Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 755/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia WSA del. Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 517/12 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wr 517/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy i przyznania dodatku mieszkaniowego we wznowionym postępowaniu, oddalił skargę.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], podjętej po wznowieniu postępowania i orzekającej o uchyleniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] przyznającej I. K. dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w kwocie 145,61 zł miesięcznie i przyznaniu dodatku mieszkaniowego na wyżej wskazany okres w kwocie 47,27 zł miesięcznie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że I. K. najemca lokalu mieszkalnego Gminy [...], położonego przy ul. W. [...], złożył w dniu 12 sierpnia 2011 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wraz z deklaracją o wysokości dochodów za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku. W punkcie siódmym wniosku (sposób ogrzewania lokalu: centralne ogrzewanie) i ósmym (sposób ogrzewania wody: centralnie ciepła woda) wniosku I. K. wskazał "brak". Dane te potwierdził zarządca domu – W. Sp. z o.o., Zespół Obsługi Eksploatacyjnej, BOK nr [...].

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, na podstawie danych zawartych w tymże wniosku, decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy od dnia 1 września 2011 r. do dnia 29 lutego 2012 r., w kwocie 145,61 zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału w wysokości 54,98 zł.

Następnie organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] - wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 147 k.p.a. oraz art. 149 § 1 i 2 k.p.a. – wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone opisaną wyżej ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 13 stycznia 2012 r. wpłynęła do organu informacja, że lokale znajdujące się w budynku przy W. [...] są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzania zimnej wody, a lokatorzy korzystają z tej instalacji od 2010 r. Zdaniem organu, ponieważ wyposażenie zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego w instalację centralnego ogrzewania i ciepłej wody stanowi nową okoliczność faktyczną, istotną dla sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego a nieznaną organowi w dniu wydania decyzji, postanowiono jak na wstępie.

Kolejno, organ pierwszej instancji, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], przyznającą I. K. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 września 2011 r. do dnia 29 lutego 2012 r. w kwocie 145,61 zł miesięcznie i przyznał dodatek mieszkaniowy na wyżej wskazany okres w kwocie 47,27 zł miesięcznie.

Od tej decyzji odwołanie wniósł I. K. wskazując, że jest ona niezgodna z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r. w zakresie obliczania dochodu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów pomniejszonych o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W związku z powyższym jego dochód na jednego członka rodziny po potrąceniu alimentów wynosił 287,48 zł, a to oznacza, że dodatek mieszkaniowy winien zostać przyznany w kwocie 93,09 zł. Oświadczył, że instalacja CO w budynku nr [...] przy W. była zamontowana już we wrześniu 2009 r., a włączono ją 12 listopada 2009 r. Wprawdzie korzystał z niej do stycznia 2010 r., lecz z powodu braku pieniędzy na opłacenie rachunków za ogrzewanie lokali i ciepłą wodę, umowa z dostarczycielem energii, została rozwiązana. Początkowo, aby "zaoszczędzić na energii płatnej" palił w piecu kaflowym, ale w czasie, gdy składał wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, piec kaflowy został rozebrany. Przyznał, że w tej sytuacji ryczałt na zakup opału mu się nie należał. Dodał, że zaopiekował się kobietą bezdomną, chorą i bez środków do życia. Zdaniem odwołującego się, nie do przyjęcia jest twierdzenie, że nieczynna instalacja CO, jest tym samym, co instalacja grzewcza. Nie płaci się za posiadanie instalacji tylko za energię cieplną, którą się przekazuje. Uważa, że obciążenie go winą za wyłączenie dopływu ciepła z powodu niewnoszenia opłat za energię jest "śmieszne". Prosił o pomoc w trudnej sytuacji życiowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania, wskazując, że nadzwyczajny tryb postępowania, jakim jest wznowienie postępowania, uruchamiany jest w wyniku wydania postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 1-2 k.p.a. Ten akt procesowy otwiera drogę do dalszego postępowania, którego przedmiotem jest badanie rzeczywistego zaistnienia podstawy wznowienia, jak i ocena skutków, jakie jej istnienie wywiera na dotychczasowe rozstrzygnięcie sprawy.

W niniejszej sprawie wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nastąpiło postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., zaś podstawą wszczęcia postępowania wznowieniowego było wyjście na jaw istotnych dla sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., lecz nie znanych wówczas organowi pierwszej instancji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Kolegium podkreśliło, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. W. [...] został wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzewania wody podczas remontu budynku przeprowadzonego w latach 2009-2010. W 2010 r. I. K. zawarł indywidualną umowę sprzedaży, nr [...] z P. Sp. z o.o., która obowiązywała od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 31 października 2010 r. Sprzedaż i rozliczanie energii cieplnej dostarczanej do lokalu zajmowanego przez stronę przez P. rozpoczęło się dnia 1 kwietnia 2010 r. Umowa została rozwiązana w związku z zadłużeniem strony wobec P. (pismo Specjalisty ds. Handlu i Rozliczeń w Oddziale Dystrybucji Energii Cieplnej Z. Sp. z o.o. z dnia 24 lutego 2012 r.). Faktów tych strona nie kwestionuje (protokół z przesłuchania I. K. z dnia 15 marca 2012 r.).

Biorąc pod uwagę powyższe, wystąpiła w ocenie Kolegium podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli wyszły na jaw istotne dla sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., lecz nie znane wówczas organowi pierwszej instancji. Nie ulega wątpliwości, że taką okolicznością była informacja Sp. z o.o. W. z dnia 16 stycznia 2012 r. o wyposażeniu od 2010 r. lokali położonych przy ul. S. [...] i [...] w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów grzewczych lokalu i podgrzewania zimnej wody. Nie ulega też wątpliwości, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 12 sierpnia 2011 r., wnioskodawca zaznaczył, iż jego lokal nie jest wyposażony w CO i CW (dane te zostały potwierdzone przez zarządcę), pomimo że dane te były nieprawdziwe (protokół z przesłuchania I. K. z dnia 16 marca 2012 r.). Wskazano, że można tylko przypuszczać, że podanie takich danych wynikało z subiektywnej oceny wnioskodawcy, że skoro umowa sprzedaży energii cieplnej została rozwiązana, a urządzenie doprowadzające energię cieplną zostało zaplombowane i wnioskodawca korzystał z alternatywnych źródeł ciepła (bojler elektryczny), to lokal nie jest wyposażony w CO i CW.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że brak jest podstaw do przyznania odwołującemu się ryczałtu, bowiem jego lokal jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię do celów ogrzewania i w instalację ciepłej wody z zewnętrznego źródła, znajdującego się poza lokalem mieszkalnym. Fakt korzystania z innych form ogrzewania, nie upoważnia do pobierania ryczałtu, bowiem byłoby to niezgodne z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdy zaś sam skarżący w odwołaniu przyznaje, że w związku z rozebraniem pieca kaflowego nie przysługiwał mu ryczałt na zakup opału.

Zdaniem Kolegium, wydatki mieszkaniowe będące podstawą do obliczenia dodatku mieszkaniowego I. K. wynoszą - 162,08 zł. Według art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tejże ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego niezgodności decyzji z przepisami ustawy o pomocy społecznej w zakresie obliczania dochodu, Kolegium wyjaśniło, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własną definicję dochodu i nie odsyła w tym zakresie do żadnych innych ustaw. Sytuacja dochodowa określonej osoby nie jest rozumiana jednolicie na gruncie przepisów o pomocy społecznej oraz przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Za dochód, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustawodawca uznał wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy sformułowanie "wszelkie przychody", obejmuje wszelkie wartości materialne i niematerialne, uzyskiwane regularnie, jak i sporadycznie (incydentalnie), które zostały faktycznie uzyskane przez stronę postępowania. Kolegium podkreśliło, że przepis art. 3 ust. 3 zdanie drugie ustawy w sposób wyczerpujący wymienia odliczenia od przychodu, a wyliczenie to ma charakter zamknięty. Odliczeniu od dochodu mogą więc podlegać tylko i wyłącznie świadczenia wymienione tym przepisem. W tym zamkniętym katalogu ustawodawca nie zawarł alimentów, a zatem kwota alimentów musi być brana pod uwagę przy wyliczaniu kwoty dochodu w sprawach o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Podniesiono, że ze złożonej przez wnioskodawcę deklaracji o wysokości dochodów wynika, że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego, w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł 438,13 zł, a więc nie przekroczył 125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, która wynosiła w tym dniu 728,18 zł (pkt 1 lit. a) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent; M.P. Nr 15, poz. 162).

Wskazano, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie dwuosobowym. Według zaś art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3 tego artykułu. Zaznaczyć należy, że brana pod uwagę przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego łączna kwota wydatków na mieszkanie dotyczy miesiąca, w którym składany jest wniosek, czyli w tej sprawie - sierpniu 2011 r.

Zgodnie z ww. art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w przypadku dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę miedzy wydatkami mieszkaniowymi (162,08 zł) a 12% dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego strony (956,77 zł x 12%=114,81 zł), co daje kwotę dodatku 47,27 zł (162,08 zł - 114,81 zł).

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie wznowił postępowanie, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a., uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przyznał, prawidłowo wyliczając, "skorygowany" dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w kwocie 47,27 zł miesięcznie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący I. K. podkreślił, że w styczniu 2011 r., we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w punktach 7, 8 i 9 skreślił słowo "brak" oraz wpisał własną specyfikację opłat mieszkaniowych, z uwzględnieniem opłat za gaz i światło, na łączną kwotę 278 zł. W Biurze Obsługi Klienta poprawiono jego wniosek, przekreślając sporządzoną przez niego specyfikację opłat i wpisując kwotę 156,37 zł, natomiast w punktach 7 i 8 wniosku przekreślono słowo "jest" i dopisano "brak". Wniosek o dodatek mieszkaniowy, potwierdzony przez zarządcę w dniu 10 sierpnia 2011 r., został wypełniony przez BOK Nr [...] w taki sam sposób. Skarżący uważa, że poprawki BOK Nr [...], co do ogrzewania były słuszne, bo jeżeli w instalacji doprowadzającej energię cieplną do jakiegoś lokalu jest brak energii, tzn. że brak jest centralnego ogrzewania tego lokalu. Wyjaśnił, że ciepłą wodę czerpie z bojlera elektrycznego, a w miesiącach zimowych ogrzewa piecem na butlę. Ponadto, uważa za karygodną - sporządzoną przez BOK Nr [...] - specyfikację kosztów utrzymania mieszkania, pomijającą wydatki za gaz i światło.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga I. K. nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.

Istotną okolicznością w niniejszej sprawie jest fakt, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.

Zważono, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; 3) okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazane wyżej przesłanki wznowienia zaistniały w niniejszej sprawie. Nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności, czy dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, K.p.a. - Komentarz tom II str. 312, Wyd. Zakamycze 2005).

Sąd podał, że niesporne jest w niniejszej sprawie, że ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] przyznano skarżącemu zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym Nr [...] znajdującym się w budynku położonym we W. przy ul. W. [...] dodatek mieszkaniowy do w/w lokalu na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r. w wysokości 145,61 zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału. Niesporne jest także w sprawie, że w dniu 13 stycznia 2012 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we [...] wpłynęło pismo Spółki z o.o. W. L.dz. [...], z treści którego wynika, że lokal mieszkalny Nr [...] znajdujący się w budynku przy ul. W. [...] zajmowany przez skarżącego, wyposażony jest w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzewania zimnej wody. Równocześnie wyjaśniono, że lokatorzy w/w budynku korzystają z instalacji centralnego ogrzewania i podgrzewania zimnej wody od 2010 r.

Niewątpliwe jest również w sprawie, że na mocy umowy Nr [...] zawartej pomiędzy skarżącym a P. Sp.z o.o., od 1 kwietnia 2010 r. miało miejsce dostarczanie do zajmowanego przez skarżącego ww. lokalu mieszkalnego energii cieplnej. Jednakże i co jest również w sprawie niesporne, umowa ta została rozwiązana na dzień 31 października 2010 r. w związku z nie regulowaniem przez skarżącego w/w Spółce należności z powyższego tytułu.

W ocenie Sadu pierwszej instancji istotną przy tym okolicznością, a na co trafnie zwracają uwagę organy jest to, że skarżący we wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku wskazał, że w zajmowanym przez niego lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku położonym we W. przy ul. W. [...] – brak jest centralnego ogrzewania i centralnie cieplej wody, gdy nadto okoliczność tę potwierdził zarządca.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że ujawnione a opisane wyżej okoliczności były nowe i miały istotne znaczenie dla sprawy z tego względu, że stosownie do art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734) - niezbędną przesłanką do przyznania ryczałtu na zakup opału jest wykazanie, że zajmowany lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, jak i instalację ciepłej wody. W myśl bowiem powołanego wyżej przepisu art. 6 ust.7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tylko w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego.

Sąd podniósł, że ujawnione a opisane wyżej okoliczności faktyczne istniały tak w dniu składania przez skarżącego wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku mieszkaniowego, jak w dniu wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. i nie były organowi znane w dacie przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r.

W tym stanie faktycznym i prawnym, organy orzekające trafnie przyjęły zdaniem Sądu, że nowe okoliczności faktyczne, które wyszły na jaw po podjęciu przez organ I instancji ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. stanowiły podstawę wznowienia postępowania i - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego - prowadziły do orzeczenia o uchyleniu przez organ I instancji w/w decyzji własnej o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w kwocie 145,61 zł miesięcznie i o przyznaniu przedmiotowego dodatku mieszkaniowego w kwocie 47,27 zł miesięcznie na określony wyżej okres. Organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącego kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego i przyznały ten dodatek w kwocie wyżej określonej.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego, a właściwie nieprzyznanie ryczałtu na zakup opału.

Nie powtarzając przedstawionej w zaskarżonej decyzji szczegółowej i trafnej argumentacji w zakresie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że zajmowany przez skarżącego lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się w budynku położonym we W. przy ul. W. [...] – tak w dacie składania wniosku, jak i w dacie wydania ostatecznej decyzji przez organ I instancji z dnia [...] sierpnia 2011 r. przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy uwzględniający ryczałt na zakup opału – wyposażony był w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, jak i instalację ciepłej wody.

Sąd stwierdził, że to, że skarżący z własnej woli nie korzysta z tychże instalacji nie oznacza, że zajmowany przez niego lokal mieszkalny nie jest wyposażony w ww. instalacje. Skoro bezspornie ustalone zostało w sprawie, że budynek położony we W. przy ul. W. [...] wyposażony jest tak w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, jak i instalację ciepłej wody i w instalację tą wyposażony jest lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego, to za niedopuszczalne uznać należałoby przyznanie skarżącemu ryczałtu na zakup opału, gdy skarżący ma możliwość korzystania z centralnego ogrzewania i centralnie doprowadzonej ciepłej wody.

W tym stanie rzeczy podniesione w skardze okoliczności nie mają wpływu na treść i wykładnię art. 6 ust. 7 powołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

Za chybiony uznano zarzut skarżącego dotyczący pominięcia w specyfikacji wydatków mieszkaniowych jakie ponosi skarżący za gaz i światło. Stosownie bowiem do postanowień art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wydatkami osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy są jedynie świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione powyżej opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału (ust. 4 art. 6). Do wydatków mieszkaniowych nie zalicza się wydatków poniesionych z tytułu: ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów; opłat za gaz przewodowy, energie elektryczna, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe (ust. 4a art. 6). W związku z tym powoływane w skardze wydatki nie mogły być uwzględnione przy ustalaniu wydatków mieszkaniowych, będących podstawą do obliczenia dodatku mieszkaniowego.

Sąd podzielił również w pełni stanowisko Kolegium, że w świetle przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a który to przepis zawiera zamknięty katalog odliczeń od dochodu, ustawodawca nie przewidział odliczenia od dochodu przy ustalaniu uprawnień do dodatku mieszkaniowego płaconych na rzecz osób trzecich alimentów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt: II SA/Wa 368/11, LEX nr 1086863).

W świetle powyższych ustaleń stwierdzono, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja o organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wr 517/12 wywiódł I. K. reprezentowany przez adwokata P. D. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 151 w związku z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, że decyzja SKO we [...] i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zawiera precyzyjnego określenia (decyzja SKO we [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w ogóle jej nie zawiera) specyfikacji kosztów i wydatków składających się na prawidłowe ustalenie wysokości dodatku mieszkaniowego, a jedynie ustalenie dodatku w innej wysokości;

- art. 151 w związku z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ administracyjny art. 7, 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. zaniechanie sprawdzenia w Spółce z.o.o. W. czy lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się budynku przy ul. W. [...], a zajmowany przez skarżącego wyposażony jest w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzania zimnej wody, a w konsekwencji ustalenie, że w postępowaniu zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, podczas gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego nie dostarczyłoby podstaw do wznowienia postępowania i określenia dodatku mieszkaniowego w innej wysokości i koniecznością zwrotu przez skarżącego różnicy;

- art. 151 w związku z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, pomimo, że z analizy akt sprawy wynika, że ewentualnemu ponownemu rozważeniu w ramach decyzji wznowieniowej powinna podlegać kwota ryczałtu na zakup opału, tj. kwota w wysokości 54, 98 zł, nie zaś cały dodatek mieszkaniowy, w szczególności w sytuacji gdy z akt postępowania (vide: decyzje organów obu instancji) wprost wynika, że cała kwota dodatku mieszkaniowego została obniżona - do kwoty 47,27 zł miesięcznie , zaś wznowienie postępowania mogło dotyczyć jedynie części dodatku obejmującej ryczałt na zakup opału;

- art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] art. 7 i art. 9 k.p.a. w związku z art. 136 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w szczególności w sytuacji, w której to właśnie organ administracji (Biuro Obsługi Klienta nr [...]) poprawił sporządzony przez skarżącego wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przekreślając sporządzoną przez niego specyfikację opłat oraz przekreślając słowo "jest" i wpisanie "brak" w odniesieniu do istnienia w lokalu centralnego ogrzewania;

- art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ administracyjny art. 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa oraz nie udzielenia skarżącemu niezbędnych wskazówek w szczególności poprzez brak wyjaśnienia skarżącemu, że brak centralnego ogrzewania oznacza, że do lokalu nie została doprowadzona centralna instalacja cieplna, nie zaś, "że jeżeli w instalacji doprowadzającej energię cieplną do jakiegoś lokalu brak jest energii, tzn. ze brak jest centralnego ogrzewania tego lokalu";

- art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy ponad zarzuty, wnioski, oraz podstawę prawną skargi pomimo istnienia takiego obowiązku i wydaniu orzeczenia oddalającego skargę mimo naruszenia przez organy administracyjne obu instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. naczelnych zasad postępowania administracyjnego, które Sąd I instancji orzekający w niniejszej powinien wziąć pod rozwagę z urzędu.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w podwójnej wysokości, z jednoczesnym oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w ocenie skarżącego, Sąd pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy dokonał wznowienia postępowania. Nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający "ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniewym uważać za "nowe", choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., V SA 1831/00). Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może zaś dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 1331/07, ONSA 2000, Nr 2, poz. 74). W niniejszej sprawie ustalono - poprzez poprawienie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego - że w jego lokalu brak jest centralnego ogrzewania i dopływu ciepłej wody, a okoliczność ta została potwierdzona przez zarządcę budynku. Wskazano, że okoliczność ta była znana organowi wydającemu decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w I instancji, a zatem okoliczność przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zaktualizowała się. Ponadto podkreślono, że ryczałt na zakup opału przekazywany był bezpośrednio na rachunek bankowy zarządcy budynku, nie zaś skarżącego i w razie zmiany okoliczności (tj. doprowadzenia instalacji grzewczej) do lokalu skarżącego, zarządca winien był tę okoliczność zgłosić.

Wskazano ponadto, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet, a organ administracji publicznej właściwy w danej sprawie winien stronie wyjaśnić wszelkie okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, skarżącemu nie wyjaśniono, co oznacza przesłanka statuowana w art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nadto poprawiono w prawidłowo sporządzonym przez niego wniosku słowo "jest" na "brak". W konsekwencji powyższego, skarżący nie może ponosić negatywnych skutków zaniechania organu administracji publicznej, tym bardziej, że świadczenie dodatku mieszkaniowego przyznawane jest osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.

Dalej podniesiono, że główną funkcją dodatków mieszkaniowych jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikającego z podwyżki czynszów regulowanych oraz zwiększonych wydatków na utrzymanie mieszkania. Ustawodawca wychodzi przy tym z założenia, że część wydatków na mieszkanie musi pokryć sam uprawniony. Aby zapobiec dowolności w tej dziedzinie, ustawa określa tę część jako pewien procent dochodów posiadanych przez gospodarstwo domowe. Ustalono, że gospodarstwo jednoosobowe musi przeznaczyć na opłacenie wydatków związanych z mieszkaniem 15% swoich dochodów, gospodarstwo 2-, 3-, 4 -osobowe - 12% dochodów, zaś gospodarstwo 5-osobowe i większe - 10% dochodów. Większe obciążenie wydatkami mogłoby bowiem zagrozić biologicznej egzystencji rodziny poprzez zmniejszenie innych niezbędnych wydatków (np. na żywność, higienę), ogólnie zaś prowadziłoby do zaniechania płacenia należnych czynszów i opłat (wyrok TK z dnia 4 lutego 1997 r., P 4/96, OTK 1997, Nr l, poz. 3).

Nie sposób zatem zgodzić się z wyrażonym przez Sąd I instancji poglądem wyrażonym w uzasadnieniu orzeczenia, "że kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego, a właściwie nieprzyznanie ryczałtu na zakup opału". Wedle zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dodatek został przyznany w innej wysokości, czym Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył normę prawną wynikającą z art. 151 w związku z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia wymaga, że z analizy akt sprawy wynika, że ewentualnemu ponownemu rozważeniu w ramach decyzji wznowieniewej powinna podlegać kwota ryczałtu na zakup opału, tj. kwota w wysokości 54,98 zł, nie zaś cały dodatek mieszkaniowy, w szczególności w sytuacji gdy z akt postępowania wprost wynika, że cała kwota dodatku mieszkaniowego została obniżona - do kwoty 47,27 zł miesięcznie, zaś wznowienie postępowania mogło dotyczyć jedynie części dodatku obejmującej ryczałt na zakup opału.

Na organ administracji publicznej został nałożony obowiązek sprecyzowania parametrów uwzględnianych przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 22 października 2009 r. III SA/Łd 378/09 "Organ w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego powinien wyjaśnić w sposób dokładny i przekonywujący wielkości istotnych parametrów przyjętych przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego stronie". "Nie jest wystarczające przywołanie przepisów i podanie kwot branych pod uwagę przy wyliczaniu wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Organ administracji jest zobligowany także do wskazania charakteru poszczególnych kwot i ich znaczenia przy ustalaniu wysokości dodatku" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2009 r., IV SA/G1 585/08).

W świetle przedstawionego stanu faktycznego zauważono, że organy administracji publicznej obu instancji wadliwie dokonały obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Zdaniem skarżącego nie jest wystarczające przywołanie przepisów i podanie kwot branych pod uwagę przy wyliczaniu wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Organ administracji jest zobligowany także do wskazania charakteru poszczególnych kwot i ich znaczenia przy ustalaniu wysokości dodatku. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przywoływane są określone kwoty, jednakże błędne są wskazania powodów przywołania takiej kwoty. Oznacza to, że organy administracji nie uzasadniły przyczyn przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego w takiej, a nie innej wysokości. Taka konstrukcja uzasadnienia zaskarżonej decyzji narusza postanowienia art. 151 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, że decyzja SKO we [...] i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zawiera precyzyjnego określenia (decyzja SKO we [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w ogóle jej nie zawiera) specyfikacji kosztów i wydatków składających się na prawidłowe ustalenie wysokości dodatku mieszkaniowego, a jedynie ustalenie dodatku w innej wysokości, tj. narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Przyjmując do obliczenia dodatku mieszkaniowego kwotę łączną wydatków za mieszkanie należy wyjaśnić, w jaki sposób kwota ta została wyliczona, jak też wyjaśnić kwestię zaliczenia (bądź nie zaliczenia) do wydatków opłat, o których mowa w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2008 r. IV SA/Gl 139/08). Natomiast organy orzekające w sprawie dostatecznie nie wyjaśniły kwestii wydatków przyjętych do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą. Tymczasem w niniejszej sprawie, organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie pomimo wskazanych wyżej braków postępowania, a tym samym w istocie nie rozpoznał na nowo sprawy w jej całokształcie, do czego jest zobowiązany w oparciu o art. 136 k.p.a. naruszając przy tym zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a., która nakłada obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Ponadto zaskarżona decyzja nie zawiera ustaleń faktycznych we wskazanym wyżej zakresie, a zatem w sposób istotny uchybia warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji służyć ma bowiem wyjaśnieniu zarówno stanu faktycznego ustalonego przez organ w toku postępowania jak i stanu prawnego, który organ brał jako podstawę przy podejmowaniu decyzji. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia natomiast, w przypadku jej zaskarżenia, kontrole polegająca na tym, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej.

Na marginesie rozważań wskazano, że celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. W orzecznictwie pojawiają się poglądy, że pomimo istnienia definicji dochodu w ustawie o dodatkach mieszkaniowych podstawowe znaczenie określenia "wszelkie przychody" obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącego kwota alimentów winna być odliczona od uzyskiwanego przez niego dochodu, albowiem faktycznie nie jest w stanie przeznaczyć tejże kwoty na wydatki mieszkaniowy, gdyż nią nie dysponuje.

Skarżący podniósł, że zasada ogólna postępowania administracyjnego zawarta w art. 7 k.p.a. - tj. zasada prawdy obiektywnej, znajduje swoje odzwierciedlenie głównie w przepisach k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego (m.in. art. 75, 77, 80, 81, 78 § 1 i § 2, art. 95 § 2 czy art. 70 i 73 k.p.a.). Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje przede wszystkim przez przeprowadzenie stosownych dowodów w danej sprawie. Skoro w Biurze Obsługi Klienta nr [...] przeprowadzono weryfikację wniosku skarżącego (w odniesieniu do specyfikacji kosztów, tj. opłat za gaz i energię elektryczną), a także w zakresie istnienia/nieistnienia instalacji grzewczej i ciepłej wody, co do której powzięto wątpliwość czy jest w lokalu czy też jej nie ma - organ I instancji winien był sprawdzić tą okoliczność występując ze stosownym pismem do spółki z o.o. W.

Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Organ administracji powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej wytycza cel postępowania dowodowego, a postulat bezpośredniości - jego metodę. Podkreślono, że realizacja zasady prawdy obiektywnej musi być zagwarantowana już na etapie rozpatrywania wniosku złożonego przez stronę. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że: "dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona w trybie skargi kwestionuje prawidłowość decyzji" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r. VII SA/WA 684/06 Legalis). Niedopuszczalne zachowanie organu na etapie rozpatrywania wniosku wskazał natomiast WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r. (II SA/GD 786/08, Legalis), stwierdzając, że: "nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne, chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie". W wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. (I SA 258/82, ONSA 1982, Nr l, poz. 54) NSA stwierdził, że "zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 7-11 k.p.a. są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury (...)". Organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad wynikających z art. 7 k.p.a. w każdym stadium postępowania, a więc zarówno na etapie wyjaśniania, jak i wyrokowania. Podkreślono, że współczesne orzecznictwo podkreśla konstytucyjny charakter zasady zaufania. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2010 r. (VII SA/WA 2042/09, Legalis), "z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Zasada zaufania wyrażona w ww. przepisie ma kontekst konstytucyjny. Organy administracji publicznej są obowiązane, w ramach wykładni zgodnej z Konstytucją RP, uwzględniać, że zasada zaufania, również w aspekcie procesowym, jest zasadniczym elementem zasady demokratycznego państwa prawa". Fundamentalny charakter zasady zaufania uwypuklony został również w jednym z niedawnych wyroków WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. (II SA/WA 800/09, Legalis), w którym stwierdzono, że: "Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 8 KPA zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zasada ta wyznacza standardy funkcjonowania organów administracji publicznej, które powinny działać w taki sposób, aby podstawy ich działania były zrozumiałe dla obywateli, a skutki niedopełnienia obowiązków służbowych, nie obciążały strony. Zasada zaufania nakazuje, aby w każdym przypadku wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony, organ administracji publicznej z własnej inicjatywy dążył do ich wyjaśnienia. Jedynym podmiotem, który ma prawo określić i zinterpretować swoje żądania skierowane do organu administracji publicznej jest strona. W szczególności w sytuacji, w której strona formułuje swoje żądania, postulaty, stanowiska w sposób nieprecyzyjny lub nieporadny, organ nie może sam narzucać własnej interpretacji, lecz powinien dołożyć wszelkich starań w celu sprecyzowania rzeczywistych intencji strony. Z kolei w wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2007 r. (III SA/ŁD 111/07 Legalis) zauważono, że brak jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, przy rozbieżności między treścią pisma wniesionego przez stronę, a jego tytułem, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a.

Wskazano także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w myśl zasady zaufania niedopuszczalne jest przerzucanie na obywatela negatywnych skutków działań organów administracji publicznej, w szczególności działań sprzecznych z prawem. Również niedopuszczalne jest przerzucanie na obywatela skutków błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę, jak również negatywnych skutków błędów popełnionych przez sam organ administracji publicznej, np. poprzez ich niewłaściwą interpretację (tak m.in. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2003 r., I SA/GD 661/03, Legalis). Również nie wolno przerzucać na obywatela skutków złego doradztwa, udzielonego mu przez organ prowadzący postępowanie. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 kwietnia 2005 r. (I SA/WA 303/04, Legalis): "wszelkie wątpliwości co do treści wniosku powinny być rozstrzygane na korzyść wnioskodawczyni, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ administracji wskazał jej - jako drogę właściwą - w istocie rzeczy postępowanie, które od samego początku było bezprzedmiotowe". Jeszcze raz podkreślono, że w niniejszej sprawie skarżącemu poprawiono wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednocześnie nie wyjaśniając mu znaczenia art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w związku z powyższym w chwili obecnej nie może on ponosić negatywnych skutków naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Wskazano ponadto, że in dubio pro reo, ma także swój odpowiednik na gruncie postępowania administracyjnego, w postaci nakazu rozstrzygania wszelkich wątpliwości na rzecz obywatela. W powyższym kontekście przywołano wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r. (III SA 957/99, BIP 2001, Nr 4, s. 38), w którym stwierdzono, że w myśl zasady praworządności oraz pogłębiania zaufania, wykluczona jest możliwość obciążenia obywatela skutkami błędu spowodowanego przez pracownika organu administracji publicznej. Stanowisko to zostało podtrzymane w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 16 września 2009 r. (III SA/WR 72/09, Legalis), w którym przyjęto, że: "(...) według zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), strona postępowania administracyjnego nie może ponosić negatywnych konsekwencji oparcia swego działania na dotychczasowym postępowaniu organów administracyjnych.

Wskazano także, że na mocy art. 9 k.p.a. na organ administracji publicznej został nałożony obowiązek udzielania stronie informacji z urzędu. W orzecznictwie podkreśla się, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnienie naruszenia tego obowiązku stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji (formalnie nawet odpowiadającej prawu materialnemu). Ma to miejsce w szczególności wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że to właśnie błędna informacja lub jej brak spowodowały zachowanie strony przynoszące w rezultacie niekorzystne dla niej skutki. Z kolei jeżeli strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub ryzykiem ich wystąpienia, urzędnik ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności stronie i ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jedynie taki sposób rozumienia art. 9 k.p.a. odpowiada zasadzie art. 1 Konstytucji.

Skarżący nie zgodził się z zaprezentowanym w uzasadnieniu orzeczenia poglądem, że "nie ma przy tym znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności, czy dowodów wynikało z niewłaściwe prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę". Podkreślił, że jest to jedynie odosobniony pogląd wyrażony w jednym z komentarzy, z którym nie osób zgodzić. Jego przyjęcie w istocie oznaczałoby odejście od naczelnych zasad postępowania administracyjnego, statuowanych w art. 7, 8, 9 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, informowania stron. Bezsporną w niniejszej sprawie jest bowiem okoliczność, że w Biurze Obsługi Klienta poprawiono wniosek skarżącego przekreślając wskazana przez niego specyfikacje opłat, natomiast w punktach 7 i 8 wniosku przekreślono słowo "jest" i dopisano "brak". Ponadto bezspornym jest, że zarządca budynku (w ten sam, co skarżący sposób rozumiejąc kwestię korzystania z energii cieplnej w lokalu) okoliczność tę potwierdził w dniu 10 sierpnia 2011 r. Skarżący działając w zaufaniu do organu administracji publicznej, uznał, że podane przez niego we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego informacje, są nie tylko subiektywnie, ale i obiektywnie prawdziwe.

Skarżący w końcu podniósł, że regulacja art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o braku związania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi (oraz powołaną podstawą prawną) oznacza m.in. dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. Ta ocena musi być jednak dokonywana w granicach danej sprawy, określonych w kwestionowanym w skardze rozstrzygnięciu. Tym samym istnieje możliwość, że sąd uchyli treść zaskarżonego aktu lub czynności z powodu innych uchybień niż te, które wskazał wnoszący skargę. Skoro więc sąd nie jest związany granicami zaskarżenia, to żadna część zaskarżonej decyzji lub aktu nie korzysta z domniemania prawidłowości (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., II GSK 384/06, Legalis). W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dopuścił się naruszenia art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy ponad zarzuty, wnioski, oraz podstawę prawną skargi pomimo istnienia takiego obowiązku i wydanie orzeczenia oddalającego skargę mimo naruszenia przez organ administracyjne obu instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naczelnych zasad postępowania administracyjnego, które Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej powinien wziąć pod rozwagę z urzędu.

Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielony skarżącemu z urzędu w podwójnej wysokości uzasadniony jest niezbędnym nakładem pracy, charakterem sprawy i przyczynieniem się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielone skarżącemu z urzędu nie zostały przez niego pokryte w całości ani w części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933).

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 151 w związku z art. 133 § 1, art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został w skardze kasacyjnej powiązany z innymi przepisami, których naruszenie zarzucono Sądowi pierwszej instancji, a zatem tak sformułowany wyznaczał granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W pierwszej kolejności zarzut niezasadności oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji powiązano z zarzutem naruszenia art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 107 § 3 k.p.a. podnosząc, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że zaskarżona decyzji i decyzja ją poprzedzająca nie zawierają precyzyjnego określenia specyfikacji kosztów i wydatków składających się na prawidłowe ustalenie wysokości dodatku mieszkaniowego, a jedynie ustalają dodatek w innej wysokości. Ponadto rozstrzygnięciem decyzji objęto cały dodatek mieszkaniowy, a nie tylko jego część, tj. ryczałt na zakup opału, mimo że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie było do tego podstaw.

Zgodnie z art. 133 § 1 cytowanej ustawy "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07, LEX nr 483232). Podstawą orzekania sądu jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r., II FSK 419/07, LEX nr 488560.). W ramach zarzutu art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można też skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji – również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych aktów administracyjnych w toku postępowania administracyjnego, o ile akty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Nie mógł być zatem uwzględniony zarzut naruszenia art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 107 § 3 k.p.a., które miało polegać na niedostrzeżeniu uchybień decyzji administracyjnych znajdujących się w aktach sprawy zarówno gdy chodzi o ich uzasadnienie, jak i objęcie ich rozstrzygnięciem całego dodatku mieszkaniowego, a nie tylko jego części, tj. ryczałtu na zakup opału. Sąd pierwszej poprzez dostrzeżenie lub niedostrzeżenie uchybień w zakresie rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej do niego decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w oderwaniu od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, a tylko w takim przypadku skuteczny mógłby się okazać zarzut naruszenia art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r., I FSK 415/11, LEX nr 1136228; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II GSK 1205/11, LEX nr 1109731). Podnieść także należy, że w istocie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nie zawarto specyfikacji kosztów i wydatków składających się na prawidłowe ustalenie wysokości dodatku mieszkaniowego, uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji zawierającą taką specyfikację, podzielił argumentację zaprezentowana w tej decyzji, a także przedstawił sposób wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, który został przyznany skarżącemu.

W skardze kasacyjnej podniesiono również powiązany z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzut niezasadności oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji poprzez niedostrzeżenie przez ten Sąd wadliwości postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie przez organy administracji, w którym zaniechano sprawdzenia w Spółce z.o.o. W. czy lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się budynku przy ul. W. [...], a zajmowany przez skarżącego wyposażony jest w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzania zimnej wody, co skutkowało w ocenie strony skarżącej kasacyjnie niezasadnym ustaleniem podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wydaniem niekorzystnej dla skarżącego decyzji.

Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por.: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 1151/11, LEX nr 1336157; wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 1234/12, LEX nr 1260068; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10, LEX nr 1138160), a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1580/11, LEX nr 1367333).

Sytuacje wyżej wskazane nie miały miejsca w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 k.p.a.) w formie postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Jeżeli zatem organ poweźmie informacje wskazujące na zaistnienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, wznowienie postępowania w sprawie nie może być traktowane jako działanie nielegalne. Dopiero po wznowieniu postępowania następuje etap badania i oceny zasadności przesłanki wznowienia, stanowiącej podstawę postanowienia wydanego na podstawie art. 149 k.p.a. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) o dodatkach mieszkaniowych okoliczność, że lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym wpływa na treść decyzji o dodatku mieszkaniowym, gdyż uprawnia do przyznania ryczałtu na zakup opału stanowiącego część dodatku mieszkaniowego. W sytuacji, gdy z wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. wynikało, że w jego lokalu brak centralnego ogrzewania i centralnie ciepłej wody, a dopiero po zawiadomieniu organu przez W. Spółkę z o.o. z siedzibą we [...] pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. o tym, że lokale przy ul W. [...] i [...] we W. są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania lokalu i podgrzewania zimnej wody od 2010 roku, trafnie przyjęto, że wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, a nieznana organowi, który wydał decyzję. Zaistniała tym samym podstawa do wznowienia postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że użyte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 lutego 2011 r., I SA/Bk 556/10, LEX nr 783990). Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej trafny i ugruntowany zarówno w doktrynie i orzecznictwie jest pogląd, zgodnie z którym nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 768/11, LEX nr 1252179; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10, LEX nr 744959; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2012 r., VII SA/Wa 1296/12, LEX nr 1345876). Obszerne rozważania w skardze kasacyjnej odnoszące się do okoliczności i skutków poprawek dokonanych we wniosku skarżącego oraz prawidłowości realizacji przez organy zasad ogólnych k.p.a. prawdy obiektywnej, zaufania, informowania w związku z tymi poprawkami nie mogą mieć znaczenia w niniejszej sprawie. Poprawek takich dokonano bowiem na wniosku skarżącego z dnia 8 stycznia 2011 r., który nie inicjował postępowania zakończonego decyzją kontrolowaną w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Wniosek ten dotyczył innej sprawy administracyjnej. Z kolei wniosek z dnia 10 sierpnia 2011 r., który stanowił podstawę decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji nie zawierał żadnych poprawek i w sposób czytelny wskazywał na brak w lokalu skarżącego centralnego ogrzewania i centralnej ciepłej wody.

Należy również stwierdzić, że we wznowionym postępowaniu organ weryfikował istnienie przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. uzyskując stosowne informacje zarówno od zarządcy budynku i samego skarżącego. Kwestia wyposażenia od 2010 r. budynku i lokalu skarżącego w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania wody została potwierdzona w ten sposób. Organy obydwu instancji nie naruszyły zatem wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 136 k.p.a., 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wadliwe wznowienie postępowania i prowadzenie postępowania wyjaśniającego we wznowionym postępowaniu. Nie można zatem postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu, że nie dostrzegł z urzędu wskazywanych w skardze kasacyjnej uchybień, skoro uchybień tego rodzaju nie było w postępowaniu administracyjnym. Z kolei kwestia poprawności i stosowania art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych mogła być objęta zarzutem naruszenia prawa materialnego, a zarzutu takiego w skardze kasacyjnej nie podniesiono.

Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, to należało ją oddalić na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się do żądania dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wskazać należy, że przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 tej ustawy. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.