Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 4/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi Gminnego Zespołu Szkół w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 28 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu na rzecz skarżącego Gminnego Zespołu Szkół w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu z dnia 28 października 2013 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404, ze zm.), utrzymująca w mocy nakaz Inspektora Pracy z 31 lipca 2013 r., nr [...].

W dniach 5 i 12 kwietnia, 27 maja; 3, 5-7, 11-13, 17-19, 21, 27-28 czerwca oraz 1-5,8,12, 15 i 16 lipca 2013 r. inspektor pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu przeprowadził kontrolę w Gminnym Zespole Szkół w [...]. W trakcie trwającej kontroli inspektor ustalił, że pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia za przepracowane godziny ponadwymiarowe.

W wyniku tych ustaleń Inspektor Pracy nakazem z dnia 31 lipca 2013 r. polecił Dyrektorowi Gminnego Zespołu Szkół W [...] wypłatę wskazanym nauczycielom wynagrodzenia za godziny nauczania indywidualnego zrealizowane we wrześniu, październiku; listopadzie i grudniu 2012 r.; w styczniu, lutym oraz marcu 2013 r. W nakazie tym określono liczbę godzin ponadwymiarowych przepracowanych przez każdego z nauczycieli w ramach nauczania indywidualnego, jak i wysokość należnego wynagrodzenia z tego tytułu. Odnotowano równocześnie, że nakazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności na mocy art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

W odwołaniu od powyższego nakazu pracodawca zarzucił ww. aktowi sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału, poprzez uznanie, że czynności kontrolne przeprowadzone w dniach od 5 kwietnia 2012 r. do 18 lipca 2012 r. w Gminnym Zespole Szkół w [...] wykazały, że nauczyciele wymienieni w poszczególnych decyzjach nakazu zapłaty świadczyli pracę w godzinach ponadwymiarowych, w sytuacji, kiedy tego faktu nie potwierdziły rozliczenia miesięczne godzin ponadwymiarowych, sporządzone przez upoważnione osoby. Poza tym, odwołujący zarzucił, że dokonane rozliczenia miesięczne nie zostały zatwierdzone przez upoważnione osoby. Podkreślił, że do zatwierdzenia rozliczeń nie był legitymowany S. M., którego powołanie na stanowisko dyrektora zostało prawomocnie uznane za nieważne i niepodlegające wykonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Nadto wskazał przepisy prawa, na podstawie których, jego zdaniem, należało dokonać rozliczeń godzin ponadwymiarowych, a także wniósł o uchylenie zaskarżonego nakazu i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Okręgowy Inspektor Pracy w Opolu, na podstawie art. 136 K.p.a., zwrócił się do pracodawcy – Gminnego Zespołu Szkół w [...] o przesłanie dowodu, na który powołuje się w odwołaniu, tj. "rozliczenia miesięcznego godzin ponadwymiarowych sporządzonego przez upoważnione osoby". W odpowiedzi na wezwanie, Dyrektor Gminnego Zespołu Szkół poinformował, że - jego zdaniem - należy zweryfikować dane zawarte w rozliczeniach. W związku z tym, że swoją funkcję pełni od 23 sierpnia 2013 r. i podjęcie decyzji bez szczegółowego sprawdzenia groziłoby konsekwencjami służbowymi, zwrócił się do organu o wyznaczenie nowego terminu, który pozwoliłby na sprawdzenie wysokości należnych nauczycielom wynagrodzeń za pracę za godziny ponadwymiarowe. W kolejnym piśmie z 2 października 2013 r., pracodawca argumentował, że protokół inspektora dotyczy arkuszu przydziału czynności z 29 marca 2013 r., w którym to organ prowadzący szkołę informuje, że godziny ponadwymiarowe zostaną wypłacone tylko w przypadku rzeczywistego wypracowania tych godzin, tj. powyżej 774 godzin rocznie. Dyrektor wyjaśniał, że w roku szkolnym 2012/2013 w Gminnym Zespole Szkół w [...] nie dokonano wypłacenia godzin ponadwymiarowych, a jedynie dokonywano rozliczeń w okresach miesięcznych na podstawie wzorów ustalonych i akceptowanych przez jego poprzedników. Podał, że w minionym roku szkolnym wicedyrektorzy i kierownicy filii zbierali wypełnione przez nauczycieli druki rozliczenia godzin i potwierdzali ich wykonalność. W lipcu została sporządzona lista przepracowanych godzin obowiązkowego wymiaru zajęć według zaleceń organu prowadzącego, w której znalazły się również godziny opieki nad uczniami podczas wycieczek szkolnych, czy innych zajęć. Po sporządzeniu listy wystąpił do organu prowadzącego o przydzielenie środków pieniężnych celem zapłaty wynagrodzenia za zrealizowane godziny, a następnie dokonał ich wypłaty. Do pisma z dnia 2 października 2013 r. Dyrektor Zespołu Szkół załączył listy płac za wrzesień 2013 r.

Organ odwoławczy po przytoczeniu przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (art. 10 ust. 1, art. 11 pkt 7, art. 19 ust. 1 pkt 5, art. 33 ust. 1 pkt 1) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. nr 61 poz. 624 ze zm.) i art. 42 ust. 7a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., nr 97, poz. 674 ze zm., dalej Karta Nauczyciela), stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, zaznaczył, że Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Organ odwoławczy zaakcentował, że przedmiotem postępowania jest nakaz wypłaty należności za godziny nauczania indywidualnego realizowanego w ramach godzin ponadwymiarowych. Wskazał, że obowiązek zapłaty tego świadczenia aktualizuje się w każdym miesiącu, w którym nauczyciel wypracował takie godziny, zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 4 Karty Nauczyciela. Zaznaczył, że godziny te zostały rozliczone a wynagrodzenie naliczone i niewypłacone. Organ podał też, że pracodawca pismem z 20 grudnia 2012 r. występował do Wójta Gminy [...] o przyznanie środków na zapłatę należności, dołączając listę wraz ze wskazaniem odpowiednich kwot. Wywodził, że bez znaczenia dla wiarygodności tych rozliczeń był fakt, że sąd administracyjny stwierdził nieważność aktu powołującego S. M. do pełnienia funkcji dyrektora. Zwrócił uwagę, że w trakcie kontroli ponownie dokonano weryfikacji oraz rozliczeń wskazanych w decyzji należności, którą dokonały osoby na mocy Zarządzenia Wójta Gminy nr [...]. Organ II Instancji nadmienił, że wprawdzie G. B. pełniąca obowiązki dyrektora od 28 maja 2013 r., oświadczyła, że nie będzie brała odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków przez poprzedników, jednakże stanął na stanowisku, że ciągła rotacja osób pełniących funkcję dyrektora nie może być przesłanką opóźniania bądź odmowy wypłaty należności za godziny ponadwymiarowe nauczycieli wykazane w ewidencji. Stwierdził, że okoliczność ta nie przesądza, iż wynagrodzenie jest nienależne. Ponadto podkreślił, że odwołujący w żaden sposób nie kwestionował choćby jednej należności wykazanej w decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo organ odnotował, że odwołujący, mimo dwukrotnego wezwania, nie przedstawił dowodu, na który powołuje się w odwołaniu, tj. rozliczeń miesięcznych godzin ponadwymiarowych sporządzonych przez upoważnione osoby. Podkreślił, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że nie ma wewnątrzszkolnego aktu regulującego sposób rozliczania godzin ponadwymiarowych. Stąd wykształciła się praktyka, że wicedyrektorzy i kierownicy przedkładali wypełnione druki rozliczenia godzin i potwierdzali ich wykonalność, następnie dokonywano ich wypłaty. Organ stwierdził, że w taki sposób dokonano rozliczenia należności objętych nakazem z dnia 31 lipca 2013 r. Natomiast, przedstawione przez odwołującego w piśmie z dnia 5 września 2013 r. argumenty dotyczące niezgodności rozliczeń godzin ponadwymiarowych w przedłożonych kartach, organ uznał za niewiarygodne. Wywiódł, że wskazanie tylko na nieistotne nieścisłości, czy też brak precyzji bez określenia ich wpływu na ustalone w decyzji należności oraz wykazanie ich w dokumentach źródłowych, stanowiących podstawę ich sporządzenia, nie stanowi, w ocenie organu, przekonującego dowodu potwierdzającego sporność wyliczonych na ich podstawie należności. Zaakcentowano też, że w piśmie z 2 października 2013 r. strona przyznała, że za rok szkolny 2012/2013 dokonano rozliczenia realizacji godzin ponadwymiarowych w sposób przyjęty u pracodawcy, jednakże nie dokonano ich wypłaty. Zaznaczył, że do ww. pisma skarżący załączył listy płac wypłaconych należności we wrześniu 2013 r., jednakże ujęte w nich kwoty nie odpowiadają tym, które znalazły się w nakazie z 31 lipca 2013 r.

Wobec tego organ wywiódł, przedstawiając rozważania na tle art. 11 pkt 7 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jak i na tle art. 39 ust. 4 i art. 42 ust. 7a Karty Nauczyciela, że zaistniały podstawy do uznania, iż wskazane w decyzji pierwszoinstancyjnej świadczenia są należne, a po stronie pracodawcy istnieje obowiązek ich wypłaty.

W skardze do Sądu Gminny Zespół Szkół w [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 28 października 2013 r. Zarzucił, że decyzja została wydana zarówno z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, jak też na podstawie błędnego materiału dowodowego zgromadzonego przez Inspektora Pracy, a w szczególności niezgodnie z przepisami art. 10 § 1, art. 75 § 1 i 2, art. 76, art. 77 § 1, art. 79 § 1, a także art. 80 K.p.a. Skarżący podniósł, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach sporządzonych przez osoby nieupoważnione. Stwierdził, że jedyną osobą uprawnioną do pełnienia obowiązków wicedyrektora szkoły była G. B., która odmówiła złożenia podpisu pod zestawieniem niezgodnym z dziennikami zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Tymczasem podstawowym dokumentem do rozliczenia godzin obowiązkowego tygodniowego wymiary pracy nauczyciela jest dziennik zajęć dydaktyczno-wychowawczych (dziennik lekcyjny). Sporządzone wyliczenie zostało wykonane bez uwzględnienia rzeczywistego stanu zajęć opisanych w tych dziennikach. W ocenie skarżącego, zestawienia przygotowane przez nauczycieli mają zasadniczą wadę, bowiem uwzględniają rozliczenie tylko tygodni, kiedy był wykonywany obowiązkowy 18 godzinny tygodniowy wymiar godzin, bez uwzględnienia tygodni pracy, w których ten obowiązek nie był wykonywany. Takie rozliczenie godzin w sposób rażący narusza przepis art. 42 ust. 3 i 5b Karty Nauczyciela, jest też niezgodne z uchwałą Rady Gminy Skarbimierz z dnia 17 grudnia 2012 r., nr [...] w sprawie określenia zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli pracujących w Gminnym Zespole Szkół w [...], dla których plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Skarżący nadmienił, że planowanie godzin ponadwymiarowych zajęć odbywa się na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacyjnego, a organ prowadzący szkołę nie zatwierdził w nim godzin ponadwymiarowych przed rozpoczęciem roku szkolnego, gdyż ówczesny dyrektor szkoły (S. M.) nie sporządził arkusza zgodnie ze stosownym rozporządzeniem. Dopiero w marcu 2013 r. dyrektor Ł. D. sporządził aneks do arkusza organizacyjnego zgodny ze stanem prawnym i jedynie ten dokument może mieć znaczenie prawne, gdyż został zatwierdzony przez organ prowadzący. Natomiast Inspektor Pracy wydający nakaz wypłaty uznał w sposób niedopuszczalny, że dokument ten jest interpretacją własną prawa przez Wójta Gminy. Skarżący nie zaakceptował listy godzin ponadwymiarowych sporządzonej niezgodnie z rzeczywistymi zapisami w dziennikach zajęć dydaktyczno-wychowawczych, a jedynie w oparciu o oświadczenie (karty rozliczeniowe). W związku z tym pozostaje w przekonaniu, że ustalenie Okręgowego Inspektora Pracy o naliczeniu świadczenia w formie listy płac, jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż w dowodach nie ma list płac sporządzonych przez uprawnione osoby. Na koniec, Dyrektor Gminnego Zespołu Szkół w [...] wyjaśnił, że dokonał rozliczenia godzin ponadwymiarowych zgodnie z obowiązującymi przepisami i dokonał wypłaty należnych wynagrodzeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Przyznał, że Dyrektor Szkoły, pismem z dnia 19 grudnia 2013 r. poinformował, iż wykonał nakaz nr [...], który to akt zaskarżoną decyzją został utrzymany w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz .U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne powołane są, m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada, zatem zaskarżonego rozstrzygnięcia w kategoriach celowości ani słuszności, ograniczając się do ustalenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego zasadne było wydanie zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem kontroli Sądu.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), a także innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji - nakazu zapłaty Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Opolu, w ocenie składu orzekającego, wykazała, że naruszają one przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przyjdzie przypomnieć, że podstawą działania Okręgowego Inspektora Pracy w Opolu na dzień wydania zaskarżonej decyzji był art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 ze zm., w skrócie ustawa o PIP). Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Nakaz zapłaty wynagrodzenia lub innego świadczenia jest decyzją, której wydanie musi być poprzedzone zbadaniem stanu faktycznego i ustaleniem, że skutkiem naruszenia przez pracodawcę normy prawa pracy jest niewypłacenie pracownikowi należnego wynagrodzenia za pracę lub innego wymagalnego świadczenia przysługującego mu od pracodawcy (art. 33 ust. 1 pkt 1 oraz art. 21 ustawy o PIP). Wskazany przepis art. 11 pkt 7 ustawy o PIP nie jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 2 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm., dalej K.p.c.), wyłączającym rozstrzyganie sporów między pracodawcą a pracownikiem z kognicji sądów powszechnych. Sądy powszechne, mimo regulacji określonej w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, są jedynym organem państwa uprawnionym do rozstrzygania ewentualnych roszczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym sporów o wypłatę wynagrodzenia między pracownikiem i pracodawcą, ponieważ są to sprawy cywilne, a te podlegają kognicji sądów powszechnych.

Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż nakaz wystawiony przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy na podstawie wskazanego przepisu spełnia inną funkcję. Jego zadaniem jest skłonienie pracodawcy do wypełnienia ciążącego na nim względem pracownika obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia (lub innego świadczenia) związanego z pracą. Nakaz zapłaty może być zatem wydany wówczas, gdy obowiązek ten jest bezsporny i wymagalny w momencie przeprowadzania kontroli. Nakaz jest więc niczym innym jak urzędowym stwierdzeniem istnienia zobowiązania po stronie pracodawcy z jednoczesnym nakazaniem mu w trybie administracyjnoprawnym wypłaty zaległego wynagrodzenia. Oznacza to, że gdy istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą co do zasadności, wysokości, okresu czy tytułu wypłaty wynagrodzenia, wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione. W takim przypadku do rozstrzygnięcia spornej kwestii właściwy jest sąd powszechny. Podkreśla się przy tym również, iż nie można uznać, że sytuacja ma charakter niesporny, jeżeli z przebiegu postępowania wyraźnie wynika, iż jedna ze stron, tj. pracodawca kwestionuje zasadność, podstawę prawną czy też wysokość należnego świadczenia. W tej sytuacji inspektor pracy nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia i innych składników z nim związanych, ale może nakazać pracodawcy rozstrzygnięcia spornej kwestii w określonym terminie, czy też wystąpienie do sądu o rozstrzygniecie tej kwestii (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1400/05 z dnia 25 października 2008 r., sygn. akt. I OSK 1528/07 – publ. strona internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia nsa.gov.pl.; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 13 lutego 2008 r. sygn. akt SK 5/07 OTK-A 2008/1/19 – dalej CBOSA).

Odnosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pracodawca nie potwierdził, aby wymienieni w nakazie zapłaty nauczyciele świadczyli pracę w godzinach ponadwymiarowych w rozmiarze przyjętym przez inspektora pracy. Stąd nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w badanej sprawie sytuacja ma charakter niesporny, jeżeli z przebiegu postępowania wyraźnie wynika, że jedna ze stron, mianowicie pracodawca, kwestionuje podstawę prawną i wysokość należnego świadczenia. Wydanie w takiej sytuacji nakazu płatniczego, zamiast nakazania rozstrzygnięcia spornej sytuacji w określonym terminie, czy też wystąpienie do sądu o rozstrzygnięcie tej kwestii, stanowi naruszenie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Inspektor pracy, wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia, nie rozstrzyga bowiem o wynagrodzeniu pracownika. W tym zakresie kompetencja należy do sądu powszechnego. Na podstawie art. 465 § 1 K.p.c. inspektor pracy może wystąpić jako pełnomocnik pracownika przed sądem powszechnym. Wyjaśnić należy, że pojęcie należne wynagrodzenie ma charakter obiektywny, niezależny od przekonania inspektora pracy. O należnym wynagrodzeniu można mówić, gdy nie ma sporu pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, wynagrodzenie jest obliczone i zatwierdzone przez pracodawcę lub gdy wymagalność takiego wynagrodzenia jest stwierdzona wyrokiem sądu. Nie można mówić o należnym wynagrodzeniu, jeżeli takiej oceny nie podziela pracodawca oraz gdy wykładnia przepisów prawa pracy mających zastosowanie przy dokonywaniu takiej oceny i kwalifikacji skutków prawnych określonych czynności prawnych, może być różna (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 791/09, dostępny w CBOSA).

Wobec tego, dopóki nie można w sposób niewątpliwy stwierdzić, że wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi i nie zostało mu wypłacone, dopóty inspektor pracy nie może skorzystać z uprawnień przewidzianych w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przyjdzie odnotować, że w rozpoznawanej sprawie budzi wątpliwości zarówno fakt wykonywania pracy przez nauczycieli w godzinach ponadwymiarowych, jak i brak dokumentacji płacowej (w tym zatwierdzonych i podpisanych przez Dyrektora Szkoły oraz osobę odpowiedzialną od strony finansowo-księgowej – list płac). Z protokołu kontroli przeprowadzonej u pracodawcy przez Nadinspektora Pracy K. K. wynika, że czynności polegające na weryfikacji zestawień sporządzanych przez nauczycieli zostaną dopiero wykonane. Weryfikacja ta miałaby obejmować zestawienia na okoliczność wykonywania pracy przez nauczycieli w godzinach ponadwymiarowych oraz w ramach realizacji godzin nauczania indywidualnego. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że Główna Księgowa Gminnego Zespołu Szkół w [...] S. N.w piśmie z dnia 15 lipca 2013 r. (załącznik nr 48 do protokołu kontroli) poinformowała, iż otrzymane do wglądu zweryfikowane zestawienia godzin ponadwymiarowych za okresy miesięczne są niekompletne. Przestawiła przykładowe kompletne kserokopie miesięcznych rozliczeń godzin ponadwymiarowych z wcześniejszych okresów. Nadmieniła, że od stycznia 2013 r. obliczaniem i przygotowywaniem wszelkich wynagrodzeń zajmuje się specjalista ds. księgowości i stwierdziła, że nie może podpisać zbiorczego zestawienia godzin ponadwymiarowych za okres wrzesień 2012 r. – marzec 2013 r.

Wskazać należy, że w zastrzeżeniach do protokołu kontroli (pismo p.o. Dyrektora Szkoły G. B. z dnia 25 lipca 2013 r.) nie zgodzono się ze stwierdzeniem, że arkusze organizacyjne sporządzone 28 sierpnia 2008 r. zostały zatwierdzone przez organ prowadzący szkołę. Wywodzono w ww. piśmie, że organ prowadzący szkołę wniósł uwagi w arkuszach i stwierdził, że nie zatwierdza godzin ponadwymiarowych do czasu ponownego sporządzenia arkuszy organizacyjnych z właściwymi wyliczeniami łącznych godzin zajęć w roku szkolnym 2012/2013 wraz z godzinami ponadwymiarowymi. Poza tym, pracodawca nie zaakceptował zastosowanej przez inspektora pracy interpretacji przepisów stanowiących o czasie pracy nauczycieli, którzy zostali objęci nakazem wypłaty. W przekonaniu Dyrektora Gminnego Zespołu Szkół, lista płac sporządzona przez inspektora pracy naruszała art. 42 ust. 3 i ust. 5b Karty Nauczyciela, a więc przepisy określające tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych nauczycieli. Nadto zarzucał, że nauczyciele ci nie wypracowali nawet podstawy programowej oraz że rozliczenie za godziny ponadwymiarowe powinno być dokonywane w ujęciu rocznym.

W świetle tych ustaleń, rozstrzygając o wypłacie wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe inspektor przekroczył swoje uprawnienia i wkroczył w materię zastrzeżoną dla sądów powszechnych, albowiem istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek wówczas, gdy obowiązek ten jest wymagalny. O należnym wynagrodzeniu można mówić zaś tylko w sytuacji przyznania przez pracodawcę, że określone wynagrodzenie przysługuje konkretnemu pracownikowi, lecz nie zostało wypłacone z przyczyn leżących po jego stronie.

W tych okolicznościach Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz nakaz inspektora pracy, gdyż ustalenie w kwestii wypłaty wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych nie pozostaje bez wpływu na decyzje wymienione w pkt 1 – 7 nakazu. Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł zgodnie z art. 152 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania organów wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań.

-----------------------

8