Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 29/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1,  art. 149 par. 1a,  art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2020 r. sprawy ze skargi T. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej T. D. sumę pieniężną w wysokości 1500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych); V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej T. D. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. D. (dalej: strona skarżąca, skarżąca, strona) jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: organ administracji) postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 października 2016 r. strona skarżąca złożyła w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy jako główny cel pobytu na terytorium RP wskazując "inne okoliczności -"zezwolenie przez Sąd na zawarcie ślubu z obywatelem Polski".

Pismem z 17 października 2016 r. poinformowano stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ustala się na dzień 6 lutego 2016 r. Ponadto na podstawie art. 50 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) wezwano do dostarczenia dokumentów potwierdzających: zapewnione na terytorium RP miejsce zamieszkania potwierdzających, posiadanie stabilnego i regularnego dochodu oraz potwierdzających posiadanie ubezpieczenia społecznego zakreślając termin 14 dniowy. Równocześnie poinformowano o możliwości otrzymania stempla do paszportu potwierdzającego złożenie wniosku. Dokumenty zostały wysłane przez stronę do organu 22 października 2016 r.

Ponadto odrębnym pismem z 17 października 2016 r. wezwano stronę do złożenia w dniu 10 stycznia 2017 r. wyjaśnień w prowadzonym przed organem postępowaniu. Strona nie stawiła się na przesłuchanie w wyznaczonym terminie, nie poinformowała również o powodach braku stawiennictwa.

Jednocześnie pismem z 17 października 2016 r. wystąpiono do Policji, ABW i Straży Granicznej oraz Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w K. O. o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium RP strony skarżącej stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z dnia 21 października 2016 r. (data wpływu do organu 27.10.2016 r.) Komenda Wojewódzka Policji poinformowała, iż pobyt strony na terytorium RP nie stanowi zagrożenia dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. (data wpływu do organu 22.12.2017 r.) strona zwróciła się o udzielenie informacji w sprawie jej pobytu oraz jej córki.

Pismem z 8 stycznia 2018 r. poinformowano stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania administracyjnego ustala się na dzień 28 lutego 2018 r. oraz na podstawie art. 50 k.p.a. wezwano stronę do wykonania korekty wniosku w części C.I. w zakresie głównego celu pobytu i przedłożenie stosownych dokumentów.

Pismem z 8 stycznia 2018 r. organ zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej W.- S. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony, a także wśród jej sąsiadów, mającego na celu wyjaśnienie kwestii związanych z celem pobytu strony na terytorium RP, w tym w kwestii "zawarcia ślubu" z obywatelem Polski, z uwagi na brak danych w aktach postępowania.

W dniu 31 stycznia 2018 r. do akt sprawy zostało dołączone sprawozdanie z 19 stycznia 2018 r. z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez funkcjonariuszy z Placówki Straży Granicznej w L. w miejscu pobytu Cudzoziemki.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. (data wpływu do organu 24.04.2018 r.) poseł na Sejm RP działając na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora w ramach prowadzonej interwencji dotyczącej uregulowania pobytu T. D. oraz P. D., zwrócił się do Wojewody D. z pytaniem na jakim etapie jest postępowanie wydania kart pobytu dla Pań. Wskazał, ze wszystkie potrzebne dokumenty zostały dostarczone do lutego 2017 r. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o zintensyfikowanie działań w przedmiotowej sprawie.

Pismem z 30 kwietnia 2018 r. poinformowano stronę, że przewidywany termin zakończenia postępowania administracyjnego ustala się na dzień 31 maja 2018 r. i ponownie wezwano stronę w trybie art. 50 k.p.a. do: wykonania korekty wniosku w części C.I. z uwagi na aktualizację celu pobytu - na "pobyt z obywatelem RP" oraz dostarczenie kopii decyzji o nadaniu O. D. obywatelstwa polskiego wraz z kopią dowodu osobistego małżonka. Dokumenty złożono 28 maja 2018 r.

W dniu 2 maja 2018 r. do akt postępowania zostało dołączone postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. o zastosowaniu dozoru policji oraz zakazu opuszczania kraju połączonego ze zwrotem paszportu wobec strony.

Pismem z dnia 25 lutego 2019 r. (data wpływu do organu 27.03.2019 r.) strona zwróciła się o udzielenie informacji w jej sprawie, wskazując, iż brakujące dokumenty zostały złożone.

Pismem z dnia 12 czerwca 2019 r. (data wpływu do organu 12.06.2019 r.) skarżąca złożyła ponaglenie w przedmiotowej sprawie.

Pismem z 23 lipca 2019 r. organ administracji przekazał ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców Departament Legalizacji Pobytu. Organ administracji zauważył, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tut. Urzędzie przez cudzoziemców. Wskazał, że szybkość prowadzonego postępowania skutkująca wydaniem decyzji administracyjnej uzależniona jest nie tylko od liczby wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpływających do Wydziału, co powoduje, że termin zakończenia postępowania może być znacząco przesunięty w czasie, ale również ze względu na to, że każda sprawa wymaga już na etapie wszczęcia postępowania dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów celem uniknięcia błędów mogących powodować w przyszłości stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie przeprowadzone postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy.

Pismem z dnia 22 lipca 2019 r. strona została poinformowana o nowym przewidywanym terminie zakończenia postępowania ustalonym na dzień 20 września 2019 r. oraz wezwana w trybie art. 50 k.p.a. do przedłożenia odpisu zupełnego aktu małżeństwa oraz kopii dowodu osobistego O. D. wraz z oryginałem do wglądu. Dokumenty złożono 20 sierpnia 2019 r.

Następnie organ pismem z 22 lipca 2019 r. ponownie zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. z prośbą o przeprowadzenie czynności w miejscu zamieszkania strony z uwagi na zmianę adresu jej pobytu. W dniu 6 sierpnia 2019 r. do organu wpłynął wywiad środowiskowy przeprowadzony wobec strony.

Ponadto organ zwrócił się z pismem z 24 lipca 2019 r. do Prokuratury Rejonowej w L. z prośbą o przekazanie odpisu postanowienia z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt [...] oraz informację w sprawie przekazania do właściwego sądu sprawy strony oraz wydania wyroku w powyższej sprawie.

Dnia 5 sierpnia 2019 r. do akt postępowania zostało dołączone w oryginale postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 26 kwietnia 2018 r. o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci: dozoru policji oraz zakazu opuszczania kraju połączonego ze zwrotem paszportu i postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 27 sierpnia 2018 r. o uchyleniu środka zapobiegawczego stosowanego na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 26 kwietnia 2018 r. w postaci: zastosowania dozoru policji oraz zakazu opuszczania kraju połączonego ze zwrotem paszportu. Ponadto poinformowano, że sprawa przeciwko stronie została skierowana wraz z aktem oskarżenia do Sądu Rejonowego w L. Wydziału II Karnego. W przedmiotowej sprawie zapadł wyrok [...].

Dnia 10 września 2019 r. do akt postępowania został dołączony wyrok z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt [...], o który organ wystąpił 27 sierpnia 2019r.

Następnie pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. organ wezwał stronę działając na podstawie art. 79a k.p.a. do dostarczenia w terminie 14 dni potwierdzenia wykonania wyroku z dnia 13 listopada 2018 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w L. Wydział II Karny w terminie 14 dni pod rygorem wydania decyzji na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego..

Ponadto pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w L. Wydział II Karny o udzielenie informacji, czy strona wykonała wyrok z dnia 13 listopada 2018 r. o sygn. akt [...].

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art., 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu wniosła o: zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.

Sąd, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Do pojęcia przewlekłości odnosi się obecnie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., definiując ją jako "postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne dla załatwienia sprawy". Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13, stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ znacznie przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przestawione na wstępie okoliczności sprawy, nie ulega wątpliwości, że organ prowadzi sprawę z wniosku strony skarżącej przewlekle. Przedmiotowe postępowanie prowadzone jest ponad trzy lata, a działania organu są opieszałe i niesprawne. Analiza akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że między poszczególnymi czynnościami organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie doprowadziły do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Po wpływie wniosku pierwsze czynności organ podjął w dniu 17 października 2016 r. (wezwanie strony do osobistego stawiennictwa i do złożenia dokumentów oraz wystąpienie do służb o informacje o stronie). Kolejna czynność została podjęta przez organ dopiero 8 stycznia 2018 r. i było nią wystąpienie o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Jednakże Sąd wskazuje, że czynność ta cechuje się powtarzalnością, jest typowa i nie wymaga wielkiego nakładu pracy. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by podjąć ją niezwłocznie po wpłynięciu wniosku, tym bardziej, że we wniosku strona podała cel pobytu. To samo należy odnieść do kolejnych czynności podejmowanych przez organ w sprawie. Następną czynność organ podjął bowiem po upływie kolejnych trzech miesięcy, tj. 30 kwietnia 2018 r. wzywając stronę do wwykonania korekty wniosku w części C.I. z uwagi na aktualizację celu pobytu - na "pobyt z obywatelem RP" oraz dostarczenie kopii decyzji o nadaniu O. D. obywatelstwa polskiego wraz z kopią dowodu osobistego małżonka. Dokumenty złożono 28 maja 2018 r. Po upływie kolejnych 14 miesięcy, tj. 22 lipca 2019 r. organ kieruje do strony kolejne wezwanie o przedłożenie odpisu zupełnego aktu małżeństwa - niezrozumiałym jest dlaczego nie uczyniono tego już w wezwaniu z 30 kwietnia 2018 r. (w którym organ posługuje się sformułowanie małżonek strony a więc ma wiedzę o zawarciu związku małżeńskiego) oraz ponownie do złożenia kopii dowodu osobistego O. D. wraz z oryginałem do wglądu. Dokumenty złożono 20 sierpnia 2019r. Podejmowane działania organu świadczą – w ocenie Sądu – o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem spraw i nie zmierzały do koncentracji materiału dowodowego, a czynności te, co już wyżej podkreślono są typowe, powtarzalne i nie wymagają wielkiego nakładu pracy. To samo odnosi się do podjętych przez organ działań 24 lipca 2019 r. w postaci zwrócenia się do Prokuratury Rejonowej w L., gdyż postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. o zastosowaniu dozoru policji oraz zakazu opuszczania kraju połączonego ze zwrotem paszportu wobec strony, zostało dołączone do akt postępowania już 2 maja 2018 r. i nic nie stało na przeszkodzie aby działania informacyjne w tym zakresie podjąć już w 2018 r., co pozwoliłoby na wcześniejsze uzyskanie informacji o wydanym w dniu 13 listopada 2018 r. wyroku przez Sąd Rejonowy w L. Wydział II Karny w sprawie o sygn. akt [...]. Ale nawet będąc już w posiadaniu ww. wyroku - od 10 września 2019 r. (pismo organu z 27 sierpnia 2019 r.) organ dopiero po upływie ponad 3 miesięcy, tj. 7 stycznia 2020 r. zwrócił się do strony oraz do SR w L. Wydział II Karny - o udzielenie informacji o wykonaniu przez stronę wyroku z dnia 13 listopada 2018 r. Opieszałe działania organu spowodowały nieuzasadnioną zwłokę w uzyskaniu informacji w powyższym zakresie.

Zgodzić się należy z organem, który przekazując ponaglenie strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców Departament Legalizacji Pobyt wskazał, że (...) każda sprawa wymaga już na etapie wszczęcia postępowania dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów celem uniknięcia błędów mogących powodować w przyszłości stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie przeprowadzone postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy". Jednakże oceniając opisane działania organu, stwierdzić należy, że w sprawie zabrakło i staranności i analizy przez organ złożonych dokumentów.

Ponadto w ocenie Sądu organ uchybił też obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a., ponieważ – poza pismami z 17 października 2016 r., 8 stycznia 2018 r., 30 kwietnia 2018 r. oraz 22 lipca 2019 r.– nie zawiadamiał strony skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podawał przyczyn tego stanu rzeczy, nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy, a wskazanych terminów zakończenia postępowania nie dochował.

Powyższe stanowi, że postępowanie w sprawie Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu (a więc niewydanie przez tak długi okres aktu kończącego sprawę), Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego, przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1500 złotych (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Podkreślić należy, że przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, której wymierzenie jest oparte na uznaniu sędziowskim, ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z: 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2156/17, 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16, 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1216/18 i II OSK 916/18, 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 532/19, 25 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1360/19). W ocenie Sądu kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium obcego państwa. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za przewlekłość organu w kontekście okoliczności jak naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, niepewności prawnej, trudności z podróżowaniem, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.

O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018, poz. 265).