Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 461/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], po rozpoznaniu odwołania B. S. i M. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr ewid. 2410/2 przy ul. G. w K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości

a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 15 października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę w sprawie budowy budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. gr. 2410/2 przy ul. G. w K. W jej toku ustalono, że jest to budynek parterowy, murowany z bloków kamiennych i cegły ceramicznej, posiadający fundamenty betonowe oraz strop żelbetowy przykryty deskami i papą. Dach posiada spadek w kierunku działki nr 2410/2. Od strony frontowej budynek posiada przedłużony dach z płyty żelbetowej wspartej na dwóch stepach betonowych, którego wymiary wynoszą 1,76m x 4,30m. Wymiary całego budynku po obrysie zewnętrznym wynoszą 6,41m x 9,40m, natomiast wysokość od wylewki betonowej do stropu wynosi ok. 2,27m. Budynek ten usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid. 2406 i znajduje się w odległości ok. 26,83 m od budynku mieszkalnego nr 31 usytuowanego na tej działce. Nie posiada otworów okiennych i drzwiowych od strony działki nr 2406, natomiast otwór okienny posiada od strony zachodniej, tj. od strony ogrodu na działce nr 2410/2. Od strony frontowej budynek posiada trzy wejścia. Wejście do pomieszczenia garażowego zamykane jest bramą garażową z blachy o wymiarach 2,95m x 2,00m. Pomieszczenie to posiada wylewkę betonową oraz otynkowane ściany. W pomieszczeniu od strony działki nr 2421/11 (nie posiadającym drzwi wejściowych), składowane jest drewno opałowe oraz narzędzia domowe i ogrodowe. Trzecie pomieszczenie posiada drzwi wejściowe, jest otynkowane, posiada wylewkę betonową i składowane są w nim m.in. rowery, kosiarka, części samochodowe. Budynek nie posiada wentylacji grawitacyjnej, wewnętrznej instalacji elektrycznej i przyłączy. Obecny w trakcie kontroli M. S. (inwestor) oświadczył, że budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany w 1996 r., nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty były wykonywane samodzielnie systemem gospodarczym, bez nadzoru kierownika budowy. M. S. wyjaśnił, że przed przystąpieniem do budowy w/w budynku zawarta została umowa słowna, w której nieżyjący już właściciel działki nr 2406 H. D. wyraził zgodę na budowę budynku gospodarczo-garażowego. Nie zachowanie odległości 3m od granicy podyktowane było wspólnymi uzgodnieniami z H. D., który zainteresowany był takim rozwiązaniem ze względu na wykorzystanie jednej ze ścian budynku jako wsparcia dla planowanej na jego działce wiaty gospodarczej lub budynku gospodarczego.

Po przeprowadzeniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], nakazał M. S. - inwestorowi robót, rozbiórkę budynku gospodarczo- garażowego usytuowanego na działce nr ewid. 2410/2 przy ul. G. w K.

Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek wymagał uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał, zasadnym było przeprowadzenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Organ I instancji stwierdził, że budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany w sposób sprzeczny z obowiązującymi w dacie budowy warunkami technicznymi, tj. przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej

i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1994r. Nr 15, poz. 140). Inwestor nie posiada pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki na wykonanie budynku w granicy pomiędzy działkami nr 2410/2 i 2406 przy ul. G. w K., a ponadto takiej lokalizacji nie przewidywał obowiązujący w dacie budowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że brak jest możliwości doprowadzenia samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego do stanu zgodnego z prawem, co skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. S. i M. S. wskazując, że przedmiotowy budynek był usytuowany w granicy działki za zgodą i namową sąsiada H. D. Podali, że nie kwestionują zasadności decyzji o rozbiórce, jednakże przebyta choroba i sytuacja materialna nie pozwalają na żadne prace związane z wykonywaniem nałożonego obowiązku. Odwołujący wskazali świadków sytuacji, w której H. D. zezwolił na wybudowanie budynku gospodarczo-garażowego przylegającego do jego działki. Przedłożyli także kserokopie map z naniesionymi budynkami. Zwrócili uwagę, że przedmiotowy budynek ma nadane numery i jest widoczny na wszystkich mapach.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wskazano na prowadzenie postępowanie i wydanie decyzji na podstawie niewłaściwych przepisów Prawa budowlanego. Organ I instancji winien bowiem zastosować przepisy ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Tymczasem organ ustalając, że budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany w 1996 r., wydał rozstrzygnięcie na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które weszły w życie po 10 lipca 2003 r.

WINB wyjaśnił, że organ I instancji winien uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006 r., sygn. akt P 27/05, w którym orzeczono, że art 7 ust 2 ustawy z dala 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektów budowlanych lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., są niezgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyjaśniono, że orzeczenie to weszło w życie po ogłoszeniu w Dz.U. Nr 193, poz. 1430 z dnia 25 października 2006 r. Od tej daty organy prowadzące postępowanie w stosunku do obiektów wzniesionych pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów zobowiązane są do oceny, czy przepis ten (art. 49) będzie miał zastosowanie w sprawie.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej po dniu 10 lipca 2003 r. nie skutkuje automatycznie niemożnością zastosowania przepisu art. 49 ust. 1 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane

w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05 ma ten skutek, że w przypadku samowoli budowlanej popełnionej po dniu 1 stycznia 1995 r., a do dnia 10 lipca 2003 r. konieczne jest badanie, czy podmiot, który dopuścił się tej samowoli spełnił przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, o jakich mowa

w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2003r. sygn. akt II OSK 675/07). Spełnienie przed dniem wejścia w życie, tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 Prawa budowlanego

w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1477/06).

Organ wskazał, że spełnienie przed dniem wejścia w życie w/w ustawy z dnia 27.03.2003 r. przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli podmiot, który samowolnie wzniósł obiekt budowlany, spełnił przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r., przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, to wejście w życie kolejnych zmian ustawy - Prawo budowlane nie może być traktowane jako uchylenie skutków prawnych, które ziściły się przed wejściem w życie tych zmian. Wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 11 lipca 2003 r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu

o przepisy Prawa budowlanego, które weszły w życie po 10 lipca 2003 r. jest nieprawidłowe. Ustalając, że budynek gospodarczo-garażowy został wybudowany

w 1996 r. uznać należało, że inwestor uzyskał prawo do legalizacji samowoli budowlanej na zasadach określonych w art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązujący do dnia 10 lipca 2003 r., ponieważ do tego czasu upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy uznał zatem, że decyzja organu I instancji wydana została

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ wyjaśnił, że samowola jest działaniem sprzecznym z prawem. Inwestor naruszający prawo nie może powoływać się na trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisaną decyzję złożył R. O. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 10, art. 138 § 2, art. 146 § 2 k.p.a.

Skarżący odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji

i powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006 r. zwrócił uwagę, że w wyroku tym Trybunał nie zakwestionował konstytucyjności nowych regulacji zawartych w ustawie nowelizującej Prawo budowlane, lecz wyłącznie przepisy przejściowe. Odpowiedzią ustawodawcy na ten wyrok, była ustawa z dnia 10.05.2007 r. zmieniająca ustawę Prawo budowlane w zakresie dotyczącym warunków legalizacji samowoli budowlanych. Zgodnie z tą ustawą podmioty miały możliwość skorzystania z preferencyjnych warunków legalizacji samowoli budowlanych, pod warunkiem złożenia wniosku o legalizację samowoli w okresie od 20.06.2007 r. do 31.12.2007 r. Wszczęcie przez organ postępowania w tych datach skutkowało dla obiektów, których budowa została zakończona po dniu 31.12.1994 r. a przed dniem 11.07.1998 r. oraz przed dniem 11.07.2003 r. nie zostało wszczęte postępowania administracyjne, zastosowaniem art. 3 ust. 3 tej ustawy. Przepisy zmieniające z 2007 r uzależniły możliwość legalizacji samowoli budowlanej od spełnienia warunków technicznych (czego wcześniejsze przepisy nie przewidywały). Skarżący zwrócił także uwagę na fakt czasowego ograniczenia możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowoli budowlanej do dnia 1 stycznia 2008 r. Do tego dnia nie stosuje się przepisów art. 48-49b ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Zatem po dniu 1.01.2008 r. przepisy te mają już zastosowanie.

Zdaniem skarżącego przedmiot toczącego się postępowania tj. budynek gospodarczo-garażowy, spełnia kryteria ww. ustawy, jednak postępowanie w sprawie legalizacji nie zostało wszczęte w okresie pomiędzy 20.06.2007 a 31.12.2007 r.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy winny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego obecnie obowiązującego.

W ocenie skarżącego organ I instancji przeprowadził postępowanie na podstawie właściwych, obowiązujących przepisów Prawa budowlanego i zastosował prawidłową procedurę kontrolną z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Uznając, że wybudowany nielegalnie budynek w granicy z działką narusza przepisy techniczno-budowlane (obowiązujące na czas wykonania samowoli, jak i obecnie) stwierdził brak możliwości jego legalizacji i orzekł jego rozbiórkę. To stanowisko R. O. uznał za słuszne, natomiast nie zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego WINB przeprowadził postępowanie i wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania i na podstawie niewłaściwych przepisów.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.").

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana została

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości

i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd badał, czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty.

Zauważyć należy, że rozpoznając skargę na decyzję kasacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie może przesądzać o tym, czy zachodziły przesłanki do wydania decyzji o treści żądanej przez strony postępowania. Nie czyni także tego zaskarżona decyzja, która nie przesądza

o wyniku przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, które jest uzależnione od ustaleń dokonanych podczas postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jak już wyżej wskazano zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji nakazującą B. S. i M. S. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działce nr ewid. 2410/2 przy ul. G. w K., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt przeprowadzenia postępowania i wydania przez organ I instancji decyzji na podstawie niewłaściwych przepisów prawa budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w rozpoznawanej sprawie winien zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Tymczasem rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało na podstawie przepisów ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym po 10 lipca 2003 r.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał wyrażonej w niej stanowisko organu odwoławczego za słuszne i prawidłowe.

Z dokonanych przez organ I instancji i nie kwestionowanych przez strony ustaleń wynika, że będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczo-garażowy, zlokalizowany na działce nr ewid. 2410/2 przy ul. G. w K., wybudowany został w 1996 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalenie zatem tej daty wykonania samowoli budowlanej warunkowało dalszy tryb postępowania, tj. ustalenie w jakim brzmieniu przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej winny być stosowane. Ustalenie daty powstania samowoli decyduje o zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego.

Pierwotny tekst obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r. ustawy Prawo budowlane przewidywał w art. 49, że do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku. Regulacje powyższe zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz

o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. i umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy Prawo budowlane w nowym brzmieniu). Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy,

a więc od dnia 11 lipca 2003 r., osoby które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy Prawo budowlane lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami, na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/2005 (OTK - A 2006, nr 9, poz. 124). Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. 2004 r. Nr 93 poz. 888) w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo, że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., są niezgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 11 lipca

2003 r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej pięciu lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji. Następstwem powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego była regulacja zawarta w przepisie art. 3 ustawy o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, dającym możliwość preferencyjnej legalizacji obiektu budowlanego (tj. z wyłączeniem art. 48 - 49b ustawy Prawo budowlane), który został wybudowany po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r.,

w przypadku, gdy do dnia 11 lipca 2003 r., nie zostało wszczęte w stosunku do niego postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego.

Podkreślić należy, że stwierdzenie niekonstytucyjności wskazanych powyżej przepisów ma ten skutek, że w przypadku samowoli budowlanej popełnionej po dniu 1 stycznia 1995 r., a przed dniem 10 lipca 2003 r. konieczne jest badanie, czy podmiot, który dopuścił się tej samowoli spełnił przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, o jakich mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 200r., sygn. akt II OSK 675/2007, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.01.2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1371/2009).

Wyjaśnić przy tym należy, że przepisy art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, jak również art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. 2004 r. Nr 93 poz. 888) regulują kwestie intertemporalne

w stosunku do spraw będących w toku w dacie wejścia w życie niniejszych ustaw. Ustawodawca określił zakres czasowy stosowania nowych regulacji, co nie oznacza automatycznie, że bez znaczenia stała się sytuacja prawna podmiotów, które spełniły przesłanki określone w dotychczas obowiązujących przepisach, przed wejściem

z życie kolejnych zmian ustawowych. Zatem spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem podmiot, który samowolnie wzniósł obiekt budowlany, spełnił przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca

2003 r. przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, to wejście

w życie kolejnych zmian ustawy - Prawo budowlane nie może być traktowane, jako uchylenie skutków prawnych, które ziściły się przed wejściem w życie tych zmian. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do różnicowania podmiotów znajdujących się, w chwili wejścia w życie zmian Prawa budowlanego, w takiej samej sytuacji prawnej tylko z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2.10.2007 r., sygn. akt II OSK 1477/06 publ. LexPolonica nr 2581011, wyrok NSA z dnia 19.06.2003, sygn. akt II OSK 675/07 publ. LexPolonica nr 2480095).

Biorąc pod uwagę powyższe unormowania i ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych uznać należało, że kwestia sankcji związanych z samowolą budowlaną w stosunku do obiektów budowlanych w przypadku których pięcioletni termin od zakończenia budowy upłyną do dnia 10 lipca 2003 r., powinna być oceniana na podstawie art. 49 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. W myśl tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r.), nie można było nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części,

a istnienie obiektu nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli jednak właściciel obiektu budowlanego nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, przepis art. 48 stosowany był odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, na co prawidłowo zwrócił uwagę WINB w kwestionowanej decyzji, nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., P 27/2005 i błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego obowiązujące po dniu 10 lipca 2003 r. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że organ I Instancji prowadził postępowanie i wydał decyzję na podstawie niewłaściwych przepisów Prawa budowlanego, co skutkować musiało uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.

Za nieprawidłowy natomiast Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut, że

w rozpoznawanej sprawie winny zostać uwzględnione przepisy wprowadzone ustawą z dnia 10.05.2007 r., a skoro w okresie od 20.06.2007 r. do 31.12.2007 r. nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie legalizacji obiektu, to zastosowanie winny znaleźć przepisy Prawa budowlanego obecnie obowiązującego. Jak już wyżej wyjaśniono skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w sprawach samowoli budowlanej budynku, którego pięcioletni termin zakończenia budowy upływał do dnia 10 lipca 2003 r., na zasadzie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. do spraw wszczętych stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawach takich zastosowanie ma art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy

z dnia 27.03.2003 r. przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonej w art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej

w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego.

Sąd nie podziela także zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów procesowych, o istotnym wpływie na treść zaskarżonej decyzji.

W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Otóż przedstawiona

w uzasadnieniu skargi argumentacja na poparcie tegoż zarzutu, w zestawieniu

z materiałem zebranym w sprawie, nie daje żadnych podstaw do uznania, aby prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu było naruszone, względnie też naruszone w takim stopniu, iżby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że WINB wyeliminował z obrotu prawnego decyzję organu I instancji z uwagi na zastosowanie niewłaściwych przepisów Prawa budowlanego. Rolą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego będzie ponowne przeprowadzenie postępowania i rozpoznanie sprawy, z uwzględnieniem całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oceny przedłożonych przez M. S. kserokopii map. Ponadto sam skarżący nie wskazał jakich konkretnych czynności procesowych na skutek braku powiadomienia nie dokonał, a w świetle ugruntowanej w tym zakresie linii orzeczniczej zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. prowadzi do uchylenia zaskarżonego aktu tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, że uchybienie organu pobawiło go możliwości dokonania konkretnej czynności i jaki miało wpływ na wynik sprawy (m.in. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., II GSK 1142/11, LEX nr 1270072).

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji