Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 500/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk,, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zamknięcia bramy przejazdowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 listopada 2003 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, umorzył postępowanie wszczęte z wniosku Administracji Domu przy ul. [...] w sprawie zamknięcia bramy przejazdowej na posesji przy ul. [...] w G. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonych oględzin ustalono, że w bramie przejazdowej budynku przy ul. [...] w G. Wspólnota Mieszkaniowa w miesiącu czerwcu 2002 r. zainstalowała po jednym słupku stalowym z każdej strony budynku uniemożliwiając tym samym ruch kołowy przez bramę przejazdową budynku. Zainstalowanie słupków podyktowane było złym stanem technicznym stropu nad piwnicą w obrębie bramy przejazdowej w celu ochrony stropu przed dalszą degradacją. Charakter zabezpieczenia był tymczasowy, tj. do czasu wykonania remontu umożliwiającego dalszą bezpieczną eksploatację ww. stropu. Organ ocenił, że przeprowadzone roboty budowlane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia w świetle przepisów Prawa budowlanego, a zatem sprawa ta nie podlegała rozstrzygnięciu organów nadzoru budowlanego, a wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe. Sprawa partycypowania w kosztach remontu stropu piwnic pod przejazdem w budynku przy ul. [...] w G. pozostaje poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego i może znaleźć rozwiązanie na drodze ugody pomiędzy stronami bądź postępowania sądowego.

Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł D. A. R. Administrator Domu przy ul. [...] w G.. Decyzji zarzucił naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 66 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż z protokołu wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 13 maja 2004 r. nie wynikało, ażeby zamontowanie dwóch kołków w bramie przejazdowej było wynikiem zaleceń pokontrolnych organu nadzoru budowlanego. Skoro jednak w rzeczywistości tak było, to należało nakazać usunięcie stwierdzonych uchybień w stanie technicznym stropu piwnicy. Wobec tego, w ocenie skarżącego umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jest rażącym błędem, gdyż w istocie do niczego nie prowadzi, bo zły stan techniczny stropu piwnicy trwa nadal. Postępowania w niniejszej sprawie nie można uznać za bezprzedmiotowe, tym bardziej, że żadna ze stron o to nie wystąpiła. Decyzja taka jest sprzeczna z interesem społecznym właścicieli sąsiednich domów i najemców mieszkań korzystających z prawa przejazdu przez ww. bramę. W ocenie skarżącego najwłaściwym rozstrzygnięciem w sprawie byłoby nakazanie usunięcia zaistniałych nieprawidłowości, tzn. zniesienia zabezpieczeń w postaci słupków oraz nakazania przeprowadzenia prac remontowych.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 9 czerwca 2004 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 28 k.p.a. oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wspólnota budynku przy ul. [...] w G., w imieniu której działa D. A. R., nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym zamknięcia bramy przejazdowej na posesji przy ul. [...] w G.. Z treści pisma z dnia 19 maja 2004 r. Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] wynika, że dla nieruchomości przy ul. [...] w G. nigdy nie była ustanowiona służebność drogi koniecznej dająca prawo do korzystania z przejazdu przez bramę znajdującą się na posesji przy ul. [...] w G.. Wobec tego skarżący co prawda jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy poprzez posiadanie interesu faktycznego polegającego na korzystaniu z przedmiotowej bramy, nie może jednak poprzeć właściwymi przepisami prawa materialnego, które mogłyby stanowić podstawę do sformułowania jego prawnego interesu lub obowiązku. Z przyczyn wyżej wskazanych umorzono postępowanie odwoławcze.

W skardze na wskazaną wyżej decyzję D. A. R. zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 292 k.c. poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń i nie przeprowadzenie dowodów. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ administracji nie poczynił żadnych ustaleń, które mogłyby go doprowadzić do wniosku, że członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] nie mieli uprawnienia do korzystania z przejazdu przez bramę budynku przy ul. [...]. Z dowodów przedłożonych w sprawie wynika zaś, że w dniu 20 grudnia 1957 r. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych wyraził zgodę na przejazd 6 samochodów garażowanych w garażach wzniesionych na podwórzu przy ul. [...], a następnie Urząd Miejski w dniu 9 sierpnia 1974 r. wydał zgodę na dobudowę garażu przy ul. [...], potwierdzając równocześnie, że dojazd do niego winien odbywać się od strony ul. [...]. W rzeczywistości właściciele nieruchomości przy ul. [...] w okresie powojennym korzystali z przejazdu przez bramę budynku przy ul. [...]. Skarżący swój prawny interes do występowania w niniejszej sprawie opierają na dyspozycji art. 292 k.c., w myśl którego służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Z okoliczności sprawy wynika, iż służebność ta, tj. prawo przejazdu i przechodu, zostało przez skarżącego "zasiedziane" już kilkadziesiąt lat temu i istnieje pomimo nie uwidocznienia jej w księdze wieczystej. Milczenie beneficjenta służebności, np. w postępowaniu sądowym, w zakresie dokonanego jej zasiedzenia nie unicestwia jego skutków, w szczególności nie powoduje utraty nabytego przez niego prawa. Stwierdzenie zasiedzenia może dokonać się w toku ustaleń dowodowych czynionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli ustalenie to ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero wówczas można było przesądzić o braku bądź też istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącego. Nadto, sprawa ta wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie zakończenia jej orzeczeniem procesowym. Pomimo upływu 2 lat od kontroli, w trakcie której ujawniono zły stan techniczny stropu nad piwnicą, Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] nie przeprowadziła wówczas zalecanego remontu, a zatem stan zagrożenia trwa nadal i to tak kwestia winna zostać załatwiona w postępowaniu administracyjnym poprzez nakazanie usunięcia istniejących uchybień.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek Administratora Domu przy ul. [...] w G. i dotyczyć miało zainstalowania przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w G. metalowych słupków w bramie przejazdowej, czym uniemożliwiono członkom wnioskującej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] korzystanie z przejazdu przez przedmiotową bramę. We wniosku wszczynającym postępowanie z dnia 11 listopada 2002 r. wnoszono o stwierdzenie w trybie art. 66 Prawa budowlanego z 1994 r., czy obiekt budowlany położony w G. przy ul. [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości o wydanie decyzji nakazującej ich usunięcie. Wszczynający postępowanie zatem żądał zastosowania dyspozycji przepisu art. 66 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości albowiem uznał, iż w świetle przepisów art. 29 ust. 2 pkt 9 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego instalacja metalowych słupków nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Organ uznał w konsekwencji, iż sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, która podlegałaby rozstrzygnięciu na gruncie postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego.

Decyzja organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji skierowana została do Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w G.. Z tego już faktu wywieść należy uprawnienie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] - będącej stroną skarżącą - do wniesienia w niniejszej sprawie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Strona skarżąca ma bowiem interes prawny w obaleniu takiej decyzji administracyjnej. W państwie prawnym istnieje publiczne prawo podmiotowe obywatela do odwołania się od każdej nieostatecznej decyzji administracyjnej. Z tego względu organ odwoławczy nie mógł zasadnie umorzyć postępowania odwoławczego z powodu braku legitymacji wnoszącego odwołanie. Legitymacja ta wynikała chociażby z posiadanego przez stronę skarżącą uprawnienia do weryfikacji decyzji pierwszoinstancyjnej, tym bardziej, że postępowanie wszczęte zostało z jej inicjatywy, a decyzja zaskarżona odwołaniem była do niego skierowana.

Organ administracji II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 105 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia w razie braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z powodów podmiotowych związana jest z brakiem podmiotu posiadającego interes prawny w uzyskaniu stosownego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie z bezprzedmiotowością z przyczyn podmiotowych, o których wspomina organ odwoławczy, nie mamy do czynienia, albowiem, jak wcześniej zaznaczono, adresat decyzji pierwszoinstancyjnej ma interes w jej weryfikacji poprzez rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w administracyjnym toku instancji.

Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że należy uwzględnić skargę i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Takie rozstrzygnięcie obliguje organ II instancji do rozpatrzenia odwołania i podjęcia rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisami art. 138 K.p.a.

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.