Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 69/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Kampanii Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w N. [...] (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] września 2019r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. [...] (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 (OB).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. [...] wpłynął wniosek [...] Kampanii Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" sp. z o.o. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 (OB). We wniosku strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. spółka złożyła wycofanie części wniosku dotyczące następujących działek ewidencyjnych położone w województwie [...], powiecie [...] ,obręb M. [...]:

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

W dniu [...] października 2017 r. organ I instancji wystosował wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z nieścisłościami dotyczącymi działek ewidencyjnych: nr [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz faktem, że rolnik znajduję się na liście podmiotów wykluczonych.

W dniu [...] października 2017 r. strona złożyła korektę do wniosku odnośnie następujących działek ewidencyjnych:

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...]o powierzchni [...]ha

* Nr [...]o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

W dniu [...] kwietnia 2018 r. do strony wystosowano wezwanie do złożenia wyjaśnień oraz dostarczenia wymienionych dokumentów:

1. Wykaz dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania płodów rolnych otrzymywanych z deklarowanych działek

2. Wykaz dokumentów potwierdzających stan posiadania oraz prawo do użytkowania zadeklarowanych gruntów

3. Wykaz dokumentów potwierdzających wykonanie usług rolniczych przez inne podmioty

4. Dokumenty potwierdzające roczny bilans finansowy oraz wykaz środków trwałych oraz obrotowych będących w stanie posiadania.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. M. B. prezes zarządu spółki złożył oświadczenie w którym, wskazuje, że płody rolne uzyskane z koszenia działek wykorzystuje do opasu bydła (5 szt. jałówek). Kosi grunty sam a usługę prasowania zleca ze względu na brak prasy. Dodaje że len zebrany z pola został zmielony i spasiony. Dodatkowo oświadcza, że nie posiada w tej chwili żadnych umów dzierżaw czy aktów notarialnych na działki które użytkuje. W 2017 roku kupił traktor, bronę, rozsiewacz nawozów, zagrabiarkę do siana i sprzęt używany bez faktur. Ponadto zwierzęta zadeklarowane do płatności znajdują się pod adresem zameldowania M. B..

Również w tym dniu złożone zostało wycofanie części wniosku odnośnie następujących działek ewidencyjnych:

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

* Nr [...] o powierzchni [...]ha

W dniu [...] czerwca 2018 r. Kierownik BP ARiMR wydał w sprawie decyzję nr [...], w której odmówił spółce przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegał się on we wniosku na rok 2017.

W ocenie organu I instancji spółka oraz A. S. stworzyli sztuczne warunki w celu uzyskania nienależnych płatności. Ze względu na fakt posiadania 75% udziałów przez A. S. w spółce jest to jedynie inna forma prawna posiadanego przez A. S. gospodarstwa. Jak stwierdził organ I instancji sztuczne utworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących min. degresywności stawek płatności.

W ocenie organu ARiMR wzajemne powiązania między podmiotami (ten sam wspólnik - A. S., ta sama siedziba i adres) pozwala na przyjęcie, że nastąpiło sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej i miało na celu ominięcie przepisów dotyczących degresywności stawek płatności.

Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] września 2018 r. decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik ARiMR wystosował następujące pisma:

* do Burmistrza Gminy [...] celem uzyskania informacji odnośnie złożenia deklaracji podatkowej na rok 2017 odnośnie wskazanych nieruchomości,

* do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. [...], celem uzyskania informacji odnośnie złożenia przez stronę rocznego sprawozdania finansowego za rok 2017 i informacji dot. wynajmu pomieszczeń w miejscowości N. [...],

* do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. [...], celem uzyskania informacji odnośnie zobowiązania spółki do złożenia stosownego zeznania podatkowego CIT-8.

W odpowiedzi na zapytanie ARiMR, Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, iż spółka na dzień udzielenia odpowiedzi nie złożyła sprawozdania finansowego na za rok 2017, ani dokumentu dotyczącego wynajmu wspomnianych pomieszczeń. Ponadto, Organ wskazał, iż spółka nie złożyła zeznania podatkowego CIT-8.

W dniu [...] stycznia 2019 r. przedstawiciele spółki, M. B., oraz A. S. złożyli pismo z zastrzeżeniami co do przebiegu prowadzonego postępowania w sprawie. W odpowiedzi na pismo, Kierownik ARiMR pismem z [...] stycznia 2019 r. uznał twierdzenia strony za nieuzasadnione.

Dnia [...] stycznia 2019 r. Kierownik ARiMR wezwał stronę do przedstawienia zaświadczenia o przychodach z działalności pozarolniczej, wydanego przez właściwy organ podatkowy, a także dokumentacji potwierdzającej zakup i sprzedaż zwierząt zadeklarowanych do płatności. Stronę wezwano także do przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości oraz budynków gospodarczych dla zarejestrowanej siedziby stada w miejscowości S..

Pismem z [...] lutego 2019 r., w odpowiedzi na skierowane zapytanie, Burmistrz Gminy [...] wskazał, iż spółka nie złożyła w 2017 r. deklaracji na podatek rolny w zakresie wskazanych działek ewidencyjnych, oraz nie zadeklarowała do podstawy opodatkowania w gminie [...] żadnej działki. Ponadto, Organ wskazał, iż spółka nigdy nie figurowała w ewidencji podatkowej tutejszego urzędu jako podatnik podatku rolnego.

Kierownik ARiMR decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez wskazaną na wstępie decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR .

Organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż w powyższej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co na podstawie art. 60 rozporządzenia Parlamentu: Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady WE nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. skutkuje odmową przyznania płatności.

Uzasadniając taki pogląd organy obu instancji wskazały po pierwsze na skład własnościowy spółki i jej siedzibę - miejscowość N. [...], ul P. [...],[...]-[...] S.. Taki sam adres zamieszkania i do korespondencji podał A. S., który składa wnioski o przyznanie płatności od 2012 roku, jako osoba fizyczna. Zarówno Spółka, jak i pan A. S. do celów kontaktowych podali jednakowy numer telefonu [...]. A. S. jest głównym udziałowcem Spółki – objął [...] ([...]) równych i niepodzielnych udziałów o wartości nominalnej [...]zł tj. o łącznej wartości nominalnej [...] zł M. B., który objął [...] ([...]) równych i niepodzielnych udziałów o wartości nominalnej [...]zł, tj. o łącznej wartości nominalnej [...] zł. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosiła [...] złotych. Prezesem zarządu został M. B., który ponadto spełnia kryteria dotyczące płatności dla młodego rolnika. W przypadku, gdyby A. S. sam wnioskował o płatność dla młodych rolników, nie otrzymałby jej, gdyż nie spełnia wymaganych kryteriów.

Kierownik ARiMR, analizując sprawozdanie finansowe spółki, wraz ze złożoną [...] marca 2019 r. korektą ustalił, iż na powierzchni [...]ha zabiegi agrotechniczne powinny być wykonywane maszynami rolniczymi, zasilanymi olejem napędowym. Załączona faktura dotycząca zakupu [...] I paliwa została wystawiona na rok 2018. Jeżeli wykonywano zabiegi agrotechniczne z użyciem maszyn wskazanych w odwołaniu, zużycie paliwa w gospodarstwie tej powierzchni winno znaleźć odzwierciedlenie w zaksięgowanych wydatkach spółki. W żadnym oświadczeniu Spółka nie wspomina o zakupie zużytych eksploatacją części do maszyn, a przede wszystkim o zakupie paliwa do ciągnika, co jest podstawą do wykonywania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Pomijając już fakt, że trawy, z których robi się siano lub sianokiszonki najwięcej wartości odżywczych posiadają w maju i w czerwcu i to wtedy przeprowadza się pierwszy zabieg koszenia. W lipcu trawy i inna roślinność wchodząca w skład łąk jest już przekwitła, a przede wszystkim posiada zdrewniałe łodygi i jej wartość odżywcza, jako pasza dla zwierząt jest naprawdę znikoma. Cały ten wywód ma na celu udowodnienie, że Spółka nie była w stanie sama wykonać koszenia, na pewno nie na podstawie posiadanego parku maszyn. Ponadto położenie geograficzne nie sprzyja sprawnemu funkcjonowaniu gospodarstwa: siedziba Spółki w N. [...], gmina S., łąki położone w gminie M., L. oraz K., a zbiory z łąk przewożone do skarmienia [...] sztuk bydła w S.. I wszystko to obsługiwano jednym niezarejestrowanym i nieubezpieczonym ciągnikiem rolniczym [...].

Jednakże, z uwagi na fakt, iż zgodnie z dokumentacją rejestrową pojazdu zakupionego [...] lipca 2016 r., został on przerejestrowany na spółkę [...] lutego 2019 r. Spółka nie posiadała więc maszyn, umożliwiających przeprowadzenie zabiegów utrzymujących kulturę rolną gospodarstwa, celem otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Ponadto, mając na uwadze kwestię prowadzenia przez spółkę działalności rolniczej, do dnia wydania decyzji przez Kierownika ARiMR, tj. [...] czerwca 2018 r., sprawozdanie z tejże działalności nie zostało złożone.

Pozorne prowadzenie działalności rolnej wskazują również ustalenia poczynione w toku postępowania odnośnie odprowadzania podatku rolnego przez spółkę. Zgodnie z pismem z [...] lutego 2019 r., Burmistrz Gminy [...] poinformował, po uprzednim zapytaniu przez ARiMR, iż [...] Kampania Restrukturyzacji i Modernizacji Gruntów Rolnych "[...]" sp. z o.o. nie złożyła stosownej deklaracji podatkowej. W ewidencji podatkowej urzędu spółka nie figuruje jako płatnik podatku rolnego. Przepisy ustawy o podatku rolnym wskazują użytkowanie gruntu, niezależnie od prawa własności, posiadania samoistnego lub zależnego jako przesłankę opodatkowania

Odnosząc się do złożonego oświadczenia D. B. z [...] lutego 2019 r., które zostało dołączone do odwołania od decyzji, organ odwoławczy zauważył, iż przetrzymywanie sprzętu rolniczego skarżącej spółki na jej posesji, nie świadczy jeszcze o tym, iż spółka prowadziła odrębne gospodarstwo rolne. Powiązania rodzinne między D. B., a M. B., Prezesem spółki, dodatkowo nasuwają wątpliwość co do wiarygodności zeznań świadka.

Analiza dokumentów dotycząca funkcjonowania spółki wykazała, iż nie jest to samodzielna jednostka gospodarcza (pod względem technicznym, ekonomicznym i kierowniczym). Mimo, że z formalnego punktu widzenia jest odrębną osobą prawną, to z gospodarczego punktu widzenia jest jednostką w pełni zależną od wspólnika posiadającego większość udziałów, A. S.. Spółka w rzeczywistości powstała tylko i wyłącznie na potrzeby ARiMR, po to żeby otrzymywać wyższe płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Mając powyższe na uwadze organ II instancji uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej. zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94. (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Organ stwierdził, że nie kwestionuje, że osoby działające wraz z A. S. posiadają gospodarstwo rolne, jednakże nie sposób uznać w tej sytuacji, że poszczególne podmioty są odrębne, w tym również Skarżąca. Zdaniem organu odwoławczego doszło do sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego posiadanego przez A. S., a zasadniczym celem było pobieranie wnioskowanych płatności.

Od powyższej decyzji Spółka "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenia . Zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego tj. :

1. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 17.12.2013, str. 549) - poprzez błędną wykładnię pojęcia sztucznych warunków co w rezultacie prowadziło do stwierdzenia przez organy, iż zostały w przedmiotowej sprawie stworzone sztuczne warunków, co stoi w sprzeczności z celami prawodawstwa;

2. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach - poprzez błędne stwierdzenie niespełnienia przez skarżącego przesłanek w tym przepisie zawartych, podczas gdy skarżąca jest rolnikiem oraz posiadaczem faktycznym gruntów rolnych;

II. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: .

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, a co za tym idzie odmowę przyznania płatności, mimo, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie skarżącemu wnioskowanych płatności;

2. art. 7, art. 80 i art. 107 par. 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób przekonujący, w szczególności poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków, co miało wpływ na rozstrzygnięcie oraz niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób wyczerpujący i przekonujący, a to poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii sztucznego stworzenia warunków;

III. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej przez organ I instancji i II instancji decyzji, poprzez:

1. błędne przyjęcie, że stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, mimo, że wyłącznym zamierzeniem strony nie było uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia, czego organ jednak już nie przeanalizował;

2. pominięcie faktu, że działalność strony przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;

3. przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi wskazanymi w decyzji, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie istnieją i nie wykazują ani braku posiadania przez Odwołującego się deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności, co potwierdza ponadto fakt, że strona efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, komu zlecić prace polowe, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji, o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2335, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W odniesieniu do dochodzonych przez skarżącą za rok 2017 płatności obszarowych, na poziomie prawa unijnego kwestia ich przyznawania uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 487 z późn. zm.).

W krajowym porządku prawnym problematyka ta ujęta została w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2017 r. poz. 278, z późn. zm. - dalej zwanej "ustawa"). Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy "płatności bezpośrednie" to m.in. jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

- łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013 (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 - Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 - Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Na podstawie natomiast art. 19 ust. 1 ustawy wysokość płatności: obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013 "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą; natomiast "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Organ w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego poczynił nowe ustalenia dotyczące działalności skarżącej spółki w roku 2017, które, w ocenie Sądu, wykazały, że Spółka nie prowadziła działalności rolniczej w roku 2017.

Należy po pierwsze zauważyć, że spółka została powołana aktem notarialnym w kwietniu 2016 r. z minimalnym kapitałem zakładowym [...] zł. W chwili składania wniosku była ciągle w organizacji. Spółka nie wykazała, że została przez wspólników wyposażona w środki trwałe, środki pieniężne czy inne składniki majątkowe, które umożliwiłyby jej funkcjonowanie w sposób rzeczywisty, w tym prowadzenie działalności rolniczej. Spółka nie miała środków finansowych, żeby opłacić dokonanie zabiegów rolniczych na zgłoszonych do płatnościach działkach. A przypomnieć należy, że łączna powierzchnia tych działek wyniosła początkowo [...]ha.

Należy podzielić pogląd organu, że spółka "[...]" jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością miała obowiązek prowadzić rachunkowość, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 1994 r. o rachunkowości Dz. U. z 2019 r. poz. 351). Spółka od początku swojej działalności powinna prowadzić księgi rachunkowe i sporządzać sprawozdania finansowe, w tym bilans i rachunek zysków i strat, na koniec roku obrotowego tj. w tym przypadku [...] grudnia 2017 r. (patrz Dział 3 KRS ). Jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych odpisu pełnego z KRS – stan na dzień [...].01.2020 r. sprawozdanie finansowe za okres od [...].01.2017 r. do [...].12.2017 r. Spółka złożyła w dniu [...].04.2019r. Miesiąc później zostało złożone sprawozdanie za rok 2016. Jak wynika z treści sprawozdania za rok 2017 r. spółka deklarowała, że księgi rachunkowe są prowadzone od kwietnia 2016 r. tj. od dnia podpisania umowy spółki. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 52 ustawy o rachunkowości termin na sporządzenie sprawozdania finansowego wynosi 3 miesiące od dnia bilansowego.

Sąd podziela pogląd organu, że termin sporządzenia sprawozdania finansowego czynią ten dokument niewiarygodnym i nie odzwierciedlającym faktycznych zdarzeń gospodarczych w roku 2017.

Dalej należy przypomnieć, że spółka w roku 2017 nie dokonała żadnych, popartych oczywiście stosownymi dokumentami, wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Spółka nie osiągnęła też z tego tytułu żadnych dochodów. M. B. zeznał, że zadeklarowane działki zostały skoszone, a siano z nich zabrane.

Prezes zarządu spółki wyjaśnił, że płody rolne uzyskane z koszenia działek rolnych, spółka wykorzystywała do opasania jałowizny oraz do ściółki ([...] sztuk jałówek). Podkreślenia w powyższym kontekście wymaga, iż spółka zarejestrowała siedzibę stada w dniu [...] maja 2017 r. w lokalizacji: województwo [...], powiat [...], gmina W., miejscowość S., ul. M. [...],[...]-[...] S., na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Siedzibę spółki zarejestrowano zaś pod adresem: województwo [...], powiat [...], gmina S., miejscowość N. [...], ulica P. [...], a zatem w miejscowości oddalonej od siedziby stada o [...] km, w jednym pomieszczeniu, które, jak zeznał prezes zarządu spółki, jest wynajmowane od A. S.. Znajdują się tam dwa budynki, które stanowią własność żony A. S.. W związku z dwoma różnymi adresami, wezwano spółkę (pismo z dnia [...].01.2019 r.) do udokumentowania tytułu prawnego do nieruchomości oraz budynków gospodarczych, położonych na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Spółka w odpowiedzi nie przedstawiła żadnego tytułu prawnego, tylko przedłożyła pismo z dnia [...].02.2019 r., w którym D. B. oświadczyła, że: "w 2017 roku dodatkowo udostępniłam oborę w której spółka hodowała krowy. W zamian spółka swoim sprzętem przeprowadziła niektóre prace polowe w moim gospodarstwie". A zatem, siedziba stada spółki znajduje się, na działce należącej do matki prezesa zarządu spółki. W tym samym budynku mieści się siedziba i zwierzęta D. B. oraz siedziba i zwierzęta spółki. Spółka przechowuje tam również swoje maszyny rolnicze, czyli ciągnik rolniczy i kosiarkę bijakową, na które posiada faktury zakupu z 2016 roku.

Należy zauważyć również, że zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności łąki położone są w gminie [...], zaś siedziba stada oraz, jak potwierdziła D. B., park maszynowy znajduje się w miejscowości S., w gminie W., oddalonej o kilkanaście kilometrów. Mając na względzie treść oświadczenia prezesa zarządu spółki z [...] kwietnia 2018 r., iż plony z łąk położonych na zadeklarowanej powierzchni przewożone były do opasania jałowizny oraz do ściółki, Kierownik ARiMR trafnie skonstatował, iż w sprawozdaniu finansowe za 2017 rok powinny być wykazane koszty zakupu paliwa do ciągnika rolniczego, która to pozycja powinna być bardzo znacząca przy prowadzeniu działalności na tak dużej powierzchni. Niesporne jest przy tym, że sprawozdanie za 2017 rok nie posiada wypełnionej rubryki koszty, podobnie jak sprawozdanie za 2016 rok. Nie są wykazane przedłożone faktury na zakup części do maszyn. Nie są wykazane koszty zakupu i sprzedaży zwierząt w 2017 roku.

Spółka w roku 2017 nie ponosiła również żadnych ciężarów publicznoprawnych. Organ w toku ponownego rozpoznania sprawy zwrócił się do właściwego Urzędu Skarbowego i Urzędu Gminy. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że Spółka za rok 2017 nie złożyła deklaracji podatkowej CIT-8, nie była też płatnikiem podatku rolnego, który miała obowiązek opłacać na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892). Zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 865, z późn. zm.) spółka jako osoba prawna ma obowiązek złożyć zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym - do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.

Kwestie nieskładania zeznań podatkowych i sporządzania w terminie sprawozdań finansowych muszą, w ocenie Sądu, rzutować na ocenę faktycznej działalności spółki. Cechą charakterystyczną spółki majątkowej, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jest wyodrębnienie majątkowe i organizacyjne od wspólników. Wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki do wysokości wniesionych wkładów, ale równocześnie spółka musi działać wg reguł prawem ustalonych, w tym przede wszystkim z przejrzystą dokumentacją finansową, z której wynikałyby w sposób jasny przepływy finansowe z i do spółki. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca takiego warunku nie spełnia.

Reasumując, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka w 2017 roku nie ponosiła żadnych kosztów związanych ze swoją działalnością. Nie osiągnęła też żadnych udokumentowanych dochodów jak np. ze sprzedaży płodów czy świadczenia usług za pomocą zakupionych maszyn. W momencie utworzenia, ani też później nie została wyposażona przez wspólników w środki, które umożliwiałyby jej realne funkcjonowanie. W ocenie Sądu, gospodarstwo rolne skarżącej spółki tylko formalnie tworzyło samodzielne gospodarstwo, w rzeczywistości jednak było to wyodrębnienie wyłącznie formalnoprawne, niestanowiące o jego samodzielności czy niezależności. Gospodarstwo to pozostawało w ścisłym związku z gospodarstwem A. S.. Wszystkie działania, które miały miejsce, stanowiły w istocie próbę dostosowania wzajemnych relacji między podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zatem, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z oddzielnym wnioskiem o przyznanie płatności, działając formalnie jako samodzielny rolnik, to w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a i b) rozporządzenia nr 1307/2013 tworzyła ona wraz z gospodarstwem swojego głównego udziałowca jeden organizm gospodarczy.

Należy zaznaczyć, iż na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Wynika to z treści art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust. 3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich Należy ponadto zaznaczyć, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, publ. na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trzeba podkreślić, że o ile ciężar wykazania trafności zarzutu i tym samym odmowy przyznania płatności z uwagi na stworzenie sztucznych warunków spoczywa na organie, o tyle spełnienie warunków do uzyskania płatności musi wykazać strona.

W tej sytuacji to stronę obciążają zaniechania związane z niemożnością przedstawienia dowodów, że spółka prowadziła rzeczywistą działalność w roku 2017. Zdaniem Sądu, taki dowód nie został przeprowadzony. Po pierwsze z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne wykazało brak rzeczywistych możliwości prowadzenia działalności bez jakiegokolwiek zaplecza finansowo-rzeczowo-organizacyjnego W pierwszym rzędzie należy wskazać na brak budynków, brak maszyn i urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności rolniczej. Traktor i kosiarka bijakowa zostały sfinansowane z nieznanych źródeł, bo w spółce nie było środków na ich zakup. Przy czym traktor został zarejestrowany dopiero w roku 2019, a ubezpieczony w październiku 2016 r.

Siedziba spółki znajdowała się w pomieszczeniu użyczonym bezpłatnie przez żonę A. S.. Spółka wszystkie zgłoszone do płatności działki użytkowała bezumownie, w przypadku wystąpienia błędu kontroli krzyżowej tj. stwierdzenia, że inny podmiot zgłosił grunt do płatności, Spółka wycofywała taką działkę. Część działek zgłoszonych w 2017 r. w latach poprzednich zgłaszał A. S.. Działki były rozrzucone, a dodatkowo siedziba stada także była w znacznej odległości od tych gruntów.

Dalej należy przypomnieć, że spółka nie została wyposażona przez wspólników w środki finansowe, które umożliwiłyby jej realne funkcjonowanie. Znane środki to jedynie [...] zł opłaconych udziałów. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z KRSu nie wynika, aby kapitał spółki został podwyższony albo aby spółka zaciągnęła kredyt. Również twierdzenia M. B. o udzieleniu spółce pożyczki pozostają gołosłowne i taka umowa nie została przedstawiona.

Osoba prawna działa przez swoje organy, jest uczestnikiem obrotu gospodarczego i swoją aktywność musi odzwierciedlać w prowadzonej dokumentacji księgowej. Takiej dokumentacji spółka nie przedstawiła. Powyższe prowadzi do wniosku, że Spółka "[...]" była podmiotem funkcjonującym tylko formalnie, a nie w rzeczywistości.

Należy wskazać, że definicja "rolnika", "gospodarstwa rolnego" i "prowadzenia działalności rolniczej" zawarta w art. 4 ust. 1 lit. "a", "b" oraz "c" rozporządzenia 1307/2013 opiera się na elemencie funkcjonalnym – rzeczywistej aktywności podmiotu w sferze związanej z produkcją, hodowlą lub uprawą produktów rolnych, utrzymywaniem użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzeniem działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub upraw. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że brak jest dowodów, aby spółka w swoim imieniu, na swój koszt i swoje ryzyko taką działalność prowadziła.

Z tych też względów, wobec stwierdzenia niespełniania przez spółkę warunków do przyznania płatności określonych w art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia 1307/2013, nie ma potrzeby ustalania czy zostały stworzone sztuczne warunki do otrzymania płatności.

Z powyższych względów Sąd nie ustosunkowuje się do zarzutów skargi dot. naruszenia art. 60 rozporządzenia 306/2013, gdyż nie miał on w sprawie zastosowania.

Również zarzuty skargi dot. naruszenia art. 7, 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 1 k.p.a. nie są trafne. Jak już wyżej wspomniano, ciężar dowodu dot. spełniania warunków do otrzymania płatności obciąża stronę. Organ ma tylko obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czemu w ocenie Sądu zadośćuczynił w sposób wystarczający. Uzasadnienie decyzji także spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.