Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3142/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 145, 148
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. i J. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2017 r., nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] odmawiającym wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych, wszczęte w związku ze stwierdzonym przez Wojewódzki: Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], zanieczyszczeniem gleby, utrzymał je w mocy.

Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i ocen organu.

A. i J. S., dalej "wnioskodawcy", "skarżący", [...] lipca 2017 r. złożyli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 Kpa, wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej: "GDOŚ", z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], zwanego dalej: "RDOŚ w [...]", z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych, wszczęte w związku ze stwierdzonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], zanieczyszczeniem gleby fenolem.

W uzasadnieniu Wnioskodawcy wskazali, że w związku z otrzymaniem w dniu 14 czerwca 2017 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3350/15, dowiedzieli się o możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2014 r., a za podstawę wznowienia wskazali przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, tj. okoliczność, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. wyjście na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Przywołany wyrok Wnioskodawcy otrzymali w dniu 14 czerwca 2017 r., wobec czego doręczając osobiście przedmiotowy wniosek do siedziby RDOŚ w [...] w dniu [...] lipca 2017 r. dochowali miesięcznego terminu na wniesienie żądania wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 Kpa. Wnioskodawcy podkreślili, iż o możliwości wznowienia postępowania dowiedzieli się z wyroku WSA w dniu 14 czerwca 2017 r., bowiem powzięcie wiadomości o wydaniu wyroku nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści wyroku, co może w ich ocenie nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji.

Wnioskujący o wznowienie postępowania wskazali, iż z ww. wyroku dowiedzieli się, że nie mogli wnosić pismem z dnia 27 marca 2015 r. do RDOŚ w [...] zgłoszenia szkody w środowisku w [...] w związku z przekroczonym na terenie działki nr [...] w [...] poziomem WWA oraz szkodą w wodach podziemnych w ich studni na terenie działki [...] w [...], tylko winni wnieść o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w związku z nowymi akredytowanymi dowodami potwierdzającymi skażenie środowiska w [...] przez firmę [...] i Inni i dowodami potwierdzającymi negatywne oddziaływanie skażonego środowiska na zdrowie i życie ludzi oraz zwierząt.

Postanowieniem GDOS z [...] sierpnia 2017 r. znak [...] odmówiono wznowienia postępowania z powodów proceduralnych. Zdaniem organu I instancji nie została spełniona jedna z przesłanek do wznowienia tj. niedochowanie jednomiesięcznego terminu o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Nie spełniona została także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. gdyż skarżący nie przedstawili wyroku sądu potwierdzającego fałszerstwo.

W następstwie złożenia przez skarżących wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ nie znalazł podstaw do zmiany swej wcześniejszej decyzji.

Stwierdził, że przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, konieczne jest badanie czy wniosek spełnia warunki proceduralne, tj. czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa.

Dokonana uprzednio analiza wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. została przeprowadzona prawidłowo i należy podtrzymać wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2017 r. W niniejszym postępowaniu wniosek o wznowienie postępowania niewątpliwie został wniesiony przez Stronę tego postępowania, tj. właścicieli działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], natomiast część dowodów przedłożonych do wniosku o wznowienie postępowania nie mieściła się w granicach terminu wyznaczonego w art. 148 § 1 Kpa, a część nie dotyczyła sprawy administracyjnej zanieczyszczenia ziemi w m. [...].

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszym postępowaniu byłaby spełniona tylko wówczas, gdyby Strona postępowania dowiedziała się o tym dowodzie po dniu [...] czerwca 2017 r. Tylko wówczas dochowany byłby miesięczny termin złożenia wniosku o wznowienie, które nastąpiło w niniejszej sprawie w dniu [...] lipca 2017 r. W związku z powyższym organ wskazał, iż wszystkie dane pozyskane z postępowania prokuratorskiego, jako uzyskane w dniu [...] listopada 2016 r. (powołując się na informację załączoną we wniosku o wznowienie) nie kwalifikują się w przedmiotowej sprawie z uwagi na naruszenie terminu wniesienia żądania o wznowienie zawartego w art. 148 § 1 Kpa. Powyższego warunku nie spełniają również dowody załączone do wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. pod numerami 8-9, 11-19, 22-27, 29-32, 34-35 i 38, co szczegółowo wyjaśniono w postanowieniu GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Natomiast dowody załączone do wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. pod numerami 2-7, 10, 20, 28, 33, 36-37, 39-43 stanowią dokumenty nie dotyczące bezpośrednio sprawy administracyjnej zakończonej decyzją GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] bądź nie łączą się z w ogóle z zakresem ww. postępowania administracyjnego. Stąd nie mogą stanowić argumentu do wszczęcia postępowania wznowieniowego, co szczegółowo wyjaśniono w postanowieniu GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2017 r. Z kolei zdjęcia załączone w załączniku nr 21 były już przedkładane jako dowód w sprawie. W aktach sprawy zakończonej decyzją GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] zdjęcia te stanowią załącznik nr 2 i 4 do pisma pp. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Odnośnie dowodu zawartego w załączniku nr 1, tj. kopii wyroku z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3350/15, z którego treści wnioskodawcy wysnuwali argument do wznowienia postępowania - fakt wskazania przez WSA samej możliwości wznowienia postępowania, organ podtrzymał wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. W ocenie GDOŚ fakt przyjęcia do wiadomości informacji o przysługującym stronie postępowania prawie skorzystania z przepisu kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, mimo zachowania terminu do wniesienia wniosku od dnia otrzymania powyższego wyroku. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 407/15 wyjaśniono, iż "odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07. Tym samym informacja o możliwych do zastosowania przepisach o wznowieniu nie stanowi przesłanki do wznowienia indywidualnego postępowania administracyjnego. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu GDOŚ z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] wyjaśniono, iż: "dowody które powstały przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...], a nie zostały ujawnione w trakcie tego postępowania stanowią przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję." Powyższe postanowienie było zaskarżone przez Wnioskodawców pismami z dnia 10 i 11 października 2015 r. W związku z powyższym informacja o możliwości wznowienia postępowania była im znana już wówczas.

Z dokumentacji zdjęciowej przesłanej przy piśmie z dnia 6 sierpnia 2017 r. tylko jedno zdjęcie spełnia warunek przesłania w terminie miesięcznym wynikającym z przepisu art. 148 § 1 Kpa - zdjęcie nr 2 wykonane w dniu 22 lipca 2017 r., a z załączników do pisma z dnia 11 września 2017 r. 4 zdjęcia (jedno z dnia 13 lipca 2017 r. i trzy z dnia 22 lipca 2017 r.). Wszystkie zdjęcia wskazują na zmiany skórne, jednak jak już wcześniej podkreślano nie dotyczą bezpośrednio przedmiotu sprawy, tj. nie wskazują faktu istnienia w dniu wydania decyzji GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] zanieczyszczenia gleby i ziemi na działkach w [...] objętych tym postępowaniem. Natomiast pismo z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], było skierowane bezpośrednio do Wnioskujących i odebrane w dniu 12 października 2015 r. zgodnie z kopią zwrotki uzyskanej z Ministerstwa Środowiska, a więc dowód przedstawiono z uchybieniem terminu wynikającym z art. 148 § 1 Kpa.

Wymieniona ponadto przesłanka dotycząca fałszywych dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w ocenie organu rozstrzygającego nie została spełniona. Aby zastosować art. 145 § 1 pkt 1 Kpa należałoby poprzeć fakt dokonania fałszerstwa orzeczeniem sądu o dokonaniu tego przestępstwa. Bez takiego orzeczenia postępowanie może być wznowione tylko jeśli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 Kpa). W tym przypadku jednak nie mamy do czynienia z "oczywistym dokonaniem fałszerstwa" dowodu w przedmiotowej sprawie, ale kwestionowaniem stanowiska jednej ze stron zawartego w piśmie przesłanym do organu I instancji. Strona przywołuje ustalenia prokuratury na poparcie swoich twierdzeń, ale nie wskazuje na dowody w tym zakresie. W konsekwencji organ rozpatrując przedmiotową sprawę nie widzi podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na tą przesłankę.

Z dokumentacji załączonej do pisma z dnia 4 września 2017 r. tylko opis badania MR J. S. z dnia [...] czerwca 2017 r. jest dokumentem nie przedkładanym dotychczas. Organ wskazał, iż został on przekazany bez dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa, a ponadto nie dotyczy on przedmiotu postępowania w sprawie zanieczyszczenia powierzchni ziemi w [...], nie może więc przesądzać o wznowieniu postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę organ wskazał, iż nie zaszły przesłanki do wznowienia na wniosek z dnia [...] lipca 2017 r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych, wszczęte w związku ze stwierdzonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], zanieczyszczeniem gleby. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż z przyczyn formalnych skutkować musi wydaniem decyzji o odmowie jego wznowienia. Organ przyznał rację Skarżącym, że organ winien zastosować się do przyjętego w orzecznictwie stanowiska wyrażonego w m.in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu 10 sierpnia 2011 r. IV SA/Po 551/11: "(...) W takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez Spółkę terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny ponadto rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 25.08.2010 r., II ÓSK 1324/09, CBOSA) oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu swych decyzji - jak tego wymagają przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. Tym bardziej, że, jak trafnie wskazuje się w doktrynie, regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie (zob. Z.R. Kmiecik, Uruchomienie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ze względów prawnych, "Samorząd Terytorialny" nr 7-8/2009, s. 128). Sąd nie kwestionuje zasadności stanowiska, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia, ani tym bardziej takich podstaw poszukiwać. Skoro jednak na organie administracji ciąży obowiązek wznowienia postępowania w razie znalezienia przyczyny wznowienia, to powinnością organu rozstrzygającego wniosek strony o wznowienie postępowania, który z powodu niedochowania terminu z art. 148 § 1 k.p.a. nie zasługiwałby na uwzględnienie, jest również rozważyć i wypowiedzieć się co do tego, czy przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku (w związku z badaniem przesłanek formalnych warunkujących wznowienie postępowania) nie wykazują w stopniu dostatecznym istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu." W związku z powyższym organ uzupełnia uzasadnienie o wyjaśnienie kwestii zaistnienia podstaw wszczęcia postępowania z urzędu.

W ocenie GDOŚ nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie z urzędu. Decyzja GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] nie została wydana w oparciu o fałszywe dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, nie została wydana w wyniku przestępstwa, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 2 Kpa, ani wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa. Przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa stanowi podstawę tylko do wznowienia postępowania na wniosek strony i nie ma w tym przypadku zastosowania. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 6-8 Kpa, tj. nie było konieczności uzyskiwania wymaganego prawem stanowiska innego organu, nie zaistniało w przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne, ani decyzja nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wskazująca na fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, również nie zachodzi ale wymaga głębszych wyjaśnień.

Dowody przedłożone przez Stronę w niniejszym postępowaniu nie wskazują na zajście powyższej przesłanki, bowiem:

• Dowody załączone do wniosku z dnia [...] lipca pod numerami 2-7, 10, 20, 28, 33, 36- 37, 39-43 stanowią dokumenty nie dotyczące bezpośrednio sprawy administracyjnej zakończonej decyzją GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] bądź nie łączą się z w ogóle z zakresem ww. postępowania administracyjnego. Stąd nie mogą stanowić argumentu do wszczęcia postępowania wznowieniowego, co szczegółowo wyjaśniono w postanowieniu GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2017 r. Z kolei zdjęcia załączone w załączniku nr 21 były już przedkładane jako dowód w sprawie.

• Zdjęcia obrazujące zmiany skórne i wyniki badań medycznych Skarżących nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania z urzędu, gdyż nie dotyczą przedmiotu sprawy, tj. nie wykazują, iż w dniu wydania decyzji GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] istniało zanieczyszczenie gleby i ziemi na działkach w [...] objętych tym postępowaniem.

• Zdjęcia obrazujące "wykuty otwór drzwiowy", zdjęcia korespondencji prowadzonej z SKO (załącznik nr 18), zdjęcia obrazujące posesję Wnioskujących (załącznik 21 i 22), zdjęcia posesji sąsiadującej (załącznik 24) również nie wykazują, iż w dniu wydania decyzji GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] istniało zanieczyszczenie gleby i ziemi na działkach w [...] objętych tym postępowaniem. Dowodem takim nie jest również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3350/15 (załącznik 1), korespondencja z Prokuraturą Rejonową w [...] oraz [...] i [...] WIOŚ (załączniki 25-27, 29, 34a i b, 35), korespondencja z laboratoriami w kwestii wykonania usługi (załączniki 30-32), pismo z dnia Ministra Środowiska z dnia [...] października 2015 r. znak: [...].

Wyniki badania wody z dnia [...] maja 2014 r. sprawozdanie nr [...] (załącznik nr 15) nie mogą stanowić o wszczęciu postępowania wznowieniowego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2014, gdyż zakres badań nie stanowi dowodu, że zanieczyszczenie pochodzi od spółki [...] i inni. Badane w tej analizie chlorki i azotyny to zanieczyszczenia, które mogą pochodzić z nawożenia terenów rolnych. Natomiast ChZT to wskaźnik wskazujący miarę zanieczyszczeń w wodzie i ściekach i w tym przypadku może być związany z wykrytymi chlorkami i azotynami.

Wyniki badania wody dokonane w dniu [...] maja 2014 r. (załącznik nr 16) wykazały indeks fenolowy w wysokości 0,056±0,016 mg/l, jednak ponownie mamy do czynienia ze wskaźnikiem określającym stężenie różnych związków fenolowych w wodzie, a metody wynikające z normy PN-ISO 6439:1994 nie dają możliwości ustalenia zawartości różnych związków fenolu w badanej próbce.

Wyniki sprawozdania [...] WIOŚ [...] (załącznik nr 23) z dnia [...] lipca 2014 r. nie mogą stanowić o wszczęciu postępowania wznowieniowego, z uwagi na fakt, iż próbki do analiz przeprowadzonych przez [...] WIOŚ dostarczyli zleceniodawcy, w związku z tym badanie to nie może być uznane za miarodajne. Próbki nie zostały pobrane zgodnie z akredytowaną metodą.

Wyniki sprawozdań z badań nr [...] (załącznik 17) oraz nr [...] (załącznik 19), nie stanowią dowodu świadczącego o powiązaniu działalności [...] i inni z otrzymanymi wynikami, tym bardziej, iż z akt sprawy wynika, że działalności zaprzestano w maju 2012 r. Z opinii w sprawie zagrożenia dla ludzi i środowiska stwarzanych przez funkcjonowanie zakładu przetwarzania odpadów spółki [...] i inni na terenie działki ewid. nr [...] w m. [...] wynika, iż "istnieje skażenie gleby i wód podziemnych lotnymi związkami organicznymi (rozpuszczalnikami), ale wobec braku norm prawnych nie można określić, czy zostały przekroczone standardy jakości środowiska." W tej sytuacji wyniki o których mowa w opinii nie wpływają na podjęte rozstrzygnięcie w postaci umorzenia postępowania administracyjnego, z uwagi na brak wskazanych standardów jakości gleby i ziemi dla stwierdzonych substancji w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi oraz fakt, iż zmiany w wodzie nie mogą być uznane za mające znaczący negatywny wpływ na stan chemiczny wód.

Skarżący zaskarżyli powyższe postanowienie w całości i utrzymujące je w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2017 r. i wnieśli o ich uchylenie; wydanie, na podstawie art. 153 p.p.s.a., zaleceń co do dalszego postępowania, zasądzenie od organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Obu postanowieniom GDOŚ w [...] zarzucili:

1. naruszenie w sposób mający wpływ na wynik sprawy art. 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie. Zgodnie z norma art. 6 k.p.a. organy administracji są zobowiązane działać na podstawie prawa i w jego granicach. Oznacza to, iż podejmując jakiekolwiek działanie, również wydając postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania Organ zobowiązany był do zastosowania przepisów prawa powszechnego oraz oparcia na nich rozstrzygnięcia. Przedmiotowe postanowienia nie znajdują jednak oparcia w przepisach, gdyż nie ma podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż w tej sprawie wydano już ostateczną decyzję, która wiąże Organ. Skoro GDOŚ w [...] z urzędu rozpatrywał wniosek z dnia [...] lipca 2017 roku o wznowienie zauważyć należy, iż choćby dla ustalenia, czy w danym przypadku zachodzą przesłanki określone we wniosku z dnia [...] lipca 2017 roku .konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które Organ wbrew przepisom prawa poza postępowaniem administracyjnym "próbował" ustalić w kwestii zaistnienia z urzędu podstaw wszczęcia postępowania wznowieniowego.

2. naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 i 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 19 k.p.a. art. 150 § 2 k.p.a. poprzez nie przekazanie sprawy do organu wyższego stopnia zgodnie z art. 150 § 2 kpa w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do dewolucji kompetencji na organ wyższego stopnia w celu zachowania obiektywizmu;

3. naruszenie art. 147 k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. przez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji ostatecznej wobec błędnego przyjęcia z urzędu braku przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną;

4. naruszenie przez GDOŚ zasady praworządności poprzez niezasadne wyeliminowanie przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie akredytowanych badania WIOŚ w [...], twierdząc niezasadnie .że próbki zostały pobrane nieakredytowaną metodą co miało istotny wpływ na treść rozstrzygniecie;

5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przewidziane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wznowienie z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną jeśli GDOŚ niezasadnie wykluczył zasadniczy dowód z wniosku o wznowienie z dnia [...] lipca 2017 roku sprawozdanie WIOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 przez co wysuwał nielogicznie również pozostałe wnioski odnośnie załączonych dowodów I braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu<

6. pominięcie wskazanych przez skarżących okoliczności, iż przy wznowieniu postępowania z urzędu z wniosku z dnia [...] lipca 2017 roku miały miejsce okoliczności opisane nie tylko w art. 145 § 1pkt. 5 k.p.a, lecz również dotyczące zapisu art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. - bez wyczerpującego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy co miało istotny wpływ na wynik podjętego w dniu [...] października 2017 roku postanowienia;

7. naruszenie art. 147 k.p.a. poprzez rozpoznawanie przesłanek wznowieniowych z urzędu bez wszczęcia postępowania;

8. naruszenie w sposób rażący i mający wpływ na wynik sprawy art. 7, 75 § 1,77, 78 i 80 i 136 k.p.a. przez ich niezastosowanie. W niniejszej sprawie fakty GDOŚ ustalał wadliwie niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz wbrew dowodom i potwierdzającym je okolicznościom z wniosku z dnia [...] lipca 2017 o wznowienie postępowania;

9. zupełnie pominięcie faktów z dowodów z badań akredytowanych ,w sprawie stwierdzenia czy zaistniała szkoda w środowisku oraz rozpoznanie i wskazanie czy zdrowie oraz życie ludzie jest zagrożone, jeśli nie to dlaczego i czym popiera to stanowisko GDOŚ, organ nie przeanalizował podanych przez nas zgłaszających danych i okoliczności i informacji pod kątem szkód w stosunku do wszystkich komponentów środowiska i wynikających z powyższego zagrożeń

10. brak oceny wniosku w kontekście argumentacji zaprezentowanej przez skarżących we wniosku z dnia [...] lipca 2017 roku i powołanych na te okoliczności nowych dokumentów i stawianych w oparciu o te nowe dowody i okoliczności zarzuty;

11. naruszenia prawa materialnego, polegające na niewłaściwej wykładni art.2 Konstytucji. W art. 2 Konstytucji wyrażona została zasada demokratycznego państwa prawnego. W zasadzie tej została wyrażona wola, aby państwo było rządzone prawem, by prawo stało ponad państwem, by było wytyczną działania dla niego i dla społeczeństwa. Z kolei nie można zapominać, że Konstytucja chroni również taka wartość jaka jest ochrona środowiska: art. 5 Rzeczpospolita Polska ...zapewnia ochronę środowiska.... art. 74 ust.2 ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych , art. 86 "Każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa;

W art. 86 nałożony został na każdego obowiązek dbałości o stan środowiska, ale wprowadzono także jednocześnie odpowiedzialność każdego, kto swoim postępowaniem. zachowaniem, przyczynia się do jego pogorszenia. Obowiązek ten szczegółowo określa ustawa, ustalając jednocześnie zasady tej odpowiedzialności Należy podkreślić, że obowiązek ten ciąży na każdym, a jedną z ustaw określających zasady odpowiedzialności jest właśnie ustawa o szkodach . Stad też podnoszony zarzut niezgodności z Konstytucją jest zasadny.

12. Postanowienia GDOŚ nie mieszczą się więc w zakresie luzu decyzyjnego organu, mają cechy dowolności, nie znajdują oparcia nie tylko w przepisach prawa, ale i w stanie faktycznym, który należało ustalić i uwzględnić w rozstrzygnięciu, zwłaszcza niedokonanie oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z urzędu ale na podstawie całości materiału dowodowego,; niedokonanie ustaleń faktycznych w sprawie miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcie,; Na marginesie należy również podnieść, iż w przypadku decyzji umarzającej postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości można mieć wątpliwości, czy w ogóle można mówić o rozstrzygnięciu sprawy co do jej istoty. W sytuacji bowiem, gdy organ chce rozstrzygnąć sprawę co do istoty, powinien wydać w niej decyzję administracyjną, uwzględniającą żądanie strony bądź odmawiającą uwzględnienia tego żądania. Sam jednak fakt, iż postępowanie umorzono, zamiast odmówić wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie działań naprawczych, pozwala mieć wątpliwości, czy w przypadku decyzji GDOŚ z dnia [...] lipca 2014 roku można w ogóle przyjąć, iż sprawa została rozstrzygnięta merytorycznie.. Nie przeanalizowano również kwestii związanych z przedmiotem sprawy;

13. Naruszenie art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne postanowienia z dnia 16.10.2017 roku powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek uzasadniania decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania (art. 11 Kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa)., dotyczące należytego uzasadnienia decyzji.

Błędy w ustaleniach faktycznych, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w szczególności poprzez swoje działanie GDOŚ w [...] naruszył normy etyczne które przyjęły postać wręcz patologii, zatracił GDOŚ profesjonalizm oraz stosowanie prawa .ewidentny brak osobistej rzetelności funkcjonariuszy publicznych w działaniu, ich poczucia służby i lojalności wobec Konstytucji i państwa oraz środowiska i obywateli.

14. naruszenie art. 15, art. 11 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak odniesienia się przez GDOŚ do kwestii mocy dowodowej przedłożonych przez stronę dokumentów urzędowych;

15. naruszenie art. 2 Konstytucji RP, tj. zasady państwa prawnego opartego na idei sprawiedliwości, w tym również sprawiedliwości społecznej i idei równości wszystkich, raz zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa;

16. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jawne faworyzowanie bez uzasadnionej przyczyny i w oderwaniu od zasad sprawiedliwości społecznej podmiotów znajdujących się w lepszej sytuacji faktycznej, sprawców skażenia środowiska w [...]

17. naruszenie art. 31 ust 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności, mimo możliwości ochrony go i zastosowania innych adekwatnych środków mających na względzie osiągnięcie celów obranych przez organ; w tym przywrócenia funkcji w wyniku podjęcia działań naprawczych, prowadzące do usunięcia zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz przywrócenia równowagi przyrodniczej GDOŚ ma obowiązek podjąć działania naprawcze i zapobiegawcze jeśli są przekroczone standardy jakości środowiska tym bardziej ze względu na zagrożenie dla zdrowia ludzi

18. naruszenie § 1 ust 2 i 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r., w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz.U.z 2008 r. Nr 82 poz.501) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z okoliczności sprawy, zgromadzonego materiału dowodowego i charakteru substancji którymi skażono glebę jednoznacznie wynika, iż w wyniku działalności firmy [...] w [...] doszło do szkody w glebie i w wodach gruntowych i podziemnych (mającej znaczący negatywny wpływ na cały stan ekologiczny, chemiczny i ilościowy tych wód) ze względu na bliskość usytuowania terenu skażonego (około 10 m od granicy zakładu) i rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń.

19. Naruszenie art. 6 pkt 11 lit b,c ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w omawianym przypadku nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przepisów ustawy szkodowej z uwagi na twierdzenie ,że nie zostały spowodowane szkody przez podmiot korzystający ze środowiska. szkody w powierzchni ziemi ,szkody w wodach podziemnych i powierzchniowych występujących w gruncie pod powierzchnia:

20. naruszenie w sposób mający wpływ na wynik sprawy art 8, 9,11 i art. 124 w związku z art. 107 par. 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie. .Brak przeanalizowania i uwzględnienia całości materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego i niebudzącego wątpliwości uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy szkodowej pomimo dowodów negatywnych działań firmy [...] w [...] i jednoznacznych dowodów że na terenie doszło do bezpośredniego zagrożenia i faktycznego mierzalnego wystąpienia szkody. w wyniku czego niezasadnie GDOŚ uznał, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia szkody w środowisku w przedmiotowej sprawie;

21. niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. z 2002 r. Nr 165, poz. 1359) przez nie oparcie się na wynikach analiz prób gleby, zawartych w opinii Politechniki [...] z kwietnia 2015 lecz celowe powielanie fałszywych twierdzeń biegłych odnośnie braku przekroczenia standardów jakości środowiska w [...] w wyniku działalności firmy [...],pomimo twierdzeń biegłych ze skażenie trwa co miało istotny wpływ na wynik sprawy, pomijanie wyników badań akredytowanych w tym laboratorium [...] i [...] dowodzących przekroczenia standardów jakości środowiska

22. naruszenie art. 6 pkt 8b,c i 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. z 2007r. Nr 75, poz. 493) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U z 2008 r. Nr 82, poz. 501) przez nie uznanie za udowodnioną okoliczność, iż to spółka [...] w [...] dokonała zanieczyszczenia gruntu jak i wody jak i przyjęcie, że nie ma znaczenia w jaki sposób gleba lub ziemia, która uległa degradacji była wykorzystywana, przez to nie podjęcie decyzji o obowiązku jej rekultywacji ,podjęcia działań naprawczych oraz zapobiegawczych

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Z takim postanowieniem mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Postępowanie o wznowienie jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym w pierwszej kolejności organ bada czy podanie o wznowienie zawiera przesłanki wskazane w art. 145 § 1 K.p.a.: czy zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 K.p.a. i czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu. Są to przesłanki dopuszczalności wznowienia.

Z art. 148 § 1 K.p.a. wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

A. i J. S., [...] lipca 2017 r. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych.

Z wniosku w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że ich zdaniem dochowali 1 miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie ponieważ o istnieniu przesłanek do wznowienia dowiedzieli się z uzasadnienia wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2017 r., który został im doręczony 14 czerwca 2017 r.

Jak wynika z brzmienia art. 148 § 1 K.p.a. dopuszczalność złożenia wniosku o wznowienie ograniczona jest w czasie - podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Okoliczności stanowiące podstawę wznowienia wymienione są natomiast w art. 145 § 1 . 145a § 1, 145 § 1 K.p.a. Dwa ostatnie przepisy nie mają związku z wnioskiem strony skarżącej. Powołuje ona bowiem art. 145 § 1 pkt 1 (dowody na podstawie których ustalono istotne okoliczności faktyczne okazały się fałszywe) i 145 § 1 pkt 5 (wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który tę decyzję wydał).

Istotnie z wyroku WSA z 18 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/WA 3350/15, wynika że sąd z uwagi na nieporadność strony nakazał organowi rozważenie potraktowania wniosku z [...] marca 2015 r., będącego przedmiotem oceny organów i sądu w tamtej sprawie jako żądania wznowienia postępowania i w związku z tym powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania.. Mało tego w dalszej części uzasadnienia wskazano, że wyniki badań mogą stanowić podstawę faktyczną do żądania wznowienia pod warunkiem że wnioskodawcy sprecyzują swe żądanie jako chęć zainicjowania postępowania wznowieniowego. Rozważania sądu w tym zakresie odnoszą się jednak do wniosku z [...] marca 2015 r. Żadną miarą jednak Sąd nie wskazywał, że skarżący powinni złożyć nowy wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego.

Skarżący z tego uzasadnienia błędnie wyprowadzili wniosek o konieczności złożenia nowego wniosku. Mało tego z wyroku tego wywodzą że wyrok ten stanowi podstawą wznowienia, co jest sprzeczne z art. 145 § 1 K.p.a. Tylko wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą – co nie ma miejsca w tym przypadku. Nie zachodzi także wypadek o którym mowa w art. 145b K.p.a.

W związku z tym organ, mimo tego że wskazania WSA dotyczyły wniosku z [...] marca 2015 r. zmuszony został, działając zgodnie z zasadą legalności, do rozpoznania nowego wniosku. Konsekwencją tego była konieczność zbadania czy nie zachodzą przeszkody proceduralne do prowadzenia postępowania na podstawie nowego wniosku.

Zwrócić należy uwagę na jeszcze jedną kwestię związaną z możliwością skutecznego wszczęcia postępowania wznowieniowego. Przepis art. 148 § 1 K.p.a jasno wskazuje, że termin 1 miesięczny liczy się od dnia w którym strona dowiedziała się nie o możliwości złożenia wniosku o wznowienie (a tak wywodzą skarżący) ale od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W tym zatem wypadku o nowych dowodach wskazanych przez stronę i o tym, że dowody na których oparł się organ wydając decyzję w postępowaniu zwyczajnym okazały się fałszywe. Nie ma zatem znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie kiedy strona w ogóle powzięła informację o możliwości wznowienia postępowania.

Jak wynika z obszernych uzasadnień obu postanowień organ w sposób dokładny odniósł się do wskazywanych przez skarżących okoliczności uzasadniających w ich przekonaniu wniosek o wznowienie i doszedł do niewadliwych wniosków o uchybieniu jednomiesięcznemu terminowi do jego złożenia. Uzasadnienie do postanowienia z [...] sierpnia 2017 r. w całości podtrzymane w uzasadnieniu drugiego postanowienia z [...] października 2017 r. w sposób enumeratywny odnoszą się do poszczególnych dowodów wskazanych we wniosku o wznowienie. Porównywanie dat wytworzenia tych dowodów z datą wydania decyzji w postępowaniu zwyczajnym wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że dowody te były stronie znane znacznie wcześniej niż miesiąc od daty złożenia wniosku o wznowienie. Część z tych dokumentów (np. kopie z książek, gazet czy karty charakterystyki "konzentrat środek pomocniczy do poligrafii" czy karta charakterystyki [...] są wyłącznie informacjami natomiast nie stanowią dowodu w indywidualnej sprawie, zdjęcia zostały zrobione w 2015, 2014 i 2017 r. a więc znaczenie wcześniej niż 1 miesiąc od daty złożenia wniosku, zdjęcia klatki piersiowej są nowymi dowodami ale ponieważ zostały zrobione [...] października 2015 r. i [...] marca 2015 r. to już w tej dacie skarżący się o nich dowiedzieli. Data ta także jest o wiele wcześniejsza niż miesiąc od daty złożenia wniosku wznowieniowego. Taka sama ocena dotyczy badań EKG, skierowania do poradni specjalistycznej, historii choroby onkologicznej, sprawozdania z badań wody z [...] maja 2014 r., sprawozdania z badań fizykochemicznych, sprawozdania z badań gleby z [...] stycznia 2015 r., sprawozdania z badań gleby i ścieków z z [...] sierpnia 2014 r., pism różnego rodzaju skierowanych do skarżących których data ich wytworzenia wskazuje również na uchybienie jednomiesięcznemu terminowi (kwiecień 2014, styczeń 2015, maj 2014).

Sąd podziela ustalania organu, że ze wszystkich dokumentów złożonych przez stronę skarżąca tylko zdjęcia z [...] lipca 2017 r. przesłane przy piśmie z dnia 6 sierpnia 2017 r. obrazujące zmiany skórne spełniają warunek przesłania ich w terminie miesięcznym wynikającym z art. 148 § 1 K.p.a. Jak trafnie jednak wskazał organ zdjęcie to nie świadczy bezpośrednio o tym, że w dacie wydania decyzji GDOŚ z [...] lipca 2014r. istniało zanieczyszczenie gleby i ziemi na działkach w [...]. Zwrócić należy uwagę, że decyzja organu II instancji w postępowaniu zwyczajnym została wydana [...] lipca 2014 r. podczas gdy zmiany skórne odzwierciedlają stan z 2017 r. Tymczasem nowe fakty i dowody musiałby istnieć przed wydaniem decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonaniem przez organ jak i ocenę prawną bez potrzeby ich powtarzania.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, o ile rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to w wyniku zaniedbań tego organu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 7, wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 listopada 1998 r., III SA 1226/97, LEX nr 35503, czy wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10, LEX nr 744959, wyrok NSA w Lublinie z dnia 20 stycznia 1998 r., I SA/Lu 26/97, LEX nr 34651). Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Okoliczności są traktowane jako nieznane, gdy mimo zgłaszania przez stronę nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym (por. M. Pułło, Nowe okoliczności..., s. 52 i n.; wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 lutego 1990 r., IV SA 529/89, CBOSA). Barbara Adamiak (w: Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, 2016, s. 665) podkreśla, że pojęcie nowych okoliczności i pojęcie nowych dowodów należy rozumieć wąsko, zarówno jako dowody i okoliczności nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nie uzasadnia żądania wznowienia odmienna ocena dowodu, który był znany (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000, nr 2, poz. 74, zgodnie z którym z art. 145 § 1 pkt 5 wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną). Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2014 r., II OSK 1200/13, LEX nr 1646229, nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko dowodów nowo odkrytych lub okoliczności zgłoszonych po raz pierwszy w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy. Nowej okoliczności nie stanowi zatem odmienna ocena okoliczności lub dowodów znanych już wcześniej organowi. Tymczasem skarżący domagają się od organu wprost nowej oceny dowodów wskazując na fałszerstwo, które nie zostało udowodnione i dowody które w większości zostały wytworzone po wydaniu decyzji w postępowaniu zwyczajnym. Taka ocena złożonych i wskazanych dowodów jako stanowiących podstawę do uznania zaistnienia szkody w środowisku jest dopuszczalna tylko w kontekście przesłanki terminowości wniesienia skargi o wznowienie.

Sumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że powoływane przez skarżących nowe okoliczności/dowody nie mogą, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowić podstawy do wznowienia postępowania z powodów proceduralnych (uchybienie terminowi).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy że w większości dotyczą one naruszeń jakie, zdaniem skarżących, dopuściły się organy poprzednio rozpoznające sprawę podczas gdy skarga powinna odnosić się do postępowania przed organem obecnie rozpoznającym sprawę. W postępowaniu obecnym sąd nie ocenia legalności decyzji organów, które wydały poprzednio decyzję. Postępowanie o wznowienie jest podstępowaniem nadzwyczajnym w którym sąd nie dokonuje w jej wstępnej fazie ustaleń faktycznych i oceny dowodów jakie były podstawą do wydania decyzji ostatecznej. Dopiero gdyby doszło do wznowienia postępowania organ miałby prawo rozpoznać ponownie sprawę w granicach wznowienia – co wynika z art. 149 § 2 K.p.a.

Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a. gdyż organ nie oceniał czy zostały spełnione te przesłanki, art. 147 K.p.a. gdyż ustalenia w zakresie nie istnienia podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu są prawidłowe, 107 § 3 K.p.a. gdyż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest sporządzone w sposób prawidłowy z oceną przedstawionych przez stronę dowodów, art. 8, 9, 11, 80, 7 § 1 K.p.a. gdyż organ ocenił moc przestawionych przez stronę skarżącą dowodów w aspekcie terminowości wniosku. Nie mógł ich ocenić jako dowodu na okoliczność zanieczyszczenia gleby, gdyż taka ocena byłaby dopiero możliwa po wszczęciu postępowania, co nie nastąpiło. Organ oceniał istotne z punku widzenia art. 148 § 1 K.p.a. w sprawie dowody i ocena ta nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Podnoszone naruszenia przepisów Konstytucji (zasada równego traktowania podmiotów, zasada państwa prawa) jest w świetle ustaleń faktycznych i etapu wstępnego postępowania nie uzasadniona. Organ w ogóle nie oceniał merytorycznie czy istniały przesłanki do wydania decyzji nakazującej podjęcie jakichkolwiek działań przez podmiot szkodzący środowisku. Tego rodzaju ustalenia były dokonywanie przy pierwotnym rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu zwyczajnym. Czyni to niezasadnymi zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku, czy ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku.

W niniejszej sprawie nie doszło jednak do tego etapu postępowania. Kwestie etyczne nie są przedmiotem oceny ani organów ani sądu.

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.