Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 530/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1212
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
article: art. 23 ust. 1, 2 i ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązku jego zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]z dnia 7 grudnia 2015 r. nr [...], 2. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 grudnia 2015 r. (nr [...]), mocą której organ pierwszej instancji:

- ustalił, że kwota 8.800 zł pobrana przez M. F. z tytułu przyznanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione (synów) w okresie od dnia 1.10.2010 r. do dnia 30.11.2010 r. oraz od dnia 1.01.2011 r. do dnia 30.09.2011 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym;

- orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2013 r. (nr [...]) Prezydent Miasta [...] - działając na podstawie art. 2 pkt 7 lit. c), art. 9 ust. 2, art. 12 ust. 2, art. 23 ust. 1, ust. 5, ust. 6 i ust. 7, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1228) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") - ustalił, że kwota 8.800 zł pobrana przez M. F. (dalej: "strona", "skarżąca") z tytułu przyznanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na ww. osoby uprawnione w okresie od dnia 1.10.2010 r. do dnia 30.11.2010 r. oraz od dnia 1.01.2011 r. do dnia 30.09.2011 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie decyzji z dnia 3 listopada 2010 r. (nr [...]) przyznano stronie prawo do świadczenia alimentacyjnego na okres od dnia 1.10.2010 r. do dnia 30.09.2011 r. na osoby uprawnione (synów): J. F. i S. F.

Z akt sprawy wynika, że J. F. zawarł umowę o pracę z [...] Sp. z o. o. w P. na czas określony od dnia 13.09.2010 r. do dnia 31.11.2010 r. uzyskując wynagrodzenie za październik 2010 r. w wysokości 1.306,72 zł netto oraz kolejną umowę o pracę zawartą na okres od dnia 1.12.2010 r. do dnia 31.12.2011 r. uzyskując wynagrodzenie za grudzień 2010 r. w kwocie 1.435,75 zł netto.

W związku z tym - po wznowieniu postępowania - decyzją z dnia 28 listopada 2012 r. (nr [...]) organ pierwszej instancji:

1) uchylił swoją decyzję z dnia 3 listopada 2010 r. (nr [...]) przyznającą prawo do świadczenia alimentacyjnego na osoby uprawnione: J. F. i S. F.;

2) odmówił prawa do ww. świadczenia na okres od dnia 1.10.2010 r. do dnia 30.11.2010 r. oraz od dnia 1.01.2011 r. do dnia 30.09.2011 r.;

3) przyznał na okres od dnia 1.12.2010 r. do dnia 31.12.2010 r. prawo do świadczenia alimentacyjnego na wyżej wskazane osoby uprawnione.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., że zgodnie z art. 2 pkt. 7 lit. c) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone bez podstawy prawej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie lub odmówiono prawa do świadczenia.

Organ podkreślił, że strona we wniosku złożonym w dniu 14 września 2010 r. oraz w decyzji z dnia z dnia 3 listopada 2010 r. (nr [...]) została pouczona o warunkach uprawniających do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o konieczności poinformowania organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

Z uwagi na niedopełnienie przez stronę obowiązku niezwłocznego zgłoszenia do organu faktu uzyskania dochodu przez J. F. powodującego przekroczenie określonego w art. 9 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłacone świadczenie z funduszu alimentacyjnego, na wskazane osoby uprawnione w okresie od dnia 1.10.2010 r. do dnia 30.11.2010 r. oraz od dnia 1.01.2011 r. do dnia 30.09.2011 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Organ przytoczył treść art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Jednocześnie organ pouczył adresata decyzji o wysokości naliczonych odsetek (na dzień jej wydania).

Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że niczego nie ukrywała i składała wszystkie wymagane dokumenty. Ponadto wskazała, że jej sytuacja materialna jest tak samo trudna, jak wówczas, gdy przyznano jej świadczenie. Otrzymane pieniądze przeznaczyła na edukację i ważne potrzeby życiowe. W ocenie strony wydana decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 27 stycznia 2014 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 1, art. 2 pkt 7 lit. a) i pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawodawca zdefiniował pojęcie "nienależnego świadczenia" w art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wskazując min. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Podkreślił przy tym, że strona była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do świadczeń oraz, że w przypadku zaistnienia okoliczności powodujących ustanie wypłaty świadczeń rodzinnych, brak jest podstaw do ich pobierania.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie organu niższej instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Organ pierwszej instancji trafnie przyjął, że wypłacone odwołującej świadczenia z funduszu alimentacyjnego były świadczeniami nienależnie pobranymi, a osoba która pobrała takie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W odniesieniu do argumentacji odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazane wyżej przepisy obligują organ do orzeczenia o wysokości nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami oraz o obowiązku zwrotu należności bez względu na sytuację dochodową, rodzinną czy zdrowotną zobowiązanego. Organ dodał przy tym, że strona może wystąpić z osobnym wnioskiem o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, bądź rozłożenie ich na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

M. F. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że od rozwodu w 1997 r. skarżąca sama wychowywała synów i musiała korzystać z funduszu alimentacyjnego, ponieważ były mąż nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań. W okresie objętym zaskarżoną decyzją syn J. był już pełnoletni i prowadził odrębne gospodarstwo domowe, uczył się i pracował, aby się utrzymać. Młodszy syn pozostawał zaś na jej wyłącznym utrzymaniu. Według skarżącej kluczową kwestią jest to, że gospodarstwo domowe strony składa się z niej i młodszego syna. Dochody tego gospodarstwa wynosiły 600 zł na osobę, zatem spełnione zostało kryterium dochodowe. W zaskarżonej decyzji błędnie zakwalifikowano zaś J. F. do gospodarstwa domowego skarżącej. Faktycznie prowadził on odrębne gospodarstwo domowe i nie przyczyniał się do utrzymania skarżącej i jej młodszego syna.

Wyrokiem z dnia 15 maja 2014 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 258/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał m.in., że aby można było nakazywać zwrot określonych świadczeń, to najpierw należy przesądzić, że były to świadczenia pobrane nienależnie. Dopiero po uprawomocnieniu się decyzji uznającej świadczenie rodzinne za nienależnie pobrane jest możliwe orzekanie w przedmiocie jego zwrotu przez osobę, która je pobrała. Sąd podkreślił przy tym, że inny jest zakres obu tych postępowań.

Jednocześnie Sąd wskazał, że nie podziela podniesionej w skardze argumentacji skarżącej. Z akt sprawy wynika, że w złożonym i podpisanym przez skarżącą w dniu 14 września 2010 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jako członek rodziny został wskazany także syn – J. F. Dodatkowo do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie o dochodzie J. F. uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy oraz udzielone jej przez J. F. upoważnienie do pobierania jego świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy uznały w sposób zasadny, że do dochodu rodziny, od którego przysługuje prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należało zaliczyć dochody uzyskiwane przez J. F.

Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 31 lipca 2014 r.

W dniu 19 września 2014 r. organ pierwszej instancji wykonując wytyczne co do dalszego postępowania wydał decyzję ustalającą wysokość nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za wskazany wyżej okres.

Decyzją z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...] organ odwoławczy uchylił wyżej wskazaną decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w następstwie obowiązującej od dnia 18 września 2015 r. zmiany stanu prawnego organ pierwszej instancji winien był wydać jedną decyzję ustalającą wysokość nienależnie pobranych świadczeń jak i orzekającą o ich zwrocie.

Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 grudnia 2015 r. (nr [...]) ustalono, że kwota 8.800 zł pobrana przez M. F. z tytułu przyznanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione (synów) w okresie od dnia 01.10.2010 r. do dnia 30.11.2010 r. oraz od dnia 01.01.2011 r. do dnia 30.09.2011 r. jest świadczeniem nienależnym. Jednocześnie organ orzekł o zwrocie wskazanej powyżej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami.

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 grudnia 2015 r. uznając zakwestionowane rozstrzygnięcie za zgodne z prawem. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym z uwzględnieniem art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że w realiach rozpatrywanej sprawy zastosowanie winien mieć art. 2 ust. 7 lit. a) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (zamiast przywołanego w uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Gdańsku art. 2 ust. 7 lit. c) wskazanej ustawy). Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie organy nie stosowały nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej.

M. F. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. W ocenie skarżącej wydana decyzja została oparta na uznaniu, że skarżąca w odpowiednim czasie nie zgłosiła faktu podjęcia pracy przez jednego z synów. Z tego powodu organ uznał, że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego świadczenie było nienależne i podlegało zwrotowi. Skarżąca wskazała, że nigdy nie ukrywała żadnych faktów przed organami. Sama przedkładała dokumenty, z których wynikało, że syn podjął pracę. W ocenie skarżącej organy nie ustaliły czy jej syn prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącą i drugim synem. Organy nie zbadały również, jaki jest zakres pojęcia "rodzina" oraz "dochód rodziny" w sytuacji, gdy jeden z synów zaczął zarabiać i utrzymywać się w sposób coraz bardziej (przynajmniej okresowo) samodzielny. W ocenie skarżącej osiągnięcie dochodu przez jednego z synów nie powinno wpływać na uprawnienia drugiego syna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z powodów innych niż w niej wskazane.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], mocą której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o uznaniu kwoty 8.800 zł za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego (za wskazany w decyzji okres) oraz zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w podanej wysokości wraz z odsetkami ustawowymi.

Materialnoprawną podstawę opisanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl reguły intertemporalnej wyrażonej w art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., Nr 205, poz. 1212), sprawy o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Co istotne, przepis art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., Nr 205, poz. 1212) nie został uchylony mocą ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302).

Mając na uwadze zasadę, że nowelizacja przepisów w żadnej mierze nie wywołuje skutku ex tunc, gdyż nowe uregulowanie co do zasady oddziałuje jedynie na przyszłość, należy uznać, że w niniejszej sprawie, w której prawo do świadczeń powstało przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. (to jest przed dniem 1 stycznia 2012 r.) należy stosować nie "nowy" stan prawny (to jest ukształtowany od dnia 18 września 2015 r. ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych) lecz przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r.) osoba która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Definicję "nienależnie pobranego świadczenia" z funduszu alimentacyjnego zawiera z kolei art. 2 punkt 7 ustawy.

Z treści art. 23 ust. 1 ustawy wynika, iż do zwrotu nienależnie pobranego z funduszu alimentacyjnego świadczenia obowiązana jest osoba, która pobrała takie świadczenie. Powyższe prowadzi do wniosku, iż obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie uznane zostanie w sposób ostateczny za nienależne. Innymi słowy, dopiero wtedy gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazywać jego zwrot.

W stanie prawnym mającym zastosowanie w realiach rozpatrywanej sprawy nie było zatem możliwe jednoczesne orzekanie o tych sprawach, czyli o obu tych kwestiach, w jednej, integralnej decyzji administracyjnej. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3236/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1555/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 254/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołane w powyższych orzeczeniach poglądy i argumentację jurydyczną na ich poparcie Sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

O wskazywanym powyżej rozgraniczeniu decyzji ustalającej należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń od decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń świadczy również art. 23 ust. 2 powołanej ustawy, który w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2011 r. stanowił, że należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Powyższe rozgraniczenie potwierdza ponadto treść art. 23 ust. 4 ustawy, który to przepis w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2011 r. stanowił, że nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.

Reasumując, w świetle przytoczonych uwag należało zarówno decyzję organu pierwszej instancji, jak i decyzję organu odwoławczego uznać za niezgodne z prawem. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w jednej decyzji orzekł integralnie o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane oraz nakazał ich zwrot, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało tę decyzję w mocy.

Skoro więc dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest ostateczne zakończenie postępowania w sprawie uznania świadczeń za nienależnie pobrane (a takiego samoistnego rozstrzygnięcia o charakterze ostatecznym brak jest w niniejszej sprawie), a dopiero następnie otwiera się droga do orzekania w sprawie zwrotu takiego nienależnie pobranego świadczenia, wydane decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że orzekając w jednej decyzji o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane i nakazując zwrot tego świadczenia Prezydent Miasta [...] orzekł z naruszeniem art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując wadliwą decyzję organu pierwszej instancji w mocy naruszyło art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 punkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze wskazaną powyżej zasadę, w świetle której nowelizacja przepisów w żadnej mierze nie wywołuje skutku ex tunc należy w tym miejscu wskazać, że wydane w sprawie decyzje jak i poprzedzająca je decyzja organu odwoławczego z dnia 5 listopada 2015 r. naruszają art. 153 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając wskazane powyżej decyzje organy orzekły bowiem w opozycji do wiążących zaleceń proceduralnych zawartych w powyższym, prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku. W świetle tych zaleceń obowiązek zwrotu spornych świadczeń mógł zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie uznane zostanie w sposób ostateczny za nienależne. Wskazanego zalecenia - z uwagi na powyżej przedstawioną argumentację - nie mogła unicestwić zmiana obowiązujących przepisów dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto Sąd zauważa, że wbrew powyższemu, prawomocnemu rozstrzygnięciu WSA w Gdańsku organy powołały się na art. 2 ust. 7 lit. a) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zamiast przywołanego w uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Gdańsku art. 2 ust. 7 lit. c) wskazanej ustawy.

Odnosząc się z kolei do zasadności merytorycznej rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania kwoty 8.800 zł za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego za wskazany powyżej okres w świetle podniesionych w skardze okoliczności Sąd zobligowany jest podnieść, że z uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Sąd jak i organy orzekające związane są w tym zakresie wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku. W uzasadnieniu wydanego w dniu 15 maja 2014 r. orzeczenia Sąd wskazał z kolei, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy uznały w sposób zasadny, że do dochodu rodziny, od którego przysługuje prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, należało zaliczyć dochody uzyskiwane przez J. F.

Z tego powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (to jest rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...]) rzeczą organu odwoławczego będzie uwzględnienie przedstawionych zapatrywań prawnych Sądu co do wykładni wskazanych przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.