Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 690/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 183 § 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1422/19 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 grudnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Gl 1422/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę J. J. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej zwanego "SKO") z [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z [...] maja 2019 r. (WSA zauważył, że w decyzji tej omyłkowo wskazano datę jej wydania jako "[...] maja 2018 r.") Starosta Żywiecki, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990; dalej zwanej "prd") oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 341), skierował Skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. Powodem tego rozstrzygnięcia było przekroczenie przez Skarżącego 24 punktów karnych za kilkukrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty Żywieckiego. Zdaniem SKO, przekroczenie dopuszczalnego limitu punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzasadniało skierowanie Skarżącego na egzamin kontrolny.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję SKO. Zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 10 ustawy z ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej zwanej "kpa") przez uniemożliwienie mu zapoznania się z aktami sprawy.

WSA oddalił skargę.

WSA wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) prd (w brzmieniu obowiązującym przed 4 czerwca 2018 r.) kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wprawdzie zacytowany przepis został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., jednakże zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w przypadku, gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy nowelizującej z 9 maja 2018 r., skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów.

Zdaniem WSA, w świetle tych przepisów Starosta Żywiecki był zobligowany do skierowania kierowcy na egzamin kontrolny w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, nie mając przy tym uprawnień do badania celowości takiego wniosku, czy też kontrolowania prawidłowości naliczenia przez komendanta wojewódzkiego Policji liczby punktów karnych podanych we wniosku. WSA zaznaczył, że kontrola prawidłowości wpisu punktów karnych przez uprawniony organ Policji do ewidencji może nastąpić w odrębnym - w stosunku do niniejszego - postępowaniu. Natomiast kwestia prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie - ilości punktów karnych przypisanych danemu kierowcy, nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym przesłanką rozstrzygnięcia jest ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, tak jak ma to miejsce w sprawie skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 prd, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach.

WSA nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 10 kpa. Wskazał, że pismem z [...] kwietnia 2019 r. Starosta Żywiecki zawiadomił Skarżącego o uprawnieniach przysługujących mu na podstawie art. 10 kpa. Skarżący odebrał to pismo w dniu 16 maja 2019 r., a zatem został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. WSA wskazał, że Starosta zawiadomił też Skarżącego odrębnym pismem o przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu. WSA zauważył ponadto, że już wcześniej Skarżącemu było wiadome, że toczy się postępowanie w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, o czym świadczy m.in. pismo Prezydenta Miasta Katowice z [...] lutego 2018 r. o przekazaniu sprawy. WSA stwierdził również, że Skarżący aktywnie brał udział w postępowaniu administracyjnym, czego dowodzą składane przez niego pisma. W ocenie WSA, nawet gdyby uznać, że Starosta niedostatecznie informował Skarżącego o kolejnych etapach prowadzonego postępowania, to w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz przywołanych przepisów prawa materialnego, tego rodzaju uchybienie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia WSA. Oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1) nieważność postępowania na zasadzie art. 183 § 3 pkt 5 ppsa przez "nieumożliwienie" stronie przeglądania w pełnym zakresie akt sprawy, w tym akt administracyjnych i ograniczenie wglądu w akta jedynie do akt postępowania przed WSA, chociaż przedmiotem kontroli jest decyzja i postępowanie przed organami I i II instancji;

2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ppsa przez błędne uznanie, że istniały podstawy do oddalenia skargi, mimo że Skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które doprowadziły do wydania błędnych rozstrzygnięć w sprawie;

- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 kpa przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że decyzja SKO i poprzedzająca decyzja Starosty zostały wydane z naruszeniem prawa tj. z naruszeniem art. 10 § 1 i 2 kpa w stanie niezapewniającym stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że wprawdzie Skarżący został poinformowany o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego, ale organ nie poinformował Skarżącego o kolejnych etapach postępowania, w szczególności o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie. Takie działanie uniemożliwiło Skarżącemu podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia ewentualnej niezgodności danych wpisanych do ewidencji punktów otrzymanych na podstawie art. 130 prd. Organ I instancji nie udostępnił Skarżącemu akt sprawy, w tym nie przesłał kopii stronic z akt tego postępowania w ślad za wnioskiem Skarżącego, co spowodowało, że Skarżący w istocie nie wiedział, jakie rzekome naruszenia przepisów ruchu drogowego spowodowały wystąpienie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o skierowanie na egzamin.

Skarżący wskazał, że nie mógł zapoznać się z aktami postępowania również w czasie, kiedy akta te znajdowały się w WSA. W chwili ustanowienia pełnomocnika z urzędu akta sprawy (wraz z aktami administracyjnymi) były przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania zażalenia. Akta te zostały zwrócone przez Naczelny Sąd Administracyjny 22 października 2020 r. i tego dnia zostały przedłożone sędziemu celem rozpoznania wniosku poprzedniego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, podczas gdy od 27 października 2020 r. nie było już możliwe osobiste przeglądanie akt w WSA. Przeglądanie akt jest możliwe jedynie w systemie PASSA, z czego pełnomocnik korzysta, jednakże w systemie tym znajdują się jedynie akta administracyjne. Wobec tego Skarżący uznał, ze jest pozbawiony możliwości obrony swoich praw również przed sądem administracyjnym, bowiem nie może przeanalizować szczegółowo toku postępowania, które prowadziło do wydania zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 1 marca 2021 r. Skarżący (osobiście) wniósł m.in. o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z [...] maja 2020 r. na okoliczność braku punktów karnych w okresie wskazanym we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Ponadto wniósł o uchylenie decyzji Starosty Żywieckiego z [...] maja 2018 r. oraz o umorzenie postępowania z powodu braku podstaw do jego kontynuowania. Stwierdził w szczególności, że formalnie postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nigdy nie zostało wszczęte przez wydanie zawiadomienia strony o jego wszczęciu, zaś pierwszą czynnością organu było wydanie decyzji z [...] maja 2018 r. Za spełnienie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w całym postępowaniu nie może być uznane pismo Starosty z [...] kwietnia 2019 r., ponieważ nie jest ono zawiadomieniem, ani postanowieniem o wszczęciu postępowania, nie wskazuje jakiego postępowania dotyczy, a ponadto zostało wydane 12 miesięcy po wydaniu decyzji z [...] maja 2018 r.

W piśmie z 18 marca 2021 r. Skarżący (osobiście) postawił ponadto zarzut naruszenia art. 61 § 4 kpa przez organ wydający decyzję przez niezawiadomienie Skarżącego o wszczęciu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podkreślenia też wymaga, że Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 ppsa, można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna jako środek odwoławczy wysoce sformalizowany jest objęta tzw. przymusem adwokacko – radcowskim, stąd w artykule 175 ppsa postawiono wymóg, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Nie oznacza to, że strona jest pozbawiona możliwości przedstawiania w sprawie - przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - osobiście swojego stanowiska lub dalszej argumentacji na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej, jednak stanowisko to nie może przekraczać granic zarzutów postawionych skarżonemu wyrokowi w tej skardze sporządzonej przez profesjonalistę i wniesionej w ustawowym terminie. Takie zarzuty nie będą bowiem mogły zostać uznane za postawione skutecznie i podlegać rozpoznaniu w postępowaniu kasacyjnym. Poczynienie tych uwag było konieczne, ze względu na wnoszenie przez Skarżącego, po złożeniu skargi kasacyjnej - pism procesowych, w których powoływał się na nowe okoliczności i rozszerzył zakres zarzutów, w szczególności w piśmie wniesionym do WSA w dniu 24 marca 2021 r. (a więc już po terminie do złożenia skargi kasacyjnej) wskazał "dodatkowo" na naruszenie art. 61 § 4 kpa, poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania. Zarzut naruszenia art. 61 § 4 kpa nie był postawiony w skardze kasacyjnej, a wręcz zawarto w niej wprost stwierdzenie, że Skarżący "został owszem poinformowany o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego".

Z wyżej opisanych przyczyn zarzut ten nie podlegał zatem merytorycznemu rozpoznaniu.

Operując w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest ona zasadna.

Najdalej idącym zarzutem jest wskazanie na nieważność postępowania objętą art. 183 § 2 pkt 5 ppsa, poprzez uniemożliwienie stronie przeglądania pełnych akt sprawy, w zakresie akt administracyjnych. Zważyć należało, że stosownie do tego przepisu nieważność postępowania sądowego zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Przyjmuje się, że termin ten należy odczytywać ściśle, "pozbawienie możności obrony swych praw" wystąpi zatem jedynie w razie zaistnienia kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym, a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia końcowego w sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1974 r., sygn. akt II CR 155/74, OSPiKA 1975, nr 3, poz. 66). W wyroku z 14 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 1746/12, LEX nr 1363608) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a w drugiej kolejności – czy uchybienie to wpłynęło na możność strony działania w postępowaniu, a w końcu – czy pomimo realizacji tych przesłanek strona mogła bronić swych praw mimo stwierdzonych uchybień procesowych. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich trzech przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została pozbawiona możności działania.

W rozpoznawanej sprawie, zarzucaną nieważność postępowania autor skargi kasacyjnej wiąże z tym, że w momencie ustanowienia pełnomocnika z urzędu akta sprawy były przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem rozpoznania zażalenia. Akta te zostały zwrócone przez Naczelny Sąd Administracyjny do WSA - 22 października 2020 r. i tego dnia zostały przedłożone sędziemu celem rozpoznania wniosku poprzedniego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, podczas gdy od 27 października 2020 r. nie było już możliwości osobistego przeglądania akt w WSA, zaś akta w systemie PASSA nie obejmują akt administracyjnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przytoczone okoliczności nie uzasadniają tezy o pozbawieniu strony możności obrony swych praw, skutkującej nieważnością postępowania. Co prawda w istocie - od 17 października 2020 r., co Sądowi jest z urzędu wiadomo, obowiązywało Zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, mające odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych na terenach objętych "obszarem czerwonym", o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1758 ze zm.). Zarządzeniem tym wstrzymano przyjmowanie interesantów m.in. w Czytelni Akt, dostęp do akt był zaś zapewniony tylko w systemie teleinformatycznym sądu (Zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, opubl. m.in. na stronie internetowej Sądu: http://www.nsa.gov.pl/komunikaty/zarzadzenie-nr-39-prezesa-nsa-z-dnia-16-pazdziernika-2020-r-w-sprawie-odwolania-rozpraw-oraz-wdrozenia-w-nsa-dzialan-profilaktycznych-sluzacych-przeciwdzialaniu-potencjalnemu-zagrozeniu-zakazenia,news,4,770.php). Nie można jednak uznać, że działanie sądu administracyjnego, zgodne z tym Zarządzeniem, stanowiło wadliwości procesowe, czy naruszenie przepisów procesowych. Zarządzenie to, jak i pozostałe zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz prezesów wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawie szczególnych rozwiązań administracyjnych w warunkach zagrożenia wirusem SARS–CoV-2 miały oparcie w art. 34 § 2 i 20 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 94 pkt 4 oraz art. 207 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm.), a także szczególnych przepisach związanych z wystąpieniem stanu epidemii. Ograniczenie stronom prawa do osobistego przeglądania akt na tej podstawie nie może zatem zostać zakwalifikowane jako naruszenie przepisów procesowych, w konsekwencji nie można wywodzić, że w postępowaniu pozbawiono stronę możności obrony swych praw skutkującą nieważnością postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa.

Nie zasługuje również na podzielenie zarzut skargi kasacyjnej o charakterze procesowym, dotyczący naruszenia przez WSA art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 oraz art. 77 § 1 kpa – wobec niedokonania właściwej kontroli decyzji i niezastosowania środka określonego w ustawie, mimo że w sprawie decyzje administracyjne zostały wydane z naruszeniem prawa tj. z naruszeniem art. 10 § 1 i 2 kpa.

Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że zarzuty stawiane na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa wymagają wskazania, jaki był związek naruszenia przepisów określonych w skardze kasacyjnej z rozstrzygnięciem. Brak wskazania takiej relacji między naruszeniem a rozstrzygnięciem jest istotnym brakiem skargi kasacyjnej i powoduje niemożność jej uwzględnienia w tym zakresie. Skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy, bo art. 174 pkt 2 ppsa odwołuje się do takiej przesłanki. Zatem nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być objęte skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie, które miały istotny wpływ na wyrok. Wpływ ten w sposób jednoznaczny musi wykazać strona, zaniechanie zaś tego obowiązku powoduje, że niemożliwa staje się merytoryczna ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 ppsa konieczne jest więc jednoczesne stwierdzenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt II FSK 1333/09 - treść tego i kolejnych cytowanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi o wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.

Ponadto, stosownie do treści art. 176 ppsa, poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych konieczne jest także ich uzasadnienie. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej. Należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu i właściwą jego subsumcję (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06).

Omawiany zarzut nie odpowiada tym warunkom, w zakresie dotyczącym podstaw kasacyjnych z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1 kpa – gdyż ani w petitum zarzutu, ani w jego uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do treści tych przepisów, nie wyjaśnia także w jaki sposób miały zostać naruszone, ani jaki był wpływ ewentualnego naruszenia na wynik sprawy. Dlatego podnoszenie tego naruszenia nie mogło być skuteczne.

Przechodząc natomiast do zarzucanego uchybienia WSA w zakresie nieuwzględnienia naruszenia przez organy w dwóch instancjach art. 10 § 1 i 2 kpa, Skarżący wiąże to uchybienie z uniemożliwieniem mu wglądu do akt sprawy i wydanie decyzji bez umożliwienia mu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie. To z kolei miało mu uniemożliwić podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia ewentualnej niezgodności danych wpisanych do ewidencji punktów otrzymanych na podstawie art. 130 prd.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawarte w § 2 tego artykułu unormowanie wymienia warunki, w których można odstąpić od obowiązków z § 1, na które w sprawie nie powoływano się.

W zakresie omawianego zarzutu słusznie WSA uznał, że twierdzenia Skarżącego o pozbawieniu go prawa do czynnego udziału w postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ zawiadomił Skarżącego pismem z [...] kwietnia 2019 r. (odebranym w dniu 16 maja 2019 r.), o przysługujących mu na podstawie art. 10 kpa uprawnieniach. Skarżący został więc poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów. Ponadto Skarżącemu wcześniej już było wiadome, że toczy się postępowanie w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, o czym świadczy m.in. pismo Prezydenta Miasta Katowice z [...] lutego 2019 r. o przekazaniu sprawy. Z akt wynika też, że Skarżący aktywnie brał udział w tym postępowaniu (świadczą o tym jego pisma z 14 lutego 2019 r., 23 maja 2019 r. oraz z 2 września 2019 r.). Ponadto organ I instancji zawiadomił Skarżącego o przekazaniu odwołań organowi odwoławczemu. Dodać też trzeba, że z akt administracyjnych wynika, że co prawda pismem z 23 maja 2019 r. Skarżący wystąpił do organu o doręczenie mu uwierzytelnionych akt toczącego się postępowania – jak wskazał – na potrzeby postępowania sądowego, jednak po wezwaniu go przez Starostę (pismem z [...] czerwca 2019 r.) o uzasadnienie ważnego interesu poprzez podanie sygnatury sprawy i sądu, który prowadzi postępowanie, nie odpowiedział na to wezwanie. Nie powinien zatem powoływać się obecnie na to, że nie miał możliwości zapoznania się z materiałem sprawy.

W rezultacie, zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie miał podstaw, by w tej konkretnej sprawie stwierdzić naruszenie przez organ prawa strony do wglądu do akt, jak i prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów - i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.

Wobec braku podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, WSA nie naruszył art. 151 ppsa (zarzut 2 tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej), oddalając skargę.

Na koniec – brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] maja 2020 r. o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego - dotyczącego wpisów punktów na koncie Skarżącego, przy pomocy którego zamierzał on wykazać okoliczność braku punktów karnych w liczbie większej niż 24 – w roku 2014, ani w żadnym innym okresie.

Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W istocie z przedstawionego dowodu nie wynika jednak, aby Skarżący nie posiadał w okresie objętym wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach więcej niż 24 punktów karnych, lecz to, że na dzień wydania zaświadczenia punkty były już przedawnione. Okoliczność ta jest bez znaczenia dla uznania, czy kontrola decyzji kierującej Skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B, nie była wadliwa. Jak trafnie wskazał WSA, zgodnie z art. 136 ustawy o kierujących pojazdami, w przypadku, gdy naruszenie przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym owa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957 oraz z 2019 r. poz. 730), skutkowało przekroczeniem liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) prd (w brzmieniu obowiązującym przed 4 czerwca 2018 r.) – kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Na podstawie ugruntowanego orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony jest pogląd, że jeżeli w dniu orzekania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji starosta dysponuje wnioskiem właściwego komendanta Policji, z którego wynika, że spełniona została przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) prd, to obowiązkiem tego organu jest wydanie decyzji uwzględniającej wniosek. Natomiast bez znaczenia pozostaje kwestia, czy w dniu orzekania przez starostę wpisy, stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji Policji, czy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), zostały z niej usunięte wobec zatarcia ukarania. Tak samo przedawnienie karalności wykroczenia za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2911/17 i podane tam orzecznictwo).

Przedstawiony przez Skarżącego dokument nie był zatem w żaden sposób przydatny do osiągnięcia celu, o którym mowa w art. 106 § 3 ppsa, tzn. przyczynienia się do wyjaśnienia "istotnych wątpliwości" w sprawie, a w konsekwencji nie mógł wpłynąć na zmianę stanowiska w przedmiocie oceny zaskarżonego wyroku.

Z tych wszystkich względów, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji.