Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2554/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 245 ust. 1, art. 229 ust. 2 i 2 (1)
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 83-84
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.
article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w [...] oraz R. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących spółek E. S.A. z siedzibą w [...] oraz R. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 1634 (jeden tysiąc sześćset trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 245 ust. 1 oraz art. 229 ust 2 i 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także: "p.w.p.") - uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru patentowego pod numerem [...] z rubryki D wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku pt. "[...]" przez K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (obecnie: K. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej - dalej także: "uczestnik postępowania") oraz odmówił dokonania tego wykreślenia.

Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2008 r. Urząd Patentowy RP, w wyniku rozpatrzenia wniosku I. B. i S. L. - uprawnionych z patentu na wynalazek pt. "[...]" wydał decyzję administracyjną o dokonaniu w rejestrze patentowym pod numerem [...] w rubryce D następującego wpisu: "W dniu [...] września 2007 r. udzielono pełnej, wyłącznej licencji na korzystanie z wynalazku spółce K. Sp. z o.o., W., Polska, na czas trwania ochrony patentowej.".

W dniu [...] grudnia 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek uprawnionych do przedmiotowego patentu o wykreślenie z rejestru patentowego wpisu dotyczącego powyższej licencji, z uwagi na wypowiedzenie firmie K. umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. W załączeniu został nadesłany aneks nr 1 do przedmiotowej umowy licencyjnej podpisany w dniu [...] sierpnia 2010 r., którym wprowadzono w szczególności uprawnienie do wypowiedzenia umowy licencyjnej w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości licencjobiorcy. Wnioskodawcy przesłali również wypowiedzenie przez uprawnionych umowy licencyjnej złożone w dniu [...] listopada 2010 r., w związku z powziętą informacją o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości K. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

W odpowiedzi na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r. wzywające do uzupełnienia dokumentacji załączonej do powyższego wniosku, uprawnieni ze spornego patentu nadesłali kopię wniosku o ogłoszenie upadłości spółki K Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie złożonego przez spółkę S. S.A. z siedzibą w B.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku w dniu [...] czerwca 2011 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 229 ust. 1 i 2 p.w.p. - wydał decyzję nr [...], w wyniku której postanowił wykreślić z rejestru patentowego pod numerem [...] z rubryki D wpis dotyczący udzielenia, na czas trwania ochrony patentowej, pełnej i wyłącznej licencji na korzystanie z przedmiotowego wynalazku przez spółkę K. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

W uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej organ rejestrowy stwierdził, że podstawą dokonanego wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku objętego patentem o numerze [...] było wypowiedzenie umowy licencyjnej złożone przez uprawnionych z patentu w dniu [...] listopada 2011 r. w związku z powziętą przez nich informacją o złożeniu przeciwko spółce K. sp. z o.o. wniosku o ogłoszenie upadłości złożonego przez spółkę S. S.A. z siedzibą w B.

Powyższe wypowiedzenie zostało dokonane na podstawie zapisu zawartego w Paragrafie 6 pkt 3 lit. c umowy licencyjnej wprowadzonego do umowy licencyjnej aneksem z dnia [...] sierpnia 2010 r., który przewiduje możliwość wypowiedzenia przez uprawnionych z patentu (licencjodawców) umowy licencyjnej ze skutkiem natychmiastowym, w przypadku, gdy w stosunku do licencjobiorcy został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości spółki K S.A. zostało wydane w dniu [...] lutego 2011 r.

W dniu [...] września 2011 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął środek zaskarżenia spółki K. S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. (zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami następcy prawnego K. Sp. z o.o.), która - reprezentowana przez syndyka masy upadłości - wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją organu rejestrowego z dnia [...] czerwca 2011 r. Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu rejestrowego strona zarzuciła, że czynność, na podstawie której dokonano natychmiastowego wypowiedzenia umowy licencyjnej, w świetle przepisu art. 127 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze - była prawnie bezskuteczna.

W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że aneks do umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. został podpisany w dniu [...] sierpnia 2011 r., co wobec zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki K. S.A. z mocy prawa czyniło tego typu czynność prawnie bezskuteczną. W związku z powyższym wnioskodawca stwierdził, że decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2011 r. stała w sprzeczności z przepisem art. 229 ust. 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

W piśmie z dnia [...] listopada 2011 r., uzupełniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - spółka K. S.A. w upadłości podniosła dodatkowo zarzut naruszenia przepisu art. 229 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez przyjęcie, że postanowienia aneksu z dnia [...] sierpnia 2010 r. do umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. stanowią wystarczającą podstawę do wydania decyzji o wykreśleniu licencji z rejestru patentowego. Zdaniem spółki K., postanowienia powyższego aneksu w zakresie możliwości wypowiedzenia umowy licencyjnej w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości licencjobiorcy są nieważne z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, nieważne są postanowienia umowy zastrzegające na wypadek ogłoszenia upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły. Wobec powyższego, w ocenie spółki K. S.A. w upadłości, zastrzeżenie we wskazanym aneksie dopuszczalności wypowiedzenia umowy licencyjnej na wypadek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości licencjobiorcy należy uznać za próbę obejścia prawa.

W odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. uprawnieni z patentu wnieśli o jego oddalenie i w obszernym uzasadnieniu odnieśli się do podniesionych w nim zarzutów. Podnieśli w szczególności, że spółka K. S.A. w upadłości dokonała niewłaściwej interpretacji przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - poprzez utożsamianie wniosku o ogłoszenie upadłości z ogłoszeniem upadłości, podczas gdy przepisy prawa uznają je za odrębne instytucje, jak również naruszenie przepisu art. 127 cyt. ustawy - poprzez uznanie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie. Uprawnieni z patentu zarzucili ponadto, że stanowisko wnioskodawcy polegające na powoływaniu łącznie dwóch wspomnianych wyżej przepisów jest obarczone sprzecznością, gdyż przepisy te przewidują różne sankcje, a nie można uznać jednej czynności prawnej (w rozpatrywanej sprawie - postanowień aneksu z dnia [...] sierpnia 2010 r.) za zarazem nieważną i bezskuteczną. Zdaniem uprawnionych, wnioskodawca niewłaściwe zinterpretował także przepis art. 244 ust. 4 p.w.p - poprzez przyjęcie, że możliwe jest uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy polegające na zgłoszeniu nowych, niepodnoszonych wcześniej zarzutów. W ocenie uprawnionych, powyższe działanie stanowiło próbę obejścia dwumiesięcznego terminu na zaskarżenie decyzji zapadłej w pierwszej instancji. Uprawnieni z patentu zwrócili również uwagę na sytuację prawną, która według nich byłaby konsekwencją dokonanej przez wnioskodawcę interpretacji art. 83 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Uprawnieni podnieśli, że umowa licencyjna ze spółką K. została wypowiedziana przez nich jeszcze przed sporządzeniem aneksu, w dniu [...] sierpnia 2009 r., na okoliczność czego załączyli kopię pisma z dnia [...] września 2009 r. skierowanego do tej spółki w tej sprawie. Zdaniem uprawnionych, uznanie aneksu z dnia [...] sierpnia 2010 r. do umowy licencyjnej za nieważny (co według nich byłoby konsekwencją interpretacji art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze proponowanej przez wnioskodawcę) prowadziłoby do sytuacji, w której należałoby uznać za skuteczne wypowiedzenie umowy licencyjnej dnia [...] sierpnia 2009 r.

W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, reprezentowana przez syndyka masy upadłości, odnosząc się do stanowiska uprawnionych z patentu podniosła, że zarzut jednoczesnego naruszenia przepisów art. 83 i art. 127 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze jest zasadny i miał na celu przedstawienie, że w tej samej sytuacji faktycznej może znaleźć zastosowanie kilka przepisów prawa. Ponadto, w ocenie spółki K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, nietrafne jest rozumowanie, zgodnie z którym jeżeli nieważny jest aneks do umowy z dnia 24 września 2007 r. to tym samym ważne jest wypowiedzenie tej umowy z dnia 31 sierpnia 2009 r. Zdaniem syndyka masy upadłości, fakt podpisania aneksu potwierdza, że strony realizowały umowę i zamierzały dokonać zmian w jej zapisach. Po dniu [...] sierpnia 2009 r. licencjobiorcy pobierali również opłaty zwane licencyjnymi, na dowód czego syndyk załączył kopie zapisów księgowych upadłej spółki dotyczące okresu od października do grudnia 2009 r.

W dniu [...] lipca 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło pismo K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, w którym spółka, reprezentowana przez syndyka masy upadłości, poinformowała Urząd Patentowy RP, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Sąd Rejonowy dla [...],[...] Wydział [...], oddalił wniosek I. B. i S. L. o wyłączenie z masy upadłości K. S.A. prawa do korzystania z patentu o numerze [...], przyznanego upadłej spółce na podstawie umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. Zdaniem K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, powyższe postanowienie potwierdza, że I. B. i S. L. nie byli uprawnieni do złożenia wniosku o wykreślenie licencji wyłącznej z rejestru, ponieważ dokonanie przez nich wypowiedzenie umowy licencyjnej nie było skuteczne. W załączeniu wnioskodawca nadesłał kopię powyższego postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r., jak również kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...], o ogłoszeniu upadłości K. SA z siedzibą w W.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 245 ust. 1 oraz art. 229 ust 2 i 21 p.w.p. - decyzją z dnia [...] września 2012 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. i odmówił wykreślenia z rejestru patentowego pod numerem [...] z rubryki D wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku pt. "[...]" przez K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (obecnie: K. Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej) z siedzibą w W.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, że niezasadne jest stanowisko uprawnionych z patentu, zgodnie z którym spółka K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, uzupełniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez zgłoszenie w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. nowych, niepodnoszonych dotychczas zarzutów, w szczególności zarzutu naruszenia art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze - dopuścił się naruszenia przepisu art. 244 ust. 4 p.w.p. W świetle powyższego, organ uznał, że uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym podniesienie nowych zarzutów dokonane w toku postępowania, przed wydaniem rozstrzygającej sprawę decyzji, nie może być uznane za sprzeczne z przepisami ustawy - Prawo własności przemysłowej, regulującymi postępowanie w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP, zasadny jest zarzut spółki K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, że zapis § 6 pkt 3 lit. c) umowy licencyjnej, wprowadzony aneksem z dnia [...] sierpnia 2010 r., przewidujący możliwość wypowiedzenia przez uprawnionych z patentu (licencjodawców) umowy licencyjnej ze skutkiem natychmiastowym, w przypadku, gdy w stosunku do licencjobiorcy został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, na podstawie którego uprawnieni z patentu wypowiedzieli umowę licencyjną firmie K. - pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, w szczególności z art. 83 tej ustawy.

Urząd Patentowy RP wskazał, że zgodnie z art. 83 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, nieważne są postanowienia umowy zastrzegające na wypadek ogłoszenia upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły. Organ zauważył, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że powyższe uregulowanie dotyczy także takich postanowień umowy, które zawierają tzw. klauzulę wypowiedzenia dającą stronom kompetencję do złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy albo o jej wypowiedzeniu w razie ogłoszenia upadłości jednej ze stron, celem powyższego przepisu jest bowiem jak najpełniejsza ochrona interesów wierzycieli.

Organ podkreślił jednocześnie, że nieważność, o której mowa w powyższym przepisie ma charakter nieważności bezwzględnej, uwzględnianej z urzędu, bez potrzeby powoływania się na nią przez uczestników obrotu.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP stwierdził, że zapis § 6 pkt 3 lit. c umowy licencyjnej wprowadzony aneksem z dnia [...] sierpnia 2010 r. jest nieważny z mocy prawa, a wobec tego nie mógł stanowić podstawy dla skutecznego wypowiedzenia umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. Organ zwrócił uwagę, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...][...] dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] lipca 2012 r. wydanego w sprawie K. S.A. w upadłości likwidacyjnej w W. z udziałem I. B. i S. L. o wyłączenie z masy upadłości (sygn. akt [...]). Organ wyjaśnił, że w postanowieniu tym sąd stwierdził w szczególności, że uznanie skuteczności wypowiedzenia umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. dokonanego na podstawie zapisu § 6 pkt 3 lit. c umowy stałoby w sprzeczności z ratio legis przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Sąd Rejonowy ponadto zwrócił uwagę, że zgodnie z literalnym brzmieniem art. 83 cyt. ustawy, nieważność dotyczy tych tylko postanowień umowy, które dotyczą zmiany lub rozwiązania stosunku prawnego na wypadek ogłoszenia upadłości. Organ podkreślił, że w postanowieniu tym Sąd Rejonowy wyraził jednak stanowisko, które podziela Urząd Patentowy w niniejszej decyzji, że przyjęcie jakoby powyższy przepis nie obejmował sytuacji złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (klauzulę na wypadek złożenia wniosku przewidywał aneks z dnia [...] sierpnia 2010 r.) w sposób oczywisty umożliwiałoby obchodzenie tej regulacji. Zdaniem organu, odmienna wykładnia spowodowałaby, że przepis byłby martwy, gdyż kontrahenci podmiotów w stanie upadłości w celu obejścia tego przepisu wpisywaliby takie klauzule do umów.

Urząd Patentowy RP podkreślił ponadto, że w myśl przepisu art. 229 ust. 2 i ust. 21 p.w.p., rozpatrując wniosek o wpis do rejestru Urząd Patentowy bada, czy złożone dokumenty, mające uzasadniać wydanie decyzji o dokonaniu wpisu, nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Zdaniem organu, jeżeli złożone dokumenty oraz wyjaśnienia nie uzasadniają wydania decyzji o dokonaniu wpisu, Urząd Patentowy wydaje decyzję o odmowie dokonania wpisu do rejestru.

Mając na uwadze powyższe, Urząd Patentowy RP stwierdził, że wobec uznania, że zapis § 6 pkt 3 lit. c) umowy licencyjnej, wprowadzonego do umowy aneksem z dnia 11 sierpnia 2010 r. - jest nieważny, należy przyjąć, iż wypowiedzenie umowy licencyjnej, złożone przez uprawnionych z patentu spółce K. w dniu [...] listopada 2010 r. - było bezskuteczne, a w rezultacie, że umowa licencyjna z dnia [...] września 2007 r. pozostaje w mocy.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP stwierdził, że brak jest podstaw dla wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego udzielenia firmie K. S.A. licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku oznaczonego numerem [...].

Jednocześnie Urząd Patentowy RP nie podzielił stanowiska uprawnionych z patentu, że uznanie za nieważny zapisu § 6 pkt 3 lit. c) umowy licencyjnej, wprowadzonego do umowy aneksem z dnia [...] sierpnia 2010 r., winno skutkować - w odniesieniu do wzajemnych zobowiązań stron umowy licencyjnej - powrotem do stanu prawnego istniejącego sprzed podpisania tegoż aneksu.

Organ podkreślił, że nieważność klauzuli zawartej w § 6 pkt 3 lit. c aneksu, jako sprzecznej z art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, nie pociąga za sobą nieważności innych postanowień umownych wprowadzonych tym aneksem i nie powoduje, ze aneks w zakresie pozostałych zawartych w nim uregulowań pozbawiony jest skutków prawnych. W ocenie organu, niezasadne było zatem powoływanie się na uprawnionych z patentu na wypowiedzenie umowy licencyjnej z dnia [...] sierpnia 2009 r., skoro następnie umowa między stronami została wznowiona, w szczególności poprzez podpisanie aneksu z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Urząd Patenty RP uznał za bezcelowe badanie zasadności pozostałych zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów, w tym w szczególności zarzutu naruszenia przepisu art. 127 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została doręczona stronom postępowania, a więc zarówno uprawnionym z patentu na wynalazek pt. "[...]" – I. B. i S. L. (w dniu [...] października 2012 r.) oraz spółce K. S.A. w upadłości likwidacyjnej (w dniu [...] października 2012 r.).

Następnie, pismem z dnia [...] września 2012 r. spółki: E. S.A. z siedzibą w W. i R. S.A. z siedzibą w W. złożyły do Urzędu Patentowego RP wniosek o zmianę uprawnionych w rejestrze. Do wniosku dołączono umowę z dnia [...] września 2012 r. zawartą pomiędzy dotychczas uprawnionymi z patentu na wynalazek a wnioskującymi spółkami, przedmiotem której była sprzedaż patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Urząd Patentowy RP w rejestrze patentowym pod numerem [...] w rubryce A wykreślił wpis: "B. I., W., Polska oraz L. S., W., Polska" i dokonał wpisu o brzmieniu: "E. S.A. W., Polska oraz R. S.A., W., Polska".

Pismem z dnia [...] października 2012 r. spółki: E. S.A. z siedzibą w W. oraz R. S.A. z siedzibą w W. złożyły wspólną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2012 r., nr [...].

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, obie skarżące spółki zarzuciły zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 229 ust. 2 p.w.p. - przez wykroczenie przez organ poza ramy wyznaczone przez normę kompetencyjną określoną w tym przepisie;

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 1 k.p.a. - przez niezbadanie w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy wszystkich okoliczności i stanu faktycznego, które mają istotne znaczenie dla sprawy;

3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - przez niezawieszenie postępowania z urzędu w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd w przedmiocie nieważności zapisów dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy w przypadku ogłoszenia upadłości spółki Kamitec S.A.

W uzasadnieniu skargi spółki wskazały, że na mocy umowy z dnia [...] września 2012 r. zawartej pomiędzy I. B. i S. L. a E. S.A. i R. S.A. Skarżące nabyły patent należący do uprawnionych z patentu na wynalazek o nr [...]. W wyniku złożonego wniosku o dokonanie zmiany uprawnionego w rejestrze wynalazków, decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2012 r. spółki E. S.A. i R. S.A. zostały wpisane do rejestru, jako współuprawnione do w/w patentu na wynalazek.

W ocenie obu skarżących spółek, wydając zaskarżoną decyzję, Urząd Patentowy RP wykroczył poza ramy norm kompetencyjnych nadanych mocą ustawy, a w szczególności art. 261 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 229 ust. 2 p.w.p., określających granice prowadzenia postępowania w zakresie dokonywania wpisów do rejestru, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 p.w.p., rażąco naruszając tym samym normę prawną wyrażoną w przepisie art. 6 k.p.a., nakazującą organom władzy publicznej działanie na podstawie przepisów prawa.

W ocenie skarżących spółek, Urząd Patentowy RP, prowadząc postępowanie w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zobowiązany jest w związku z art. 229 ust. 2 p.w.p., rozpoznając wniosek o dokonanie takiego wpisu - zbadać, czy złożone dokumenty, mające uzasadnić wydanie decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru, nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Zdaniem skarżących spółek, cytowany przepis ściśle określa zatem zakres kognicji Urzędu Patentowego RP w sprawach o wpisy do rejestru. Oznacza to, że rozpoznając wniosek o wpis do rejestru, Urząd Patentowy RP nie może naruszyć tych granic, które obejmują wyłącznie zgodność złożonych dokumentów z ustawą - Prawo własności przemysłowej oraz sprawdzenie, czy dokumenty te sporządzone i złożone zostały w odpowiedniej formie.

Mając na uwadze powyższe, obie skarżące spółki uznały, że Urząd Patentowy RP nie może samodzielnie badać prawidłowości i skuteczności dokumentów, jak również nieważności zapisów umownych przedstawionych, jako podstawa do dokonania wpisu w rejestrze.

W ocenie skarżących spółek, w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP samodzielnie, a tym samym - bezpodstawnie, stwierdził nieważność określonych postanowień umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. zmienionej aneksem do umowy z dnia [...] sierpnia 2010 r., a w szczególności paragrafu 6 pkt 3 lit. c) umowy licencyjnej. Zdaniem skarżących, działanie Urzędu Patentowego RP jest nieuzasadnione, gdyż umowa ta, wraz ze wszystkimi jej aspektami, a w szczególności ważnością poszczególnych postanowień oraz skutecznością wypowiedzeń dokonanych na jej podstawie, jest przedmiotem niezakończonego prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowego w przedmiocie wyłączenia z masy upadłości, prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla [...],[...] Wydział [...] d/s. [...] pod sygnaturą [...]. Skarżące spółki zauważyły, że do tego sądu należy kompetencja co do ważności postanowień zakwestionowanych przez Urząd Patentowy RP. Zdaniem skarżących, należy jednocześnie podkreślić, że zgodnie z art. 229 ust. 3 p.w.p., wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny i z tego względu dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzji przez Urząd Patentowy RP nie są badane co do meritum. Dla potwierdzenia swojego stanowiska skarżące zwróciły uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., wydane w sprawie sygn. akt II GSK 961/08, w którym NSA stwierdził, że "postępowanie o wpisanie prawa do rejestru prowadzonego przez Urząd Patentowy jest zawsze niejako uwieńczeniem innych działań lub postępowań, a decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający to, co już się w sferze prawnej wydarzyło. Nie jest to stosowna procedura, ani stosowna chwila do kwestionowania zdarzeń prawnych, które doprowadziły do konieczności uwzględnienia ich rezultatu w rejestrze". Strona skarżąca powołała się ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2008 r., wydany w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2027/07, w uzasadnieniu którego WSA stwierdził, że art. 229 p.w.p. ściśle określa zakres kognicji Urzędu Patentowego w sprawach o wpisy do rejestru, a wpis ten, ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, jak przyjął WSA w Warszawie, że rozpoznając wniosek o wpis do rejestru, Urząd Patentowy nie może naruszyć tych granic. W konsekwencji, Sąd uznał w powołanym wyroku, że Urząd Patentowy RP nie może badać prawidłowości sporządzenia dokumentów przedstawionych, jako podstawa do dokonania wpisu w rejestrze.

Na marginesie skarżące spółki zauważyły, że konkluzje Urzędu Patentowego RP co do skuteczności wypowiedzenia umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. oraz ważności samej umowy, są błędne, chociażby ze względu na inne okoliczności podważające dalsze obowiązywanie przedmiotowej umowy, a także z uwagi na okoliczność, iż syndyk - zgodnie z prawem upadłościowym - nie ma prawnej możliwości realizowania przedmiotowej umowy ze szkodą dla uprawnionych z patentu. Skarżące uznały jednakże, iż miejscem owych rozważań nie jest natomiast ponad wszelką wątpliwość postępowanie przed Urzędem Patentowym RP w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

W ocenie skarżących spółek, wyżej opisane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących, nieuprawnione rozstrzygnięcie w przedmiocie prawnej skuteczności wypowiedzeń umowy z dnia [...] września 2007 r., ważności samej umowy, aneksu do niej z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz poszczególnych postanowień tej umowy - stanowiło bowiem bezpośrednią podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżących spółek, Urząd Patentowy RP - mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego - zobowiązany był do skorzystania z instytucji zawieszenia postępowania, tak by nie narazić się na zarzut wadliwości orzeczenia.

W ocenie obu skarżących spółek, wadliwość zaskarżonej decyzji organu rejestrowego wynika również z niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Strony skarżące stwierdziły bowiem, że Urząd Patentowy RP nie wskazał, czy dowody i dokumenty zebrane w toku postępowania uzasadniały, w świetle kognicji Urzędu Patentowego RP, wydania zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skarżące spółki podniosły, że w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne związane z koniecznością rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności zapisów dotyczących możliwości wypowiedzenia umowy w przypadku ogłoszenia upadłości. Zdaniem skarżących, organem właściwym do rozstrzygnięcia zagadnienia polegającego na stwierdzeniu, czy wypowiedzenie umowy licencji jest ważne i skuteczne, jest sąd powszechny. Według skarżących spółek, wyłącznie do sądu powszechnego, a nie do Urzędu Patentowego RP, należało dokonanie ustaleń co do ważności, czy też nieważności zapisów umownych, a także ważności dokonanego wypowiedzenia umowy licencyjnej, tym samym postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tych kwestii w postępowaniu sądowym. Skarżące spółki podkreśliły także, że wydanie przez sąd postanowienia nie przesądza innego rozstrzygnięcia w ostatecznym orzeczeniu sądowym. W ocenie skarżących, kontynuowanie przez Urząd Patentowy RP rozpoznania sprawy, pomimo istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania, spowodowało wydanie błędnego i przedwczesnego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżących spółek, Urząd Patentowy RP stwierdził w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że w jego ocenie niezasadny jest zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 6 k.p.a. w związku z art. 229 ust. 2 p.w.p. Organ wyjaśnił, powołując się zarówno na brzmienie przepisu art. 229 ust. 2 p.w.p., jak i zgromadzony materiał dowodowy, że rozpoznając wniosek o wykreślenie wpis z rejestru, Urząd Patentowy RP rozważył kwestię bezskuteczności wypowiedzenia umowy licencyjnej w kontekście naruszenia przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Zdaniem organu, rozstrzygając powyższą kwestię - Urząd Patentowy nie działał na zasadzie dowolności, a badał zasadność postawionych przez licencjobiorcę zarzutów.

Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska skarżących spółek, że rozpatrując niniejszą sprawę, organ wykroczył poza zakres swojej kognicji, określony przepisem art. 229 ust. 2 p.w.p., albowiem powyższy przepis zakreśla ramy formalnoprawne postępowania w przedmiocie dokonywania wpisów w rejestrze i nakłada na Urząd Patentowy obowiązek, by ten, rozpatrując wniosek o wpis do rejestru, badał przedłożone dokumenty pod kątem zgodności z ustawą.

Organ przyznał, że faktem jest, iż w świetle art. 229 ust. 3 p.w.p., wpisy do rejestru mają charakter deklaratoryjny, lecz - zdaniem Urzędu Patentowego - nie oznacza to jednak, by organ, rozpatrując sprawę o dokonanie wpisu w rejestrze - nie był właściwy do weryfikacji przedłożonych dokumentów w kontekście ich zgodności z obowiązującymi przepisami.

Organ wskazał ponadto, że stanowisko Urzędu Patentowego RP, iż wypowiedzenie umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. dokonane w oparciu o zapis § 6 pkt 3 lit. c) aneksu do umowy - było bezskuteczne z uwagi na sprzeczność tego ostatniego z art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, znalazło potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego dla [...], Wydział [...][...] dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] lipca 2012 r.

Urząd Patentowy RP nie podzielił również zarzutu skarżących spółek dotyczącego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił podstawę prawną wraz z przytoczeniem przepisów prawa, jak również wskazał i ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy oraz podał motywy wydanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Urzędu Patentowego RP, nie jest trafny także zarzut dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ uznał bowiem, że argumentacja licencjobiorcy zawarta w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasługuje na uwzględnienie, zaś kwestia bezskutecznego wypowiedzenia tej umowy nie budzi wątpliwości z uwagi na brzmienie przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. W tej sytuacji, kierując się dodatkowo względami ekonomiki procesowej, Urząd Patentowy stwierdził, że powyższe zagadnienie może być przedmiotem oceny dokonanej w ramach prowadzonego przed Urzędem postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy i że w tym zakresie nie zachodzi potrzeba odsyłania stron na drogę postępowania sądowego. Jednocześnie organ zauważył, że swoje przekonanie odnośnie konieczności skierowania sprawy do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym skarżący wyrazili dopiero na etapie niniejszej skargi, nie sygnalizując wcześniej takiej konieczności rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym, a także nie informując organ o jakichkolwiek krokach podjętych celem wydania stosownego orzeczenia sądowego w tej sprawie.

W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. uczestnik postępowania - spółka K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, reprezentowany przez syndyka masy upadłości - wniosła o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

Zdaniem uczestnika postępowania, postanowienia aneksu do przedmiotowej umowy licencyjnej w zakresie możliwości jej rozwiązania w przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości - są nieważne z mocy prawa. Uczestnik postępowania, podzielając w pełni stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę - stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, Urząd Patentowy RP był uprawniony, w ramach prowadzonego postępowania, zbadać zasadność postawionych przez licencjobiorcę zarzutów, w szczególności ocenić zasadniczą kwestię sprzeczności uregulowania zawartego w § 6 pkt 3 lit. c aneksu z przepisem art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt albo czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także "p.p.s.a.").

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółek E. S.A. z siedzibą w W. oraz R. S.A. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2012 r. narusza przepisy prawa.

Zdaniem Sądu, wydając sporną decyzję z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku pt. "[...]" przez spółkę K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, Urząd Patentowy RP dopuścił się przede wszystkim zasadniczej obrazy normy prawnej wyrażonej w przepisach art. art. 229 ust. 2 i ust. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.

Organ dopuścił się ponadto - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez niedokonanie pełnej oceny przedłożonych w toku postępowania dokumentów dotyczących licencji na korzystanie z wynalazku udzielonej spółce K. S.A. w upadłości likwidacyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji wyłącznej bez jednoznacznego wyjaśnienia podstaw takiej czynności.

Jednocześnie Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2012 r., Urząd Patentowy RP dopuścił się, mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obrazy wskazanych wyżej przepisów postępowania z uwagi na nieprecyzyjne odniesienie się do spornej kwestii związanej z nieważnością części zapisów kontraktu cywilnoprawnego (umowy licencyjnej) łączącego uprawnionych z patentu (licencjodawców) ze spółką K. S.A. w upadłości likwidacyjnej (licencjobiorcą), jako ewentualnej okoliczności mogącej mieć znaczenie przy ocenie występowania ustawowych przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przechodząc do oceny zarzutów, należy wskazać na wstępie, że przepis art. 229 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej reguluje działanie Urzędu Patentowego RP w sprawie związanej z dokonaniem wpisu w rejestrze i określa charakter tego postępowania oraz wydanej decyzji.

Z treści przepisu art. 229 p.w.p. wynika, że postępowanie "wpisowe" ma na celu dostosowanie treści wpisu do aktualnego stanu prawnego, a wydana decyzja o wpisie ma charakter deklaratoryjny i nie jest źródłem prawa do znaku towarowego.

Urząd Patentowy RP, prowadząc postępowanie w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zobowiązany jest w związku z art. 229 ust. 2 p.w.p., rozpoznając wniosek o dokonanie takiego wpisu - zbadać, czy złożone dokumenty, mające uzasadnić wydanie decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru, nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Zdaniem Sądu, powołane przepisy ściśle określają zatem zakres kognicji Urzędu Patentowego RP w sprawach o wpisy do rejestru. Oznacza to, że rozpoznając wniosek o wpis do rejestru, Urząd Patentowy RP nie może naruszyć tych granic, które obejmują wyłącznie zgodność złożonych dokumentów z ustawą - Prawo własności przemysłowej oraz sprawdzenie, czy dokumenty te sporządzone i złożone zostały w odpowiedniej formie.

W wyniku analizy spornej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Urząd Patentowy RP dokonał nieprawidłowej wykładni art. 229 ust. 2 p.w.p., albowiem - wbrew stanowisku organu - przepis ten nie daje Urzędowi Patentowemu RP podstawy do dokonywania merytorycznej oceny ważności zapisów umownych przedstawionych jako podstawa wpisu w rejestrze patentowym. Należy wskazać, że Urząd Patentowy, prowadząc postępowanie o dokonanie wpisu w rejestrze patentowym, nie jest organem kontrolującym prawidłowość jakichkolwiek regulacji cywilnoprawnych łączących strony zainteresowane danym wpisem w rejestrze. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy - w ramach procedury wpisowej objętej art. 229 ust. 2 p.w.p. - bada jedynie, czy złożone dokumenty nie naruszają ustawy i odpowiadają co do formy obowiązującym przepisom. Organ rejestrowy nie bada merytorycznych podstaw sporządzenia dokumentów będących podstawą do dokonania wpisu w rejestrze.

Mając na uwadze powyższe, należy - zdaniem Sądu - jednoznacznie stwierdzić, że Urząd Patentowy RP nie może samodzielnie badać prawidłowości i skuteczności dokumentów, jak również nieważności zapisów umowy licencyjnej przedstawionych, jako podstawa do dokonania wpisu w rejestrze patentowym (tak również: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2027/07, LEX nr 470040).

W ocenie Sądu, strona skarżąca słusznie zarzuciła zatem, że w przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy RP, samodzielnie oceniając ważność określonych postanowień umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r., zmienionej aneksem z dnia [...] sierpnia 2010 r., a w szczególności paragrafu 6 pkt 3 lit. c umowy licencyjnej - działał w sposób niezgodny z przepisem art. 229 ust. 2 p.w.p.

Należy zgodzić się ponadto ze stroną skarżącą, że sporna kwestia ważności poszczególnych postanowień wspomnianej umowy licencyjnej oraz skuteczności jej wypowiedzenia winna być przedmiotem oceny nie organu rejestrowego, lecz wyłącznie sądu powszechnego, przeprowadzonej w ramach postępowania sądowego w przedmiocie wyłączenia z masy upadłości, prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla [...] w W., [...] Wydział [...] d/s. [...].

Zdaniem Sądu, należy jednocześnie podkreślić, że zgodnie z art. 229 ust. 3 p.w.p., wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny i z tego względu dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzji przez Urząd Patentowy RP nie są badane co do meritum.

Jak zasadnie zauważyła strona skarżąca, powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w judykaturze, czego dowodem jest m. in. pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 maja 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 961/08. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA wyraźnie stwierdził, że przepis art. 229 ust. 3 p.w.p. nie jest adresowany do Urzędu Patentowego, tylko do innych organów, które rozstrzygają w sprawie dokumentu będącego podstawą decyzji (Urzędu Patentowego) o wpisie do rejestru albo w sprawie, której wynik mógłby mieć wpływ na decyzję o wpisie. NSA wskazał jednocześnie, że powołany przepis art. 229 ust. 3 cyt. ustawy, stanowi, że te inne organy działają w ramach swoich kompetencji i nie są związane wpisami w rejestrze. Zdaniem NSA, przepis ten rozstrzyga niejako o wpływie wpisu w rejestrze na działanie innych organów i nie nakłada na Urząd Patentowy obowiązku jakiejkolwiek aktywności, której mógłby on z naruszeniem prawa zaniechać.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP naruszył w sposób istotny przepisy postępowania regulujące rozstrzyganie w sprawach dotyczących dokonywania wpisów w rejestrze patentowym, tj. przepisy art. 229 ust. 2 i ust. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, z uwagi na wykroczenie przez organ rejestrowy poza ramy wyznaczone przez normę kompetencyjną określoną w przepisie art. 229 ust. 2 p.w.p.

Jedynie na marginesie warto zauważyć, że wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2012 r. stanowisko Urzędu Patentowego RP co do skuteczności wypowiedzenia umowy licencyjnej z dnia [...] września 2007 r. oraz ważności samej umowy, mogą budzić pewne uzasadnione wątpliwości chociażby w świetle niejednoznacznych poglądów literatury w zakresie interpretacji przepisu art. 83 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.).

Otóż, o ile sam przepis art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wydaje się na pozór dosyć jasny, stanowiąc, że nieważne są postanowienia umowy zastrzegające na wypadek ogłoszenia upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły, o tyle okazuje się jednocześnie, iż nie są już tak jednoznaczne poglądy doktryny w zakresie jego interpretacji.

Przykładowo, zdaniem prof. F. Zedlera, redakcja art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wskazuje jednoznacznie, że przepis ten odnosi się tylko do takich postanowień umownych, które łączą z ogłoszeniem upadłości zmianę lub rozwiązanie stosunku prawnego, którego stroną jest upadły. Zdaniem F. Zedlera, przepis art. 83 cyt. ustawy nie ma zastosowania do takich postanowień umowy, która zastrzega zmianę lub wygaśnięcie stosunku prawnego na wypadek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (vide: F. Zedler /w:/ A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, LEX 2011, komentarz do art. 83 ustawy, t. 3).

Z kolei, R. Adamus twierdzi, że klauzule zastrzegające pewne skutki dla umowy w związku ze zdarzeniami na przedpolu upadłości są w zasadzie dopuszczalne. Nie wyklucza to jednak, jego zdaniem, możliwości podważenia tego typu klauzuli, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy można by stwierdzić, iż zmierza ona do obejścia przepisu art. 83 Prawa upadłościowego i naprawczego (por. R. Adamus, Skutki upadłości i postępowania naprawczego dla wybranych umów bankowych, Prawo Bankowe z 2004 r. nr 3, s. 43, teza 1).

Również pewne wątpliwości, co do sposobu interpretacji spornego przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wyraził także R.R. Zdzieborski, twierdząc, że brzmienie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze nie rozstrzyga wyraźnie dopuszczalności stosowania klauzul zabezpieczających przed niewypłacalnością kontrahenta "na przedpolu" upadłości (tj. dokonywanych przed datą ogłoszenia upadłości ze skutkiem przed tą datą). Zdaniem tego autora, należałoby się opowiedzieć za ich dopuszczalnością. Można by jednak - jak twierdzi R.R. Zdzieborski - oczywiście wtedy próbować podnosić argument obejścia prawa. Warto jednak, jego zdaniem, zwrócić uwagę na okoliczność, że art. 83 cyt. ustawy w istocie ogranicza autonomię stron, nie powinien być zatem wykładany rozszerzająco, należałoby go raczej interpretować restryktywnie. Co prawda, jak wskazuje ten autor, można twierdzić, że autonomia stron może być ograniczona przez stosowne ustawy, choćby ze względu na realizację zasad prawa upadłościowego, a dopuszczanie klauzul antyinsolwencyjnych "na przedpolu" upadłości doprowadziłoby do praktycznego niestosowania norm z art. 83-84 ustawy. Tym niemniej, jak dodaje R.R. Zdzieborski, wypada podkreślić, że "na przedpolu" upadłości często nie wiadomo, czy rzeczywiście dojdzie do ogłoszenia upadłości. A zatem, w ocenie tego autora, zastosowanie klauzuli chroniącej przed upadłością w sytuacji, gdy później nie dojdzie do ogłoszenia upadłości, może okazać się niekorzystne dla samego wierzyciela, który w efekcie mógłby stracić klienta (dłużnika) (vide: R.R. Zdzieborski /w:/ Netting upadłościowy. Zagadnienia wprowadzające, Prawo Bankowe z 2003 r., nr 7-8, s. 51, teza 1).

Niemniej, powyższe wątpliwości dotyczące wykładni przepisu art. 83 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze nie mają i tak jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem - jak słusznie zauważyła strona skarżąca - miejscem owych rozważań nie jest ponad wszelką wątpliwość postępowanie przed Urzędem Patentowym RP w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru patentowego, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

W konsekwencji, dokonując oceny legalności spornej decyzji z dnia [...] września 2012 r., Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP dopuścił się ponadto naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem w ogóle nie rozważył występowania w niniejszej sprawie kwestii prejudycjalnej dotyczącej ważności zapisów umowy licencyjnej, będących podstawą wpisu w rejestrze patentowym.

Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W literaturze zgodnie przyjmuje się, iż zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego i które dotyczy kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji przez organ prowadzący postępowanie (tak m. in. R. Kędziora /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 248-249; podobnie: P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 206). Najważniejszym elementem konstrukcji zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest też jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Przyjmuje się, że chodzi tu o bezpośredni związek przyczynowy, a więc bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi więc o sytuacje, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe (tak m. in. G. Łaszczyca /w:/ Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 99-101 i cyt. tam orzecznictwo oraz poglądy doktryny).

Należy zauważyć, że w wyroku z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 427/02, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.

Mając powyższe na względzie, należy - zdaniem Sądu - podnieść, iż rozpatrując wniosek o dokonanie stosownych zmian dotyczących wpisu widniejącego w rejestrze patentowym, Urząd Patentowy RP zobowiązany był dokładnie zbadać, czy w sprawie występuje wstępne zagadnienie prawne (zagadnienie prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie przez inny organ lub sąd (w tym przypadku - przez sąd powszechny, tj. Sąd Rejonowy dla [...], Wydział [...][...] dla spraw upadłościowych i naprawczych), ma wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie stosownej decyzji w przedmiocie wykreślenia z rejestru patentowego pod numerem [...] z rubryki D wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z wynalazku.

Zdaniem Sądu, dokładne wyjaśnienie kwestii obowiązywania ewentualnej umowy cywilnoprawnej (umowy licencyjnej na korzystanie z wynalazku) łączącej obie strony oraz ważności poszczególnych jej klauzul, ma o tyle istotne znaczenie, o ile weźmie się pod uwagę to, że zapisy właśnie tej umowy stanowiły podstawę złożonego wniosku o dokonanie zmian wpisu w rejestrze patentowym.

W ocenie Sądu, brak szczegółowej analizy w powyższym zakresie, nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2012 r.

Z tej przyczyny należy uznać, że uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do stricte merytorycznych zarzutów skargi.

Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej w zakresie istnienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczący się spór sądowy w przedmiocie obowiązywania łączącego ją stosunku cywilnoprawnego z licencjobiorcą, należałoby uznać, że prawdopodobnie brak było podstaw do wydania na tym etapie (a więc przed rozstrzygnięciem sporu przez sąd powszechny) decyzji odmawiającej wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji wyłącznej na korzystanie z patentu przez spółkę K. S.A. w upadłości likwidacyjnej.

Według Sądu, oczywistym jest, że aby zaskarżone rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego RP ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) podnoszonych przez obie skarżące spółki. Należy zauważyć, że sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2012 r. nie spełnia wymogów stawianych przez normę procesową zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie spornego rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności podnoszonych przez skarżące spółki, mających - w ich ocenie - istotne znaczenie przy ocenie legalności rozstrzygnięcia odmawiającego wykreślenia z rejestru patentowego wpisu dotyczącego licencji.

W konsekwencji uznać należy, że wskazane naruszenia w sposób oczywisty kolidują z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.

Mając powyższe na względzie należy wskazać, że w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów i materiałów dowodowych powołanych przez obie skarżące spółki na okoliczność istnienia zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., pamiętając jednocześnie zarówno o dokonanej przez Sąd ocenie prawnej dotyczącej regulacji zawartej w przepisie art. 229 p.w.p., a także mając na względzie to, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy spoczywa na organie administracji publicznej.

W tej sytuacji, z uwagi na wskazane powyżej istotne uchybienia proceduralne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2012 r., działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 152 p.p.s.a.

Zasądzając z kolei od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym uiszczonego wpisu sądowego od skargi oraz poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego, a także kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.