Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 187/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: §13v ust.1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 352 poz 9 art.3 ust.7
law: Rozporządzenie Komisji UE nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej  do pomocy de minimis w sektorze rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Ł.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Ł.K. (dalej również jako "Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływany dalej również jako: "organ II instancji", "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy.

Z akt wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 17 października 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR Ł.K. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły, co najmniej 30% danej uprawy - zwany dalej wnioskiem o pomoc de minimis - susza.

Dodatkowo do ww. wniosku Strona przedłożyła:

- decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] o przyznaniu pomocy z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany,

- protokoły (4 szt.) z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego: nr [...] (gmina [...]), nr [...] (gmina [...]), nr [...] (gmina [...]), nr [...] (gmina [...]).

- polisy ubezpieczeniowe zawarte z [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r.(ubezpieczenie rzepaku na ziarno), nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. (ubezpieczenie żyta i jęczmienia) oraz nr [...] (ubezpieczenie owsa).

Ł.K. we wniosku o pomoc zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie pomocy do powierzchni 204,01 ha.

Następnie w dniu 16 grudnia 2019 r. Strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR zmianę do wskazanego wyżej wniosku, z której wynika, iż Ł.K. ubiega się o przyznanie pomocy do powierzchni łącznej 24,20 ha ha.

Mając na uwadze okoliczność wejścia w życie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1258) - zwanego dalej: "rozporządzeniem zmieniającym" w dniu 18 sierpnia 2020 r. Strona złożyła wniosek o przyznanie pomocy, dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 – zwany dalej "wniosek susza COVID".

Strona w przedmiotowym wniosku oświadczyła m.in., iż:

- zrzeka się prawa do pomocy o której mowa w § 13v ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) - zwanego dalej "Rozporządzeniem RM",

- jej gospodarstwo jest zagrożone utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 oraz nie wypłaceniem pomocy o której mowa w § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM,

- wszystkie dane wskazane we wniosku o pomoc de minimis - susza są aktualne i mają zastosowanie dla wniosku susza COVID.

Mając na uwadze opisany wyżej stan faktyczny sprawy, przy uwzględnieniu wskazywanych regulacji prawnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] września 2020 r. wydał Ł.K. decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek Strony w dniu [...] października 2019 r.

W dniu 22 września 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie Ł.K. o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM. Przedmiotowe oświadczenie woli zostało złożone - wg opinii Strony - pod wpływem błędu co do czynności prawnej i wywołane zostało przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR, którzy zaproponowali mu złożenie tego wniosku. Strona w oświadczeniu wskazała, iż na skutek złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do pomocy oraz w związku z wystąpieniem o udzielenie pomocy finansowej w dniu [...] sierpnia 2020 r. została faktycznie pozbawiona prawa do otrzymania pomocy na podstawie wniosku z dnia [...] października 2019 r., a wniosek z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie miał żadnych szans powodzenia.

Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2020 r. o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Rozpatrując ponownie wniosek organ I instancji uwzględnił przepisy § 13v Rozporządzenia RM i dokonując stosownych wyliczeń ustalił, że Strona ubiega się o pomoc w wysokości 72.905,00 zł, co stanowi równowartość 16.601,39 euro. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż w latach 2019 - 2020 na rzecz Strony udzielono pomocy de minimis decyzjami z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynoszących odpowiednio 12.532,58 zł (2.917 euro) i 9.524,41 zł (2.098,40 euro), co stanowi łącznie równowartość 5.015,40 euro.

Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji ustalił, iż łączna kwota udzielonej Ł.K. pomocy de minimis wraz z wnioskowaną kwotą tego rodzaju pomocy wynosi 21.616,79 euro. W związku z faktem, że ww. kwota skumulowanej pomocy de minimis udzielonej i wnioskowanej przez Stronę w okresie trzech lat podatkowych przekracza limit o którym mowa w art 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż pomoc, o którą G.K. ubiega się we wniosku z dnia [...] października 2019 r. nie może zostać stronie udzielona.

Niezależnie od powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż w dniu 20 sierpnia 2020 r. ogłoszono Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 sierpnia 2020 r. w sprawie wysokości wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (M.P. 2020 poz. 741), w którym wskazano, że wysokość:

1) trzyletniego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis wynosi:

a) w rolnictwie 295 932 125,00 euro,

2) wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis na dzień 7 sierpnia 2020 r. wynosi:

a) w rolnictwie 295 932 125,00 euro.

Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że brak jest jakichkolwiek środków na przyznanie pomocy de minimis dla wszystkich beneficjentów ubiegających się o tę pomoc.

Biorąc pod uwagę powyższe w dniu [...] grudnia 2020 r. organ I instancji wydał decyzję, którą odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawa rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż pomoc nie może być Stronie przyznana ze względu na przekroczenie przez Wnioskodawcę limitu 20.000,00 euro, wskazanego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, jak również ze względu na wykorzystanie krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie, co potwierdza Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 sierpnia 2020 r. w sprawie wysokości wykorzystanego, krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie w 2020 r.

Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, organ II instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki formalne dotyczące złożenia wniosku o pomoc de minimis – susza. Ponadto Strona złożyła oświadczenie o udzieleniu pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, jak również przedłożyła kopie decyzji potwierdzających udzielenie tej pomocy. Z przedłożonych przez Stronę decyzji oraz na podstawie danych posiadanych z urzędu przez ARiMR wynika, iż Ł.K. uzyskał w roku 2019 i 2020 pomoc de minimis w łącznej kwocie wynoszącej 5.015,40 euro.

Reasumując powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, iż wnioskowana przez Ł.K. we wniosku złożonym w dniu 17 października 2019 r. nie mogła zostać przyznana z uwagi na wyczerpanie krajowego limitu pomocy de minimis. Treść obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 sierpnia 2020 r. (M.P. poz. 741) oraz kolejnego obwieszenia z dnia 17 listopada 2020 r. (M.P. poz. 1062), stanowią wyraźnie o definitywnym wyczerpaniu przez Polskę krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie. Natomiast treść przepisu art. 3 ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 wyraźnie zabrania udzielania nowej pomocy de minimis w m.in. w przypadku wyczerpania krajowego limitu de minimis. Z uwagi na brak możliwości obsłużenia wniosków złożonych w roku 2019 o pomoc de minimis - susza Komisja Europejska decyzją nr SA.58105 (2020/N) z dnia 31 lipca 2020 r. wyraziła zgodę na notyfikację przepisów umożliwiających udzielenie pomocy rolnikom, którym nie wypłacono środków finansowych z tytułu złożonych wniosków o pomoc de minimis - susza. Wobec powyższego Strona, której nie wypłacono pomocy na podstawie przepisów §13v Rozporządzenia RM miała możliwość ubiegania się o pomoc publiczną w adekwatnej wysokości na podstawie §13z Rozporządzenia RM. Skarżący skorzystał z tej możliwości składając wniosek susza - COVID dnia 18 sierpnia 2020 r. Jednakże po rozpatrzeniu tego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy. Analizując treść decyzji organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, iż Ł.K. aplikując o pomoc przyznawaną na podstawie § 13z, poprzez złożenie wniosku o susza COVID, otrzymałby pomoc w wysokości wynikającej z przepisów § 13v, w przypadku nieprzekroczenia ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, tj. limitu 20.000,00 euro obowiązującego dla pojedynczego producenta rolnego. Organ II instancji stwierdził tym samym, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającej przyznania stronie pomocy z tytułu złożonego wniosku o pomoc de minimis - susza. W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujących uregulowań prawnych zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie miał podstaw do przyznania Ł.K. pomocy de minimis.

Strona od powyższej decyzji złożyła skargę, zarzucając:

1. nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnego stanowiska w związku z zarzutem skarżącego podniesionym w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. iż Organ, który wydał decyzję w I instancji, po tym jak pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. ponownie zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie (w związku z jego wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. o udzielenie mu pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 roku suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objętej co najmniej 30% danej uprawy), podając zarazem nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2020 r., nie tylko nie dotrzymał tego terminu, ale ponadto nigdy potem nie zawiadomił mojego mandanta o przyczynach dalszej zwłoki w załatwieniu sprawy, o nowym terminie załatwienia sprawy, ani też nie pouczył skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia, w konsekwencji czego rażąco naruszył art. 36 k.p.a.;

2. niewyjaśnienie szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego Kierownik ARiMR nie załatwił sprawy w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2019 r. jeszcze przed dniem 13 listopada 2019 r. ( w którym zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2019 r. w sprawie wysokości wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie wykorzystano całkowicie krajowy limit skumulowanej pomocy de minimis, o którym mowa w art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym), skoro skarżący załączył do wniosku wszystkie wymagane dokumenty, załatwienie sprawy nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a korekta wniosku skarżącego w zakresie powierzchni upraw rolnych oraz wieloletnich użytków zielonych, na których wystąpiły szkody w 2019 roku powinna nastąpić niezwłocznie po wcześniejszym udzieleniu informacji zgodnie z wymogiem art. 9 k.p.a. przez Kierownika ARiMR lub pracownika tej Agencji - tak, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa;

3. niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, mając na uwadze jego obowiązki wynikające z art. 9 k.p.a. udzielenia stronie informacji, wyjaśnień i wskazówek - tak, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, w związku z rozpatrywaniem wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r., wiedząc jednocześnie o tym, że:

a) w dniu 13 listopada 2019 r. wykorzystany został krajowy limit skumulowanej pomocy de minimis, co uniemożliwiało udzielenie skarżącemu pomocy de minimis w oparciu o rozporządzenie (UE) nr 1408/2013 po tej dacie,

b) w dacie wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o udzielenie mu pomocy finansowej, tj. w dniu 17 października 2019 r., obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z dnia 18.09.2019 r., poz. 1779), które zgodnie z §13v ust. 1 wskazywały na udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu nie tylko w 2019 roku, ale także w 2020 roku,

c) całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie UE jednemu przedsiębiorcy nie może przekroczyć 20.000,00 EUR w okresie trzech lat podatkowych,

d) skarżącemu udzielono pomocy de minimis w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w kwocie 12.532,58 zł, co stanowiło równowartość 2.917,00 EUR,

e) skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materii siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w wysokości 9.524,41 zł, co stanowi równowartość 2.098,40 EUR,

f) skorygowany przez skarżącego (po telefonie otrzymanym od pracownika ARiMR) w dniu 16 grudnia 2019 r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej (będący przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie) dotyczył kwoty 72.905,00 zł, co stanowiło równowartość 16.601,39 EUR,

g) skumulowana pomoc finansowa, o której mowa pod lit. d), e) i f) stanowiłaby sumę 21.616,79 EUR,

- nie poinformował skarżącego o celowości cofnięcia przez niego wniosku, o którym mowa pod lit. e), albowiem udzielenie mu pomocy zgodnie z tym wnioskiem pozbawiałoby skarżącego (i faktycznie pozbawiło go) prawa do pomocy finansowej objętej wnioskiem, o którym mowa pod lit. f), a zatem prawa do pomocy w znacznie wyższej wysokości niż pomoc finansowa objęta wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. - tak, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa;

4. niewyjaśnienie w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego środki pieniężne z odblokowanego limitu pomocy de minimis, o którym mowa w art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym Obwieszczeniami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2020 r. i z dnia 26 czerwca 2020 r. w sprawie wysokości krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (odpowiednio MP z 2020 poz. 338 i MP z 2020 r. poz. 586) nie można było przeznaczyć na udzielenie pomocy de minimis w związku z wnioskami rolników złożonymi jeszcze w 2019 r. o udzielenie takiej pomocy z powodu występującej suszy w tym roku (jak w przypadku wniosku skarżącego z dnia [...].10.2019 r.), jak też nie poparcie swojego twierdzenia, iż środki te miały zabezpieczać "finansowanie innych schematów pomocowych" (por. str. 20 zaskarżonej decyzji) żadnymi dokumentami, jak również bez powołania się na przepisy, z których miałaby wynikać kolejność przyznawania pomocy finansowej z odblokowanego limitu, o którym mowa wyżej;

5. dokonanie oczywiście błędnej oceny świadomości prawnej skarżącego twierdząc, że mój mandant miał wiedzę prawną w zakresie udzielania pomocy finansowej de minimis, "(...) skoro prowadzi działalność w zakresie produkcji żywności od dłuższego czasu", a ponadto "Strona musiała mieć świadomość formułowanych wobec niej oczekiwań w aspekcie wymogów przewidzianych przepisami prawa żywnościowego";

6. pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny okoliczności faktycznych, tj. braku zweryfikowania przez Organ I instancji poprawności wniosku skarżącego z dnia [...] października 2019 r. o udzielenie mu pomocy finansowej de minimis z powodu suszy w jego gospodarstwie w 2019 r. aż do połowy grudnia 2019 r., tak, aby udzielenie takiej pomocy było możliwe jeszcze w 2019 r.; powyższe braki uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stanowią zatem przesłanki do uznania naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów o postępowaniu administracyjnym, a takie naruszenie powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;

7. nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnego stanowiska Organu, w związku z zarzutem skarżącego, iż złożenie przez niego wniosku o udzielenie mu pomocy finansowej de minimis w dniu 18 sierpnia 2020 r. (po wyraźnej sugestii Organu I instancji) - w miejsce wniosku z dnia [...] października 2019 r., nie miało żadnych szans powodzenia, albowiem suma pomocy, o którą wnioskował mój mandant, przy uwzględnieniu pomocy finansowej de minimis jaką otrzymał już w 2019 r. i w 2020 r., przekraczał dopuszczalny próg pomocy w wysokości 20.000 EUR w ciągu ostatnich 3 lat podatkowych, o czym wiedział Organ I instancji z urzędu;

8. pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Organ I instancji po raz pierwszy zawiadomił skarżącego o przekroczeniu przez niego limitu 20.000,00 EUR, stanowiącej całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorcy w okresie trzech lat podatkowych - dopiero w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2020 r., pomimo iż miał on (Organ) wiedzę o przekroczeniu tego limitu już po złożeniu przez skarżącego wniosku o udzielenie mu pomocy w dniu 17 października 2019 r., a także brak oceny przez Organ II instancji tego uchybienia, jako okoliczności faktycznej mogącej mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

II. wydanie jej z naruszeniem art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez Organ II instancji, który za nietrafny uznał zarzut skarżącego o bezskuteczności złożonego przez niego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do pomocy (zawartego w pkt IV.2 jego wniosku na formularzu sporządzonym przez ARiMR do Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2020 r., czemu skarżący dał wyraz w jego oświadczeniu z dnia [...] września 2020 r. o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zrzeczeniu się prawa do pomocy) - skoro ten sam organ decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2020 r. o umorzeniu postępowania, a zatem za zasadne uznał zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu z dnia [...] września 2020 r., w tym za skuteczne oświadczenie skarżącego o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do pomocy objętego wnioskiem z dnia [...] października 2019 r.;

III. naruszenie art. 9 k.p.a. przez błędną wykładnię tego przepisu przez Organ II instancji, który obowiązek organu administracji publicznej w zakresie wyczerpującego udzielenia stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego - tak, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, przyjmując, że:

1. organ administracji publicznej nie może działać za stronę,

2. organ administracji publicznej nie jest zobowiązany dzi

ać w taki sposób, aby w optymalnym stopniu uwzględnione zostały interesy ekonomiczne rolnika ubiegającego się o przyznanie pomocy de minimis;

IV. naruszenie §13v rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1779) poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej, w oparciu o który skarżący mógłby otrzymać pomoc finansową de minimis - susza na podstawie złożonego przez niego wniosku z dnia [...] października 2019 r.

Naruszenie przez Organ przepisów postępowania, o których mowa w punktach I, II i III, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w pkt IV miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.".

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu decyzja organu II instancji mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

W ocenie Sądu wnioskowana przez Skarżącego pomoc finansowa producentowi rolnemu nie mogła być przyznana z uwagi na przekroczenie górnego limitu krajowego pomocy de minimis w rolnictwie. Natomiast wbrew twierdzeniom organu II instancji, gdyby ten limit nie został wykorzystany, to Stronie przysługiwałaby kwota pomocy de minimis do wysokości 20.000,00 euro w okresie trzech lat podatkowych.

Kwestia odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z uwagi na przekroczenie limitu pomocy de minimis była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Analizę przepisów prawa w tym przedmiocie przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 oraz z 2 września 2020 r. o sygn. akt II FSK 1423/18, a także m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyrokach z 8 października 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 468/20, z 7 października 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 467/20 i z 21 października 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 573/20 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 czerwca 2021 r. o sygn. akt III SA/Po 172/21 (orzeczenia są dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy wyrażone w powołanych wyżej orzeczeniach.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U. UE L z dnia 24 grudnia 2013 r.), w brzmieniu obowiązującym od 14 marca 2019 r., zmienionym przez art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2019/316 z dnia 21 lutego 2019 r. (Dz.U.UE.L.2019.511.1) całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie mogła przekroczyć 20.000,00 euro w okresie trzech lat podatkowych. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013 łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku I. Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym uzyskuje się prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 1408/2013).

Zgodnie z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013, jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis zostałyby przekroczone pułapy de minimis, górny limit krajowy lub górny limit sektorowy, o których mowa w ust. 2, 3 i 3a, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia. Na podstawie art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 1408/2013, państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego odnośne pułapy, górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o którym mowa w art. 3 ust. 2, 3 i 3a oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.

Wskazać należy, że pomoc de minimis, będąca wsparciem finansowym, ze swej definicji nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji na rynku unijnym i nie podlega procedurze notyfikacji. Pomoc ta przyznana jednemu beneficjentowi w okresie 3 lat kalendarzowych nie może przekroczyć ustalonego limitu.

Stosownie do art. 3 ust. 5 rozporządzenia nr 1408/2013, pułapy de minimis oraz górny limit krajowy i górny limit sektorowy, o którym mowa w ust. 2, 3 i 3a, stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości lub częściowo finansowana z zasobów Unii. Okres trzech lat podatkowych ustala się przez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez przedsiębiorstwo w danym państwie członkowskim. Ponadto okres ten, stosownie do pkt 8 preambuły tego rozporządzenia, należy oceniać w sposób ciągły, co znaczy, że dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu, w sytuacji gdyby górny limit krajowy nie został przekroczony dopuszczalne byłoby przyznanie Skarżącemu pomocy finansowej, która mieściłaby się w limicie 20.00,00 euro, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określona w nim kwotę. Przemawia to za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania.

W ocenie Sądu nie można zasadnie twierdzić, że rozporządzenie nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy, lecz wymaga ono jedynie, aby pomoc nie przekraczała wartości 20.000 euro. Inne rozumienie tych przepisów wprowadziłoby niesprawiedliwe traktowanie producentów rolnych, znajdujących się w podobnej sytuacji. Intencją zaś ustawodawcy unijnego było to, aby każdy z podmiotów miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do jednego, określonego pułapu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Po 172/21).

Uwzględniając powyższe stanowisko w niniejszej sprawie, wskazać należy, że, w sytuacji w której nie zostałby przekroczony górny limit krajowy Skarżącemu przysługiwałaby pomoc w wysokości 14.984,60 euro (20.000 – 5.015,40) - pomimo iż wniosek Strony dotyczył kwoty 16.601,39 euro. Jednak z uwagi na przekroczenie górnego limitu krajowego, po dacie jej przekroczenia pomoc nie mogła zostać już przyznana żadnemu producentowi. Z uwagi na powyższe częściowo błędne uzasadnienie decyzji nie miało wpływu na jej rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego na rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnego stanowiska w związku z zarzutem, iż organ nie tylko nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy do 31 marca 2020 r., ale ponadto nigdy potem nie zawiadomił Strony o przyczynach dalszej zwłoki w załatwieniu sprawy, o nowym terminie załatwienia sprawy, ani też nie pouczył Skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia, w konsekwencji czego rażąco naruszył art. 36 k.p.a., Sąd wskazuje, iż po wniesieniu wniosku przez Skarżącego w dniu 17 października 2019 r., organ I instancji pismem z dnia [...] listopada 2019 r. o nr [...], doręczonym Stronie w dniu 13 listopada 2019 r., poinformował Stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie. Jako przyczynę wskazał wyczerpanie się krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie. Jednocześnie poinformował, ze załatwienie sprawy nastąpi w terminie do dnia 31 stycznia 2020 r. W piśmie zawarto pouczenie o art. 37 k.p.a. Dnia [...] grudnia 2019 r. Skarżący zmienił wniosek, a pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. organ I instancji po raz kolejny poinformował Stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, tym razem z uwagi na konieczność uprzedniego uchwalenia i wejścia w życie ustawy budżetowej na 2020 r. Jednocześnie wskazał, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie do dnia 31 marca 2020 r. Ponownie pouczono Stronę o przysługującym prawie do wniesienia ponaglenia, stosownie do art. 37 k.p.a.

Z uwagi na złożenie wniosku o udzielenie pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia zmieniającego w dniu 18 sierpnia 2020 r., w którym to Strona się zrzekła prawa pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia RM, organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2020 r. umorzył postępowanie wszczęte na podstawie wniosku Strony z [...] października 2019 r. Mimo pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia wskazanego w pismach organu z dnia [...] listopada 2019 r. oraz [...] stycznia 2020 r. Strona na żadnym etapie postępowania nie wystąpiła z takim wnioskiem, zatem w ocenie Sądu organ I instancji nie naruszył art. 36 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego Kierownik ARiMR nie załatwił sprawy jeszcze przed dniem 13 listopada 2019 r., należy wskazać, iż organ odwoławczy w decyzji podkreślił, że pierwotny wniosek Strony z dnia [...] października 2019 r. był niespójny, w związku z czym Strona dokonała jego modyfikacji składając w dniu 16 grudnia 2019 r. stosowną zmianę do wniosku, tj. po wyczerpaniu krajowego limitu pomocy de minimis. Zatem również niezasadny jest zarzut skargi odnoszący się do pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny okoliczności faktycznych, tj. braku zweryfikowania przez organ I instancji poprawności wniosku.

Należy wskazać, iż w dniu 18 listopada 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej - Monitor Polski, pod pozycją 1104 ogłoszono Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2019 r., w którym na podstawie art. 31a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362 oraz z 2019 r. poz. 730 i 1063) w pkt 2 lit. a ogłoszono, że wysokość wykorzystanego krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis na dzień 13 listopada 2019 r. wynosi w rolnictwie 295.932.125,00 euro. Wobec powyższego z uwagi na osiągnięcie przez Polskę krajowego limitu pomocy de minimis w rolnictwie, pomoc z tytułu złożonych wniosków o pomoc de minimis - susza, od dnia 13 listopada 2019 r. nie była już udzielana. W związku z faktem, iż wnioski o pomoc de minimis - susza, z uwagi na wyczerpanie się środków z w/w filaru wsparcia, nie mogły zostać pozytywnie rozpatrzone, Polska zwróciła się do Komisji Europejskiej o możliwość zaspokojenia potrzeb finansowych wynikających z nieobsłużonych wniosków o pomoc de minimis - susza. Komisja Europejska decyzją nr SA.58105 (2020/N) z dnia 31 lipca 2020 r. wyraziła zgodę na notyfikację przepisów umożliwiających udzielenie pomocy rolnikom, którym nie wypłacono środków finansowych z tytułu złożonych wniosków o pomoc de minimis - susza.

Podkreślenia wymaga fakt, iż w dniu 13 sierpnia 2020 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie zmieniające umożliwiające ubieganie się o przyznanie pomocy przez producentów rolnych, którzy złożyli wniosek o udzielenie pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM i nie otrzymali tej pomocy w związku z wyczerpaniem krajowego limitu pomocy de minimis w 2020 r. Na podstawie uregulowań zawartych w rozporządzeniu zmieniającym (dodanie w Rozporządzeniu RM § 13z) ARiMR udziela pomocy producentowi rolnemu na jego wniosek (wniosek susza COVID) zawierający m.in. oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM. Wysokość pomocy przyznawanej na podstawie § 13z Rozporządzenia RM (zgodnie z treścią ustanowioną w ust. 4) ustala się zgodnie z regulacjami określonymi w § 13v. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z przepisami § 13v Rozporządzenia RM, w przypadku gdy producent rolny ubiegał się o pomoc de minimis, pomoc wyliczana jest na podstawie rozporządzenia nr 1408/2013, z uwzględnieniem wysokości niewykorzystanego przez Wnioskodawcę limitu pomocy de minimis. W sytuacji, gdy wyliczona pomoc przekracza dostępny limit, pomocy nie przyznaje się. Niniejsza pomoc może być kumulowana z innymi pomocami przyznanymi na podstawie "Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19" (Komunikat Komisji Europejskiej 2020/C 91 I/01 z dnia 19 marca 2020 r. z późn. zm.), z tytułu prowadzenia działalności w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych. Łączna kwota pomocy uzyskanej w ramach "Tymczasowych ram..." nie może przekroczyć 100.000,00 euro. Nieodzownym warunkiem przyznania pomocy z tytułu wniosku o pomoc de minimis - susza, jest zatem, oprócz spełnienia warunków wprost wskazanych w przepisach Rozporządzenia RM, uwzględnienie ograniczeń przewidzianych dla pomocy de minimis. Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu (w tym producentowi rolnemu) w okresie trzech lat podatkowych nie może przekroczyć 20.000,00 euro. Kolejnym ograniczeniem jest tzw. limit krajowy pomocy de minimis dla rolnictwa. W myśl art. 3 ust. 3 ww. rozporządzenia, łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku I, tj. kwoty 295.932.125,00 euro. Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 cyt. rozporządzenia). Z kolei w myśl art. 3 ust. 7 rozporządzenia, jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap ten lub górny limit krajowy zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami rozporządzenia.

Na tej podstawie należy wskazać, że zarzut skargi odnośnie naruszenia § 13v Rozporządzenia RM poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej, w oparciu o który Skarżący mógłby otrzymać pomoc finansową de minimis - susza na podstawie złożonego przez niego wniosku z dnia [...] października 2019 r. jest niezasadny. Od dnia 13 listopada 2019 r. z uwagi na wyczerpanie krajowego limitu pomocy de minimis ARiMR nie miał możliwości udzielenia pomocy na podstawie § 13v Rozporządzenia RM producentom rolnym u których wystąpiły szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W świetle powyższego od dnia 13 sierpnia 2020 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie zmieniające, którym to dodano § 13z, na podstawie którego Skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy.

Odnosząc się do zarzutu niewyjaśnienia w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego środki pieniężne z odblokowanego limitu pomocy de minimis, o którym mowa w art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 - zgodnie z Obwieszczeniami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2020 r. i z dnia 26 czerwca 2020 r. w sprawie wysokości krajowego limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie nie można było przeznaczyć na udzielenie pomocy de minimis w związku z wnioskami rolników złożonymi jeszcze w 2019 r. o udzielenie takiej pomocy z powodu występującej suszy w tym roku należy stwierdzić, że organ słusznie wskazał, że pomimo tymczasowego odblokowania krajowego limitu pomocy de minimis pomoc z tytułu wniosków o pomoc de minimis - susza, nie była udzielana producentom rolnym na podstawie przepisów §13v Rozporządzenia RM. Pozostałe do rozdysponowania środki z filaru pomocy de minimis musiały zostać zabezpieczone na finansowanie innych schematów pomocowych, tj. m.in. na płatności z tytułu wniosków o dopłaty do materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, w ramach których okres aplikowania był wcześniejszy niż termin składania wniosków o pomoc de susza. Natomiast w przypadku pomocy udzielanej na podstawie § 13v Rozporządzenia RM, w celu obsłużenia nierozpatrzonych wniosków o udzielenie tej pomocy za zgodą Komisji Europejskiej uruchomiona została możliwość ubiegania się o adekwatną pomoc publiczną na podstawie przepisu § 13z Rozporządzenia RM.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 9 k.p.a. należy wyjaśnić, że przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków oraz udzielenia niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Należy zaakcentować, że czuwanie nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa ogranicza się do udzielania jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a więc takich, które pozostają aktualne z uwagi na charakter i stan sprawy. Należy przy tym podkreślić, że udzielanie stronie wyjaśnień i wskazówek należy odróżnić od oczekiwania doradztwa prawnego w konkretnej sprawie, co nie należy do obowiązków organu (vide: wyrok NSA z dnia 27 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 489/98, niepubl.; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA 66/96, niepubl.).

Jak wskazał WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 629/20, przepis art. 9 k.p.a. statuujący zasadę informowania stron nie czyni organu administracji pełnomocnikiem strony, a obowiązek w nim zawarty nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Udzielana informacja powinna być bowiem obiektywna, co oznacza, że nie powinna zawierać sugestii co do wyboru takiego "scenariusza" dalszego postępowania, który dla strony jest najkorzystniejszy (por. H. Knysiak-Sudyka w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tezy do art. 9, SIP LEX oraz wyroki NSA z 27 czerwca 2017 r., II OSK 1867/16; 20 lipca 1999 r., I SA 2176/98; 1 sierpnia 2013 r., II OSK 758/12 i 17 czerwca 2011 r., II OSK 1102/10; CBOSA).

Informacja, że żądany tryb jest niewłaściwy lub nie przyniesie stronie oczekiwanego przez nią efektu, byłaby nie tylko konkretną poradą prawną w sprawie, ale, w gruncie rzeczy oceną merytoryczną treści wniosku. Zdaniem Sądu organy obu instancji nie uchybiły zasadom wynikającym z art. 9 k.p.a., albowiem trudno doszukiwać się konieczności informowania Skarżącego, jeszcze przed rozpatrzeniem żądania zawartego we wniosku, o ewentualnym jego wyniku i w związku z tym możliwą zmianą jego treści.

Należy podkreślić, że to nie na organie spoczywa obowiązek dopilnowania, aby wniosek Strony w optymalnym stopniu uwzględniał jego interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., jednakże nie mogą one iść tak daleko, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za Stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. W przeciwnym bowiem razie, gdyby wymagać od organu odpowiedzialności za treść merytoryczną wniosku producenta rolnego, organ musiałby niejednokrotnie stawać przed koniecznością przeprowadzenia odpowiednich dochodzeń sprawdzających treść wniosku. Mogłyby się wówczas wyłonić kłopotliwa kwestia, kto ma ponosić odpowiedzialność za ewentualne nieścisłości takiego wniosku, podczas gdy w świetle przepisów prawa wspólnotowego odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponosi producent rolny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1115/08).

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu bezzasadny jest zarzut nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji własnego stanowiska organu, w związku z zarzutem Skarżącego, iż złożenie przez niego wniosku o udzielenie mu pomocy finansowej de minimis w dniu 18 sierpnia 2020 r. - w miejsce wniosku z dnia [...] października 2019 r., nie miało żadnych szans powodzenia, albowiem suma pomocy, o którą wnioskował Skarżący, przy uwzględnieniu pomocy finansowej de minimis jaką otrzymał już w 2019 r. i w 2020 r., przekraczał dopuszczalny próg pomocy w wysokości 20.000,00 euro w ciągu ostatnich 3 lat podatkowych. W ocenie Sądu żaden przepis prawa nie nakłada na organ jakiegokolwiek obowiązku zajęcia stanowiska w sprawie wniosku będącego w toku realizacji.

Za nieuzasadniony należy wskazać zarzut Skarżącego odnośnie pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji po raz pierwszy zawiadomił Skarżącego o przekroczeniu przez niego limitu 20.000,00 euro dopiero w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Należy jeszcze raz podkreślić, iż istnieją dwa rodzaje ograniczeń warunkujących udzielenie pomocy producentowi rolnemu na podstawie § 13v Rozporządzenia RM, tj. przekroczenie górnego limitu krajowego oraz przyznanie przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu pomocy de minimis do wysokości 20.000,00 euro w okresie trzech lat podatkowych. Słusznie organ odwoławczy wskazał, iż weryfikacja przez organ I instancji wniosku pod kątem ograniczenia wskazanego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) 1408/2013 i tak nie miała znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż brak możliwości wypłacenia środków finansowych zarówno Skarżącemu, jak również wszystkim innymi rolnikom aplikującym o przedmiotową pomoc, zdeterminowany był przez wyczerpanie limitu krajowego o którym mowa w art. 3 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) 1408/2013.

W odniesieniu do zarzutu związanego z naruszeniem art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez organ II instancji, który za nietrafny uznał zarzut Skarżącego o bezskuteczności złożonego przez niego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do pomocy, uznać należy go za chybiony. Organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] września 2020 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na złożenie przez Stronę oświadczenia z dnia [...] września 2020 r., które stanowiło de facto potwierdzenie, iż Skarżący wnosi o rozpatrzenie wniosku z dnia [...] października 2019 r. na podstawie § 13v Rozporządzenia RM. Tym samym organ spełnił wolę Wnioskodawcy i umożliwił rozpatrzenie merytorycznie wniosku Strony wraz ze zmianą z dnia [...] grudnia 2019 r. Dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 k.p.a.

Powyższe rozważania bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.