Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2411/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E.D. i N.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 332/12 w sprawie ze skargi E.D. i N.C. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalno-gospodarczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżących E.D. i N.C. solidarnie kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 332/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę E.D. i N.C. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalno-gospodarczego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 1991 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w M., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał E.D. oraz H. i W.C. rozbiórkę, na działce nr [...], obręb M., gmina P., rozpoczętych fundamentów pod budynek gospodarczo-mieszkalny oraz zasypanie wykopów i doprowadzenie terenu do stanu pierwotnego, w terminie do dnia 30 lipca 1991 r.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] sierpnia 1991 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 1992 r., sygn. akt IV SA 1219/91, oddalił skargę E.D. wniesioną na decyzję organu odwoławczego.

W wyniku wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie samowolnie wybudowanego budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nakazał E.D. i N.C. rozbiórkę budynku mieszkalno-gospodarczego, wybudowanego na przedmiotowej działce, posadowionego na fundamentach podlegających rozbiórce na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] lipca 1991 r.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy obiekt został wybudowany we wrześniu 1991 r. Jest to budynek murowany, częściowo podpiwniczony, o zróżnicowanej wysokości kalenicy. Powierzchnia zabudowy budynku wynosi 93,4 m², powierzchnia tarasów 50 m² i 20,9 m². E. D. oświadczyła, że budynek użytkowany jest od kwietnia 1992 r., a na jego budowę nie uzyskała pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] lipca 1991 r. nakazująca rozbiórkę fundamentów jest ostateczna i podlegała wykonaniu. Ustalono jednak, że rozbiórka nie została wykonana, a na tych fundamentach wzniesiony został przedmiotowy budynek mieszkalno-gospodarczy. Stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do budowy zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w tym art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, który nakazywał przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że przedmiotowy budynek naruszał ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie zakończenia jego budowy, tj. ustalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w P. Nr IX/35/85 z dnia 30 grudnia 1985 r. W ocenie organu nadzoru budowlanego, stan faktyczny sprawy wypełnił przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Stwierdził ponadto, że art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wyłączył możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej. Dodał, że brak możliwości legalizacji obiektu budowlanego wynikał również z braku możliwości zalegalizowania fundamentów. Prowadzenie postępowania legalizacyjnego dotyczącego obiektu zrealizowanego na fundamentach, co do których orzeczono nakaz rozbiórki, stanowiłoby obejście prawa i rażąco naruszyłoby art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Odwołania od powyższej decyzji złożyli zobowiązani.

Na skutek wniesionych odwołań Warmińsko - Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Stwierdził także, że decyzja z dnia [...] lipca 1991 r., nakazującą rozbiórkę rozpoczętych fundamentów pod budynek gospodarczo-mieszkalny oraz zasypanie wykopów i doprowadzenie terenu do stanu pierwotnego, jest ostateczna i podlegała wykonaniu. Inwestorzy nie wykonali jednak nałożonego obowiązku, a ponadto na tych fundamentach wybudowali sporny budynek. Z protokołu kontroli i pisma odwołującego się z dnia 30 czerwca 2010 r. wynikało, że budynek ten wybudowany został we wrześniu 1991 r., zaś użytkowany jest od kwietnia 1992 r. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, że budynek wybudowano pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wskazano także, że z treści miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy P. wynika, iż działka odwołujących się leży na terenach rolnych, w strefie chronionego krajobrazu, nieprzeznaczonych pod zabudowę. Powyższe potwierdzają dodatkowo zaświadczenia Wójta Gminy w P. z dnia [...] listopada 2010 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budując obiekt budowlany na fundamentach objętych nakazem rozbiórki, na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, odwołujący się wypełnili przesłanki warunkujące zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W tej sytuacji uznał wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania za bezzasadny. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] czerwca 1997 r. odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 1991 r. dotyczącej nakazu rozbiórki fundamentów pod tym budynkiem.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnieśli zobowiązani, zarzucając jej naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie niesporne jest, iż przedmiotowy budynek skarżący wybudowali na fundamentach, co do których funkcjonuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna nakazująca ich rozbiórkę – decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] lipca 1991r. Podniósł także, że powyższa decyzja nie została wzruszona również w trybie nadzwyczajnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. Wojewoda Olsztyński odmówił bowiem uchylenia, w trybie art. 154 K.p.a., własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 1991 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie organu wojewódzkiego. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt IV SA 1856/97, uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] czerwca 1997 r.

Dalej Sąd wskazał, że mimo obowiązku nakaz rozbiórki nie został wykonany, a na fundamentach objętych nakazem skarżący wybudowali przedmiotowy budynek. Wobec powyższego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby wszczynania postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego przedmiotowego budynku. Obowiązek wykonania ostatecznego nakazu rozbiórki wymusza bowiem, także ze względów technicznych, rozebranie również nielegalnie wybudowanego na tych fundamentach budynku, bez konieczności wydawania decyzji w przedmiocie kolejnej samowoli budowlanej. W przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, organ administracji mógł zastosować regulacje przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

W ocenie Sądu wszczęcie i prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie nie stanowi jednak naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylanie wydanych decyzji.

W ocenie Sądu słusznie stwierdził organ pierwszej instancji, że niemożliwa jest legalizacja przedmiotowego budynku, skoro został on wzniesiony na samowolnie wybudowanych fundamentach, które muszą być rozebrane. Legalizacja tej kolejnej samowoli kłóciłaby się z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 35 ust. 1 Konstytucji RP). Legalizacja budynku nielegalnie wzniesionego na samowolnie wybudowanych fundamentach oznaczałaby niezgodne z prawem zwolnienie inwestorów z obowiązku wykonania decyzji o rozbiórce fundamentów, podczas gdy inni inwestorzy, co do których również wydano ostateczne nakazy rozbiórki budynków, musieliby wykonać takie decyzje na własny koszt, gdyż popełnili tylko jedną samowolę budowlaną.

Dalej Sąd podniósł, że wskazane w skardze okoliczności, które zdaniem skarżących organy administracji powinny były wyjaśnić, nie mają znaczenia w sprawie, skoro inwestorzy wybudowali przedmiotowy budynek na fundamentach, co do których wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki oraz iż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do wywodów skargi dotyczących możliwości zabudowy przedmiotowej działki jako gruntu rolnego, wskazano, że w tej kwestii wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 1992 r., sygn. akt IV SA 1219/91. Odnosząc się do argumentacji skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na terenach rolnych dopuszczalna była budowa obiektów bezpośrednio związanych z produkcją rolną i obiektów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, gdyż tylko taka zabudowa, która wraz z gruntem tworzy gospodarstwo rolne, niezbędna do właściwego prowadzenia tego gospodarstwa, mogła być uznana za mieszczącą się w planistycznym przeznaczeniu terenu pod uprawy rolne. Z tych względów Urząd Gminy w P. w piśmie z dnia 14 września 1990 r., adresowanym do rolnika posiadającego gospodarstwo rolne, zawarł informację o możliwości wzniesienia przez niego budynku gospodarczo-mieszkalnego na przedmiotowej działce. Informacja ta nie mogła być traktowana jako promesa udzielenia pozwolenia na budowę obiektu o innym przeznaczeniu i innej osobie, niż adresat pisma.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiedli skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niezachowanie wymagań w nim określonych, a tym samym nierozważenie w uzasadnieniu wyroku wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a nadto niewskazanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej niemożliwości legalizacji samowolnie wybudowanego budynku, który został wzniesiony na fundamentach, co do których istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja nakazująca ich rozbiórkę;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 15, 77 § 1 i 80, 107 § 3 i 140 K.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana bez dokonania rzeczywistego ustalenia stanu sprawy i jej istotnych okoliczności, zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz wnikliwej oceny zarzutów zawartych w odwołaniach, zaniechania uzupełnienia materiału dowodowego o kwestie związane z przeznaczeniem wybudowanego budynku, pomimo iż w toku postępowania wskazuje się na związek budynku z produkcją rolną.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, a mianowicie:

* art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynikające z błędnego przyjęcia, że niemożliwe jest zalegalizowanie budynku wybudowanego częściowo na fundamentach, co do których ostatecznie orzeczono nakaz rozbiórki;

* art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynikające z błędnego przyjęcia, iż moment dokonywania oceny zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonywany jest na dzień zakończenia budowy, a nie na dzień wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu;

* art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 1 i 8 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, m.in. art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 pkt 4 poprzez pominięcie tego, że zabudowa na gruncie o przeznaczeniu rolnym jest dopuszczalna, jeżeli ma związek z produkcją rolną;

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej wyłączając możliwość zalegalizowania budynku mieszkalno-gospodarczego jedynie na podstawie tego, że budynek został wybudowany częściowo na fundamentach, co do których orzeczono nakaz rozbiórki, bez oceny czy zachodzą przesłanki uniemożliwiające wydanie pozwolenia na użytkowanie;

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie skarżących Sąd naruszył przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem w uzasadnieniu nie zawarł podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie odniósł się także do podniesionych w skardze zarzutów.

Nadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd nie zwrócił uwagi na to, czy przedmiotowy budynek narusza plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w chwili orzekania. Zaś organy administracji wydały decyzję błędnie przyjmując, że należy stosować przepisy o planowaniu przestrzennym w czasie budowy, a nie w czasie wydawania decyzji. Pominięto również to, że istnieje możliwość wybudowania na terenach rolnych obiektu budowlanego związanego bezpośrednio z prowadzoną na tej nieruchomości produkcja rolną. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zasada z art. 3 ustawy Prawo budowlane, że obiekty mogą być budowane tylko na terenie na ten cel przeznaczonym, nie jest bezwzględna. Nie wyklucza bowiem wznoszenia budynków w ogóle.

W ocenie skarżących mimo tego, że uzasadnienie Sądu zawiera argumentację jak wyżej przedstawiona, to jednak Sąd ten nie uznał by organy popełniły błąd, ale jednocześnie nie podzielił argumentów organu. Zatem tak naprawdę nie wiadomo jakie stanowisko zajął Sąd, a ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Dalej skarżący wskazali, że w toku postępowania administracyjnego nie poczyniono ustaleń czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane do orzeczenia nakazu rozbiórki. Powyższe winno prowadzić do uchylenia kontrolowanej decyzji, czego Sąd nie uczynił i jednocześnie nie wyjaśnił dlaczego nie należało zastosować przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nadto skarżący podkreślili, że nie kwestionują istnienia samowoli budowlanej, kwestionują jednakże odmowę ustalenia istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w stosunku do obiektu wybudowanego po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę fundamentów. Autor skargi kasacyjnej potwierdził, że niewątpliwie elementem składowym budynku są fundamenty objęte nakazem rozbiórki z 1991 r., jednakże powyższe nie czyni niemożliwym zalegalizowanie obiektu. Wskazano także, że decyzja z 1991 r. dotyczyła jedynie części fundamentów i to nie wiadomo jakich, a nie ich całości. W tej sytuacji Sąd popełnił błąd uznając, że nie jest możliwa legalizacja obiektu, skoro tylko części fundamentów dotyczył nakaz rozbiórki.

W ocenie skarżących zaniechanie dokonania we wskazanym zakresie ustaleń faktycznych przez organ stanowi naruszenie art. 6, 7, 8 i 15 K.p.a. oraz art. 77 § 1 i 80 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie na uwzględnienie zasługiwał przede wszystkim zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Rację ma bowiem autor skargi kasacyjnej, że uzasadnienie zakwestionowanego wyroku nie spełnia ustawowych wymagań.

Zgodnie z treścią ww. przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.

W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Jak wynika z lektury uzasadnienia wyroku, w ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było podstaw do wszczynania postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku i w konsekwencji do wydania decyzji w przedmiocie kolejnej samowoli budowlanej w zakresie nadbudowy budynku na wykonanych w ramach samowoli fundamentach. Organ administracji, zdaniem Sądu, mógł bowiem zastosować regulacje przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca w 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawiera wewnętrzną sprzeczność, albowiem z jednej strony Sąd pierwszej instancji uznaje wydane decyzje o nakazie rozbiórki za zbędne a jednocześnie oddala wniesioną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., pozostawiając w obrocie prawnym decyzje, które jego zdaniem nie powinny być wydane. W tej sytuacji, wobec takiego twierdzenia, trudno uznać, że Sąd ten przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji. Wprawdzie w dalszej części uzasadnienia Sąd odniósł się do zakwestionowanej decyzji, jednakże zaprezentowany wywód nie jest wystarczający, ponieważ zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia, które nie pozwalają uznać, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji została przeprowadzona. Lapidarna argumentacja Sądu pierwszej instancji na uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia oraz nieustosunkowanie się do zarzutów skargi powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w istocie nie miał możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej i odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej w kontekście wywodów Sądu, skoro takowych brak. Zatem już tylko z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji nakazując skarżącym rozbiórkę przedmiotowego obiektu wskazały na dwie podstawowe przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Po pierwsze – wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, a po wtóre – fakt wybudowania obiektu na fundamentach objętych ostateczną i prawomocną decyzją nakazującą ich rozbiórkę. Jako podstawę materialnoprawną nakazu rozbiórki wskazano przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

W tej sytuacji rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji winien ocenić legalność kwestionowanej decyzji przez pryzmat spełnienia przesłanek zawartych we wskazanej wyżej normie prawnej. Przy czym zwrócić należy uwagę, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż sporny obiekt budowlany powstał wprawdzie z wykorzystaniem części fundamentów objętych nakazem rozbiórki, jednakże jest to zupełnie nowy obiekt. Przypomnieć także należy, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] lipca 1991 r. o nakazie rozbiórki dotyczyła rozbiórki wyłącznie rozpoczętych fundamentów pod budowę budynku gospodarczo-mieszkalnego. Z uzasadnienia Sądu nie wynika także w jakim zakresie te fundamenty zostały wykorzystane do budowy spornego obiektu, a to było przecież kwestionowane w skardze. Należy również odnieść się do kwestii ustalenia przez organ, a co było podnoszone przez stronę skarżącą, że w sprawie zastosowanie znalazł miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej w P. z 1985 r. przez pryzmat uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, zgodnie z którą "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy".

Reasumując rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji winien dokonać prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, biorąc pod uwagę także powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, oraz odnieść się do zarzutów podniesionych przez stronę w taki sposób, by w sytuacji gdy ewentualnie zażąda tego strona, możliwa była kontrola instancyjna zapadłego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, orzeczenia.

Zaś w sytuacji, gdy przedmiotowy wyrok został uchylony tylko z powodu wadliwego uzasadnienia, to pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesne, co wykluczało merytoryczne odniesienie się do nich przez Naczelny Sąd Administracyjny na tym etapie postępowania.

Zatem, ze wskazanych wyżej przyczyn, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.