Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 100/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, 4 , 11, art. 37 ust. 1pkt 1, art. 12
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 110a, art. 113, art. 126 par. 1-3,5, art. 166 par. 3, art. 167a par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2015 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownik Sekcji i Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] odmówił przyznania K. I. pomocy w formie zasiłku stałego wraz z opłacaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Uzasadniając rozstrzygniecie organ wskazał, iż K. I. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 5 kwietnia 2011r., którym zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 30 kwietnia 2016 r. Dalej organ podał, iż na dochód strony w lipcu oraz sierpniu 2015 r. składał się dodatek mieszkaniowy - 242,62 zł oraz 1/12 z kwoty 11495,94 zł wypłaconej z depozytu Zakładu Karnego w Ł. w dniu 29 lipca 2015 r., tj. 958 zł. Zatem łączny dochód wynosił - 1200,62 zł, Z kolei dochód strony we wrześniu 2015 r. wynosił 1/12 z kwoty 11495,94 zł wypłaconej z depozytu Zakładu Karnego w Ł. w dniu 29 lipca 2015 r., tj. 958 zł.

Następnie wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust 1 i art. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 i 2 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kryterium dochodowe, do dnia 30 września 2015 r., wynosiło 542 zł dla osoby samotnie gospodarującej, a maksymalna kwota zasiłku stałego wynosiła 529 zł.

Z kolei od dnia 1 października 2015 r. kwoty te wynoszą odpowiednio 634 zł oraz 604 zł.

Organ wyjaśnił, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

- miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

- składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach,

- kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie z art. 8 ust. 11 powołanej ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Organ wskazał także, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

W oparciu o powyższe przepisy organ stwierdził, iż w związku z uzyskanym przez K. I. dochodem w wysokości 1200,62 zł przekraczającym wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej obowiązujące do 30 września 2015 r. w kwocie w 542 zł oraz dochodem 958 zł, przekraczającym wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej obowiązujące od 1 października 2015 r., tj. - 634 zł orzeczono o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy.

W odwołaniu K. I. podniosła, iż w okresie pobytu w zakładzie karnym nie pracowała i nie otrzymywała żadnych środków, które wpływałby na jej dochód. Pieniądze, które otrzymała po opuszczeniu zakładu karnego były w depozycie i pochodziły od rodziny, której zwróciła te środki. Aktualnie nie posiada jakichkolwiek środków finansowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy art. 8 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 4 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015, poz. 1058) regulujące kwestie ustalania dochodu oraz wysokość kryterium dochodowego uprawniającego uzyskiwana świadczeń przewidzianych w tej ustawie.

Następnie podzielił ustalenie organu I instancji, iż łączny dochód strony w miesiącu lipcu 2015 r. wynosił 1200,62 a we wrześniu 2015 r. 958,00 zł. Według Kolegium do dochodu uzyskanego przez stronę zaliczyć należy jednorazowy dochód w kwocie 11495,94 wypłacony jej z depozytu Zakładu Karnego w Ł. w dniu 29 lipca 2015 r. Dochód ten został uwzględniony przy ustalaniu kryterium dochodowego zgodnie z regulacją art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego brak było podstaw do otrzymania zasiłku stałego wraz z opłaceniem składki na ubezpieczenie zdrowotne. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego zwrotu kwoty z depozytu sądowego rodzinie, wskazano, iż w aktach sprawy znajduje się pokwitowanie, tejże kwoty przez K. I. i obowiązkiem organu I instancji było wliczenie tejże kwoty do dochodu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. I. podniosła, iż od dnia jej zwolnienia z Zakładu Karnego w Ł. nie posiada żadnych środków finansowych na utrzymanie, leczenie i opłaty. W dniu zwolnienia nikt jej nie wyjaśnił, iż każdy członek rodziny ma odebrać wpłacone przez siebie pieniądze. Otrzymane z depozytu środki zwróciła rodzinie. Wskazała, iż posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Wyjaśniła nadto, iż w zakładzie karnym nie pracowała i nie uzyskała żadnego dochodu.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W art. 145 § 1 P.p.s.a. ustawodawca wskazał wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, gdy narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Sekcji i Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. o odmowie przyznania skarżącej K. I. zasiłku stałego wraz z opłaceniem składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zdaniem organów obu instancji wnioskowane świadczenie nie mogło zostać przyznane, ponieważ dochód skarżącej wyraźnie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, a wynoszącej w dniu orzekania 634 zł.

W ocenie organu na miesięczny dochód strony z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku składał się zasiłek mieszkaniowy w wysokości 242,62 zł oraz kwota 11495,94 zł otrzymana jednorazowo przy opuszczaniu przez skarżącą zakładu karnego, podlegająca doliczeniu na zasadach określonych w art. 8 pkt 11 ustawy, którą organ rozliczył w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony, co miesięcznie daje kwotę 958 zł. Organy zauważyły, iż w miesiącu wrześniu, a więc poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji skarżącą nie posiadła już dochodu z tytułu dodatku mieszkaniowego, ale jej dochód w kwocie 958 zł (z tytułu 1/12 jednorazowo wypłaconej kwoty 11495,94 zł) również przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

Zdaniem Sądu zaprezentowane wyżej stanowisko organów obu instancji nie zasługuje na aprobatę.

Przesłanki materialnoprawne przyznania zasiłku stałego zostały określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., nr 163 ze zm. – dalej: "u.p.s.") zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. oraz § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społeczne (Dz. U. z 2015, poz. 1058) na dzień wydania decyzji przez organy obu instancji kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej określone było na kwotę 634 zł.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z kolei w ust. 4 art. 8 ustawodawca zawarł wyliczenie pewnych kategorii przychodu, których nie wlicza się do dochodu ustalanego na podstawie ust. 3.

W art. 8 ust. 11 znajduje się zastrzeżenie dotyczące okresu, za który ustalany jest dochód. Stosownie do tego przepisu w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Zdaniem organów obu instancji przepis ten znalazł zastosowanie w rozpoznawanej sprawie bowiem skarżąca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie jej zasiłku stałego uzyskała jednorazowy dochód przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej z tytułu wypłaty środków zgromadzonych w depozycie zakładu karnego.

W ocenie Sądu uznanie, iż jednorazowa wpłata środków złożonych do depozytu zakładu karnego stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. jest bezpodstawne.

Zauważyć należy, iż ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia dochodu wskazując, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o enumeratywnie wskazane w ustawie obciążenia (art. 8 ust. 3 up.p.s.). Jednocześnie w ustawie w art. 8 ust. 4 u.p.s. wskazano przychodów z jakich tytułów nie wlicza się do dochodów określanych na potrzeby postępowań zakresu pomocy społecznej. W ustawie brak przy tym definicji legalnej pojęcia przychodu, co oznacza, że należy je wykładać na zasadach ogólnych, to jest posiłkując się wynikami zarówno wykładni językowej jak i celowościowej. Dokonując takowej wykładni uznać należy, iż przez przychód w rozumieniu przepisów u.p.s. rozumieć należy wpływy (co do zasady pieniężne, lecz nie można wykluczyć także świadczeń rzeczowych) uzyskane przez daną osobę w określonym czasie. Co za tym idzie przy ustalaniu dochodu, od którego zależy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej należy mieć na uwadze ogół uzyskiwanych środków pieniężnych mający charakter przysporzenia majątkowego, a zatem w konsekwencji w sposób rzeczywisty zwiększających stan majątkowy i to bez względu na tytuł i źródło ich pozyskania. Zatem dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. może stanowić m.in. zarówno wynagrodzenie za prace jak i darowizna czy nagroda pieniężna lub też środku pochodzące z tytułu wypłaty odszkodowania oraz pożyczki czy kredytu (patrz wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 700/06 – dost. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu za tak rozumiany dochód nie można natomiast uznać wypłaty środków zgromadzonych uprzednio przez stronę na jej rachunku bankowym, książeczce oszczędnościowej, lokacie oszczędnościowej lub innej formie przechowywania i oszczędzania środków pieniężnych. Wypłata tych środków (oszczędności) nie powoduje bowiem przysporzenia majątkowego po stronie ich dysponenta, lecz stanowi tylko czynność polegającą na zmianie sposobu przechowywania już wcześniej posiadanych środków. Nie dotyczy to jedynie wypłaty kwoty uzyskanej z tytułu odsetek od oszczędności zgromadzonych na tym rachunku czy lokacie, albowiem wartość odsetek stanowi przysporzenie majątkowe, a więc przychód właściciela rachunku/lokaty. (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 120/11 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe uwagi należy także odnieść od wypłaty kwoty oddanej w depozyt o którym mowa w art. 113 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (DZ. U. z 1997 r. nr 90, poz. 557 ze zm., dalej K.k.w.). Zgodnie § 1 tego artykułu skazany przekazuje do depozytu środki pieniężne i przedmioty wartościowe posiadane w zakładzie karnym. Środki pieniężne pozostawione w depozycie nie podlegają oprocentowaniu. Skazany może dysponować środkami, które pozostają po wywiązaniu się z ciążących na nim zobowiązań objętych egzekucją oraz po dokonaniu gromadzenia środków, o których mowa w art. 126 § 1 K.k.w. (§ 2). Środki pieniężne, o których mowa w § 2, skazany może przekazać na wybrany rachunek bankowy, książeczkę oszczędnościową lub pozostawić w depozycie (§ 3), może też przekazać je na rzecz wskazanych przez niego osób, instytucji i organizacji (§ 5). Za środki pieniężne pozostające do jego dyspozycji w depozycie skazany ma prawo trzy razy w miesiącu dokonywać zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych oraz innych artykułów dopuszczonych do sprzedaży w zakładzie karnym (art. 113a § 1 K.k.w.). Jednocześnie art. 126 § 1 K.k.w. stanowi, iż ze środków pieniężnych otrzymywanych przez skazanego, środki do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników gromadzi się i zachowuje do przekazania skazanemu w chwili jego zwolnienia z zakładu karnego, z przeznaczeniem na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji.

Z powyższego wynika, iż depozyt w zakładzie karnym stanowi swoisty sposób przechowywania środków pieniężnych posiadanych, względnie otrzymanych przez skazanego wynikający z charakteru pobytu skazanego w zakładzie karnym, z którym wiążą się ograniczenia w prawie posiadania przez skazanego przy sobie rzeczy osobistych (patrz art. 110a K.k.w.), w tym w szczególności wspomnianych środków pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Skazany posiada jednak pewne określone w ustawie możliwości dysponowania tymi środkami. Do depozytu trafiają również środki z tytułu wynagrodzenia za wykonywana przez skazanego pracę.

Zgodnie z art. 167a § 1 K.k.w. przy zwolnieniu z zakładu karnego skazany otrzymuje, za pokwitowaniem, znajdujące się w depozycie dokumenty, pieniądze, przedmioty wartościowe i inne przedmioty, jeżeli nie zostały zatrzymane albo zajęte w drodze zabezpieczenia lub egzekucji.

Z powyższego wynika, iż z momentem wypłaty skazanemu, przy zwolnieniu z zakładu karnego, przechowywanych w depozycie należących do niego środków pieniężnych nie następuje po jego stronie przysporzenie majątkowe zmieniające w tym momencie jego sytuację majątkową, a jedynie odzyskuje on uprawnienie do swobodnego dysponowania już uprzednio będącymi jego własnością przedmiotami majątkowymi. Świadczy o tym także treść art. 166 § 3 K.k.w. zgodnie z którym skazanemu zwalnianemu z zakładu karnego, który nie dysponuje wystarczającymi środkami własnymi i nie ma zapewnionych na wolności dostatecznych środków utrzymania, dyrektor zakładu karnego może udzielić pomocy pieniężnej w chwili zwolnienia w wysokości do 1/3 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników lub jej odpowiedni ekwiwalent; środki własne skazanego stanowią środki będące w depozycie oraz przekazane w trybie art. 126 § 1. Z przepisu tego wynika wprost, iż środki będące w depozycie stanowią środki własne skazanego. Natomiast ewentualna pomoc pieniężna o której mowa w tym przepisie może być uznana za przychód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s.

Nieuprawnione było zatem twierdzenie organów obu instancji, iż w dniu 29 lipca 2015 r., to jest w chwili wypłaty środków z depozytu zakładu karnego skarżąca uzyskała jednorazowy dochód. Jak wskazano wyżej wypłata tych środków nie wpłynęła na sytuację majątkowa skarżącej.

Nie oznacza to, iż środków tych organ nie może uwzględnić przy ustalaniu czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej, konieczne jest jednak uprzednie ustalenie z jakiego źródła pochodziły środki będące w depozycie w czasie pobytu skarżącej w zakładzie karnym i kiedy strona je uzyskała. Nie można bowiem wykluczyć, ze środki te strona uzyskała w okresie pobytu w zakładzie karnym np. z jednej lub kilku wpłat (pożyczek, darowizn, zwrotu należności itp.) przekazanych jej przez osoby trzecie (strona w odwołaniu i skardze wskazała, iż środki te otrzymała od rodziny) lub inne podmioty i z uwagi na czas ich otrzymania oraz wysokość można poszczególne z tych wpłat uznać za jednorazowy dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 11 u.p.s. Wymaga to jednak poczynienia stosownych ustaleń przez organ, czego zabrakło w przedmiotowej sprawie.

Reasumując stwierdzić należy, iż organy w skutek błędnej wykładni art. 8 ust 3 w zw. z art. 8 ust. 11 u.p.s., co najmniej przedwcześnie uznały, iż K. I. nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego ją do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien zatem, stosując się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej, ustalić czy strona skarżąca w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku uzyskała dochód, który został zdeponowany na czas jej pobytu w zakładzie karnym, a jeżeli tak to z jakiego tytułu, kiedy i w jakiej wysokości, w celu ustalenia czy przy ustaleniu dochodu skarżącej w celu rozpoznania jej wniosku o zasiłek stały zastosowanie znajdzie regulacji z art. 8 ust. 11 u.p.s.

Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien również zbadać, czy skarżąca w chwili złożenia wniosku spełniła pozostałe, wynikające z art. 37 ust. 1 u.p.s. przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia (niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy), a w przypadku niespełnienia tych kryteriów winien rozważyć, kierując się wyrażonymi w art. 8 i 9 K.p.a. zasadami, zgodnie z którymi organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz czuwają aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, czy istnieją przesłanki do przyznania innego świadczenia np. zasiłku okresowego (art. 38 ust. 1 u.p.s.). Zaznaczyć trzeba, iż instytucja pomocy społecznej kierowana jest do osób, które zmagają się z trudnymi sytuacjami życiowymi, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.) i tym samym stronami postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia wsparcia w ramach instytucji pomocy społecznej są często osoby posiadające bardzo ograniczone możliwości rozeznania jakie uprawnienia im przysługują i na jakiej zasadzie są one przyznawane. Z tej też przyczyny organy rozpoznające wniosku o udzielenie pomocy winny szczególnie dokładnie i rzetelnie informować strony o przysługujących im świadczeniach oraz warunkach ich uzyskania, a w razie wątpliwości interpretować wnioski i żądania stron na ich korzyść.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy wskazać należy, iż organ orzekając w zakresie przyznania świadczeń z pomocy społecznej w przypadku stwierdzenia dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia a sytuacją majątkową tej osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia (art. 12 u.p.s.). Zatem, nawet w sytuacji gdy strona nie uzyskała dochodu przekraczającego kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s. oraz spełnia pozostałe przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia (np. zasiłku stałego lub okresowego), lecz jednocześnie posiada zasoby majątkowe (np. oszczędności), które umożliwiają jej przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej organ może odmówić przyznania wnioskowanej pomocy. Rozstrzygnięcie to mające charakter uznania administracyjnego powinno jednak być umotywowane zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 107 § 3 K.p.a. i powinna je poprzedzać dokładna analiza sytuacji życiowej i majątkowej strony (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

W związku z powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.