, poza które wyjść nie może, są kryteria legalności działań administracji publicznej i całokształt prawnych aspektów stosunku administracyjnoprawnego objętego treścią zaskarżonego orzeczenia. O ile kasator odwołał się do tego przepisu, to powołał także inne przepisy procesowe potwierdzające niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Oceniając prawidłowość przeprowadzenia w rozpoznawanej sprawie postępowania dowodowego i ocenę dowodów w związku z podniesionymi przepisami art. 106 § 3, 113 § 1, 133 § 1 i 141 § 4 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało przyjąć, że nie są one uzasadnione. Wynika to z istoty sądowej kontroli administracji. Sad orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności a wynikającego z akt sprawy. O naruszeniu obowiązku określonego w art. 133 § 1 ustawy, a więc czasie i podstawach wyrokowania można mówić wtedy, gdy Sąd I instancji przeprowadzi kontrolę legalności zaskarżonego aktu, która wyrażać się będzie w przedstawieniu stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie. Natomiast art. 141 § 4 ustawy można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Kasator odwołując się do naruszenia powyższych przepisów wskazuje na brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy i na odwołanie się do faktów niemających potwierdzenia w aktach sprawy, a więc przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. O ile art. 133 § 1 ustawy nakłada obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, to wyjście poza materiał znajdujący się w aktach sprawy oznacza zakaz. Do naruszenia tego przepisu dochodzi wówczas, gdy Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy.

W art. zaś 141 § 4 ustawy, o ile jest mowa o zwięzłym przedstawieniu stanu sprawy jako jednego ze składników uzasadnienia, to nie można tego rozumieć jako obowiązku szczegółowego przedstawienia wszystkich okoliczności sprawy. Chodzi o przedstawienie stanu sprawy oraz wymaganych elementów w sposób zwięzły. Oznacza to, że sąd administracyjny powinien odnieść się wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a więc pozwalające na skontrolowanie przez strony postępowania i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Uzasadnienie wyroku powinno zatem zawierać rozważania pozwalające na uznanie, że sąd wyjaśnił w sposób dostateczny zastosowanie przez organ przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego. Nie ma natomiast obowiązku odnoszenia się do wszystkich aspektów sprawy, w tym również do tych, które nie mają istotnego znaczenia dla jej rozpoznania.

W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze oraz do istotnych aspektów sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, z. 3, poz. 39), stosownie do którego, przepis art. 141 § 4 ustawy może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie brak jest tego rodzaju uchybień. W związku z tym, zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy należało uznać za chybiony. Kwestionowanie poprawności przyjętych przez sąd ustaleń faktycznych, jak też ich oceny powinno nastąpić przez zgłoszenie odpowiednich zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Zgłoszone zarzuty w tym zakresie nie spełniają tych wymogów, gdyż dotyczą zagadnień niezwiązanych z ustaleniami stanu faktycznego i ich oceną. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania, uzupełniania lub uściślania zarzutów za autora skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tej części, sanując zaistniałe braki. Nie jest też dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunku zaskarżenia, gdyż skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Istota problemu w sprawie sprowadziła się do oceny, że projekt zawiera w sobie elementy niedozwolonej pomocy publicznej. Niedozwolona pomoc publiczna sprowadziła się do udziału pracowników OPS w szkoleniach. Oznaczało to brak spełnienia niezależności podmiotów biorących udział w realizacji projektu od pracodawcy uczestnika szkolenia, o czym mowa w Priorytecie VIII – Poddziałanie 8.1.1. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Ocena ta jest wynikiem wykazania przez stronę skarżącą we wniosku szczegółowego budżetu projektu pozycji [...]. Argumentacja zatem przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym nie znajduje uzasadnienia.

Podniesiony zarzut naruszenia art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogów powyższych także nie mógł spełnić. Zarzut ten niewątpliwie należało rozważyć w kategoriach oceny naruszenia pozostałych powołanych przepisów proceduralnych, ale także niepowołanego przez skarżącego art. 134 § 1 i 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Chodzi więc o prawidłowe działania Sądu I instancji z urzędu, skoro brak było działania strony na wniosek. Należało wówczas brać pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Skarżący odwołując się do naruszenia art. 106 § 3 powyższej ustawy uznał, że nie uwzględniono i nie rozpatrzono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz przekroczono granice oceny dowodów. Chodzi o wyjaśnienie – czy OPS-y prowadzą działalność gospodarczą stwarzającą ryzyko zaistnienia naruszenia konkurencji, czy w obszarze działania tych podmiotów istnieje konkurencja rynkowa oraz czy istnieją podmioty gospodarcze oferujące na rynku usługi podobne jak OPS-y, w tym również czy udział tych pracowników w projekcie może spowodować, że [...] znajduje się faktycznie w lepszej sytuacji niż podmioty konkurencyjne. Powołując powyższe kastrator uznał, że Sąd I instancji zobligowany był do działań z urzędu.

Powołany przepis art. 106 § 3 ustawy określa, że przed sądem administracyjnym obu instancji możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd może dopuścić przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopuszczenie takiego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to generalnie jego nieprzeprowadzenie nie może być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 15 czerwca 2011 r., II OSK 1079/10).

Skarżący powołując naruszenie powyższego przepisu zmierzał w istocie do wykazania wadliwych ustaleń faktycznych przyjętych przy wyrokowaniu, czemu dał wyraz odwołując się do innych zarzutów wyżej już wskazanych i omówionych. Znaczenie powyższego polega na tym, że w postępowaniu kasacyjnym nie rozpatruje się danej sprawy po raz drugi od początku do końca w granicach art. 134 i 135 cytowanej wyżej ustawy, a ocenia się jedynie w granicach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej. Chodzi więc o wykazanie naruszenia prawa przez Sąd, czyli przepisów sądowoadministracyjnych, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W ramach tej podstawy skargi kasacyjnej skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut zaś przekroczenia granic oceny dowodów w ocenie skarżącego został sprowadzony do bezpodstawnego przyjęcia naruszenia elementów niedozwolonej pomocy publicznej. Z tym zarzutem skarżący łączy niezasadność odmowy przyznania dofinansowania ze Śródków Europejskiego Funduszu Społecznego. Należało wobec powyższego ocenić – czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony i oceniony i czy istniały podstawy tej odmowy i czy przy tej ocenie nie naruszono uprawnień skarżącego jako strony. W niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w trakcie konkursu na podstawie danych wskazanych przez stronę skarżącą. To strona skarżąca w projekcie w części dotyczącej szczegółowego budżetu projektu wskazała na jaki cel zostaną wykorzystane środki przyznane w ramach tego projektu. Dane te były przedmiotem szczegółowej oceny przez oceniających projekt. W ramach tej oceny stwierdzono, że propozycja wykorzystania tych środków pozostaje w sprzeczności z Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki, a tam zostały opracowane zasady udzielania pomocy publicznej. Pomoc ta jest wykluczona, gdy podmiot biorący udział w realizacji projektu jest zależny od pracodawcy uczestnika szkolenia. Ta ocena przesądziła o zaistnieniu elementu niedozwolonej pomocy publicznej. Bez znaczenia zatem pozostaje zarzut kasatora dotyczący braku badania charakteru prawnego, zasad działania i celów OPS-ów jako jednostek organizacyjnych wchodzących w skład [...]. Nie można wobec tego podzielić dalszego zarzutu kasatora, że wydatki na szkolenia nie znalazły podstawy prawnej. Sąd I instancji w tej części szczegółowo ustosunkował się do tego zagadnienia, wskazując z jakich podstaw prawnych wywiódł ocenę. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę tam wyrażoną. Odwołanie się w tej części zarzutu także do pozycji [...] szczegółowego budżetu projektu zostało również ocenione przez Sąd I instancji i przyjęto jako uchybienie niemające wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny także i w tej części podziela ocenę Sądu I instancji, w sytuacji gdy kasator nie wyjaśnił na czym zarzut ten polega i w jaki sposób miał wpływ istotny na ostateczną ocenę. Podniesiony zarzut w tej części w istocie stanowi polemikę z trafną oceną Sądu I instancji.

Podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego także jest nieuzasadniony. Sąd I instancji szczegółowo przedstawił konsekwencje uregulowań wspólnotowych. Kasator odwołując się do naruszenia art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz § 19 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 15 grudnia 2010 r. w sprawie udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zmierzał do wykazania, że w okolicznościach niniejszej sprawy pomoc ta skarżącemu także przysługuje. Pominął jednak, że ustawodawca na poziomie rozporządzenia zaliczył każdą pomoc na szkolenia udzielaną w ramach Programu Operacyjnego i skierowaną do przedsiębiorcy lub jego pracownika i jako spełniającą przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu, która jest pomocą publiczną. W ramach systemu realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zostały opracowane zasady udzielania pomocy publicznej. Pomoc publiczna nie występuje w takich typach projektów Priorytetu VIII, w których zostaną spełnione określone warunki pozwalające wykluczyć występowanie tej pomocy. Przepis art. 107 Traktatu nie wywołuje skutku bezpośredniego sam w sobie, jak to trafnie zauważył Sąd I instancji. Oznacza to, że przepis art. 107 Traktatu zobowiązał państwa członkowskie do kierunku orzeczniczego. Orzecznictwo unijne na tle art. 107 ust. 1 wskazało, że pomoc o ile wzmacnia pozycję danego przedsiębiorstwa w porównaniu z innymi przedsiębiorstwami konkurującymi na rynku wewnętrznym, to wpływa na wymianę handlową między państwami trzecimi. Nie można wobec tego przyjąć, jak błędnie wywiedziono w kasacji, że udzielenie wsparcia nie grozi zakłóceniu, w tym zakłóceniu konkurencji i nie wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Wystarczy nawet samo przyznanie korzyści, aby zakłócić konkurencję. Sąd I instancji bardzo dokładnie ocenił podstawy prawne stanowiące przeszkodę do uczestniczenia w konkurencyjnym rynku, a co kasator nietrafnie zakwestionował. Prowadzenie działalności gospodarczej przez podmioty publiczne na warunkach rynkowych jest niezbędne przy ubieganiu się o pomoc publiczną. Z tych też przyczyn, o ile w wyniku realizacji projektu wnioskodawcy uzyskałby korzyść i wsparcie, to w dokonanej ocenie miałaby charakter selektywny. Konsekwencją powyższego nie mogło być przyjęcie, że został naruszony art. 107 Traktatu, § 19 rozporządzenia i art. 21 ust. 1 ustawy. Powołane wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, wbrew twierdzeniom kasatora, w pełni potwierdzają wywody Sądu I instancji. Nie wskazują, aby możliwa była inna wykładnia tych przepisów niż wyżej wywiedziona.

Z powyższych względów – Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 30e wyżej cytowanej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).