Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1174/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono,że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: Art. 26, art. 30c, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: Art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi P. D., J. G., Klinika [...] A s.c. w K na decyzję Centrum Przedsiębiorczości w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Centrum Przedsiębiorczości, II. zasądza od Centrum Przedsiębiorczości na rzecz strony skarżącej P. D., J. G., Klinika [...] A s.c. w K kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. D. i J. G. złożyli wniosek o dofinansowanie projektu "Pracownia [...]" w ramach konkursu dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 w ramach Osi Priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy" Działanie 2.2 "Wsparcie komercjalizacji badań naukowych" Schemat B "Projekty inwestycyjne przedsiębiorstw z zakresu B+R". Konkurs odbywał się na zasadach określonych w Regulaminie stanowiącym Załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Konkursu dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 w ramach II Osi Priorytetowej "Gospodarka regionalnej szansy" Działanie 2.2 "Wsparcie komercjalizacji badań naukowych" Schemat B "Projekty inwestycyjne przedsiębiorstw z zakresu B+R" z uwzględnieniem zasad i założeń wynikających z aktów prawnych i dokumentów programowych wymienionych w § 4 Regulaminu, w szczególności Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 (dalej zwane UROP) wraz z Załącznikiem nr 4.

Wnioskowany przez skarżących projekt pozytywnie przeszedł etap oceny formalnej i został poddany ocenie merytorycznej.

W ramach tej oceny w pierwszym jej etapie - ocenie technicznej - projekt został odrzucony zgodnie z pismem Centrum Przedsiębiorczości z dnia 25 marca 2013 r., nr [...], z powodu niespełnienia trzech kryteriów określonych w Załączniku nr 4 do UMROP: kwalifikowalność kosztów, wykonalność finansowa i prawidłowość przeprowadzonych analiz finansowych oraz trwałość projektu, charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny. Postępując zgodnie z dyspozycją § 21 ust. 9 Regulaminu konkursu, przyjętego uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 14 czerwca 2012 r. z późn. zm., skarżący wnieśli protest do Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa.

Pismem z dnia 8 maja 2013 r., nr [...], skarżący zostali poinformowani o uwzględnieniu ich protestu. W uzasadnieniu odniesiono się do dokonanych przez instytucję pośredniczącą ocen w ramach poszczególnych kryteriów. W zakresie niespełnienia kryterium "Kwalifikowalności kosztów" Instytucja Rozpoznająca Protest stwierdziła, że Komisja Oceny Projektów oparła swe stanowisko na dwóch podstawach: zawyżenia kosztów tomografu oraz zawyżenia kosztów zakupu analizatorów. Co do pierwszej podstawy Instytucja Rozpoznająca Protest uznała ją za nieprawidłowo ustaloną ze względu na nieprawdziwość argumentów powołanych przez eksperta, który zarzucił zawyżenie kosztów zakupu tomografu i nakazała dokonanie ponownej oceny kwalifikowalności tego wydatku z zaleceniem sprawdzenia czy na rynku dostępne są tańsze urządzenia niż firmy S, które odpowiadałyby specyfice projektu i potrzebom skarżących. Co do drugiej podstawy niespełnienia omawianego kryterium, w postaci zawyżenia kosztów zakupu analizatorów, Instytucja Rozpoznająca Protest (IRP) nie uwzględniła argumentów skarżących uznając, że koszt przez nich podany został rzeczywiście zawyżony, niemniej nakazała ponowne dokonanie oceny także tej podstawy.

Pismem z dnia 2 lipca 2013 r., nr [...], instytucja pośrednicząca - Centrum Przedsiębiorczości - działając na podstawie § 21 ust. 23 Regulaminu konkursu, przyjętego uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 14 czerwca 2012 r. ze zm., poinformowało P. D. oraz J. G., działających jako wspólnicy spółki cywilnej pod firmą Klinika [...] A P. D., J. G. s.c. z siedzibą w K o wyniku ponownej negatywnej oceny projektu "Pracownia [...]".

Ze wskazanego pisma wynikało, że ocena merytoryczna wniosku przeprowadzona została przez Komisję Oceny Projektów (KOP) złożoną z ekspertów, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO uchwałą nr [...] z dnia 22 lutego 2008 r. z późn. zm. Kryteria te zamieszczone zostały w załączniku nr 4 do Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2007 r. z późn. zm. oraz zostały opublikowane na stronie internetowej Centrum Przedsiębiorczości. Projekt, zgłoszony do dofinansowania, został odrzucony na etapie oceny technicznej ze względu na fakt niespełnienia kryterium numer 1 "Kwalifikowalność kosztów", kryterium nr 2 "Wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu" oraz kryterium nr 4 "Charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny".

Wynik tej oceny P. D. i J. G. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o stwierdzenie, że ponowna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa jako Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Centrum Przedsiębiorczości wskazało, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego i krajowego, wbrew zarzutom skargi, zgodnie z Kryteriami oceny projektów. Powtórna ocena nie jest związana rozstrzygnięciem protestu. CP nie zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej o związaniu przy dokonywaniu ponownej oceny projektu rozstrzygnięciem IRP. Przy takim założeniu powtórna ocena byłaby bowiem powtórzeniem stanowiska przedstawionego uprzednio, co naruszałoby zasadę bezstronności oceny dokonywanej przez zewnętrznych ekspertów. W związku z tym CP wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 814/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pierwszy z oceniających ponownie projekt asesorów odnośnie pierwszego kryterium "kwalifikowalności kosztów" wskazał, że założone ceny i nabycie zestawu urządzeń w celu osiągnięcia najwyższego poziomu technologicznego są niezbędne, nie są jednak zasadne w kontekście zaplanowanych do wdrożenia posiadanych wyników B+R ze względu na relatywnie wysoką przewidywaną cenę usługi oraz brak istniejących systemowych rozwiązań ubezpieczeniowych (dopiero są planowane). Na podstawie przyjętej próby Wnioskodawca zgromadził w toku działalności B+R fragmentaryczną wiedzę, która nie spełnia definicji prac badawczo-rozwojowych co powoduje, że kosztów nie można uznać za kwalifikowane, jak również nie będzie miała istotnego znaczenia dla rozwoju gospodarczego regionu, co jest celem działania. Jednak ekspert nie wyjaśnił, z jakich powodów uznał, że założone ceny i nabycie zestawu urządzeń w celu osiągnięcia najwyższego poziomu technologicznego nie są zasadne w odniesieniu do zaplanowanych do wdrożenia wyników prac badawczo – rozwojowych. Nie wskazał też do jakich cen odnosił się ekspert stwierdzając, że przewidywana cena usługi jest relatywnie wysoka oraz nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że zgromadzone wyniki nie spełniają definicji prac badawczo – rozwojowych.

Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji zadaniem eksperta było odniesienie się do definicji prac badawczo - rozwojowych i wskazanie, dlaczego nie mogą być za takie uznane w świetle tej definicji prace przewidziane w projekcie. W przeciwnym wypadku teza ta jest gołosłowna. Nadto ekspert nie wyjaśnił dlaczego kosztów nie można uznać za kwalifikowane.

Drugi z asesorów oceniających również sformułował oceny negatywne i odnośnie kryterium pierwszego wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę koszty są zawyżone o ponad 20% łącznej wartości projektu, a dodatkowe 3 stanowiska komputerowe przy przewidywanych około 20 badaniach miesięcznie są nieuzasadnione. Nadto cena tomografu stożkowego CBCT jest znacznie przeszacowana i nie uwzględnia możliwości negocjacji z dystrybutorem. Także i w tym wypadku Sąd podzielił argumenty skargi, że ekspert nie uzasadnił swojego stanowiska co do zawyżenia przez wnioskodawcę kosztów o ponad 20% łącznej wartości projektu.

Odnośnie kryterium drugiego "wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu", pierwszy oceniający podniósł, że uzasadnienie kalkulacji ceny usługi zostało przedstawione w sposób bardzo szacunkowy bez analizy rynku i konkurentów, wskazując, że zakładana liczba badań przy proponowanej cenie może być trudna do uzyskania. W jego ocenie, wnioskodawca określił jedynie cenę jednostkową usługi bazująca na cenie rynkowej, nie podając rzeczywistego kosztu jednostkowego usługi, w tym kosztów amortyzacji, zaś przyjęte założenia dotyczące ceny usługi nie są racjonalne z punktu widzenia zakładanej działalności naukowej – brak jest odniesienia się do kosztów wykonania usługi, a jedynie bazują (i to nie do końca) na cenach rynkowych. Dlatego też trudno uznać, aby analizy finansowe były oparte na jasno sprecyzowanych i właściwych założeniach. Już z tej oceny wynika zdaniem Sądu sprzeczność wniosków wysnutych przez eksperta. Stwierdza on bowiem najpierw, że uzasadnienie kalkulacji ceny usługi zostało przedstawione w projekcie w sposób bardzo szacunkowy, co należy podkreślić, bez analizy rynku i konkurentów, po czym dalej ten sam ekspert, w tej samej ocenie stwierdza, że przyjęte założenia dotyczące ceny usługi nie są racjonalne z punktu widzenia zakładanej działalności naukowej, gdyż nie odnoszą się do kosztów wykonania usługi, a jedynie bazują i to nie do końca na cenach - właśnie nie innych jak tylko rynkowych. Zatem w jakimś stopniu ceny rynkowe były podstawą założeń cen usług. Niezrozumiałe jest wobec tego stanowisko eksperta, że kalkulacja cen usług nie opiera się na analizie rynku.

Odnosząc się do kryterium drugiego, drugi z ekspertów podniósł, że analiza przychodów nie spełnia zasady realności, bowiem koszt weterynaryjnego badania jednostkowego jest tak wysoki, że nierealne jest pozyskanie klientów w ilości i w czasie, założonych dla realizacji projektu. Ekspert ten nie wskazał nawet do czego porównywał koszt jednostkowego badania weterynaryjnego. Stwierdził, iż jest on tak wysoki, że aż nierealny, by pozyskać potencjalnych klientów. Racje ma strona skarżąca także w tym, że ekspert ten w ogóle nie odnosi się do kryterium wskazanego w Kryteriach ocen projektów, co dyskwalifikuje tę ocenę.

Zwrócić należy uwagę, że przy tym kryterium eksperci mają odnosić się do przygotowanych analiz finansowych w biznesplanie, sprawdzając, czy opierają się one na jasno sprecyzowanych i właściwych założeniach, czy analiza przychodów spełnia zasadę realności oraz, czy istnieje bądź nie, korelacja pomiędzy poszczególnymi danymi w tabelach finansowych. Nie tylko więc drugi z ekspertów do tych kwestii się nie odnosi, ale nie odnoszą się do tego obaj eksperci oceniający ponownie projekt.

W odniesieniu do kryterium ostatniego, branego pod uwagę w ponownej ocenie projektu - "charakterystyki projektu pod kątem jego szczegółowej oceny" - pierwszy z ekspertów podał, że z punktu widzenia prowadzenia badań naukowych proponowana próba od 15 do 100 badań roczne w danej grupie nie przełoży się na uzyskanie reprezentatywnych wyników badań naukowych (w uzasadnieniu prac B+R wnioskodawca sam powołuje się na fakt, iż zwiększenie zasobu wiedzy następuje dzięki systematycznemu i uporządkowanemu zebraniu obserwacji na dużej populacji pacjentów). Zdaniem Sądu, także w tym przypadku ocena w ogóle nie odnosi się do subkryteriów, które winny być uwzględnione przy ocenie, czy założenia projektu spełniają to kryterium. Nadto nasuwa się od razu pytanie z czego wynika stanowisko eksperta, że próba 15 do 100 badań rocznie w danej grupie nie przełoży się na reprezentatywne wyniki badań naukowych. A być może jest zupełnie odwrotnie. Drugi z oceniających asesorów odnośnie tego kryterium wskazał, że projektowane przez wnioskodawcę dochody są nierealne z tego względu, że nie będzie na polskim rynku klientów chętnych do wykonania i opłacenia tak drogiej usługi weterynaryjnej. Ponadto, rozpoznanie problemu stanowiące podstawę prac badawczych jest oczywiste i nie wymaga prowadzenia badań. Gromadzenie danych odpłatnie i w ilości przewidywanej przez wnioskodawcę powoduje, że rezultaty będą nie tylko nieadekwatne do kosztów, ale nie będą stanowić właściwego poszerzenia wiedzy w zakresie, zaś projekt nie polega na wdrażaniu wyników badań własnych, a na wykorzystaniu innowacyjnego urządzenia w celu dokładniejszej diagnostyki występującego w weterynarii problemu. Tym samym projekt nie wpisuje się w działanie, polegające na wsparciu komercjalizacji badań naukowych. Jednak drugi ekspert, nie uzasadnił dlaczego projektowane przez wnioskodawcę dochody są nierealne i nie przedstawił, rzeczowych w tym względzie argumentów, nie wskazując, dlaczego uważa, że nie znajdą się klienci chętni do wykonania takiej usługi, a także jaki koszt tej usługi był punktem odniesienia, skoro stwierdził ekspert, że jest ona tak droga. Z jakich powodów ekspert uznał, że projekt nie polega na wdrażaniu wyników badań własnych. Wnioskodawca może pozyskiwać od osób trzecich wyniki badań i je wdrażać. Nie jest wymagane tylko wdrażanie wyników własnych badań. Tego aspektu także ekspert w ogóle nie uzasadnił w sposób przekonywujący i nie budzący wątpliwości.

Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie trafne są zatem zarzuty skargi, że dokonanie ponowne oceny przez oceniających asesorów zostały przeprowadzone w sposób nierzetelny. Tezy w nich zawarte są niedostatecznie poparte nie tylko okolicznościami faktycznymi, ale i weryfikowalnymi informacjami. Przede wszystkim jednak nie odnoszą się one do tych kwestii, wskazanych w uszczegółowieniu do poszczególnych przywołanych kryteriów, które oceniający asesorzy bezwzględnie winni wziąć pod uwagę przy dokonywaniu oceny, czy wnioskowany do dofinansowania projekt spełnia te kryteria. Taki stan rzeczy całkowicie dyskwalifikuje sporządzone oceny jako rzetelne.

Sąd ponadto podkreślił, ze rację mają skarżący, podnosząc, że oceny nie uwzględniają również kwestii wskazanych w rozstrzygnięciu uwzględniającym protest, co łamie zasadę związania rozstrzygnięciem protestu. Oceny są niespójne i sprzeczne ze sobą. Zatem Sąd wskazał, że w świetle powyższego odrzucenie projektu na podstawie § 19 pkt 34 lit. e Regulaminu konkursu na etapie oceny technicznej z powodu negatywnej oceny było przedwczesne i dokonane z naruszeniem zasad - statuowanej w art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju: zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów oraz z naruszeniem zasady rzetelności, wskazanej w art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Pismem z dnia 3 lipca 2014 r., nr [...], instytucja pośrednicząca - Centrum Przedsiębiorczości - działając na podstawie § 21 ust. 32 lit. a Regulaminu konkursu, poinformowało P. D. oraz J. G., działających jako wspólnicy spółki cywilnej pod firmą Klinika [...] A P. D., J. G. s.c. z siedzibą w K o wyniku ponownej negatywnej oceny projektu "Pracownia [...]". W szczególności wskazano, że projekt został odrzucony na etapie oceny technicznej ze względu na niespełnienie kryterium nr 2 "Wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu" a także kryterium nr 4 "Charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny".

Podkreślić należy, że projekt oceniali trzej eksperci. Jeden z ekspertów ocenił projekt pozytywnie przyznając skarżącym 47 punktów tj. 88,67%, natomiast dwaj pozostali eksperci ocenili projekt negatywnie.

W skardze do WSA w Krakowie P. D. i J. G. domagali się stwierdzenie, że ponowna ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa jako Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym oraz obciążenie Zarządu Województwa obowiązkiem zwrotu skarżącym kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Centrum Przedsiębiorczości wskazało, że ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego oraz krajowego, zgodnie z kryteriami przyjętymi przez Komitet Monitorujący RPO oraz na podstawie obowiązujących dokumentów składających się na system realizacji RPO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.,), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na powołanej podstawie prawnej, kontroli sądów administracyjnych podlega ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z unormowaniami ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Właściwa instytucja zarządzająca informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c. Zgodnie z art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia albo umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów wykonawczych do niej zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z 24.03.2010 r. II GSK 248/10 publ: http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Dyrektora Centrum Przedsiębiorczości z dnia 3 lipca 2014 r. informujące P. D. oraz J. G., działających jako wspólnicy spółki cywilnej pod firmą Klinika [...] A P. D., J. G. s.c. z siedzibą w K o wyniku ponownej negatywnej oceny projektu "Pracownia [...]".

Projekt, zgłoszony do dofinansowania, został odrzucony na etapie oceny technicznej ze względu na fakt niespełnienia kryterium nr 2 "Wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu" oraz kryterium nr 4 "Charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny".

W myśl przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Wydane przez instytucję zarządzającą akty dotyczące ocen i wymogów dokumentacji konkursowej odnoszące się do rodzajów projektów podlegających dofinansowaniu, podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie, oraz kryteriów dokonywanej przez te instytucje oceny wniosków służą osiągnięciu wskazanych wyżej celów ustawowych, tj. sprawnemu i rzetelnemu przeprowadzeniu konkursu, z uwzględnieniem zasad, o których mowa w art. 26 powołanej ustawy.

Z powyższych zasad niewątpliwie przejrzystość reguł oceny, bezstronność oceny i jej rzetelność stanowią kryteria zgodności z prawem stosowane bezpośrednio na etapie oceny projektów w procesie ich wyboru do dofinansowania. Przepis art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3 - 6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Przepis ten nie wyłącza zatem z odpowiedniego stosowania przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na powyższych zasadach kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia doprowadziła Sąd do wniosku o zasadności skargi.

Jednym z podstawowych dokumentów określających kryteria wyboru projektów jest w niniejszej sprawie Regulaminu Konkursu Nr [...], w ramach którego wnioskodawcy złożyli wniosek o dofinansowanie projektu. Wynikają z niego następujące zasady procedury konkursowej: głównym celem konkursu jest wybór innowacyjnych projektów realizowanych przez MŚP, które przyczynia się do wdrożenia wyników prac B+R mających znaczenie dla rozwoju gospodarczego regionu. Konkurs ma charakter otwarty i polega na ocenie wniosków o dofinansowanie wraz z pełną dokumentacją (§ 7 ust. 2 Regulaminu.). Każdy zarejestrowany wniosek podlega ocenie formalnej oraz w przypadku wniosków, które przeszły pozytywnie etap oceny formalnej - ocenie merytorycznej (§ 19 ust. 1). Ocena formalna jest oceną w systemie logicznym (tak/nie). Jest ona przeprowadzana przez dwóch pracowników Zespołu wyboru projektów CP z wykorzystaniem szczegółowej karty oceny formalnej, która stanowi Załącznik nr 3 do Regulaminu (§ 19 ust. 5). Ocena merytoryczna składa się z etapów: a) oceny technicznej, b) właściwej oceny merytorycznej. Ocena merytorycznej dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów z wykorzystaniem kart oceny merytorycznej (§ 19 ust. 22, 23 i 24). Celem oceny technicznej jest sprawdzenie opracowanej przez projektodawcę dokumentacji pod kątem spełnienia kryteriów technicznych. Jest to ocena logiczna. Niespełnienie jednego z warunków powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury (§ 19 pkt 25).

Kryteria wyboru projektów w ramach Osi Priorytetowej 2 - Gospodarka regionalnej szansy - dla Działania 2.2 – "Wsparcie komercjalizacji badań naukowych", Schemat B – Projekty inwestycyjne przedsiębiorstw z zakresu B + R", zawiera załącznik Nr 4 do Uszczegółowienia RPO na lata 2007-2013 w brzmieniu przyjętego uchwałą nr 938/07 Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2007 r. Z powyższych wskazanych kryteriów wyboru projektów wynika, że w ramach oceny technicznej bierze się pod uwagę następujące kryteria: " kwalifikowalność kosztów", "wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu", "zgodność projektu z przepisami w zakresie ochrony środowiska" i "charakterystyka projektu pod katem jego szczegółowej oceny."

Przedmiotem negatywnej oceny przez ekspertów w niniejszej sprawie były dwa kryteria: kryterium nr 2 i kryterium nr 4.

Według kryterium nr 2 - "wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych" - oceniający asesorzy winni uwzględnić możliwości finansowe wnioskodawcy związane z realizacją projektu, realność pozyskania finansowania zewnętrznego na realizację projektu (jeżeli dotyczy). Badając realność i prawidłowość przygotowanych analiz finansowych w biznesplanie oceniający mają sprawdzać czy analizy te są oparte na jasno sprecyzowanych i właściwych założeniach, czy spełniona jest zasada realności, czy istnieje korelacja pomiędzy danymi w poszczególnych tabelach finansowych.

W odniesieniu do kryterium 4 - "charakterystyka projektu pod katem jego szczegółowej oceny" – sprawdzeniu podlegać będą następujące kwestie: czy projekt został opisany w sposób umożliwiający identyfikację jego poszczególnych wydatków, kosztów kwalifikowanych, czy wskaźniki są przedstawione w sposób umożliwiający ich zweryfikowanie, czy są spójne z danymi we wniosku i w załącznikach, czy projekt jest spójny pod względem celów, budżetu i efektu projektu oraz realności jego wykonania, czy projekt cechuje się innowacyjnością, czy projekt polega na wdrożeniu posiadanych przez wnioskodawcę wyników prac B + R.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotowy projekt oceniało trzech ekspertów. Jeden z ekspertów ocenił go bardzo wysoko, przyznając mu 47 punktów tj. 88,67%. Ekspert ten w odniesieniu do kryterium nr 2 - wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych oraz trwałość projektu wskazał, że założenia do analizy finansowej projektu są jasne i właściwe. Wnioskodawca deklaruje wzrost przychodów i zysków z prowadzonej działalności operacyjnej. Zapewniona jest także trwałość projektu, gdyż wnioskodawca daje gwarancje stabilności finansowej przedsiębiorstwa w okresie jego trwania i przez minimum 3 lata od momentu jego zakończenia, co będzie wynikiem sprzedaży usług świadczonych z wykorzystaniem środków trwałych. Natomiast w odniesieniu do kryterium nr 4 - charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny – ekspert ten stwierdził, że projekt ten został napisany w sposób umożlwiający łatwą identyfikacje poszczególnych wydatków (kosztów kwalifikowanych). Wydatki ujęte w biznesplanie są zgodne z odpowiednimi kategoriami wydatków kwalifikowanych przedstawionych w Podręczniku kwalifikowania wydatków. Wskaźniki przedstawione w budżecie umożliwiają ich prostą weryfikację są spójne we wniosku i w załącznikach. Projekt jest spójny - cel budżet i rezultaty są dobrze sprecyzowane i jest realny pod względem wykonalności. Wszystkie wydatki przedstawione w projekcie są niezbędne, aby założone cele zostały poprawnie zrealizowane. Wdrożenie projektu pozwoli na zwiększenie konkurencyjności Wnioskodawcy, polepszenie sytuacji ekonomicznej, jak również przyczyni się do znacznego rozwoju przedsiębiorstwa. Projekt charakteryzuje się innowacyjnością na poziomie ponadregionalnym. Wyniki otrzymanych badań należą do działalności badawczo-rozwojowej o charakterze badan stosowanych.

Całkowicie odmiennie, bo negatywnie, ocenili przedmiotowy projekt dwaj pozostali eksperci.

Pierwszy z oceniających ponownie projekt ekspertów odnośnie kryterium nr 2 wskazał, że założenia dotyczące wartości przychodów uzyskanych w wyniku realizacji projektu nie są realne. Miedzy danymi w tabelach finansowych jest korelacja. Wnioskodawca jest w stanie zrealizować projekt, jeśli pozyska planowane środki, jednak nie będzie w stanie utrzymać jego trwałości w ciągu 3 lat od zakończenia, ze względu na przeszacowanie wartości przychodów. Analiza przychodów nie spełnia zasady realności. Wnioskodawca zbyt wysoko wycenił koszt usługi dla pacjenta. Nawet w przypadku pozyskania możliwości zawierania umów ubezpieczenia cena procedury jest przeszacowana. Usługa tomografii 3D dla ludzi wynosi ok. 280 zł (aktualne cenniki gabinetów dentystycznych). Badanie tomografem zwierząt w uniwersyteckiej klinice weterynaryjnej (W) wyceniane jest na 350-650 zł w zależności od wielkości pacjenta i ilości wymaganej narkozy i kontrastu. Jest to klinika w dużym mieście (podobnie jak w K), o uznanej renomie jako jednostka naukowa. Nie ma uzasadnienia dla kalkulowania tak wysokiej ceny badania w K.

Drugi z ekspertów oceniając kryterium nr 2 wskazał, że przy założonych w biznesplanie cenach usług badań tomograficznych (ceny w gabinetach diagnostycznych kształtują się na poziomie około 800 zł) popyt na te usługi może kształtować się znacznie niżej niż zakłada Wnioskodawca, co wpłynie negatywnie na wielkość przychodów i w konsekwencji trwałość projektu. Cena usługi została oszacowana bardzo pobieżnie, a jej wysokość nie jest wystarczająco uzasadniona, poza ogólnym stwierdzeniem, iż została skalkulowana na poziomie cen rynkowych z uwzględnieniem narzutu. Negatywna ocena dotyczy przyjętych w analizach finansowych założeń oraz realności przychodów, a także w konsekwencji trwałości projektu.

Odnośnie Kryterium nr 4 - charakterystyka projektu pod kątem jego szczegółowej oceny, ekspert stwierdził, że projekt został opisany spójnie pod względem celów, budżetu i rezultatów, natomiast realność wykonalności projektu ze względu na zawyżony koszt pojedynczego badania o około 600 zł (na podstawie cen ofertowych podobnych usług tomografii dla zwierząt spotykanych w klinikach/centrach weterynarii, np. Centrum [...]) oraz bardzo duże zagrożenie dotyczące osiągnięcia zakładanego popytu na badania należy ocenić negatywnie. Ze względu na wspomniane problemy założone w projekcie cele i rezultaty nie będą możliwe do osiągnięcia.

Odnosząc się do powyższych ocen wskazać należy, że porównywanie przez eksperta usług tomografii 3D w gabinetach dentystycznych do usług oferowanych przez Wnioskodawców narusza zasadę rzetelności. Są to usługi, które z całą pewnością nie są porównywalne, gdyż świadczone są w innych warunkach i wobec zupełnie innych pacjentów. Nadto ekspert oprócz stwierdzenia "usługa 3D dla ludzi za 280 zł" nie wskazał na czym polega usługa świadczona w gabinecie dentystycznym, jednak z pewnością urządzenia z gabinetów dentystycznych nie mogłyby być wykorzystane celem wykonania usługi 3D u zwierząt. Słusznie również podnoszą w skardze Wnioskodawcy, że ekspert nie wziął pod uwagę, że zwierzę do badania należy odpowiednio przygotować, (np. znieczulić) co wpływa na cenę usługi. Nadto usługę w gabinecie dentystycznym wykonuje się u siedzącego pacjenta, co nie jest możliwe przez wykonywaniu tej samej usługi u zwierzęcia. Dodatkowo, jak wskazują Wnioskodawcy, cena przedmiotowego badania obejmuje także oprócz samego badania, opis wyników, przygotowanie planu terapeutycznego i jego wdrożenie.

Faktem jest, że wszystko to powoduje, że koszt samej usługi jest wysoki, jednak w zamian oferowana jest kompleksowa usługa, która obejmująca diagnostykę i leczenie przez przygotowanego do tego specjalistę. Nierzetelne również było porównywanie cen usług oferowanych przez Wnioskodawców z cenami podobnych usług oferowanych przez Klinikę Uniwersytecką, z uwagi na fakt, że Klinika ta jest ośrodkiem naukowym, finansowanym w oparciu o środki publiczne i w związku z tym nie jest nastawiona na zysk i może stosować niższe ceny. Nadto cena usługi w Klinice we W również obejmuje samo badanie, bez dalszej diagnostyki i leczenia, podczas gdy Wnioskodawcy oferują wykonanie badania, opis i interpretacje wyników, przygotowanie oraz wdrożenie planu terapeutycznego.

Wbrew natomiast twierdzeniom Wnioskodawców, dopuszczalne było zestawienie cen usług oferowanych przez Wnioskodawców z usługami oferowanymi przez Centrum [...], pomimo, że w chwili składania wniosku przez Wnioskodawców Klinika ta nie dysponowała jeszcze takim urządzeniem i nie oferowała jeszcze badań tomograficznych. Jednak na dzień dokonywania oceny przez ekspertów, Klinika ta wykonywała badania tomograficzne. Ich cena wynosiła 600 zł.

Wskazać jednak należy, że ocena dokonana w tym zakresie przez eksperta jest również nierzetelna. Ekspert nie wskazuje na jakim urządzeniu wykonywane jest badanie przez [....], jak również nie wskazuje co obejmuje cena tego badania. Tymczasem Wnioskodawcy w skardze zarzucają, że badanie jest wykonywane na używanym urządzeniu z 2007 lub 2008 r. o zupełnie innych parametrach i sposobie działania i jakości generowanych wyników badań. Nadto wyniki te opisywane są przez lekarza radiologa medycyny ludzkiej, a nie specjalistę w zakresie medycyny weterynaryjnej. Nie mogą więc zawierać interpretacji wyników i opracowania planu leczenia, co zapewniają Wnioskodawcy. Tak więc usługi pozornie takie same, nie dają się jednak ze sobą, bez głębszej analizy porównać.

Nadto ekspert, stwierdzając, że Wnioskodawca nie będzie w stanie utrzymać trwałości projektu w ciągu 3 lat od jego zakończenia, ze względu na przeszacowanie wartości przychodów, nie uzasadnił dlaczego tak uważa. Zdaniem Sądu, Wnioskodawca od lat prowadzi w K Klinikę [...], a nowe urządzenie będzie jedynie uzupełniać możliwość wykonywania u leczonych tam zwierząt pełnej diagnostyki. Klinika ma swoich stałych pacjentów, więc nawet w przypadku gdy realizacja biznesplanu nowych usług nie spełni się w 100%, to Wnioskodawcy mają zdolność finansową do utrzymania trwałości projektu w wymaganym okresie. Ponadto fakt prowadzenia Kliniki weterynaryjnej powoduje, że bez podejmowania dodatkowych czynności w tym kierunku (np. kosztownych reklam) Wnioskodawcy mają zapewniony stały dopływ potencjalnych pacjentów, którym można oferować, a w konsekwencji (przynajmniej u pewnej ilości z tych pacjentów), można wykonać badanie na nowym tomografie. Podkreślić również należy, że przy obecnej cenie usług – 800 zł, Wnioskodawcy mają średnio ok. 22 pacjentów miesięcznie.

Dodatkowo wskazać należy, że żaden z ekspertów nie odniósł się do kwestii, że przedmiotem projektu będzie wykonywanie usług na nowoczesnym urządzeniu, którym dysponuje tylko kilka podobnych Klinik w Europie. Klinika Wnioskodawców miała być kolejnym podmiotem, który oferowałby usługi tomograficzne na najwyższym poziomie, świadczone przez wyszkolonych do tego specjalistów. Usługi te pozwalałyby precyzyjne zdiagnozować pacjenta, podjąć decyzję co do dalszego postepowania. Leczenia bądź też jego zaprzestania.

Odnośnie Kryterium nr 4 - Charakterystyka projektu pod katem jego szczegółowej oceny, ekspert wskazał, że Wnioskodawca posiada wyniki badań opublikowane w suplemencie do czasopisma The Journal of Nutrition. Publikacje w suplementach nie są traktowane jako recenzowane artykuły w czasopismach, lecz jako doniesienia konferencyjne, które może zamieścić każdy uczestnik konferencji po wniesieniu opłaty konferencyjnej. Nie mają one takiej rangi i punktacji na jaką wskazują Wnioskodawcy. W doniesieniu tym Wnioskodawca wskazał, po analizie statystycznej zebranych danych, na występowanie określonych chorób kotów i psów. Po zapoznaniu u się z dokumentacją ekspert stwierdził, że posiadane wyniki nie należą do kategorii B+R niezbędnej do realizacji projektu. Projekt wnioskodawcy polega na wykorzystaniu możliwości technicznych sprzętu do diagnostyki zwierząt. Nie jest to natomiast wdrożenie posiadanych wyników prac B+R, które są analizą danych statystycznych. Realizacja projektu będzie polegała prowadzeniu diagnostyki sprzętem o nowych możliwościach technicznych i dalszym zbieraniu danych statystycznych. Przedstawione przez Wnioskodawcę opracowanie nie jest wdrożeniem wyników prac B+R. ponieważ nie tworzy nowych zastosowań. Projekt zakłada wdrożenie wyników badań. Jednak badania te w kontekście projektu nie są pracami badawczo-rozwojowymi, gdyż służą one weryfikacji danych statystycznych dotyczących zasadniczo zapadalności zwierząt na pewne choroby, natomiast pozyskana w wyniku tych badań taka wiedza nie jest istotna dla opracowania nowych usług lub wprowadzenia ulepszeń istniejących usług diagnostyki obrazkowej. Ponadto przedstawione w dokumentacji hipotezy nie stanowią hipotez badawczych w klasycznym rozumieniu. Nie można uznać projektu rekomendowanego do dofinansowania w ramach schematu 22B oraz innowacyjnego na poziomie co najmniej regionalnym gdyż nie powstaną nowe usługi bazujące na wskazanych w projekcie wynikach prac B+R, a usługi badan tomograficznych zwierząt są oferowana na rynku małopolskim.

Tymczasem Wnioskodawcy zarzucili ekspertowi rażący brak wiedzy i niesprawdzenie przez niego zasad uczestnictwa w Sympozjum w Waltham w USA we wrześniu 2005, które w dalszym ciągu są dostępne na stronie internetowej www.waltham.com. Prace zgłaszane na to Sympozjum były recenzowane zgodnie z poniższym punktem regulaminu: /II abstracts submitted for consideration for presentation were reviewed by two or more members of the scientific organizational committee from the University of California, Davis, Cornell University, the University of Florida and WALTHAM." co oznacza, że: "Wszystkie streszczenia zgłoszone w celu zakwalifikowania ich do prezentacji zostały zrecenzowane przez dwóch lub więcej członków komitetu naukowego organizatora z Uniwersytetu Kalifornii, Uniwersytetu Davis, Uniwersytetu Cornell, Uniwersytetu Florydy i WALTHAM". Spośród 98 zaakceptowanych na to Sympozjum prac, do publikacji w Suplemencie Journal of Nutrition wybrano 48, które poddano recenzji przez grono zaproszonych edytorów: D'Ann Finley ( University of California, Davis), Francis A Kallfelz (Cornell University), James G Morris (University of California Davis) Ouinton R Rogers (University of California, Davis.

Nadto słusznie, zdaniem Sądu Wnioskodawcy zarzucają ekspertowi, że bezpodstawnie uznał, że ich prace nie są pracami badawczo - rozwojowymi, a są jedynie analizą danych statystycznych. Zgodnie z definicją "działalności badawczo rozwojowej" zawartą w Regulaminie i Konkursu, jest to praca twórcza podejmowana w sposób systematyczny w celu i zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystaniu tych zasobów do tworzenia nowych zastosowań". Zatem ekspert nie wskazał, dlaczego uznał, że analiza danych statystycznych pozwalająca na ustalenie pewnych nieznanych do tej pory prawidłowości lub szczególnego wykorzystania dostępnych zasobów wiedzy nie jest pracą badawczo - rozwojową.

Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Zdaniem Sądu organ dokonując oceny projektu w ramach kryteriów nr 2 i nr 4 naruszył art. 26 ust. 1 pkt. 4 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zasady sposób przewidujący obowiązek zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, oraz art. 31 ust. 1 ustawy wprowadzający wymóg rzetelności i bezstronności tej oceny. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien uwzględnić wskazaną wyżej ocenę wyrażoną przez Sąd.

W związku z powyższym na podstawie art. 30c ust. 3 pkt. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.