Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 875/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3 par. 1, art. 11, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 pkt 4, art. 2 pkt 8 , art. 7d pkt 1, art. 20, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d, art. 24 ust. 2b, art. 24a
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 36, par. 37, par. 39, par. 45, par. 55
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. i S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Ponownie wydaną w sprawie decyzją z dnia 28 stycznia 2021 r., znak: [...] Starosta odmówił K. G. i S. G. (dalej: skarżący) aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] położonymi w obrębie B, gmina D.

W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Podał, że decyzją z [...] 2020 r. odmówił skarżącym aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków ww. zakresie. Na skutek odwołania skarżących, decyzją z dnia [...] 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję wydaną w I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ podał, że ponownie rozpatrując sprawę i mając na uwadze zalecenia organu odwoławczego, ustalił krąg stron postępowania, uzupełnił materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej analizy i oceny. Dalej organ wyjaśnił, że od założenia w latach 1979-1982 rejestrów nowej ewidencji gruntów, do daty modernizacji tej ewidencji w 2014 r., przebieg granic działki nr [...] – własności skarżących, z działką nr [...] nie była przedmiotem jakichkolwiek zmian i postępowań. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że kwestionowany przez skarżących przebieg granic odnotowany w ewidencji, jest nieprawidłowy. W ocenie organu, żądanie wniosku zmierza w istocie do rewizji przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] położonymi w B. Organ podał też, że dokumenty złożone przez skarżących oraz istniejące w zasobie materiały źródłowe, nie mogą stanowić podstawy do wprowadzenia żądanej zmiany w drodze aktualizacji, gdyż analiza tych dokumentów oraz oświadczenia stron postępowania prowadzą do wniosku, że granica jest przedmiotem sporu, który można jedynie zakończyć w drodze postępowania rozgraniczeniowego.

W odwołaniu skarżący zwrócili się do organu oddawczego "o wydanie zaleceń przywrócenia do stanu poprzedniego granic rozdzielających działki nr [...] i [...] oraz [...] i [...]. Skarżący nie zgodzili się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że podczas odbywających się z ich inicjatywy wizji terenowych, "na ogół nie uczestniczyli aktywnie w czynnościach wyjaśniających na gruncie". W ocenie skarżących, to Komisja nie wykazała się aktywnością. Skarżący wnieśli o zlecenie jeszcze jednej wizji dla potwierdzenia miejsca zasypanej studni znajdującej się na działce nr [...]. Podali, że miejsce to wskazali geodecie w dniu 25 października 2013 r. Skarżący wnieśli nadto o przeanalizowanie kopii map geodezyjnych z 2015 r. i 1986 r., a także skorzystanie z dokumentów archiwalnych z lat 1945 - 1950. Podnieślili, że podczas ustalania przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] geodeta nie przedłożył protokołu do podpisu K. G. Wskazali, że zamieszczone w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienie organu, że przyjęte zawiadomienie o terminie prac modernizacji i ewidencji gruntów, i budynków Gminy D przesądziło o odmowie aktualizacji, nie może być uznane za równoważne z podpisem skarżącej pod protokołem ustalenia przebiegu granic.

Decyzją z dnia 6 maja 2021 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg sprawy. Dalej organ odniósł się do treści § 36, § 37, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019, poz. 393, dalej: rozrządzenie) oraz art. 24 ust. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990, dalej: p.g.k.). Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie, w świetle ww. przepisów należało ocenić, czy istnieją podstawy do aktualizacji - zgodnie z wnioskiem skarżących z dnia 28 października 2019 r., zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B, gmina D. Dalej organ odwoławczy podał, że Starosta zarządził na obszarze ww. obrębu, przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24a p.g.k. Informację w sprawie modernizacji organ I instancji ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 9 lipca 2014 r., poz. 4153. Celem przeprowadzonej modernizacji było uzupełnienie baz danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami wówczas obowiązującego rozporządzenia. Dalej organ podał, że w ramach prac modernizacyjnych, w trybie § 37-39 rozporządzenia, wykonywano ustalenie i pomiar przebiegu granic działek zabudowanych oraz działek sąsiadujących z działkami zabudowanymi. Analiza dokumentów źródłowych sporządzona przez wykonawcę prac modernizacyjnych wykazała, że dokumenty określające przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], wskazane w § 36 rozporządzenia, nie pozwalają na jego wykazanie z wymaganą dokładnością. Tym samym, w ocenie organu, spełniony został warunek zawarty w § 37 ust. 1 rozporządzenia, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu tej granicy w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie w trybie § 39 rozporządzenia. Organ wyjaśnił też, że czynności mające na celu ustalenie przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], zostały wykonane na gruncie w dniu 25 października 2013 r., na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania. Wykonawca odnotował, że granica przebiega osią ogrodzenia, oznaczonego farbą. Do wykonania czynności ustalenia, wykorzystał analizę materiałów Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz ortofotomapy. Z. P. - właściciel działki nr [...] oraz skarżący - współwłaściciel działki nr [...], złożyli do protokołu oświadczenie, że granica między działkami nr [...] i [...] została ustalona w ich obecności i do jej przebiegu, przedstawionego na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu, nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń. Organ wskaz też, że ani na szkicu polowym nr 8, ani w protokole, nie widnieje podpis skarżącej. Nadto w protokole brak jest adnotacji o przyczynie tego braku. Organ podał też, że skarżąca otrzymała zawiadomienie o czynnościach ustalenia przebiegu granic w dniu 14 października 2013 r., czyli nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem czynności, czyli w terminie wskazanym w § 38 ust. 3 rozporządzenia. Następnie wskazał, że wyniki ustalenia i pomiaru przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...], przedstawione zostały w operacie technicznym z modernizacji ewidencji gruntów i budynków przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 8 kwietnia 2017 r., pod numerem [...] oraz, że właściciele ww. działek nie zgłosili, ani uwag do projektu operatu opisowo-kartograficznego ani zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu B. Zatem dane te stały się obowiązujące i wiążące. Organ odwoławczy wskazał też, że Starosta pismem z dnia 20 grudnia 2019 r., mając na uwadze przepisy § 44, § 45, § 85 ust. 2 i § 86 ust. 2 rozporządzenia, wezwał skarżących o przedłożenie dokumentacji, na podstawie której mogłaby być wprowadzona żądana zmiana. W odpowiedzi skarżący, w załączniku do pisma z dnia 8 stycznia 2020 r. przedłożyli kopie: miejscowego planu zagospodarowania dla działek nr [...] i [...] oraz planu realizacyjnego dla budowy budynku gospodarczego, analogowej mapy zasadniczej. Organ podał, że oględziny przeprowadzone w dniu 14 sierpnia 2020 r. przez pracowników Starostwa Powiatowego, w obecności skarżących oraz Z. P. i jego ojca B. P. wykazały: "w terenie niewidoczna stara studnia na dz. nr [...] oraz istniejące ogrodzenie pomiędzy dz. nr [...] i [...], słup elektryczny uwidoczniony zgodnie z obowiązującą mapą zasadniczą". Skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w pismach przesłanych do organu I instancji, natomiast Z. P. wyjaśnił, że ogrodzenie pomiędzy dz. nr. [...] i [...] istnieje około 40 lat i zostało wybudowane przez skarżącego i C. R. – ojca skarżącej. B. P. wyjaśnił, że wyraził zgodę na budowę domu mieszkalnego blisko granicy działki nr [...], w zamian za to ojciec skarżącej obiecał wyrównać granice pomiędzy dz. [...] i [...] równo z domem mieszkalnym nr 8. Skarżący odmówili złożenia podpisu. Ponadto wizję w terenie poparto nieopisanymi zdjęciami obrazującymi usytuowanie budynków i słupa elektrycznego oraz przebieg ogrodzenia. Organ odwoławczy wskazał również, że na żądanie skarżących, w dniu 17 września 2020 r., przeprowadzono kolejne oględziny z udziałem Dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii, pracowników Starostwa Powiatowego, skarżących oraz uczestnika Z. P. Podstawowym celem oględzin, była ocena przebiegu granicy ustalonej podczas wykonywanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków pomiędzy ww. działkami nr [...], [...], [...], [...], w zakresie prowadzonego postępowania. W wyniku oględzin, nie odszukano w terenie fragmentów studni. W miejscu, które wskazali skarżący widoczne było jedynie zagłębienie, w którym posadzony jest krzak. Z wizji sporządzono dokumentację fotograficzną. Skarżący odmówili złożenia podpisu pod protokołem.

Organ odwoławczy stwierdził, że dane ewidencyjne zawarte w operacie opisowo-kartograficznym dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] spełniają wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych. Są wiarygodne i zostały określone z zachowaniem wymagań dokładnościowych. Natomiast dane opisujące przebieg tej granicy przed modernizacją nie były wiarygodne. Już tylko z tego powodu niemożliwe jest przywrócenie przebiegu przedmiotowej granicy do stanu poprzedniego, zgodnie z wnioskiem z 28 października 2019 r.

Ponadto organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k. Tym samym, zdaniem organu, przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] określony w operacie ewidencyjnym, jest zgodny z dokumentacją zasobu. Nie zachodzą zatem okoliczności do zlecenia przez organ, wykonania dokumentacji geodezyjnej, umożliwiającej aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z żądaniem skarżących. Organ podał, że również sami zainteresowani dokumentacji takiej nie przedłożyli. Zaznaczył też, że każdy wpis w ewidencji jest deklaratoryjny, nie kreuje żadnego prawa, nie decyduje o jego zasięgu, a jedynie potwierdza, że takie prawo określonemu podmiotowi przysługuje, wskazuje też, jaki jest jego zasięg, zgodnie z dokumentami przyjętymi do zasobu. Aktualnie, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], realizuje powyższą zasadę. Organ zaznaczył też, że przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania gruntem. Podał, że skarżący mogą dochodzić swoich praw dotyczących zasięgu prawa własności, składając wniosek o wszczęcie postępowania o rozgraniczenie do właściwego wójta (burmistrza/prezydenta). Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa i nie mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazał, że powołane we wniosku, jak i przedłożone w troku postępowania przez skarżących kopie dokumentów, nie mogą stanowić podstawy zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], ustalonego w toku modernizacji. Zmian w ewidencji gruntów, nie można bowiem przeprowadzić w oparciu o archiwalne dokumenty, lecz tylko na podstawie aktualnego dokumentu sporządzonego po wpisie w ewidencji, który ma być przedmiotem zmiany. Ponadto zmian takich dokonuje się wyłącznie na podstawie dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia spełniających wskazania § 85 ust. 2. Organ odwoławczy wskazał, że dwukrotnie dokonane oględziny, nie wniosły informacji, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie wydane w I instancji jest prawidłowe i uwzględniające obowiązujące przepisy prawne. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające aktualizację ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem skarżących.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podnieśli, że podpisanie przez skarżącego protokołu z ustalenia przebiegu granicy działek nr [...], nr [...] i nr [...], nastąpiło w związku z wyjaśnieniami geodety, że dotychczasowe granice pozostaną bez zmian. Podnieśli też, że protokół nie został przedłożony do podpisania skarżącej.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje m.in. sprawy ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 4 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków (art. 7d pkt 1 p.g.k.).

Zgodnie z art. 20 p.g.k.:

1. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a p.g.k.).

Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa:

1) sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją";

2) sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych;

3) szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości;

4) sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;

5) rodzaje budynków i lokali, których nie wykazuje się w ewidencji.

Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Ponadto z treści § 37 rozporządzenia wynika, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Zgodnie z § 39 rozporządzenia:

1. Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

2. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

3. W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

W § 45 rozporządzenia przyjęto, że:

1. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio;

3. przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

W art. 24a p.g.k. zostały określone zasady, w oparciu o które dokonywana jest modernizacja ewidencji gruntów. Zgodnie z nimi:

1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych;

2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków;

3. informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego;

4. projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego;

5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym;

6. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych;

7. upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2 (uprawnienia zawodowe w zakresie rozgraniczanie i podziały nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych), przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole.

8. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa;

9. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych;

10. o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji;

11. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące;

12. zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Przepisy p.g.k. odnoszące się do modernizacji ewidencji gruntów zostały uszczegółowione w rozporządzeniu. Zgodnie z § 55 rozporządzenia modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:

1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia;

2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. Natomiast w § 56 rozporządzenia wskazano, że przy wykonywaniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przepisy rozdziału 2 rozporządzenia normującego zakładanie ewidencji gruntów i budynków stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem § 34, 40, 41, 42 i 43.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że słusznie organy administracyjne odmówiły skarżącym dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie zmiany granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...].

Z poczynionych przez organy ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżący uczestniczyli w procedurze modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obszaru obrębu B, jednostka ewidencyjna D. W trakcie modernizacji został sporządzony operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 kwietnia 2017 r., nr [...], obejmujący swym zakresem ustalenie i pomiar przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...]. Z uwagi na fakt, że dokumentacja geodezyjna znajdująca się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotycząca przebiegu tej granicy nie była wiarygodna, albowiem nie spełniała wymogów w zakresie dokładności, koniecznym stało się dokonanie geodezyjnych pomiarów terenowych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Efektem tych działań, było sporządzenie wymienionego operatu technicznego. Zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic ewidencyjnych w pierwszej kolejności wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w różnego rodzaju postępowaniach, określonych szczegółowo w pkt 1-8. Jednakże w sytuacji gdy dokonano ustalenia, że wymieniona dokumentacja nie jest wiarygodna, zasadnie zastosowano § 37 rozporządzenia, przewidujący m.in. dokonanie geodezyjnych pomiarów terenowych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Skarżący o czynnościach uprawnionego geodety na gruncie zostali zawiadomieni, a skarżący S. G. złożył oświadczenie odnośnie przebiegu granicy w protokole sporządzonym przez geodetę w dniu 25 października 2013 r. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nastąpiło na podstawie § 37 rozporządzenia.

Istotnym jest, iż skarżący po sporządzeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego i wyłożeniu go do wglądu, nie zgłosili uwag do danych w nim zawartych, a dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], co mogli uczynić na podstawie art. 24a ust. 6 p.g.k. Dokonanie wówczas przez skarżących tej czynności, winno skutkować przyjęciem lub odrzuceniem uwag zgłoszonych do projektu, o czym skarżący powinni zostać poinformowani (art. 24a ust. 7 p.g.k.). Następnie skarżący nie skorzystali również z uprawnienia do zgłoszenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, na podstawie art. 24 a ust. 9 p.g.k. W przypadku zgłoszenia zarzutów przez skarżących obowiązkiem starosty, byłoby ich rozstrzygnięcie w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 p.g.k.).

Organ II instancji słusznie wskazał, że w Dzienniku Urzędowym Województwa ogłoszono Informację nr 1 Starosty z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej Gmina D, powiat [...], województwo [...]. Przedmiotowa informacja zawierała wskazanie, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębów ewidencyjnych: B, D, D, G, G, I, M, N, Ś, T, W, W, Z gminy D, wyłożony do publicznego wglądu zainteresowanych osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych w okresie od 23 kwietnia 2014 r. do 14 maja 2014 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego, dnia 15 maja 2014 r. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków gminy D; każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia niniejszej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa zgłaszać zarzuty do tych danych.

Fakt dokonania modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie powoduje, że dane tej ewidencji stają się niewzruszalnymi. W tej sytuacji skarżący byli uprawnieni do podejmowania starań o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowej granicy, jednakże dla powstania obowiązku dokonania przez organ administracyjny tej aktualizacji, wymagane było spełnienie przez skarżących wymogów przewidzianych dla tej procedury. W pierwszej kolejności wskazać należy, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). W orzecznictwie sądów administracyjnych podniesiono, że "nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 237/18, LEX nr 2520136). W § 36 rozporządzenia zostały określone rodzaje dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą dopuszczalne jest dokonanie aktualizacji ewidencji, pod warunkiem, że dokumentacja ta zostanie przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nadto przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego, przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 3 rozporządzenia). Pomimo wezwania skarżących przez organ administracyjny I instancji do przedłożenia tego rodzaju dokumentacji, nie uczynili oni zadość temu wezwaniu. Równocześnie przedłożona przez skarżących dokumentacja, m.in. kopia mapy z 1986 r, i kopia mapy z 2015 r., jako niespełniająca powyżej przedstawionego wymogu, nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżących skutku, w postaci aktualizacji danych ewidencyjnych.

Z uwagi na okoliczność, że skarżący prezentują stanowisko, zgodnie z którym ewidencja zawiera błędne informacje, rozważenia wymagało, czy podstawę dla uwzględnienia wniosku skarżących nie stanowił art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d p.g.k. i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Przepisy p.g.k. przewidują, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w sytuacji wykrycia błędnych informacji, a nadto, że aktualizacja może zostać dokonana na podstawie materiałów zasobu. Wszczęcie postępowania z urzędu należy do uznania organu administracyjnego, natomiast odnośnie charakteru błędu uzasadniającego aktualizację przyjmuje się, że błąd ten musi być oczywisty, niewymagający szczegółowego postępowania dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1951/17, LEX nr 2700074). Już tylko z tych przyczyn, brak było podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżących powinien zostać uwzględniony w oparciu o wymienione przepisy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że "zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające" (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. II SA 1231/97, LEX nr 41277). W ustawie p.g.k. zawarto zatem normy określające zakres działania organów administracyjnych. Tym samym organy administracyjne w tej sprawie, nie były uprawnione do rozstrzygania sporów natury cywilnoprawnej a dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej skarżących. Skarżący są uprawnieni do podejmowania działań dwojakiego rodzaju. Mogą korzystać z możliwości, które są przewidziane w treści p.g.k. i rozporządzenia, jednakże jak już wskazano koniecznym jest wypełnienie wymogów określonych w tych przepisach, bądź też są uprawnieni do podjęcia starań zmierzających do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć, poprzez zainicjowanie postępowania o rozgraniczenie przed właściwym organem lub innego wybranego postępowania o charakterze cywilnoprawnym przed sądem powszechnym. Wówczas tego rodzaju udokumentowane rozstrzygnięcie, może stanowić podstawę do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 24 ust. 2b p.g.k.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.