Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 757/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 71 ust 2, art.59 ust 1, art.61 ust 1 pkt 1, art 66 ust 1, art 77 ust 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak ( spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2020r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ż. z dnia [...] lutego 2020r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. B. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] 2018 r. Spółka (inwestor) zwróciło się do Burmistrza Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej o łącznej obsadzie [...] DJP na działce nr ewid.[...], obręb [...], [...], gm. [...]. Do wniosku dołączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Prowadząc postępowanie z wniosku, Burmistrz [...] zwrócił się do Marszałka Województwa [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (PPIS) o zaopiniowanie inwestycji, oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (RDOŚ) i Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" RZGW w [...] (PGW Wody Polskie) o jej uzgodnienie.

Pismem z dnia [...] 2018 r. PPIS wyraził pozytywną opinię wskazując warunki, jakie powinna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowieniem z [...] 2018 r. Marszałek negatywnie zaopiniował ww. przedsięwzięcie.

Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. PGW Wody Polskie uzgodniło warunki realizacji ww. przedsięwzięcia.

Pismem z dnia [...] 2018 r. RDOŚ wezwał inwestora o doprecyzowanie informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w szczegółowo wskazanym zakresie. Zwrócił się m.in. o wyjaśnienie rozbieżności w zakresie powierzchni planowanego obiektu, albowiem z przesłanej dokumentacji wynika, że sumaryczna powierzchnia poszczególnych budynków wyniesie [...] m˛, zaś weryfikacja organu wskazuje na powierzchnię [...] m˛. Pismem z dnia [...] 2018 r. inwestor przedstawił wyjaśnienia wobec wskazanych przez RDOŚ kwestii. Potwierdził m.in., że prawidłowa powierzchnia poszczególnych budynków wynosi [...] m˛.

Pismem z dnia [...] 2018 r. RDOŚ wezwał inwestora o złożenie kolejnych wyjaśnień w zakresie wyszczególnionych w tym piśmie kwestii, m.in. doprecyzowanie założeń zagospodarowania gnojowicy, przeznaczonej zgodnie z raportem do spożytkowania jako nawóz na polach należących do inwestora. W wyjaśnieniach inwestor przedstawił wymagane informacje, wskazując m.in., że ze względu na sprzeciw lokalnej społeczności wobec inwestycji rozważa on zagospodarowanie całości powstającej gnojowicy w biogazowni, której realizację w związku z tym planuje.

Pismem z dnia [...] 2018 r. RDOŚ ponownie wezwał inwestora do wyjaśnienia wskazanych kwestii, m.in. przedstawienie wariantu alternatywnego polegającego na budowie biogazowni, do której skierowana zostanie gnojowica. Inwestor, pismem z dnia [...] 2018 r., przedstawił żądane informacje.

Pismem z [...] 2019 r. RDOŚ kolejny raz wezwał inwestora o wyjaśnienia we wskazanym zakresie, m.in. jednoznaczne wskazanie, czy wyraża zgodę na realizację zamierzenia w wariancie alternatywnym polegającym na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej wraz z zamontowaniem instalacji wielostopniowego oczyszczania powietrza oraz wykorzystania gnojowicy do produkcji biogazu. Pismem z [...] 2019 r. inwestor przedstawił wyjaśnienia we wskazanym zakresie, wyrażając zgodę na realizację inwestycji w wyżej wskazanym wariancie.

Pismem z dnia [...] 2019 r. RDOŚ wezwał inwestora o kolejne wyjaśnienia dot. zamierzonej inwestycji. Pismem z dnia [...] inwestor przedstawił wymagane informacje.

Postanowieniem z [...] 2019 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym polegającym na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej wraz z zamontowaniem instalacji wielostopniowego oczyszczania powietrza oraz wykorzystania gnojowicy do produkcji biogazu, określając jednocześnie warunki realizacji ww. inwestycji.

Pismem z dnia [...] 2019 r. Burmistrz [...] wezwał inwestora do przedstawienia czterech egzemplarzy ujednoliconego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, zawierającego wyjaśnienia przedstawiane RDOŚ, w terminie 30 dni pod rygorem wydania decyzji odmownej. W odpowiedzi inwestor wskazał, że nałożony obowiązek nie ma podstawy prawnej oraz że przekazując RDOŚ uzupełnienia raportu wysyłał je do wiadomości PPIS, Marszałkowi oraz PGW Wody Polskie.

Pismami z [...] 2019 r. Burmistrz [...] zwrócił się do Marszałka Województwa, PPIS i PGW Wody Polskie o ponowne wyrażenie stanowisk wobec zamierzonej inwestycji w kształcie przyjętym w uzgodnieniu RDOŚ.

Pismem z dnia [...] 2019 r. PPIS pozytywnie zaopiniował zamierzone przedsięwzięcie, wskazując warunki, jakie winna zawierać decyzja środowiskowa.

PGW Wody Polskie, pismem z [...] 2019 r. zwróciło się do Burmistrza o przesłanie wniosku inwestora, raportu oraz wskazanie zakresu zmian dokonanych od czasu wydania przez organ postanowienia z [...] marca 2018 r. Po uzyskaniu odpowiedzi Burmistrza, wskazującej, że inwestor na bieżąco przekazywał dokumentację PGW Wody Polskie, przedsiębiorstwo – pismem z [...] 2019 r. – stwierdziło, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w postanowieniu własnym z [...] 2018 r.

Odpowiadając na wezwanie Burmistrza Marszałek Województwa [...], pismem z [...] 2019 r. wyjaśnił, że opinia w sprawie zamierzonej inwestycji została wyrażona postanowieniem z dnia [...] 2018 r., że do pisma Burmistrza z [...] 2019 r. nie zostały załączone żadne uzupełnienia, do których Marszałek mógłby się odnieść, albowiem przesyłane wyjaśnienia stanowiły odpowiedź na wezwania RDOŚ i to ten organ winien je rozpatrywać, oraz że – w konsekwencji – Marszałek nie miał podstaw do ponownego zaopiniowania przedsięwzięcia.

Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...], Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej o łącznej obsadzie [...] DJP na działce [...] w [...] w wariancie alternatywnym polegającym na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej wraz z zamontowaniem instalacji wielostopniowego oczyszczania powietrza oraz wykorzystania gnojowicy do produkcji gazu".

W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie (skarżący) zarzuciło organowi I instancji naruszenie:

- art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 – dalej "u.i.o.ś.") poprzez ustalenie warunków środowiskowych dla inwestycji zakładającej zagospodarowanie gnojowicy w biogazowni, dla której na dzień wydania decyzji inwestor nie uzyskał zgody na budowę,

- art. 81 ust. 3 u.i.o.ś. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z oceny środowiskowej wynika, iż realizacja inwestycji negatywnie wpłynie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, do których odwołuje się ww. przepis,

- art. 77 ust. 5a u.i.o.ś. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z postanowienia PGW Wody Polskie wynika, iż inwestycja wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów, do których odwołuje się art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.

- art. 8, 8 i 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do rozbieżności pomiędzy raportem a uzgodnieniem RDOŚ dot. odległości pomiędzy inwestycją a najbliższymi zabudowaniami, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organów władzy publicznej oraz brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w sytuacji, gdy inwestycja spotkała się z szerokim sprzeciwem społeczności lokalnej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał nadto na niewyjaśnienie przez organ powodów nieuwzględnienia negatywnej opinii Marszałka, braki raportu w zakresie liczby tuczników przeznaczonych na ubój i miejsca ich przetrzymywania, liczby warchlaków i prosiąt, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego określenia liczby zwierząt i DJP. Skarżąca podniosła, że inwestycja wzniesiona zostanie na gruntach dobrej klasy rolnej, co wykluczy ją z użytkowania rolniczego – w ocenie skarżącego inwestycje tego typu powinny być wznoszone na gruntach słabych klas. Zakwestionował też przyjęty plan zieleni izolacyjnej (pominięcie nasadzeń od strony wschodniej nieruchomości), uzgodnienie PGW Wody Polskie jako nieuwzględniające słabego stanu ilościowego i chemicznego wód podziemnych występujących na obszarze oddziaływania inwestycji, założenie raportu o istnieniu przydrożnych drzew stanowiących element izolujący krajobraz miejsca, podczas gdy od czasu huraganu z sierpnia 2018 r. znaczna część tych drzew uległa powaleniu. Podniósł kwestię dojazdu do terenu inwestycji i generowania przez nią wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych, nie dość wyjaśnioną w ocenie skarżącego przez organ, podobnie jak kwestia oddziaływania złowonnego przy transporcie gnojowicy, spadku opłacalności produkcji lokalnych producentów trzody i zmniejszenia wartości nieruchomości występujących na obszarze odziaływania inwestycji.

Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego, treści właściwych przepisów u.i.o.ś. i założeń inwestycji wymienionych w zakwestionowanym rozstrzygnięciu, organ stwierdził, że RDOŚ, PGW Wody Polskie oraz PPIS wyraziły pozytywne stanowiska co do zamierzonej inwestycji, z kolei Marszałek zaopiniował ją negatywnie wskazując na braki w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Za nieuzasadnione uznał zarzuty odwołania wskazując kolejno, że:

- społeczeństwo miało zapewniony udział w postępowaniu, żadna ze stron w wyznaczonym terminie nie wniosła uwag do sprawy, przy czym sprzeciw społeczeństwa nie stanowi podstawy do odmowy wydania wnioskowanej decyzji,

- zgodnie z raportem negatywne oddziaływania (w tym przede wszystkim związane z uciążliwościami zapachowymi) nie wykraczają poza ramy dopuszczalne przez przepisy prawa, a zasięg samej inwestycji mieści się w granicach nieruchomości, na której będzie realizowane planowane przedsięwzięcie; poza tym zaakceptowany przez RDOŚ kształt inwestycji zakłada zainstalowanie oczyszczaczy powietrza znacznie redukujących emisję amoniaku i siarkowodoru,

- zastrzeżenia co do raportu powinny przybrać formę kontrraportu, ekspertyzy wykazującej wady przedstawionego raportu; raport zawiera prawidłowo przedstawione i przeanalizowane warianty inwestycji i wraz z uzupełnieniami, jako zgodny z przepisami u.i.o.ś., mógł stanowić podstawę zakwestionowanej decyzji,

- inwestycja została zaakceptowana w wariancie alternatywnym zakładającym przekazywanie powstałej gnojowicy do biogazowni, inwestor zrezygnował z wariantu pierwotnego mając na uwadze dobre relacje z lokalną społecznością,

- odległości zostały prawidłowo wykazane w postanowieniu RDOŚ, zaś zarzuty skarżącego w tym zakresie wynikają z niewłaściwej interpretacji pojęć odnoszących się do pomiaru odległości planowanej inwestycji od granic sąsiednich działek i najbliższej zabudowy,

- ze stanowiska PGW Wody Polskie wynika, że planowane przedsięwzięcie nie naruszy zasobów wód powierzchniowych i podziemnych oraz nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry.

W skardze na powyższą decyzję Stowarzyszenie wniosło o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji i zwrot kosztów postępowania, powtarzając zarzuty odwołania. Skarżący podniósł nadto, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, nie przeprowadził rozprawy administracyjnej w celu wyjaśnienia wątpliwości, uwag i zarzutów wobec raportu, w tym zarzutów niekoniecznie wymagających wiedzy specjalnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Przywołał, że przekazując akta organowi odwoławczemu wraz z odwołanie Burmistrz ustosunkował się do podniesionych zarzutów wskazując, że ocena środowiskowa nie wskazuje na możliwość nieosiągnięcia celów środowiskowych, raport nie potwierdza tego rodzaju zarzutów, a opinia Marszałka jest w sprawie niewiążąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć zasadniczo z innych powodów, niż w niej wskazanych.

Na wstępie jednak należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Materialnoprawną podstawę decyzji obu instancji zawierały przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (pub. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). Klasyfikacja przedsięwzięć jako mogących znacząco oddziaływać na środowisko dokonywana jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71).

Przedsięwzięcie zamierzone przez inwestora polegać ma na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej o łącznej obsadzie [...] DJP. Powyższa inwestycja kwalifikuje się jako ta wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b) ww. rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt innych niż wymienione w lit. a (norek – przyp. Sądu) w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP.

Stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w ramach postępowania o wydanie dla takiego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś. obejmuje w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień. W ustawie ściśle określone zostały m.in. wymogi dotyczące wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 74 u.i.o.ś.), wymogi dotyczące niezbędnych uzgodnień i opinii organów współdziałających (art. 77 i 78 u.i.o.ś), wymogi dotyczące ewentualnie przedkładanego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 u.i.o.ś.) oraz wymogi dotyczące treści samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 – 85 u.i.o.ś.).

Oceniając zgodność z przepisami zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy zakwestionowaną w mocy decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanej inwestycji Sąd stwierdził po pierwsze, że decyzja I instancji powzięta została w oparciu o raport niespełniający warunku z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś, tj. raport niezawierający prawidłowo opisanych trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia: wariantu proponowanego, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W przedłożonym raporcie jako warianty inwestycji wyraźnie przedstawiono wariant inwestorski polegający na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej w systemie bezściółkowym oraz racjonalny wariant alternatywny jako realizację inwestycji w tym samym kształcie, tyle że z wykorzystaniem głębokiej ściółki. W raporcie wskazano też na wariant zerowy (polegający na braku realizacji inwestycji). W punkcie 7.4 raportu inwestor, jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazał, że zaproponowany wariant hodowli w systemie bezściółkowym "wydaje się być korzystny pod względem ekonomicznym, ograniczenia odziaływania inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi". Sąd podziela stanowisko, że opis wariantów musi przedstawiać opis trzech niezależnych wariantów spełniających kryteria wymienione w tym przepisie: wariant inwestorski, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska, przy czym w opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje (vide: wyrok NSA z dnia 16 października 2019 r., sygn. II OSK 2910/17, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W analizowanym raporcie nie przedstawiono zatem racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, inwestor nie wskazał również wyraźnie, że za taki uważa wariant przyjęty przezeń jako wariant inwestorski. Za racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być z pewnością uznany wskazany w raporcie tzw. wariant zerowy – nie jest to bowiem w istocie wariant realizacji przedsięwzięcia. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, pociąga za sobą tę konsekwencję, że nie są spełnione ustawowe wymagania konieczne do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (vide - wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12; z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16; z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17; dostępne jw.). Taką też wadę Sąd stwierdził, analizując spełnienie ustawowych wymogów przedłożonego w sprawie raportu.

Po drugie, mając na uwadze całokształt przeprowadzonego postępowania przed organem I instancji Sąd doszedł do przekonania, że wymaganym w sprawie było wezwanie inwestora do przedłożenia ujednoliconej wersji raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, wskazującej na przyjęty wariant jako wariant inwestorski, racjonalny wariant alternatywny wobec nowego wariantu inwestorskiego oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Zauważyć należy, że na skutek wielokrotnych obszernych wyjaśnień udzielanych RDOŚ przez inwestora – w sprawie doszło do wykreowania wariantu inwestycji polegającego na budowie chlewni "wraz z zamontowaniem instalacji wielostopniowego oczyszczania powietrza oraz wykorzystania gnojowicy do produkcji gazu". Wariant ten został nazwany w sentencji decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych wariantem alternatywnym. W ocenie Sądu zaistniała zmiana jakościowa kształtu inwestycji, w stosunku do tych opisanych w przedłożonym raporcie, uzasadnia przedłożenie nowej wersji raportu z wyszczególnieniem zaproponowanego wariantu jako wariantu inwestorskiego oraz przedstawieniem wobec niego dwóch wariantów alternatywnych zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. W zastanej sytuacji procesowej powstał w istocie niezależny od raportu pierwotnego wariant wykształcony w wyniku wielokrotnych i obszernych wyjaśnień inwestora na wezwania organu uzgadniającego. Zakres informacji wyjaśniających skierowanych do RDOŚ (i pozostałych organów współdziałających) w ocenie Sądu wykracza poza kategorię "uzupełnień do raportu", a w istocie stanowi zbiór specjalistycznych informacji kwalifikujących się do ujęcia w osobnym raporcie, nie tylko jako doprecyzowujący w znacznym zakresie informacje wskazane w raporcie pierwotnym, ale jako szczegółowo opisujący nowy wariant inwestycji. Świadczy o tym zarówno bardzo szeroki zakres uzupełnień wskazywany w wezwaniach RDOŚ (w piśmie z [...] 2018 r. – 18 punktów opisujących żądany zakres informacji; z [...] 2018 r. – 18 punktów; z [...] 2018 r. – 9 punktów, z [...] 2019 r. – 16 punktów) jak i rozmiar udzielonych wyjaśnień rozpatrywany również pod względem objętościowym (jaskrawa dysproporcja objętości przedstawionego raportu w swojej pierwotnej formie wobec "uzupełnień" do tego raportu). Po drugie, wskazanych "uzupełnień" raportu nie dokonywano na wezwanie organu prowadzącego postępowanie główne (Burmistrza), ale na wezwania organu uzgadniającego. Wobec tego z procesowego punktu widzenia trudno uznać je za aneksy (uzupełnienia) do raportu o oddziaływaniu na środowisko, skoro były to dokumenty przedstawiające stanowisko inwestora wobec wezwań organu współdziałającego, działającego w ramach własnej właściwości rzeczowej wyznaczonej ramami postępowania uzgodnieniowego (a więc wpadkowego względem postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Analiza sprawy z tej perspektywy uwidacznia, że wobec zastanej sytuacji procesowej organ prowadzący postępowanie główne powinien wyegzekwować od inwestora przedstawienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zawierającego informacje zaktualizowane o te wynikające z korespondencji inwestora z RDOŚ, nie tylko ze względu na ich obszerność i wpływ na zmiany założeń inwestorskich, ale również ze względu na to, by w materiale dowodowym znalazł się raport bezsprzecznie aktualny, spójny, dający się zweryfikować pod względem jego kompletności i prawidłowości. W okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło zaś rozmycie założeń raportu pierwotnego na skutek udzielanych informacji na wezwania RDOŚ, zastąpienia jednych informacji innymi, rezygnacji z danych założeń oraz doprecyzowania innych w sposób istotnie zmieniający konstrukcję raportu. Zauważyć zresztą należy, że w toku postępowania organ wezwał inwestora o przedstawienie ujednoliconego raportu, uwzględniającego wszystkie obszerne informacje uzupełniające pozyskane na skutek czterokrotnych wezwań RDOŚ. Nie jest jasne dlaczego, wobec odmownej odpowiedzi inwestora, organ przeszedł nad tym do porządku, nie egzekwując rygoru określonego w wezwaniu (wydanie decyzji odmownej).

Opisana wyżej sytuacja (brak przedstawienia ujednoliconego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) miała też ten istotny skutek procesowy, że inwestycja w kształcie przyjętym za uzgodnieniem RDOŚ w istocie nie uzyskała wymaganej opinii Marszałka Województwa [...]. Nie można bowiem uznać, że podtrzymanie stanowiska (negatywnej opinii) odnośnie inwestycji opisanej w raporcie pierwotnym, sprzed jego obszernych "uzupełnień" (jak jednak przesądzono, sprzed zmiany jakościowej kształtu zamierzonej inwestycji) jest stanowiskiem organu współdziałającego, którego obligatoryjne uzyskanie przewiduje art. 77 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś. Zauważyć należy, że słusznie wytknął Marszałek, iż wobec braku przesłania mu uzupełnionego raportu nie miał on podstaw do ponownego zaopiniowania przedmiotowego przedsięwzięcia, i konstatacji tej nie zmienia konsekwentne dostarczanie mu przez inwestora odpowiedzi na wezwania RDOŚ. Organ opiniujący zasadnie przyjął, że odpowiedzi na wezwania RDOŚ podlegały ocenie tego właśnie organu. Potwierdza powyższe okoliczność, że nie były to wezwania organu prowadzącego postępowanie główne (Burmistrza [...] ale organu uzgadniającego żądającego informacji od inwestora w zakresie, w jakim w jego mniemaniu były one niezbędne dla wydania postanowienia o uzgodnieniu inwestycji. Jak już stwierdzono, dla ponownej oceny inwestycji (lub jego ponownego uzgodnienia) wymaganym jest, by organ współdziałający uzyskał raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko uwzględniający wszelkie zmiany, uzupełnienia i wyjaśnienia jego treści, jakie zaistniały od czasu zaopiniowania zamierzonej inwestycji w jej pierwotnym kształcie, jeżeli były to zmiany wpływające na zasadnicze cechy tej inwestycji (tutaj: system filtracji powietrza i sposób zagospodarowania gnojowicy). W zastanej sytuacji, po pozytywnym uzgodnieniu inwestycji przez RDOŚ w wersji wykształconej w oparciu o korespondencję tego organu z inwestorem, organ prowadzący postępowanie główne nie usankcjonował zmiany tej okoliczności uzyskaniem raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko przewidującego jej realizację w wariancie uzgodnionym z RDOŚ. Doszło zatem do procedowania i załatwienia decyzją wniosku wraz z załączonym raportem, który w wyniku wezwań organu współdziałającego zasadniczo utracił aktualność (informacje w nim zawarte okazały się w znacznej mierze niedostateczne, uzgodniono wariant inwestycji niewymieniony w raporcie).

Powyższe rozważania dotyczą również uzyskanego uzgodnienia PGW Wody Polskie. W odpowiedzi na prośbę Burmistrza o ponowne wyrażenie stanowiska (uzgodnienie) wobec zamierzonej inwestycji PGW Wody Polskie zwróciło się do organu o doręczenie kopii wniosku inwestora, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie zakresu zmian zamierzonego przedsięwzięcia, które nastąpiły od wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie (z [...] 2018 r.). Po uzyskaniu odpowiedzi Burmistrza, że inwestor na bieżąco przysyłał do wiadomości wszystkich organów współdziałających wyjaśnienia na wezwania RDOŚ, PGW Wody Polskie podtrzymało stanowisko wyrażone w poprzednio powziętym postanowieniu uzgadniającym. Uzgodnienie z [...] 2018 r. zostało zajęte wobec zamierzenia sprzed jego istotnej aktualizacji, a więc uznać należy, że wobec inwestycji w kształcie przyjętym w uzgodnieniu RDOŚ, a później w decyzjach obu instancji, nie uzyskano uzgodnienia wymaganego art. 77 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.

Podsumowując powyższe zagadnienie podkreślić też należy, że zgodnie z art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. organ występujący o uzgodnienie lub opinię, o których mowa w ust. 1, przedkłada raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. To na organ prowadzący postępowanie główne, ubiegający się o opinię lub uzgodnienie, ww. przepis nakłada obowiązek przesłania organom współdziałającym raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Obowiązek ten nie może być więc cedowany na stronę postępowania. W kontrolowanym postępowaniu organ powstrzymał się od własnej inicjatywy w zakresie obowiązku z art. 77 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś., uznając za jego spełnienie doręczanie odpisów odpowiedzi na wezwania RDOŚ pozostałym organom współdziałającym. Nie wzbudziło wątpliwości Sądu, że takie działanie przeczy dyspozycji art. 77 ust. 2 u.i.o.ś. i stanowi skutek wytkniętej niekonsekwencji co do wezwania inwestora do przedstawienia ujednoliconej wersji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Przechodząc do oceny treści samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Sąd stwierdził po pierwsze, że sformułowania jej sentencji dokonano w sposób niejasny i umożliwiający wieloraką interpretację. Zgodnie bowiem z decyzją I instancji ustalono w niej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej o łącznej obsadzie [...] DJP na działce [...] w [...] w wariancie alternatywnym, polegającym na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego trzody chlewnej wraz z zamontowaniem instalacji wielostopniowego oczyszczania powietrza oraz wykorzystania gnojowicy do produkcji gazu". Z tak sformułowanej sentencji wynika zatem, że przedsięwzięcie polegać ma, po pierwsze, na budowie zakładu hodowlano-produkcyjnego, a po drugie, na równoległym z tą inwestycją zamontowaniu instalacji do filtracji powierza oraz instalacji wykorzystania gnojowicy do produkcji gazu. Z całokształtu sprawy, a przede wszystkim uzgodnienia RDOŚ i uzasadnień decyzji obu instancji wynika bezsprzecznie, że inwestycja w zaakceptowanym kształcie ma polegać na budowie chlewni z zamontowanym systemem oczyszczania powietrza, przy czym powstała w procesie jej funkcjonowania gnojowica ma być przekazywana do biogazowni, tj. obiektu aktualnie nieistniejącego, ale zamierzonego przez inwestora na jego nieruchomości w miejscowości [...]. Dosłowne odczytanie sentencji kwestionowanej decyzji prowadzi zaś do wniosku, że dotyczy ona również budowy biogazowni (instalacji do produkcji gazu) wraz z inwestycją główną. Sentencja decyzji jest zatem sprzeczna z ustalonymi w jej ramach uwarunkowaniami środowiskowymi, w których nie ma mowy o budowie jakiejkolwiek instalacji do produkcji biogazu, a jedynie o traktowaniu wytworzonych odpadów zwierzęcych jako odpad i przekazywaniu ich do bliżej nieokreślonej biogazowni (punkt 10 środowiskowych uwarunkowań). Tak sformułowana sentencja decyzji nie odpowiada zatem wymogowi art. 72 ust. 1 pkt 1 lit. a u.i.o.ś.

Istotną wadą decyzji organu I instancji jest również określenie, w załączniku nr 1 do decyzji, powierzchni budynków wchodzących w skład inwestycji na [...] m˛ Powierzchnia ta została wskazana pierwotnie w raporcie, potem jednak inwestor zweryfikował ją na żądanie organu do wartości [...] m˛. Organ I instancji, określając w decyzji powierzchnię sprzed weryfikacji, rozstrzygnął w tym zakresie sprzecznie z uzyskanym uzgodnieniem RDOŚ, który zaakceptował inwestycję o pow. zabudowy [...] m˛, a nie [...] m˛. Nie budzi wątpliwości, że uzgodnienie nie wiąże organu rozstrzygającego: jeżeli jest ono pozytywne, to organ nie jest zobowiązany do wydania decyzji pozytywnej. Odstępstwa od uzgodnienia muszą być jednak skrupulatnie uzasadnione poprzez merytoryczne odniesienie się do jego treści (vide: wyrok NSA z 1 lipca 2016 r, sygn. akt II OSK 339/15, dostępny jw.). W kontrolowanej sprawie organ ustalił parametr niezgodnie z tym wskazanym w postanowieniu RDOŚ, nie uzasadniając tego odstępstwa w żaden sposób. Wytknąć też należy, że rozstrzygnął w tym zakresie ponad żądanie inwestora (uzupełnienie do raportu określa powierzchnię zabudowy zamierzenia na [...] m˛). O ile można przypuszczać, że powyższe jest wynikiem niedopatrzenia organu I instancji, który oparł się na wartości wskazanej w raporcie, a nie wartości zweryfikowanej ustalonej uzgodnieniem RDOŚ, to nie można tego uznać za nieistotną wadę proceduralną, albowiem rodzi ona doniosłe skutki w kontekście art. 86 u.i.o.ś. Stosownie do tego przepisu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje o których mowa w art. 72 ust. 1, a więc m.in. decyzje o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę. Ustawodawca w tym przepisie nie ograniczył zakresu związania jedynie do części rozstrzygnięcia dotyczącego wymagań dotyczących ochrony środowiska, co jednoznacznie wskazuje, że decyzja ta wiąże organy co do wszystkich postanowień w niej zawartych. Określenie sprzecznej z wnioskiem (i uzgodnieniem RDOŚ) powierzchni zabudowy jest zatem po pierwsze nieuzasadnione okolicznościami sprawy (nie wynika to z uzasadnienia decyzji), a jednocześnie wiązać będzie organy rozstrzygające w przedmiocie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę dla inwestycji, której kształt został określony przez inwestora w odmienny, mniej inwazyjny sposób.

Wadą w istotny sposób wpływającą na wykonalność zakwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest również sprzeczność jej ustaleń co do dopuszczalnego sposobu zagospodarowania gnojowicy, który w odmienny sposób określony został w warunkach wynikających z rozstrzygnięcia (powołany pkt 10), a w odmienny w złączniku do ww. decyzji, gdzie wskazano, iż gnojowica oraz wody popłuczne będą przekazywane do nawożenia. Załącznik do decyzji jest jej integralną częścią, został podpisany przez organ i wynikające z niego ustalenia są wiążące. Skoro zatem w tej samej decyzji wskazuje się dwa odmienne sposoby zagospodarowania gnojowicy, nie ma w tej kwestii dopuszczonej alternatywy, a była ona zasadniczą dla możliwości realizacji tej inwestycji (przekazywanie gnojowicy do biogazowni stanowiło warunek uzgodnienia inwestycji przez RDOŚ) to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest w istocie niewykonalna.

Rozpoznając sprawę co do jej meritum organ odwoławczy nie dostrzegł wskazanych naruszeń prawa materialnego. Utrzymując w mocy decyzję I instancji naruszył zaś art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie.

Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze stwierdzić po pierwsze należy, że Sąd uznał za zasadny ten odnoszący się do rozbieżności ustalonej powierzchni budynków, co wynika z wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.

Zgodzić się też należy, że organy obu instancji niedostatecznie wyjaśniły powody pominięcia negatywnej opinii Marszałka, choć w realiach rozpoznawanej sprawy uchybienie to zostało skonsumowane przez wadę nieuzyskania, jak wykazano, wymaganego stanowiska tego organu opiniującego. Niezależnie od powyższego powtórzyć należy, że organ wydający decyzję może nawet przy negatywnej opinii organu współdziałającego wydać decyzję pozytywną, musi to jednak uzasadnić odnosząc się do całego materiału dowodowego, w tym w szczególności raportu i postanowienia uzgadniającego (vide: wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2883/14, dostępny jw.). W uzasadnieniach decyzji obu instancji, przy założeniu organów, że Marszałek wydał opinię negatywną, skomentowały one tę kwestię tylko w ten sposób, że okoliczność taka zaistniała. Organy w ogóle nie wyjaśniły powodów, dla których pominęły opinię ww. organu współdziałającego.

Sąd nie zgadza się z zasadniczym zarzutem skargi, jakoby przeszkodą dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach była okoliczność, że w chwili jej wydania inwestycja w postaci budowy biogazowni nie uzyskała potrzebnych zezwoleń administracyjnoprawnych. Wyjaśnić należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter wstępny wobec decyzji o warunkach zabudowy i dalej - pozwolenia na budowę. Wytycza założenia procesu budowy i funkcjonowania zakładu. Jeżeli zatem inwestor nie zrealizuje biogazowni (przedtem nie uzyska pozytywnych decyzji administracyjnych na jej budowę) to nie będzie mógł korzystać z inwestycji, określającej w środowiskowych uwarunkowaniach jej funkcjonowania wprost, iż wytworzone odpady zwierzęce (w tym gnojowicę) należy traktować jako odpad i przekazywać do biogazowni. Ponadto, jak wynika z treści decyzji, organ nałożył na inwestora obowiązek przedstawienie analizy porealizacyjnej. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 u.i.o.ś. w analizie porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5, dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Przy założeniu, że powtórnie prowadząc postępowanie organ wyeliminuje stwierdzone uchybienia i zakończy je kolejną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej nastąpi weryfikacja prawidłowości funkcjonowania zakładu, w tym przekazywania gnojowicy do biogazowni. Kwestia legalnego powstania samej biogazowni nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. To na inwestorze spoczywa zaś odpowiedzialność za to, by inwestycja, dla której uzyskał środowiskowe uwarunkowania funkcjonowała zgodnie z tymi uwarunkowaniami, jego ryzykiem jest ewentualna realizacja inwestycji zakładającej funkcjonalne powiązanie z biogazownią, której z kolei nie będzie on w stanie zrealizować.

Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące treści samego raportu, a także kwestionujące prawidłowość uzgodnienia PGW Wody Polskie, nie zasługują na uwzględnienie z tego powodu, że dotyczą one kwestii specjalistycznych ujętych w tym raporcie. Po pierwsze zatem do ich wzruszenia, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wymaga się dokumentu w postaci kontrraportu, wykazującego w sposób udokumentowany podnoszone wady raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zarzuty co do nieprawidłowego określenia liczby zwierząt i DJP, czy też kwestii dojazdu do terenu inwestycji i generowania przez nią wzmożonego ruchu pojazdów ciężarowych i oddziaływania złowonnego przy transporcie gnojowicy skarżący winien poprzeć odpowiednią ekspertyzą wykazującą, że nie zostały zachowane przepisane normy w tym zakresie, i że założenia raportu są tutaj błędne. Podobnie ma się rzecz wobec zarzutów sformułowanych względem uzgodnienia PGW Wody Polskie i wniosków z niego wypływających – jeżeli skarżący kwestionuje stanowisko organu wyspecjalizowanego w dziedzinie ocen wodnoprawnych, to winno przybrać to formę odpowiedniej ekspertyzy, a nie gołosłownej polemiki z twierdzeniami organu współdziałającego. Niezależnie od powyższego stwierdzić jednak należy, że PGW Wody Polskie w sprawie z wniosku inwestora podejmie ponowne postanowienie o uzgodnieniu inwestycji w zakresie wynikającym z właściwości tego organu, kwestia prawidłowości postanowienia z [...] 2018 r. traci zatem aktualność.

Co do zarzutu skarżącego względem przyjętego planu zieleni izolacyjnej, Sąd powstrzymał się od oceny jego zasadności, albowiem byłoby przedwczesne w sytuacji nieodniesienia się organu odwoławczego do tego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdzić za to należy, że zgodnie z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei w myśl przepisu art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ,a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że na tle uregulowań k.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego było odniesienie się do zarzutów odwołania, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Nierozważenie przez organ odwoławczy zarzutów zgłoszonych w odwołaniu pozostaje także w sprzeczności przede wszystkim z wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadą prawdy obiektywnej, która jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Mając to na uwadze nie jest możliwa weryfikacja stanowiska organu odwoławczego co do zarzutu skargi dotyczącego ww. kwestii, sama zaś decyzja w tym zakresie narusza przywołane przepisy prawa procesowego.

Wreszcie nie zasłużył na uwzględnienie zarzut niewzięcia pod uwagę stanowiska społeczności lokalnej oraz nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie. Po pierwsze, zawarty w aktach sprawy protest mieszkańców sołectw [...] i [...], poza stanowiskiem, iż "wyrażają sprzeciw wobec planowanej budowy (...)" i listą podpisów, nie zawiera szerszej argumentacji, organ zaś prawidłowo wyjaśnił, że sam sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji nie może być podstawą do wydania decyzji odmownej, co ma związek z charakterem tej decyzji i celami, dla których jest wydawana (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2114/17, dostępny jw.). Po drugie przepis art. 89 § 2 k.p.a. nie nakłada bezwzględnego obowiązku przeprowadzenia rozprawy w sytuacji spornych interesów stron, a tylko daje możliwość organom jej zarządzenia, gdy zajdzie taka potrzeba. Okoliczności kontrolowanej sprawy nie uzasadniały zaś zastosowania tego instrumentu procesowego, zwłaszcza zaś nie była do tego przyczynkiem okoliczność skontestowania przez skarżącego założeń raportu.

Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. W związku z tym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z 205 §1 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji.

Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organ wezwie inwestora, pod odpowiednim rygorem, do przedstawienia ujednoliconego raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, zawierającego wszystkie zmiany jego treści, jakie wynikają z udzielonych odpowiedzi na wezwania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Raport w takim kształcie zostanie przedstawiony organom współdziałającym celem powzięcia przez nie stanowisk w formie prawem przepisanej. W sytuacji powzięcia decyzji merytorycznej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla zamierzonego przedsięwzięcia organ wyczerpująco uzasadni ewentualne odstępstwa od stanowisk organów współdziałających, tudzież ich pominięcie.