Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 527/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [...], znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a nakazał K. B. zamieszkałemu S. gmina B. zamurowanie dwóch otworów wentylacyjnych o wymiarach 0,15 x 0,30 m i 0,25 x 0,25 m znajdujących się w budynku gospodarczym zlokalizowanym przy granicy z nieruchomością należącą do J. i S. małżonków K., w terminie trzydziestu dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż budynek gospodarczy usytuowany przy granicy działki należącej do małżonków K. składa się z kuchni letniej, garażu i pomieszczenia do przechowywania płodów rolnych. W ścianie budynku znajdującej przy granicy z nieruchomością należącą do Państwa K. usytuowane są dwa otwory wentylacyjne, które według oświadczenia Z. B. złożonego podczas przeprowadzonych oględzin istnieją od dnia wybudowania budynku tj. od lat pięćdziesiątych. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ podkreślił, że przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz.U. z 1939r., Nr 34, poz. 216 ze zm.) obowiązującego w dacie powstania budynku gospodarczego nie przewidywały możliwości wykonania otworów wentylacyjnych w ścianie granicznej. Przepis art. 196 powołanego rozporządzenia wyraźnie bowiem stanowił, iż budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jak również budynki nieogniotrwałe wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni (...). Natomiast ściana budynku gospodarczego z otworami wentylacyjnymi umieszczonymi od strony nieruchomości należącej do Państwa K. nie spełnia warunków muru ognioochronnego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. B., który wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji podniósł, iż budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], a obowiązujące ówcześnie przepisy budowlane zezwalały na usytuowanie otworów wentylacyjnych, nie będących otworami okiennymi lub drzwiowymi dla zapewnienia prawidłowego przewietrzenia grawitacyjnego pomieszczenia. W ocenie skarżącego zatem skoro decyzja o pozwoleniu na budowę dopuszczała możliwość umieszczenia w ścianie budynku otworów wentylacyjnych to prawo nie może działać wstecz.

Decyzją z dnia [...], nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zauważył, że nieprawdziwe jest twierdzenie skarżącego, że obiekt budowlany powstał w 1975 roku, ponieważ w aktach sprawy znajduje się kopia planu realizacyjnego stanowiąca załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w dniu 24 kwietnia 1972 roku. W ocenie organu otwory wentylacyjne wykonane zostały samowolnie, ponieważ zarówno na gruncie przepisów obowiązujących w dacie powstania budynku, jak i na gruncie obowiązujących przepisów prawa (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U z 2004r., Nr 109, poz. 1156/) dopuszcza się usytuowanie budynku w granicy jedynie ścianą zewnętrzną bez otworów. Lokalizacja spornych otworów wentylacyjnych w ścianie szczytowej budynku gospodarczego narusza zatem nie tylko przepisy obowiązujące w dacie wykonania otworów ale również obecnie obowiązujące przepisy techniczno – budowlane, co powoduje, że pozostawienie otworów w ścianie jest niedopuszczalne.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący wskazał, iż inwestorem spornego budynku był nieżyjący już jego dziadek – J. B., a on z racji swego wieku nie pamięta dokładnej daty powstania budynku. Zdaniem skarżącego najbardziej wiarygodnym dokumentem, świadczącym o dacie powstania spornego budynku jest pozwolenie na budowę wydane w dniu [...] przez Urząd Gminy w Nieborowie. Podniósł ponadto, że budynek gospodarczy oddalony jest około 50 cm od miedzy, budynek nie jest usytuowany w ostrej granicy z działką Państwa K., co powoduje, że istnieje możliwość postawienia ogrodzenia, które zakryje sporne otwory wentylacyjne.

W odpowiedzi na skargę[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 19 października 2006 roku, pełnomocnik skarżącego – Z. B. przedstawił oryginał planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...], nr [...] i oświadczył, że otwory wentylacyjne usytuowane są w budynku nr 2, który oddalony jest od granicy z działką Państwa K. około 0,5 m i został wybudowany w 1975 roku. Wskazał jednak, że w Urzędzie Gminy w N. został pouczony, że aby uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z powstaniem spornego budynku należy wskazywać jak najwcześniejszą datę jego powstania (tj. lata pięćdziesiąte).

W dniu 24 października 2006 roku pełnomocnik skarżącego – Z. B. złożył do Sądu pismo Urzędu Gminy w N. z dnia 23 października 2006 roku informujące, że w książkach ewidencyjnych ruchu budowlanego na terenie gminy N. figuruje zapis, iż J. B. otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego w dniu [...], nr [...], a w dniu [...], nr [...] decyzję o pozwoleniu na budowę stodoły, jednakże żadna z tych decyzji nie znajduje się w archiwum Urzędu Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy obu instancji z istotnym naruszeniem przepisów proceduralnych, które w konsekwencji uniemożliwiły prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, co w myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] naruszają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia.

Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. To na organie administracji publicznej, w myśl art. 77 § 1 k.p.a., ciąży ciężar dowodu, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę. Rządząca zatem postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a) wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. utrzymana w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., nakazująca skarżącemu – K. B. zamieszkałemu S. gmina B. zamurowanie dwóch otworów wentylacyjnych o wymiarach 0,15 x 0,30 m i 0,25 x 0,25 m znajdujących się w budynku gospodarczym (inwentarskim) zlokalizowanym przy granicy z nieruchomością należącą do J. i S. małżonków K.

Opierając swe ustalenia faktyczne na złożonym podczas przeprowadzonych oględzin oświadczeniu ojca skarżącego - Z. B., który wskazał, że otwory wentylacyjne istnieją od dnia wybudowania budynku tj. od lat pięćdziesiątych, organ pierwszej instancji stwierdził, że w świetle art. 196 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz.U. z 1939r., Nr 34, poz. 216 ze zm.) usytuowanie otworów w ścianie budynku znajdującej przy granicy z sąsiednią nieruchomością jest niedopuszczalne. Podtrzymując stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy nie podejmując żadnych dodatkowych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zweryfikowania podniesionego na etapie odwołania twierdzenia skarżącego, że sporny budynek inwentarski powstał w 1975 roku, uznał twierdzenie za nieprawdziwe i jednoznacznie stwierdził, że otwory wentylacyjne wykonane zostały samowolnie, gdyż ich lokalizacja jest niezgodna zarówno z przepisami obowiązującymi w dacie ich wykonania jak i na gruncie obowiązujących przepisów techniczno – budowlanych, co w konsekwencji powoduje, że pozostawienie tych otworów jest niedopuszczalne.

Dokonując zatem oceny zgodności z prawem przedstawionych decyzji należy zauważyć, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy administracji publicznej przed wydaniem decyzji powinno zostać poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, natomiast w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy brak jest aktu administracyjnego – decyzji o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego (budynek nr 2 na planie realizacyjnym) z dnia [...], nr [...] mającej kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, dokonania subsumcji odpowiednich przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Ustalenia organów obu instancji w zakresie daty powstania budynku, w którym zostały usytuowane sporne otwory wentylacyjne zostały oparte "jedynie" na ustnym oświadczeniu Z. B. – ojca skarżącego, który działając jako pełnomocnik skarżącego sam wskazał na rozprawie, że aby uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z powstaniem spornego budynku został pouczony w Urzędzie Gminy w Nieborowie, że należy wskazywać jak najwcześniejszą datę jego powstania (tj. lata pięćdziesiąte), a ten sam Urząd Gminy w N. w piśmie z dnia 23 października 2006 roku, wydanym na wniosek pełnomocnika poinformował, że w książkach ewidencyjnych ruchu budowlanego na terenie gminy N. figuruje zapis, iż "J. B. otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego w dniu [...], nr [...], która jednak nie znajduje się w archiwum Urzędu Gminy.

Należy również podkreślić, że umarzając postępowanie administracyjne decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. powołał się między innymi na decyzję o pozwoleniu na budowę budynku inwentarskiego z dnia [...] nr [...]. Na terenie spornej nieruchomości zgodnie z planem realizacyjnym znajduje się zaś 5 obiektów budowlanych. Obiektem nr 1 jest budynek mieszkalny wzniesiony w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w 1966 roku, obiekt nr 5 stanowi obora wzniesiona w oparciu o pozwolenie z 1986 roku, obiekt nr 6 to stodoła wybudowana w oparciu o pozwolenie na budowę z 1972 roku. Sporny obiekt budowlany na planie realizacyjnym oznaczony został nr 2 i nie można wykluczyć, że właśnie tego budynku dotyczyło pozwolenie na budowę wydane w 1975 roku. Poza sporem pozostaje bowiem, iż obiekty oznaczone nr 3 i 4 wzniesione zostały bez pozwolenia na budowę.

Konkludując należy zatem stwierdzić, iż organy administracji publicznej obu instancji wydając zaskarżone decyzje naruszyły obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę prawdy materialnej wyrażoną w art. 7 k.p.a, nie zgromadziły i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a), a ocena dowodów dokonana tylko w oparciu o część materiału dowodowego (ustne oświadczenie ojca skarżącego złożone podczas przeprowadzonych oględzin) nie pozwala na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy i nie może być podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (art. 80 k.p.a.).

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji publicznej zobowiązane są zatem do wszechstronnego i rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego, ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o dokument – akt administracyjny (decyzja o pozwoleniu na budowę) wskazujący rzeczywistą datę powstania spornego budynku i dokonania jego w oceny w oparciu o przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania tej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Sąd mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony był orzec jak w sentencji.