Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 851/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1, 3-4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka - Krasińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi W. sp. j. [...] z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wobec Spółki Z. sp.j z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca", "spółka") Prezydent W. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Prezydent") wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2019 r. dotyczącego podatku od nieruchomości za okresy kwiecień – grudzień 2015 roku, styczeń – grudzień 2016 roku, styczeń – grudzień 2017 roku, kwiecień – czerwiec 2019 roku.

Po rozpoznaniu wniosku spółki z 16 kwietnia 2020 r. o rozłożenie na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 roku w łącznej kwocie 76.837 zł, decyzją z 29 lipca 2020 r., Prezydent postanowił o odmowie rozłożenia zaległości na raty.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2020 r. spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu tego wniosku spółka wskazała, że wystąpiła do Prezydenta oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 w łącznej wysokości 76.837 zł.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko spółce na podstawie tytułu wykonawczego z 19 września 2019 roku. Pismem z 7 października 2020 r. spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wskazując na naruszenie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej także "ustawa egzekucyjna"). Spółka podniosła, że zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania, ponieważ w toku jest sprawa dotycząca rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty, która nie została ostatecznie zakończona a jej rozpoznanie bezpośrednio rzutuje na zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu ww. postanowienia SKO podniosło, że zgodnie z stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowym złożenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań i toczące się w tym zakresie postępowanie nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Dopiero prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia na raty wywiera skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jedynie pozytywna decyzja w sprawie udzielenia ulgi w spłacie stanowiłaby przesłankę do zawieszenia postępowania.

SKO wskazało, że w rozpoznawanej sprawie Prezydent decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. postanowił o odmowie rozłożenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 roku. Od ww. decyzji spółka złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - na dzień wydania postanowienia ([...] lutego 2021 r.) sprawa nie została ostatecznie zakończona. SKO podkreśliło, że postępowanie odwoławcze przed nim dotyczy decyzji o odmowie rozłożenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 roku w łącznej kwocie 76.837 zł. W stanie faktycznym sprawy brak jest decyzji Prezydenta W. o rozłożeniu na raty zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, słusznie organ pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 16 marca 2021 r. spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie SKO, zarzucając mu naruszenie art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że pismem z 28 sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na to, że odwołała się od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2020 r. o odmowie rozłożenia na raty spłaty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018 - 2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 r., a zatem wniosek o rozłożenie na raty został złożony. W takiej sytuacji – w ocenie spółki - nie powinno być kontynuowane postępowanie egzekucyjne, gdyż uniemożliwia to rozpoznanie tego wniosku. Zdaniem skarżącej obecnie wszczęte postępowanie egzekucyjne nie powinno więc się dalej toczyć, gdyż w toku jest sprawa dotycząca rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty, która nie została ostatecznie zakończona. Ma ona istotniejsze znaczenie względem postępowania egzekucyjnego. Dlatego, w ocenie spółki przedmiotowe postępowanie winno być zawieszone w oparciu o art. 56 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącej, na uwagę zasługuje też to, że SKO wydało swoje postanowienie z [...] lutego 2021 r. nie czekając na rozpoznanie przez nie odwołania Spółki od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2020 roku. W ocenie skarżącej ta sytuacja tym bardziej ukazuje naruszenie art. 56 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto spółka wskazała, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej rozłożenia na raty zaległego podatku niewątpliwie bezpośrednio rzutuje na zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie powinno przecież obecnie dochodzić do egzekwowania zaległego podatku, skoro ważą się losy rozpoznania sprawy o udzielnie ulgi w postaci rozłożenia na raty. Stąd - w ocenie spółki - postępowanie egzekucyjne winno być zawieszone na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z jego treścią, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, w przedstawionych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy przytoczyć treść najistotniejszego dla rozstrzygnięcia sprawy przepisu art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego treścią, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przepis art. 56 § 3 ustawy egzekucyjnej stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast w myśl art. 56 § 4 ustawy egzekucyjnej, na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy w jej okolicznościach, zachodzi przesłanka zawieszenia postepowania egzekucyjnego, o której mowa w powołanym wyżej art. 56 § 1 pkt 1) ustawy egzekucyjnej.

Zdaniem sądu, jak prawidłowo uznały organy podatkowe, okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okolicznością taką nie może być samo złożenie wniosku o rozłożenie na raty, ani też wniesienie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie rozłożenia zaległości podatkowej na raty. Powołany przepis art. 56 § 1 pkt 1) ustawy egzekucyjnej, stanowi jednoznacznie, że podstawę zawieszenia postępowania stanowi "rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej". Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że jedynie pozytywna decyzja w sprawie udzielenia ulgi w spłacie stanowiłaby przesłankę do zawieszenia postępowania.

W sprawie niniejszej w pełni aktualne pozostaje stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z 22 lutego 2018 roku w sprawie sygn. akt I SA/Sz 652/17. Sąd wyjaśnił w tym orzeczeniu, że dopiero prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia należności na raty wywrze skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jest to pogląd niekwestionowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym podkreśla się, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenie na raty zaległości pieniężnej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Dopiero prawomocne, pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie rozłożenia należności na raty, wywrze skutek w postaci konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 66/15). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje powyższe stanowisko za własne.

Za prawidłowością stanowiska organów podatkowych w niniejszej sprawie przemawia jeszcze jedna okoliczność. Jak wynika z akt sprawy wniosek o rozłożenie na raty dotyczył zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oraz za okres od stycznia do kwietnia 2020 roku (wniosek k. 18 akt administracyjnych). Zatem wskazany wniosek nie dotyczył wszystkich zaległości objętych tytułem wykonawczym z 17 września 2019 roku. Egzekucja prowadzona na podstawie tego tytułu dotyczyła również zaległości w podatku od nieruchomości za okres 1 kwietnia 2015 roku do 31 grudnia 2017 roku – jak to zostało zaznaczone na wstępie uzasadnienia. Z powyższego wynika, że złożony przez skarżącą spółkę wniosek o rozłożenie na raty nie dotyczył znacznej części egzekwowanych należności.

W świetle powyższego stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu w pełni odpowiada prawu. W konsekwencji, skarga jako bezzasadna, podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ppsa, o czym sąd orzekł w sentencji wyroku.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.