Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2012/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

A. M. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] września 2007 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059, z późn. zm.) uchylił § 1 zaskarżonej uchwały i ustalił, że A. M. uzyskała w wyniku egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu 30 czerwca 2007 r. łącznie 189 punktów, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu 30 czerwca 2007 r. A. M. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że A. M. a uzyskała z testu egzaminacyjnego 188 (sto osiemdziesiąt osiem) punktów, wobec czego otrzymała negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską.

W dniu 27 lipca 2007 r. A. M. skierowała odwołanie od powyższej uchwały do Ministra Sprawiedliwości.

W odwołaniu postawiła zarzut wadliwie sformułowanych pytań nr 117, 124, 165 oraz 192 oraz stwierdziła, że udzielone przez nią odpowiedzi na powyższe pytania winny być uznane za prawidłowe.

W uzasadnieniu odwołania przedstawiła argumentację prawną mającą na celu wykazanie wadliwości kwestionowanych pytań. Skarżąca wniosła jednocześnie o zmianę uchwały Komisji Egzaminacyjnej i ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu.

Rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości uchylił § 1 zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. i ustalił, iż A. M. uzyskała w wyniku egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu 30 czerwca 2007 r. łącznie 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) punktów. Jednocześnie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że egzamin, którego skarżąca była uczestniczką, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, z późn. zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała Komisji Egzaminacyjnej podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powtórne sprawdzenie przez organ II instancji karty odpowiedzi skarżącej i przeliczenie punktacji wykazało, iż suma punktów określona uchwale Komisji Egzaminacyjnej jest prawidłowa.

W ocenie organu odwoławczego test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 oraz 331 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem pytania nr 192, co słusznie zarzuciła skarżąca.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że pytanie nr 192 dotknięte zostało oczywistą omyłką pisarską, polegającą na zamieszczeniu w jego treści nieprawidłowego przyimka (zamiast "na" użyto "w"). Taka zmiana spowodowała nadanie pytaniu innej treści, zaś po analizie zarówno pytania, jak i trzech alternatywnych odpowiedzi, stwierdzono, iż każda z udzielonych na powyższe pytanie odpowiedzi może być prawidłowa. Skarżąca udzieliła na pytanie nr 192 odpowiedzi "B" niezgodnej z kluczem, dlatego organ uznał za zasadne zaliczenie jej odpowiedzi na to pytanie jako prawidłowej, co skutkowało ustaleniem, iż A. M. uzyskała z egzaminu konkursowego łącznie 189 punktów, nie wpłynęło to jednak na zmianę ostatecznego wyniku egzaminu.

Minister Sprawiedliwości ustosunkowując się do zarzutów odnośnie wadliwej konstrukcji pytań nr 117, 124 oraz 165 stwierdził natomiast, że są one nieuzasadnione. W konsekwencji nie podzielił argumentacji skarżącej i postawionych przez nią tez .

Odnośnie pytania nr 117 Minister Sprawiedliwości stwierdził, że prawidłową odpowiedzią na nie jest zgodna kluczem odpowiedź "B", oparta na art. 795 § 2 k.p.c, zgodnie z którym "termin do wniesienia zażalenia biegnie dla wierzyciela od daty wydania mu tytułu wykonawczego lub postanowienia odmownego, dla dłużnika - od daty doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.". Odnosząc się zaś do argumentów skarżącej oraz powołanego przez nią orzecznictwa Sądu Najwyższego, organ wskazał, że pytanie to jednoznacznie dotyczyło zdarzenia, którego ziszczenie powoduje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia, a nie tego, czy przed ziszczeniem się tego zdarzenia można skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie co do nadania klauzuli wykonalności. Zgodnie natomiast z treścią art. 795 § 2 k.p.c., dla dłużnika takim zdarzeniem nie jest samo wydanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, choćby nastąpiło na posiedzeniu jawnym. Wynika to jednoznacznie z treści tego przepisu, dlatego też tylko odpowiedź "B" na to pytanie jest logicznie prawdziwa.

Z kolei w odniesieniu do pytania nr 124 organ wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 z późn. zm.) w sposób wyraźny definiują zarówno komercjalizację przedsiębiorstwa państwowego (art. 1 ust. 1), jak i jego prywatyzację (art. 1 ust. 2). Akt komercjalizacji w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, o której mowa w art. 2 pkt 2 ustawy. Jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, spółka ta wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo państwowe, bez względu na charakter prawny tych stosunków.

Komercjalizacja jest jedynie formalną zmianą charakteru własności i zasad zarządzania tą własnością. Akt komercjalizacji jest oświadczeniem woli Skarbu Państwa, w którego imieniu działa Minister Skarbu Państwa. Skutkiem podpisania aktu komercjalizacji jest wykreślenie przedsiębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorstw państwowych i wpisanie spółki do KRS. Z tych względów w ocenie Ministra Sprawiedliwości udzielona przez skarżącą odpowiedź "A" nie może być uznana za prawidłową.

Organ odwoławczy nie podzielił również zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącą odnośnie pytania nr 165, wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "C" na to pytanie, oparta została na treści art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), który stanowi, że: "obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4", który brzmi "osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat." W ocenie organu pytanie to zostało sformułowane jasno i dotyczyło osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, pytanie nie dotyczyło natomiast pracowników, które to pojęcie na gruncie ustawy o ubezpieczeniach społecznych definiuje art. 8. Organ podkreślił ponadto, że w pytaniu tym nie chodziło również o zbieg tytułów do ubezpieczenia, o czym traktuje art. 9 ustawy, a użyty w tym przepisie termin "dobrowolnie", nie oznacza "dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego", lecz statuuje, że na swój wniosek można dodatkowo zostać objętym tym ubezpieczeniem, jeżeli posiada się kilka tytułów do ubezpieczenia. Zatem jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest wskazana w kluczu odpowiedź "C."

A. M. wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 331 oraz art. 339 - 3310 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych. Podniosła także zarzut naruszenia jej interesu prawnego poprzez błędne ustalenie, że uzyskała z egzaminu konkursowego 189 punktów oraz nieprzyjęcie jej tym samym w poczet aplikantów radcowskich. Wniosła w związku z tym o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej i stwierdzenie, że uzyskała z egzaminu konkursowego na aplikację 192 punkty, a tym samym spełnione zostały przesłanki do ubiegania się przez nią o wpis na listę aplikantów radcowskich.

W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła zarzuty odnośnie pytań testu konkursowego nr 117, 165 oraz 124.

Odnośnie pytania nr 117, skarżąca powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego ( także to z okresu międzywojennego), stwierdziła, że wskazana w kluczu odpowiedź "B" nie jest jedną prawidłową odpowiedzią na to pytanie. Z trzech zaproponowanych odpowiedzi prawidłowe są według niej dwie "B" i "C". Uznanie jako jedynie słusznej odpowiedzi "B" byłoby zaś nie tylko niezgodne z doktryną oraz dokonaną przez Sąd Najwyższy wykładnią, ale prowadziłoby do przyznania prymu sztywnemu przepisowi prawa, idei legalizmu prawnego. Jeżeli bowiem w dorobku sądownictwa polskiego chociaż raz rozpatrywany był stan faktyczny, o którym mowa w odpowiedzi "C", tj. doręczenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności przed wszczęciem egzekucji, to należy uznać, iż odpowiedź "B" nie może być jedynie prawdziwą. Na poparcie powyższego stanowiska, skarżąca wskazała na rolę orzecznictwa dokonującego wykładni oraz interpretacji norm prawa. Zarzuciła, że przygotowujący pytania konkursowe oraz organ uznali odpowiedź "B" za jedynie prawidłową, nie biorąc pod uwagę wykładni tego przepisu (normy prawnej) liczącej już ponad siedemdziesiąt lat, a dopuszczającej także inne odpowiedzi na tak skonstruowane pytanie, w tym także odpowiedź wskazaną pod literą "C".

Odnośnie pytania nr 165 skarżąca podniosła, że stan faktyczny przywołany w tym pytaniu w rzeczywistości obejmuje kilka wariacji:

1. osoba 27 letnia pracująca wyłącznie na podstawie umowy zlecenia,

2. osoba 27 letnia pracująca na podstawie umowy zlecenia oraz na podstawie umowy o pracę, obie zawarte z tym samym pracodawcą,

3. osoba 27 letnia pracująca na podstawie umowy zlecenia oraz na podstawie umowy o pracę, przy czym umowa zlecenia zawarta jest z pracodawcą "obcym".

W zależności zaś od rozpatrywanej wariacji, zgodnie z regulacją zawartą w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, prawidłową odpowiedzią na to pytanie będzie, w ocenie skarżącej, odpowiedź "B" lub "C", tj. obowiązkowe lub dobrowolne podleganie przedmiotowemu ubezpieczeniu. Prawidłowe odpowiedzi w odniesieniu do wskazanych wariacji będą bowiem następujące:

1. obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe,

2. obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe,

3. dobrowolne ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Analizując zatem treść omawianego pytania skarżąca stwierdziła, że jest ono nieprecyzyjne. W pytaniu tym nie zastosowano bowiem słowa "wyłącznie", które to wykluczałoby przyjęcie innego toku rozumowania. Mogło więc ono dotyczyć wykonywania pracy w oparciu o umowę zlecenia przez osobę będącą jednocześnie rencistą, mimo wieku 27 lat, a także mogło dotyczyć osoby będącej "pracownikiem". Dlatego też, z powodu błędnie postawionego pytania, wskutek braku analizy stanów faktycznych w nim zawartych, osoba rozwiązująca przedmiotowy test została wprowadzona w błąd co do intencji komisji układającej pytanie. Zatem należy uznać, że prawidłową odpowiedzią na pytanie 165 jest także odpowiedź "B".

Z kolei odnośnie pytania nr 124 skarżąca podniosła, że ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, stanowiąca podstawę prawną odpowiedzi na to pytanie, została poddana nowelizacji ustawą z dnia 12 maja 2006 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji o prywatyzacji oraz o zmianie innych ustaw. Nowela ta wprowadziła między innymi dział IIa, regulujący w całości zagadnienie wniesienia przedsiębiorstwa aportem do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Zgodnie z tą regulacją proces wniesienia majątku przedsiębiorstwa aportem do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa jest oparty na przepisach k.s.h z drobnymi jedynie modyfikacjami wskazanymi w ustawie, a dotyczącymi podmiotu działającego. Art. 20g tej ustawy stanowi, że "Wniesienie przedsiębiorstwa do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa w trybie art. 20a-20f nie stanowi prywatyzacji w rozumieniu działu V", a zatem stosując wnioskowanie a contrario - jest komercjalizacją. Ustawa wprowadza bowiem dwa sposoby zmiany formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa państwowego, a mianowicie jego prywatyzację oraz komercjalizację. Wniesienie aportem przedsiębiorstwa do spółki, stanowi zaś kolejny sposób przekształcenia statusu majątku państwowego w spółkę handlową i jako taka jest komercjalizacją. Odnosząc się zatem do brzmienia pytania nr 124 należy stwierdzić, że pytanie zostało postawione w sposób szeroki i nieprecyzyjny, wskutek czego także i w tym pytaniu dwie odpowiedzi są prawidłowe odpowiedź "A" i "C". Zatem udzielona przez skarżącą odpowiedź na to pytanie jest prawidłowa.

Konkludując skarżąca podkreśliła, że sztuką jest ułożenie pytań pozbawionych jakichkolwiek wątpliwości, na które istnieje rzeczywiście jedna tylko odpowiedź. Ponieważ więc wykładnia przepisów prawa odgrywa tak wielką rolę w ich stosowaniu, niemożliwym jest jej pominięcie przy układaniu pytań konkursowych na aplikację radcowską, a zatem w stosunku do osób, które chcą stosować normy prawne. Przyjęcie przez układających pytania suchego przepisu prawa jako jedynie słusznej odpowiedzi, pomimo starannego doboru słów w zdecydowanej większości pytań, w omawianych w skardze przypadkach nie może mieć miejsca. Niezasadnym jest bowiem przyjęcie w tych pytaniach za prawidłową wyłącznie jednej odpowiedzi, gdyż kreowane przez uczestników zdarzeń prawnych stany faktyczne na to nie pozwalają.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących pytania nr 117 organ wskazał, iż wywody skarżącej sprowadzają się do udowadniania tezy, nie kwestionowanej przez Ministra Sprawiedliwości, że dopuszczalne jest wniesienie zażalenia przez dłużnika na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności przed doręczeniem mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Nie kwestionując stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w powołanych przez skarżącą rozstrzygnięciach, organ stwierdził, że nie odnoszą się one wprost do treści pytania nr 117. W pytaniu tym bowiem w sposób jasny sformułowano, że zdający ma wskazać zdarzenie od którego dłużnikowi biegnie termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności . W tym zakresie zaś treść art.795 k.p.c. nie pozostawia wątpliwości, że momentem tym jest zawiadomienie dłużnika o wszczęciu egzekucji. Rozważania skarżącej można byłoby natomiast uznać za trafne w sytuacji gdyby w odpowiedzi należało wskazać moment od którego wniesienie zażalenia jest dopuszczalne. Pytanie dotyczyło jednak rozpoczęcia biegu terminu , nie zaś dopuszczalności wniesienia odwołania.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących pytania nr 124 organ ponownie podkreślił, że komercjalizacja oraz prywatyzacja są różnymi instytucjami prawnymi definiowanymi w ustawie z 12 maja 2006 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, a treść kwestionowanego pytania w sposób jednoznaczny do tejże definicji się odnosiła.

Organ nie zgodził się też z zarzutami skarżącej odnośnie pytania nr 165, że sformułowane zostało w sposób wprowadzający w błąd i nie brało pod uwagę różnych stanów faktycznych, które są możliwe do zaistnienia. W ocenie organu prowadzone przez skarżącą wywody, o dokonanym rzekomo w decyzji semantycznym przeciwstawianiu pojęć osoba i pracownik wynikają z niezrozumienia treści uzasadnienia decyzji. Minister Sprawiedliwości stwierdził w nim bowiem jedynie tyle, że pytanie dotyczyło osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, a pojęcie pracownika definiowane jest w zupełnie innym artykule ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych .

W konkluzji organ stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, wobec czego skarga winna zostać oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie narusza prawa.

Skarżąca w skardze postawiła zarzut naruszenia art. art. 331, art. 339 i art. 3310 ustawy o radcach prawnych, nie precyzując jednak bliżej na czym polegało naruszenie przez organ art. 331 i art. 3310 tej ustawy.

Egzamin konkursowy w którym brała udział skarżąca, odbył się w roku 2007, co oznacza, że w stosunku do skarżącej miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361).

W świetle tych przepisów, postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na możliwość wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wynika to z brzmienia art. 33 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowiącego, iż nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na tę aplikację, a uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uprawnia kandydata do złożenia, w przeciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników konkursu, wniosku o wpis na listę aplikantów. Zgodnie z art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynik egzaminu konkursowego kandydata ustala, w drodze uchwały specjalnie do tego celu powołany, na podstawie art. 331 ust. 1 ustawy, przez Ministra Sprawiedliwości, organ - komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej, od uchwały której to komisji przysługuje zainteresowanemu odwołanie dotyczące wyników egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości jest zaś organem wyższego stopnia w stosunku do komisji (art. 3310 ust. 2 i art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych).

Przepis art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych zawiera zaś wyliczenie dziedzin, gałęzi prawa, z których wiedza kandydatów na aplikantów podlega sprawdzeniu. Zgodnie z treścią tego przepisu egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.

W ocenie Sądu zakwestionowane przez skarżącą pytania testu konkursowego nie wykraczały poza zakres gałęzi prawa określonych w tym przepisie.

Przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi, że egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Zatem, w odniesieniu do pytań nr 117, 165 i 124 skarżąca nie może, co do zasady wywodzić, że prawidłowe są zarówno odpowiedzi do testu przygotowane przez zespół konkursowy, o którym mowa w art. 332 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak i odpowiedzi wskazane przez nią, gdyż takie podejście nie mieści się w ogólnym założeniu metodologicznym na jakim zbudowany jest przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Nie może ulegać wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania.

Poprawna odpowiedź na testowe pytanie, w zakresie o którym mowa w art. 339 ust. 1 ustawy, musi pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. Zatem należy odrzucić istnienie innej prawidłowej odpowiedzi poza wskazaną przez zespół konkursowy, jeżeli powodowałoby to potrzebę wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Jeżeli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nie opisanej w pytaniu z testu wyboru, bądź wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst i logikę pytania, to znaczy nie jest to na użytek w/w egzaminu odpowiedź prawidłowa. Odpada też w takiej sytuacji zarzut opracowania testu wyboru z naruszeniem przepisów ustawy.

Istotę testu wyboru, który zawiera wynikającą z ustawy informację, że tylko jedna z trzech odpowiedzi jest prawidłowa, stanowi okoliczność, że wszystkie proponowane do wyboru odpowiedzi mają cechy prawdopodobieństwa albo też są w części poprawne. Do zdającego, który wie, że tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, należy wybór jednej odpowiedzi najlepszej, najbardziej oczywistej i najpełniejszej. Nie jest rzeczą zdającego rozważanie, bez specjalnego polecenia w pytaniu testowym, sytuacji wyjątkowych, czy też sytuacji szczególnych, ani czynienie jakichkolwiek dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania (jak uczyniła to skarżąca odnośnie pytania nr 165). Jeśli zaś jakaś odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla pewnej konkretnej sytuacji, nie opisanej w pytaniu testu konkursowego to znaczy, że nie będzie to odpowiedź prawidłowa na to pytanie i nie oznacza to, że test został sformułowany w sposób naruszający przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Test ze swej istoty nie pozwala na przedstawienie pełnej wiedzy kandydata, co do całokształtu zagadnień, których dotyczą pytania, nie pozwala na wskazanie sytuacji wyjątkowych i odstępstw od reguł, nie daje pola na polemikę, dyskusję czy przedstawienie wątpliwości, które przecież niejednokrotnie istnieją. Kandydat przystępujący do egzaminu testowego te reguły zna i powinien je stosować przy rozwiązywaniu testu.

Sąd administracyjny nie jest natomiast organem, który niejako w trzeciej instancji ma dokonać sprawdzenia testu. Jak już wskazano wyżej uprawniony jest wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu oraz czy to rozpatrzenie nie ma charakteru skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.

Organowi nie można - w ocenie Sądu - postawić zarzutu, że sprawę niniejszą załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącej, które ukierunkowały jego działanie. Ostatecznie stwierdził, iż test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 oraz art. 331 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem zakwestionowanego przez skarżącą pytania nr 192, które zostało dotknięte pomyłką pisarską, polegającą na zamieszczeniu w jego treści nieprawidłowego przyimka, co spowodowało nadanie temu pytaniu innej treść.

Z tych względów organ odwoławczy uchylił § 1 zaskarżonej uchwały komisji egzaminacyjnej i ustalił, że [...] uzyskała w wyniku egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu 30 czerwca 2007 r. łącznie 189 punktów. W pozostałej części organ utrzymał natomiast zaskarżoną uchwałę w mocy nie podzielając zarzutów skarżącej odnośnie pytań nr 117, 165 oraz 124 testu konkursowego, szczegółowo uzasadniając w decyzji swoje stanowisko w tym zakresie.

Odnośnie pytania nr 117, w ocenie Sądu, nie nasuwa wątpliwości stanowisko organu, że dotyczyło ono zdarzenia, którego ziszczenie powoduje dla dłużnika rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia, a nie tego, czy przed ziszczeniem się tego zdarzenia może on skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie co do nadania klauzuli wykonalności. Treść art. 795 § 2 k.p.c. nie pozostawia wątpliwości, że momentem tym jest zawiadomienie dłużnika o wszczęciu egzekucji, a zatem prawidłową jest wskazana w kluczu odpowiedź "B" na to pytanie.

Nie sposób też podważać stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji skarżącej co do odpowiedzi na pytanie nr 165 testu wyboru. Jak słusznie podkreślił organ pytanie to nie zawierało żadnych elementów wskazujących na to, że chodzi w nim o zbieg tytułów do ubezpieczenia lub o sytuację, gdy osoba 27-letnia wykonuje jednocześnie pracę na podstawie umowy zlecenia oraz na podstawie umowy o pracę. Jedynie prawidłową (bez czynienia dodatkowych założeń) odpowiedzią na to pytanie była więc wskazana w kluczu odpowiedź "C".

Odnośnie natomiast pytania nr 124 testu prawidłowa według klucza odpowiedź "C" wynika wprost z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397 z późn. zm.) Odpowiedź na to pytanie oparta jest bowiem na ustawowej definicji komercjalizacji.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją, a uzasadnienie tej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu przez skarżącą.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.