Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 146/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...], nr [...]orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w D., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 346, k. m. 3, obręb Z., stanowiącej ówcześnie współwłasność A. K. oraz I. i J. B. z sąsiadującymi z nią działkami nr [...] i nr [...], stanowiącymi ówcześnie współwłasność I. i J.S., działką nr [...], stanowiącą ówcześnie współwłasność K. i M. P., działką nr [...], po której biegnie ul. [...], stanowiąca ówcześnie własność Skarbu Państwa we władaniu Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w D. w sposób udokumentowany w operacie pomiarowym nr [...] sporządzonym przez geodetę A. K.. Podstawę wydania przedmiotowego aktu stanowił art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r., nr 30, poz. 163 ze zm. Dz.U. z 1990 r., nr 34, poz. 198), zwanej dalej "p.g.k." w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania.

W piśmie z dnia [...] r. Z. M. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji z [...] jako wydanej z naruszeniem prawa. Uzasadniając powyższe wskazała, że nie brała udziału w czynnościach na gruncie przeprowadzającego rozgraniczenie geodety, gdyż nie była o nich poinformowana. Nie składała także żadnego oświadczenia w sprawie o rozgraniczenie. Nadto podniosła, że w skarżonej decyzji odmiennie niż w decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia 8 lutego 1994 r., nr [...] (rozgraniczającej działkę nr [...], stanowiącej jej własność z działkami nr [...] i nr [...], będącymi ówcześnie własnością S.P. oraz powołaną na wstępie działką nr [...] w sposób udokumentowany w operacie pomiarowym [...] sporządzonym przez geodetę I.J.) ustalono położenie punktu granicznego [...]. Przy czym zaznaczyła, że powyższe było następstwem pozwana jej o wydanie nieruchomości i o zapłatę. W załączeniu złożyła pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. (nr [...]), z którego wynika, że położenie punktu granicznego wyznaczającego przebieg granic działki [...] z działkami [...],[...] i [...] określają trzy rozbieżne dokumenty, z których dwa naruszają przepisy prawa. W piśmie tym zwrócono jednocześnie uwagę, że w powołanej decyzji z dnia [...] położenie przedmiotowego punktu ustalono na podstawie zgodnego oświadczenia woli zainteresowanych stron, jednakże rozbieżnego z ustaleniami zatwierdzonymi decyzją z dnia [...] r.

W toku postępowania nieważnościowego A.G. zapoznając się z aktami sprawy wniosła o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem. Z kolei A.N-S. po przedłożeniu kopii postanowień potwierdzających nabycie przez nią spadków po I.S. i J.S. została dopuszczona do udziału w sprawie jako strona.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w pkt 1) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr 3 [...] z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami [...] w operacie pomiarowym nr [...] w pkt 2) odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami [...] w operacie pomiarowym nr [...] w pkt 3) umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...] oraz nr [...] na odcinku oznaczonym punktami [...] w operacie pomiarowym nr [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium na wstępie wskazało, że Z.M. jako właścicielce działki nr [...], której zachodnia granica jest wschodnią granicą działki oznaczonej ówcześnie jako działka nr [...], przysługiwał interes prawny w podważaniu decyzji z [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami [...] oraz z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami [...] w operacie pomiarowym nr [...]. W konsekwencji skoro postępowanie zostało wszczęte co do całej decyzji z [...], a interes prawny wnioskodawczyni w jej podważaniu nie dotyczy rozgraniczenia działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...], na odcinku oznaczonym punktami [...] w operacie pomiarowym nr [...], to wszczęte w tym zakresie postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 105 § 1 w zw. z art. 28 i art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." Kolegium odnosząc się do zarzutu Z. M. o braku jej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] podniosło, że nie stanowi on podstawy do stwierdzenia nieważności aktu. Jednakże daje on podstawę do żądania wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie organ stwierdził, że będące podstawą rozstrzygnięcia skarżonej decyzji przepisy art. 33 p.g.k. nie zostały naruszone w sposób kwalifikowany określony art. 156 § 1 k.p.a. W tym względzie Kolegium wskazało, że zarzut wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczący ponownego rozstrzygnięcia przebiegu granicy ustalonej wcześniejszą decyzją Prezydenta Miasta D. z [...] r. jest nietrafny. Zdaniem Kolegium zakres obu powołanych wyżej decyzji organu pierwszej instancji pokrywa się co do ustalenia usytuowania punktu granicznego nr [...] w operacie pomiarowym nr [...] tj. punktu stycznego nr [...] działek nr [...] i nr [...] oraz punktu stycznego nr [...] działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Punkty te - jak stwierdzono w protokole granicznym z dnia [...] r. - ustalone zostały operatem pomiarowym z [...] r., nr [...] i oznaczone jako punkty [...] Nadto organ zaznaczył, że dokumenty stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie rozgraniczenia nie określają innego ustalenia punktów [...] niż to, które wynikało z wcześniejszej decyzji z dnia [...] r., a które to ustalenie zostało uznane za miarodajne w sprawie w trakcie czynności dokonanych dnia [...] r. Organ zwrócił także uwagę, że wadliwość działań służb geodezyjno-kartograficznych w zakresie dokonania pomiarów, wskazania punktów w terenie, przyjęcia określonej dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia. Przesłankę taką nie stanowi także niewychwycenie niezgodności faktycznego usytuowania punktów w terenie (i dokonanych pomiarów) w stosunku do tego, który wynikał z wcześniejszej decyzji rozgraniczeniowej. Kolegium stanęło na stanowisku, że organ dokonujący rozgraniczenia nie jest bowiem władny i kompetentny do dokonywania ocen prawidłowości przeprowadzenia czynności w zakresie technicznych uwarunkowań pracy geodezyjnej.

W ocenie organu skarżona decyzja nie narusza rażąco prawa gdyż w momencie jej wydania nie obowiązywał jeszcze akt, o którym mowa w art. 32 ust. 6 p.g.k. Nadto Kolegium stwierdziło, że jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...], wydanie spornej decyzji poprzedziła ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, zgodnie z brzmieniem wówczas obowiązującego art. 33 ust. 2 p.g.k.

Wnioskiem z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Z. M.. Szczegółowo odnosząc się do uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., podtrzymała zarzut naruszenia prawa oraz braku jej udziału w postępowaniu. W dniu [...] r. przedłożyła również kopię opinii geodezyjnej biegłego sądowego z dnia [...] r., sporządzoną w sprawie o sygn. akt l [...] wnosząc o dopuszczenie jej jako dowodu na okoliczność prawidłowości linii granicznej. Ze złożonego dokumentu wynika, że przyjęty do opracowania z dnia [...] r., nr [...] przez geodetę punkt [...] obarczony jest przekroczoną dopuszczalną odchyłką liniową - 1,00 m, co powoduje bezpodstawną zmianę przebiegu linii granicznej między działkami nr [...] na odcinku [...].

W odpowiedzi na powyższe stanowisko w piśmie z dnia [...] r. A. G. zwróciła się o utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] r., podnosząc m. in., że przedmiotowa opinia posiada wady prawne.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] w pkt 1) uchyliło własną decyzję z dnia [...] r. w części dotyczącej punktu 1 jej rozstrzygnięcia i stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku oznaczonym punktami 8 - 7 w operacie pomiarowym nr [...] oraz w pkt 2) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. w pozostałym zakresie. W przedmiotowej decyzji Kolegium, z uwagi na odmienną ocenę części stanu faktycznego sprawy, nie podzieliło poglądu zawartego w decyzji z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym wypełnienia przy wydawaniu decyzji z [...] wymogów art. 33 ust. 2 p.g.k. Zdaniem składu orzekającego protokół kontroli z dnia [...] jest jedynie kontrolą dokumentacji technicznej operatu pomiarowego rozgraniczenia nieruchomości zgłoszonego pod nr [...] Kontrolą tą objęto protokół graniczny, szkic graniczny, wezwania graniczne, stwierdzając, że przedstawiona dokumentacja geodezyjna została wykonana prawidłowo i nadaje się do wydania decyzji o zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium zaznaczyło jednocześnie, że przedmiotowy protokół nie zawiera informacji co do ustalenia prawidłowości przebiegu granic, tak jak to przewiduje art. 33 ust. 2 p.g.k. Brak takiej oceny poprzedzającej decyzję o rozgraniczeniu powoduje w sprawie, że w części dotyczącej przebiegu granicy na odcinku oznaczonym punktami 8 - 7 w operacie pomiarowym nr [...], decyzja z [...] nie może być traktowana jako akt demokratycznego państwa prawa. W świetle rozważań organu, gdyby taka ocena została dokonana, to nie doszłoby do pominięcia ustalonego decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. punktu oznaczonego nr 1 w protokołach granicznych z [...] r. i [...] r., sporządzonych przez geodetę I.J. i nastąpiłby zwrot dokumentacji geodecie A.K. celem jej uzupełnienia. W konsekwencji punkt oznaczony nr 8 w protokole granicznym z [...] r. zostałby prawidłowo umiejscowiony w dokumentacji geodezyjnej. Samo stwierdzenie w protokole granicznym o uwzględnieniu dokumentacji objętej operatem nie powoduje właściwego umiejscowienia punktu. Granica wyznaczona w protokole granicznym z [...] r. na odcinku od punktu 8 do punktu 7 nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji, pozostając tym samym w sprzeczności z art. 31 ust. 2 p.g.k. Organ zaznaczył, że ustalanie granic w sprawie następowało na podstawie zebranych dowodów. Protokół graniczny z [...] r. nie zawiera oświadczenia stron w rozumieniu art. 31 ust. 3 p.g.k. Reasumując Kolegium podkreśliło, że dokonując rozgraniczenia w sprawie decyzją z [...] na podstawie zebranych dowodów należało w myśl art. 31 ust. 2 p.g.k. uwzględnić przy ustalaniu przebiegu granicy na odcinku od punktu 8 do 7 w protokole granicznym z dnia [...] r. ustalenia co do lokalizacji punktu 8 wynikające z decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. Nadto organ podniósł, że w rozpoznawanej sprawie o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi brak dokumentu, potwierdzającego wyraźnie, że dokonano oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości, jak również fakt, że wadliwe ustalenie usytuowania punktu 8 w protokole granicznym [...] r. będzie przekładać się na sytuację materialną stron tego postępowania, a mianowicie w zakresie tego, jaka część nieruchomości ma zostać wydana właścicielowi nieruchomości sąsiedniej. Nadto Kolegium stwierdziło, że w odniesieniu do części decyzji z [...] obarczonej kwalifikowaną wadą nie występują nieodwracalne skutki prawne, tym bardziej że skutków takich nie wykazały strony.

W pozostałym zakresie skład orzekający nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zawartego w decyzji Kolegium z dnia 14 lipca 2014 r. i podzielił opisane w jego uzasadnieniu ustalenia stanu faktycznego oraz wywody prawne.

Skargę na wyżej opisaną decyzję Kolegium z dnia [...] r. wniosła A. G. żądając jej uchylenia w punkcie 1 oraz orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania według przepisanych norm. Zarzuciła ona skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 33 ust. 2 p.g.k. polegające na przyjęciu, że Prezydent Miasta D. przed wydaniem decyzji z dnia [...] nie dokonał oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, w sytuacji gdy taka ocena została dokonana; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa; art. 156 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że sporna decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych; art. 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wszechstronnej i wnikliwej oceny całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie odniesienie się do kwestii związanej z wykładnią art. 33 ust. 2 p.g.k. zawartą w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...] r.; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie nienależytego i błędnego uzasadnienia decyzji z uwagi na brak odniesienia się co do pozostałych zarzutów i twierdzeń skarżącej; art. 9 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez brak poinformowania stron o konieczności złożenia dowodów na okoliczność wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji z dnia [...] Skarżąca po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy przywołała stanowisko doktryny i orzecznictwa do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącej, Kolegium pomimo zacytowania w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. w kwestii oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę, nie odniosło się do zawartych tam twierdzeń, w szczególności do zakresu kontroli protokołu z dnia [...] Wytknęła organowi, że w sprzeczności pozostaje twierdzenie o braku oceny w sytuacji, gdy Kolegium przytacza dokumenty objęte kontrolą, stwierdzając dodatkowo, że przedstawiona dokumentacja geodezyjna została wykonana prawidłowo i nadaje się do wydania decyzji o zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego. Według skarżącej Kolegium ponownie rozpoznając sprawę pominęło wcześniejsze ustalenia decyzji z dnia [...]., w której stwierdzono wprost, że to geodeta faktycznie dokonał czynności rozbieżnych z wcześniejszą dokumentacją, co powinno być wychwycone w ramach przyjmowania pracy geodezyjnej do zasobu geodezyjnego. Jednakże powyższe zdarzenie nie powoduje w konsekwencji kwalifikowanej wady decyzji o rozgraniczeniu z dnia [...] w postaci rażącego naruszenia prawa, umożliwiającej wzruszenie w trybie stwierdzenia nieważności.

Nadto skarżąca podkreśliła, że od wydania decyzji z dnia [...] minęło już ponad 19 lat. Zmianie uległy stosunki własnościowe przedmiotowych działek, wybudowano na nich także budowle. Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności wypełniają negatywną przesłankę z art. 156 § 2 k.p.a. Zarzuciła organowi, że dokonał on wykładni rozszerzającej pojęcia rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi wyjaśniło, że organ ponownie rozpatrując sprawę może dojść do odmiennych ustaleń i wniosków niż te, które były wynikiem ocen składu rozpatrującego sprawę o stwierdzenie nieważności w pierwszym podejściu. Zdaniem organu pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie na płaszczyźnie obowiązującego prawa, nie nawiązując do sfery faktów. W szczególności takimi skutkami decyzji o rozgraniczeniu nie są zmiany stanu własnościowego rozgraniczonych nieruchomości, czy to wynikające z umów cywilnoprawnych, czy też ze spadkobrania. Nieodwracalnymi skutkami nie są także decyzje wydane po decyzji o rozgraniczeniu, które uwzględniły wynikający z rozgraniczenia stan prawny. Po stwierdzeniu nieważności danej decyzji rozgraniczeniowej (czy też jej części) możliwe jest bowiem przeprowadzenie ponownego postępowania rozgraniczeniowego.

Na rozprawie sądowej w dniu 10 czerwca 2015 r. skarżąca podtrzymując skargę wyjaśniła, że nieruchomość, której dotyczy spór nabyła w 2003 r. Po wznowieniu w 2010 r. znaków granicznych, okazało się, że jej działka jest mniejsza o około 90 m niż wynika to z danych ewidencyjnych. Nadto oświadczyła, że postępowanie sądowe w sprawie wydania zajętego przez Z.M. gruntu zostało zawieszone, zaś operat sporządzony przez biegłą dla potrzeb tego postępowania, nie został przyjęty do zasobu. Mąż skarżącej, działając w jej imieniu, zgodził się z ustaleniami decyzji z [...] r. o rozgraniczeniu co do punktu nr 8. Nadto wskazał, że biegły w postępowaniu sądowym powołany został w celu oznaczenia zajętego gruntu a określił granice.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11). W postępowaniu tym czynności podejmowane są celem wyjaśnienia ewentualnej kwalifikowalności kwestionowanej decyzji. Organ nie jest w tym postępowaniu związany żądaniem strony – stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustali wystąpienie którejś z wyżej wymienionych wad. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że wady skutkujące stwierdzeniem nieważności tkwią w samej decyzji. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji weryfikowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Z tego też względu organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazało, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać też przyjdzie, że w niniejszej sprawie granice wytyczone są ramami postępowania nieważnościowego wszczętego i prowadzonego na podstawie art. 156 k.p.a. Oznacza to, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] r.

Przechodząc do merytorycznej kontroli, w ocenie Sądu zasadnie Kolegium uznało, że poddana kontroli w nadzwyczajnym trybie decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [...], nr [...]jest dotknięta, w części dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...] na oznaczonym odcinku, kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja ta, we wskazanym zakresie, rażąco bowiem narusza przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 2 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...] r., wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości poprzedzać miała ocena prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności, organ zwracał geodecie dokumentację do uzupełnienia. Z przepisu tego wynika szczególna forma rozpatrzenia materiału dowodowego, którego elementem miała być ocena w zakresie w nim przewidzianym. Niewątpliwie przeprowadzenie tej oceny winno znaleźć swój wyraz w zgromadzonym w sprawie materiale, co najmniej w treści uzasadnienia decyzji. W przeciwnym wypadku przyjąć należało, że oceny takiej organ w ogóle nie dokonał. Z powołanego przepisu nie wynika, aby ocena dokonanych przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic miała przybrać formę odrębnego aktu. Brak takiej oceny lub wadliwa ocena jest w istocie wadą tkwiącą w samej decyzji. Powyższe zatem stanowi naruszenie prawa materialnego, a naruszenie to uznać należało za rażące. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera definicji rażącego naruszenia prawa. Definicja ta została ukształtowana stanowiskiem doktryny i orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Aby zaszło rażące naruszenie prawa muszą wystąpić łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym chodzi o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2525/10, z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10). Zatem rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ nie stosuje przepisu, który w danym postępowaniu winien być obligatoryjnie zastosowany. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nic bowiem nie zwalniało organu z zastosowania art. 33 ust. 2 p.g.k. O zastosowaniu tego przepisu nie może świadczyć protokół kontroli z dnia [...], pozbawiony informacji co do ustalenia prawidłowości przebiegu granic, który niewątpliwie stanowi kontrolę dokumentacji technicznej operatu pomiarowego rozgraniczenia nieruchomości. W szczególności zgodzić się należy ze stanowiskiem Kolegium zaprezentowanym po ponownym rozpoznaniu sprawy, że okoliczność, iż granica wyznaczona w protokole granicznym z [...] r. na odcinku od punktu 8 do punktu 7 nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji, świadczy wprost o tym, że ocena taka w ogóle nie została przeprowadzona. Gdyby bowiem została przeprowadzona, to dokumentacja musiałaby być zwrócona geodecie celem prawidłowego umiejscowienia punktu oznaczonego nr 8 w protokole z [...] r., przy jednoczesnym uwzględnieniu ustaleń objętych decyzją Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej w kwestii naruszenia przepisów postępowania, wskazać przyjdzie, że nie zasługują one na uwzględnienie. Również brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 156 § 2 k.p.a. Nieodwracalność skutków prawnych ma bowiem miejsce jedynie wówczas, gdy nie jest możliwa ich weryfikacja w postępowaniu administracyjnym w zakresie kognicji organów administracji publicznej. Przy czym wznowienie znaków granicznych jest jedynie techniczną procedurą geodezyjną i nie jest nieodwracalnym skutkiem decyzji o rozgraniczeniu. Powtórzyć jeszcze wypadnie, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nie jest merytoryczne rozstrzyganie o tym, w jaki sposób powinna przebiegać granica pomiędzy nieruchomościami, czy też stwierdzenie, że granica powinna biec inaczej niż to ustalono w decyzji o rozgraniczeniu. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej będzie bowiem konieczność ponownego przeprowadzenia rozgraniczenia. Należy mieć na względzie, że sprawa rozgraniczeniowa z istoty prawnej jest sprawą cywilną, gdyż dotyczy ściśle sfery prawa własności. Ustawodawca sprawę rozgraniczenia nieruchomości w pierwszym etapie oddał do rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie administracyjne stanowi prejudykat, otwierający drogę postępowania przed sądem cywilnym. Z tego względu postępowanie administracyjne, w którym dochodzi do wydania decyzji o rozgraniczeniu jest postępowaniem jednoinstancyjnym, zaś strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 p.g.k.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.