Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 868/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 roku sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...), nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - zwaną dalej K.p.a., art. 21 ust. 2 i 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 173) - zwaną dalej "ustawą PROW 2007-2013, § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1 - 3, § 5 ust. 1, ust. 2, § 11, § 12 ust. 6, § 13, § 23, § 26, § 38 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2013r., poz. 361 z późn. zm.) w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 324) - zwanym dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowymi", art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r., str. 1, z późn. zm.) - zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", art. 4 ust. 1, 2 i 4, art. 7 ust. 1, art. 13, art. 15 ust. 5, art. 16 ust. 3, 5 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE z 28 stycznia 2011 r. nr L 25, str. 8) - zwanym dalej "rozporządzeniem nr 65/2011", art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 23 grudnia 2006 r., Nr L 368, str. 15) - zwanym dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006", art. 32 ust. 1, art. 34 ust. li art. 52-54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., nr L 316, str. 65) - zwanym dalej "Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009" - po rozpatrzeniu odwołania Z. B., reprezentowanego przez pełnomocnika A. B. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2014 rok, Dyrektor (...) Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr (...) z dnia (...), wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 15 maja 2014 r. Z. B. w złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w którym zadeklarował działki rolne w ramach:

- pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone" na powierzchni 15,51 ha w wariancie 1.1 "Zrównoważony system gospodarowania ",

- pakietu 3 "Ekstensywne trwałe użytki zielone" na powierzchni 0,80 ha w wariancie 3.1.2 "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach poza obszarami Natura 2000 ",

- pakietu 4 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000" na powierzchni 1,77 ha w wariancie 4.1 "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków",

- pakietu 5 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000" w wariantach:

5.1 "Ochrona siedlisk lęgowych ptaków" na powierzchni 0,80 ha, 5.3 "Szuwary wielkoturzycowe" na powierzchni 0,30 ha, 5.6 "Półnaturalne łąki wilgotne" na powierzchni 2,00 ha.

- pakietu 8 "Ochrona gleb i wód" na powierzchni 10,91 ha w wariancie 8.3.1 "Międzyplon ścierniskowy".

W dniach 3 grudnia 2014 r. do 29 grudnia 2014 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu (...) Oddziału Regionalnego - zwanym dalej "BKM05" przeprowadzili kontrolę na miejscu w zakresie działania program rolnośrodowiskowy, z którego został sporządzony w dniu 29 grudnia 2014 r. protokół. Kontrola obejmowała działkę rolną F z deklaracją "łąka trwała" na działce ewidencyjnej (...) położonej w województwie (...), powiat B., gmina D., obręb: G. (0008), na której stwierdzono powierzchnię nieskoszoną łąki na obszarze 0,58 ha, tj. 32,77% z całej powierzchni działki F wynoszącej 1,77 ha w ramach wariantów 1.1 i 4.1. W dniu 30 grudnia 2014 roku Z. B. złożył oświadczenie, że w dniu 25 lipca wykonał koszenie na działkach rolnych C, B, A, AA oraz w dniu 25 września na działce rolnej E, techniką od środka na zewnątrz działki oraz dołączył Sprawozdania z Badań Nr (...) z dnia 18 listopada 2013 r., gdzie zleceniodawcą jest "Gospodarstwo Rolne A.B." w ramach zlecenia/umowy (...) z dnia 7 listopada 2013 r.

W dniu 30 grudnia 2014 r. Z. B. oświadczył, że próbki gleby do analizy dostarczył Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Ł. jego brat A. B.. W dniach od 11 grudnia 2014 do 7 stycznia 2015 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu (...) Oddziału Regionalnego - zwanym dalej "BKM16" przeprowadzili drugą część ww. kontroli na działkach rolnych A, AA, B, C, D, i E na działkach ewidencyjnych (...) (woj. (...), powiat: k., gmina: B. obręb: D. - 0096) i (...) (woj. (...), powiat: k., gmina: B. obręb: C. - 0090). Z tej cześć kontroli został sporządzony protokół w dniu 7 stycznia 2015 r., w którym znajduje się adnotacja str. 31 "1 ustalenia końcowe" "Działki rolne skontrolowano dnia 11 grudnia 2014 r. Dokumentacja sfotografowana w dniu 15 grudnia 2014 r. G. Ż. posiadał upoważnienie do okazania dokumentów. Protokół sporządzono w dniu 7 stycznia 2015 r. na podstawie dokumentów okazanych przez G. Ż.. Podczas kontroli zostało okazane Sprawozdania z badań nr (...) z dnia 19 listopada 2012 r., gdzie zleceniodawcą było "Gospodarstwo Rolne Z. B." w ramach zlecenia (...) z dnia 8 listopada 2012 r.

Tak więc kontrola w gospodarstwie trwała w okresie od dnia 3 grudnia 2014 roku do dnia 7 stycznia 2015 r. i była realizowana przez dwa zespoły inspektorów terenowych z (...) i (...) Biura Kontroli na Miejscu ze względu na rozproszenie gospodarstwa na terenach tych województw i z każdej kontroli został sporządzony protokół zawierający w swojej część grunty leżące w danym województwie, składające się na całościowy raport o numerze (...). Przedmiotowy raport pismem z dnia 23 lutego 2015 r. został przesłany do A. B., będącego pełnomocnikiem strony wraz z prośbą o podpisanie i odesłanie po jednym egzemplarzu z każdej części oraz poinformowany o możliwości wniesienia pisemnych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w jego treści.

W dniu 6 marca 2015 r. Z. B. złożył odwołanie od powyższego raportu, do którego dołączył: kopię sprawozdanie z badań nr (...) z dnia 29 listopada 2012 r., gdzie zleceniodawcą jest "Gospodarstwo Rolne Z. B." na podstawie zlecenia (...) z dnia 8 listopada 2012 r., kopię planu nawozowego na rok gospodarczy 2013/2014 sporządzonego w dniu 15 marca 2014 r.

W związku z wniesionymi zastrzeżeniami, strona została poinformowana o uwzględnieniu w części zastrzeżeń oraz zostały przesłane do podpisania, poprawione raporty w zakresie: - w raporcie z sporządzonym przez BKM16 w dniu 23 maja 2015 r. dla działki rolnej A dopisano kod DR13- i dla działki rolnej E dopisano kod DR13+ celem spójności z raportem z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr (...); - dla działek A, AA, B, C, D i E kontrolowanych przez BKM16 wykreślono kod S2 " Brak planu nawozowego ", tym samym uwzględniając fakt okazania powyższego planu podczas kontroli realizowanej przez BKM05; - dla działki F kontrolowanej przez BKM05 dodano kod S7 "Brak bilansu azotu lub aktualnej analizy gleby z określeniem zawartości P, K, Mg oraz potrzebami wapnowania gleby". Ponadto zostało podtrzymane zastosowanie kodu S7 dla działek A, AA, B, C, D i E oraz w przypadku zastrzeżeń co do działki rolnej oznaczonej jako C inspektorzy BKM16 wyjaśnili, że obszar zaznaczony na załączniku graficznym jako powierzchnie niewykoszone, stanowi obszar porośnięty co najmniej trzyletnimi zakrzaczeniami.

Z. B. w dniu 23 kwietnia 2015 r. złożył dalsze zastrzeżenia, które uzupełnił pismem z dnia 30 kwietnia 2015r. do przesłanych poprawionych raportów z czynności kontrolnych realizowanych przez: BKM05, nr (...) poprawiony w dniu 23 marca 2015 r., BKM16, nr (...) poprawiony w dniu 7 kwietnia 2015 r. dotyczące podtrzymania kodu S7 oraz składając dodatkowe wyjaśnienia dotyczące działki C i obszaru, na którym występują tereny porośnięte zakrzaczeniami.

Strona pismem z dnia 28 maja 2015 r. została poinformowaniu o braku zasadności wniesionych uwag, oraz że inspektorzy podtrzymują dotychczas poczynione ustalenia zawarte w ostatnich wersjach raportów. Dodatkowo Z. B. została wysłana fotografia 5706 obrazująca brak pozostawienia powierzchni niewykoszonej na działce rolnej C oraz fotografię nr 5705 obrazującą powierzchnię wyłączoną z płatności ze względu na występowanie co najmniej trzyletnich zakrzaczeń.

W dniu (...) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości jednocześnie odmawiając przyznania płatności w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania oraz wariantu 4.4 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Od tej decyzji, pełnomocnik strony wniósł odwołanie, w którym oświadczył, że posiada badania gleby wykonane w 2009 r. dla jego gospodarstwa. Jednak nie zostały one przedstawione podczas kontroli, ponieważ na dzień 3 grudnia 2014 r. utraciły one już swoją ważność. Badanie gleby, o którym strona oznajmiła w odwołaniu, zostało dostarczone w dniu 30 września 2015 r., dopiero na wezwanie organu odwoławczego. Przedmiotowa ocena (...) została sporządzana na zlecenie "Gospodarstwo indywidualne A. B." w ramach zlecenia/umowy (...) z dnia (...) W związku z powyższym organ odwoławczy w dniu (...) postanowił uchylić decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W toku ponownego rozpatrywania, organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie wykonanej w 2009 r. analizy gleby oraz poprosił stronę o przedstawienie zlecenia/umowy (...) z dnia 9 października 2009 r. Dodatkowo strona została pouczona o treści art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu (...) są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu, spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik Z. B., A. B. w dniu 16 lutego 2016 r. złożył wyjaśnienia, w znacznej mierze powtarzając już wcześniej złożone wyjaśnienia w ramach zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych (...). W związku z wniesionymi zastrzeżeniami oraz dostarczoną oceną analizy gleby (...) inspektorzy terenowi z BKM16 potrzymali wyniki kontroli oraz zastosowanie kodu S7 w gospodarstwie Z. B., oraz że w dniu kontroli beneficjent nie posiadał analizy gleby.

W dniu (...) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr (...) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości jednocześnie odmawiając przyznania płatności w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania oraz wariantu 4.4 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem, a w szczególności z odmową przyznania płatności w ramach wariantu 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania oraz wariantu 4.4 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu i instancji wskazał, że w dniu rozpoczęcia przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2010 roku, zasady i tryb przyznawania płatności regulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 z późn. zm.), które z dniem 15 marca 2013 r. zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r, poz. 361 z późn. zm.) - zwanym "rozporządzeniem 2013".

Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. został złożony w ramach zobowiązania podjętego przez stronę w 2010 roku. Na mocy § 2 i § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 rok, poz. 324) zastosowanie w przedmiotowej sprawie będą miały przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2014, stąd przyznanie płatności winno poprzedzać postępowanie wyjaśniające mające na celu weryfikację spełnienia przesłanek jej przyznania określonych w przepisach tego aktu.

Organ powołał treść § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1, ust. 3, § 5 ust. 1, § 10, § 11 ust. 1, § 18, § 23 ust. 2, § 26 ust. 2 oraz § 25 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone" obejmuje obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, tj oznaczającą produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 1 jest realizowanie tego pakietu na obszarze całego gospodarstwa rolnego, co oznacza że wymogi pakietu 1 musza być spełnione na obszarze całego gospodarstwa, nawet na gruntach rolnych, których rolnik nie zgłasza do płatności.

Płatność w ramach pakietu 1 przyznawania jest do działek rolnych podanych we wniosku, jeżeli wymogi i pakiet realizowany jest na obszarze całego gospodarstwa rolnego.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 13 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność może być przyznana wyłącznie do działek rolnych położonych na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza.

Organ wskazał wymogi, o których mowa w § 4 ust. 3 rozporządzania dla pakietu 1, które zostały określone w część III załącznika nr 3 tego rozporządzenia.

Następnie organ wskazał na treść § 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym w przypadku pakietu 8 "płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny:

1) jako wsiewka poplonowa - w przypadku wariantu pierwszego;

2) ozime jako międzyplon ozimy - w przypadku wariantu drugiego;

3) jare jako międzyplon ścierniskowy - w przypadku wariantu trzeciego. "

W przypadku realizacji pakietu 8 na gruntach położonych na obszarach narażonych na erozję wodną, których wykaz jest określony w przepisach w sprawie minimalnych norm, płatność za ten pakiet jest przyznawana do powierzchni nie większej niż 60% powierzchni tych gruntów.

Wymogi, o których mowa w § 4 ust. 3 rozporządzania dla pakietu 8 zostały określone w część VII załącznika nr 3 tego rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe regulacje organ wskazał, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na dany rok i rodzaj realizowanego na danym gruncie pakietu i wariantu oraz zobowiązuje się do przestrzegania norm i wymogów określonych w przepisach regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, natomiast rolą organu administracji jest przyznanie płatności, przy czym przyznanie płatności jest poprzedzone weryfikacją spełnienia przez rolnika warunków, o których mowa w wyżej wymienionych przepisach. Narzędzia, jakimi dysponuje organ administracji w celu weryfikacji istnienia uprawnień do otrzymania wsparcia, to kontrole administracyjne i kontrole na miejscu (art. 30 ust. 1 art. 31 pkt 1-8 ustawy PROW oraz art. 17 rozporządzenia nr 73/2009). Tym samym organy administracji zobowiązane są w sprawach o przyznanie płatności uwzględniać wyniki przeprowadzonych kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu.

Szczegółowe zasady kontroli w zakresie wzajemnej zgodności reguluje art. 52-54 rozporządzenia nr 1122/2009.

W wyniku przeprowadzonych kontroli na miejscu w ramach deklarowanych działek stwierdzono:

- działka rolna A, w ramach deklarowanej powierzchni 1,50 ha łąki trwałej w wariantach 1.1 i 5.6 stwierdzono powierzchnię 1,69 ha, w tym powierzchni nieskoszonej 0,14 ha co stanowi 8,28% powierzchni stwierdzonej, co zostało udokumentowane na fotografiach: 5700-5720 oraz 5721-5722,

działka rolna AA, w ramach deklarowanej powierzchni 0,50 ha łąki trwałej w wariantach 1.1 i 5.6 potwierdzono powierzchnię 0,50 ha, natomiast stwierdzono 0,04 ha powierzchni nieskoszonej co stanowi 8% powierzchni działki, co zostało udokumentowane na fotografiach: 5691-5699,

- działka rolna B, w ramach deklarowanej powierzchni 0,30ha łąki trwałej w wariantach 1.1 i 5.3 stwierdzono powierzchnię 0,30 ha oraz stwierdzono 0,24 ha powierzchni nieskoszonej co stanowi 80% powierzchni działki, co zostało udokumentowane na fotografiach: 5700-5720, 5721-5722,

- działka rolna C, w ramach deklarowanej powierzchni 0,80ha łąki trwałej w wariantach ł.l oraz 3.1.2 stwierdzono powierzchnię 0,80ha,

- działka rolna D, w ramach deklarowanej powierzchni 10,91ha z uprawą w międzyplonie rzepaku jarego w wariantach 1.1 oraz 8.3.1 stwierdzono powierzchnię 10,91 ha, co zostało udokumentowane na fotografiach: 5723-5727,

- działka rolna E, w ramach deklarowanej powierzchni 0,80ha łąki trwałej w wariantach 1.1 oraz 5.1 stwierdzono powierzchnię 0,71ha oraz stwierdzono 0,07ha powierzchni nieskoszonej łąki co stanowi 9,85% powierzchni działki, co zostało udokumentowane na fotografiach: 5691-5699,

- działka rolna F, w ramach deklarowanej powierzchni l,77ha łąki trwałej w wariantach 1.1 oraz 4.1 stwierdzono powierzchnię l,77ha oraz stwierdzono 0,58ha powierzchni nieskoszonej łąki co stanowi 32,77% powierzchni działki, co zostało udokumentowane na fotografiach: F I, F 2, F 3, F 4, F_5, F DR52 7, F niewykoszenie 6.

Ponadto na podstawie raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr (...) dla działki rolnej F stwierdzono brak przestrzegania normy N.04.1 "Stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta na powierzchni 1,59 ha i dokonano oceny wag stwierdzonej nieprawidłowości w zakresie dotkliwości i trwałości na 3 pkt. W raporcie na str. 11 zamieszczono uwagi "łąka; Na łące F stwierdzono: Beneficjent pozostawił 0,09 ha niewykoszenia zgodnie z powierzchnią i miejscem zaznaczonym na załączniku graficznym na potrzeby pakietu 4.1 Dodatkowo na działce F stwierdzono w innym miejscu pozostawienie niewykoszenia o powierzchni 0,49ha, z czego 0,09 ha uznano na poczet wymogu pozostawienia 10% pow. Nieskoszonej w pakiecie 4.1 oraz 1,19ha pow., na której nie zebrano biomasy ".

W przypadku kontroli wymogów o których mowa w § 4 ust. 3 stanowiących załącznik nr 3 do rozporządzenia, stwierdzono w ramach poszczególnych pakietów:

pakiet 1 "Rolnictwo zrównoważone" dla wszystkich działek rolnych na pytanie A " Rolnik posiada plan nawozowy opracowany na podstawie corocznie wykonywanego bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby oraz realizuje ten plan " zaznaczono na "NIE" oraz zastosowano kod pokontrolny S7 " Brak bilansu azotu lub aktualnej chemicznej analizy gleby z określeniem zawartości P, K, Mg oraz potrzebami wapnowania gleby " w raporcie została odnotowana uwaga " w dniu kontroli osoba upoważniona do okazania dokumentacji nie przedstawiła analizy chemicznej gleby (S7). Na działkach w roku 2014 nie stosowano nawożenia mineralnego ani też organicznego" co potwierdza dokumentacja fotograficzna dokumentu sprawozdanie z badań nr (...) z dnia 29.11.2012 r. sporządzone na zlecenie "Gospodarstwa Rolnego Z. B.".

Dodatkowo dla działki rolnej F będącej przedmiotem kontroli przez BKM05 wpisano uwagę "Pkt A - na działce F brak analizy gleby od początku zobowiązania - załączone analizy: z dnia 29 listopada 2012 r. dotyczy działki w miejscowości C. oraz z dnia 18 listopada 2013 r. dotyczy przebadania działek bez oznaczenia położenia - gruntów rolnych o pow. 14,74 ha, natomiast użytków zielonych 0,00 ha. Ponadto dla działki rolnej F zweryfikowano negatywnie pkt D. "Rolnik przestrzega wymogu koszenia (do 31 lipca) lub wypasania (w okresie wegetacyjnym - na TUZ'

, wpisano powierzchnię niespełnienia 0,40 ha oraz zastosowano kod pokontrolny S5 "Brak koszenia lub wypasu na trwałych użytkach zielonych, lub koszenie lub wypas w niewłaściwym terminie " oraz negatywnie pkt F "Rolnik usunął lub złożył w stogi ściętą biomasę w terminie 2 tygodniu po pokosie", wpisano powierzchnię niespełnienia 1,19ha oraz zastosowano kod pokontrolny S9 "Niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na trwałych użytkach zielonych w odpowiednim terminie ",

Pakiet 3 "Ekstensywne trwałe użytki zielone", wariant 3.1.2 "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach" w ramach działki rolnej C na pytanie B "Rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej" zaznaczono na "NIE" oraz zastosowano kod pokontrolny L10N2000 "Wykoszenie całej powierzchni działki rolnej" oraz zapisano uwagi "Inspektorzy w dniu kontroli, w miejscu w którym beneficjent zaznaczył pow. nieskoszoną stwierdzili teren nieużytkowany, zastosowano kod DR52 w kontroli obszarowej oraz kod L10N2000 kontroli pakietu 3.1.2 ",

Pakiet 4 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000", realizowany na działce rolnej F, gdzie w ramach szczegółowych wymogów negatywnie zweryfikowano:

pkt B "Rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 5-10% powierzchni nieskoszonej, a w przypadku występowania wodniczki 30-50% , zastosowano kod pokontrolny P018 " Pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej",

pkt C "Rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym" zastosowano kod pokontrolny P020 "Pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczono na materiale graficznym. "

pkt E " Rolnik przestrzega wymogu usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie" i zastosowano kod pokontrolny P12 "Niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie.",

Pakiet 5 "Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000", realizowany na działkach rolnych A, AA, B i, na działce rolnej A (wariant 5.6) negatywnie zweryfikowany wymóg dotyczący pozostawienia przez rolnika nieskoszonej właściwej części działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym" oraz zastosowano kod pokontrolny N057 "Pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym", w raporcie zamieszono uwagi ogólne "Dokumentację przyrodniczą sporządził G. Ż. nr uprawnienia 075/2010/EP z dnia 20 stycznia 2010r.dla działek rolnych A+AA+B dla działki F dokumentację sporządziła M. C. 30 maja 2012r. nr upoważnienia 117/2010/EP. Dla działki E dokumentację sporządził J. W. 083/2010/EP dnia 5 czerwca 2012r. " Dodatkowo w ramach uwag szczegółowych wpisano "Na działce rolnej A pow. nieskoszoną niezgodna z pow. niewykoszenia zaznaczoną na załączniku graficznym zastosowano kod N0 57".

- Pakiet 8 "Ochrona gleb i wód", realizowany na działce rolnej D - nie stwierdzono braku przestrzegania wymogów rolnośrodowiskowych.

Organ stwierdził, że w raportach z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. W toku kontroli sporządzone zostały dokładne szkice z przeprowadzonego pomiaru, na które naniesiony został przebieg granic skontrolowanej działki, oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działce. Dodać również należy, że stan gruntu zobrazowany został za pomocą dokumentacji fotograficznej wykonanej na działce w toku kontroli.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2014 r. kontrole na miejscu zostały wykonane z zachowaniem wymogów formalnych. Czynności kontrolne oraz sporządzona dokumentacja wypełniają ww. przepisy w tym zakresie i jako takie stanowią dowód w sprawie przyznania płatności oraz podstawę do oceny realizacji przez stronę podjętego zobowiązania.

Organ wskazał, że strona w odwołaniu nie zgadza się z odmową przyznania płatności do wariantu 1.1 "Zrównoważony sposób gospodarowania" odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji organu I instancji i wskazując, że nie zgadza się z twierdzeniem organ I instancji, iż jego wyjaśnienia dotyczące aktualnej analizy gleby nie potwierdzają, że ocena wyników badań prób glebowych (...) dotyczy gospodarstwa i działek ewidencyjnych zgłoszonych przez stronę do płatności. Strona wskazała, że nie dostarczył zlecenia umowy (...) z dnia 9 października 2009 r., ale wg niego nie musiał tego zlecenia przechowywać. Ocena wyników badań prób glebowych (...) jednoznacznie wskazuje na gospodarstwo Z. B., na które wnioski o dopłaty były składane od 2010 r.

Organ odwoławczy wskazał, że przedstawione zostały 3 wyniki badań prób glebowych, jednak tylko na jednych wynikach badań, nr (...) z dnia 29 listopada 2012 r. jako zleceniodawca widnieje "Gospodarstwo Rolne Z. B.''. Na pozostałych wynikach badań, nr (...) z dnia 18 listopada 2013r. jako zleceniodawca widnieje "Gospodarstwo Rolne A. B.", natomiast na wynikach nr (...) z dnia 18 października 2009r. jako zleceniodawca widnieje " Gospodarstwo indywidualne A. B.".

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie zlecenia wykonania badań gleby w ramach zlecenia (...) z dnia 9 października 2009 r., stanowiącego podstawę do sporządzenia oceny wyników badań prób glebowych nr (...), na których powołuje się strona.

Organ wskazał, że ustawodawca, który w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym wprost wskazał na konieczność posiadania aktualnej analizy gleby mającej służyć do corocznego sporządzania odrębnego dokumentu w postaci planu nawozowego - odnośnie wypłaty wsparcia rolnośrodowiskowego - nie uzależnił, nie połączył bądź zamiennie nie skonstruował wymogu wymagającego jedynie jego prawidłowej realizacji bez konieczności posiadania odpowiednich analiz czy bilansów. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego pt. "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów - obowiązkowym wymogiem przy realizacji pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone wariantu 1. jest opracowanie co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby oraz realizacja tego planu (cz. 1 pkt 2 załącznik nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.) oraz zgodnie z cz. I. pkt 5 ww. załącznika, nieprzekraczanie, z tolerancją do 10%, maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej:

a) 150 kg/ha na gruntach ornych,

120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych - lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu takiego pochodzenia, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym jest położone, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 10% na gruntach ornych i o 40% na trwałych użytkach zielonych.

W ocenie organu odwoławczego, tym samym, aby uznać wymóg z części 1. pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" za spełniony, należy dopełnić zarówno czynności formalnych polegających na opracowaniu bilansu azotu i analizy gleby, a dopiero w następnej kolejności zrealizować plan nawozowy sporządzony na ich podstawie. Tak więc należy stwierdzić, że strona miała obowiązek przestrzegania wymogu sporządzania w każdym kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego planu nawozowego na podstawie bilans azotu oraz aktulane chemicznej analizy gleby wchodzącej w skład gospodarstwa, które to wynika wprost z rozporządzenia.

W toku prowadzonego postępowania strona kilkakrotnie odwoływała się od wyników kontroli na miejscu zawartych w raporcie nr (...), gdzie ostateczne stanowisko co do zastrzeżeń z przeprowadzonej kontroli zostało ujęte w piśmie z dnia 28 maja 2015 r., w którym stwierdzono, że jednym z wymogów pakietu Rolnictwo zrównoważone jest racjonalne nawożenie gleby. Racjonalne stosowanie nawozów jest możliwe wtedy, gdy znana jest zasobność gleby w dostępne dla roślin składniki pokarmowe. W tym celu potrzebne jest badanie (analiza chemiczna) gleby, które umożliwi zastosowanie optymalnej ilości nawozów, co pozwoli na uniknięcie wprowadzenia zbyt dużej ich ilości do gleby oraz ograniczenie ich wymywania i przenikania do wód gruntowych. Wobec powyższego wyniki analizy gleby służą do opracowania każdego roku trwania zobowiązania planu nawożenia, który wskaże ilość azotu, fosforu, potasu, magnezu i wapnia do zastosowania w nawozach danej działce rolnej. Tak więc przystępując do opracowania planu nawozowego bez względu na to jaką aplikacją, w każdym przypadku do jego stworzenia potrzebne są wcześniej wykonane analizy glebowe. Tak więc w roku przystąpienia do Programu rolnośrodowiskowego, tj. 2010, wnioskodawca powinien posiadać plan nawozowy opracowany na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizie gleby, podczas kontroli na miejscu beneficjent nie przedstawił aktualnej analizy gleby koniecznej do opracowania planu nawozowego na rok 2010 i kolejne lata 2011; 2012 a nawet 2013, gdyż przedłożone wyniki badań gleby dotyczyły różnych części gospodarstwa (znacznie odległych od siebie) i posiadają datę z końca roku, tj. 29 listopada 2012 r i 18 listopada 2013 r. Plan nawozowy związany jest ściśle z całym gospodarstwem i należy go sporządzić na każdy rok z odpowiednim wyprzedzeniem.

Ponadto organ wskazał, że strona składając wniosek o przyznanie płatności, podpisała oświadczenie w Sekcji XI oświadczenia i zobowiązania, że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z Programu Rolnośrodowiskowego. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie w oparciu o obowiązujące warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowych oraz wymogi związane z realizacją programu rolnośrodowiskowego organ stwierdził, że rolnik nie przestrzegał wymogu corocznego sporządzania planu nawozowego w oparciu o bilans azotu i opracowywane corocznie analizy chemiczne gleby sporządzone przed sporządzeniem planu nawozowego. Tak więc stwierdzenie "aktualna analiza chemiczna gleby" oznacza że taki dokument musi być aktualny w dacie sporządzenia planu nawozowego, który powinien być opracowywany corocznie na podstawie corocznych analiz chemicznych gleby. Natomiast, aby taka analiza mogła być uwzględniona w ramach danego gospodarstwa, musi być zachowana spójność danych ich danych, tak więc powinna być zlecona przez podmiot (gospodarstwo), dla którego opracowywany jest plan nawozowy. W przedmiotowej sprawie jest niespójność co do podmiotu zlecającego wykonanie analizy gleby, gdzie zleceniodawcą analizy z dnia 18 października 2009r. ((...), zlecenie z dnia 9 października 2009r.) i analiza z dnia 18 listopada 2013r. ((...), zlecenie (...) z dnia 7 listopada 2013r.) jest "Gospodarstwo Rolne/Indywidualne B. A.", natomiast ocena z dnia 29 listopada 2012r. ((...), zlecenie (...) z dnia 8 listopada 2012r.) została wykonana na zlecenie "Gospodarstwo Rolne Z. B.".

Organ stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że wyjaśnienia złożone przez stronę dotyczące aktualnej analizy gleby w ocenie organu nie potwierdzają, iż ocena wyników badań prób glebowych (...) dotyczy gospodarstwa i działek ewidencyjnych zgłoszonych przez stronę. W związku z tym, na podstawie przedłożonych analiz gleby, teoretycznie można było opracować plan nawozowy dla działek położonych w województwie zachodniopomorskim na rok 2013 na podstawie sprawozdania z badań (...) z dnia 29 listopada 2012r. obejmujące działki w miejscowości C. (zgodnie z lokalizacja podaną na analizie).

Podczas kontroli na miejscu została sporządzona dokumentacja fotograficzna okazanych dokumentów, z której wynika, że rolnik posiadał na rok gospodarczy 2009/2010 dla działek w miejscowości C. opracowany dokument pt. " Wskaźniki bilansowe gospodarstwa" oraz na rok gospodarczy 2013/2014 plan nawozowy, który zgodnie z nadesłaną przez stronę dokumentacją, został sporządzony w dniu 15 marca 2014r. również dla działek w miejscowości C.. Tak więc powyższe, dodatkowo potwierdza, że strona nie sporządzała corocznie planu nawozowego obejmującego wszystkie działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, do czego obligują wnioskodawcę warunki przyznawania wsparcia oraz wymogi w ramach pakietu 1 , obejmujące wszystkie działki rolne, a nie tylko te, do których rolnik otrzymuje płatność z tytułu realizacji tego pakietu.

Zdaniem organ II instancji, w konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości słusznie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zmniejszyły płatność o 100% z tytułu realizacji pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania, co w konsekwencji spowodowało, że płatność została odmówiona. Organ powołał treść § 38 ust. 3, § 5 ust. 2 rozporządzenia i wskazał, że § 38 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dotyczy skutków nieprzestrzegania wymogów określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego na powierzchni trwałych użytków zielonych łub na powierzchni gruntów ornych w odniesieniu do pakietu 1. W związku z powyższym i brakiem przestrzegania wymogu sporządzania corocznie planu nawozowego na podstawie aktualnych analiz chemicznych na wszystkich działach objętych pakietem 1 (całe gospodarstwo) procent zmniejszenia wynosi 100 % płatności.

W związku z powyższym na podstawie zgromadzonego materiału i dokonanej analizie w szczególności wyników z kontroli na miejscu odzwierciedlających stan faktyczny wywiązywania się strony z wymogów programu rolnośrodowiskowego oraz stwierdzonych nieprawidłowości organ II instancji uznał, że organ I instancji w sposób poprawny obliczył kwoty płatności i ich zmniejszeń pozostałych pakietów i wariantów, w następującym zakresie:

wariantu 3.1.2, realizowany na powierzchni 0,80 ha, gdzie w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości zastosowano kod L10N2000, płatność w ramach tego wariantu, zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporzadzenia, należy zmniejszyć o 80%. Płatność w ramach tego wariantu po zastosowaniu zmniejszenia wynosi 80,00zł

Kwota płatności przed zmniejszeniem: 0,80hax 500zł/ha = 400,00zł

Kwota zmniejszenia: 0,80ha x 500zł/ha x80% = 320, 00zł

Kwota płatności: 400, 00zł - 320, 00zł = 80, 00 zł

wariantu 4.1, realizowany na powierzchni 1,77ha, gdzie w wyniku brak przestrzegania wymogów zastosowano kody pokontrolne:

P18, gdzie zmniejszenie płatności, zgodnie z załącznikiem nr 7 wynosi 30% płatności wariantu, P12, gdzie zmniejszenie płatności, zgodnie z załącznikiem nr 7 wynosi 20% płatności wariantu, P020, gdzie zmniejszenie płatności, zgodnie z załącznikiem nr 7 wynosi 50% płatności wariantu, tak więc sumaryczny procent zmniejszenia płatności w tym wariancie wynosi 100%, co wiąże się z odmową przyznania płatności.

- wariantu 5.6, realizowanego na powierzchni 2,00ha , gdzie w wyniku brak przestrzegania wymogów zastosowano kod N057 (tylko na działce A o powierzchni l,50ha), gdzie płatność w ramach tego wariantu, zgodnie z załącznikiem nr 7, należy zmniejszyć o 30%.

Płatność w ramach tego wariantu po zastosowaniu zmniejszenia wynosi 1 302,00 zł

Kwota płatności przed zmniejszeniem: 2,00ha x 840,00zł/ha -1680,00zł

Kwota zmniejszenia: 1,50 x 840zł/ha x 30% - 3 78, 00 zł

Kwota płatności: 1 680, 00 zł 378, 00 zł - 1 302, 00 zł

Organ podkreślił, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny, zaś Z. B. od 2010 r. jest uczestnikiem programu rolnośrodowiskowego, natomiast jego pełnomocnik, A. B. od 2008 również realizował program rolnośrodowiskowy w ramach pakietu 1 i 8 oraz od 2013 roku realizuje w ramach też tych samych pakietów, tak więc co najmniej pełnomocnik strony (ustanowiony od dnia 7 stycznia 2010r., tj. od dnia wpisania strony do krajowego systemu ewidencji producentów, posiadał wiedzę w zakresie wymogów programu rolnośrodowiskowego, gdyż realizował już od 3 lat. Składając corocznie wnioski o przyznanie płatności z tego tytułu skarżący podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s. 4 formularza). Wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznania płatności (pkt 3), że ubiegając się o przyznanie płatności rolnośrodowisktjwej jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego, oraz że przestrzega na obszarze całego gospodarstwa rolnego podstawowych wymagań dotyczących programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 (pkt 5 lit. b i d). Wnioskodawca podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1a i 3).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Podniósł, że w wyniku jego odwołania uwzględniono w części zastrzeżenia i poprawiono raporty z przeprowadzonych kontroli. Nie uwzględniono jednak przedstawionych badań gleb oraz planów nawozowych. Ponadto dla działki rolnej F kontrolowanej przez kontrolerów z (...) Oddziału ARiMR dodano kod S7 "Brak bilansu azotu lub aktualnej analizy gleby z określeniem zawartości P, K, Mg oraz potrzebami wapnowania gleby. Podał, że w pierwotnej wersji raportu nie wskazano zastrzeżenia do posiadania lub nie planu nawozowego lub aktualnej analizy gleb. Kod S7 pojawił się dopiero po jego odwołaniu.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego analiza gleby powinna być aktualna na dzień sporządzania planu nawozowego, a przedstawione przez niego analizy, były aktualne na dzień wykonania planów nawozowych. Do kontroli przeprowadzonej w 2014 r. dostarczył badania gleby i plan nawozowy aktualne na dzień kontroli. Skoro kontrola dotyczyła wniosku złożonego w 2014 r. oraz realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2014 r., uznał że nie musi przedstawiać pozostałych analiz gleby i planów nawozowych. W dniu przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego posiadał wyniki badań gleb z dnia 18 lutego 2009r., które dotyczyły całego gospodarstwa. Do kontroli przeprowadzonej w roku 2014 przedstawił plan nawozowy z dnia 15 marca 2014r. obowiązujący dla roku, którego kontrola dotyczyła. Nie zgodził się więc z zarzutem, że nie posiadał planów nawozowych we wszystkich latach realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Wskazując na powyższe wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem wszystkich posiadanych przez niego dokumentów.

Dodatkowo wyjaśnił, że przy przekazywaniu próbki do (...) Stacji w 2009 i 2013 r. podawane było jego imię i nazwisko jako zleceniodawcy, a był pełnomocnikiem brata, zaś stacja nie była informowana, że jest pełnomocnikiem brata. W ocenie pełnomocnika skarżącego opis gospodarstwa: miejsce i powierzchnie działki jednoznacznie wskazują na gospodarstwo jego brata.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor (...) Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora (...) Oddziału ARiMR z dnia (...) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia (...) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości i odmowie przyznania płatności dla wariantów: 11. Zrównoważony sposób gospodarowania oraz 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom administracji skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

W sprawie istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy prawidłowo organ uznał, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w ramach realizacji wariantu: 1.1. Zrównoważony sposób gospodarowania oraz wariantu 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - w postaci posiadania aktualnej analizy chemicznej gleby niezbędnej do corocznego opracowania planu nawozowego, sporządzonej w roku rozpoczęcia przez skarżącego programu rolnośrodowiskowego bądź w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014..

Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy była ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 173), a także rozporządzenie z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2013r., poz. 361 ze zm.)

W § 2 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Minister określił, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie zaś § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia, zaś zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone, zaś rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu (§ 4 ust. 2 pkt 3), a wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia (§ 4 ust. 3).

Podkreślić należało również, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. zatytułowanym "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" obowiązkowym wymogiem przy realizacji wariantu 1. Rolnictwo zrównoważone jest opracowanie co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu (cz. I pkt 2 załącznik nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.) oraz zgodnie z cz. I. pkt 5 ww. załącznika, nieprzekraczanie, z tolerancją do 10%, maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej:

a) 150 kg/ha na gruntach ornych,

b) 120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych

- lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu takiego pochodzenia, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym jest położone, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 10% na gruntach ornych i o 40% na trwałych użytkach zielonych.

W związku z powyższym uznać należało, że skarżący, który w przedmiotowej sprawie wniósł o przyznanie rolnośrodowiskowej płatności na rok 2014 r. w pierwszym roku realizacji Programu rolnośrodowiskowego za realizację m.in. pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania do łącznej powierzchni 15,51 ha, zobowiązany był spełnić warunek określony w ww. załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. cz. I pkt 2 i 5, tj. opracowywać w każdym kolejnym roku realizacji ww. programu plan nawozowy na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz plan ten realizować jak i nie przekraczać powyższej maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych.

W rozpoznawanej sprawie, w czasie kontroli na miejscu dokonanej w gospodarstwie skarżącego kontrolujący stwierdzili brak sporządzonej przez skarżącego aktualnej analizy chemicznej gleby z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb jej wapnowania. Z przedstawionych przez skarżącego 3 wyników badań prób glebowych, jednak tylko na jednych wynikach badań, nr (...) z dnia 29 listopada 2012 r. jako zleceniodawca widnieje "Gospodarstwo Rolne Z. B.'', obejmujące wyłącznie grunty położone na terenie województwa (...), powiat k., gmina B., miejscowość C., natomiast nie obejmuje miejscowości D.. Na pozostałych wynikach badań, nr (...) z dnia 18 listopada 2013r. jako zleceniodawca widnieje "Gospodarstwo Rolne A.B.", a nie Z. B. oraz obejmuje wyłącznie grunty położone na terenie województwa (...), powiat k., gmina B., miejscowość C., nie obejmuje miejscowości D..

Również na wynikach nr (...) z dnia 18 października 2009r. jako zleceniodawca widnieje "Gospodarstwo indywidualne A. B.", a nie Z. B. i obejmuje wyłącznie grunty położone na terenie województwa (...), powiat k., gmina B., miejscowość C. nie obejmuje miejscowości D.. Te zapisy dotyczyć mogą różnych gospodarstw rolnych, przede wszystkim gospodarstwa A. B., a nie gospodarstwa skarżącego.

Przedmiotem badań nie zostało także objęte grunty położone w województwie (...), powiat b., gmina D., miejscowość G..

Ponadto znajdujący się w aktach plan nawozowy z dnia 15 marca 2014 r. dotyczy wyłącznie gruntów położonych na terenie województwa (...), powiat k., gmina B., miejscowość C..

Trudno zatem uznać za wiarygodne twierdzenia pełnomocnika skarżącego, że był wpisywany w sprawozdaniach dotyczących analiz gleb, z uwagi na to, że jest pełnomocnikiem skarżącego. Istotne znaczenie ma to, że sam pełnomocnik jest również producentem rolnym, a nie przedstawił na żądanie organu zleceń, które umożliwiłyby organom ocenę wyników badań prób glebowych i ustalenie jakiego gospodarstwa rolnego dotyczą.

Tak więc należy stwierdzić, że strona, mimo iż miała obowiązek przestrzegania wymogu sporządzania w każdym kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego planu nawozowego na podstawie bilans azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby wchodzącej w skład gospodarstwa, które to wynika wprost z rozporządzenia, powyższego wymogu nie spełniała.

Ponadto strona nie sporządzała corocznie planu nawozowego obejmującego wszystkie działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, do czego obligują wnioskodawcę warunki przyznawania wsparcia oraz wymogi w ramach pakietu 1, obejmujące wszystkie działki rolne, a nie tylko te, do których rolnik otrzymuje płatność z tytułu realizacji tego pakietu.

Jak słusznie stwierdziły organy, analizę gleby należało wykonać w terminie umożliwiającym sporządzenie planu nawozowego i jego prawidłowe realizowanie. Prawidłowa kolejność czynności, jak trafnie wskazał organ, pozwalająca na uznanie, że wymóg posiadania planu nawozowego został spełniony jest taka, że najpierw opracowywany jest bilans gleby gruntu objętego programem, a dopiero w oparciu o jego wynik plan nawozowy.

Powyższe, zdaniem sądu uprawnia do przyjęcia, że skarżący nie posiadając na dzień kontroli ww. analizy (badań gleby) nie posiadał, a tym samym nie mógł posiadać ww. planu nawozowego, a zatem nie spełnił jednego z obowiązujących wymogów Programu. W konsekwencji zatem stwierdzonych nieprawidłowości słusznie organy zmniejszyły płatność o 100 % z tytułu realizacji pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1.1 Zrównoważony system gospodarowania.

Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej naruszenia art. 77 § 2 i art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, niewyczerpujące rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, czy też błędnej jego oceny.

W tym miejscu należało wskazać, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a. W wymienionych sprawach organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich .

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym podkreślić należało, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Zdaniem sądu, organy w szczególności prawidłowo oceniły przedłożone do sprawy dowody w postaci sprawozdań do analizy gleby sporządzone w różnych latach.

Producent winien podjąć działania zmierzające do uzyskania wyników analizy gleby wcześniej, choćby poprzez pobranie próbek gleby. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, sporny wymóg posiadania analizy gleby objętej wnioskiem o płatność wynika wprost z obowiązującego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zaś znajomość tego wymogu potwierdził producent, co wynikało z treści Planu działania rolnośrodowiskowego. Ponadto, należało zauważyć, że strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 podpisała oświadczenie w Sekcji XI wniosku Oświadczenia i zobowiązania, że znane są jej zasady oraz tryb realizacji płatności programu rolnośrodowiskowego, oraz że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z Programu Rolnośrodowiskowego.

Skoro skarżący ani jego pełnomocnik nie przedłożyli przed organem I i II instancji jakichkolwiek innych dowodów, które potwierdziłyby ich stanowisko, uznać należało, że w sprawie przeprowadzono prawidłowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, oparte na prawidłowej i wszechstronnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Reasumując powyższe rozważania uznać należy, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczące braku spełnienia przez skarżącego warunków uprawniających do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. uprawniały organ do odmowy przyznania przedmiotowej płatności rolnośrodowiskowej dla wariantów: 1. Wariant 1.1 -Zrównoważony sposób gospodarowania, 2. wariant 4.1. – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, a także do pomniejszenia płatności co do pozostałych wariantów.

W ocenie sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie uchybiając zasadom procedury administracyjnej. Należycie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego. Prawidłowo przeprowadzono także kontrolę w gospodarstwie rolnym skarżącego i właściwie doręczono pierwotny, jak i poprawiony protokół z kontroli. Skarżący miał zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego i z prawa tego korzystał.

Z tych też względów skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

b.k.