Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 491/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 132, art. 132a , art. 134, art. 134h ust. 2 i ust. 3,art. 134i, art. 135p ust. 1, art. 135j ust. 1 i ust. 2, art. 135f ust. 7, art. 135g ust. 1 i ust 2, art. 135l
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi P. G. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 10 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w całości; 2. uchyla orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 12 stycznia 2016 r. nr[...]w zakresie wymierzenia P. G. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oraz w części orzekającej o uznaniu P. G. winnym popełnienia czynu określonego w pkt 2; 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na rzecz skarżącego P. G. 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 12 stycznia 2016 r. Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), wydał orzeczenie nr [...] w którym uznał starszego sierżanta P. G., obwinionego o to, że:

1. w dniu 27 sierpnia 2015 r. nie wykonał polecenia przełożonego insp. J. P. - Komendanta Szkoły Policji w P. określonego w § 9 ust. 3 pkt 3 Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy Szkoły Policji w P. wprowadzonych decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 28 października 2011 roku w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P., zmienione; decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 7 stycznia 2015 roku zmieniające decyzję w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P. . przebywał na terenie Szkoły Policji w P. w stanie pod wpływem alkoholu, tj. I badanie godz. 6.50 - 0,74-mg/l; II badanie godz. 7.06 - 0,73 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu,

tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji;

2. w dniu 27 sierpnia 2015 r. nie wykonał polecenia przełożonego insp. J. P. -Komendanta Szkoły Policji w P. określonego w § 9 ust. 2 pkt. 1 w zw. z § 15 ust. 3 Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy Szkoły Policji w P. wprowadzonych decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 28 października 2011 roku w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P., zmienionej decyzją nr [...] Komendanta Szkoły policji w P. z dnia 7 stycznia 2015 roku zmieniającej decyzję w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P. i bez usprawiedliwienia nie stawił się do służby, czyli udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć,

tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji;

winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 września 2015 r. P. G. poinformował Komendanta Miejskiego Policji, iż rozkazem z dnia 28 sierpnia 2015 r. został usunięty z kursu specjalistycznego dla policjantów służby kryminalnej z powodu nie stawienia się do służby czyli udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć oraz przebywania na terenie Szkoły Policyjnej w P. w stanie pod wpływem alkoholu. Następnie w dniu 3 września 2015 r. organ został powiadomiony przez Komendanta Szkoły Policji w P. o fakcie usunięcia ze szkolenia i wyłączenia P. G. ze stanu słuchaczy kursu.

Wobec powyższego wszczęto postępowanie dyscyplinarne przeciwko P. G. obwiniając o popełnienie opisanych czynów.

W toku postępowania przesłuchano obwinionego oraz świadków (K. K., M. P., A. T., A. G., Ł. D., M. W., G. G., R. Ż., K. B.).

Obwiniony przyznał się do zarzutu określonego w punkcie pierwszym i złożył wyjaśnienia, nie przyznał się natomiast do zarzutu określonego w punkcie drugim. Zeznał, że w dniu 26 sierpnia 2015 r. uczestniczył w zajęciach, które trwały do godziny 14.00, następnie udał się na siłownię. Po godz. 19.00 z uwagi na czas wolny po namowach kolegów udał się do klubu [...] na terenie P. Był tam po raz pierwszy od czasu pobytu w szkole. Poza nimi było tam wiele innych osób z różnych kompanii. Spożywał tam alkohol w postaci piwa, nie pamięta w jakiej ilości. Z uwagi na to, że alkohol spożywa sporadycznie i w małych ilościach nie był w stanie przewidzieć reakcji swojego organizmu na wypity alkohol. Myślał, że taka ilość mu nie zaszkodzi. Nie pamięta o której godzinie udał się do jednostki. Za pomocą karty elektronicznej przeszedł przez bramę i wszedł na teren szkoły a następnie udał się do swojego pokoju. Miał zamiar zgłosić dowódcy, że źle się czuje i chce udać się do lekarza. Pamiętał, że było jeszcze ciemno, nie pamięta godziny. Wtedy zasnął. Rano przed apelem obudzili go koledzy z pokoju, którzy szykowali się do wyjścia na apel o godz. 6:00. Przed apelem zszedł do dowódcy kompanii A. T. i chciał go poinformować, że źle się czuje. Dowódca nie dał mu jednak dojść do słowa i zapytał czy podda się badaniu na zawartość alkoholu. Dowódca udał się wtedy ze nim do dyżurnego szkoły, który następnie wezwał policjantów z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P., celem przeprowadzenia badania na zawartość alkoholu. Po przyjeździe patrolu został dwukrotnie przebadany urządzeniem A. z wynikiem w pierwszym badaniu 0,74 mg/l oraz w drugim badaniu 0,73 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Po zakończeniu badań od dowódcy kompanii A. T. otrzymał polecenie udania się do swojego pokoju, co też wykonał. Nie otrzymał jednak zgody na dalszy udział w zajęciach. Tego dnia nie brał udziału w żadnych innych czynności. W dniu następnym Komendanta Szkoły Policji w P. usunął go ze szkolenia i wyłączył ze stanu słuchaczy kursu specjalistycznego.

Organ podkreślił, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. obwiniony osobiście zapoznał się z treścią aktów obowiązujących na terenie Szkoły Policji, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie za treścią aktu prawnego Kurs [...], poz. 24. Zapoznał się z decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 28 października 2011 roku w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P., zmienionej decyzją Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 7 stycznia 2015 roku.

W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że obwiniony przebywał na terenie Szkoły Policji w P. w stanie nietrzeźwości. Ponadto obwiniony przyznaje się do popełnienia przewinienia w tym zakresie. Odnosząc się do drugiego zarzutu organ zaznaczył, że zgodnie z dyspozycją § 9 ust. 2 pkt 1 Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy Szkoły Policji w P. słuchacz zobowiązany jest do uczestnictwa w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć. Obwiniony nie uczestniczył w zajęciach dydaktycznych. Wskazuje na to dowód w postaci zeznań świadków, dziennika szkolenia gdzie zaznaczona jest nieobecność obwinionego oraz jego zeznanie.

W ocenie organu charakter czynów jakich dopuścił się P. G. ze zwróceniem uwagi na nie wykonanie polecenia przełożonego oraz nieusprawiedliwione niestawienie się do służby jest rażącym naruszeniem dyscypliny służbowej powszechnie ocenianym nagannie, stanowiącym negatywny przykład rozluźnienia dyscypliny służbowej w stosunku do innych funkcjonariuszy. Od policjanta z długoletnim stażem służby, a zarazem doświadczeniem zawodowym wymagany jest profesjonalizm w działaniu, który winien przejawiać się w prawidłowej ocenie i analizie faktów oraz właściwym, godnym realizowaniem obowiązków służbowych. Popełnione przewinienia dyscyplinarne są zawinione, ponieważ wymieniony liczył się lub powinien liczyć się konsekwencjami swojego postępowania. Ponadto dopuścił się popełnienia przewinień przed zatarciem nagany orzeczonej w dniu 29 maja 2015 r.

Uznając policjanta P. G. winnym popełnienia zarzucanych czynów zasadnym jest wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby współmiernej do popełnionego czynu i stopnia zawinienia.

Strona odwołała się od orzeczenia organu pierwszej instancji i wniosła o uniewinnienie od zarzutu popełnienia drugiego z zarzutów przedstawionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzenie kary łagodniejszego rodzaju za przewinienie dyscyplinarne określone w pierwszym zarzucie.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia 10 marca 2016 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 10 lutego 2016 r., została powołana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji komisja do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która wnioskowała o utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji.

Organ przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy, w tym szczegółowo przedstawił treść zeznań świadków.

Powołując się na art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji organ wskazał, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast art. 132 ust. 3 ustawy o Policji wylicza przykładowo czyny w szczególności stanowiące naruszenie dyscypliny służbowej m.in. "pkt 1 odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2".

Przeprowadzona w sprawie analiza materiałów pozwala na stwierdzenie, że P. G. popełnił zarzucane przewinienia dyscyplinarne. W zakresie popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 1 zarzutów, sam obwiniony przyznał się do jego popełnienia, a dowody w pełni potwierdzają fakt, że przebywał on na terenie Szkoły Policji w P. w stanie nietrzeźwości.

Mimo, że obwiniony nie pamiętał czy został zapoznany z zasadami pobytu w szkole, jednakże kwestia ta została wyjaśniona poprzez dołączenie do materiału dowodowego karty zapoznania z poleceniami zawartymi w aktach wewnętrznego kierowania. Nadto, nie jest możliwe, aby policjant przez ok. 10 dni pobytu nie znał podstawowych procedur regulujących zasady pobytu na terenie szkoły.

W zakresie popełnienia przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 2 zarzutów zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że obwiniony nie stawił się do służby będąc zobowiązany do udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć, a powodem był fakt znajdowania się w stanie nietrzeźwości. Tym samym nie wykonał polecenia służbowego określonego w § 9 ust. 2 pkt. 1 ww. decyzji oraz nie zaistniała jakakolwiek przesłanka określona w § 15 ust. 3 tej decyzji, zwalniająca wymienionego z udziału w zajęciach programowych.

Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego P. G., swoim zachowaniem nie tylko naruszył dyscyplinę służbową nie wykonując poleceń służbowych wydanych przez osobę uprawnioną, ale też dał bardzo negatywny przykład zachowania się innym policjantom. Nie można zgodzić się z argumentami obrony, że niestawiennictwo na planowanych zajęciach było wynikiem konieczności wykonania polecenia dowódcy kompanii o pozostaniu w pokoju, gdyż powodem braku możliwości uczestniczenia w zaplanowanych zajęciach był stan nietrzeźwości obwinionego, a więc stan który automatycznie wykluczył możliwość brania udziału w zajęciach dydaktycznych. W związku z tym zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 i 2 w zw. z art. 132a ustawy o Policji należy uznać za bezpodstawny.

W zakresie zarzutu o naruszeniu art. 135g ust. 1 i 2 w zw. z art. 135 ust. 7 ustawy o Policji organ odwoławczy stwierdził, że należy je uznać za bezpodstawne. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego policjant niezależnie od tego czy pełni służbę w jednostce macierzystej czy w ramach doskonalenia zawodowego w szkole Policji winien realizować nałożone na niego obowiązki w sposób należyty, a swoim zachowaniem emanować profesjonalizmem.

Ponadto, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu niższej instancji w zakresie braku podstaw do przeprowadzenia dowodów, o przeprowadzenie których mowa w piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. Świadkowie R. Ż. i Ł. D. zostali wyczerpująco przesłuchani na okoliczność zdarzenia z udziałem obwinionego, natomiast B. D. jako nie będący uczestnikiem szkolenia nie był świadkiem czynu, a więc jego przesłuchanie jest bezpodstawne.

Podsumowując organ odwoławczy uznał, że wymiar orzeczonej kary dyscyplinarnej jest adekwatny do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia oraz uwzględnia dyrektywy wymiaru kary. W sprawie nie występuje jakakolwiek z przesłanek z wymienionych w art. 135f ust. 3 ustawy Policji, zatem brak jest podstaw prawnych do zastosowania instytucji złagodzenia wymiaru kary. Przeciwnie, zachodzą okoliczności do zaostrzenia kary.

Negatywnie należy ocenić działanie funkcjonariusza Policji, który musiał przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to w ten sposób, że w nocy z 26/27 sierpnia 2015 r. tj. nocy poprzedzającej dzień, w którym odbywały się zajęcia dydaktyczne w szkole Policji, spożywając znaczną ilość alkoholu i wprowadzając się w stan upojenia alkoholowego, co wykazało badanie stanu trzeźwości.

P. G. zaskarżył opisane wyżej orzeczenie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 135l w zw. z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy jest wystarczający do oceny zachowania skarżącego, podczas gdy materiał dowodowy był niewystarczający ze względu na nieuwzględnienie wniosku dowodowego obrońcy skarżącego z dnia 13 listopada 2015 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadków, którzy powołani zostali na okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy oraz wydania orzeczenia, pomimo nieustalenia całokształtu okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego;

2. w odniesieniu do drugiego z czynów: naruszenie art. 132 ust. 1 i 2 w zw. z art. 132a ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że skarżący swoim zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową, co w konsekwencji doprowadziło do podtrzymania stanowiska organu pierwszej instancji, który uznał, że skarżący jest winny popełnienia drugiego z czynów zarzucanych w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz niezasadnie przyjął, że odsunięcie od zajęć dydaktycznych w żaden sposób nie usprawiedliwiało nieobecności na zajęciach, podczas gdy zachowanie skarżącego, polegające na nie uczestniczeniu w zajęciach dydaktycznych było konsekwencją zastosowania się do wyraźnego polecenia wydanego przez dowódcę A. T., zgodnie z treścią którego skarżący miał udać się do swego pokoju i opuścić zajęcia dydaktyczne, co nie stanowi zachowania zawinionego i jako takie, wobec treści art. 132 ust. 2 i art. 132a ustawy o Policji, nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego;

3. naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez nieuzasadnione uznanie, że argumenty obrony w zakresie naruszeń tych przepisów przez organ pierwszej instancji są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego poprzez:

a) niesłuszne nieuwzględnienie przez organ drugiej instancji, przy ocenie wpływu na zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego - faktu, iż zachowanie skarżącego miało miejsce podczas pełnienia służby w czasie szkolenia zawodowego, a nie podczas pełnienia służby w ramach wykonywania codziennych obowiązków służbowych, co powinno zostać zakwalifikowane jako okoliczność łagodząca, bowiem skarżący przebywał w zamkniętym gronie, z innymi funkcjonariuszami, w ośrodku szkoleniowym i nie wykonywał codziennych obowiązków służbowych związanych ze służbą w Policji,

b) niewłaściwą ocenę, ustalonej przez organ odwoławczy istotnej okoliczności łagodzącej, że skarżący złożył oświadczenie wobec dowódcy A. T., w którym skarżący dobrowolnie poinformował, że zatruł się alkoholem i nie jest w stanie podjąć obowiązków służbowych, a w konsekwencji nieuwzględnienie przez organ, iż skarżący dążył do zniwelowania negatywnych konsekwencji jego zachowania, informując dowódcę, że jego stan nie pozwala na pełnienie obowiązków służbowych,

c) błędne przyjęcie, że bez znaczenia jest okoliczność, czy skarżący będąc pod wpływem działania alkoholu miał na wyposażeniu broń służbową, powinno to zostać zakwalifikowane jako okoliczność wpływająca na niższą szkodliwość czynu oraz stanowić okoliczność łagodzącą,

d) w odniesieniu do drugiego z zarzucanych czynów: błędne przyjęcie iż powodem braku możliwości uczestniczenia przez skarżącego w zajęciach był stan nietrzeźwości, podczas gdy niestawiennictwo na zajęciach dydaktycznych było usprawiedliwione, gdyż było efektem wykonania przez skarżącego polecenia dowódcy;

4. naruszenie art. 134 i art. 134h ustawy o Policji, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że orzeczenie przez organ pierwszej instancji najsurowszej kary dyscyplinarnej jest adekwatne do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia, które było konsekwencją błędnego przyjęcia, iż organ zebrał i rozważył cały materiał dowodów, uwzględnił przebieg służby skarżącego oraz rozważył współmierność kary do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy organy obu instancji, nie uwzględniły okoliczności mających istotne znaczenie dla wymiaru kary dyscyplinarnej albowiem nie wzięły pod uwagę:

a) w wystarczającym stopniu, całokształtu przebiegu dotychczasowej służby skarżącego - otrzymanych nagród, gdy z jednej strony przyznały, że pozytywna opinia służbowa skarżącego oraz jego dotychczasowe osiągnięcia w służbie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a z drugiej strony nie nadały tym okolicznościom odpowiedniego znaczenia,

b) charakteru przewinienia dyscyplinarnego, za które skarżący został ukarany karą nagany oraz związku tego przewinienia z czynami zarzucanymi w niniejszym postępowaniu,

c) faktu, że przewinienie dyscyplinarne skarżącego zostało częściowo ukarane poprzez wydalenie go ze szkolenia zawodowego odbywającego się w Szkole Policji w P.;

d) konsekwencji wykonania orzeczonej kary dla rodziny skarżącego, który jest jedynym żywicielem rodziny i wydalenie go ze służby skutkować będzie negatywnymi konsekwencjami wobec żony i półtorarocznej córeczki.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2016 r. skarżący uzupełnił swoje stanowisko podkreślając, że orzeczona kara dyscyplinarna jest rażąco surowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy zauważyć, że, mając na uwadze treść skargi, Sąd nie objął zakresem swojej kontroli wydanych w sprawie aktów w zakresie orzeczenia o uznaniu skarżącego winnym popełnienia czynu opisanego w pkt. 1 zarzutów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty oraz argumentacje Sąd uznał za zasadne.

Postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

W przepisach ustawy zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak również regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia, poza unormowaniem zawartym w przepisie art. 135p ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego.

Zgodnie z przepisami ustawy, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne (w określonych przypadkach) bądź może je wszcząć na wniosek pokrzywdzonego (art. 134i ust. 1 ustawy). Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu albo odstąpieniu od ukarania, albo ukaraniu, albo o umorzeniu postępowania (art. 135j ust. 1 ustawy).

Orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia (art. 135j ust. 2 pkt 4 - 6 ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu dyscyplinarnym istotny jest opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna. W postępowaniu tym policjantowi stawia się konkretny zarzut , a rozstrzygnięcie jest ściśle związane z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi tegoż zarzutu.

Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi - karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne.

W niniejszej sprawie, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, zarzucono skarżącemu i uznano go za winnego tego, że w określonym czasie i miejscu nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że nie wykonał polecenia przełożonego insp. J. P. - Komendanta Szkoły Policji w P. określonego w § 9 ust. 2 pkt. 1 w zw. z § 15 ust. 3 Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy Szkoły Policji w P. wprowadzonych decyzją nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 28 października 2011 roku w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P., zmienionej decyzją nr [...] Komendanta Szkoły policji w P. z dnia 7 stycznia 2015 roku zmieniającej decyzję w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P. i bez usprawiedliwienia nie stawił się do służby, czyli udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy.

Art. 132 ust. 1 ustawy stanowi, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów ( art. 132 ust. 2 ustawy). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa ( art.132 ust. 3 ustawy).

Przywołane w orzeczeniach dyscyplinarnych przepisy ustawy pozwalają na stwierdzenie, że w przypadku skarżącego uznano, że powinien on odpowiadać dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej – zawinionemu niewykonaniu polecenia przełożonego (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy). Skarżący nie wykonał polecenia zawartego § 9 ust. 2 pkt 1 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w P. z dnia 28 października 2011 r. w sprawie Zasad organizacji szkolenia i pobytu słuchaczy w Szkole Policji w P. ( z późn. zm.), zwana dalej: "decyzją nr [...]". Organ powołał się również na § 15 ust. 3 decyzji nr [...].

Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 decyzji nr [...] słuchacz zobowiązany jest do udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć oraz w innych przedsięwzięciach dydaktyczno-wychowawczych i służbach określonych przez Komendanta. W myśl § 15 ust. 3 decyzji nr [...] słuchacz nie bierze udziału w zajęciach programowych w przypadku zwolnienia z tych zajęć na podstawie decyzji.

Oba orzekające w sprawie organy uznały, że skarżący naruszył powołane wyżej przepisy, bowiem bez usprawiedliwienia nie stawił się do służby tj. nie wziął udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć.

Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie niewątpliwie wskazuje na popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na przebywaniu na terenie Szkoły Policji pod wpływem alkoholu, z czym skarżący się zgodził, nie obejmując skargą orzeczenia o uznaniu go winnym za popełnienie tego czynu.

Odnosząc się zaś do dokonanej przez organy oceny co do popełnienia drugiego przewinienia dyscyplinarnego, Sąd podziela prezentowane w skardze stanowisko, że skarżący nie wziął w dniu 27 sierpnia 2015 r. udziału w zajęciach dydaktycznych, bowiem zastosował się do polecenia wydanego przez dowódcę A. T., zgodnie z treścią którego skarżący miał udać się do swego pokoju i opuścić zajęcia dydaktyczne, co nie stanowi zachowania zawinionego i jako takie, wobec treści art. 132 ust. 2 i art. 132a ustawy o Policji, nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 decyzji nr [...] słuchacze uczestniczą w obowiązkowym apelu porannym, podczas którego w szczególności sprawdza się gotowość słuchaczy do pełnienia służby i odsuwa się od pełnienia służby słuchaczy, w stosunku do których zachodzi podejrzenie, że mogą podjąć służbę w stanie po spożyciu alkoholu.

Jak wskazano wcześniej, bezsporne jest, że skarżący w dniu 27 sierpnia 2015 r. przebywał na terenie Szkoły Policji będąc pod wpływem alkoholu i w takim stanie stawił się na porannym apelu. W tym miejscu należy wskazać, że słuchacze Szkoły Policji w P. przez okres trwania kursu są skoszarowani na terenie szkoły. § 3 ust. 1 decyzji nr [...] stanowi, że rozkład czasu służby słuchaczy określa program szkolenia, plan zajęć i rozkład dnia. Służba słuchaczy Szkoły jest zatem ściśle związana z dziennym rozkładem dnia, którego jednym z elementów jest apel poranny, poprzedzający zajęcia dydaktyczne. Obecność na apelu porannym jest dla słuchaczy obowiązkowa, co wynika z powołanego wcześniej § 13 ust. 1 decyzji [...]. Obecność na apelu należy zatem traktować jako służbę, którą pełni słuchacz szkoły Policji. Dzień 27 sierpnia 2015 r. był normalnym dniem służby dla skarżącego, tym samym stawiając się na apel poranny skarżący pełnił służbę, której harmonogram wyznaczał dzienny rozkład dnia. Wynika z powyższego, że skarżący przychodząc na apel poranny podjął służbę, przy czym stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu jest naruszeniem dyscypliny służbowej, jednak, co wymaga podkreślenia, organy nie postawiły skarżącemu zarzutu popełnienia takiego przewinienia dyscyplinarnego. .

Ponieważ skarżący stawił się do służby będąc pod wpływem alkoholu, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 decyzji nr [...], został poleceniem przełożonego odsunięty od pełnienia służby – udziału w zajęciach. Zgodnie z przepisami Zrządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie regulaminu musztry w Policji (Dz.Urz.KGP z 2013r., poz.18 ) oraz § 9 ust. 2 pkt 8 decyzji nr [...] słuchacz jest zobowiązany do wykonywania poleceń przełożonych. Od momentu powzięcia przez dowódcę skarżącego wiedzy, że znajduje się on pod wpływem alkoholu, skarżący, na którym ciążył obowiązek podporzadkowania się poleceniom przełożonego, nie miał już żadnego wpływu na dalszy bieg zdarzeń jakie miały miejsce w dniu 27 sierpnia 2015 r. Mając to na uwadze, nie można było zarzucić skarżącemu, że wykonując polecenie przełożonego dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niewykonaniu polecenia udziału w zajęciach. Co istotne, nie można było w takiej sytuacji postawić skarżącemu zarzutu, że nie stawił się do służby, bowiem, jak wskazano wcześniej, stawił się do służby, jednak nie mógł jej - z przyczyn oczywistych - pełnić.

Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do zakwalifikowania działania skarżącego jako naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy, w związku ze stawieniem się do służby w stanie po użyciu alkoholu, jednak taki zarzut nie został skarżącemu postawiony.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organy naruszyły art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy przez niewłaściwe uznanie, że doszło do popełnienia przez skarżącego przewinienia polegającego na niestawieniu się do służby bez usprawiedliwienia, czyli niewzięciu udziału w zajęciach dydaktycznych zgodnie z planem zajęć, jak również naruszyły art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy przez orzeczenie o ukaraniu na podstawie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy Sąd podziela prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, że policjant niezależnie od tego czy pełni służbę w jednostce macierzystej czy w ramach doskonalenia zawodowego w Szkole Policji winien zawsze realizować nałożone na niego obowiązki w sposób należyty oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Tym samym nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że fakt, iż zachowanie skarżącego miało miejsce podczas pełnienia służby w czasie szkolenia zawodowego ma znaczenie w sprawie ( zarzut 2 lit.a ). Podobnie, nie miało znaczenia w sprawie, że skarżący będąc pod wpływem alkoholu nie miał na wyposażeniu broni. Jak słusznie zauważył organ okoliczność ta wykracza poza ramy postawionych skarżącemu zarzutów ( zarzut 2 lit. b skargi).

Ponadto Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia części dowodów, o przeprowadzenie których wnioskował pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. tj. dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z uzupełniającego przesłuchania świadków: R. Ż., Ł. D. i M. W. Organy zgodnie stały na stanowisku, że skarżący w czasie szkolenia, przed dniem 27 sierpnia 2015 r. nie spożywał alkoholu, zaś zdarzenie z tego dnia miało charakter incydentalny, zatem okoliczność ta nie wymagała dodatkowego wyjaśnienia.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu odnośnie zawartego w ww. piśmie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka B. D. na okoliczność warunków i właściwości osobistych obwinionego, jego podejścia do realizacji obowiązków związanych ze służbą, tego, że obwiniony jest osobą co do zasady niepijącą. Organ stwierdził, że B. D. jako niebędący uczestnikiem szkolenia nie był świadkiem czynu, a więc jego przesłuchanie jest bezpodstawne. Podobnie uzasadnił odmowę uwzględnienia wniosku dowodowego w postanowieniu z dnia 30 listopada 2015 r. Komendant Miejski Policji. Wskazał przy tym, że do akt postępowania dyscyplinarnego załączono opinię służbową obwinionego za okres służby od 15 października 2012 r. do 23 marca 2014 r., która obrazuje przebieg służby obwinionego przed popełnieniem przewinienia. Do kwestii tej Sąd odniesie się jeszcze w dalszej części rozważań.

Sąd wskazuje, że przedstawiona w art. 134 ustawy gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, pozostawiając to do uznania właściwego organu.

Jak przyjmuje się w judykaturze podejmując decyzję o doborze kary należy wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności - lekkomyślności).

Nie przesądzając na obecnym etapie kwestii prawidłowości wymierzonej kary, to oczywistym jest, że w toku postępowania dyscyplinarnego należy ustalić wszelkie okoliczności dotyczące popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, ponoszenia przez policjanta odpowiedzialności i wymierzenia kary. Zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Z kolei art. 134h ust. 1 ustawy stanowi, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Wymiar kary powinien w każdym przepadku uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, o których mowa w ust. 2 i 3 art. 134h ustawy.

W art. 134h ust. 1 wśród okoliczności, które musi uwzględnić organ przy wymiarze kary dyscyplinarnej wymieniono dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza. W aktach sprawy znajduje się opinia służbowa obwinionego za okres służby od 15 października 2012 r. do 23 marca 2014 r. i do niej odwoływały się organy uznając, że obrazuje ona przebieg służby obwinionego przed popełnieniem przewinienia. Należy przypomnieć, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu 12 stycznia 2016 r., zaś organ drugiej instancji wydał orzeczenie w dniu 10 marca 2016r. Zatem organy oparły swoją ocenę dotychczasowego przebiegu służby skarżącego opierając się wyłącznie na opinii sprzed dwóch lat. Odnosząc się w tym miejscu do kwestii wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań w charakterze świadka B. D., należy zauważyć, że miał on zostać przeprowadzony na okoliczność warunków i właściwości osobistych obwinionego, jego podejścia do realizacji obowiązków związanych ze służbą, tego, że obwiniony jest osobą co do zasady niepijącą.

Z akt sprawy wynika, że ww. wniosek dowodowy skarżącego został rozpatrzony na podstawie regulacji zawartej w art. 135f ust. 7 ustawy.

Zgodnie z art. 135f ust. 7 ustawy 7 wniosek dowodowy obwiniony zgłasza na piśmie rzecznikowi dyscyplinarnemu, który rozstrzyga o uwzględnieniu wniosku albo odmawia, w drodze postanowienia, uwzględnienia wniosku, jeżeli:

1) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy;

2) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności lub nie da się przeprowadzić;

3) przeprowadzenie dowodu jest sprzeczne z prawem.

Z treści złożonego wniosku nie wynika, że miał on służyć, jak to błędnie oceniły organy, wyjaśnieniu kwestii związanych z popełnieniem przez skarżącego przewinienia. Wniosek ten dotyczył innych okoliczności, zaś obowiązkiem organów odmawiających przeprowadzenia dowodu było wykazanie, że jego przeprowadzenie nie miało istotnego znaczenia do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze, że organy dokonały oceny przebiegu służby opierając się wydanej przed dwoma laty opinii służbowej, przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu pozwoliły uaktualnić wiedzę organu odnośnie postawy skarżącego w czasie pełnienia służby w okresie poprzedzającym skierowanie go na szkolenie, co pozwoliłoby na ustalenie okoliczności mających znaczenia dla wymiaru kary.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia w sprawie art. 135 ust. 7 ustawy, a w konsekwencji tego również art. 135l ustawy, bowiem organ odwoławczy wadliwie przyjął, że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowody nie wymagał uzupełnienia. Wskazane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W końcu należy odnieść się do kwestii wskazanych w obu orzeczeniach okoliczności wpływających na złagodzenie i zaostrzenie wymiaru kary. Należy zauważyć, że z niewiadomych przyczyn – nie wynikają one bowiem z uzasadnienia orzeczenia II instancji – organ ten stwierdził, że brak jest w ogóle w sprawie okoliczności wpływających na złagodzenie wymiaru kary. Tymczasem organ I instancji wskazał na okoliczność, o której mowa w art. 134h ust. 3 pkt 4 ustawy. Nadto organ II instancji, poza wskazaną również przez organ I instancji wymienioną w art. 134h ust. 2 ustawy okolicznością wpływająca na zaostrzenie wymiaru kary, wymienił również okoliczność, o której mowa w art. 134h ust. 2 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ okoliczność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w stanie po użyciu alkoholu. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że stan po użyciu alkoholu nie stanowił okoliczności zaostrzającej wymiar kary w odniesieniu do pierwszego z postawionych zarzutów, gdyż w tym przypadku stan po użyciu alkoholu był warunkiem koniecznym do tego, by uznać, że skarżący dopuścił się popełnienia tego przewinienia.

W końcu odnosząc się do podniesionych w pkt 4 lit. b-d zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ww. zarzutach skarżący wskazuje na okoliczności, które winien był uwzględnić organ wymierzając mu karę dyscyplinarną. Sąd takiego stanowisko nie podziela, należy bowiem zauważyć, organ dyscyplinarny prowadząc postępowanie w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji związany jest treścią mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy, a dokonując wymiaru kary zobowiązany jest do prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Wytyczne co do dalszego postępowania wynikają z powyżej dokonanych rozważań.