Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 582/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 3  pkt 5 i 6
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 24 października 2013r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

S. B. ( dalej jako skarżący , strona, wnioskodawca ) wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( dalej jako ZUS , organ ) o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne , za które stał się odpowiedzialny na mocy decyzji ZUS z dnia "[...]". Decyzją tą ZUS przeniósł bowiem na skarżącego jako spadkobiercę odpowiedzialność za zobowiązania jego zmarłej matki z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne , Fundusz Ubezpieczeń Społecznych , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy . Zmarła w dniu "[...]" 2010r. matka skarżącego , prowadząc działalność gospodarczą , nie dopełniła wynikającego z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz.U. z 2009r. , nr 205, poz. 1585 ze zm. ; dalej jako u.s.u.s. ) obowiązku opłacania tych należności .

W uzasadnieniu wniosku z dnia "[...]" 2012 r. , skarżący podał , że nie był świadomy zadłużenia matki wobec ZUS i nie był świadomy możliwości odrzucenia spadku . Wskazał , że jest w trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej . Nie jest wstanie zaspokoić roszczeń ZUS bez narażenia rodziny na "egzystencjalną ruinę".

Zakład Ubezpieczeń Społecznych , decyzją z "[...]" , ( k. 78 akt adm. ) na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 , art. 28 ust. 1 , 2, 3, 4a, 5 i 6 oraz art. 32 u.s.u.s. odmówił umorzenia zaległych należności z tytułu składek za ubezpieczonego będącego płatnikiem oraz składek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych nie będących płatnikami za okres 02/2002, 05/2002 - 12/2002, 02/ 2003-08/2003 w łącznej kwocie 6.255, 57 zł oraz odsetek za zwłokę od tych należności w kwocie łącznej 12.185 zł . Ponadto tą samą decyzją ZUS , na postawie art. 83 ust. 1 pkt 3 , art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. odmówił umorzenia składek za ubezpieczonego będącego płatnikiem składek za okres 08/2002, 10/2002-12/2002, 03/2003-08/2003 w kwocie 1.168, 96 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 1.076,90 zł. Organ , uznał ,że skarżący nie wykazał , że zachodzą przesłanki przewidziane w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki , Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U. z 2003r., nr 141, poz. 1365 ; dalej jako rozporządzenie) .

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , decyzją z dnia "[...]" ( k.104 akt adm. ), powyższa decyzja utrzymana została w mocy. ZUS ponownie wskazał , że wnioskodawca nie wykazał , że sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia mu spłatę należności. Powołał się przy tym na uznaniowy charakter decyzji .

Po rozpoznaniu skargi wniesionej od decyzji ZUS, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie , wyrokiem z dnia 27 lutego 2013r. , sygn. akt I SA/Ol 23/13 uchylił zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego , tj. art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego ( kpa).

Zdaniem sądu, ZUS oceniając stan faktyczny pod kątem zaistnienia przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, naruszył zasadę uznania administracyjnego, wykroczył poza reguły swobodnej oceny dowodów oraz orzekł sprzecznie z treścią pkt 1 § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, właśnie niemożność opłacenia należności ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną - powodującą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego w zakresie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jest przesłanką umorzenia zaległości. Oparte na zgromadzonym materiale dowodowym rozważania organu mają charakter oceny zupełnie dowolnej i wewnętrznie sprzecznej.

Wskazując na trudną sytuację zobowiązanego, w uzasadnieniu decyzji Zakład dokonał jedynie pobieżnej analizy dochodów, nie dokonując przy tym szczegółowego wyliczenia wydatków. Ustalenia faktyczne pod kątem zaistnienia przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc w zakresie tego, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawić może zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, powinny być zaś oparte na analizie dochodów skarżącego, ale również wnikliwej analizie ponoszonych przez stronę wydatków. Niezbędne potrzeby życiowe to oprócz opłat stałych przede wszystkich wyżywienie, środki czystości, odzież, itp. W przypadku uczących się dzieci to także koszty podręczników, a także jak w niniejszej sprawie umundurowania córki. W świetle wiedzy i doświadczenia życiowego trudno uznać, aby ze środków pozostających do dyspozycji skarżącego, możliwe jest pokrycie wszystkich tego typu wydatków, zaliczanych do "niezbędnych potrzeb życiowych", mając w szczególności na uwadze, że jego rodzina składa się z czterech osób. Sąd zwrócił również uwagę, że wnioskodawca nie posiada własnego mieszkania, ani domu. Rodzina skarżącego wynajmuje mieszkanie. W związku z tym, w ocenie sądu organ winien jeszcze raz zbadać czy wnioskodawca posiada majątek, z którego można dochodzić należności.

W realiach rozpatrywanej sprawy, organ nie rozważył, czy spłata zadłużenia nie skazywałaby skarżącego na życie poniżej poziomu egzystencji i w związku z tym sięgnięcie po pomoc społeczną. Organ nie wyjaśnił, jak w takiej sytuacji finansowej zobowiązany ma realizować swoje zobowiązanie wobec ZUS.

W ocenie sądu, również uzasadnienie decyzji wydanej przez Zakład nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust 4 u.s.u.s., utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu wskazano, że ponownie zostało przeprowadzone postępowanie w celu ustalenia możliwości finansowych wnioskodawcy, w których zdefiniowano okoliczności wskazane we wniosku oraz zbadano kryteria przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek.

Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, że wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (zgodnie z art. 28 ust. 1, 2, 3, pkt 4a u.s.u.s.). Ponadto żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust 1, 2, 3 pkt 5 u.s.u.s.). Z uwagi na fakt, że obecnie nie jest prowadzone przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne, nie jest oczywiste, że podczas jego prowadzenia nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust 1, 2, 3 pkt 6 u.s.u.s.). W związku z tym, nie występuje stan całkowitej nieściągalności, co wyklucza możliwość umorzenia na podstawie powyższych przepisów. Dodatkowo wskazano, że wnioskodawca jest osobą o potencjalnych możliwościach zatrudnienia, nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy i jego sytuacja materialna może się poprawić gdy otrzyma pracę, zatem istnieje możliwość uzyskiwania dochodu umożliwiającego uregulowanie zadłużenia wobec ZUS, choćby w dogodnych ratach. Tym samym nie stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka całkowitej nieosiągalności.

Organ wskazał , że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje również możliwość umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, do czego upoważnia art. 28 ust. 3a i 3b oraz § 3 ust 1 rozporządzenia. Regulacja ta stanowi, że to zobowiązany musi wykazać, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych zaległości. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ wskazał, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna, tym bardziej, że obecnie jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Dochód rodziny wystarcza jedynie na opłacenie kosztów oraz skromne wydatki. Wskazano jednak, że regularnie wnioskodawca opłaca raty kredytu oraz reguluje zobowiązania z tytułu karty kredytowej. Tymczasem należności z tytułu składek mają szczególny charakter, w związku z tym nie budzi wątpliwości fakt, iż należności ZUS są należnościami uprzywilejowanymi, a ich opłacanie jest równie istotne jak spłata kredytu udzielonego przez bank.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że nie zachodzi także kolejna przesłanka do umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., w związku z § 3 rozporządzenia, organ podkreślił, że mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym, tym samym wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek zawartych w art. 28 ust. 1, 2, 3, pkt 4a, 5, 6 u.s.u.s. oraz pomimo wystąpienia przesłanki do umorzenia należności określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia orzeczono o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Dodatkowo wskazano, że w dniu 15 stycznia 2013r. weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności nieopłaconych składek przez osoby prowadzące działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551, dalej jako ustawa o abolicji). Ustawa ta umożliwia umorzenie należności na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne osobom zobowiązanym do opłacenia składek na własne ubezpieczenia za okres od dnia 01.01.1999r. do dnia 28.02.2009r. Zgodnie z art. 2 ust 1 ustawy o abolicji z wnioskiem o umorzenie należności może również wystąpić spadkobierca lub osoba trzecia, jeżeli w zakresie zobowiązań Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję o ich odpowiedzialności.

Skargę na w/w decyzję wniósł S. B. Z jej treści wynika , że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji .

W uzasadnieniu podniósł, że nie miał świadomości co do istnienia zadłużenia. Nie wiedział również, że ma pół roku na przyjęcie lub odrzucenie spadku po matce. To, że kiedyś wziął pożyczki nie znaczy, że teraz go na nie stać. Wtedy pracował i bank przyjął go jako osobę o pełnej zdolności kredytowej. Obecnie żyje na łasce matki jego dziecka, nie ma pracy, nie stać go na utrzymanie dzieci.

W dodatkowym piśmie ( data wpływu "[...]" października 2013r. , k. 19 akt sąd.) skarżący podtrzymał swoją argumentację . Wskazał nadto , że jest bezrobotny , sytuacja uległa pogorszeniu , na rynku nie ma pracy .

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Dodatkowo z ostrożności procesowej podniesiono, że żądanie strony dotyczące rozłożenia zadłużenia na raty organ rozpatrzy w innym postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują tę kontrolę , stosując środki określone ustawą , przy czym stosownie do art. 134 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wyżej wskazano , zaskarżona decyzja wydana została po ponownym rozpoznaniu sprawy , wskutek uchylenia poprzedniej decyzji przez sąd . W takiej sytuacji , dokonując kontroli zaskarżonej decyzji , sąd uwzględnia także treść art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem , że " Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia ".

Przeprowadzona przez sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić , że organ nie wykonał wskazań wyrażonych w cytowanym wyżej wyroku . Ponownie więc należało uznać zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania , tj. art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Pierwszy z tych przepisów stanowi o obowiązku przestrzegania prawa w postępowaniu , dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli . Natomiast art. 77 § 1 kpa obliguje organ do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący , przy czym ocena tego materiału dokonana powinna być zgodnie z zasadą swobodnej oceny wyrażonej w art. 80 kpa.

Uzasadniając powyższą negatywną ocenę legalności zaskarżonej decyzji , należy w szczególności podnieść , że organ nie rozważył wszystkich ustalonych okoliczności , przekraczając granice swobodnej oceny . Zauważenia wymaga , że już w poprzednim wyroku sąd jednoznacznie stwierdził , iż " W realiach rozpatrywanej sprawy , organ nie rozważył , czy spłata zadłużenia nie skazywałaby skarżącego na życie poniżej poziomu egzystencji i w związku z tym sięgnięcie po pomoc społeczną . Organ nie wyjaśnił , jak w takiej sytuacji finansowej zobowiązany ma realizować swoje zobowiązania wobec ZUS ". Wydając badaną obecnie decyzję , w ponownym postępowaniu organ w istocie rzeczy nie przeprowadził nowych dowodów i nie zgromadził nowego materiału dowodowego. Po wyroku sądu ograniczył się do skierowania do wnioskodawcy rutynowego pisma ( k.134 akt adm.) , informującego m.in. o treści przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności uzasadniające wniosek . W odpowiedzi strona podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia ( pismo z dnia "[...]" czerwca 2013r. , k. 143 akt adm.) , wskazując na dramatyczną sytuację rodziny i wysiłki podejmowane , aby funkcjonować w społeczeństwie , nie będąc jego ciężarem. Do pisma tego dołączona była decyzja z dnia "[...]" kwietnia 2013r. o uznaniu wnioskodawcy za bezrobotnego i odmowie przyznania prawa do zasiłku ( k.139 akt adm.) . Na podstawie tego materiału dowodowego organ zmienił jednak ocenę sytuacji wnioskodawcy i uznał - odmiennie niż w poprzednich decyzjach - że występuje przesłanka umorzenia należności przewidziana w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia . Organ przyjął zatem , że skarżący wykazał , iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności , ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, a w szczególności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych .

Mimo tego korzystnego dla wnioskodawcy ustalenia , organ odmówił jednak umorzenia należności , powołując się na tzw. uznanie administracyjne i brak przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s.

Odnosząc się do tej argumentacji organu , naruszającej w ocenie sądu cytowane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego , stwierdzić należy , że uznanie administracyjne nie może być podstawą odmowy obywatelowi przysługujących mu uprawnień w sposób dowolny , bez rozważenia jego szczególnej sytuacji . Uzasadnienie zaskarżonej decyzji , wbrew wskazaniom poprzedniego wyroku , nadal nie daje odpowiedzi , jak w ustalonej sytuacji majątkowo - rodzinnej skarżący miałby zrealizować zobowiązania wobec ZUS bez zagrożenia dla egzystencji rodziny i konieczności sięgnięcia po pomoc państwa . Spowodowanie takiego zagrożenia kłóciłoby się z interesem społecznym i publicznym , o którym mowa w cyt. art. 7 kpa . Interesu publicznego nie można przy tym utożsamiać tylko z interesem systemu ubezpieczeń społecznych , co akcentuje zaskarżona decyzja ( s. 4 i 5 uzasadnienia ). Prawodawca przewidział bowiem dla takich szczególnych przypadków możliwość umorzenia należności , przyznając priorytet sytuacji zobowiązanego . Stanowisko , że w takiej sytuacji uznanie administracyjne i interes systemu ubezpieczeń dają podstawę do odmowy umorzenia jest ponadto nie do pogodzenia z funkcją ochronną ubezpieczeń społecznych. Funkcja ta nie pozwala na egzekwowanie niezapłaconych składek w każdej sytuacji , bez względu na konsekwencje dla zobowiązanego i jego rodziny . Nadto , w sytuacji gdy - jak w rozpoznawanej sprawie - organ stwierdził zaistnienie przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia , tymi samymi przesłankami nie można uzasadniać odstąpienia od umorzenia należności składkowych . Te same okoliczności nie mogą bowiem uzasadniać i równocześnie nie uzasadniać umorzenia należności . Taki zaś wniosek wypływa z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu uznaniowy charakter decyzji mógłby przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku strony tylko w sytuacji wykazania przez ZUS istnienia ważnego interesu publicznego . Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowym ( vide wyroki NSA : z dnia 21 maja 2009r. sygn. akt II GSK 1045/08 ; z dnia 14 marca 2012r. , sygn. akt II GSK 203/11; z dnia 6 lutego 2013r. , sygn. akt II GSK 2026/11 ; dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W świetle powyższego nie jest zasadne twierdzenie organu , że " należności ZUS są należnościami uprzywilejowanymi " . Wychodząc z tego założenia , należałoby bowiem przyjmować , że nigdy nie byłoby możliwe ich umorzenie . Jak już wspomniano prawodawca dopuszcza jednak sytuacje , w których należności ZUS można umorzyć ze względów dotyczących zobowiązanego . Przewiduje to w art. 28 ust. 3a u.s.u.s . oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia . Zauważenia wymaga przy tym , że organ , powołując się na uprzywilejowany charakter należności ZUS , mimo ustalenia , że spełnione są przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia , wskazuje na regularne spłacane kredytu bankowego i karty kredytowej . Stanowisko to jest zatem niekonsekwentne i wewnętrznie sprzeczne . W ocenie sądu pomija nadto okoliczności związane z wysokością kredytu i wysokością raty ( ok. 140 zł miesięcznie) , a nade wszystko fakt, że kredyt został zaciągnięty w innej sytuacji bytowej skarżącego i jego rodziny , gdy nie ciążyły na nim zaległości spowodowane przez matkę. Zaniechanie spłaty kredytu i doprowadzenie do zastosowania przysługujących bankowi środków niewątpliwie prowadziłoby do dalszego pogorszenia sytuacji skarżącego i jego rodziny , nie dając gwarancji , że realne byłoby spłacanie należności ZUS.

W ocenie sądu organ w sposób nieuprawniony powołuje się w swej decyzji na podstawy wynikające z art. 28ust. 1 i ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Są to przesłanki związane z nieściągalnością składek . Przepisy te stanowią , że należności z tytułu składek mogą być m.in. umarzane z tytułu całkowitej nieściągalności , a taka nieściągalność zachodzi , gdy " naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku , z którego można prowadzić egzekucję" ( pkt 5 ) oraz " jest oczywiste , że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne" ( pkt 6). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ , wskazuje , że dotychczas żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku , z którego można prowadzić egzekucję , a z uwagi na to , że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, " nie jest oczywiste , że podczas jego prowadzenia nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne ". Sąd zauważa , że powoływanie się na podstawę z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. dopuszczalne byłoby gdyby organ przeprowadził postępowanie egzekucyjne . Tylko wtedy miałby podstawy do takiego ustalenia , że zachodzą lub nie zachodzą przewidziane w przepisie okoliczności . Przyjęte w decyzji stanowisko organu - w sytuacji , gdy nie skierowano sprawy do postępowania egzekucyjnego - jest tym bardziej nie do zaakceptowania , jeśli uwzględnić , że to do ZUS należy inicjatywa w zakresie wszczęcia postępowania egzekucyjnego .

Powoływanie się na art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy jest natomiast sprzeczne z ustaleniami decyzji co do ciężkiej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego . Skoro bowiem spełnione są przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia , to jakie okoliczności wskazują na to , że nie zachodzi sytuacja z cyt. pkt 6 art. 28 ust. 3 ustawy . Nie zostały one w decyzji wskazane , a organ w dowolny sposób wywodzi ich brak z faktu , że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Mając na uwadze powyższe oceny i rozważania , sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien wszechstronnie i w wyczerpujący sposób rozważyć wszystkie okoliczności sprawy , uwzględniając przy tym powyższe oceny sądu . Powołanie się na brak podstaw z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy powinno mieć oparcie w wyniku postępowania egzekucyjnego .