Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 336/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Sędzia sędzia WSA Przemysław Żmich, Asesor asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpoznaniu odwołania [...] S.A. w [...] (dalej jako "[...]") utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] lipca 2015 r. Gmina Miejska [...] wystąpiła o stwierdzenie nabycia, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, własności nieruchomości gruntowej o urządzonej księdze wieczystej nr [...], położonej we [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...],[...] jako działki: nr [...], [...], o powierzchni [...] ha, nr [...], [...], o powierzchni [...] ha i nr [...], [...], o powierzchni [...] ha.

Decyzją z [...] marca 2017 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności powyższych nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...].

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 11 ww. ustawy zawierającego przesłanki wyłączające ustawową komunalizację.

Komisja wskazała, że istotną kwestią związaną z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. jest ustalenie, czy analizowane mienie należało 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W ocenie organu odwoławczego, akta sprawy nie potwierdzają aby w formie prawem przewidzianej przedmiotowe nieruchomości zostały oddane w zarząd lub użytkowanie na rzecz [...]. Tylko zaś wówczas nieruchomości te nie należałyby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W ocenie Komisji, akta sprawy nie potwierdzają również istnienia negatywnych przesłanek do komunalizacji spornych działek, określonych w art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

Ustalono również, że przedsiębiorstwo to legitymowało się decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału [...] Urzędu Miejskiego we [...] z [...] lutego 1988 r., sprostowaną postanowieniem Prezydenta [...] z [...] czerwca 1999 r., zobowiązującą do uiszczania opłaty rocznej z tytułu zarządu przedmiotowym gruntem.

Komisja podkreśliła, że powstanie określonego rodzaju prawa do gruntu nie mogło nastąpić w sposób dorozumiany, to znaczy wywiedziony wyłącznie z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego [...]. Tytuł ten nie wynika w szczególności bezpośrednio z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" bądź z ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Prawo zarządu [...] do przedmiotowej nieruchomości nie mogło powstać również z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, co potwierdza ukształtowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ podniósł, że uwłaszczenie [...] nie może odnosić się do mienia już skomunalizowanego lub podlegającego komunalizacji z mocy prawa. Mienie spełniające przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. stało się bowiem własnością gmin już w dacie 27 maja 1990 r. Nastąpiło to zatem 10 lat wcześniej niż możliwe stało się uwłaszczenie [...] na gruncie, w stosunku do którego podmiot ten nie posiadał tytułu prawnego. Powyższe przesądził w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. (sygn. akt K 30/03), Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie dotyczy mienia objętego art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Data zakończenia postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na tej podstawie nie ma przy tym znaczenia. Decyzja komunalizacyjna wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej ma bowiem charakter deklaratoryjny i potwierdza ona jedynie stan prawny, który istniał w dniu 27 maja 1990 r.

Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a. Zdaniem Komisji, wynikająca z powołanego przepisu gwarancja trwałości decyzji administracyjnych, w zestawieniu z treścią art. 109 k.p.a., oznacza, że związanie organu administracji własną decyzją trwa aż do ustania jej mocy obowiązującej, tzn. do chwili, gdy decyzja ta zostanie uchylona, zmieniona lub wygaśnie. Art. 110 k.p.a. odnosi się bowiem do stabilizacji /trwałości/ treści rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, kończącej wszelkie wahania co do jej załatwienia i uniemożliwia organowi zmianę własnego stanowiska wyrażonego w już doręczonej lub ogłoszonej decyzji, o ile przepisy tego kodeksu nie stanowią inaczej. Nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że stanowisko wyrażone przez organ w jednej konkretnej sprawie wiąże ten organ także w innych sprawach.

Końcowo Komisja podkreśliła, że wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. W rozporządzeniu tym brak jest przedsiębiorstwa państwowego [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyły [...] S. A. w [...] zarzucając jej:

1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do utrzymania decyzji komunalizacyjnej w mocy, to jest:

a) art. 16 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji administracyjnej stojącej w oczywistej sprzeczności z obowiązującą ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2006 r. w przedmiocie uwłaszczenia przez przedsiębiorstwo państwowe [...], to jest poprzednika prawnego skarżącej, działki nr [...], z której następnie wyodrębniono m. in. działkę [...], podzieloną następnie na obecne działki nr [...], [...] i [...];

b) art. 110 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji administracyjnej naruszającej wyrażoną w tym przepisie zasadę związania organu administracyjnego własną decyzją, podczas gdy wydana przez organ I instancji decyzja uwłaszczeniowa z [...] lutego 2006 r. nie została uchylona, zmieniona, ani nie stwierdzono jej nieważności, co oznacza, że w dalszym ciągu funkcjonuje ona w obrocie prawnym,

c) art. 6, 7 i 80 k.p.a. poprzez:

- błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że decyzja uwłaszczeniowa z [...] lutego 2006 r. nie ma wpływu na ocenę faktu pozostawania przedmiotowej nieruchomości w zarządzie [...] przed dniem 5 grudnia 1990 r., podczas gdy fakt wydania tej decyzji stanowi dowód uznania prawa zarządu nieruchomości przez [...] co najmniej w okresie od [...] lutego 1988 r., co wynika wprost z uzasadnienia decyzji uwłaszczeniowej,

- pominięcie pozostawania przedmiotowej nieruchomości w użytkowaniu w dniu wejścia ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości państwowej jednostki organizacyjnej jaką było [...], co powinno skutkować uznaniem, że nieruchomość ta przeszła w zarząd [...] z mocy prawa;

d) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo jej wadliwości wynikającej z uchybień wskazanych w odwołaniu od tej decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nieruchomość "należała" w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, podczas gdy nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe, będące własnością Skarbu Państwa i pozostające w zarządzie [...],

b) art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r., w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 sierpnia 1985 r., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie skutków prawnych obowiązywania tego przepisu dla [...], co doprowadziło do przyjęcia, że nieruchomość nie była w zarządzie [...] na dzień [...] maja 1990 r.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a postępowania komunalizacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] września 2021 r. skarżąca podtrzymała wnioski i twierdzenia zawarte w skardze przedstawiając jednocześnie stanowisko uzupełniające w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. stwierdzającą nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miejską [...] własności nieruchomości gruntowej o urządzonej księdze wieczystej nr [...], położonej we [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], [...] jako działki: nr [...], [...], o powierzchni [...] ha, nr [...], [...], o powierzchni [...] ha i nr [...], [...], o powierzchni [...] ha.

Nabycie przez gminę własności powyższej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 10 maja 1990 r.". Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Spór w sprawie dotyczy tego czy zostały w niej spełnione określone w powołanym przepisie przesłanki pozwalające na komunalizację spornego mienia. Skarżąca podnosi, że mienie [...] było wyłączone spod komunalizacji. Ponadto, w obrocie nadal funkcjonuje decyzja uwłaszczeniowa dotycząca objętej postępowaniem nieruchomości. Wskazuje również, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości doszło do powstania zarządu z mocy prawa (art. 87 ustawy z 29 kwietnia 1985 r.), do czego organy w ogóle się nie odniosły. Zatem, w ocenie skarżącej, ewentualne nielegitymowanie się przez skarżącą decyzją o przekazaniu gruntu w zarząd (czego organy ponad wszelką wątpliwość nie ustaliły, gdyż nie zbadały, w oparciu o jaki tytuł prawny [...] zostało ujawnione w ewidencji gruntów jako władający) nie świadczy o tym, że przedmiotowe nieruchomości nie znajdowały się w zarządzie [...].

Odnosząc się do powyższego podnieść trzeba, że kwestie sporne pomiędzy [...] a organami właściwymi w sprawach komunalizacji mienia w trybie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wydawanych orzeczeniach wielokrotnie wyjaśniano, że stronami postępowania komunalizacyjnego jest zawsze Skarb Państwa i właściwa gmina. Jeżeli zaś roszczenia do komunalizowanego mienia zgłasza inny podmiot, to musi on wykazać tytuł prawny uprawniający do zgłoszenia takich roszczeń. Jak podkreślano, jeżeli [...] nie legitymuje się tytułem prawnym do skomunalizowanej nieruchomości, wydanym w formie prawem przewidzianej, to nie może zostać uznana za podmiot, któremu taki tytuł służy. Takiego tytułu nie da się bowiem wywieść z ogólnych przepisów dotyczących utworzenia i działalności [...]. Wyjaśniano również, że [...] nie są przedsiębiorstwem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie podnosi się również, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie" nie są bowiem tożsame z pojęciem "należy do", które w swym semantycznym zakresie wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. NSA wielokrotnie wskazywał na niezasadność twierdzeń [...], że pojęcie "należeć" powinno być utożsamiane z posiadaniem (władaniem) w rozumieniu prawa cywilnego. Z założenia celowe i świadome posłużenie się przez ustawodawcę terminem "należeć" – a nie "posiadać" – wskazywało, że chodzi o grunty, do których terenowym organom administracji państwowej przysługiwało określone uprawnienie, niezależne od tego jaki podmiot faktycznie władał gruntem. W szczególności o zarządzie nie świadczy samo faktyczne przeznaczenie gruntu pod infrastrukturę kolejową, jeżeli nie wiązało się ono z tytułem prawnym.

W celu ostatecznego usunięcia wątpliwości natury prawnej w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestię nabycia przez gminę własności nieruchomości w trybie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. oraz pojawiających się na tym tle rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały: z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 oraz 26 lutego 2018 r. sygn. akt I OPS 5/17. W jednobrzmiących tezach tych uchwał NSA przyjął, że: "pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)". Ponadto, w uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. I OPS 2/16 NSA dokonał wykładni art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. przyjmując, że zakres użytego w tym przepisie zwrotu "mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przyjęto zatem, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa [...] nie są nieruchomościami "należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, tj. decyzją organu administracji publicznej, na mocy której [...] uzyskała grunt państwowy w zarząd albo umową zawartą, za zezwoleniem organu, o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umową o nabyciu nieruchomości."

We wskazanych uchwałach NSA podkreślał również, że analiza przepisów regulujących status i uprawnienia do mienia [...], w tym uchwalonych po 1960 r., wyraźnie potwierdza, że [...] nie były traktowane przez ustawodawcę jako podmiot wykonujący prawo zarządu gruntów kolejowych. W uchwale z 27 lutego 2017 r. podniesiono, że ustawa o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", zmieniająca m.in. ustawę z 2 grudnia 1960 r. o kolejach, nie zawierała żadnych postanowień w zakresie ewentualnego przyznania [...] zarządu gruntami. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", przedsiębiorstwu temu przysługiwało mienie jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji [...] w chwili wejścia ustawy w życie oraz środki nabyte po tej dacie, ale nie zarząd. Również art. 16 ust. 4 powyższej ustawy w jej pierwotnym brzmieniu nie kreował prawa zarządu przedsiębiorstwa [...]. Jak podkreślono, ustawa z 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 107, poz. 463) także nakazywała w art. 16 uznać prawo [...] do wydzielonego mienia za "gospodarowanie", a nie za oznaczone prawo rzeczowe lub zarząd. Ustawa z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) przewidywała, że [...] S.A. wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było [...], bez względu na charakter prawny tych stosunków (art. 2 ust. 2 ustawy). W art. 15 ust. 1 ustawy przewidziała prawo [...] S.A. do "zarządzania liniami kolejowymi", nakazując utworzenie odrębnego podmiotu pod nazwą "[...] S.A." ([...]) dla sprawowania tego zarządzania, rozumianego jako uprawnienie wynikające z ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (uchylonej ustawą z 28 marca 2003 r. – Dz. U. z 2019 r., poz. 710), również używającej (w art. 10 ust. 6) terminu "zarządzanie" w odniesieniu do linii kolejowych. Tym niemniej, jak wyraźnie podkreślono w obu powołanych uchwałach, "zarządzanie" nie jest tożsame z zarządem.

W uchwale z 26 lutego 2018 r. sygn. I OPS 5/17 NSA podkreślił, że nie ma żadnych podstaw aby w oparciu o przepisy późniejsze w stosunku do ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach konstruować wnioski o charakterze wstecznym w zakresie skutków wywołanych tą właśnie ustawą. Ani bowiem przepisy ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ani przepisy ustawy z 27 sierpnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" nie mogą stanowić podstawy do odpowiedzi na pytanie czy ustawa z 2 grudnia 1960 r. o kolejach, poprzez uchylenie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", doprowadziła do wygaśnięcia zarządu [...]. Dopiero stwierdzenie, że ustawa z 2 grudnia 1960 r. o kolejach doprowadziła do wygaśnięcia dotychczasowego zarządu [...] uzasadnia konieczność poszukiwania w późniejszych przepisach nowej podstawy prawnej dla uznania przedsiębiorstwa [...] za sprawującego zarząd mieniem kolejowym. Na okoliczność tę trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale sygn. I OPS 2/16 zawarł kompleksowy wywód prawny w zakresie oceny stanu prawnego również po 1960 roku i tego, że po tej dacie nie został uchwalony żaden przepis oddający mienie kolejowe w zarząd [...].

Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do spornych nieruchomości, co wykluczałoby możliwość ich komunalizacji. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie została wydana żadna decyzja, która wskazywałaby na taki tytuł, ustanawiała go lub potwierdzała. Słusznie organy orzekające uznały, że dokumentu takiego nie stanowi powoływana przez skarżącą decyzja z [...] lutego 1988 r. zobowiązująca do uiszczenia opłaty rocznej z tytułu zarządu m.in. spornym gruntem. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że samo ustalenie przedsiębiorstwu państwowemu opłaty za korzystanie z gruntu państwowego ani pod rządami ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ani ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie tworzyło po stronie podmiotu zobowiązanego do ich ponoszenia automatycznie tytułu prawnego w postaci użytkowania czy zarządu. Skarżąca nie dysponuje również żadnym innym dokumentem (umową, protokołem zdawczo – odbiorczym), który ustanawiałby zarząd czy użytkowanie. Jak wskazano wyżej tytułu do spornej nieruchomości nie potwierdzają też przywołane wyżej przepisy ogólne. Tym samym stwierdzić należy, że [...] władało sporną nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny. Brak tytułu prawnego [...] w dniu [...] maja 1990 r. do przedmiotowej nieruchomości oznacza natomiast, że nieruchomość należała wówczas, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wbrew zarzutom skarżącej, w sprawie spełnione zostały zatem wszystkie materialnoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa.

Słusznie też organy orzekające uznały, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r., zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych, wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem art. 14. Określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, to jest posiadanie określonego tytułu prawnego, którego [...] do przedmiotowej nieruchomości nie posiadało. Ponadto w wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) przedsiębiorstwo państwowe [...] nie zostało wymienione.

Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostają również podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieuwzględnienia w sprawie faktu wydania decyzji uwłaszczeniowej z [...] lutego 2006 r. Postępowanie uwłaszczeniowe zakończone powyższą decyzją toczyło się bowiem na podstawie przepisów, które weszły w życie po 27 maja 1990 r. Oznacza to, że decyzja uwłaszczeniowa i decyzja komunalizacyjna nie są tożsame. Zostały wydane na podstawie innych przepisów prawa. W ich świetle uwłaszczenie następuje w późniejszej dacie niż komunalizacja. Z decyzji uwłaszczeniowej nie wynika aby jej podstawą był dokument stwierdzający w formie prawem przewidzianej istnienie prawa zarządu [...] w dniu [...] maja 1990 r.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a. poprzez przyjęcie braku związania stanowiskiem wyrażonym w decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2006 r. Wspomniany przepis wprowadza związanie organu wydaną przez siebie decyzją w znaczeniu proceduralnym. Nie daje zaś podstaw do przyjęcia, że stanowisko wyrażone przez organ w jednej konkretnej sprawie wiąże ten organ także w innych sprawach. Przepis ten mógłby w niniejszej sprawie mieć zastosowanie ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że obydwie sprawy powiązane są tym samym stanem prawnym i faktycznym, co jednak nie miało miejsca. Sam fakt, że decyzja uwłaszczeniowa i decyzja komunalizacyjna zostały wydane przez Wojewodę [...], a ich adresatem są [...] nie powoduje, że mamy do czynienia z tożsamością sprawy. Obie decyzje dotyczą bowiem różnych spraw i wydane zostały na zupełnie odmiennych podstawach prawnych.

Podsumowując, w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w odniesieniu do spornej nieruchomości. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a., co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami k.p.a. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).