Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SAB/Lu 3/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: WSA Jadwiga Pastusiak WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 15 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. A. S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na bezczynność Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w zakresie udzielenia informacji I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] na rzecz C. A. S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. [...] zł ([...]) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

C. A. S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. (dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka") pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (data wpływu do sądu [...] stycznia 2019 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] (dalej jako: "organ"). Zdaniem Spółki, organ wbrew dyspozycji wynikającej z art. 38 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 381) nie przekazał informacji o leczonych schorzeniach i stanie zdrowia ubezpieczonej G. S., zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 21 września 2018 r.

Skarżąca uzasadniała, że organ w zakreślonym 14 dniowym terminie, o którym mowa w art. 38 ust. 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej nie udzielił informacji, których dotyczył przedmiotowy wniosek, pomimo, że do wniosku zostały dołączone wszystkie wymagane art. 38 ww. ustawy dokumenty. W tych okolicznościach skarżąca, w oparciu o art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 256 – dalej też jako k.p.a.) skierowała pismem z dnia 29 października 2018 r. ponaglenie do organu, a następnie - wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi organu - skargę na jego bezczynność. Skarżąca dodała, że po raz pierwszy z wnioskiem o udzielenie przedmiotowych informacji skarżąca wystąpiła do organu w marcu 2018 r., jednak wniosek ten nie został zrealizowany, a postępowanie zakończyło się wyłącznie telefoniczną odmową wydania informacji. Skarżąca zarzuciła, że organ dopuścił się kwalifikowanej bezczynności (rażąco naruszającej prawo) i wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji o stanie zdrowia ubezpieczonej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") a także o zasądzenie na jej zwrotu rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej z uwagi na fakt, że skarżąca do wniosku o udzielenie informacji nie dołączyła wymaganej zgody pacjentki na wystąpienie z takim wnioskiem, ewentualnie o odrzucenie skargi, gdyż w ocenie organu, w sprawie powinien występować zakład ubezpieczeń - C. L. d. z siedzibą w [...] jako podmiot składający wniosek z dnia [...] września 2018 r.Organ wyjaśnił, że wniosek skarżącej z dnia [...] września 2018 r. zawiera takie same informacje jak wniosek z dnia [...] marca 2018 r., a w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem organu skarżąca otrzymała wyraźną odmowę udzielenia informacji wraz z uzasadnieniem przyczyny odmowy. Skarżąca jednak [...] października 2018 r. wystosowała ponaglenie do organu. W tych okolicznościach organ zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiocie udzielenia skarżącej żądnych informacji. Ministerstwo Zdrowia uznając się za niewłaściwe zwróciło się z zapytaniem w tym przedmiocie do Departamentu Nadzoru Ubezpieczeniowego i Monitorowania Ryzyka Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła natomiast, że co prawda zagraniczny zakład ubezpieczeń ma prawo uzyskać informacje o stanie zdrowia pacjentki jednakże w tym wypadku wnioskodawca (zakład ubezpieczeń) nie był do tego uprawniony ponieważ nie zostały spełnione wszystkie wymogi formalne. Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła, że na podstawie art. 38 ust. 6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej do uzyskania informacji o stanie zdrowia ubezpieczonego konieczna jest pisemna zgoda tej osoby. Natomiast skarżąca w żadnym z wniosków, czy wezwań takiej zgody nie załączyła. Dalej organ wyjaśnił, że w dniu otrzymania skargi, tj. [...] grudnia 2018 r. organ niezwłocznie przekazał skarżącej ponowną odpowiedź negatywną dotyczącą załatwienia wniosku wraz z uzasadnieniem.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt III SAB/Lu 2/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Spółki. Sąd wskazał, że z art. 38 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej wynika, że wnioskodawcą jest zakład ubezpieczeń, a nie agent ubezpieczeniowy, czy też broker ubezpieczeniowy. Natomiast skarżąca jest agentem wpisanym do Rejestru Agentów Ubezpieczeniowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. W postępowaniu przed organem skarżąca działała jako agent występujący w imieniu i na rzecz C. L. d. z siedzibą w [...] (podmiotu będącego zakładem ubezpieczeń). WSA zwrócił uwagę, że nie budzi większych wątpliwości, że w świetle zapatrywania wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OSA 1/03, w niniejszym postępowaniu NZOZ [...] powinien być traktowany jako zakład administracyjny i organ wykonujący funkcje z zakresu administracji publicznej. Wątpliwości i to uzasadnione powstają natomiast na tle dopuszczalności wniesienia skargi przez Spółkę, biorącą aktywny udział w postępowaniu administracyjnym przed organem. W ocenie WSA ani z przepisu art. 38 ust. 1 - 8 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, ani z pozostałych przepisów tej ustawy nie wynika, aby skarżąca, niebędąca zakładem ubezpieczeń (ubezpieczycielem) była legitymowana do wniesienia skargi na bezczynność podmiotu leczniczego, który nie udzielił żądanych informacji na temat stanu zdrowia ubezpieczonego i jego leczenia. Legitymacji skargowej nie sposób też wywieść z uregulowań rozporządzenia wykonawczego. Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka była podmiotem nieuprawnionym (nieposiadającym legitymacji do skutecznego wniesienia skargi w przedmiocie bezczynności organu) i w tej sytuacji Sąd nie badał merytorycznej zasadności zarzutów i wniosków skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej, w wyroku z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1260/19 uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

NSA przypomniał, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. NSA stanął na stanowisku, że skoro w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem opartym na przepisie art. 38 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i w sprawie nastąpiła wymiana pism pomiędzy skarżącą a organem, to niewątpliwie zostało uruchomione postępowanie, które powinno zakończyć się jednym z możliwym rozstrzygnięć, a więc albo udzieleniem informacji, o które spółka wystąpiła bądź odmową udzielenia takich informacji. Czynności takie organ powinien podjąć w czasie określonym w przepisach prawa. NSA zauważy również, że w orzecznictwie NSA podkreśla się, że wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. W tym stanie rzeczy, skoro sąd I instancji nie badał kwestii zasadności skargi na bezczynność organu, to ponownie rozpoznając sprawę rolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie będzie ocena czy organ podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy z wniosku o udzielenie informacji o stanie zdrowia osoby ubezpieczonej, a więc czy podjął w terminie określonym przez prawo czynności skutkujące załatwieniem tej sprawy poprzez wydanie stosownego aktu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Na wstępie jednak należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie działanie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania w literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2010, s. 70). Tak więc przedmiotem sądowej kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność nie jest zatem określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2645/17).

NSA podniósł również, że skoro w okolicznościach niniejszej sprawy zostało uruchomione postępowanie, to powinno ono zakończyć się jednym z możliwym rozstrzygnięć, a więc albo udzieleniem informacji, o które Spółka wystąpiła bądź odmową udzielenia takich informacji. Czynności takie organ powinien podjąć w czasie określonym w przepisach prawa. Tym samym przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność jest ocena czy organ załatwił sprawę w określonym przez prawo terminie.

Zaakcentować przy tym należy, że celem rozszerzenia kognicji sądów administracyjnych o badanie bezczynności czy przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej w sprawach indywidualnych było zdyscyplinowanie organów administracji w celu nadawania sprawnego biegu sprawom, a więc zrealizowania interesu publicznego (sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej), przy jednoczesnym polepszeniu sytuacji prawnej obywatela - przyznanie dodatkowego instrumentu prawnego służącego osiągnięciu jego interesu prawnego. Ponadto bezspornym jest, w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OSA 1/03, na który to wyrok wskazał już WSA w Lublinie pierwotnie rozpoznając sprawę, że zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w określonym zakresie wykonuje funkcje z zakresu administracji publicznej. Tym samym stosunek prawny pomiędzy takim zakładem a zakładem ubezpieczeń, w zakresie udostępniania informacji czy dokumentacji medycznej jest stosunkiem administracyjnoprawnym, udostępnienie zaś tej informacji (dokumentacji) następuje w drodze działania (czynności) zakładu, które może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego należy przyjąć, że kontrola z mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest dopuszczalna, a wręcz konieczna skoro skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę wnioskodawcy poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie – udzielenia żądanej informacji.

Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.

Według art. 38 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zakład ubezpieczeń może uzyskać odpłatnie od podmiotów wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, które udzielały świadczeń zdrowotnych ubezpieczonemu lub osobie, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, informacje o okolicznościach związanych z oceną ryzyka ubezpieczeniowego i weryfikacją podanych przez tę osobę danych o jej stanie zdrowia, ustaleniem prawa tej osoby do świadczenia z zawartej umowy ubezpieczenia i wysokością tego świadczenia. Z żądaniem przekazania informacji występuje lekarz upoważniony przez zakład ubezpieczeń (ust.5). Natomiast podmiot wykonujący działalność leczniczą przekazuje posiadane informacje o stanie zdrowia ubezpieczonego lub osoby, na rachunek której ma zostać zawarta umowa ubezpieczenia, zakładowi ubezpieczeń, który o te informacje występuje, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia otrzymania wystąpienia o przekazanie informacji (ust.7). Art. 38 ust. 7 ww. ustawy jest zatem przepisem szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwienia sprawy w postępowania administracyjnym (art. 35, art. 36 k.p.a.)

W sprawie której przedmiotem jest bezczynność organu sąd administracyjny bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania i stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. czyni to na podstawie akt sprawy.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika natomiast, że skarżąca pismem z dnia [...] września 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji medycznej dotyczącej osoby ubezpieczonej. W świetle brzmienia art. 38 ust. 7 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, i mając na uwadze stanowisko NSA przedstawione w wyroku w sprawie sygn. akt II GSK 1260/19, organ zobowiązany był w terminie nie dłuższym niż 14 dni od otrzymania wystąpienia albo przekazać posiadane informacje albo odmówić ich udzielenia z uzasadnieniem przyczyny odmowy. Wbrew argumentacji organu, organ nie mógł tego uczynić telefonicznie skoro, jak wskazano wyżej, dokonanie takiej czynności, jak również jej brak podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W aktach brak zresztą dowodów, chociażby w postaci notatki urzędowej na taką formę załatwienia sprawy z wniosku z dnia [...] września 2018 r., ani innych na okoliczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego uzasadniającego przekroczenie tego ustawowego terminu. Z akt sprawy wynika, że dopiero po wniesieniu przez Spółkę ponaglenia z dnia [...] czerwca 2018 r. (k.15 akt administracyjnych) organ podjął postępowanie wyjaśniające kierując pismo do Ministerstwa Zdrowia z dnia [...] listopada 2018 r. o zajęcie stanowiska, co do prawa udzielania przez organ takiej informacji zakładowi ubezpieczeń, który nie jest zarejestrowany w Polsce i nie posiada polskiego NIP-u (k.17 akt administracyjnych).

W następstwie przedmiotowego zapytania uzyskano od Ministerstwa Zdrowia odpowiedź (pismo z [...] grudnia 2018 r. – k. 22 akt administracyjnych), że zapytanie przekazano do Departamentu Nadzoru Ubezpieczeniowego i Monitorowania Ryzyka Komisji. Komisja Nadzoru Finansowego pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (k.24-25 akt administracyjnych) udzieliła odpowiedzi, o czym organ została poinformowany przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (k.23 akt administracyjnych).

W oparciu o powyższe i z uwagi na wniesioną przez Spółkę skargę na bezczynność organ pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. udzielił skarżącej odpowiedzi odmownej.

Jak zatem wynika z chronologii zdarzeń utrwalonej w aktach postępowanie zainicjowane wnioskiem Spółki z dnia [...] września 2018 r. w istocie zakończyło się po trzech miesiącach, wydaniem już po wniesieniu przez Spółkę skargi na bezczynność, odpowiedzi na wniosek. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, a skarżąca tej okoliczności na żadnym etapie postępowania sądowego nie kwestionowała, organ w dniu otrzymania skargi, tj. [...] grudnia 2018 r. przekazał skarżącej odpowiedź odmowną dotyczącą załatwienia jej wniosku z dnia [...] września 2018 r. wniosku wraz z uzasadnieniem.

Zatem w świetle powyższych okoliczności organ na dzień wniesienia skargi był w bezczynności albowiem w prawnie określonym terminie nie podjął żadnej czynności. Przy czym zauważyć też należy, że z art. 149 § pkt 1-3 p.p.s.a. wynika, że sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości. Ponadto, dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie zostały podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Bez znaczenia też jest, jak zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 28 stycznia 2020 r., mylne przekonanie organu, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania lub podjęcia danej czynności. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a zdanie drugie, czy też nie (por. np. orzeczenie w sprawie sygn. akt III SAB/Wa 40/19, LEX nr 2783454). W świetle powyższego bez znaczenia pozostaje argumentacja organu, że wniosek z dnia [...] września 2018 r. zawierał dokładnie takie same informacje jak wniosek z [...] marca 2018 r. i, że w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem organu skarżąca otrzymała wyraźną odmowę udzielenia informacji wraz z podaniem przyczyn tejże odmowy. Przedmiotem kontroli Sądu pod względem legalności pozostaje bowiem postępowanie organu zainicjowane wnioskiem z dnia [...] września 2018 r., a nie z dnia [...] marca 2018 r. Także argumentacja organu, że organ, który od początku postępował słusznie (autorytatywna opinia KNF) i odmawiał udostępnienia danych miał prawo sądzić, iż sprawa została rozwiązana i że skarżący zaprzestanie dalszego występowania z wnioskiem o udostępnienie, pozostaje bez wpływu na ocenę działania organu a raczej jego brak w podjęciu stosownej czynności z zakresu administracji publicznej w ustawowo zakreślonym terminie.

Z tych też przyczyn zarzuty skargi co do bezczynności organu uznać należało za uzasadnione i w świetle brzmienia art. 149 § 1 p.p.s.a. orzec jak w pkt I. wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). W orzecznictwie przyjmuje się, a skład orzekający w niniejszej sprawie to stanowisko podziela, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Stan bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy. Musi być to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 675/12, LEX nr 12188894, II SAB/Gd 90/19, LEX nr 2754229, IV SAB/Po 171/19, LEX nr 2719628). W okolicznościach niniejszej sprawy organ, choć z przekroczeniem terminu podejmował jednak czynności zmierzające do załatwienia sprawy.

Mając na uwadze, że stan faktyczny po wniesieniu skargi uległ zmianie, gdyż skarżącej udzielono odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (okoliczność niekwestionowana), to nie zachodziła podstawa do nałożenia na organ obowiązku załatwienia sprawy w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., dlatego też postępowanie w tej części podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt III wyroku. Przy czym jeszcze raz przypomnieć należy, że przedmiotem sądowej kontroli skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Za niezasadne Sąd uznał również żądanie skargi, co do nałożenia na organ grzywny. Oceniając całokształt działań organu oraz mając na względzie to jaką funkcję mają spełnić instytucje przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do zastosowania ww. przepisu. Tego rodzaju dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków zakreślonych przepisami prawa. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę w tym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt IV wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się: wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł), określone na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 poz. 265) i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.