Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 660/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art.91 ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art.19 ust.5 pkt. 2 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: art.147 par.1, art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Ś. I. stwierdza nieważność § 5 ust.5, § 8 ust. 6, § 11 ust. 5 załącznika do zaskarżonej uchwały, II. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prokurator P. K., dalej "Prokurator" złożył skargę na uchwałę Rady Gminy w Ś. (dalej "organ") z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Ś. (Dz. Urz. Województwa Z. z 2019 r. poz. 6320 - dalej "uchwała") w części, tj.

w zakresie § 2 ust. 2 i 3, § 3, § 4, § 5 ust. 1 i 3, § 8 ust. 4 i 6 i 7, § 11 ust. 5, § 18 ust. 3, § 19 ust. 2 załącznika do uchwały.

Zarzucił organowi istotne naruszenie prawa:

1. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz §137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283- dalej "z.t.p."), polegające na zawarciu w § 2 ust. 2-3 załącznika do uchwały zapisów stanowiących powtórzenie definicji ustawowych określonych w art. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2011 r. o zbiorowym dostarczaniu wody i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r. poz. 2028 – dalej "u.z.z.w.") i odrębnym definiowaniu pojęć na poziomie aktu wykonawczego;

2. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na zawarciu w § 3 i 4 załącznika do uchwały regulacji w postaci obowiązków przedsiębiorstwa dostarczającego wodę i odprowadzającego ścieki, będących przedmiotem regulacji art. 5 u.z.z.w.;

3. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na powtórzeniu i modyfikacji w § 5 ust. 1 załącznika do uchwały treści aktu wyższego rzędu, tj. art. 6 ust 1 u.z.z.w.;

4. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na zawarciu w § 5 ust. 3 załącznika do uchwały zapisu, że umowa o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków może być zawarta na czas określony lub nieokreślony;

5. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na zawarciu w § 8 ust. 4 załącznika do uchwały sposobu rozliczania ilości dostarczonej wody, co stanowi częściowe powtórzenie art. 27 ust. 1 u.z.z.w.;

6. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na wejściu w materię uregulowaną przepisami wyższego rzędu w zapisie § 8 ust. 6 i 7 załącznika do uchwały dotyczącą sposobu rozliczania ilości odprowadzonych ścieków i bezpowrotnie zużytej wody, poprzez powtórzenie regulacji z art. 27 ust. 6 u.z.z.w.;

7. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., polegające na powtórzeniu i modyfikacji w § 11 ust. 5 załącznika do uchwały zapisu z art. 15 ust. 2 u.z.z.w.;

8. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p. w § 18 ust. 3 załącznika uchwały, poprzez uzależnienie dostaw wody na cele przeciwpożarowe od zwarcia umowy między Gminą Ś. a Jednostką Straży Pożarnej, a w § 19 ust. 2 (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. w zw. z art. 22 ust. 2 u.z.z.w.); (treść zarzutu niedokończona przez Prokuratora - dopisek Sądu);

9. art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz § 137 w zw. z § 143 z.t.p., w § 19 ust. 2 załącznika uchwały, poprzez zawarcie zapisu o obciążeniu Gminy należnością za wodę pobraną do celów przeciwpożarowych, co stanowi powtórzenie

art. 22 ust. 2 u.z.z.w.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lipca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano

o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713); dalej: "u.s.g.". Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Ustawa nie zawiera wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane

w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r.,

o sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., o sygn. akt SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., o sygn. akt IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (vide:

M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego

w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2).

Z powyższych uwag wynika, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

Wyjaśnić należy, że podstawową regułą działania administracji

w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe ani czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych. Zatem nie każde uchybienie, w tym polegające na powtórzeniu norm ustanowionych innymi przepisami powszechnie obowiązującego prawa, koniecznym czyni skorzystanie przez Sąd z uprawnienia wynikającego z art. 147 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej "p.p.s.a."). Jeżeli dany przepis regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy nie stanowi niedozwolonej modyfikacji innej obowiązującej normy prawa (ustawowej definicji, ustawowego zakresu odpowiedzialności), a jedynie jej powtórzenie lub przypomnienie, to naruszenie polegające na wykazywanym, niewątpliwym naruszeniu zasad techniki prawodawczej, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiałoby stwierdzeniem nieważności.

Dodać należy, że w doktrynie zwraca się uwagę, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej nie może stanowić formalnego wzorca nadzorczej lub sądowej kontroli legalności aktów prawa miejscowego, a jedynie – i to wyjątkowo – wzorzec posiłkowy. Reguły wynikające z Zasad techniki prawodawczej (z.t.p.) nie powinny być kwalifikowane jako reguły "ważnego" dokonywania czynności prawodawczych, lecz jako reguły "poprawnego" dokonywania takich czynności. A zatem akt prawa miejscowego wydany z naruszeniem tych zasad będzie aktem wadliwym, ale ważnym" (por.

S. Wronkowska (w:) S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 20; D. Dąbek "Prawo miejscowe", wyd. Wolters Kluwer z 2015 r., s. 205).

Raz jeszcze należy podkreślić należy, że ocena legalności poszczególnych przepisów uchwały dotyczący zakresu kontroli przez sądy administracyjne postanowień aktów prawa miejscowego przez stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonymi przepisami prawa ustrojowego, materialnego, czy procedury podejmowania aktów. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia oraz wynikać wprost z treści danego przepisu.

Stosownie do art. 19 ust. 3 u.z.z.w. (w brzmieniu z dnia podjęcia uchwały), rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, dalej "regulamin". W art. 19 ust. 5 przewidziano, że regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody

i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Regulamin jest aktem prawa miejscowego (art.19 ust.4 u.z.z.w.).

Odnośnie zarzutu z pkt 1 wskazać należy, że zakwestionowany § 2 ust. 1 - 2 załącznika do uchwały brzmi:

"§ 2. 1. Ilekroć w Regulaminie mowa jest o:

1) Ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1437);

2) Przedsiębiorstwie - należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjnego wykonujące usługi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę

i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Ś..

3) Odbiorcy usług - każdy kto korzysta z usług wodociągowych i/lub kanalizacyjnych

z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i/lub zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy zawartej z Przedsiębiorstwem.

4) Gminie - Gmina Ś..

2. Użytym w Regulaminie pojęciom należy przypisywać znaczenie jakie nadają im akty prawne wyższego rzędu, w tym w szczególności Ustawa".

Z uwagi na treść zarzutu nr 1 należało przyjąć, że w istocie Prokurator skarży § 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 załącznika do uchwały.

W ocenie Sądu, okoliczność, że § 2 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały jest powtórzeniem regulacji z art. 2 pkt 3 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 2 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały, co Sąd podnosił na wstępie uzasadnienia wyroku. Podkreślić należy, że § 2 ust. 1 pkt 2 załącznika do uchwały niej jest powtórzeniem art. 2 pkt 4 u.z.z.w., gdyż zawiera doprecyzowanie, że chodzi o przedsiębiorstwo wykonujące ww. usługi na terenie Gminy. Jest to zgodne z art. 16 ust. 1 u.z.z.w., bowiem dane przedsiębiorstwo musi posiadać stosowne zezwolenie od organu zarządzającego Gminą na prowadzenie działalności w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Przepis § 2 załącznika do uchwały zawiera tzw. słowniczek tekstu aktu prawnego, w którym wymieniono definicje terminów użytych w regulaminie. Słowniczek, który ma na celu m.in.: wyznaczenie treści lub zakresu nazw nieostrych (nowych, tradycyjnych lub o charakterze systemowym); usztywnienie znaczenia poszczególnych zwrotów; zapewnienie spójności semantycznej tekstu aktu prawnego; zapewnienie konsekwencji terminologicznej; upowszechnienie znaczenia niektórych terminów; ujednolicenie stosowania prawa; zwiększenie komunikatywności i jasności tekstu aktu prawnego.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 2 wskazać należy, że zakwestionowany § 3 i § 4 załącznika do uchwały brzmi:

"§ 3. W zakresie dostarczania wody Przedsiębiorstwo jest zobowiązane;

1. dostarczać Odbiorcy usług wodę z sieci wodociągowej na podstawie zawartej

z nim pisemnej umowy o treści ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w ustawie

i niniejszym regulaminie;

2. dostarczać Odbiorcy wodę o parametrach spełniających wymagania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w sposób ciągły i niezawodny i w ilości nie mniejszej niż 0,5 m ł- na dobę;

3. dokonywać na własny koszt napraw urządzeń wodociągowych będących w jego posiadaniu/eksploatacji, za wyjątkiem usuwania uszkodzeń powstałych z winy Odbiorcy usług;

4. dokonywać na własny koszt napraw przyłączy będących w jego posiadaniu/eksploatacji, za wyjątkiem usuwania uszkodzeń powstałych z winy Odbiorcy usług;

5. informować Odbiorcę usług o uszkodzeniu przyłącza wodociągowego będącego

w posiadaniu Odbiorcy oraz o przerwaniu dostawy wody, jeżeli powstała awaria może spowodować straty lub stworzyć zagrożenie dla środowiska;

6. zapewnić dostawę wody pod ciśnieniem nie mniejszym niż 0,05 MPa, mierzonym

u wylotu na zaworze za wodomierzem głównym, zainstalowanym na przyłączu wodociągowym;

7. prowadzić regularna wewnętrzna kontrole jakości dostarczanej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

§ 4. W zakresie odbioru ścieków Przedsiębiorstwo ma obowiązek:

1. przyjmować do oczyszczalni ścieków ścieki od Odbiorcy usług na podstawie zawartej z nim pisemnej umowy o treści ustalonej zgodnie z zasadami określonymi

w ustawie i niniejszym regulaminie;

2. zapewnić ciągły odbiór ścieków od Odbiorców oraz prowadzić kontrole jakości

i ilości odprowadzanych przestrzegania warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa

i obowiązująca umowa o zbiorowym odprowadzaniu ścieków;

3. zapewnić zdolność posiadanych urządzeń-kanalizacyjnych do odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny;

4. dokonywać na własny koszt napraw urządzeń kanalizacyjnych będących w Jego eksploatacji, za wyjątkiem usuwania uszkodzeń powstałych z winy Odbiorcy usług;

5. dokonywać na własny koszt napraw przyłączy będących w jego eksploatacji, za wyjątkiem usuwania uszkodzeń powstałych z winy Odbiorcy usług;

6. informować Odbiorcę usług o uszkodzeniu przyłącza kanalizacyjnego będącego

w posiadaniu Odbiorcy oraz o przerwach w odprowadzaniu ścieków, jeżeli awaria może stworzyć zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi lub środowiska."

Zdaniem Sądu, art. 19 ust. 5 u.z.z.w. odnosi się do praw i obowiązków przedsiębiorstwa oraz odbiorcy usług i zakres tego przepisu jest otwarty, o czym stanowi użycie przez ustawodawcę słów "w tym"- które należy czytać jako

"w szczególności", co oznacza, iż poza wymienionymi zagadnieniami od pkt 1 do pkt 9, może określać prawa i obowiązki ww. podmiotów również w innych kwestiach.

W ocenie Sądu, § 3 i 4 załącznika do uchwały jest konkretyzacją obowiązków przedsiębiorstwa, które mieszczą się w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. - minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne

w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Także okoliczność, że § 3 załącznika do uchwały jest częściowym powtórzeniem art. 5 u.z.z.w. nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 3 załącznika do uchwały. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 3 wskazać należy, że zakwestionowany § 5 ust. 1 załącznika do uchwały brzmi: "Dostawa wody i odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub/i odprowadzanie ścieków zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem a Odbiorcą usług, którego nieruchomość została przyłączona do sieci wodociągowej lub/i sieci kanalizacyjnej zgodnie z art. 6 ustawy."

Zdaniem Sądu, ww. przepis ma charakter informacyjny. Zgodnie z przepisami u.z.z.w., zwłaszcza z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. zanim zostanie zawarta umowa

o dostarczanie wody i odbiór ścieków między przedsiębiorstwem a odbiorcą usług, nieruchomości musi być przyłączona do sieci. W ocenie Sądu, zakwestionowany przepis mieści się w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w.- warunki i tryb zawierania umów

z odbiorcami usług.

W tym miejscu konieczne jest odwołanie się do pojęć trybu i warunku.

Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, PWN, Warszawa 2008, tryb to unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia jakiejś sprawy; procedura; tryb postępowania, załatwianie czegoś. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie, zajście czegoś; zastrzeżenie od którego spełnienia zależy zrealizowanie czegoś, wymagane żądanie stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy.

Według Słownika Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, tryb to ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw; metoda postępowania, sposób, system, tryb postępowania, załatwiania czegoś. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie czegoś; zastrzeżenie, od którego spełnienia zależy dotrzymanie zrealizowanie czegoś; wymaganie żądanie stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy.

Według Słownika Języka Polskiego, L. Drabik i inni, PWN Warszawa 2011, tryb to ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw. Warunek zaś to czynnik od którego uzależnione jest istnienie lub zajście czegoś; zastrzeżenie od którego spełnienia zależy zrealizowanie czegoś.

Z powyższego wynika, że pojęcia trybu i warunku są zbieżne w każdym ze słowników. Zdaniem Sądu, na tle niniejszej uchwały, tryb to procedura załatwiania wniosków, składanych przez odbiorców usług, zaś warunek to czynnik, od którego uzależnione jest zrealizowanie: przyłączenie do sieci, dostęp do sieci, zawarcie umowy z odbiorcami usług, dostarczanie wody na cele przeciwpożarowe.

W ramach zakwestionowanego przepisu warunkiem do zawarcia umowy

o dostawę wody i odprowadzanie ścieków jest wcześniejsze podłączenie nieruchomości odbiorcy do sieci kanalizacyjnej.

Przepis § 5 ust. 1 załącznika do uchwały jest powtórzeniem art. 6 ust. 1 u.z.z.w., lecz nie jego modyfikacją. Powyższe nie jest, w ocenie Sądu, jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 5 ust. 1 załącznika do uchwały. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 4 wskazać należy, że zakwestionowany § 5 ust. 3 załącznika do uchwały brzmi: "Zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę lub/i odprowadzanie ścieków następuje z osobą (Wnioskodawca), której nieruchomość została przyłączona do sieci wodociągowej lub/i sieci kanalizacyjnej i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy."

Zdaniem Sądu, § 5 ust. 3 załącznika do uchwały nie jest niezgodny z prawem.

W ocenie Sądu, zakwestionowany przepis mieści się w art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w.- warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. Przepis ten określa tryb zawierania umowy, polegający na złożeniu pisemnego wniosku przez odbiorcę usług, którego nieruchomości została wcześniej przyłączona do sieci. Także okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 5 ust. 3 załącznika do uchwały. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Z uwagi na treść zarzutu nr 4 należało przyjąć, że w istocie Prokurator kieruje go do § 5 ust. 5 załącznika do uchwały, który brzmi: "Umowa o zaopatrzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków może być zawarta na czas określony lub nieokreślony".

Jak wyżej wskazano, art. 19 ust. 5 u.z.z.w. wyznacza zakres przedmiotowy, który powinien być uregulowany przez organ w regulaminie. W ocenie Sądu, przepisu § 5 ust. 5 załącznika do uchwały nie można zaliczyć do praw i obowiązków stron umowy, ani do warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług (art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w.), gdyż w istocie wkracza w treść umowy łączącej przedsiębiorstwo i odbiorcę usług. Sąd uznał zatem za konieczne stwierdzenie nieważności § 5 ust. 5 załącznika do uchwały.

Podkreślić należy, bowiem że zasada swobody umów, która zawarta jest w art. 353ą K.c., stanowi, iż strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Odnośnie zarzutu nr 5 wskazać należy, że zakwestionowany § 8 ust. 4 załącznika do uchwały brzmi: "Ilość wody dostarczonej do nieruchomości mierzy się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku na podstawie przeciętnych norm zużycia wody, określonych w rozporządzeniu wydanym zgodnie z art. 27 ust. Ustawy."

Jak widać zakwestionowany przepis niedokładnie odwołuje się do art. 27 bez wskazania konkretnego ustępu tego artykułu. W ocenie Sądu, jest to omyłka pisarska, która może być usunięta w każdym czasie przez organ przez dokonanie zmian do ww. uchwały i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności zakwestionowanego przepisu. Prokurator zarzucił organowi naruszenie art. 27 ust. 1 u.z.z.w. Zdaniem Sądu, zakwestionowany przepis mieści się w art. 19 ust. 5 pkt 3 u.z.z.w. Ponadto okoliczność, że przepis ten jest powtórzeniem regulacji z art. 27 ust. 1 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 8 ust. 4 załącznika do uchwały. Odwołanie się zakwestionowanego przepisu do rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 27 ust. 3 u.z.z.w., nie można uznać za naruszające prawo. Jest to przepis informacyjny, należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy

i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach.

Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 6 wskazać należy, że zakwestionowany § 8 ust. 6 i 7 załącznika do uchwały brzmi:

"6. W razie braku urządzeń pomiarowych ilość odprowadzonych ścieków ustala się jako równą ilości pobranej wody lub ilości pobranej wody pomniejszonej o ilość wody bezpowrotnie zużytej. W takich przypadkach, w rozliczeniach ilości odprowadzonych ścieków, ilość wody bezpowrotnie zużytej uwzględnia się wyłącznie gdy wielkość zużycia na ten cel ustalona jest na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na koszt Odbiorcy usług, a jego stan zostanie przekazany Przedsiębiorstwu w terminie wskazanym w umowie.

7. W przypadku uszkodzenia wodomierza głównego ilość pobranej wody

i odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie średniego zużycia wody

w okresie 3 miesięcy przed stwierdzeniem niesprawności wodomierza, a gdy jest to niemożliwe - na podstawie średniego zużycia wody w analogicznym okresie roku ubiegłego lub iloczynu średniomiesięcznego zużycia wody w roku ubiegłym i liczby miesięcy niesprawności wodomierza."

Podkreślić należy, że na podstawie art. 27 ust. 2 u.z.z.w. zostało wydane rozporządzenie z dnia 27 lutego 2018 r. Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 472), dalej "rozporządzenie MGMŻŚ z 2018 r." Wskazać należy, że przepis § 8 ust. 6 załącznika uchwały jest sprzeczny z § 16 ust. 3 rozporządzenia MGMŻŚ z 2018 r., który stanowi, iż jeżeli przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne świadczy wyłącznie usługę odprowadzania ścieków oraz brak jest urządzenia pomiarowego, ilość odprowadzonych ścieków ustala się

w oparciu o przeciętne normy zużycia wody, a w przypadku braku odniesienia w tych normach - jako równą ilości ścieków określonej w umowie.

Według Sądu, organ odniósł treść zakwestionowanego przepisu do nieobowiązującego w dacie wydania uchwały § 16 ust. 4 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2006 r. Ministra Budownictwa w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku

o zatwierdzenia taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę

i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 127, poz. 886 ze zm.).

W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził nieważność § 8 ust. 6 załącznika do uchwały.

W ocenie Sądu, przepis § 8 ust. 7 załącznika do uchwały jest powtórzeniem regulacji z § 18 ust. 1 rozporządzenia MGMŻŚ z 2018 r. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 8 ust. 7 załącznika do uchwały. Okoliczność, że organ w § 8 ust. 7 załącznika uchwały posłużył się sformułowaniem "uszkodzenia wodomierza", "niesprawności wodomierza" w sytuacji gdy § 18 ust. 1 rozporządzenia MGMŻŚ z 2018 r. używa pojęcia "nieprawidłowego działania wodomierza" nie miało, według Sądu, istotnego znaczenia, gdyż nie sposób uznać tego za istotną modyfikacje treści przepisu rozporządzenia. Zakwestionowany przepis ma charakter informacyjny. Należy pamiętać, że uchwała jest skierowana m.in. do mieszkańców wiejskiej Gminy i stanowi dla nich podstawowe źródło informacji o obowiązujących przepisach. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 7 wskazać należy, że zakwestionowany § 11 ust. 5 załącznika do uchwały brzmi: "Realizację budowy: przyłączy do sieci, studni wodomierzowej lub pomieszczenia do lokalizacji wodomierza oraz pomieszczenia do lokalizacji urządzenia pomiarowego ścieków zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Elementy te pozostają własnością odbiorcy usług."

Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, że zakwestionowany przepis narusza art. 19 ust. 5 pkt 5 u.z.z.w. Przepis ten nie określa praw ani obowiązków odbiorcy usług, nie można go też zaliczyć do warunków technicznych określających możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Sąd stwierdził zatem nieważność

§ 11 ust. 5 załącznika do uchwały

Odnośnie zarzutu nr 8 wskazać należy, że zakwestionowany § 18 ust. 3 załącznika do uchwały brzmi: "Zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie pisemnej umowy zawartej pomiędzy Gminą Ś.

a Jednostką Straży Pożarnej."

Zdaniem Sądu, zakwestionowany przepis mieści się w art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. – warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Według Sądu, warunkiem jest zawarcie pisemnej umowy pomiędzy Gminą a Jednostką Straży Pożarnej. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Odnośnie zarzutu nr 9 wskazać należy, że zakwestionowany § 19 ust. 2 załącznika do uchwały brzmi: "Należność za wodę pobraną na cele przeciwpożarowe reguluje Gmina."

W ocenie Sądu, okoliczność, że ww. przepis jest powtórzeniem regulacji z art. 22 pkt 2 u.z.z.w. i choć narusza to z.t.p., nie jest wystarczającym powodem do stwierdzenia nieważności § 19 ust. 2 załącznika do uchwały. Sąd uznał zatem zarzut Prokuratora za niezasadny.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 5 ust. 5, § 8 ust. 6, § 11 ust. 5 załącznika do uchwały oraz na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.