Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1405/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1405/05 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz -Ślusarczyk, Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007r., sprawy ze skargi PUHP "A" Sp. z o.o. w [...], na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 18 sierpnia 2005r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 maja 2005 roku Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], działając na mocy art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o kontroli skarbowej /Dz. U. Nr 8 poz. 65 ze zm./, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 8 z 2005 roku poz. 60 ze zm./ oraz art. 27ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawych /Dz. U. Nr 106 poz. 482 ze zm./ określił Przedsiębiorstwu Usługowo - Handlowo -Produkcyjnemu "A" Spółka z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od osób prawnych za 2000 rok w kwocie [...] zł.

Spółka w złożonym do Urzędu Skarbowego zeznaniu CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok wykazała podatek w wysokości [...] zł. Podstawę materialną wydania przedmiotowej decyzji stanowiły ustalenia z przeprowadzonej kontroli skarbowej oraz z postępowania karnego, które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku Sadu Rejonowego w [...] Wydział II Karny z dnia [...] 2004 roku sygn. akt [...]

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik Przedsiębiorstwa Usługowo - Handlowo -Produkcyjnego "A" Spółka z o.o. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 120, art. 122, art. 123, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a także art. 12 ust. 3 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Pełnomocnik Spółki w odwołaniu podniósł, iż postępowanie organu podatkowego I instancji przeprowadzone było w sposób naruszający zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń oraz zasadę czynnego udziału w sprawie strony w każdym etapie postępowania. Nadto zarzucił, iż podstawą dokonanych ustaleń przez organy podatkowe był wyłącznie wyrok skazujący w postępowaniu karnym, który jest efektem poddania się członków zarządu Spółki "A" tzw. dobrowolnej odpowiedzialności. Zatem materiał dowodowy zebrany przez organ podatkowy nie pozwala na dokładne ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności kontaktów Spółki z firmą "B". Nie ma zatem podstaw do uznania, że ogół czynności dokonanych pomiędzy Spółka "A", a firmą "B" nie występował w wykonaniu transakcji kupna sprzedaży. W konsekwencji zdaniem skarżącej Spółki, organ podatkowy zastąpił sąd, który jest jedyną instytucja mogącą zakwestionować istnienie stosunku prawnego, czy stwierdzić skuteczność czynności prawnej.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2005 roku Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż przedstawiciele Spółki "A", zostali skazani prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Karny sygn. akt [...] z dnia [...] 2004 roku za to, że w okresie od [...] 1999 roku do [...] 2000 roku w miejscowości [...] dokonali przerobu, co najmniej [...] litrów oleju opałowego o wartości, co najmniej [...] zł, a następnie użyli, jako autentyczne faktury VAT, na sprzedaż oleju opałowego dla firmy "B" B. S. i zakup oleju napędowego od firmy "B" B. S., wiedząc, iż dokumenty te zostały podrobione i nie obrazują rzeczywistego obrotu handlowego.

Z wyroku tego wynika, iż Spółka "A" uwzględniła w rozliczeniach podatku od towarów i usług fikcyjne transakcje nabycia oleju napędowego i benzyn od firm: "B" B. S. z siedziba w [...], FHU "C" J. S. z siedziba w [...], FHU "D" A. Z. z siedziba w [...] i PHU "E" A. B. w [...]. Z ustaleń dokonanych przez Sąd Karny wynika, iż wszystkie faktury dokumentujące obroty Spółki "A" z wymienionymi powyżej Spółkami nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu handlowego. Przedmiotowe orzeczenie, zgodnie z art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże sąd administracyjny. Zatem, skoro ustalenia Sądu Karnego wiążą sąd administracyjny, przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów podatkowych, to oznacza, że ustalenia te wiążą również organy podatkowe przy wydawaniu decyzji - wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 roku sygn. akt 1165/01. Fakt, iż przedmiotowy wyrok wydany został w ramach instytucji dobrowolnego poddania się karze, pozostaje bez znaczenia, bowiem sprawa prawomocnie osądzona tworzy stan rzeczy osądzonych. Powstaje, więc domniemanie prawdziwości ustaleń dokonanych w postępowaniu sądowym.

Dodatkowo, Urząd Kontroli Skarbowej zwracał się do Urzędu Skarbowego w [...] o przeprowadzenie kontroli w firmie "B", jednak w miejscu prowadzenia działalności, ani pod wskazanym adresem domowym właściciel Firmy "B" B. S. nie przebywał. Pomimo podejmowanych działań nie udało się ustalić jego miejsca pobytu.

Natomiast w świetle zebranego materiału dowodowego przez organy ścigania oraz organy podatkowe, a także mając na względzie nie ulega wątpliwości, iż Spółka "A" w zakresie obrotu olejem napędowym z firmą "B" nie uzyskiwała przychodów w świetle art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ nie dokonywała sprzedaży, a przesuniecie oleju opałowego do odbarwienia było czynnością, które nie podlega obowiązkowi fakturowania. Zatem faktury na olej napędowy, nie potwierdzają nabycia towarów w nich opisanych, wobec czego wartość towaru w nich wykazana nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, zgodnie z art. 15 ust. 1 powołanej ustawy.

Organy podatkowe i organy kontroli skarbowej, dokonując po myśli art. 24a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, ustalenia treści czynności prawnej, uwzględniaj ą zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli strony dokonując danej czynności prawnej, ukryły inną czynność prawną, organy podatkowe wywodzą skutki podatkowe z ukrytej czynności prawnej. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że organ I instancji, zastąpił sąd mogący zakwestionować istnienie stosunku prawnego czy stwierdzić jego nieważność. Natomiast mając na uwadze ustalenia dokonane w postępowaniu karnym oraz ustalenia wynikające z prawomocnego wyroku skazującego członków zarządu Spółki za opisane powyżej przestępstwo, organ podatkowy ustalił, iż skoro członkowie zarządu Spółki przyznali, że Spółka "A" sama dokonywała przerobu oleju opałowego na olej napędowy poprzez jego odbarwienie w [...], to logicznym jest, że nie płaciła za ten towar kwot wskazanych na fakturach, a więc rozliczenia gotówkowe pomiędzy podmiotami są fikcyjne, tak jak fikcyjne są faktury na zakup przez Spółkę oleju napędowego. Natomiast w przypadku przelewów bankowych były to z pewnością formy wynagrodzenia lub prowizji za uczestnictwo w przedmiotowym procederze. Mając powyższe na uwadze organy podatkowe z całą pewnością stwierdziły, iż Spółka "A" i firma "B" nie zawierały miedzy sobą transakcji kupna sprzedaży. Podobnie było z innymi wymienionymi powyżej firmami.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Przedsiębiorstwa Usługowo - Handlowo -Produkcyjnego "A" Spółka z o.o. z siedziba w [...] domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji, zarzucając im naruszenia art. 120. art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 i art. 190 Ordynacji podatkowej, a także art. 12 ust. 3, art. 15 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i art. 11 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełnomocnik Spółki zarzucił, iż całe postępowanie prowadzone było w sposób naruszający zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, jak też czynnego udziału w strony w każdym stadium postępowania. Za niezasadne uznano zarówno wyłączenie w zakresie przychodów, jak i kosztów jak i kosztów uzyskania przychodów, gdyż w sposób jednoznaczny nie został ustalony stan faktyczny.

Podstawą ustaleń organów podatkowych jest skazujący wyrok w sprawie karnej, który zapadł w stosunku do przedstawicieli Spółki A. Tymczasem wyrok ten, był wynikiem poddania się członków zarządu Spółki, tzw. dobrowolnej odpowiedzialności. W wyniku "układów oskarżonych z prokuratorem" członkowie Zarządu Spółki przyznali się do niektórych zarzucanych im czynów. Dlatego, zdaniem pełnomocnika Spółki, w takiej sytuacji ograny podatkowe nie mogą bazować na wyroku, pomijając przeprowadzenie postępowania dowodowego. Urząd Kontroli Skarbowej złamał zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej z art. 122 Ordynacji podatkowej, która wyznacza najważniejszy cel postępowania dowodowego, jakim jest poznanie prawdy przez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W szczególności organ podatkowy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe, polegające na zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Tym bardziej, że organ podatkowy ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, umożliwienie wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych i zgłoszenia żądań. Zatem dopuszczenie protokołów z przesłuchań stanowi rażące naruszenie prawa strony w postępowaniu, gdyż pozbawia ją czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Zdaniem pełnomocnika Spółki, materiał dowodowy nie pozwala na dokładne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności odnosi się to do kontaktów Spółki A z firmą B. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że czynności sprzedaży i zakupu towarów nie występowały. Ustalenia kontroli opierają się na zeznaniach pracowników, ale nie przesłuchano właściciela firmy B. S. oraz nie ustalono czy kwestionowane faktury zostały ujęte w składanych deklaracjach. Pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił również ograny podatkowe mają obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wskazując na art. 190 Ordynacji podatkowej, stwierdzono, iż dopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchań świadków dotyczących firm; "D" A. Z., FHU "C" J. S., PUH "E" bez ponownego ich przesłuchania na wniosek strony, stanowi rażące naruszenie praw strony w postępowaniu, gdyż pozbawia j ą prawa czynnego udziału w każdym etapie postępowania.

W odwiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezsprzeczne jest również, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Karny z dnia [...] 2004 roku sygn. akt [...] skazano członków zarządu Spółki "A" za to, że w okresie od października 1999 roku do grudnia 2000 roku w miejscowości [...], na terenie bazy paliw należącej do miejscowej Spółdzielni Kółek Rolniczych dokonali przerobu, co najmniej [...] litrów oleju opałowego o wartości [...] zł, i użyli jako autentyczne faktury VAT na sprzedaż oleju opałowego dla firmy "B" B. S. i zakup oleju napędowego od firmy "B" B. S., wiedząc, że dokumenty te nie obrazuj ą rzeczywistego obrotu handlowego. Bezzasadne jest powoływanie się przez pełnomocnika skarżącej Spółki, na fakt, iż organy podatkowe bazują jedynie na przedmiotowym, prawomocny, skazującym wyroku, co jest niedopuszczalne, ponieważ wyrok ten był wynikiem poddania się członków zarządu Spółki "A" tzw. dobrowolnej odpowiedzialności, bowiem oskarżeni na skutek "układów z prokuratorem" przyznali się do zarzucanych im czynów. Wbrew zarzutom skarżącej Spółki organy podatkowe przeprowadziły samodzielne postępowanie dowodowe i ustalenia dokonane przez organy podatkowe nie zostały oparte tylko na skazującym wyroku karnym. W aktach sprawy znajdują się bowiem inne dowody, a w szczególności: protokoły przesłuchań, korespondencja z urzędami skarbowymi oraz inne, które potwierdziły prawidłowość dokonanych ustaleń, w przedmiocie naruszenia przepisów prawa w zakresie odliczania podatku naliczonego z faktur wystawionych przez te podmioty, które nie działały i nie wystawiały faktur VAT. Zatem organy podatkowe wykazały, że kontakty Spółki "A z FHU "D" A. Z., FHU "C" J. S., PUH "E" A. B., były fikcyjne (tak jak faktury), a w rzeczywistości nigdy nie doszło do faktycznych transakcji między Spółką, a wymienionymi firmami. Wyrok skazujący, jest tylko jednym z dowodów. Podkreślić również należy, iż w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ podatkowy, zgodnie z art.181 Ordynacji podatkowej, dowodami w postępowaniu podatkowym mogły być w szczególności zeznania świadków, dokumenty zgromadzone w toku kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego (od dnia [...] 2005 r. - dodano, iż chodzi o prawomocnie zakończone postępowanie karne). W świetle art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej nie istnieje, więc prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w postępowaniu karnym. W konsekwencji, zdaniem Sądu, korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też nie może naruszać jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej..

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, gdyż organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa podatkowego, a w toku postępowania w sposób prawidłowy zebrały w sprawie materiał dowodowy (art. 187 § l Ordynacji podatkowej) oraz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) dokonały jego analizy, a także wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcie.

Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.