Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 118/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 8 ust.  1pkt 1, art. 39
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 roku sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu odwołania W. Z., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia, jako k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...].

Jak wynika z akt sprawy, na wniosek strony, w dniu 10 października 2012r. pracownik organu przeprowadził wywiad środowiskowy ustalając, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z alimentów w kwocie 300 zł, która nie wystarcza na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, w szczególności zakup żywności. Ustalono również, iż strona odmawia przyjmowania produktów żywnościowych z Fundacji A z O. Pracownik ustalił nadto, iż wnioskodawca dysponuje przetworami żywnościowymi w słoikach na okres zimy.

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy S., wskazując na art. 36 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. – dalej jako: ustawa), ustawę z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm. – dalej jako ustawa o ustanowieniu programu), §2, §3, §6 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186 ze zm. – dalej jako rozporządzenie)

1. przyznał stronie świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności, zasiłek celowy, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za miesiąc październik w kwocie 200 zł jednorazowo;

2. postanowił, iż wypłata świadczenia realizowana będzie na wskazane przez stronę konto bankowe do dnia 9 listopada 2012r.;

3. odmówił stronie pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, zasiłek celowy, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w miesiącach listopad 2012r., grudzień 2012r., styczeń 2013r., luty 2013r..

W terminie prawem przewidzianym W. Z. złożył odwołanie. Pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji brak uzasadnienia odmowy przyznania świadczenia za okres określony w pkt 3 decyzji oraz wadliwe uzasadnienie pkt 1, a także przyznanie zaniżonego świadczenia, któremu ponadto nietrafnie nie nadano klauzuli natychmiastowej wykonalności, lecz – ze szkodą dla odwołującego – odroczono wypłatę świadczenia do dnia 9 listopada 2012r.

Uzasadniając pełnomocnik wskazał, iż nie sposób zgodzić się z przyjętym przez organ stanowiskiem, iż strona dysponuje przetworami w słoikach na zimę, zatem przyznana kwota jest adekwatna do potrzeb. Organ pominął, iż przygotowanie takich przetworów też wymaga nakładów finansowych na produkty. Dodał, iż przyznanie zasiłku tylko w październiku prowadzi do wniosku, iż organ uznał, iż po tym miesiącu strona będzie zaspakajać swoje potrzeby żywnościowe właśnie tymi przetworami, wekami, w rzeczywistości strona ma ich niewiele i wystarczą na kilka dni. A ponadto produkty te ze swej istoty nie są wystarczające do przygotowania typowych trzech posiłków dziennie, są w zasadzie wyłącznie dodatkami, gdyż są to w przeważającej części ogórki i kompoty. Dalej pełnomocnik zarzucił, iż organ cytuje określone przepisy nie wyprowadzając z nich żadnych wniosków, pomija także cel Programu, który chociażby w art. 2 tej ustawy nakazuje szczególne uwzględnienie osób z terenów objętych wysokim bezrobociem i ze środowisk wiejskich. Ustawodawca nie uznał zatem, że skoro środowiska wiejskie więcej relatywnie przetwarzają żywności niż inne, to należy im ograniczać pomoc w tym zakresie. Pełnomocnik odwołał się nadto do podstawowych celi i założeń jakie przyświecały twórcom ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił, iż żądanie mocodawcy nie wykraczało poza te uwarunkowania, organ nie rozważył zaś czy strona jest w stanie zaspokoić swoje niezbędne potrzeby życiowe w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Organ I instancji nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów odwołania, uzupełnił materiał dowodowy o kolejne pisma, w których wyjaśnił, iż żądania strony przekraczają możliwości finansowe organu, który musi kierować się także potrzebami innych mieszkańców gminy, z pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" korzysta wiele osób w szczególności dzieci w szkołach na terenie gminy na co przeznaczone jest większość środków; środki na ten cel Ośrodek otrzymał mniejsze od wnioskowanych; z uwagi zaś na zmianę kryteriów dochodowych od października br. większa ilość dzieci została objęta dożywianiem niż zakładano. Dalej, iż plan finansowy Ośrodka w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na dzień 31 października 2012r. wynosił 143.590,93 zł, w tym środki wojewódzkie 99.808,00 zł i środki własne 43.782,93 zł; na dzień 31 października 2012r. wydatkowano 119.993,50 zł. Pomocą w formie zasiłku celowego "posiłek" do dnia 31 października 2012r. zostało objętych 37 rodzin, w tym 9 osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe, wydatkowano 11.130,00 zł; natomiast w miesiącu październiku pomocą w ww. formie objęto 10 rodzin (w tym 4 rodziny prowadzące jednoosobowe gospodarstwo domowe) na łączną kwotę 2.580,00 zł; wysokość świadczenia dla osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosiła od 150,00 zł do 250,00 zł. Organ I instancji zauważył, iż poza pomocą przyznaną zaskarżoną decyzją W. Z. otrzymał zasiłek celowy "posiłek" w miesiącu lipcu w wysokości 400,00 zł i w miesiącu wrześniu w wysokości 200,00 zł; wśród osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe W. Z. otrzymał największą ilość przyznanych świadczeń w formie zasiłku celowego "posiłek", oprócz niego jeszcze tylko jedna osoba otrzymała dwa świadczenia w wysokości 250,00 zł i 180,00 zł - była to osoba bezrobotna, bez żadnego źródła dochodu, wymagająca leczenia (co udokumentowano zaświadczeniem lekarskim i fakturami za zakupione leki), w 2012 r. W. Z. otrzymał ponadto pomoc w formie zasiłku celowego na łączną kwotę 845,00 zł, w tym w maju 250,00 zł, w czerwcu 55,00 zł i 75,00 zł w sierpniu 65,00 zł i w październiku 400,00 zł, poza tym na podstawie decyzji z dnia 16 listopada 2012r. został objęty pomocą w formie zasiłku okresowego w kwocie po 400,00 zł miesięcznie od lutego do maja 2012r., w kwocie 240,00 zł w czerwcu 2012r. oraz w kwocie po 121,00 zł miesięcznie w lipcu, sierpniu, listopadzie i grudniu 2012r.. Odnośnie nie nadania klauzuli natychmiastowej wykonalności organ wyjaśnił, że wziął pod uwagę wcześniejsze wypłaty jakie były przeznaczone dla W. Z., tj. 10 września - zasiłek okresowy 1.465,50 zł, 20 września - zasiłek celowy "posiłek" 200,00 zł, jak również zasiłek celowy na opał - 400 zł wypłacony 19 października.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium przywołało będące podstawą rozstrzygnięcia przepisy, m.in. art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 39 ustawy o pomocy społecznej, § 1, § 3 ust. 1 rozporządzenia, podkreślił, iż przywołane przepisy nie określają wysokości zasiłku celowego, ani też nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Zatem orzekając w sprawie zasiłku celowego organ nie jest związany przepisami prawa co do wysokości przyznawanej pomocy. W tej sytuacji wyznacznikami ustalenia tej wysokości są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - potrzeby innych osób i rodzin oraz możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Oceniając sprawę organ rozważa całokształt okoliczności z nią związanych.

Z ustalonych okoliczności sprawy (aktualizacji wywiadu środowiskowego) wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest nieaktywny zawodowo, sytuacja mieszkaniowa nie uległa zmianie, zgłasza, że jest chory i wymaga leczenia (brak udokumentowania). Źródło jego dochodu stanowią alimenty od syna w wysokości 300,00 zł. Brak jest informacji o ponoszonych przez stronę stałych wydatkach. Z informacji znanych Kolegium z urzędu tj. z postępowań odwoławczych dotyczących decyzji tegoż organu wydanych dnia [...] (Nr [...], Nr [...], Nr [...]) poprzedzonych przeprowadzonym dnia 13 czerwca 2012r. wywiadem środowiskowym wynika natomiast, że skarżący przebywa w domu użyczonym od bratowej, nie ponosi opłat związanych z miejscem pobytu, od matki otrzymuje w miarę możliwości pomoc finansową i w formie posiłków. W oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym dnia 13 czerwca 2012r. skarżący podał, że w Sądzie w P. toczy się sprawa spadkowa oraz spór o przywrócenie stanu posiadania. Wedle ww. oświadczenia skarżący poza samochodem osobowym Skoda Fabia rok produkcji 2000r. o wartości 8.000,00 zł nie posiada innych ruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Do stałych miesięcznych wydatków skarżący nie zaliczył jednak kosztów utrzymania samochodu, które niewątpliwie nie należą do podstawowych wydatków związanych z zapewnieniem egzystencji.

W ocenie Kolegium, mimo nie do końca trafnego uzasadnienia organu I instancji, to zważywszy na niewątpliwie ograniczone środki finansowe ośrodka, ale i także sytuację zainteresowanego, jak też innych osób z terenu objętego zakresem działania ośrodka oraz cele jakie stawia ustawa o pomocy społecznej, nie sposób uznać, że organ przy załatwieniu przedmiotowej sprawy przekroczył granice uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności obszernego pisma organu I instancji złożonego wraz z odwołaniem, skarżący objęty jest regularną pomocą finansową ze strony Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Formy udzielonej skarżącemu w br. pomocy oraz jej wysokość szczegółowo organ I instancji wymienił w ww. piśmie z dnia 13 i 22 listopada 2012r.. Niewątpliwie zatem przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na wskazany cel w kwocie 200,00 zł, a nie 400,00 zł jak żądał skarżący oraz odmowa przyznania pomocy w tej formie w miesiącach od listopada 2012r. do lutego 2013r. nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Nie można zarzucić decyzji niezgodności z prawem, gdy organ pomocy społecznej mając na uwadze z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś strony własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób i rodzin z terenu objętego jego działaniem i cele jakie stawia ustawa uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zgłoszoną potrzebę w większej wysokości oraz na okres przekraczający jeden miesiąc, tj. jak tego domagał się wnioskujący na okres 5 miesięcy. Zaznaczył organ, iż zasiłek celowy przeznaczony jest na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego też co do zasady nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nie nadania zaskarżonej decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności, o jakiej mowa w art. 108 § 1 k.p.a., zaznaczył, iż każdorazowo ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej ww. rygoru należy do organu, który wydał decyzję, a który w tej sprawie nie znalazł przesłanek do zastosowania tego przepisu gdyż uznał, że natychmiastowe wykonanie decyzji nie było niezbędne, biorąc pod uwagę wypłaty dokonane na rzecz strony w okresie od 10 września do 19 października br. łącznie na kwotę 2.065,50 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. Z. zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie rozstrzyga o całości żądania strony, w związku z art. 106 ust. 3 ustawy, który jest miarodajny w tym stanie faktycznym – wybiórcze ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Nadto art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uzasadnieniu decyzji, mocą której nastąpiła odmowa przyznania świadczenia od listopada 2012r. do lutego 2013r. przepisem art. 3 ust. 4 ustawy, czynienie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logiki tak jakby nieponoszenie kosztów wynajmu domu jednorodzinnego było równoznaczne ze zwolnieniem od opłat za media, dom taki nie wymagał remontów, napraw, wymiany urządzeń hydraulicznych, okien, malowania ścian. Domaganie się udokumentowania choroby w sytuacji, gdy strona od 2005 do 2009 roku miała przyznane świadczenie rentowe z powodu złego stanu zdrowia, a od 2009 roku do końca 2011 roku przyznany zasiłek opiekuńczy z powodu całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji, aktualnie biegli sądowi potwierdzili ten sam stan chorobowy, jaki zdiagnozowali w maju 2011 roku, w piśmie do organu pełnomocnik wskazał przyczynę nie przekazania tych opinii, w aktach znajdują się orzeczenie o niepełnosprawności, a wiec stanowisko organów co do braku udokumentowania choroby jest niezgodne z prawdą. Nieuznanie kosztów utrzymania 10letniego samochodu, choć w 2012 roku były to jedne z podstawowych wydatków strony, która dojeżdża nim na liczne rozprawy sądowe, w sprawach karnych, cywilnych, rodzinnych i administracyjnych oraz na badania ustanowionych biegłych sądowych. Nadto naruszenie art. 39 ust. 1 ustawy poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, art. 108 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie. Uzasadniając sformułowane zarzuty strona powtórzyła argumentację odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydaną na skutek wniosku skarżącego W. Z. o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności od września do lutego 2013r. w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W kwocie 400 zł miesięcznie. Przywołana decyzja została zakwestionowana przez skarżącego, gdyż organ orzekł o przyznaniu wnioskowanej pomocy wyłącznie w miesiącu październiku, jednorazowo w kwocie 200 zł, w odniesieniu do pozostałych miesięcy odmówił wnioskodawcy przedmiotowego świadczenia.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 1 lit c ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności: zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Z treści art. 5 ustawy wynika, że pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa wart. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio wart. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (542,00 zł). Art. 7 ustawy stanowi, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania, z wyłączeniem pomocy określonej w art. 6a, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie zaś do § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności realizowane jest w postaci zasiłku celowego.

Z kolei, w myśl art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W niniejszej sprawie, bezspornym jest, iż skarżący spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy w zakresie w jakim rozstrzygnął organ, czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i materiale dowodowym, w szczególności w wyjaśnieniach organu I instancji zawartych w piśmie z dnia 13 i 22 listopada 2012r.. Zaskarżona decyzja wydana została w ramach tzw. uznania administracyjnego, jednakże wbrew stanowisku skarżącego nie przekroczone zostały grancie tegoż uznania i organ nie dopuścił się dowolności przy analizie sytuacji rodzinnej i materialnej strony. Decyzja o przyznaniu pomocy na dożywianie oraz o ustaleniu jej wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie - że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012r., III SA/Kr 1055/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest nieaktywny zawodowo, źródłem utrzymania są alimenty od syna w wysokości 300 zł miesięcznie oraz regularna pomocy finansowa ze strony Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, którą wbrew stanowisku skarżącego trzeba uwzględnić w ramach całokształtu analizy sprawy. Bezsprzecznie bowiem ta pomoc ze strony państwa ma wpływ na sytuacje majątkową strony, nie sposób zatem jej pominąć. Podobnie uwzględnić należało możliwości finansowe Ośrodka Pomocy, nie można bowiem oczekiwać nieograniczonej pomocy finansowej od organu, który dysponuje ograniczonymi funduszami, nadto uwzględnić obowiązany jest ilość osób występujących o pomoc z terenu całej gminy, jak podjeść indywidualnie do każdej sprawy. Oczywistym jest bowiem, iż rodzinie wielodzietnej zostanie przyznana pomoc w większym zakresie i na dłuższy okres czasu, niż chociażby osobie samotnie gospodarującej. Nie kwestionując, iż sytuacja życiowa w obu przypadkach jest bardzo trudna, to niewątpliwie zupełnie zrozumiałe i racjonalne jest postępowanie organów administracji, które przyznają kwotowo wyższą pomoc na dożywianie w rodzinach wielodzietnych, niż osobom samotnie gospodarującym, bo przecież liczniejsza rodzina potrzebuje więcej środków niż osoba samotnie gospodarująca by zaspokoić swoje minimalne potrzeby (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 września 2008r., II SA/Ol 460/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Z tych wszystkich względów uwzględnić należało, co zasadnie uczyniły organy, iż W. Z. otrzymał również zasiłek celowy "posiłek" w miesiącu lipcu w wysokości 400 zł i w miesiącu wrześniu w wysokości 200 zł; nadto pomoc w formie zasiłku celowego na łączną kwotę 845 zł, w tym w maju 250 zł, w czerwcu 55 zł i 75 zł w sierpniu 65 zł i w październiku 400 zł, poza tym na podstawie decyzji z dnia [...] został objęty pomocą w formie zasiłku okresowego w kwocie po 400 zł miesięcznie od lutego do maja 2012r., w kwocie 240 zł w czerwcu 2012r. oraz w kwocie po 121 zł miesięcznie w lipcu, sierpniu, listopadzie i grudniu 2012r.. Nie można również pominąć, iż organ proponował stronie pomoc w formie produktów żywnościowych z Fundacji A, jednakże skarżący odmawia przyjęcia tej pomocy informując, iż nie posiada środków finansowych na dojazdy do O. Organy pomocy społecznej realizując postanowienia ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zobowiązane są w pierwszej kolejności do zapewnienia świadczenia w formie posiłku, natomiast zastosowanie formy pieniężnej lub rzeczowej możliwe jest dopiero wówczas, gdy forma posiłku nie jest możliwa do realizacji. Oznacza to, że organ administracji publicznej podejmujący rozstrzygnięcie w sprawie zobowiązany jest w uzasadnieniu podejmowanego rozstrzygnięcia do wykazania, że nie ma możliwości przyznania świadczenia w formie posiłku, co w niniejszej sprawie uczynił wyjaśniając, iż sama strona tej pomocy odmawia. W świetle powyższego trudno zgodzić się ze stroną, iż została pozostawiona sama sobie. Organ zadośćuczynił żądaniom strony w granicach własnych możliwości finansowych, potrzeb innych wnioskodawców oraz mając na uwadze ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego.

Skarżący winien mieć również na względzie, iż pomoc o którą występował nie ma charakteru obligatoryjnego, które organ musi przyznać po spełnieniu wyraźnie określonych, ustawowych przesłanek. Jest to świadczenie, które może lecz nie musi zostać przyznane. Jest to świadczenie doraźne, ukierunkowane na konkretna potrzebę, cel bytowy, co za tym nie jest przyznawane na pewien okres i bezwzględnie nie ma charakteru stałego źródła utrzymania. Jest to nadal pomoc przyznawana w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej, zatem instytucji polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie same pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

W świetle materiału dowodowego nie sposób nadto zgodzić się ze stroną, iż organ pominął okoliczności, które znajdują odzwierciedlenie w tym materiale i wpływają na ocenę stanu faktycznego sprawy. Argumentacja skargi skierowana jest na wykazanie, iż to organ, pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy, przede wszystkim obowiązany jest podjąć niezbędne kroki do ustalania stanu faktycznego sprawy, i owszem, niemniej nie oznacza to, iż strona, która z określonym żądaniem występuje nie musi wykazać się żadną aktywnością. Skoro to wnioskodawca oczekuje od organu określonej pomocy to winien ze swej strony podjąć wszelkie kroki aby wykazać, iż ta pomoc jest mu niezbędna. Nie można zatem zarzucić organowi, iż nie ustalił wysokości wydatków jakie strona ponosi na leczenie, skoro strona nie przedłożyła w tym zakresie żadnej dokumentacji, potwierdzającej niezbędność ponoszenia określonych kosztów leczenia. Nie jest wystarczającą w tym zakresie podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, iż skarżący od 2005 do 2009 roku miał przyznane świadczenie rentowe z powodu złego stanu zdrowia, a od 2009 roku do końca 2011 roku miał przyznany zasiłek opiekuńczy z powodu całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Dokumenty te niewątpliwie wskazują na stan zdrowia strony, niemniej nie wskazują wysokości wydatków ponoszonych na leczenie związane z tym stanem zdrowia. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do kosztów utrzymania mieszkania, na które wskazuje strona w skardze. W toku wywiadu, ani później w toku postępowania administracyjnego strona nie wykazała żadnych wartości, które dałyby obraz jakiego rodzaju wydatki i w jakiej wysokości strona jest obowiązana co miesiąc ponosić. Organ obowiązany jest ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i dochodowej strony, nie może tego uczynić, gdy nie dysponuje danymi, które zna i dysponuje tylko strona, a których nie ujawnia. Nie można zatem obciążać wyłącznie organu, działanie takie stałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, które nie zwalniają z aktywności dowodowej strony.

W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje argumentacja organu również w odniesieniu do niezastosowania przepisu art. 108 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Stosownie do art. 108 § 1 k.p.a., organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja przewidziana w art. 108 § 1 k.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (wyrok NSA z dnia 8 maja 2012r., I OSK 1892/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Jak ocenił zasadnie organ, uwzględnić należało wcześniejsze wypłaty jakie były przeznaczone dla skarżącego, w dniu 10 września zasiłek okresowy 1.465,50 zł, w dniu 20 września - zasiłek celowy "posiłek" 200,00 zł, jak również zasiłek celowy na opał - 400 zł wypłacony w dniu 19 października. Skarżący dysponował zatem w tym okresie środkami finansowymi umożliwiającymi pokrycie niezbędnych potrzeb utrzymania. Nie można uznać, iż strona nie mogłaby się obyć bez niezwłocznego wykonania decyzji, odsunięcie wypłaty w czasie nie zagrażało zdrowiu lub życiu, dobrom wymienionym w art. 108 § 1 k.p.a..

Podsumowując, w ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów w pełni zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

LS