Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 533/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, art. 60 ust.1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4, art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c  w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia 30 maja 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 lipca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 30 maja 2019 r. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 23 stycznia 2019 r. ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 23 stycznia 2019 r. (nr [...]) Wójt Gminy N. orzekł:

Ustalić opłatę za pobyt K. M. w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w L. (dalej: "DPS nr 1") na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w Domu w wysokości 3.285,93 zł miesięcznie;

Mieszkaniec będzie ponosił opłatę od II/2019 w wysokości 70% własnego dochodu (2.619,78 zł x 70%) tj. 1.833,85 zł miesięcznie;

Gmina [...] będzie ponosić w zastępstwie za zstępnych tj. n/w osoby od II/2019 kwotę 1.452,08 zł miesięcznie (3.285,93 zł - 1.833,85 zł);

M. J. od II/2019 zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] w wysokości 300 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...];

K. W. od II/2019 zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] w wysokości 576,04 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...],

A. K. od II/2019 zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] w wysokości 576,04 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...].

Kolejną decyzją z dnia 30 maja 2019 r. (nr ) Wójt Gminy - działając na podstawie art. 104, art. 107 § 4, art. 108, art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.", art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 i 2, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm. – dalej zwanej: "u.p.s."), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1406 ze zm.):

1. Zmienił decyzję z dnia 23 stycznia 2019 r. (nr [...]) ustalającą opłatę za pobyt K. M. w DPS nr 1 na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu od 1 marca 2019 r. w wysokości 3.651,18 zł miesięcznie;

2. Mieszkaniec będzie ponosił opłatę od 1 marca 2019 r. w wysokości 70% własnego dochodu (2.693,93 zł x 70%) tj. 1.885,75 zł miesięcznie;

3. Gmina [...] będzie ponosić w zastępstwie za zstępnych tj. n/w osoby od 1 marca 2019 r. kwotę 1.765,43 zł miesięcznie (3.651,18 zł - 1.885,75 zł);

4. M. J. od 1 marca 2019 r. zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy wysokości 300 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r.;

5. K. W. od 1 marca 2019 r. zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] w wysokości 576,04 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r.;

6. A. K. od 1 marca 2019 r. zobowiązana jest do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] w wysokości 576,04 zł miesięcznie na podstawie umowy z dnia 22 stycznia 2019 r.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 30 kwietnia 2019 r. wpłynął wywiad środowiskowy przeprowadzony z K. M. (dalej zwanym "stroną", "skarżącym") przebywającym w DPS nr 1, z którego wynika że jego dochód uległ zmianie i wynosi 2.693,93 zł miesięcznie. Zgodnie natomiast z zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. (opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu 28 lutego 2019 r.) miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS nr 1 od 1 marca 2019 r. wynosi 3.651,18 zł miesięcznie.

Zgodnie z art. 61 ust 2 pkt 1 i 2 u.p.s. miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej winien ponosić: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2.

Z uwagi na powyższe odpłatność strony będzie wynosić od 1 marca 2019 r. - 1.885,75 zł miesięcznie (2.693,93 zł x 70%). Różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania mieszkańca a opłatą wnoszoną przez mieszkańca będzie ponosić Gmina [...] w zastępstwie strony od 1 marca 2019 r. w wysokości 1.765,43 zł miesięcznie (3.651,18 zł - 1.885,75 zł). Zstępni zobligowani są kolejno do zwrotu środków finansowych dla Gminy [...] od 1 marca 2019 r. zgodnie z pierwotnymi deklaracjami i z zawartymi umowami.

Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc, że skoro dochód zmienił się w miesiącu marcu to decyzja powinna być zmieniona od następnego miesiąca tj. od 1 kwietnia 2019 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 lipca 2019 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 ustawy.

W niniejszej sprawie taka zmiana niewątpliwie nastąpiła. Z jednej strony zarządzeniem Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia na 2019 r. średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca w domach pomocy społecznej i placówce opiekuńczo wychowawczej Powiatu [...] w roku kalendarzowym 2019, koszt utrzymania mieszkańca DPS nr 1 od dnia 1 marca 2019 r. podwyższono do kwoty 3.651,18 zł. Z drugiej zaś strony dochód strony uległ zmianie i wynosi 2.693,93 zł miesięcznie.

Na tej podstawie organ I instancji prawidłowo uznał, że zaszły okoliczności uzasadniające aktualizację opłaty za pobyt strony w DPS nr 1.

Organ – powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie – zwrócił uwagę, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., którą zmieniono lub uchylono pierwotną decyzję w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, ma charakter konstytutywny. Deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza jednak o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek - ex tunc, czy ex nunc - ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną.

Mając powyższy pogląd na uwadze organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej I nie wydał decyzji z mocą wsteczną. Taka sytuacja miałaby m.in. miejsce, gdyby organ ustalając odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej za ściśle określony okres, wskutek zaistnienia późniejszego zdarzenia stanowiącego przesłankę zmiany decyzji, zmienił tą odpłatność nie tylko na przyszłość (od chwili wydania decyzji), ale także za czas (lub cześć tego okresu) określony w pierwotnej decyzji.

Decyzja organu I instancji określiła obowiązek ponoszenia części kosztów za pobyt strony w DPS Nr 1 w L., z uwagi na kolejną waloryzację świadczenia należnego stronie oraz zmianę wysokości średniego kosztu pobytu mieszkańca w placówce. Okoliczności stanowiące przesłankę zmiany decyzji zaistniały w dniu 1 marca 2019 r. Stwierdzić zatem można, że decyzja zmieniająca odpłatność za pobyt w DPS począwszy od dnia 1 marca 2019 r. nie odnosi się do okresu przed zaistnieniem okoliczności skutkujących zmianą decyzji pierwotnej.

Niezależnie od momentu orzekania przez organ w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania, organ ma obowiązek ustalić nową wysokość opłaty z mocą od miesiąca przypadającego po miesiącu publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Obowiązek zmiany decyzji w związku ze zmianą wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania powstaje zatem niezależnie od tego, czy jest to zmiana na korzyść, czy też na niekorzyść zobowiązanego.

Kolegium analizując sprawę uznało, że dokonano właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

K. M. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego dochód zmienił się przekraczając kwotę 10% ustawowego kryterium dochodowego poprzez waloryzację renty w miesiącu marcu 2019 r., dlatego też zmiana wysokości opłaty za pobyt w placówce powinna nastąpić, jednakże dopiero następnego miesiąca od zmiany sytuacji dochodowej tj. od kwietnia 2019 r.

Odrębną kwestią jest zmiana decyzji z powodu zmiany średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca, na mocy Zarządzenia Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. W tym zakresie odpłatność powinna być zmieniona od marca 2019 r. tj. miesiąca następującego po ogłoszeniu ww. zarządzenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 28 lutego 2019 r. i wynosić 3.651,18 zł. Przy obliczaniu jego odpłatności w wysokości 70% dochodu ze skutkiem od marca nie może być natomiast brany pod uwagę dochód z miesiąca marca, ale z miesiąca poprzedzającego.

Organ odwoławczy wydaje się nie zauważać różnicy między zasadami zmiany decyzji w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca ogłaszanego corocznie przez Starostę, uznając terminy tych zmian za tożsame.

Skarżący wskazał, że z informacji uzyskanych od innych współmieszkańców wie, że tylko mieszkańcy Gminy [...] mają wydane decyzje zmieniające od dnia 1 marca 2019 r., pozostałe osoby, którym dochód zmienił się w miesiącu marcu, otrzymali decyzje zmieniające ich odpłatność z dniem 1 kwietnia 2019 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm. - dalej zwanej także "u.p.s."). Istotne jest również, że w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 28 lutego 2019 r. pod pozycją 989 opublikowano zarządzenie nr [...] Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca/dziecka w domach pomocy społecznej i placówce opiekuńczo wychowawczej Powiatu [...] w roku kalendarzowym 2019 r. Na mocy § 1 tego zarządzenia średni koszt utrzymania jednego mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej Nr 1 w L. określono w 2019 r. na kwotę 3.651,18 zł.

W niniejszej sprawie spór sprowadzał się do kwestii temporalnej, tzn. od kiedy skarżącego winna obciążać wyższa wysokość partycypacji w opłacie za pobyt w domu pomocy społecznej. Organy uznały, że m.in. w związku z waloryzacją świadczenia należnego stronie z ZUS od 1 marca 2019 r. partycypacja w opłacie winna ulec zmianie właśnie od tego dnia. Skarżący - tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze - wskazywał, że dokonana w związku z tym zmiana w wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej winna nastąpić od miesiąca następnego po miesiącu, w którym jego dochody wzrosły, tj. od 1 kwietnia 2019 r.

Dokonując wykładni zastosowanych przez organy orzekające przepisów prawa materialnego Sąd uznał, że podzielić należy stanowisko skarżącego. Rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga powiązania ze sobą treści przepisów art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4 i art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.s. oraz prawidłowego ich odniesienia do stanu faktycznego.

Na wstępie należy przywołać treść art. 60 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Stosownie zaś do art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s. średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.

W myśl art. 60 ust. 4 u.p.s. ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.

Z art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.s. wynika z kolei, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą m.in.: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu (pkt 1) oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2 (pkt 3).

Mając na uwadze cytowane regulacje organy orzekające uznały w sposób zasadny, że publikacja zarządzenia Starosty nr [...] determinowała konieczność ponownego ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Istotne w niniejszej sprawie jest jednak to, że organ orzekając na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 106 ust. 5 u.p.s. każdorazowo jest zobowiązany do uwzględnienia zmian w zakresie sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej, gdyż ustalenie nowej wysokości opłaty z mocą wsteczną od dnia, o którym mowa w art. 60 ust. 4 u.p.s., nie może prowadzić do naruszenia przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Artykuł 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. stanowi bowiem wprost, że mieszkaniec domu pomocy społecznej opłatę za pobyt w takim domu wnosi maksymalnie w wysokości 70% swojego dochodu. Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu ustawowy obowiązek ponoszenia opłat podlega zatem limitowaniu w zależności od sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej.

Stanem pożądanym jest taki stan, w którym organ orzekający w przedmiocie aktualizacji opłaty na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 106 ust. 5 u.p.s. ma możliwość, aby sytuację dochodową zobowiązanego ustalić na dzień, o którym mowa w art. 60 ust. 4 u.p.s. Tego typu założenie zapewnia, że organ orzekający o aktualizacji wysokości opłaty dostosuje udział mieszkańca i udział gminy tak, by suma udziałów mieszkańca i gminy w opłacie odpowiadała aktualnej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca, określonej w stosownym zarządzeniu starosty (przy założeniu, że tylko te podmioty partycypują w opłacie). Należy mieć jednak na względzie, że w pewnych sytuacjach ustalenie "nowej" sytuacji dochodowej zobowiązanego na dzień, o którym mowa w art. 60 ust. 4 u.p.s. jest utrudnione.

W związku z powyższymi uwagami należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie obciążone zostały dwoma obowiązkami:

- obowiązkiem ustalenia nowej wysokości opłaty (a nie jedynie części obciążającej skarżącą) z mocą od pierwszego dnia miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym nastąpiła publikacja nowej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (w realiach sprawy od dnia 1 marca 2019 r, z uwagi na publikację zarządzenia w dniu 28 lutego 2019 r.); oraz

- obowiązkiem uwzględnienia zmiany sytuacji dochodowej skarżącego, która zaszła w związku z podwyższeniem (waloryzacją) od dnia 1 marca 2019 r. świadczenia otrzymywanego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W rozpatrywanej sprawie zmiany ostatecznej decyzji ustalającej dotychczasową odpłatność za pobyt skarżącego w DPS nr 1 dokonano na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., który przewiduje, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Nie ulega wątpliwości, że decyzja tego typu ma charakter konstytutywny. Jednak brzmienie powyższej regulacji nie przesądza o tym, z jaką datą powinno się dokonać zmiany opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w przypadku zmiany "sytuacji dochodowej" strony, tzn. czy zmiana powinna być dokonana od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej, czy też od miesiąca następnego.

Skoro art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. posługuje się pojęciem "dochód" należy zdaniem Sądu - w celu właściwej wykładni art. 106 ust. 5 u.p.s. - w pierwszej kolejności odwołać się do treści art. 8 ust. 3 u.p.s. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o (...).

Należy zatem zwrócić uwagę, że przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej miarodajny jest dochód z miesiąca wcześniejszego niż złożenie wniosku o przyznanie świadczenia. Jest to zasadne z praktycznych względów. Wysokość dochodu z miesiąca wcześniejszego daje możliwość oszacowania realnych dochodów strony, które następnie są brane pod uwagę przy wyliczaniu świadczeń. Taki sposób obliczania dochodu nie pozostawia nadto wątpliwości co do wysokości dochodu za dany miesiąc. Oczywiste jest, że dochody mogą się zmieniać w ciągu miesiąca w różny sposób. Chociaż nie zostało to wprost wskazane w treści art. 106 ust. 5 u.p.s. logiczne jest, że sytuacja dochodowa strony, a w szczególności zmiana tej sytuacji determinowana wydaniem decyzji waloryzacyjnej ZUS, staje się definitywna dopiero z końcem danego miesiąca. Można również założyć, że z określonych względów należności wynikające z decyzji waloryzacyjnej wydanej w danym miesiącu zasilą budżet adresata takiej decyzji dopiero w miesiącu następnym. Uznać zatem należy, że o zmianie "sytuacji dochodowej" można mówić dopiero wtedy, kiedy jej zakres jest definitywnie znany organowi orzekającemu. Taka też "zmiana sytuacji dochodowej" winna być w ocenie Sądu orzekającego następnie uwzględniona przez organ. Trzeba zaznaczyć, że niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, że uzyskanie dochodu następuje dopiero wtedy, gdy określona kwota zostanie rzeczywiście uprawnionemu wypłacona. Trudno upatrywać zmiany sytuacji dochodowej w samym fakcie wydania decyzji waloryzującej świadczenie. W niniejszej sprawie nie ma pewności co do tego, kiedy została wydana decyzja waloryzująca od marca 2019 r. przyznane skarżącemu świadczenie z ZUS-u oraz kiedy świadczenie to w zwaloryzowanej wysokości zostało skarżącemu faktycznie wypłacone.

W ocenie Sądu właściwa wydaje się zatem taka wykładnia art. 106 ust. 5 w powiązaniu z art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s., że zaistnienie podstaw do zmiany sytuacji dochodowej zobowiązanego w danym miesiącu nie może w sposób automatyczny powodować zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu opieki społecznej od pierwszego dnia tego miesiąca. Jedynie bowiem dochód uzyskany w danym miesiącu (a nie hipotetycznie uzyskany) może mieć wpływ na odpłatność w tym właśnie miesiącu. Organ wydając decyzję konstytutywną w tym trybie musi mieć zatem pewność co do wysokości dochodów strony, a strona nie może być zaskakiwana w ten sposób, że nie otrzymując zwaloryzowanych dochodów zobowiązana jest do ponoszenia wyższych opłat.

Przekładając te rozważania na realia rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że dokonana przez organy orzekające wykładnia art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. nie jest prawidłowa, a w związku z tym nieprawidłowo ustalono odpłatność skarżącego za pobyt w DPS Nr 1 w L. od dnia 1 marca 2019 r. z powodu waloryzacji otrzymywanego świadczenia z ZUS-u. Jeżeliby nawet – co jednak nie zostało wyjaśnione przez organy - waloryzacja przedmiotowego świadczenia oraz wypłata tego świadczenia nastąpiły w marcu 2019 r., to zmiana decyzji w części odnoszącej się do partycypacji skarżącego w opłacie z uwagi na zmianę powodowaną tym faktem u skarżącego jego sytuacji dochodowej, powinna nastąpić dopiero od dnia 1 kwietnia 2019 r.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.