Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 931/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 254 par. 1, par. 2, art. 122, art. 187 par. 1, art. 210 par. 1 pkt 6, par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 24a
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 6 ust 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 931/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r., sprawy ze skargi M.S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 marca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że wymieniona w pkt I decyzja nie może być wykonana do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 177 zł (sto siedemdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 marca 2014 r. nr SKO.Pod/4140/1200/2013 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 18 listopada 2013 r. nr WPiOL3123.2.3428.2013 w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. ustalonego dla M. S. decyzją Burmistrza Gminy Wieliczka nr PiOL-3123.14.134.15697.2013 z dnia 4 lutego 2013 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka, działając w trybie przepisu art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) opisanym wyżej rozstrzygnięciem zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. decyzją Burmistrza Gminy Wieliczka nr PiOL-3123.14.134.15697.2013 z dnia 4 lutego 2013 r. z kwoty 164 zł na 349 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że zmiany dokonano w związku z zawiadomieniem o zmianach w danych przesłanych z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Wieliczce (modernizacja operatu ewidencji gruntów) oraz złożonej Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Zmianie uległa klasa gruntów mająca wpływ na wysokość opodatkowania. Do czasu zmiany działka nr 232 o pow. 0,46 ha była opodatkowana podatkiem rolnym. Po zmianie część działki nr 232 o pow. 0,08 ha ma przyporządkowaną klasę "B" - tereny mieszkaniowe. Zatem część działki sklasyfikowana jako "B" podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

M. S. odwołała się od powyższej decyzji, kwestionując możliwość dokonania przedmiotowej zmiany w świetle obowiązujących przepisów, stojąc na stanowisku, że zmiana opodatkowania musi wynikać ze zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania, które w sprawie niniejszej nie nastąpiło, a w konsekwencji zakwestionowała wymiar ustalonego podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej zacytowało najpierw treść art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Jak zauważył organ, przepis ten przewiduje odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu podatkowym, wynikającej z art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa. Zacytowany art. 254 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa umożliwia organowi, który wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, dokonanie jej zmiany przy spełnieniu łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze - po doręczeniu decyzji musi nastąpić zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, po drugie zaś - skutki wystąpienia tych okoliczności muszą być uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.

Organ wyjaśnił, że zmiana decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. zaszła z uwagi na okoliczność, że w dniu 25 maja 2013 r. w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Wieliczce została wprowadzona zmiana nr 24/2013 obr. Koźmice Małe [121905_5.0014], w wyniku której działka nr 232 wcześniej w całości sklasyfikowana jako użytki rolne została częściowo zaklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe (B) - część o pow. 0,08 ha, a w pozostałej części pozostała użytkami rolnymi.

Powyższa okoliczność stanowi podstawę dla zmiany decyzji ustalającej zobowiązanie pieniężne za 2013 r. w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, z uwagi na fakt, iż okoliczność, na którą powołuje się organ I instancji, tj. zmiana w ewidencji gruntów i budynków z dnia 25 maja 2013 r. nastąpiła po doręczeniu decyzji wymiarowej za 2013 r. Nadto skutki wystąpienia ww. okoliczności są uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych: jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Zatem w niniejszej sprawie należny podatek z tytułu własności działki nr 232 uległ podwyższeniu począwszy od czerwca 2013 r. z uwagi na zmianę klasyfikacji działki w ewidencji gruntów i budynków.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz w dodatkowym piśmie z dnia 28 maja 2014 r. M. S. zarzuciła naruszenie przepisów art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 212 i 254 Ordynacji podatkowej. Wskazała w uzasadnieniu, że decyzja ostateczna jaką była decyzja z dnia 4 lutego 2013 r. mogła być wzruszona, niemniej jedyną podstawą wzruszenia mogła być okoliczność zmiany sposobu użytkowania gruntu. Wskazała, że tego rodzaju zmiana nie nastąpiła. W roku 2013 r. obszar gruntu stanowiący przedmiot opodatkowania był w sposób ciągły użytkowany rolniczo. Dodatkowo wskazała, że toczy się równolegle postępowanie odwoławcze na skutek zgłoszonych przez nią zarzutów co do wymiaru przedmiotowej działki, jako, że wymiar w jej ocenie nie uwzględnia częściowego zadrzewienia i pozostawionych użytków zielonych. Podniosła, że za "zmianę faktyczną" organ niezasadnie przyjął jedynie zmianę wynikającą z wpisów do ewidencji, która w żaden sposób nie zmienia sposobu użytkowania działki, poza tym do czasu rozpoznania zarzutów nowe ustalenia w operacie geodezyjnym nie są wiążące, zgodnie z art. 24a Prawa geodezyjnego. Na marginesie wskazała, że nowy wymiar powinien być wprowadzony od stycznia 2014 r., a nie w ciągu roku 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na względzie i dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wyżej wskazane zasady należy podnieść, że kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Oceniając stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji przez organy administracji należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisem, w oparciu o który dokonano zmiany decyzji podatkowej był art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), zgodnie z którym decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Stosownie zaś do § 2, zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.

W cytowanym powyżej przepisie przewidziano zatem szczególny tryb wzruszania decyzji ostatecznych, który może zostać uruchomiony wyłącznie w wyniku zmiany okoliczności faktycznych, skutki wystąpienia których zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przesłanką zmiany decyzji ostatecznej jest zatem zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie, które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów, obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt II FSK 381/07).

Przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie ma charakteru samodzielnego. Pozwala on na zmianę decyzji ostatecznej, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach materialnego prawa podatkowego. Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt II FSK 381/07 i z dnia 26 października 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1939/99).

W doktrynie przyjmuje się, że przykładem przepisu regulującego wpływ zmiany okoliczności faktycznych na wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres jest art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849), zgodnie z którym jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (zob.: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009). Za takie "zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania" - wbrew stanowisku skarżącej - nie można uznać jedynie zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Skoro w przepisie użyte jest wyrażenie "w szczególności", to oznacza, że zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania jest jednym, ale nie jedynym zdarzeniem wpływającym na wysokość opodatkowania. Stąd zarzuty skarżącej odnośnie do tego, że w 2013 r. nie nastąpiła żadna zmiana w sposobie użytkowania gruntu (gospodarstwo rolne nadal jest użytkowane na uprawy rolne, a pozostała część stanowi użytki zielone, które częściowo zostały zadrzewione i zakrzewione) nie zasługują na uwzględnienie. Za zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania należy w stanie faktycznym sprawy uznać również zmiany dokonane w ewidencji gruntów i budynków, w wyniku których doszło do zmiany klasyfikacji gruntów skarżącej, co ma niewątpliwy wpływ na wysokość opodatkowania.

Zatem, w opinii Sądu, w tym zakresie organy nie dopuściły się zarzucanego naruszenia przepisów art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 254 i art. 212 Ordynacji podatkowej.

Nie można zaakceptować również stanowiska skarżącej, zgodnie z którym nowy wymiar podatku powinien być wprowadzony od stycznia 2014 r., a nie w ciągu roku 2013 r., skoro sprzeciwia się mu jednoznaczne brzmienie art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przewiduje on bowiem, że w sytuacji zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Wskazać jednakże należy, że organy podatkowe całkowicie pominęły argumentację skarżącej odnośnie do trwającego postępowania w przedmiocie zarzutów do operatu będącego podstawą dokonanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy, a w szczególności zawiadomienia o zmianach z dnia 4 czerwca 2013 r. wynika, że dokonywane one były w trybie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), tj. na skutek modernizacji ewidencji. Zgodnie z treścią ust. 8 wskazanego artykułu po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7 (czyli terminu załatwienia uwag zgłoszonych do wyłożonego do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego), dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.

Wprawdzie z treści art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, na który również powołało się SKO wynika, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, to jednak wskazać należy, że po ogłoszeniu w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8 każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 cytowanej ustawy). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10 art. 24a), jednakże do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym (które stały się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 24a ust. 7) nie są wiążące (art. 24a ust. 11). W opinii Sądu przepis ten wyłącza więc we wskazanym tam zakresie stosowanie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Na okoliczność złożenia zarzutów do operatu w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne skarżąca wskazywała w odwołaniu od decyzji organu I instancji, którą to okoliczność SKO pominęło milczeniem, gdy tymczasem ma ona istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Do argumentacji tej zawartej także w skardze oraz w dodatkowym piśmie z dnia 28 maja 2014 r. Kolegium też się w żadnej mierze nie odniosło, w szczególności brak jest ustosunkowania się do powyższego zarzutu w odpowiedzi na skargę. Tymczasem na rozprawie w dniu 23 września 2014 r., w której pełnomocnik organu nie uczestniczył, skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika przedłożyła zawiadomienie z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie znak: [..], z którego wynika fakt uruchomienia przez skarżącą trybu zaskarżenia wskazanego w art. 24a ust. 9 i 10 cytowanej ustawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu obowiązkiem organów będzie zatem uzupełnienie w tym zakresie materiału dowodowego i na tej podstawie dokonanie oceny, czy doszło do zaistnienia skutków określonych w art. 24a ust. 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które wykluczają wydanie decyzji zmieniającej ostateczną decyzję podatkową.

Organ nie wyjaśnił więc istotnych dla sprawy okoliczności, czym naruszył art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 6 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 60 zł oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.