Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1073/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 44, art. 77, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Op 347/13 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Op 347/13 oddalił skargę A. B. (dalej powoływany jako skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Starosta O. decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, B, B+E,C,T wydanego dnia [...] grudnia 2004 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z [...] stycznia 2013 r. skarżący wystąpił do Starosty O. o wyjaśnienie, na jakiej podstawie do Centralnej Ewidencji Kierowców przekazana została informacja o zatrzymaniu prawa jazdy, skoro w tym przedmiocie nie wydano decyzji. Zaznaczył, że skarżący nigdy nie otrzymał decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

W odpowiedzi organ poinformował pełnomocnika skarżącego, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana została w dniu [...] sierpnia 2011 r. i jako doręczona stronie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "Kpa") - stała się ostateczna.

Pismem z 8 lutego 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2011 r. o zatrzymaniu prawa jazdy. Wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r.

W uzasadnieniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ wskazał, że decyzja Starosty O. z [...] sierpnia 2011 r. została stronie doręczona w dniu 16 września 2011 r., w sposób przewidziany w art. 44 § 4 Kpa. Kolegium wskazało, że termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 16 września 2011 r. - w trybie art. 44 § 4 Kpa - upłynął w dniu 30 września 2011 r., natomiast odwołanie zostało wniesione dopiero w dniu 8 lutego 2013 r., a zatem z uchybieniem terminu. Jednocześnie podkreślono konieczność stwierdzenia uchybienia terminu, w przypadku gdy w tej sprawie postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r., odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na ww. postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając organowi naruszenie art. 58 i art. 77 Kpa. Skarżący wywodził, że o decyzji z [...] sierpnia 2011 r. dowiedział się dopiero w dniu 1 lutego 2013 r., w wyniku sukcesywnie uzyskiwanych informacji o prowadzonym postępowaniu. W ocenie skarżącego, złożony przez niego wniosek o przywrócenie terminu spełniał przesłanki z art. 58 Kpa., w związku z czym należało przywrócić termin i rozpatrzyć odwołanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 22 października 2013 sygn. akt II SA/Op 347/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako "Ppsa"), do czasu prawomocnego zakończenia sądowoadministracyjnego postępowania prowadzonego pod sygn. akt II SA/Op 346/13 w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2011 r.

Wyrokiem z 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 346/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę skarżącego na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W dniu 19 grudnia 2013 r. w niniejszej sprawie (sygn. akt II SA/Op 347/13) Sąd wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu powołanym na wstępie wyrokiem z 12 lutego 2014 r. powyższą skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że kontrolując ww. postanowienie, stosownie do art. 134 § 1 Ppsa, Sąd nie był uprawniony do badania legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym rozważania Sądu ograniczały się tylko do problematyki dotyczącej wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa.

W myśl art. 127 § 2 Kpa wnoszone jest ono do organu wyższego stopnia, bądź innego organu odwoławczego przewidzianego w ustawie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji - art. 129 § 2 Kpa. Zachowanie ustawowego terminu z art. 129 § 2 Kpa jest warunkiem skuteczności wniesienia odwołania. Procesowy skutek prawny, w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania wywołuje czynność doręczenie decyzji organu I instancji. Dla zachowania terminu i skuteczności wniesienia odwołania nie ma zatem znaczenia to, czy adresat zapoznał się z treścią doręczonej decyzji. Istotne jest jedynie to, czy decyzja została doręczona w jednym z ustawowych trybów i czy w konsekwencji tego upłynął już termin do wniesienia odwołania. W przypadku uchybienia terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa ustawodawca zobligował organ odwoławczy do wydania postanowienia o uchybieniu terminu, na podstawie art. 134 Kpa W świetle powyższego przyjąć trzeba, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem przedstawionych powyżej rozważań, dostrzec należy, że w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji, od której wniesione zostało odwołanie, doręczona została skarżącemu w trybie art. 44 Kpa, tj. pismo pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, informując skarżącego dwukrotnie o możliwości jego odbioru. Pierwsze zawiadomienie, o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym i możliwości jej odbioru w terminie 7 dni, umieszczone zostało w oddawczej skrzynce pocztowej adresata 2 września 2011 r., a kolejne 9 września 2011 r. Skoro skarżący nie odebrał przesyłki, stosownie do art. 44 § 4 Kpa, to uznać należało, że została ona doręczona z upływem 14 dni od kiedy została pozostawiona w urzędzie pocztowym, tj. 16 września 2011 r., zaś termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 września 2011 r. Odwołanie od decyzji skarżący wniósł natomiast dopiero 8 lutego 2013 r., a więc prawie po upływie terminu. Bezspornie zatem uchybił on temu terminowi.

Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ww. wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 Kpa i art. 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu strony, co skutkowało stwierdzeniem, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie termin nastąpiło bez jego winy, w związku z czym odwołanie należ uznać za spóźnione. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Sąd z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania - ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Dla skutecznego podania podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez Sąd I instancji przepisu oraz uzasadnienie zarzutu jego obrazy. Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że zarzuty skargi kasacyjnej wywierają doniosły wpływ na przebieg i wynik postępowania kasacyjnego, wyznaczając zakres wspomnianej kontroli instancyjnej.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny był władny ocenić wniesioną skargę kasacyjną jedynie w granicach wyznaczonych jej podstawami przedstawionymi przez stronę skarżącą.

Mając powyższe na uwadze niepodobna nie dostrzec, iż zarzuty skargi kasacyjnej zostały przedstawione niepoprawnie, gdyż jako naruszone wskazano wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (konkretnie art. 7 i art. 77 Kpa), których sądy administracyjne nie stosują. Te bowiem procedują na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w ramach uchybień procesowych zasadniczo skuteczny zarzut można postawić sądowi administracyjnemu jedynie kwestionując zastosowanie bądź wykładnię przepisów tej ustawy. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wyraźnie nawiązuje się do organu, a nie do sądu, a przecież skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi, a nie zaskarżonemu postanowieniu. Gdyby jednak zarzut zaprezentowany w obrębie tej podstawy ocenić pod kątem pominięcia przez Sąd meriti wadliwości ustaleń i rozważań poczynionych przez organ, to jest on chybiony.

Zaskarżony wyrok dotyczył bowiem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i jak prawidłowo wyjaśnił to Sąd I instancji – kwestia zawinienie strony, czy ochrony jej słusznego interesu nie mają żadnego znaczenia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, która obliguje organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kpa. W ramach tego postanowienia nie ocenia się przyczyn jakie spowodowały przekroczenie przez stronę terminu. W przedmiotowej sprawie fakt przekroczenia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania jest oczywisty. Ponadto brak podstaw do przywrócenia terminu został potwierdzony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 346/13.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że skarga kasacyjna nie posiadała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.