Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 44/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał,, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu w IV Wydziale na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie nowych obiektów kubaturowych w zachodniej części działki nr [...] przy ul. [...] w K.

W uzasadnieniu wskazano, iż teren inwestycji nie jest wpisany do rejestru zabytków osobną decyzją, jednakże położony jest w obrębie "K. [...]", uznanego za pomnik historii zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 1994 r. (Monitor Polski Nr [...], poz. [...]). W ocenie organu zakres planowanych prac nie narusza przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568).

Wskutek zażalenia wniesionego przez W. R. Minister Kultury postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu podniesiono, iż teren pod projektowaną inwestycję położony jest w granicach [...] miasta K., uznanego za pomnik historii. Dla wymienionego terenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ wywodzi, iż sporną kwestią jest okoliczność, czy nieruchomość w bezpośrednim sąsiedztwie tj. przy ul. [...] wpisana jest do rejestru zabytków. W zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, iż nie jest wpisana do takiego rejestru, natomiast żalący twierdzi, iż działka o nr ewid. [...] przy ul. [...] objęta jest ochroną konserwatora, co wynika z wypisu z księgi wieczystej. W dziale III księgi kw [...] widnieje wpis, że nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków pod nr [...]. Organ zatem przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, iż wpis powyższy jest błędny, a pod nr rejestru [...] figuruje inny budynek: kamienica przy ul. [...].

W odniesieniu zaś do nieruchomości przy ul. [...] nie zapadła ostateczna decyzja organu ochrony zabytków wpisująca zabytek nieruchomy do rejestru.

W ocenie Ministra warunki określone w postanowieniu organu pierwszej instancji powodują, że projektowana inwestycja nie naruszy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Na terenie tym, jak również w jego bezpośrednim otoczeniu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków. Ochronie konserwatorskiej w przedmiotowej sprawie podlega historyczny układ urbanistyczno - architektoniczny. Prace adaptacyjne, modernizacyjne i budowlane są dopuszczalne pod warunkiem, że nie naruszają wartości objętych ochroną. Warunki i ograniczenia zawarte w rozstrzygnięciu organu I instancji są wystarczające do tej ochrony.

W skardze do sądu administracyjnego W. R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu W. R. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, uzgodnienie bowiem ingeruje w zabytkowe otoczenie budynku położonego przy ul. [...] w K., który według wypisu z księgi wieczystej wpisany jest do rejestru zabytków miasta K. pod nr [...]. Także naruszenie przepisów postępowania polegające na nie zebraniu niezbędnych informacji i wydaniu orzeczenia niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż z wypisu z księgi wieczystej wynika, iż sąsiednia nieruchomość przy ul. [...] wpisana jest do rejestru zabytków. Jeżeli zatem postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Ministra tego nie potwierdziło, należy dać pierwszeństwo zapisowi księgi z tytułu rękojmi wiary ksiąg wieczystych. Zdaniem skarżącego nie jest wystarczające przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organy w postępowaniu uzgodnieniowym. Niezbędne jest doprowadzenie do wykreślenia błędnego wpisu w drodze odrębnego postępowania. Nadto organ nie zbadał kwestii ingerencji projektowanej inwestycji w ogród, który stanowi naturalne i integralne z działką [...] otoczenie zabytkowego budynku przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego koniecznym jest ustalenie, czy ogród z bogatym drzewostanem zlokalizowany na działce będącej przedmiotem inwestycji stanowił także historycznie naturalną część otoczenia budynku przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona została w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych aktów pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

Mając powyższe kryterium na uwadze Sąd uznał, iż kontrolowane postanowienie Ministra Kultury odpowiada prawu. Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 162, poz. 1568 ze zm.) formami ochrony zabytków są: wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego i ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Decyzje o ustaleniu warunków zabudowy odnoszące się do obszarów i obiektów objętych powyższą ochroną, wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 53 ust. 3 pkt 2) i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Ponieważ teren inwestycji położony jest w obrębie "K. [...]" uznanego za pomnik historii na mocy zarządzenia Prezydenta RP z dnia [...] września 1994 r. (Monitor Polski Nr [...], poz. [...]), koniecznym było uzyskanie stanowiska organu właściwego w sprawach ochrony zabytków. Organami ochrony zabytków jest wojewódzki konserwator zabytków jako organ I instancji oraz minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego jako organ wyższego stopnia (art. 89 i 93 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami).

W ocenie Sądu organy w dostateczny sposób wykazały, iż zakres planowanych prac nie naruszy wartości chronionych powyższym aktem. Przede wszystkim należy podnieść, iż Minister Kultury trafnie uznał, iż teren planowanej inwestycji podlega ochronie jedynie ze względu na historyczny układ urbanistyczno - architektoniczny. Zgodnie bowiem z § 2 zarządzenia Prezydenta RP z dnia [...] września 1994 r. w sprawie uznania za pomnik historii celem ochrony pomnika historii jakim jest "K. [...]" jest zachowanie autentyczności historycznego układu urbanistyczno - architektonicznego K. Uzgodnienie zatem inwestycji było możliwe jedynie pod kątem powyższego kryterium. Minister wyraźnie stwierdził, iż przekształcenia substancji dopuszczalne są, ale pod warunkiem, że nie naruszają wartości, z uwagi na które obiekt został objęty ochroną konserwatorską. Uwarunkowania natomiast zawarte w uzgodnieniu pozwalają uznać, iż zostanie zapewniona ochrona tego fragmentu [...] miasta K. Nie było natomiast konieczności, jak twierdzi skarżący, dokonywania oceny przedsięwzięcia pod katem ochrony sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Skarga twierdzi, iż działka przy ul. [...] została objęta ochroną konserwatorską, bowiem z księgi wieczystej wynika, iż wpisana została do rejestru zabytków miasta K. Działa w tym wypadku rękojmia wiary ksiąg wieczystych i organ nie było uprawniony do dokonania odmiennych ustaleń, będących wynikiem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Stanowiska powyższego nie można podzielić. Otóż rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych wywiera skutek jedynie w zakresie ochrony praw nabywcy nieruchomości. Istotą rękojmi jest wyłączenie zasady, że nikt nie może przenieść więcej praw niż posiada (nemo plus iuris transeferre potest, quam ipse habet) i uznanie za skuteczne nabycie prawa nie istniejącego albo istniejącego, ale nie przysługującego rozporządzającemu. Rękojmia osłania wyłącznie nabycie prawa własności lub innego prawa rzeczowego. Tym samym odpis z księgi wieczystej, w dziale III której ujawniono, że nieruchomość wpisano do rejestru zabytków stanowi jeden z dowodów w sprawie, który winien być oceniony na gruncie art. 77 § 1 i 80 kpa. Organ zatem był uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co uczynił i dokonania odmiennych ustaleń od tych, wynikających z odpisu z przedmiotowej księgi wieczystej. Dysponując innymi dowodami organy ustaliły, iż nieruchomość przy ul. [...] w K. nie widnieje w rejestrze zabytków. Wskazany natomiast w przedmiotowej księdze wieczystej obiekt pod poz. [...] Księgi rejestru stanowi kamienicę przy ul. [...]. Zgodnie z powołaną ustawą zabytek nieruchomy wpisuje się do rejestru zabytków na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Do powyższego rejestru może być także wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru. Dopiero decyzja o wpisaniu do rejestru zabytków stanowi podstawę do ujawnienia wpisu w księdze wieczystej danej nieruchomości. O tym czy dany obiekt objęty jest tą formą ochrony decyduje nie wpis w księdze wieczystej, lecz decyzja wojewódzkiego konserwatora zabytków o wpisaniu do rejestru zabytków.

Nietrafne są także argumenty dotyczące otoczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w części ogrodu znajdującego się na posesji przy ul. [...]. Skoro bowiem, ani teren objęty inwestycją, ani nieruchomość sąsiednia przy ul. [...] nie zostały wpisane do rejestru zabytków, tym bardziej nie mogło zostać wpisane otoczenie zabytku przy ul. [...] tj. przedmiotowy ogród. Związki zatem budynku przy ul. [...] z ogrodem przy ul. [...] nie mogły mieć żadnego znaczenia z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej. Trafnie organ wywiódł, iż ani na terenie projektowanej inwestycji ani w jej bezpośrednim otoczeniu nie występują obiekty wpisane do rejestru zabytków. Jedynym zatem kryterium, które organ uzgadniający wziął pod uwagę była ochrona historycznego układu urbanistyczno - architektonicznego, jako pomnika historii. W tym zaś zakresie organ wyjaśnił, rozważył i ocenił planowane przedsięwzięcie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.