Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 25/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi B.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Wójt Gminy, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 w związku z art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej jako u.o.p.) w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawne wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330, dalej jako rozporządzenie z 3 lipca 2017 r.) oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.) wymierzył B.F., administracyjną karę pieniężną w wysokości 1483,75 zł za usunięcie bez zezwolenia 1 szt. drzewa z gatunku świerk pospolity (wyliczenie zgodnie z art. 89 ust. 4 u.o.p. przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %) z nieruchomości położonej w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż dnia 17 kwietnia 2019 r. K.F. zgłosiła do urzędu wycięcie drzewa bez zgłoszenia przez B.F., na działce nr [...]. Dnia [...] kwietnia 2019r. przeprowadzono wizję terenową, podczas której ustalono, że wycięte drzewo wymagało zgłoszenia, ponieważ na wysokości 5 cm nad ziemią posiadało obwód o długości 73 cm (zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3 u.o.p.).

Dnia 18 kwietnia 2019 r. B.F. złożył pismo, w którym poinformował o wycięciu drzewa dnia [...] kwietnia 2019 r. bez zgłoszenia oraz o tym, że drzewo stanowiło zagrożenie dla mienia. Po wszczęciu w dniu [...] kwietnia 2019 r. postępowania administracyjnego organ przeprowadził [...] maja 2019 r. oględziny, z których sporządzono protokół oraz ustalono że została wycięta 1 sztuka drzewa z gatunku świerk pospolity, że współwłaściciel nieruchomości – B.F., nie posiadała zezwolenia na usunięcie drzew ani o takie zezwolenie nie występował, a najmniejsza średnica pnia to 21 cm. B.F. odmówił podpisania protokołu.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] Wójt Gminy wymierzył B.F. karę pieniężną w wysokości 1483,75 zł za usunięcie bez zezwolenia.

W zawiązku z wniesionym odwołaniem B.F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za nielegalne usunięcie drzew musi być zawsze poprzedzone następującymi ustaleniami: czy zostały wycięte drzewa, jakie obwody pni miały wycięte drzewa, kto dokonał wycięcia oraz, czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia właściwego organu, a materiał zgromadzony w sprawie - w szczególności ustalenia protokołu oględzin wymogów tych nie spełniały.

W ramach ponownego postępowania organ I instancji przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2019 r. oględziny. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. K.F. poinformowała, że drzewo znajdujące się w pobliżu domu, tzn. świerk, na działce [...] zostało posadzone przez syna S. ok. 25 lat temu oraz o braku zagrożenia ze strony drzewa dla ludzi oraz mienia.

W toku prowadzonego postępowania B.F. napisał dwa pisma w imieniu sąsiadów A.K. i M.S., według których zasadne było usunięcie pochylonego drzewa. Ponadto organ ustalił, iż zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] właścicielami posesji są K. i B.F. W toku oględzin organ ustalił, że drzewo, które wycięto to świerk pospolity, ustalenie obwodu pnia nie było możliwe z powodu pocięcia drzewa na klocki, które utrudniły dopasowanie elementów. Ponadto organ potwierdził, iż B.F. nie posiadał zezwolenia na usunięcie drzewa. Jednocześnie organ ustalił, iż w miejscu drzewa są już posadowione w donicach i w ziemi kwiaty. Wiek drzewa został również określony na podstawie informacji przedłożonych o posadzeniu drzewa przez syna państwa tj. ok. 25 lat temu. Natomiast organ nie mógł ustalić czy drzewo rosło prosto czy było pochylone.

Organ wskazał, iż w piśmie z dnia [...] września 2019 r. B.F. ponownie wskazał, iż usunięcie drzewa spowodowało uniknięcie potencjalnych szkód w postaci: uszkodzenia krzewów winogron wraz z podtrzymującą je konstrukcją oraz uszkodzenie płotu.

Wyjaśniając sposób wyliczenia kary organ podał, iż ustalenie obwodu usuniętego drzewa było niemożliwe z powodu braku kłody przedmiotowego drzewa i wykarczowania pnia. Właściciel działki posiadał części pniaka, lecz brak było możliwości ustalenia z której części kłody pochodziły przedmiotowe odcinki. W związku z powyższym, zgodnie z art. 89 ust 4 u.o.p. obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej organ ustalił, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód.

W związku z powyższym opłata za usunięcie przedmiotowego drzewa z gatunku świerk pospolity wynosiłaby 1 483,75 zł - rozporządzenie z 3 lipca 2017 r. wg wyliczenia: 59,35 cm x 25,00 zł = 1 483,75 zł.

Na skutek złożonego przez B.F. odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz 138 § 1 ust. 1 k.p.a., art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 88 i art. 89 u.o.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium wskazało, iż podstawą do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w przypadku określonym w art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. jest usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, dodając, iż nałożenie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia wymaga niebudzącego wątpliwości ustalenia, że na usunięcie ściętego drzewa konieczne było uzyskanie zezwolenia.

SKO podało, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.p., administracyjna kara pieniężna wymierzana jest za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2) oraz za zniszczenie drzewa lub krzewu (pkt 3). Natomiast przepis art. 88 ust. 2 u.o.p. stanowi, że administracyjna kara pieniężna jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości, przy czym ustawodawca nie wskazał, o jakim podmiocie mowa. Podmiotem tym może być, więc zarówno osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W tej sytuacji SKO stwierdziło, że odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny, a wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie, a odpowiedzialność za niego ponosi osoba, która tego deliktu dopuściła się. W kwestii nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. nie ma zatem jakiegokolwiek znaczenia ani wina ani jej brak, bowiem wymierzenie kary następuje za sam fakt zniszczenia drzewa, bez względu na przyczyny i okoliczności, które do tego doprowadziły. Według SKO oznacza to, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo. W tej sytuacji za okoliczność bez znaczenia dla oceny zasadności stanowiska organu uznało Kolegium argumentację skarżącego sprowadzającą się do wykazania, że usunięte drzewa zagrażały jakiejś części plantacji ogródka, czy też nie w pełni żywotne. SKO wyjaśniło, iż okoliczność ta może stanowić co najwyżej przesłankę do zaniechania poboru opłaty na podstawie art. 86 u.o.p., co jednak nie zwalniało od uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Inna interpretacja ww. przepisów sprowadzałaby się w istocie do usankcjonowania samowolnego działania posiadacza nieruchomości wymykającego się ustawowej reglamentacji w zakresie usuwania drzew i krzewów, co nie może zostać uznane za znajdujące oparcie w celach określonych w u.o.p. SKO podkreśliło, że w toku odwołujący się nie zaprzeczał faktowi usunięcia drzewa (pisma z dnia [...] maja 2019 r., z dnia [...] sierpnia 2019 r., czy choćby odwołanie strony z dnia [...] października). Przedstawione tam wyjaśnienia pozwalają jedynie na utwierdzenie się w przekonaniu, że odwołujący się bez wątpienia dokonał samowolnego usunięcia drzew ze swojej nieruchomości.

Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia kary, o której mowa w zaskarżonej decyzji. SKO podało, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ pierwszej instancji ustalił w czasie pierwszych oględzin (protokół z dnia [...] maja 2019 r. - w aktach sprawy), że pień po drzewie na wysokości 5 cm od ziemi posiadał średnicę 21 cm. Sprawca wycinki posiadał części pniaka, ale brak było możliwości ustalenia, z której części kłody one pochodzą - co uniemożliwiło obliczenie obwodu drzewa na wysokości 130 cm. W trakcie kolejnych oględzin (protokół z dnia [...] sierpnia 2019 r.) stwierdzono, iż w miejscu, w którym posadowione było drzewo stoją donice z kwiatami. W opisanej wyżej sytuacji według SKO organ pierwszej instancji nie mogąc zastosować ogólnej zasady z art. 89 ust. 1 musiał posiłkować się wyliczeniami wg. zasady opisanej w art. 89 ust. 4 u.o.p. i przyjmując jako najmniejszą średnicę 21 cm, najmniejszy promień 10,5 mnożąc 10,5 x 2 x 3,14 uzyskał obwód 65,94 cm, który pomniejszony o 10% wyniósł 59,35 cm. Mając powyższe na uwadze organ ustalił opłatę za usunięcie przedmiotowego drzewa z gatunku świerk pospolity wynosiłaby 1 483,75 zł zgodnie z przepisami rozporządzenia z 3 lipca 2017 r. wg wyliczenia: 59,35 cm (obwód) x 25,00 zł. (stawka za 1 cm obwodu pnia) = 1.483,75 zł.

Od powyższej decyzji B.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu administracji. Skarżący zarzucił organom pomijanie przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie składanych przez niego uwag i wyjaśnień. W szczególności zwrócił uwagę na motywy usunięcia przez niego drzewa, które jego zdaniem, jako pochylone, stanowiło zagrożenie i stwarzało obawę powstania szkód w mieniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2018. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2019 r., poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2019 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 1483,75 zł za usunięcie 1 drzewa bez wymaganego zezwolenia.

Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 1 u.o.p. zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na stosowny wniosek.

Stosownie do art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia (pkt 1) oraz usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości (pkt 2). Kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2). Samo uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna (art. 88 ust. 3).

W myśl art. 89 ust. 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Z kolei w ust. 7 przewidziano, że w przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej.

Powyższe oznacza, iż odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w cyt. art. 88 ust. 1 u.o.p. jest zobiektywizowana i wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, według którego kładzie się nacisk na obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, gdzie wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary jest działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia/zezwolenia na usunięcie drzew (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2262/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 268/11, CBOIS).

Dodać należy, iż obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej za przedmiotowy delikt nie zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. z 2014 r. poz. 926). W tym wyroku Trybunał orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Sentencja wyroku wskazuje, że sprzeczności z Konstytucją Trybunał dopatrzył się nie w samym charakterze odpowiedzialności administracyjnej, ale w automatyzmie, jaki cechował sposób wyliczania opłaty za usunięcie drzew bez zezwolenia. Trybunał podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje całego mechanizmu ochrony przyrody (zadrzewień), na który składają się: obowiązek uzyskania - co do zasady - uprzedniego zezwolenia właściwego organu na usunięcie drzewa lub krzewu, połączony - w określonych ustawą sytuacjach - z uiszczeniem opłaty (w racjonalnej wysokości), oraz kara za niepodporządkowanie się temu obowiązkowi. Nie podważył również przyjętej koncepcji kary administracyjnej, jako sankcji za samo bezprawne zachowanie naruszające obowiązek administracyjnoprawny, pod warunkiem jednak stworzenia prawnych możliwości uwzględniania w procesie karania indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku.

Skoro odpowiedzialność, o której mowa powyżej, została zobiektywizowana, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają pobudki, czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., II OSK 907/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOIS).

Dodatkowo podkreślić należy, iż decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, tzn. uznanie organu ogranicza się jedynie do etapu wyprowadzania wniosków z określonego stanu faktycznego sprawy. W przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż okoliczność bezsporną w niniejszej sprawie stanowiło, że skarżący – B.F., będący współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...], działka nr [...] (wyciąg z księgi wieczystej w aktach administracyjnych), dokonał usunięcia drzewa – świerku pospolitego bez zezwolenia (w toku postępowania administracyjnego ani też w skardze skarżący nie zaprzeczył temu faktowi). W toku postępowania organ przeprowadził oględziny nieruchomości skarżącego ([...] maja i [...] sierpnia 2019 r.), w toku których potwierdzono: usunięcie drzewa przy braku zezwolenia, tożsamość osoby, która dokonała usunięcia, gatunek usuniętego drzewa oraz średnicę pnia w miejscu ścięcia (na wysokości 5 cm wynosiła 21 cm), gdyż nie można było ustalić obwodu z powodu braku kłody (uniemożliwiając obliczenie obwodu drzewa na wysokości 130 cm).

Organy dokonały wyliczenia obwodu drzewa w oparciu o art. 89 ust. 4 u.o.p. Organy nie mogąc zastosować ogólnej zasady z art. 89 ust. 1 u.o.p. posiłkowały się wyliczeniami wg. zasady opisanej w art. 89 ust. 4 u.o.p., przyjmując jako najmniejszą średnicę 21 cm, najmniejszy promień 10,5 mnożąc 10,5 x 2 x 3,14 uzyskując obwód 65,94 cm, który pomniejszony o 10% wyniósł 59,35 cm. W konsekwencji organy ustaliły wysokość kary pieniężnej za usunięcie drzewa w wysokości 1.483,75 zł (59,35 cm (obwód) x 25,00 zł (stawka za 1 cm obwodu pnia).

Odnośnie wysokości wymierzonej kary pieniężnej za usunięcie drzewa należy wskazać, że z art. 89 ust. 1 u.o.p. wynika reguła, że karę pieniężną o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3. 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa. Natomiast na zasadzie wyjątku, w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Przepis art. 89 ust. 1 u.o.p. różnicuje wysokość tej kary w zależności od tego czy podmiot, któremu kara jest wymierzana był zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty, czy też nie (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 lipca 2019 r., II SA/Lu 106/19, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie kara pieniężna za usunięcie drzewa została wymierzona w wysokości opłaty za usunięcie drzewa, a powinna zostać ustalona w dwukrotnej wysokości opłaty za usunięcie drzewa. Organ nie wskazał bowiem przesłanek uzasadniających odejście od zasady wynikającej z art. 89 ust. 1 u.o.p.

Natomiast odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego w skardze (a uprzednio także w toku postępowania) okoliczności, że usunięcie przez niego spornego drzewa było koniecznością spowodowaną obawą przez zagrożenie jakie stwarzało pochylone drzewo dla osób i mienia, Sąd uznał, iż brak było podstaw do przyjęcia w przedmiotowej sprawie, że skarżący działał w warunkach stanu wyżej konieczności uzasadniającego na mocy art. 89 ust. 7 u.o.p. odstąpienie od wymierzenia kary.

W orzecznictwie - z uwagi na brak definicji ustawowej - przyjmuje się, że o stanie wyższej konieczności można mówić wyłącznie w odniesieniu do czynników, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć. Stan wyższej konieczności to zaistnienie nagłej, niespodziewanej, niedającej się przewidzieć sytuacji, w której zniszczenie drzew jest jedyną możliwością usunięcia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego zdrowiu i życiu czy też mieniu. Dodatkowo należy uwzględnić zasadę subsydiarności, zgodnie z którą nie było możliwe uniknięcie niebezpieczeństwa jak tylko przez poświęcenie jakiegoś innego dobra. Dobro poświęcone zaś przedstawia wartość niższą od ratowanego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 4004/19, CBOIS).

Zdaniem Sądu z akt administracyjnych nie wynika, aby zaistniała przesłanka stanu wyżej konieczności. Skarżący poza ogólnym powołaniem się na stan zagrożenia, nie podał żadnych konkretnych faktów za tym przemawiających, jak i nie przedłożył jakichkolwiek dowodów potwierdzających jego tezę o zagrożeniu wywołanym przez drzewo. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że drzewo przez niego usunięte stanowiło realne niebezpieczeństwo dla dóbr chronionych wyżej, a sama sytuacja wymagała natychmiastowej reakcji w postaci jego usunięcia. Stan wyżej konieczności musi wynikać z obiektywnego stanu rzeczy, a nie subiektywnego przeświadczenia (odczucia) strony. Znaczenie mają zatem tylko konkretne okoliczności, które poddają się weryfikacji, a skarżący takich okoliczności nie przedstawił. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że gdy strona z danej okoliczności wywodzi dla siebie określone skutki prawne, to powinna aktywnie uczestniczyć w wyjaśnianiu sprawy i z własnej inicjatywy przedstawiać konkretne fakty oraz ewentualne dowody uzasadniające swoje twierdzenia. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., nie oznacza bowiem nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego i uwzględnienia wszelkich wniosków strony zgłoszonych w tym zakresie. To organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie występują wątpliwości, które wymagają podjęcia kolejnych czynności procesowych i jeśli stwierdzi, że takich wątpliwości nie ma, gdyż całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, to nie ma obowiązku dalszego prowadzenia postępowania dowodowego i powoływania dodatkowych dowodów (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2020 r., II SA/Sz 903/19, CBOSA).

Z uwagi na określony w art. 134 § 2 p.p.s.a. i obowiązujący zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej (odnośnie wysokości wymierzonej skarżącemu kary) oraz wobec braku innych przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy bowiem uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.