Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1524/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, 5, 8, 12-15, 22-24
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 37
journal: Dz.U. 1975 nr 16 poz 91
law: Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Tadeusz Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania starosty i Gminy Miejskiej K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących Prezydenta Miasta K. wykonującego zadania starosty i Gminy Miejskiej K. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1985 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł na podstawie art. 3, 5, 8, 12-15, 22-24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974 r., Nr 10. poz. 64 ze zm.) o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w b. gm. kat. [...] celem zagospodarowania ich przez Przedsiębiorstwo [...] do czasu przeznaczenia na cele zgodnie z planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., w tym w punkcie 16 wyżej wymienionej decyzji orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako parcele katastralne: l. kat. [...] o pow. [...] m 2, 1. kat. [...]

o pow. [...] m 2 , 1. kat. [...] o pow. [...] m2 objętej księgą wieczystą Nr [...] stanowiącej własność M. M. i o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w wysokości [...] zł na rzecz M. M., zamieszkałej [...]. Decyzja została wydana w trybie art. 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 w wyniku złożonego przez właścicieli nieruchomości wywłaszczonych decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1985 r. wniosku o wywłaszczenie pozostałych części nieruchomości, zawartego w treści odwołania od wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] lutego 1985 r.

Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. J. M. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...]. Pismem z dnia 18 maja 2009 r., sprecyzowanym pismem z dnia 28 lipca 2009 r. oraz pismem z dnia 31 sierpnia 2009 r. J. M., J. S., J. W. i G. M. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w b. gm. kat. [....], oznaczonej jako parcele katastralne 1. kat. nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2

i nr [...] o pow. [...] m2 (pkt 16).

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w b. gm. kat. [...], oznaczonej jako parcele katastralne 1. kat. nr [...] o pow. [...] m2,

nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, z całości ozn. jako parcela

nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w KW nr [...], stanowiącej własność M. M. (pkt 16).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Kierownika Wydziału Geodezji

i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r., w części dotyczącej pkt 16 została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, gdyż brak było wniosku właścicielki o wywłaszczenie całości nieruchomości. Akta wywłaszczeniowe nie zawierają wniosku M. M. o wywłaszczenie wyżej wymienionych nieruchomości.

Wojewoda wskazał, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1985 r. wywłaszczono wymienioną w punkcie 7 decyzji parcelę katastralną 1. kat. [...]

o pow. [...] m , odłączoną z parceli 1. kat. [...] o pow. [...] m 2, objętej KW Nr [...], która na podstawie umowy darowizny Nr. Rep. [...] z daty [...] grudnia 1949 r. stanowiła własność M. M. z N. córki A. i M.

Ponieważ M. M. nie podpisała opisanego wyżej odwołania od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1985 r., przedmiotowa decyzja w punkcie 7 stała

się ostateczna w I instancji.

Decyzja Urzędu Miasta K. nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. wydana w wyniku rozpatrzenia odwołań M. B., S. R., D. Ż., S. S., M.N., M. N., G. R., S. K., J. K., F. N., J. S., M. Ż., W. S., S. R., W. S. i K. A. od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1985 r. Nr [...] w punkcie 1 utrzymywała w mocy zaskarżoną decyzję, a w punkcie 2 zobowiązywała Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] do rozpatrzenia wniosków wyżej wymienionych osób o objęcie wywłaszczeniem pozostałej części gruntu zasadzie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej.

Wojewoda podał, że niezłożenie wniosku o wywłaszczenie pozostałej części nieruchomości przez M. M. potwierdza również uzasadnienie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1985 r., w którym organ wywłaszczeniowy stwierdził: "w związku z zaistniałą sytuacją inwestor wniósł

o objęcie wywłaszczeniem również pozostałych części gruntu ob. M. S., F. S., J.S., J. K. i M. M. z uwagi na to,

że części tych gruntów są usytuowane bądź między terenem wywłaszczonym decyzją z dnia [...] lutego 1985 r. a terenem podlegającym wywłaszczeniu bądź wciśnięte są klinem między grunty o które właściciele wnioskowali i wywłaszczenia. Pozostawienie ich przy właścicielach utrudniałoby prawidłowe zagospodarowanie terenu wywłaszczonego przez " B.".

Wojewoda [...] stwierdził też, biorąc pod uwagę stan prawny działek nr nr: [...],[...],[...],[...] i [...]. obr. [...] , jedn. ewid. [...], których użytkownicy wieczyści nabyli powyższe prawo w drodze umów cywilnoprawnych, że z uwagi na to, iż przedmiotowe umowy są skutkiem prawnym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. albo decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. – decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] orzekająca w punkcie 16

o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcele katastralne I. kat. 1. kat. : [...] o pow. [...] m2 , [...] o pow. [...] m2 i [...]

o pow. [...] m2 , b. gm. kat. [...], objętej KW Nr [...], stanowiącą własność M. M. za odszkodowaniem w wysokości [...] zł, nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Prezydent Miasta K., reprezentujący Gminę Miasta K. oraz wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej w odwołaniu od wymienionej decyzji zarzucił, iż brak jest dowodów wskazujących na niezłożenie wniosku w trybie art. 5 ust 3 ustawy wywłaszczeniowej, w szczególności wniosek mógł być złożony ustnie.

Adwokat M. N., syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa [...] S.A. w K. oraz adwokat P. K., pełnomocnik Towarzystwa [...] Sp. z o.o. w K. odwołując się od tej decyzji wskazali, iż brak podpisu M. M. nie przesądza o naruszeniu przez organ wywłaszczeniowy art. 5 ustawy

z dnia 12 marca 1958 r., a także podnieśli zarzut błędnej oceny kwestii nieodwracalnych skutków prawnych.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia

[...] kwietnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] i stwierdził, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r. nr [...] w części dotyczącej pkt 16, została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu Minister stwierdził m.in., iż okoliczność, że na zbiorowym wniosku o wywłaszczenie w trybie art. 5 ustawy miejsce na podpis M. M. pozostało niewypełnione, nie może być interpretowana jednoznacznie jako brak woli przyłączenia się do wniosku. Nie wiadomo bowiem, jak przebiegało zbieranie podpisów pod wnioskiem. Z akt sprawy nie wynika, że M. M. odmówiła złożenia podpisu na piśmie z dnia 2 marca 1985 r., a ponadto M. M. nie odwołała się od ocenianej obecnie decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. ani w żaden inny sposób nie wyraziła swojego sprzeciwu czy niezadowolenia. Organ podkreślił, że argumenty dotyczące dodatkowego wywłaszczenia wskazane w ww. piśmie z dnia 2 marca 1985 r. odnoszą się niewątpliwie do nieruchomości M. M. Tym samym brak

w ocenie organu w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania, że wywłaszczenie parcel 1. kat. [...], [...] i [...] stanowiących własność M. M. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki stwierdził jednocześnie,

że Wojewoda [...] rozpatrując sprawę w I instancji pominął kwestię właściwości organu wywłaszczeniowo-odszkodowawczego do orzekania w przedmiotowej sprawie.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.

o wywłaszczeniu i o odszkodowaniu orzekał naczelnik powiatu właściwy ze względu na położenie nieruchomości.

Ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty, a ich zadania przejęły odpowiednie organy gmin.

Na podstawie § 2 pkt 15 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 94 ze zm.) w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie, z dniem 1 czerwca 1975 r. orzekanie

o wywłaszczeniu nieruchomości oraz ustaleniu odszkodowania, w razie gdy wartość szacunkowa nieruchomości określona według art. 8 ustawy wywłaszczeniowej wynosiła ponad 1 min zł, przeszło do właściwości wojewodów.

W niniejszej sprawie wartość szacunkowa nieruchomości została określona na kwotę [...] zł, tak więc właściwy do orzekania był organ szczebla wojewódzkiego.

To biorąc pod uwagę Minister stwierdził, że decyzja z dnia [...] lipca 1985 r.,

nr [...], orzekająca w pkt 16 o wywłaszczeniu

za odszkodowaniem nieruchomości położonej w b. gm. kat. [...], oznaczonej jako parcele katastralne 1. kat. nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2

i nr [...] o pow. [...] m2, z całości ozn. jako parcela nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w KW nr [...], stanowiącej własność M. M., została wydana

z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Organ odwoławczy wskazał, że naruszenie przepisów o właściwości powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednakże zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w § 1 pkt 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat.

Z tego względu Minister uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia

[...] kwietnia 2013 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Prezydenta Miasta K. wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej i Gminy Miejskiej K., reprezentowanych przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, pełnomocnik skarżących zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów:

- ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z dnia 14 marca 1974 roku nr 10 poz. 64 ) w szczególności zaś art. 15;

- ustawy z dnia 28 maja 1975 roku o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych ( Dz. U. z dnia 28 maja 1975 roku nr 16 poz. 91) w szczególności zaś art. 37 ust. 1, 4, 5;

- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 roku w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie ( Dz.U. z dnia 31 maja 1975 roku nr 17 poz. 94) w szczególności zaś § 2 pkt 15 oraz § 2a poprzez jego pominięcie.

- ustawy z dnia 20 lipca 1983 roku o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego ( Dz.U. z dnia 28 lipca 1983 roku nr 41 poz. 185 ) w szczególności zaś art. 125 poprzez jego pominięcie.

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77§ 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś poprzez niepodjęcie wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wbrew stanowisku Ministra - Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] był zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami w pełni upoważniony do wydawania decyzji dotyczących wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzekał naczelnik powiatu właściwy ze względu na położenie nieruchomości. Przy czym w świetle art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy

o radach narodowych (Dz. U. Nr 16 poz. 91 z późn. zm.) zadania i uprawnienia oraz sprawy indywidualne z zakresu administracji państwowej, należące w myśl dotychczasowych przepisów do powiatowych rad narodowych i powiatowych organów administracji państwowej, przejmują z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 odpowiednie organy stopnia podstawowego. Ustęp 4 art. 37 ww. ustawy wskazywał, iż Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi jakie zadania i uprawnienia, należące poprzednio do organów powiatowych przejmą odpowiednie organy stopnia wojewódzkiego. Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 30 maja 1975 r. (Dz. U. nr 17 poz. 94 z późn. zm.)

w § 2 pkt. 15 ustaliła, iż do wojewodów przechodzą następujące uprawnienia naczelników powiatów wynikające z ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości: ustalanie wysokości stawek odszkodowania za wywłaszczane grunty określone w art. 8 ust. 1, 2 i 8 pkt 1 lit. b) (art. 8 ust. 9), orzekanie o wywłaszczeniu nieruchomości, ustaleniu odszkodowania, nadaniu własności nieruchomości zamiennej, o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej oraz wykonywanie czynności z tym związanych - w razie gdy wartość szacunkowa nieruchomości określona według art. 8 ustawy wynosi ponad 1 min zł (art. 10 ust. 5, art. 15, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, 4 i 5, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 21 ust. 1 i 3, art. 22, art. 23 ust. 2, art. 25, art. 31, art. 34, art. 46, art. 51 ust. 2 i 3 oraz art. 52 ust. 2).

Niemniej jednak, w treści tego samego rozporządzeniu in concreto w § 2a wskazano, iż przepisy § 1 i 2 nie mają zastosowania do zadań i uprawnień należących uprzednio do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych przeszły do miejskich rad narodowych i miejskich organów administracji państwowej w miastach liczących powyżej 30 tys. mieszkańców oraz w miastach będących siedzibami wojewódzkich organów władzy i administracji państwowej.

Oznacza to, że ww. paragrafy nie miały zastosowania do organów stopnia podstawowego w miastach wskazanych powyżej, które zgodnie z art. 37 ust. 1 przejęły zadania i uprawnienia powiatowych organów administracji państwowej (naczelnik powiatu). Zatem w świetle art. 125 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 41 poz. 185 z późn. zm.) jeśli chodzi o miasto K. byli to naczelnicy dzielnic - jako organy pierwszej instancji (Prezydent Miasta K. był organem II instancji). Pełnomocnik wskazał, iż K. w świetle art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych by 1 siedzibą wojewódzkich organów władzy i administracji państwowej, a w świetle ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego był miastem będącym siedzibą wojewódzkiej rady narodowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Pełnomocnik uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu

24 czerwca 2014 r., wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

z dnia [...] kwietnia 2013 r. wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 1

ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stosownie zaś do art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych

w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat,

a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W ocenie Sądu, ustalenie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r. o wywłaszczeniu

i odszkodowaniu wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości nie jest prawidłowe.

Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została na podstawie art. 3, 5, 8, 12-15, 22-24 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974 r., Nr 10. poz. 64 ze zm.).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości o wywłaszczeniu i odszkodowaniu orzekał naczelnik powiatu właściwy ze względu na położenie nieruchomości.

Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych

(Dz. U. Nr 16 poz. 91 z późn. zm.) zadania i uprawnienia oraz sprawy indywidualne

z zakresu administracji państwowej, należące w myśl dotychczasowych przepisów do powiatowych rad narodowych i powiatowych organów administracji państwowej, przejmują z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 odpowiednie organy stopnia podstawowego.

Zgodnie z art. 37 ust. 4 tej ustawy, Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, jakie zadania i uprawnienia, należące w myśl ustaw i rozporządzeń Rady Ministrów do organów powiatowych wymienionych w ust. 1, przejmą odpowiednie organy stopnia wojewódzkiego. Wydane na podstawie art. 37 ust. 4 wymienionej ustawy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w zakresie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie (Dz. U. Nr 17 poz. 94 z późn. zm.), w § 2 pkt. 15 lit. b stanowiło, iż do wojewodów przechodzą następujące uprawnienia naczelników powiatów wynikające z ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości: orzekanie o wywłaszczeniu nieruchomości, ustaleniu odszkodowania, nadaniu własności nieruchomości zamiennej, o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej oraz wykonywanie czynności z tym związanych - w razie gdy wartość szacunkowa nieruchomości określona według art. 8 ustawy wynosi ponad 1 mln zł (art. 10 ust. 5, art. 15, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, 4 i 5, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 21 ust. 1 i 3, art. 22, art. 23 ust. 2, art. 25, art. 31, art. 34, art. 46, art. 51 ust. 2 i 3 oraz art. 52 ust. 2).

W sprawie nie jest kwestionowane, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji

i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca

1985 r. na rzecz M.M. ustalono odszkodowanie w wysokości przekraczającej kwotę 1 miliona złotych.

Nie można jednak zgodzić się z Ministrem Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej, który poprzestając na powołanych przepisach, stwierdził,

że właściwy do wydania decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej był w tej sprawie wojewoda. Zasadnie w skardze podniesiono, że przepis § 2 lit.a powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w zakresie określenia zadań

i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie, wskazywał, w jakich przypadkach przepisy § 1 i 2 rozporządzenia, nie mają zastosowania, a którego

to przepisu Minister nie wziął pod uwagę. Przepis ten dodany został do rozporządzenia z 30 maja 1975 r., na mocy § 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie statusu naczelnika gminy (Dz. U. Nr 20, poz. 89 ze zm.), które weszło w życie z dniem ogłoszenia, tj. 7 września 1978 r.

Zgodnie z powołanym § 2a rozporządzenia z dnia 30 maja 1975 r., przepisy § 1

i 2 nie mają zastosowania do zadań i uprawnień należących uprzednio do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91) przechodzą do miejskich rad narodowych i miejskich organów administracji państwowej w miastach liczących powyżej 30 tys. mieszkańców oraz w miastach będących siedzibami wojewódzkich organów władzy i administracji państwowej.

K. był, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt [...] ustawy z dnia 28 maja 1975 r.

o dwustopniowym podziale administracyjnym (...), siedzibą wojewódzkich organów władzy i administracji państwowej. Zatem, przepis § 2 rozporządzenia z dnia 30 maja 1975 r., przekazujący wojewodzie zadanie orzekania o wywłaszczeniu

i odszkodowaniu, gdy jego wysokość przekraczała 1 mln zł, nie miał w tym przypadku zastosowania.

Dodatkowo jedynie wskazania wymaga, że w sprawie niniejszej nie miał zastosowania przepis § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

18 sierpnia 1978 r. w sprawie statusu naczelnika gminy, zgodnie z którym prezydent miasta orzeka o wywłaszczeniu nieruchomości bez względu na wartość szacunkową nieruchomości, ustala odszkodowanie oraz orzeka o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych, albowiem, K. nie został ujęty w załączniku do tego rozporządzenia, zawierającym wykaz miast, w których prezydentom i naczelnikom przysługują kompetencje określone w § 28 ust. 1 (§ 28 ust. 2 wymienionego rozporządzenia).

W ustawie z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 ze zm.), wskazano, że jednostkami podziału terytorialnego stopnia podstawowego są gminy, miasta, a w miastach podzielonych na dzielnice – dzielnice miast (art. 14 ust. 2), zaś jednostkami podziału terytorialnego drugiego stopnia są województwa (art. 14 ust. 3). Zgodnie z art. 20, w jednostkach podziału terytorialnego stopnia podstawowego terenowymi organami władzy państwowej samorządu terytorialnego są gminne i miejskie rady narodowe, a w miastach podzielonych na dzielnice w myśl art. 15 ust. 3 – dzielnicowe rady narodowe, zwane dalej radami narodowymi stopnia podstawowego. Stosownie do art. 124 ust. 1, terenowe organy administracji państwowej są organami wykonawczymi i zarządzającymi rad narodowych i działają w ramach ich właściwości terytorialnej. Terenowe organy administracji państwowej są organami o właściwości ogólnej bądź organami o właściwości szczególnej (art. 124 ust. 4 ustawy).

Zgodnie z art. 138 ust. 1 powołanej ustawy, w sprawach indywidualnych, należących do właściwości terenowych organów administracji państwowej, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych – decyzje wydają terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej, a w przypadkach określonych

w art. 137 ust. 3 – organy wymienione w tym przepisie. Stosownie zaś do art. 137 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, terenowymi organami administracji państwowej o właściwości szczególnej są w miastach, gminach, dzielnicach , z zastrzeżeniem ust. 3 – kierownicy wydziałów urzędów miejskich, gmin i dzielnicowych. Kierownik wydziału urzędu dzielnicowego był – zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy – terenowym organem administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego.

Tym samym, zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 183 ustawy z dnia

20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego oraz w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym (...), który to przepis zachował moc obowiązującą (art. 186 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r.), Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] był organem właściwym do wydania decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność M. M. i o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz M. M. (pkt 16).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga bowiem, że organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie oparł właśnie na przepisie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., który w sprawie tej nie znajdował zastosowania (nie wystąpiła przesłanka w postaci naruszenia przepisów o właściwości, art. 20 k.p.a.), wiążąc je jednocześnie z negatywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji w postaci upływu 10 lat od dnia doręczenia decyzji (art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W tej sytuacji, za przedwczesne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ odwoławczy.

Minister obowiązany będzie ponownie rozpoznać sprawę w II instancji w jej całokształcie (art. 156 § 1 pkt 2-7 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.), co oznacza konieczność wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w tym odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania nieważnościowego. Ocena materiału dowodowego powinna odpowiadać wymogom art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno zawierać elementy określone w przepisie

art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, Sąd wskazuje, że przepisy ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), niezależnie od wyniku sprawy, nie przewidują możliwości zasądzenia przez Sąd I instancji kosztów postępowania sądowego na rzecz uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie

2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy.