Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1087/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2016 r. Pan M. M. - wówczas funkcjonariusz Zespołu do spraw [...] Komendy Powiatowej Policji w N. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji do dyspozycji Prokuratury Okręgowej w O. do sprawy o sygn. akt [...].

Tego samego dnia do Komendy Powiatowej Policji w N. wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej, Wydział [...] w O. z dnia [...] listopada 2016 r., którym postanowiono o dokonaniu przeszukania pomieszczeń służbowych zajmowanych przez Pana M. M., w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie - śledztwie o sygn. akt [...] prowadzonym przeciwko wymienionemu, podejrzanemu o przestępstwa z art. 204 § 1 Kk i inne.

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r., Prokurator Prokuratury Okręgowej, [...] w O., zawiadomił Komendanta Powiatowego Policji w N. o wszczęciu postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], przeciwko Panu M. M., podejrzanemu o przestępstwa z art. 204 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk, art. 204 § 1 Kki art. 18 § 2Iłwzw. żart. 233 § 1 Kk.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w N., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił Pana M. M. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] listopada 2016 r. do dnia [...] lutego 2017 r.

Po dokonaniu analizy stanu faktycznego, Komendant Wojewódzki Policji w O., uwzględniając wniosek Komendanta Powiatowego Policji w N., pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., doręczonym w dniu [...] grudnia 2016 r., poinformował Pana M. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono policjanta o przysługujących mu uprawnieniach strony.

Ponadto realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ I instancji wystąpił o opinię w przedmiocie zwolnienia Pana M. M. ze służby w Policji do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Przewodniczący [...] Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w O. poinformował, że Zarząd ten "kierując się zasadą domniemania niewinności, uważa decyzję o zwolnieniu ze służby za przedwczesną". Powołał się również na pozytywne dla strony stanowisko Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów w N. z dnia [...] grudnia 2016 r.

W dniu [...] grudnia 2016 r. Pan M. M. wraz z pełnomocnikiem - zapoznali się w siedzibie Komendy Wojewódzkiej Policji w O. z aktami przedmiotowej sprawy. Jednocześnie Pan M. M. oświadczył, że nie przyznaje się do zarzucanych czynów, zaś wcześniejsze przyznanie się było skutkiem "błędnego rozeznania oraz złej porady ówczesnego pełnomocnika (...)". Wyjaśnił, że jego oświadczenia zostaną odwołane, a także stwierdził, że do akt sprawy zostały dołączone dokumenty, które obciążają jego osobę, zaś brak jest dokumentacji, która świadczy o jego niewinności. Ponadto stwierdził, że "w dokumentach tych jest wiele niespójności i nieprawdy". Wniósł również o przesłuchanie go w charakterze strony.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w O., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił Pana M. M. ze służby z dniem [...] stycznia 2017 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] lutego 2017 r.

Ponadto w dniu [...] lutego 2017 r. pełnomocnik Pana M. M., w siedzibie organu, ponownie zapoznał się z aktami sprawy, wnosząc o wydanie kserokopii wskazanego dokumentu, co też nastąpiło tego samego dnia.

W dniu [...] lutego 2017 r., w terminie ustawowym, pełnomocnik strony wniósł odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. zarzucając tej decyzji w szczególności naruszenie:

- art. 156 § 5 Kpk w zw. z art. 75 Kpa, poprzez bezprawne wykorzystanie w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy karnej bez zgody prokuratora prowadzącego postępowanie,

- art. 8 Kpa, poprzez nadanie decyzji mocy wstecznej w stosunku do terminu doręczenia jej stronie,

- art. 108 § 1 Kpa w zw. z art. 7 Kpa, poprzez zastosowanie bardzo restrykcyjnego środka prawnego w postaci rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy możliwe było zastosowanie środków znacznie mniej dotkliwych, które wywołałyby ten sam skutek prawny,

- art. 104 Kpa i art. 75 § 1 Kpa, poprzez niedopuszczenie dowodów w sprawie, które by się przyczyniły do wyjaśnienia istoty sprawy,

- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do zwolnienia Pana M. M. ze służby w Policji.

Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana M. M., Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2017r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] lutego 2017 r. a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

Organ wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia Pana M. M. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02).

Podniesiono też, iż pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy więc sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13). Ponadto zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99).

Dodano też, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 1994 r., sygn. akt II SA 426/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 357/16). We wszystkich natomiast wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.

Rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie Pana M. M. w służbie narusza jej ważny interes.

Komendant Główny Policji podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie (o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje.

Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt IOSK 1056/11). Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13).

W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13 oraz z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt IISA/Wa 1031/14).

Organ podkreślił, że przeciwko Panu M. M. w Prokuraturze Okręgowej w O. prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi przedstawiono zarzuty tego, że:

1. w okresie od dnia [...] kwietnia 2009 r. do kwietnia 2010 r., daty bliżej nieustalonej w N. woj. [...] oraz na trasie [...] - [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i innej ustalonej osoby, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kilkakrotnie nakłaniał J. W. do uprawiania prostytucji na terenie [...], tj. o przestępstwo z art. 204 § 1 Kk w zw. z art. 12Kk,

2. na początku kwietnia 2015 r., daty bliżej nieustalonej, w budynku Komendy Powiatowej Policji w N. woj. [...] , w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie i innej ustalonej osoby, nakłaniał K. D. i D. D. do uprawiania prostytucji na terenie [...], tj. o przestępstwo z art. 204 § 1 Kk,

3. na początku lipca 2015 r., daty bliżej nieustalonej, w budynku Komendy Powiatowej Policji w N. woj. [...], działając w zamiarze, aby D. D. dokonała czynu zabronionego, nakłaniał ją do złożenia fałszywych zeznań, mających służyć za dowód w sprawie nr [...] Prokuratury Okręgowej w O., z których miało wynikać, iż M. M. nie nakłaniał jej do uprawiania [...] w [...]i na jej prośbę załatwił jej pracę w [...] w miejscowości [...] przy zmywaniu naczyń w restauracji "[...]", podczas gdy w rzeczywistości pracowała w domu publicznym na terenie tej miejscowości, gdzie świadczyła odpłatnie [...] jako [...], do czego nakłaniał ją wcześniej M. M., tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 Kk w zw. z art. 233 § 1 Kk,

4. w dniu 13 lipca 2015 r., w miejscu bliżej nieustalonym, działając w zamiarze, aby D. D. dokonała przestępstwa, nakłaniał ją poprzez wysłanie na jej telefon komórkowy krótkiej wiadomości tekstowej (sms), do złożenia fałszywych zeznań, mających służyć za dowód w sprawie nr [...] Prokuratury Okręgowej w O., z których miało wynikać, iż M. M. nie nakłaniał jej do uprawiania [...] w [...] i na jej prośbę załatwił jej pracę w [...] w miejscowości [...] przy zmywaniu naczyń w restauracji "[...]", podczas gdy w rzeczywistości pracowała w [...] na terenie tej miejscowości, gdzie świadczyła odpłatnie [...] jako [...], do czego nakłaniał ją wcześniej M. M., tj. o przestępstwo z art. 18 § 2 Kk w zw. z art. 233 § 1 Kk.

Przestępstwa, o które podejrzany jest Pan M. M. w ocenie organu nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Są to ponadto przestępstwa o znacznym ciężarze gatunkowym, systematycznie zwalczane w szeregach formacji, a nadto negatywnie odbierane wśród społeczeństwa. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje też fakt, że postępowanie jest prowadzone w wyniku działań operacyjnych wewnętrznych służb Policji realizujących zadania związane z zapobieganiem przestępstwom popełnianym przez policjantów i pracowników Policji. Tym samym organ uznał, że Pan M. M. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji policjant, który podejrzany jest o czyny z art. z art. 204 § 1 Kk w zw. z art. 12 Kk, art. 204 § 1 Kk i art. 18 § 2 Kk w zw. z art. 233 § 1 Kk niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Podkreślono też, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 810/15).

Policjant, który pozostaje pod zarzutami popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt IISA/Wa 314/13).

W świetle powyższego organ uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z Panem M. M. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 Kpa i art. 75 § 1 Kpa, poprzez niedopuszczenie dowodów, które by się przyczyniły do wyjaśnienia istoty sprawy, organ stwierdził, że decyzja dotycząca zwolnienia Pana M. M. ze służby znajduje pełne oparcie w okolicznościach wynikających ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Jednocześnie zauważono, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie jest popełnienie przestępstwa przez Pana M. M., ale przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia określonych przestępstw. Stąd też nie jest celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na ustalenie czy wymieniony dopuścił się zarzucanych mu czynów (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1281/15). Okoliczności dotyczące samego zdarzenia mogłyby mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jednakże w przypadku przyjętej podstawy prawnej istotnym jest fakt przedstawienia przez prokuratora zarzutów popełniania przestępstwa. Zdaniem Komendanta Głównego Policji dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych Panu M. M. zarzutów, czy też rozstrzyganie o winie lub niewinności policjanta, jest nieuprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 924/16).

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia wobec strony zasady domniemania niewinności, organ zauważył, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdził, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Ponadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13, Sąd ten stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".

Ponadto organ I instancji słusznie uznał, że przesłuchanie strony w omawianej sprawie nie jest zasadne. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 86 Kpa, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W omawianej sprawie natomiast fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia policjanta ze służby w Policji zostały wyjaśnione ponad wszelką wątpliwość. Sam bowiem fakt postawienia Panu M. M. zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że wymieniony nie posiada już nieposzlakowanej opinii, który to przymiot jest niezbędny do wykonywania zawodu policjanta (por. też wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1301/16). Z tych samych względów organ odwoławczy nie uznał za konieczne przesłuchiwania strony na okoliczność faktów istotnych z punktu widzenia postępowania karnego. Śledztwo o sygn. akt [...] w dalszym ciągu trwa, a wymieniony posiada w nim status podejrzanego.

Podobnie za niezasadne organ uznał zarzuty naruszenia art. 156 § 5 Kpk w zw. z art. 75 Kpa. W przedmiotowej sprawie jest bowiem faktem bezspornym, że w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt [...] wydane zostało postanowienie o przedstawieniu Panu M. M. opisanych wcześniej zarzutów popełnienia czynów zabronionych. O powyższym, zgodnie z treścią art. 21 § 2 Kpk, Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. zawiadomił przełożonego policjanta, tj. Komendanta Powiatowego Policji w N., który w dalszej kolejności poinformował o zdarzeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w O.. Ponadto również sam policjant raportem z dnia [...] listopada 2016 r. zawiadomił swojego przełożonego o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia określonych przestępstw.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji sam natomiast fakt przedstawienia Panu M. M. zarzutów popełnienia tak poważnych przestępstw stanowił wystarczającą przesłankę do wszczęcia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w N., postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, a następnie wydania decyzji o zwolnieniu Pana M. M. z tej służby. Brak jest przy tym podstaw do stwierdzenia, że niedopuszczalnym było włączenie do akt przedmiotowej sprawy materiałów dotyczących policjanta będących w dyspozycji jego przełożonego dyscyplinarnego, tj. Komendanta Powiatowego Policji w N.

Za niezasadny w przedmiotowej sprawie organ uznał zarzut naruszenia przepisów art. 7 Kpa. Nie budzi jego wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Jak już wskazano organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy uznał też, że Komendant Wojewódzki Policji w O. w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zapewniając stronie oraz jej pełnomocnikowi możliwość czynnego udziału w tymże postępowaniu na każdym jego etapie oraz należycie informując o wszelkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania organ wskazł, iż zgodnie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Art. 98 § 1 Kpa stanowi natomiast, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

W przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w powyższych przepisach prawa. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia Pana M. M. ze służby w Policji jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się w sprawie postępowania karnego. Rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby, nie jest przy tym uzależnione od skazania zwalnianego policjanta prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt IISA/Wa 810/15).

Ponadto w związku z faktem, że niniejsze postępowanie nie zostało wszczęte na żądanie strony brak jest również podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 98 § 1 Kpa.

Odnosząc się do stanowiska [...] Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w O. zawartego w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., wskazano, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa więc wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt IOSK 2149/13 oraz z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt IOSK 723/14).

Zaskarżony rozkaz personalny poprzedzony był wymaganą opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1208/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1074/13).

W ocenie organu II instancyjnego, organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia należy podkreślić, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.

Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, iż rygor natychmiastowej wykonalności był środkiem niepotrzebnym i stanowiącym nadmierną represję, bowiem Pan M. M. był zawieszony w czynnościach służbowych, zasadnym w ocenie organu było wskazanie, że samo zawieszenie wymienionego w czynnościach służbowych należy uznać za niewystarczające zabezpieczenie ważnego interesu służby. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r" sygn. akt IISA/Wa 1301/16).

W kontekście powyższego wskazano, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Organ wyjaśnił również, iż z uwagi na fakt, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] stycznia 2017 r. (któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności) został pełnomocnikowi Pana M. M. doręczony w dniu [...] lutego 2017 r., należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i określić datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] lutego 2017 r.

Skargę od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł do tut. Sądu M. M. wnosząc:

- o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...];

ewentualnie:

- o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania; ewentualnie:

- w przypadku uznania legalności merytorycznej wydanych rozkazów personalnych o uchylenie ich w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].

Zaskarżonym rozkazom zarzucił naruszenie:

1) art. 156 § 5 k.p.k. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez bezprawne wykorzystanie w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy karnej bez zgody prokuratora prowadzącego postępowanie;

2) art. 104 k.p.a. 75 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów w sprawie, które przyczyniły by się do wyjaśnienia jej istoty;

3) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki zwolnienia funkcjonariusza M. M. ze służby;

4) art. 108 w zw. z art. 7 k.p.a. i wynikającą z niego zasadą ochrony słusznego interesu strony poprzez zastosowanie bardzo restrykcyjnego środka prawnego w postaci rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy możliwe było zastosowanie środków znacznie mniej dotkliwych, które wywołałby ten sam skutek prawny;

5) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu strony;

6) art. 108 k.p.a. poprzez bezpodstawne nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności;

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na to, ze w przedmiotowej sprawie wydano rozstrzygnięcie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej prowadzonej przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w O. R. L. o sygnaturze [...]. Dokumenty te zostały sporządzone na potrzeby postępowania karnego. Stosowanie do treści, art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko to, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie zasadniczym dowodem było postanowienie prokuratora o przedstawieniu M. M. zarzutów z dnia [...] XI 2017 r. wydanie w sprawie [...]. Zgodnie z treścią art. 156 § 5 k.p.k. dokument ten i inne mogły być wykorzystane w sprawie administracyjnej tylko za zgodą prokuratora prowadzącego postępowanie karne. W aktach spawy Ks. [...]nie znajduje się zgoda prokuratora do wykorzystania jakiegokolwiek dokumentu pochodzącego z akt sprawy karnej [...]. W aktach sprawy administracyjnej również nie znajduje się żaden wniosek o udostępnienie jakichkolwiek dokumentów ze sprawy karnej. Na marginesie należy wskazać, iż w aktach prokuratorskich, z którymi strona zapoznała się w dniu [...] lutego 2017 r. również nie ma jakiejkolwiek zgody prokuratora na wykorzystanie akt sprawy karnej w postępowaniach administracyjnych [...] i [...].

W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ II instancji wskazał, że "w przedmiotowej sprawie jest bowiem faktem bezspornym, że w postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt [...] wydane zostało postanowienie o przedstawieniu zarzutów Panu M. M.". Dla strony skarżącej jasne jest, że owa bezsporność wynika z załączonego o akt sprawy administracyjnej postanowienia. Inne dowody na okoliczność postawienia skarżącemu zarzutów w aktach się nie znajdują. Wykorzystanie postanowienia prokuratora w postępowaniu administracyjnym wymaga zgody prokuratora stosownie do treści art. 156 § 5 k.p.k.

W świetle powyższego należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym [...] bezprawnie posłużono się dokumentami ze sprawy karnej. W konsekwencji rozkaz personalny nr [...] oraz utrzymujący go w mocy rozkaz KGP z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] naruszają dyspozycję art. 156 § 5 k.p.k. i art. 75 § 1 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca złożyła szereg wniosków dowodowych, które nie zostały uwzględnione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Równocześnie organ II instancji uznał, że w tym przedmiocie nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a.

W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie istotny jest fakt postawienia zarzutów funkcjonariuszowi a nie popełnienie przez niego przestępstwa. Równocześnie organy I i II instancji pominęły wszystkie okoliczności związane z postawieniem podejrzanemu zarzutów i odmówiły przeprowadzenia na nie dowodów. Wskazano, że postępowanie przygotowawcze toczy się od dwóch lat, zarzuty zostały postawione prawie rok temu, natomiast jak do tej pory do sądu nie wpłynął akt oskarżenia. Fakty te mają o tyle istotne znaczenie, że decyzja Komendanta miała charakter uznaniowy i powinien przed jej wydaniem zapoznać się ze wszystkim okolicznościami sprawy w tym ze stanowiskiem podejrzanego i ewentualną potrzebą zabezpieczenia jego interesów w toku postępowania. Wyjaśnienia oskarżonego policjanta mają szansę wpłynąć na ocenę postawionych zarzutów, zebranego w sprawie materiału dowodowego i przekonać organ, że zwolnienie ze służby jest w tym przypadku środkiem zbyt restrykcyjnym. Organy obu instancji bez rozważenia tego zagadnienia z góry uznały, że zeznanie oskarżonego funkcjonariusza nie wpłynie na ich orzeczenie. Dla organów jedynym ważnym faktem dla rozstrzygnięcia sprawy było postawienie zarzutów. Stanowisko to jest niezgodne z treścią art. 41 ustawy o Policji. Gdyby ustawodawca chciał by przedstawienie zarzutów skutkowało automatycznym, bezrefleksyjnym i pozbawionym rozpatrzenia dodatkowych okoliczności sprawy zwolnieniem ze służby, uiściłby taką przesłankę w art. 41 ust. 1 jako jedną z okoliczność nakazujących zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Taka regulacja jednak nie znajduje się w ustawie, więcej prawodawca w art. 41 wprost nie odnosi się do faktu przedstawienia funkcjonariuszowi zarzutów. W świetle powyższego niedopuszczalne jest automatyczne zwalnianie funkcjonariusza ze służby w przypadku zaistnienia takiego faktu. Organy zobowiązane są do rozpatrzenia i zbadania wszystkich okoliczności spraw. W tym m.in. wysłuchania stanowiska funkcjonariusza i umożliwienie mu przedstawienia potrzeby ochrony własnych interesów.

Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji, że przeprowadzenie wskazanych przez skarżącego dowodów nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Zeznania M. M. w postępowaniu administracyjnym i przeprowadzenie innych zawnioskowanych dowodów umożliwiłby mu wykazanie, że bezpodstawnie postawiono mu zarzuty karne, cześć z nich jest wręcz niedorzecznych. W takiej sytuacji zwolnienie funkcjonariusza ze służby stanowi środek rażąco niesprawiedliwy oraz zbyt uciążliwy w sytuacji, gdy organ mógł zastosować środek bardziej adekwatny w postaci zawieszenia.

Równocześnie stron nie godzi się ze stanowiskiem organów, że zawnioskowane dowody zmierzały do podważenia (zastąpienia) działań organów ścigania. Dowody te mają na celu przedstawienie okoliczności istotnych dla orzeczeń administracyjnych, które nie zostały uwzględnione przez Komendantów Policji rozstrzygających sprawę. Równocześnie skarżący podkreślił, że jak do tej pory M. M. nie został skazany i ewentualne okoliczności dotyczące popełnienia przez niego czynów zabronionych oraz postawienie na tej podstawie zarzutów mają wbrew twierdzeniom organów administracji znaczenie dla sprawy i powinny zostać przez nie przeanalizowane.

Zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o policji następuje w ramach uznania administracyjnego. Sam fakt postawienia zarzutów może ale wcale nie musi stanowić przesłanki do zastosowania ww. przepisu. Uznanie cechuje się tym, że organ zobowiązany jest uwzględnić wszystkie okoliczności towarzyszące sprawie w tym w szczególności ważny interes służby, ale również i interes samego zainteresowanego, w tym przebieg jego służby itp. Oznacza to, że organ zobowiązany jest wysłuchać stanowiska osoby, wobec której toczy się postępowanie administracyjne. Nastąpić to może w ramach przesłuchania strony. Dowód taki umożliwia jej przedstawienie stronie swoich argumentów, tez i wniosków. Pominięcie takiego dowodu, mimo złożonego wniosku, w istotny sposób ogranicza to prawo strony do obrony sowich praw. W praktyce ogranicza też możliwość organu do wszechstronnego zbadania istoty sprawy. W takiej bowiem sytuacji ocena stanu faktycznego ogranicza się tylko do dokumentów, które zostały załączone do akt sprawy oraz do intuicyjnej, opartej na domniemaniach oceny pozostałych okoliczności prawy.

Bardzo duże znaczenie w ocenie skarżącego ma fakt, iż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej podlegają ocenie przez organ administracji i możliwość podważenia okoliczności i faktów w nich zawartych mogłaby wpłynąć na rozstrzygnięcie. Złożone przez pełnomocnika strony wnioski dowodowe obiektywnie świadczą o bezpodstawności przedstawionych podejrzanemu zarzutów. Ich przeprowadzenie umożliwiłby wykazanie, że M. M. nie popełnił zarzucanych mu czynów. Okoliczność ta ma o tyle doniosłe znaczenie, że zwolnienie ze względu na ważny interes służby ma charakter uznaniowy. Wykazanie braku popełnienia czynów zabronionych, które są zarzucane stronie, w postępowaniu administracyjnym wyłącza możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby ze względu na jej ważny interes. W takiej sytuacji co najwyżej możliwe byłby zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez sąd.

Zdaniem strony w świetle art. 7 k.p.a. oraz uznaniowego charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji organy I i II instancji miały obowiązek sprawdzenia jak mocno zwolnienie funkcjonariusza ze służby ingeruje w jego interesy i status. Bowiem może się tak zdarzyć, iż postawione zarzuty nie znajdują podstaw i uzasadnienia w stanie faktycznym sprawny. Aprioryczne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie interes służby miał pierwszeństwo jest całkowicie bezpodstawnie i nieuzasadnione. Strona skarżąca nie wnosi o przeprowadzenia postępowania mającego na celu sprawdzenie faktu popełnienia przestępstwa tylko uwzględniania okoliczności, że jest ono mało prawdopodobne i że w takich okolicznościach zwolnienie funkcjonariusza ze służby może godzić w jego bardzo ważne interesy. Naruszałoby bowiem zasadę sprawiedliwości społecznej, adekwatności skutków prawnych do zachowania policjanta. Funkcjonariusz musi mieć pewność, że w przypadku postawienia mu zarzutów, uwikłania w "aferę" jego sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób uczciwy i uwzględniający jego interesy. Wydalenie funkcjonariusza ze służby bez dania mu możliwości przedstawienia swojego stanowiska i obrony godzi w jego godność i uwłacza całej jego dotychczasowej pracy i służbie. Już sam fakt, postawienia mu zarzutów bardzo oddziałuje na jego status, wyklucza z grona pozostałych funkcjonariuszy oraz ma charakter silnie stygmatyzujący. Zwolnienie ze służby stanowi dodatkową bardzo poważną dolegliwość. Równocześnie tworzy mylne wrażenie, że zwierzchnicy funkcjonariusza uznają, że jest on winny popełnienia zarzucanych mu czynów.

W ocenie skarżącego organ I jak i II instancji nie był w stanie uwzględnić interesów M. M., gdyż nie zapoznał się z jego stanowiskiem. Organy odmówiły stronie postępowania prawa do złożenia zeznań i oceny postępowania zarówno prokuratorskiego jaki i służbowego. Skarżący wraz z ze swoim pełnomocnikiem akceptują i aprobują argumenty Komendantów dotyczące konieczności zachowania standardów etycznych w Policji i podejmowania przez funkcjonariuszy wyłącznie takich działań, które pogłębiają zaufanie do formacji, w której służą. Jednakże w przypadku podejrzenia o naruszenie etyki zawodowej i wdrażania mechanizmów właśnie te standardy obligują organy do wysłuchania racji strony postępowania. Postępowanie administracyjne ma charakter inkwizycyjny i organ dysponuje władztwem nad stroną ograniczone jedynie przepisami prawa materialnego i procesowego. Organ administracji realizuje wszystkie funkcje procesowe tj. jest sędziom, oskarżycielem i obrońcą strony. Minimalny standard to wysłuchanie strony w przypadku, gdy takie żądanie zostało złożone. Wszak organ nie wie, czy nie narusza ważnego interesu strony, czy w sprawie nie ma istotnych okoliczności, które powinien wziąć pod rozwagę. Ma to szczególne znaczenie, w przypadku, gdy decyzja ma charakter uznaniowy.

Dla strony skarżącej całkowicie niezrozumiała jest też okoliczność, dlaczego zawieszenie w obowiązkach służbowych jest to środek nie wystarczający dla zapewnienia dobra służby i że byłby to środek demoralizujący dla innych funkcjonariuszy. W ocenie strony skarżącej są to ogólne twierdzenia nie posiadające jakiegokolwiek uzasadnienia. W czasie zawieszenia funkcjonariusz nie pełni służby, ma obniżone wynagrodzenie i oczekuje na wydanie rozstrzygnięcia. W jaki sposób może to zagrażać dobru służby i demoralizować innych funkcjonariuszy? Oprócz tych ogólnikowych sformułowań w uzasadnieniach obydwu rozkazów nie ma żadnych dodatkowych argumentów. Zakaz wykonywania czynności służbowych skutkuje tym, że funkcjonariusz nie popełni żadnego deliktu w czasie służby. Społeczeństwo otrzymuje wyraźny sygnał, że osoba taka nie jest bezkarna i podlega odpowiedzialności służbowej i dyscyplinarnej. Identyczna informacja kierowana jest do innych funkcjonariuszy. Całkowicie nieuprawniona, jest wynikająca ze stanowiska organu II instancji supozycja, że zawieszenie w wykonywaniu funkcji do czasu uzyskania przez rozkaz przymiotu ostateczności mogłoby spowodować, że inni funkcjonariusze uznają, iż bezkarne jest podejmowanie przez policjantów działań sprzecznych z prawem.

W przedmiotowej sprawie decyzja wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności wywołuje skutki prawne w dniu [...] lutego 2017 r., tj. od dnia otrzymania przez pełnomocnika skarżącego jej odpisu. W ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 108 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika m.in. że decyzji może zastać nadany rygor natychmiastowej wykonalności jeżeli:

1) jest to niezbędne;

2) ze względu na interes społeczny tożsamy z ważnym interesem służby.

Wbrew stanowisku organów I i II instancji nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. nie było niezbędne. Niezbędność w świetle orzecznictwa oznacza, iż istnieje bezwzględna konieczność natychmiastowego wywołania skutków wynikających z treści rozstrzygnięcia. Brak takiej konsekwencji spowoduje powstanie bezpośredniego zagrożenia dla chronionego dobra w tym przypadku interesu społecznego utożsamianego z ważnym interesem służby. Innymi słowy dalsze pełnienie służby przez Pana M. M. i wykonywanie czynności służbowych godziło by w "dobre imię" Policji, podstawowe wartości chronione przez tę formację, zaufanie społeczne i wiarygodność. W przedmiotowej sprawie rozkazem personalnym z dna [...] XI 2016 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w N. zawiesił M. M. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy tj. do dnia [...] lutego 2017 r. W momencie wydawania decyzji, jak również w chwili jej odebrania, Skarżący nie wykonywał swoich czynności służbowych. Oznacza to, iż swoim zachowaniem nie mógł on naruszyć jakkolwiek rozumianego interesu publicznego (interesu służby). Zakaz wykonywania czynności zawodowych działa prewencyjne na innych funkcjonariuszy. Zawieszenie M. M. w skutkach prawnych i przede wszystkim faktycznych zbliżone jest do zwolnienia ze służby. Funkcjonariusz nie może wykonywać obowiązków obejmujących czynności służbowe. W związku z tym M. M. swoim zachowaniem nie mógłby w jakikolwiek sposób podważyć zaufanie do formacji, której był członkiem.

Podkreślono też, iż do czasu wydania prawomocnego orzeczenia skazującego przez sąd karny przysługuje stronie domniemanie niewinności. M. M. nie może być traktowany jako osoba winna zarzucanych mu czynów. Oznacza to, iż w sytuacji gdy uzasadnione jest odsunięcie funkcjonariusza od pełnienia służby, organ powinien bezwzględnie posłużyć się środkiem, który będzie jak najmniej dotkliwy i który jak najbardziej będzie urzeczywistniał postulat traktowania podejrzanego jako osoby niewinnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżony rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż rozstrzygniecie to winno się ostać w obrocie prawnym.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art.41 ust.2 pkt.5 ustawy o policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji.

W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony.

Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury należy je odczytywać łącznie z treścią art.25 ust.1 ustawy o policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.

Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego. Okolicznością nie wymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa, miał znaczny ciężar gatunkowy jak również negatywny wydźwięk z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.

Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Nadto podstawy zwolnienia w omawianym trybie nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (bo o tej kwestii byłoby za wcześnie przesadzać na obecnym etapie postępowania), a sam fakt postawienia mu prokuratorskich zarzutów w tym zakresie.

Odnosząc się do materii domniemania niewinności skarżącego nie sposób tez abstrahować od tego, iż w początkowej fazie postępowania przyznał się on do popełnienia zarzucanych mu czynów. Późniejsze odwołanie tego oświadczenia przez stronę, zwłaszcza gdy szło w parze ze stwierdzeniem, że przyznanie się do winy było efektem złej porady udzielonej przez pełnomocnika, winno więc być oceniane jako taktyka procesowa osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej wyjątkową specyfikę, jak też wyjątkowość samej służby w organach ścigania, odwołanie przyznania się do winy nie rzutowało na zasadność wydania przez organ skarżonego rozstrzygnięcia, a zwłaszcza w sytuacji, gdy podstawą postawienia zarzutów był wynik postępowania prowadzonego przez Biuro Spraw Wewnętrznych KGP.

Na marginesie wskazać należało, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że jak wynika z akt osobowych funkcjonariusza, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń do jego pracy przed postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa,. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach policji.

W ocenie tut. Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie. Stąd uzasadnionym było zarówno wydanie skarżonego rozstrzygnięcia, jak też opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności.

Brak było też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art.41 ust.2 pkt.5 ustawy o policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.

Za pozostający w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy należało uznać materię braku oczywistości popełnienia zarzucanego stronie przestępstwa, wobec braku wyroku skazującego w postępowaniu karnym. Przepis prawa uczyniony przez organ podstawą wydania badanej decyzji nie uzależnia bowiem zwolnienia policjanta od okoliczności oczywistości popełnienia przestępstwa. Wręcz przeciwnie, przepis art.41 ust.2 pkt.5 ustawy o policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31.10.2008r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż:" zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Stąd więc zarzut naruszenia słusznego interesu skarżącego polegającego na uniemożliwieniu dalszego pełnienia przez niego służby, należało uznać za pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie. Organ miał bowiem możliwość wyboru podstawy prawnej rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W ocenie tut. Sądu organ uzasadnił zaś wyczerpująco zasadność oparcia skarżonego rozstrzygnięcia o normę art.41 ust.2 pkt.5 ustawy pragmatycznej. Wyczerpująco wyjaśnił też powody, dla których zastosował w odniesieniu do skarżącego powyższą normę.

Nadmienić także należy, iż dla poprawności skarżonego rozstrzygnięcia bez wpływu pozostaje to, czy organ zdobył zgodę Prokuratora n wykorzystanie materiałów z toczącego się postępowania karnego. Podstawą zwolnienia ze służby był bowiem fakt postawienia policjantowi zarzutów karnych. O tym zaś fakcie Prokurator sam poinformował przełożonego funkcjonariusza. W takiej sytuacji, organ odwoławczy w skarżonym rozkazie personalnym miał podstawy ku temu, aby fakt postawienia skarżącemu zarzutów przez Prokuratora, traktować jako okoliczność niesporną. Skoro skarżący okoliczności tej nie kwestionował, to tym samym jawiła się ona jako pozostająca poza sporem a więc bezsporna.

Dodania wymagała też okoliczność, iż w realiach niniejszej sprawy stwierdzenia zawarte w skardze a zmierzające do stwierdzenia, ze organ wydał skarżone rozstrzygnięcie w sposób niejako "automatyczny", uznać należało za pewnego rodzaju uproszczenie. Do oceny przełożonego policjanta należy bowiem to, jaka osoba może pełnić służbę w organach policji. Organ rozstrzygając w/w kwestię uznał, ze samo postawienie funkcjonariuszowi zarzutów karnych pozbawia go przymiotów niezbędnych do pełnienia służby. W ocenie tut. Sądu organ miał prawo do takiej konkluzji, jako pozostającej w zbieżności z utrwaloną w tym względzie linią orzeczniczą Sądów administracyjnych. Nadto organ powyższy pogląd uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając iż skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).