Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 377/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa - Prezydenta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...], reprezentującego Skarb Państwa od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zespół [...] w W. (aktualnie [...] SA z siedzibą w W.) prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W., [...], obręb [...], oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o pow. [...] ha (pochodząca z działki nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]) i nieodpłatne nabycie prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie oraz zatwierdzającej podział działki nr [...] z obrębu [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. [...] SA, reprezentowana przez adwokata T. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zespół [...] w W. (aktualnie [...] SA z siedzibą w W.) prawa użytkowania wieczystego m.in. gruntu Skarbu Państwa położonego w W., [...], obręb [...], oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o pow. [...] ha (pochodząca z działki nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]) i nieodpłatnego nabycia prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej jako: "ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r.") oraz § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu

(Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zespół [...] w W. (aktualnie [...] SA z siedzibą w W.) prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W., [...], obręb [...], oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o pow. [...] ha (pochodząca z działki nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]) i nieodpłatne nabycie prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie oraz zatwierdził podział działki nr [...] z obrębu [...].

Prezydent [...], reprezentujący Skarb Państwa, wniósł odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., poprzez nieustalenie w decyzji warunków użytkowania wieczystego, w szczególności celu na jaki grunt zostaje oddany w użytkowanie wieczyste, a także na naruszenie art. 62 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez nieustalenie terminu i sposobu zagospodarowania, zgodnie z celem na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Zdaniem odwołującego się organ wojewódzki zaniechał zebrania całego materiału dowodowego i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Rozpatrując odwołanie organ podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Obowiązkiem organu II instancji jest przytoczenie i wyjaśnienie pełnej podstawy prawnej, wszystkich przepisów materialnych i proceduralnych, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Postępowanie odwoławcze zatem nie może ograniczyć się tylko do oceny zarzutów odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2750/2008, Lex Polonica nr 2263933, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 33/2009, Lex Polonica nr 2137805).

W przedmiotowej sprawie, w związku z odwołaniem Prezydenta [...], reprezentującego Skarb Państwa organ bada prawidłowość stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zespół [...] w W. (aktualnie [...] SA z siedzibą w W.) prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W., [...], obręb [...], oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o pow. [...] ha (pochodząca z działki nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...]) oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Będąca przedmiotem oceny decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. została wydana na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r.

w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny, a zatem mocą tej decyzji potwierdza się jedynie przekształcenie prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntu w przypadku ziszczenia się prawem przewidzianych przesłanek.

W odniesieniu do takich decyzji trudno mówić o ich wykonalności w sensie faktycznym czy prawnym. Decyzja taka ze swej istoty potwierdza bowiem jedynie istniejący obiektywnie stan faktyczny i prawny. Ziszczenie się pozytywnych przesłanek uwłaszczenia w dniu 5 grudnia 1990 r. (przy braku przesłanki negatywnej) uprawnia organ do wydania decyzji uwłaszczeniowej, niezależnie od tego, jakie czynności prawne zostały podjęte w stosunku do nieruchomości w okresie między wyżej wskazaną datą a wydaniem tejże decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 33/09). Stosownie do przepisu art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., aby można było wydać decyzję uwłaszczeniową, nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. musiała stanowić własność Skarbu Państwa oraz musiało istnieć prawo zarządu do tego gruntu. Z treści księgi wieczystej nr [...]wynika, że prawo własności działki nr [...], z której wyodrębniono przedmiotową działkę nr [...], zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. sygn. akt [...] stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. prawo własności m.in. nieruchomości położonej w W., [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, obręb [...]. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka stanowiła własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została spełniona przesłanka własności państwowej.

Odnosząc się natomiast do prawa zarządu, organ wojewódzki stwierdził, że

w dniu 5 grudnia 1990 r. zarząd przedmiotową nieruchomością sprawowała [...] "[...]" w W., co zostało udokumentowane zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] września 1988 r. nr [...] (grunt o powierzchni [...] ha zajęty pod bocznicę kolejową).

Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy mapy przeglądowej terenu objętego decyzją o zarządzie nr [...] sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. P. w dniu [...] lipca 2016 r. ww. decyzja z dnia [...] września 1988 r. obejmowała przedmiotową nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...].

Zatem jak słusznie stwierdził organ wojewódzki ww. decyzja Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] września 1988 r. nr [...] potwierdzała istnienie w dacie 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu Zespołu [...] w W. do przedmiotowej nieruchomości.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się zarządzenie nr [...] Ministra Przemysłu z dnia [...] stycznia 1989 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą: "[...]" w W., na podstawie którego, w wyniku podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Centralny [...] w W. obejmującego m.in. [...] "[...]", powstało ww. przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w W.

Następnie zarządzeniem nr [...] z dnia [...] października 1992 r. Minister Przemysłu i Handlu zmienił nazwę przedsiębiorstwa "[...]" w W. na "[...]".

Na podstawie wpisów do krajowego rejestru sądowego nr [...] ustalono, iż aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] października 1993 r. przekształcono przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą [...] Spółka Akcyjna oraz, że następcą prawnym [...] SA jest [...] SA.

Wobec Powyższego wnioskodawca tj. [...] SA posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości Ministra Inwestycji i Rozwoju i nie zostały zakwestionowane przez skarżącego.

Decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. zarzucono natomiast brak ustalenia warunków użytkowania wieczystego polegający przede wszystkim na niewskazaniu w decyzji celu, na jaki nieruchomość została oddana

w użytkowanie wieczyste.

Odnosząc się do ww. zarzutów organ stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia.

Stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 2018 r. określa zasady, w oparciu o które następuje stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, które w dniu 5 grudnia 1990 r. legitymowały się prawem zarządu przedmiotowymi gruntami. Wśród nich znajduje się zasada, zgodnie z którą w decyzji administracyjnej potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego ustala się warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 136 Kodeksu Cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności (art. 200 ust. 1 pkt 3).

Zgodnie ze wskazanym przepisem art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., w umowie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste ustala się sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy, zgodnie z celem, na który nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste. Natomiast art. 236 Kodeksu Cywilnego określa zasady związane z ustalaniem czasu trwania użytkowania wieczystego.

Organ zwraca uwagę, że art. 200 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie stanowi wprost o obowiązku określenia w decyzji administracyjnej celu użytkowania wieczystego. Zawiera natomiast wskazanie, że warunki użytkowania wieczystego ustala się z zachowaniem zasad wynikających z powołanych w nim przepisów tj. art. 62 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz art. 236 Kodeksu Cywilnego.

Z literalnego brzmienia ww. przepisu art. 62 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wynika zdaniem organu, że jego zastosowanie odnosi się do ustanowienia użytkowania wieczystego w drodze umowy. Zatem postanowienia zawarte w tym przepisie statuujące obowiązek określenia warunków użytkowania wieczystego odnoszą się wprost do umownego trybu powstania użytkowania wieczystego. Natomiast

w przypadku powstania użytkowania wieczystego z mocy prawa, w drodze decyzji administracyjnej, co ma miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy zasady te powinny być stosowane odpowiednio, a nie wprost.

Ponadto w doktrynie prawa administracyjnego występuje stanowisko zgodnie z którym w przypadku użytkowania wieczystego powstałego z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. brak jest jakiejkolwiek podstawy do określenia zarówno sposobu, jak i terminu zagospodarowania nieruchomości. W tych wypadkach nie jest zawierana umowa o oddanie nieruchomości gruntowej

w użytkowanie wieczyste, a wydawana jest decyzja administracyjna. Tym samym do tych nieruchomości przepisy art. 62-65 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie mogą mieć zastosowania (porównaj J. Jaworski, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2017, wydanie 5, Legalis).

A zatem przedmiotowa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawiera niezbędne warunki użytkowania wieczystego powstającego z mocy prawa, tj. przedmiot użytkowania wieczystego, ustalenie ceny gruntu, określenie opłaty rocznej, a także czas trwania użytkowania wieczystego.

Natomiast cel oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste został wskazany w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. za pomocą określenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wojewoda [...] wskazał, że "wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego stosownie do art. 72 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynosi 1% ceny gruntu – infrastruktura techniczna". Nie powinno więc budzić wątpliwości zdaniem organu odwoławczego, że organ wojewódzki określił tym samym sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, jak również pośrednio cel oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, określając go jako "infrastruktura techniczna".

Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste.

Z brzmienia ww. przepisu wynika zatem, że cel użytkowania wieczystego stanowi podstawę określenia wysokości stawki procentowej opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Zatem można stwierdzić, że określenie w decyzji wysokości opłaty rocznej wskazuje jednocześnie na cel użytkowania wieczystego.

Organ wojewódzki jako podstawę prawną ustalenia wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wskazał art. 72 ust. 3 pkt 4, który stanowi, że za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową

– 1% ceny. Zatem ustalenie wysokości opłaty rocznej na poziomie 1% oznacza, że organ wojewódzki zakwalifikował przedmiotową nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] jako "infrastrukturę techniczną".

Ponadto w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntu, zgodnie z którym przeznaczenie gruntu stanowiącego działkę nr [...] to "tereny kolejowe". Również z treści księgi wieczystej nr [...] jednoznacznie wynika, że sposób korzystania z nieruchomości określony został jako "tereny kolejowe".

Wskazane powyżej argumenty świadczą zdaniem organu o tym, że choć cel użytkowania wieczystego nie został bezpośrednio wyartykułowany w treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nie oznacza to, że decyzja jest niezgodna z prawem tj. przepisami art. 200 oraz art. 62 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. dającym podstawę do jej uchylenia.

Nie można zatem zdaniem Ministra zgodzić się z zarzutami wskazanymi w odwołaniu z dnia [...] września 2018 r. jakoby organ wojewódzki nie dokonał ustalenia terminu i sposobu zagospodarowania nieruchomości, zgodnie z celem, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. określa warunki użytkowania wieczystego wskazane w przepisie art. 200 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., natomiast cel użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, określony jako "infrastruktura techniczna" wynika z aktualnego sposobu użytkowania wykazanego w ewidencji gruntów i budynków oraz pośrednio z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] zarzucając jej naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a. oraz

§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120), dalej także jako "Rozporządzenie RM z 10 lutego 1998 r.", poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której cena nieruchomości gruntowej ustalona została według stanu na dzień inny niż 5 grudnia 1990 r.,

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o wadliwy operat szacunkowy,

3) art. 138 § pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o niepełny materiał dowodowy,

4) art. 62 w zw. z art. 200 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej także jako "u.g.n.") poprzez stwierdzenie nabycia przez Przedsiębiorstwo Państwowe Zespół [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W., w [...], oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] bez określenia celu, na który nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste oraz sposobu zagospodarowania tej nieruchomości,

5) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której sformułowano osnowę decyzji w taki sposób, że strona musi domyślać się jej treści oraz nakazanie przez organ II instancji doszukiwania się jej treści

w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz innych dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, co prowadzi do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów państwa wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a.,

6) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że spółka [...] SA jest następcą prawnym spółki [...] SA.

wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że jak stanowi § 3 ust. 1 Rozporządzenia RM z dnia 10 lutego 1998 r.: "W decyzji stwierdzającej uwłaszczenie państwowych i komunalnych osób prawnych ustala się cenę nieruchomości gruntowej według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i według wartości na dzień wydania tej decyzji". W uzasadnieniu decyzji [...] wskazano, że: "cena przedmiotowej nieruchomości gruntowej została ustalona na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego (upraw. Nr [...]) w dniu [...] marca 2018 r.". Natomiast na stronie 6 operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] marca 2018 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M. L., znajdującego się w aktach sprawy,

w punkcie 5 "daty istotne dla wyceny" zawarta jest informacja, że datą, na którą określono i uwzględniono w wycenie stan przedmiotu wyceny, jest dzień [...] marca 2018 r. Powyższe oznacza zdaniem skarżącdego, że cena gruntu w decyzji nr [...] została ustalona niezgodnie z wymogiem określonym w § 3 ust. 1 Rozporządzenia RM z dnia 10 lutego 1998 r.

Szacowania nieruchomości dotyczy punkt 13 Operatu. Rzeczoznawca "przeznaczenie w planie" działki ewidencyjnej nr [...] określił jako "droga" (strona 30 Operatu). Operat sporządzony został w dniu [...] marca 2018 r., podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący swym obszarem teren nieruchomości przyjęty został 5 miesięcy później – uchwałą nr LXXIII/2065/2018 Rady Miasta [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulicy [...] część pierwsza (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 19 września 2018 r., poz. 8879), dalej także jako "M.p.z.p.". Znaczna większość obszaru działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], z której pochodzi działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położona jest na obszarze [...], którego przeznaczenie ustalono zgodnie z § 36 ust. 1 M.p.z.p. jako "transport kolejowy". Niewielki zachodni fragment nieruchomości leży na obszarze [...]. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] opis użytków określono jako "tereny kolejowe". W dziale I-O księgi wieczystej nr [...] sposób korzystania z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] został oznaczony jako "TK – tereny kolejowe". W świetle powyższego za wadliwe uznać należy przyjęcie przez rzeczoznawcę w Operacie, że istnieje "przeznaczenie w planie" nieruchomości o charakterze "droga", a nawet samo istnienie "przeznaczenia w planie" nieruchomości.

Zgodnie z punktem 7.2 "Dobór metody wyceny" operatu szacunkowego wycena została dokonana w podejściu porównawczym, przy zastosowaniu metody porównywania parami. Na nieruchomości znajduje się bocznica kolejowa, którą transportowany jest węgiel do [...] "[...]". Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Zgodnie z art. 4 pkt 16 u.g.n. nieruchomością podobną jest nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. W operacie szacunkowym rzeczoznawca przyjął, że nieruchomościami podobnymi do nieruchomości, która zabudowana jest bocznicą kolejową, są nieruchomości przeznaczone pod drogi wewnętrzne i publiczne. Rzeczoznawca nie wyjaśnił na czym polega podobieństwo tych nieruchomości.

Wskazane powyżej błędy dyskwalifikują w ocenie skarżącego operat szacunkowy jako dowód w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zarzut pełnomocnika skarżącego podniesiony na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. dotyczący tego, że adwokat T. K. reprezentujący uczestnika postępowania nie był prawidłowo umocowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego, gdyż w dacie udzielenia mu pełnomocnictwa (tj. dnia [...] września 2013 r.) prezes zarządu A. G. i członek zarządu A. W. nie byli wpisani do KRS, ponieważ wpis ten nastąpił dopiero dnia [...] września 2013 r. nie potwierdził się.

Do Sądu wpłynął bowiem (po zamknięciu rozprawy, a przed ogłoszeniem wyroku) wyciąg aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rep. A Nr [...],

z którego wynika, że uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki powołało do składu Zarządu Spółki na indywidualną kadencję począwszy od dnia [...] sierpnia 2013 r. A. G. na funkcję Prezesa Zarządu Spółki, a uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia tej spółki z dnia [...] sierpnia 2013 r. powołano do składu Zarządu Spółki od dnia [...] sierpnia 2013 r. A. W. na funkcję Członka Zarządu Spółki [...] SA, zatem adwokat K. był prawidłowo umocowany do złożenia w imieniu uczestnika postępowania wniosku o nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dnia 5 grudnia 1990 r. przez Zespół [...] w W. (obecnie [...] SA) prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W., oznaczonego jako działka projektowana nr [...] o powierzchni [...] ha (pochodzącej z działki nr [...] o powierzchni [...] ha zapisanej w księdze wieczystej nr [...]) i nieodpłatne nabycie prawa własności budowli i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie oraz zatwierdzającej podział działki nr [...] z obrębu [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) dalej: "u.g.n.", który w swej treści odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U.

Nr 79, poz. 464 ze zm.), stanowiącego w ustępie 1, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego (...). W ust. 2 art. 2 przewidziano natomiast, że budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Powyższy przepis reguluje zatem tryb potwierdzania następującej z mocy prawa konwersji przynależnego państwowej osobie prawnej w ww. dacie prawa zarządu nieruchomością w prawo użytkowania wieczystego oraz w prawo własności znajdujących się na gruncie budynków.

Jednocześnie w art. 200 ust. 4 u.g.n. zastrzeżono, że nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich. Przy uwłaszczaniu państwowych komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stosuje się przy tym zasady określone w punktach 1 do 4 art. 200 ust. 1 u.g.n. Punkt 3 ust. 1 przywołanego artykułu stanowi z kolei, że w decyzji, o której mowa w pkt 2 (stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności), ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 k.c., oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2.

W rozpoznawanej sprawie spełnienie materialnoprawnych przesłanek uwłaszczenia przez uczestnika postępowania jest niesporne. Niekwestionowaną bowiem okolicznością jest, że nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa i na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie Zespołu [...] na podstawie decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] września 1988 r. Nie jest sporne także, że uwłaszczenie przedsiębiorstwa nie narusza praw osób trzecich. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.

Istota sporu sprowadza się natomiast do kwestii poprawności rozstrzygnięcia sformułowanego w utrzymanej przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w mocy decyzji organu wojewódzkiego i jego kompletności. Zdaniem bowiem reprezentującego Skarb Państwa Prezydenta [...] nie zawiera ono koniecznego elementu jakim jest określenie terminu zagospodarowania nieruchomości gruntowej, w tym terminu zabudowy oraz celu, na który nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste. Przez co treść prawa użytkowania wieczystego pozostaje nieokreślona, co dla właściciela nieruchomości rodzi negatywne konsekwencje na przyszłość.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że w decyzji pierwszoinstancyjnej celu na jaki oddana została nieruchomość w użytkowanie wieczyste wprost nie wskazano. Nie czyni to jednak decyzji wadliwą z tej przyczyny. Jak trafnie zauważył Minister wymóg określenia celu na jaki nieruchomość oddawana jest w użytkowanie wieczyste,

w przypadku gdy następuje to w efekcie konwersji przynależnego na dzień 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu, potwierdzanej decyzją administracyjną, nie został wprost w art. 200 u.g.n. sformułowany. Rozwiązanie to jest w ocenie Sądu logiczną konsekwencją specyfiki w jakiej dochodzi do nabycia prawa użytkowania, które powstaje

w okolicznościach faktycznych, jakie istnieją w dniu przekształcenia prawa zarządu.

W związku z czym następuje to w tym samym celu, jakiemu służyła oddana w zarząd nieruchomość. Zatem jego odrębne wskazywanie w decyzji (która w tym wypadku owego celu by nie kreowała, ale jedynie potwierdzała) nie było konieczne. Uwzględnić go jedynie należało przy ustalaniu stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, co

w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.

Powyższe powoduje także, że nie w każdym przypadku podejmowania decyzji uwłaszczeniowej, konieczne jest ustalanie sposobu i terminu zagospodarowania nieruchomości, o których mowa w art. 62 u.g.n. Te bowiem, z samej ich istoty, mogą być ustalone jedynie wówczas, gdy nieruchomość objęta uwłaszczeniem pozostaje na dzień 5 grudnia 1990 r. niezabudowana, choć pod zabudowę była przeznaczona i taki stan utrzymuje się na dzień wydania decyzji potwierdzającej uwłaszczenie. Konieczność zachowania zasad określonych w art. 62 u.g.n., do czego odsyła art. 200 ust. 1 pkt 3 u.g.n., rozumieć zatem należy jako wymóg respektowania ustalonych tam reguł, jakimi kierować się musi organ przy konkretyzowaniu obowiązków podmiotu uwłaszczonego związanych z zagospodarowaniem nieruchomości, o ile taka konkretyzacja jest konieczna ze względu na stan tej nieruchomości. Innymi słowy obowiązek wiążącego ukształtowania obowiązków, o których mowa w art. 62 u.g.n., aktualizuje się jedynie wówczas, gdy jest to podyktowane koniecznością realizacji na gruncie inwestycji, które na datę uwłaszczenia oraz datę wydania w tym przedmiocie decyzji nie były zrealizowane. Rację ma zatem Minister wskazując, że zasady, o których mowa w tym przepisie w przypadku powstania użytkowania wieczystego z mocy prawa, potwierdzanego w drodze decyzji administracyjnej, powinny być stosowane jedynie odpowiednio.

W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy poza sporem jest, że na dzień 5 grudnia 1990 r. na przedmiotowej nieruchomości była bocznica kolejowa, który to stan do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie uległ zmianie.

W związku z czym potrzeba ustalania sposobu i terminu jej zagospodarowania w sposób oczywisty nie zachodziła. Brak zatem ujęcia w sentencji decyzji postanowień regulujących te zagadnienia nie może być kwalifikowany jako naruszenie art. 200 ust. 1 w zw. z art. 62 u.g.n.

W utrzymanej w mocy przez Ministra Inwestycji i Rozwoju decyzji Wojewody [...] zostały także prawidłowo ustalone: podmiot, który nabył prawo użytkowania wieczystego, oraz okres na jaki to nastąpiło uwzględniający unormowanie z art. 236 k.c. Ustalenie natomiast stawki 1% (przewidzianej w art. 72 ust. 3 pkt 4 u.g.n.) determinuje sposób zagospodarowania spornej nieruchomości jako infrastruktury technicznej. Należy jednak zgodzić się ze skarżącym, że cena nieruchomości gruntowej ustalona została przez organ w oparciu o wadliwy operat szacunkowy, który ustalił jej wartość według stanu na dzień [...] marca 2018 r., a nie na dzień 5 grudnia 1990 r. Powyższa wada operatu narusza § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120) i budzi wątpliwość Sądu, czy organ w sposób prawidłowy ustalił cenę gruntu oraz wysokość opłaty rocznej. Dlatego też zarzut skargi dotyczący powyższej kwestii oraz naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu i wyda decyzję w oparciu o prawidłowo sporządzony operat szacunkowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.