Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 435/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3a;  art. 24 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr UNW NR [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją znak UNW Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej także jako: "Zakład", "ZUS" lub "organ") działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121; zwana dalej "u.s.u.s.", po rozpatrzeniu wniosku E. G. (dalej jako: "wnioskodawczyni", "strona" lub "skarżąca") z [...] stycznia 2015 r. orzekł o:

I. odmowie umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł z tytułu składek na:

1) ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez płatnika za okres 02/2002 - 09/2002 w kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015 r. - [...] zł; kosztów upomnienia - [...] zł;

2) ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika za okres 03/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003 w kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek -

[...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015 r. - [...] zł.; kosztów upomnienia - [...] zł;

3) odsetki liczone na dzień 15.01.2015 r. od składek finansowanych przez ubezpieczonych na: ubezpieczenia społeczne za okres 02/2002 - 09/2002 w kwocie [...] zł oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003 w kwocie [...] zł;

4) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 03/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003 w kwocie [...] zł w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015 r. - [...] zł; kosztów upomnienia - [...] zł.

II. odmowie umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł, w tym na:

1) ubezpieczenia społeczne za osobę prowadzącą działalność (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) za okres 02/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003

w kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015r. – [...] zł; kosztów upomnienia [...] zł;

2) ubezpieczenie zdrowotne za osobę prowadzącą działalność (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) za okres 03/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003

w kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015 r. - [...] zł. kosztów upomnienia - [...] zł;

3) Fundusz Pracy za okres 03/2002 - 12/2002; 01/2003 - 04/2003 w kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek- [...] zł; odsetek naliczonych na dzień 15.01.2015 r. - [...] zł oraz kosztów upomnienia - [...] zł.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podniósł, że w dniu 15 stycznia 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. złożyła Pani wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, podnosząc zarzut przedawnienia należności

i jako dowód powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zapadł w sprawie Pani małżonka J. G.

Następnie organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania zostały w dniu [...] lipca 2015 r. wydane ostateczne decyzje:

1) UNW_0 Nr [...] podtrzymująca w mocy decyzję o odmowie umorzenia,

2) UNW_0 Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w odniesieniu do składek za pracowników,

3) UNW_0 Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przeprowadzenia dowodów.

Wyrokami z dnia 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie:

1) Sygn. akt VIII SA/Wa 826/15 oddalający skargę od decyzji UNW_[...] w przedmiocie umorzenia postępowania,

2) Sygn. akt VIII SA/Wa 828/15 stwierdzający nieważność decyzji ZUS UNW_[...] z dnia [...].07.2015 oraz poprzedzającej jej decyzji o odmowie przeprowadzenia dowodu i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia,

3) Sygn. akt VIII SA/Wa 827/15 uchylający decyzję UNW_0 Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję UNW Nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Po uprawomocnieniu się powyższych wyroków, organ przeprowadził uzupełniające postępowanie, w ramach którego zwrócił się do strony i uzyskał dokumenty, których wykaz został podany w treści zaskarżonej decyzji. Następnie organ podniósł, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie są przepisy art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. stosownie do którego należności z tytułu składek i odsetek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Dalej organ wskazał, że w myśl z kolei art. 28 ust. 3a ww. ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności - w sytuacji gdy za umorzeniem przemawia ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Przesłanki umorzenia w trybie art. 28 ust. 3a określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz.1365), według którego Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zakład wyjaśnił, że powyższy przepis nie ma zastosowania do należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników, które również były objęte wnioskiem

o umorzenie.

Następnie organ podniósł, że umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe w ściśle określonych sytuacjach wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 oraz

w szczególnie uzasadnionych przypadkach o których mowa w art. 28 ust. 3a, przy czym decyzja Zakładu w sprawie umorzenia ma charakter uznaniowy, co oznacza, że wystąpienie przesłanek, o których mowa w ww. przepisach nie stwarza po stronie ZUS obowiązku umorzenia zadłużenia.

Następnie organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono następujące fakty i okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:

1) od 01.03.1996 r. do 28.04.2003 r. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą małżeńską [...] E. G. i J. G. - sprzedaż detaliczna artykułów nieżywnościowych w niewyspecjalizownych sklepach - dowód: ustalenia własne w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS na podstawie zgłoszenia płatnika składek ZUS ZFA (wpływ do ZUS 16.04.1999 r.) oraz wyrejestrowania płatnika składek ZUS ZWPA (data wpływu do ZUS - 07.05.2003 r.);

2) obecnie skarżąca pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto,

z którego dokonywane są potrącenia na rzecz Komornika Sądowego w wysokości [...] zł, który prowadzi egzekucję na rzecz innych wierzycieli, netto po potrąceniach wynosi [...] zł - dowód: ustalenia własne w Wydziale Emerytur

i Rent (informacja z dnia 14.03.2018 r.);

3) za 2013 r. skarżąca wykazała przychód w kwocie [...] zł, natomiast dochód

w kwocie [...] zł, za 2014 r. przychód kwocie [...], zł, dochód w kwocie - [...] zł, natomiast za 2015 r. przychód w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł - dowód: pismo z [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia 28.07.2016 r.;

4) małżonek Pan J. G. pozostaje w zatrudnieniu na podstawie umowy

o pracę w [...] sp. z o.o. z minimalnym wynagrodzeniem w kwocie brutto [...] zł / netto [...] zł. Za 2015 Pan J. G. osiągnął przychód w kwocie [...] zł, natomiast dochód w kwocie [...] zł - dowód: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej z dnia 21.08.2016 r., ustalenia własne Oddziału w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS dokonane na podstawie raportów imiennych ZUS RCA składanych przez płatnika składek, kserokopia zeznania podatkowego PIT-37za 2015 r.;

5) wraz z małżonkiem skarżąca posiada na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej nieruchomość mieszkalną o pow. [...] m2 położoną w R., ul. [...][...] m. [...] opisaną w [...], na której widnieją wpisy hipoteki wierzycieli w łącznej kwocie [...]zł, Zakład nie posiada zabezpieczenia należności na ww. nieruchomości, zadłużenie w całości zostało zabezpieczone w [...], której 1/2 część została darowana przez małż. G. w dniu 20.05.2013 r. córce M. S. - dowód: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, ustalenia na podstawie Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych;

6) w dniu 11.03.2013 r. na Państwa wniosek zostały umorzone zaległości z tytułu podatku dochodowego wraz z odsetkami oraz z tytułu podatku VAT wraz

z odsetkami ze względu na zaistnienie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego;

7) mąż skarżącej uzyskał umorzenie odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w [...] Urzędzie Skarbowym w R. oraz należności z tytułu podatku od nieruchomości w Urzędzie Miejskim w R. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...].03.2013 r. umorzył postępowanie w odniesieniu do wniosku J. G. o umorzenie zaległości z tytułu podatku VAT wraz z odsetkami z uwagi na ich przedawnienie;

8) zgodnie z oświadczeniem małż. G. posiadają zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w kwocie [...] zł. Według stanu na dzień 30.04.2014 r. posiadali Państwo zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z tytułu opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...][...]/[...] w R. i garażu w łącznej kwocie [...] zł oraz z tytułu należności zasądzonej wyrokami sądowymi sygn. akt: [...], [...], [...] oraz [...] (łącznie z kosztami procesu i odsetkami wg stanu na dzień 31.07.2012 r.) pozostała do zapłaty kwota wynosi [...] zł;

9) zgodnie z oświadczeniem małż. G. posiadają zobowiązanie kredytowe

w kwocie ok. [...]zł oraz w bankach w kwocie ok. [...]zł. Według stanu na dzień 20.07.2010 r. (wg zawiadomienia o zajęcia wierzytelności przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. M. W.) zobowiązanie wobec Banku [...] S.A. wynosi [...] zł i dochodzone jest przez Komornika Sądowego przy SR w R. M. W. (sygn. akt [...]). Ponadto według stanu na dzień 18.11.2009 r. ww. posiadają zobowiązanie wobec Banku [...] S.A w kwocie ogółem [...] zł dochodzone przez Komornika Sądowego przy SR w R. M. W. (sygn. akt [...]) oraz Banku [...] w W. S.A. według stanu na dzień 28.06.2005 r. w kwocie ogółem [...] zł, które dochodzone jest przez Komornika Sądowego w R. M. S. (sygn. akt [...]);

10) ponadto skarżąca oświadczyła, że posiada zobowiązanie wobec [...] w kwocie ok. [...] zł płacone w ratach po [...] zł;

11) w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżąca podała, iż na skutek pracy w chemicznym środowisku, choruje na [...] i [...], ponadto kontakt z farbami [...] powoduje zatrucie organizmu metalami ciężkimi, co skutkuje uporczywymi [...], na które nie ma skutecznego leku, usuwanie toksyn co kilka miesięcy kosztuje [...] zł, ponadto rehabilitacja, [...] też jest płatna ok. [...] zł oraz leczenie lekami [...] ok. [...] zł;

12) wreszcie skarżąca wskazała, że mąż przebywał długo na leczeniu szpitalnym, ponadto choruje na [...], [...],[...] i [...] natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. poinformował, że rodzina skarżącej nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej

Następnie organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją zawarta w prawomocnym wyroku WSA z dnia 21.04.2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15 zbadano, czy należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu i czy są nadal wymagalne. W tym przedmiocie organ podniósł, że skarżąca wykreśliła działalność z ewidencji działalności gospodarczej. Jest właścicielem na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej lokalu mieszkalnego położonego w R., ul. [...][...] m. [...], dla którego urządzona jest Księga Wieczysta [...]. ZUS posiada zabezpieczenie hipoteczne należności z tytułu składek w Księdze Wieczystej [...], której 34 część była Państwa własnością. Ta część nieruchomości w dniu 20.05.2013 r. została darowana córce Pani M. S., istnieje więc możliwość dochodzenia należności z przedmiotu zabezpieczenia od córki, jako dłużnika rzeczowego. Wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne prowadzone jest za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. W sprawie nie został stwierdzony fakt całkowitej nieściągalności.

Postępowanie egzekucyjne wobec nieopłaconych przez składek za okres 02/2002r. - 04/2003r. zostało wdrożone w 2003 r., a więc przed okresem w którym należności te uległyby przedawnieniu. Tytuły wykonawcze do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. zostały wystawione przez Zakład w dniach [...].05.2003r. i [...].09.2003r. i znajdują się w dochodzeniu w Urzędzie Skarbowym. Zgodnie z pismem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. tytuły od nr [...] do nr [...] obejmujące okres zadłużenia od 03/2002-02/2003 zostały doręczone w dniu 25.06.2003 r. natomiast tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] za okres zadłużenia 02/2002, 03,04/2003 zostały doręczone Pani w dniu 16.10.2003 r. Z uwagi na fakt, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. nadal prowadzi przeciwko postępowanie egzekucyjne, to zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia został przerwany, a następnie zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Organ w sposób sprawozdawczy przedstawił przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za poszczególne miesiące od 02/2002r. do 04/2003r. z wnioskiem że w związku

z egzekucją bieg terminu przedawnienia tych należności uległ zawieszeniu i należności te są nadal wymagalne.

Organ natomiast wskazał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od dnia 01.01.1999r. do dnia 30.06.2004r. ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Jeżeli termin ten został przerwany, to termin przedawnienia ulegał wydłużeniu do 10 lat, licząc od dnia wymagalności składki. Od dnia 01.07.2004r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych

w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli według przepisu ar. 24 ust.

4-6. Nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2002 do 04/2003 figurujące na Pani koncie nie uległy przedawnieniu, ponieważ czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności, jeżeli o czynności tej został powiadomiony dłużnik (zgodnie z informacją [...] Urzędu Skarbowego w R. tytuły wykonawcze zostały Pani doręczone w dniu 25.06.2003r. i 16.10.2003r.), była zdarzeniem powodującym przerwanie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a następnie od dnia 01.07.2004 r. nastąpiło zawieszenie biegu o trwającą egzekucję i o czas trwania tych czynności wydłużył się okres przedawnienia składek.

Następnie organ podniósł, że w odniesieniu do należności z tytułu składek figurujących na koncie rozliczeniowym skarżącej brak jest należności, które zabezpieczone są tylko wpisem hipoteki przymusowej i mogą być dochodzone tylko

z przedmiotu zabezpieczenia. Wobec skarżącej nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R., które jest w toku i dlatego bieg terminu przedawnienia jest zawieszony.

Z uwagi, na złożony przez skarżącą w dniu 18.01.2013 r. wniosek o umorzenie należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551) postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone do czasu uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia lub odmowy umorzenia należności. Zgodnie z art. 1 ust. 15 ww. ustawy, bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek, ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie umorzenia lub odmowy umorzenia należności.

Odnośnie zabezpieczeń hipotecznych dokonanych po 31 grudnia 2002 r. (dotyczy to przypadku strony, gdyż wpis dokonany był 13 listopada 2006 r.), należy podkreślić, że od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje przepis art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, na który wyrok TK z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 pozostaje bez wpływu, ponieważ nie był on przedmiotem orzekania. Orzeczenie zostało wydane tylko i wyłącznie w przedmiocie zgłoszonej skargi konstytucyjnej, co jest wyrazem zasady nieingerowania przez Trybunał w obowiązujące przepisy prawa ponad przedmiot skargi. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygało zatem wyłącznie o konstytucyjności przepisów art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 i ar. 70 § 6 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Wobec powyższego, na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego uznano, że wniosek strony nie wyczerpuje przesłanek do umorzenia wnioskowanych należności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Następnie organ podniósł, że w dalszej kolejności rozpatrzono przestanki

o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Umorzenie należności jest zasadne, gdy osoba ubiegająca się o nie, znajduje się w niezwykle trudnej sytuacji materialnej, zaś spłata zadłużenia mogłaby spowodować znaczne pogorszenie sytuacji takiej osoby i jej rodziny pozbawiając środków do życia i w konsekwencji ubieganie się o pomoc państwa.

Na tej podstawie prawnej podlegają rozpatrzeniu należności płatnika składek za samego siebie, które zostały wykazane w pkt II sentencji decyzji. W tym zakresie organ wskazał, że w jego ocenie brak podstaw do przyjmowania, że wobec skarżącej zachodzi "ważny interes osoby zobowiązanej", z uwagi na uzyskiwane dochody przez nią oraz męża, brak innych osób pozostających na Państwa utrzymaniu uznano, że sytuacja finansowa nie przesądza o braku możliwości spłaty istniejącego zadłużenia

w dłuższym okresie czasu. tj. w układzie ratalnym w dogodnych ratach.

Z dokonanych obliczeń wynika, że ogółem miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł, stałe miesięczne obciążania z tytułu bieżących opłat wynoszą: czynsz - [...] zł, opłaty eksploatacyjne [...] zł, koszty leczenia - [...]-[...] zł, inne wydatki ok. [...] zł oraz raty zobowiązania wobec [...] - [...] zł. Wobec powyższego dochód rodziny po uwzględnieniu wykazanych wydatków wynosi [...] zł.

Wobec rodziny skarżącej nie zachodzi kryterium dotyczące ubóstwa, ponieważ wykazana kwota dochodów przypadających na jednego członka rodziny tj. [...] zł przekracza wysokości minimum socjalnego, które w marcu 2017 r. według obliczeń IPiSS na podstawie danych Departamentu Statystyki Społecznej GUS dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi [...] zł na osobę. Wraz z mężem ww. posiada lokal mieszkalny składający się składający się z [...] izb o łącznej pow. [...]m2. Powierzchnia lokalu przekracza minimalną powierzchnię przyjętą dla lokalu zamiennego określoną w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm.), która na 1 członka gospodarstwa domowego w wynosi [...] m2 powierzchni łącznej pokoi.

Zdaniem Zakładu sytuacja finansowa rodziny skarżącej choć trudna z uwagi na posiadane zobowiązania, nie odbiega znacząco od sytuacji, w której znajduje się znaczna część społeczeństwa. Jednorazowe uiszczenie należności z tytułu składek nie jest możliwe przy dochodach skarżącej, lecz spłata zadłużenia w dogodnych ratach nie powinna spowodować, że skarżąca nie będzie dysponowała środkami finansowymi pozwalającymi na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych.

W tym kontekście organ wskazał, że w przypadku spełnienia przesłanek do umorzenia należności za płatnika składek na podstawie ustawy "abolicyjnej", spłacie podlegać będzie wyłącznie zadłużenie za zatrudnionych pracowników.

Jednocześnie organ ubezpieczeniowy podniósł, że Urzędy Skarbowe w swoich decyzjach o umorzeniu zaległości podatkowych uznały, że w sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu osoby zobowiązanej i interesu publicznego. Powyższe jednak nie obliguje Zakładu do tych samych wniosków, tym bardziej, że Urzędy Skarbowe wydając decyzje opierają się na przepisach Ordynacji Podatkowej, natomiast ZUS na przepisach ustawy o sus.

Reasumując organ podniósł, że umorzenie należności składkowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą odstąpienie od zasady powszechnego obowiązku regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Rezygnacja z dochodzenia należności ZUS musi być rozpatrywana z punku widzenia równości i powszechności opłacania składek, zatem nawet ustalenie przez Zakład, że istnieją przyczyny, które uzasadniałyby umorzenie należności, jakkolwiek stanowią one przesłankę konieczną dla rozważenia możliwości umorzenia, nie zobowiązują Zakładu do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Jeżeli organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, może odmówić umorzenia należności.

Finalizując swoje rozważania organ wskazał, że uwzględniając całokształt okoliczności opisanych wyżej, możliwość zastosowania ulgi w spłacie należności oraz odległy okres przedawnienia należności, wydłużony o zdarzenia zawieszające bieg terminu przedawnienia podstawie art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. orzekł o odmowie umorzenia należności.

Jednocześnie zasygnalizował, że w ocenie Zakładu, optymalną formą pomocy może być rozłożenie należności z tytułu składek i odsetek na raty podstawie art. 29 ust. 1ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tym celu należy wystąpić do Dyrektora Oddziału ZUS ze stosownym wnioskiem.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzję pismem z dnia 28 maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. G. W skardze mającej charakter opisowy skarżąca podniosła zarzut przedawnienia roszczeń z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Uzasadniając zarzut przedawnienia skarżąca powołała się na wyrok Sądu Okręgowego w S. z dn. [...] marca 2016 r. sygn. akt [...], cytując obszerne fragmenty uzasadnienia ww. wyroku i odnosząc do swojej sprawy skarżąca podniosła argumentację, że w jej sprawie występuje podobny stan faktyczny.

Ponadto skarżąca podniosła zarzut nie doręczenia jej dwóch tytułów wykonawczych. Wskazał, że takie czynności jak sporządzenie informacji o stanie majątkowym, nie jest żadną czynnością egzekucyjną zmierzająca do egzekucji świadczenia. Podobnie ustanowienie hipoteki przymusowej jest to czynność zabezpieczająca, a nie zmierzająca do egzekucji świadczenia. W takiej sytuacji nie dochodzi do przerwania biegu terminu przedawnienia. Wreszcie skarżąca krytycznie odniosła się do stanowiska ZUS odnośnie zaoferowanej formy pomocy w postaci rozłożenia należności na raty, wskazując, że jest to kpina z obywatela.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego

i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie jednak z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, składek finansowanych przez płatnika składek za pracowników oraz odsetek za te składki, wydana po ponownym przeprowadzeniu postępowania w związku z wyrokiem tut. Sądu z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 827/15.

Na wstępie wskazać należy, że w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Sytuacje całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Podkreślić należy, że wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Z treści cyt. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., pozwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przejść do rozważania dalszych okoliczności, które będą uzasadniały umorzenie zadłużenia, bądź odmowę umorzenia.

Natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365) nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów

i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm zawartych w art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.

Podkreślić należy, że wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności

z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285).

Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać

z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 K.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie należności organ jest związany określonymi w K.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W postępowaniu, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy

w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Natomiast, co należy mocno wyartykułować kompetencję w zakresie umorzenia należności składkowych posiada wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach wspomnianego wcześniej uznania administracyjnego, które odnosi się do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3, bądź w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to drugi etap postępowania organu

w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest

w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 K.p.a.).

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając umorzenia należności

z tytułu zaległych składek.

Płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Należy przy tym wskazać, że obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne.

W tym miejscu wypada zauważyć, że w postępowaniu w sprawach o umorzenie należności analizie nie podlegają przyczyny powstania zadłużenia, ocenie podlega wyłącznie sytuacja wnioskodawcy w kontekście przesłanek umorzenia, określonych

w przytoczonych powyżej przepisach. Innymi słowy, okoliczności powstania zadłużenia z tytułu składek nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa, a skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucone na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna

z przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w cyt. powyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Wobec skarżącej może być skutecznie prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nie jest sporne, że skarżąca posiada majątek nieruchomy (lokal mieszkalny).

Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 3 i 4 u.s.u.s., dla zabezpieczenia należności

z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego. Przedmiotem hipoteki przymusowej może być: 1) część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział dłużnika; 2) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka; 3) nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej lub część ułamkowa nieruchomości stanowiąca udział wspólników spółki cywilnej - w przypadku gdy dłużnikiem jest spółka.

Zaakcentować należy, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym (niezbędnym) do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek.

Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów i przedstawionych przez skarżącą informacji potwierdza stanowisko organu, że dane dotyczące jej sytuacji rodzinnej i materialnej pozwalają na przyjęcie stanowiska, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art.28 ustawy s.u.s. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, a fakt całkowitej nieściągalności w odniesieniu do skarżącej nie zachodzi.

Należy zgodzić się z organem, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca jest osobą będąca w stanie uregulować zadłużenie z tytułu zaległych składek. Z ustaleń organu wynika, że skarżąca pobiera emeryturę, zaś jej mąż pozostaje w zatrudnieniu, rodzina posiada nieruchomości w postaci własności lokalu mieszkalnego.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że sytuacja finansowa oraz życiowa skarżącej choć trudna z uwagi na wymagalne zobowiązania kredytowe wobec banków, nie odbiega znacząco od sytuacji w której znajduje się znaczna część społeczeństwa. Ponadto należy mieć na względzie, że jeżeli zostaną w postępowaniu przed sądem powszechnym ustalone warunki umorzenia należności za płatnika składek na podstawie ustawy "abolicyjnej", spłacie podlegać będzie wyłącznie zadłużenie za zatrudnionych pracowników w kwocie [...] zł, co stanowi znaczną ulgę dla skarżącej.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych słusznie stwierdził ZUS, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia uzasadniająca – na zasadzie wyjątku – umorzenie należności z tytułu składek – pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczność, że § 3 ust. 1 rozporządzenia posługuje się zwrotem "w szczególności" oznacza, że katalog przypadków, które uzasadniają umorzenie przez ZUS należności z tytułu składek ubezpieczonych, nie jest ograniczony do przypadków wymienionych w pkt 1-3 ust. 1 § 3 tego aktu. Należy jednak przychylić się do poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 884/08, że podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.) - a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, brak jest tych okoliczności. Również wbrew zarzutom skarżącej organ uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącej wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia zaległych należności. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 K.p.a.

W tym kontekście organ wywiązał się także z wytycznych i wskazań co do uzupełnienia postępowania w sprawie zawartych w wyroku WSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 827/15.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż podnoszona przez skarżącą argumentacja odwołująca się do naruszeń procesowych, stanowi jedynie próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych należności, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności

i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku w ocenie Sądu organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, iż mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia Sąd stwierdza, że jest on całkowicie niezasadny. W odniesieniu do należności będących przedmiotem postępowania tj. za okres od 03/2002r. do 04/2003r., jak wykazał to organ jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, co spowodowało iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Ponadto całość zadłużenia w 2006 r. została zabezpieczona hipoteką.

Powyższe ma jednoznaczne uzasadnienie w przepisie art. 24 ust. 5 ustawy s.u.s. stosownie do którego bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek

o której dłużni został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Organ w sposób wyczerpujący udowodnił i uzasadnił, stosownie do wytycznych zawartych ww. wyroku WSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. że w sprawie skarżącej nie ma zastosowania wyrok TK z dnia 8 października 2013 r. sygn. SK 40/12, gdyż zabezpieczenie hipoteczne w sprawie skarżącej zostało dokonane w 2006 r.,

a orzeczenie TK odnosiło się do stanów prawnych do dn. 31 grudnia 2002 r.

Wreszcie podkreślić należy, że nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest rozłożenie należności na raty dostosowane do indywidualnych możliwości skarżącej, które będą sukcesywnie spłacane. Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w obecnej sytuacji brak jest podstaw aby zrezygnować w sposób definitywny z możliwości odzyskania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Obecna sytuacja majątkowa skarżącej może uzasadniać, co najwyżej rozłożenie należności na raty, co w każdym czasie jest możliwe.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać także należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną,

a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca

i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS (por. wyrok WSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że

w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób

i narusza określoną w art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872).

Końcowo, wypada wskazać, że zmiana stanu faktycznego lub uzyskanie nowych dowodów w sprawie, po wydaniu wyroku przez sąd może stanowić podstawę do wystąpienia przez stronę z nowym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jest bowiem zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.