Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3615/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 718/15 w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A." Sp. z o.o. w L. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 718/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Lublinie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD)

z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Orzeczenie to poprzedziły następujące okoliczności faktyczne. Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili w siedzibie Spółki kontrolę, której zakres obejmował okres od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. Ustalenia kontroli zostały zawarte

w protokole z dnia [...] kwietnia 2014 r. Na ich podstawie Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (LWITD), decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.200 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od powyższej decyzji GITD decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał ją w mocy. Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, organ przywołał treść art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985r.), art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 10 ust. 5 lit. "a" rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r.). Organ podniósł, że analiza okazanych do kontroli wykresówek kierowcy Z. W. wykazała, że nie okazano przynajmniej jednej wykresówki. Wprawdzie została ona przedstawiona po sporządzeniu protokołu kontroli, jednakże nie miało to wpływu na powstanie naruszenia, co miało miejsce w momencie zakończenia kontroli. Dlatego zasadne było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie

w wysokości 500 zł, zgodnie z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm., zwanej dalej "u.t.d.").

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, organ powołał art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. w okresie od godziny 7.20 do godziny 14.30 kierowca Z. W. prowadził pojazd przez 4 godziny i 55 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 25 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej

w wysokości 150 zł, zgodnie z lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast, w dniu [...] października 2013 r. w okresie od godziny 6.40 do godziny 15.00 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 20 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 50 minut. Za powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 350 zł, stosownie do lp. 5.2.1. i lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, organ przywołał treść art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 22, art. 33 ust. 1 i art. 87 ust. 2 u.t.d. uznając za zasadną karę w wysokości 8 000 zł, stosownie do lp. 1.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku

o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, organ powołał się na art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z wykresówki kierowcy z dnia [...] stycznia 2014 r. wynikało, że skrócił on dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 55 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Za powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 300 zł, zgodnie z 5.3.1. i lp. 5.3.2. załącznika nr 3 do u.t.d.

Stwierdzone zostało także naruszenie polegające na nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu. W tym zakresie GITD zwrócił uwagę na zmieniony stan prawny i zastąpienie art. 15 rozporządzenia nr 3821/85 przez art. 34 rozporządzenia z dnia 4 lutego 2014 r. nr 165/2014. Kierowca w dniu [...] listopada 2013 r. oraz [...] lutego 2014 r. używał dwóch różnych wykresówek prowadząc ten sam pojazd,

a pomiędzy użyciem pierwszej i drugiej wykresówki nie minęło 9 godzin, co wedle lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w kwocie po 200 zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na okazaniu wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ przytoczył treść art. 15 ust. 2 rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85. W dniu [...] lipca 2013 r. kierujący zakończył pracę przy stanie licznika 455.063 km. Natomiast w dniu [...] lipca 2013 r. rozpoczął wykonywanie przewozów przy stanie licznika 455.075 km, więc nie zarejestrował na wykresówkach aktywności w postaci przejechania 12 km, a według strony wykonywał przewozy na terenie przedsiębiorstwa, dlatego też nałożono karę pieniężnej w wysokości 300 zł, stosownie do lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów (miejsca lub daty końcowej używania wykresówki), organ przytoczył treść art. 15 ust. 5 rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 i wskazał, że na wykresówkach

z dni [...] września 2014 r., [...] stycznia 2014 r., [...] lutego 2014 r. i [...] lutego 2014 r. brak było wpisu miejsca końcowego używania wykresówki, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł, zgodnie z lp. 6.3.6.4. załącznika nr 3 do u.t.d.

GITD nie znalazł jednocześnie podstaw do zastosowania w sprawie art. 92b i art. 92c u.t.d. umożliwiających nienakładanie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym bądź umorzenie postępowania w tym zakresie. Za okoliczności uzasadniające zastosowanie tych przepisów nie można bowiem uznać zaniechań kierownictwa Spółki czy też pomyłek kierowcy i jego sytuacji rodzinnej.

WSA w Lublinie oddalił skargę Spółki na decyzję GITD z dnia [...] marca 2015 r. Uznał, że organy niewadliwie stwierdziły naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d.

w pozycjach: 1.3., 5.2, 5.3., 6.3.7., 6.3.8. oraz 6.3.6.4., a równocześnie organy trafnie uznały, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d. Nie wykazano zaistnienia okoliczności zwalniających Spółkę

z odpowiedzialności za naruszenia spowodowane przez kierowcę. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego, między innymi poprzez własne akty staranności

w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa, w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika, przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. W sprawie tej nie miało to miejsca. Sąd podkreślił, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i nadzorowania czasu pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać szczególną dbałość odnośnie przestrzegania przez kierowców czasu pracy, gdyż naruszenia w tym zakresie stwarzają zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że kierowca sam prowadzi pojazd oraz to, że trasa przejazdu została tak zaplanowana, aby kierowca przestrzegał przepisów

o czasie pracy, gdyż są to sytuacje typowe w stosunkach tego rodzaju. Spółka nie wykazała, w jaki sposób planowała wykonywanie zadań przewozowych, czy i jak często przeprowadzano kontrolę czasu pracy, czy zapewniono i realizowano bezpośredni kontakt oraz nadzór nad realizowanym zadaniem przewozowym, a w konkretnym przypadku, czy przedsiębiorca znając plan przewozu nawiązywał kontakt i sprawował bezpośredni nadzór nad danym przewozem, tak aby wykazać, że nie miał żadnego wpływu na naruszenie do jakiego doszło w trakcie realizowanego transportu drogowego. Sąd zwrócił też uwagę, że dopiero przy piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Spółka wniosła zastrzeżenia do ustaleń, które znalazły się w protokole kontroli i złożyła stosowne wyjaśnienia. Tymczasem zakończenie kontroli w przedsiębiorstwie nastąpiło w dniu sporządzenia protokołu kontroli, tj. [...] kwietnia 2014 r., który został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wskazanego wyroku, kwestionując go w całości. Wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz

o zasądzenie kosztów postępowania. Działając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej następnie "P.p.s.a." zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego :

1) art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz Ip. 6.3.7, Ip. 5.2. (5.2.1 oraz lp. 5.2.2), lp. 5.3. (5.3.1. oraz lp. 5.3.2), lp. 6.3.1, lp. 6.3.8 oraz lp. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organy kontroli w sposób wadliwy stwierdziły zaistnienie naruszeń, określonych w załączniku nr 3 do u.t.d., co skutkowało przyjęciem prawidłowości nałożenia na nią kary pieniężnej, nieuwzględnieniem okoliczności że część naruszeń nie zaistniała, a co do pozostałej części zachodzą okoliczności wyłączające możliwość nałożenia kary pieniężnej;

2) art. 12 rozporządzenia 561/2006 poprzez niewłaściwe zastosowanie w wypadku uchybienia oznaczonego lp. 5.3., podczas gdy nie doszło do skrócenia dziennego odpoczynku kierowcy,

3) art. 7, art. 8 ust. 1-5, art. 9 ust. 1-2, art. 4 lit. g rozporządzenia 561/2006 oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 3821/85 oraz art. 34 Rozporządzenia 165/2014 poprzez niewłaściwe zastosowanie - błędne uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przedmiotowych przepisów, podczas gdy nie zostały one naruszone;

4) art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przyjęcie że w świetle wskazanego przepisu nie wykazała okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności za naruszenia spowodowane przez kierowcę, co skutkowało przyjęciem prawidłowości stwierdzenia przez organy kontroli naruszeń wymienionych w załączniku nr 3 do u.t.d. oraz prawidłowości nałożenia na nią kary pieniężnej;

5) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przyjęcie że w świetle wskazanego przepisu nie wykazała ona okoliczności przemawiających za umorzeniem postępowania w sprawie, co skutkowało przyjęciem prawidłowości stwierdzenia przez organy kontroli naruszeń wymienionych w załączniku nr 3 do u.t.d. oraz prawidłowości nałożenia kary pieniężnej.

Działając z kolei na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy :

1) art. 151 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 77 oraz 10 kpa, art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo wykazanych błędów zaistniałych w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym w postaci zaniechania zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia sprawy a także pozbawienia jej prawa wykazania zasadności prezentowanego stanowiska - bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, podczas gdy wniosek został zgłoszony na istotne okoliczności w sprawie, tj. m.in. wyłączające możliwość nałożenia na nią kary pieniężnej, akceptacji naruszeń przepisów postępowania administracyjnego skutkującej oddaleniem skargi;

2) art. 151 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., w zw. z art. 80 K.p.a. w zw.

z art. 140 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi pomimo wykazania naruszenia przez organ wskazanych przepisów, akceptację dowolnej oceny dowodów w sprawie, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na wnioskach poczynionych w oparciu o błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:

- błędnym uznaniu, iż nie zapewniła właściwej organizacji i dyscypliny pracy kierowcy, podczas gdy z materiału dowodowego (złożonych przez nią dokumentów, wyjaśnień

i zeznań świadka) wynika jednoznacznie, że aktywnie zapewnia właściwą organizację

i dyscyplinę pracy kierowcy;

- błędnym uznaniu, że nie sprawuje rzeczywistego nadzoru nad wykonywanymi przewozami, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy, umożliwiającą kierowcy przestrzeganie przepisów prawa, zapewnia prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów, stosuje środki dyscyplinowania pracowników

w razie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa;

- błędnym ustaleniu, że doszło do wszystkich naruszeń wymienionych w protokole kontroli, podczas gdy część naruszeń nie miała miejsca, a co do pozostałych zaktualizowały się przesłanki wyłączające możliwość nałożenia kary pieniężnej;

- błędnym przyjęciu, że kierowca w dniu [...] stycznia 2014 r. rozpoczął pracę o godzinie 19.05, podczas gdy wykazała ona, że rozpoczęcie przez niego pracy nastąpiło o godzinie 7.00 w tym dniu, a zatem nie doszło do naruszenia w tym zakresie czasu pracy kierowcy, jak również wskazała przyczyny omyłkowego oznaczenia godziny rozpoczęcia pracy kierowcy;

- błędnym zaniechaniu przyjęcia, iż na naruszenia z dnia [...] sierpnia 2013 r., [...] października 2013 r., [...] listopada 2013 r., [...] lutego 2014 r., [...] lipca 2013 r. i [...] września 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] lutego 2014 r. i [...] lutego 2014 r. strona nie miała żadnego wpływu i nie mogła im zapobiec;

- błędnym uznaniu, że wykresówka za dzień [...] grudnia 2013 r. nie została okazana, gdy została ona złożona do akt sprawy, dlatego nie doszło do naruszenia w tym zakresie;

3) art. 151 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ kontroli bezpodstawnie zaniechał przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów

w sprawie, w sytuacji gdy w odwołaniu od decyzji organu I instancji złożyła wniosek dowodowy zmierzający do pełnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz wykazania przesłanek z art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków K. S. i A. P. na okoliczności, że część z wskazanych naruszeń nie nastąpiła, nie miała wpływu na powstanie naruszeń, zapewniła i w dalszym ciągu zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowcy, jak również na okoliczności związane z awariami i naprawami pojazdu ciężarowego nr rej. [...] bądź zlecenie przeprowadzenia ww. dowodów organowi pierwszej instancji; naruszenie to skutkowało w konsekwencji pominięciem przez Sąd okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i mających wpływ na jej wynik;

4) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich podniesionych przez nią zarzutów i argumentów, w tym zwłaszcza do zarzucanego bezzasadnego oddalenia wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu

z zeznań świadków, dowodów mających dla sprawy istotne znaczenie, mogących wykazać jej twierdzenia, które zostały przez Sąd uznane za niewykazane, a także poprzez lakoniczne i chaotyczne odniesienie się do jej twierdzeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia.

Skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. W takiej sytuacji NSA, co do zasady, rozpoczyna analizę zasadności skargi kasacyjnej od zbadania zarzutów o charakterze procesowym, bowiem prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego musi być poprzedzone przeprowadzonym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, postępowaniem w ramach którego między innymi zebrane zostaną dowody pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za trafny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych

w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej regulacji prawnej. Na gruncie tej podstawy kasacyjnej Sąd nie może natomiast badać zasadności przyjętej podstawy rozstrzygnięcia oraz trafności samego wyroku. Wadliwość samego uzasadnienia musi być przy tym tego rodzaju, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną wyroku. Uzasadnienie wyroku powinno być jasne i przekonywujące dla strony, która wnosiła o jego sporządzenie, a ponadto nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie wniesienia skargi kasacyjnej, że zaskarżone orzeczenie zostało podjęte po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Ponieważ Sąd drugiej instancji w zasadzie opiera się na ustaleniach Sądu pierwszej instancji i jest związany granicami skargi kasacyjnej, kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia sprowadza się w praktyce do analizy i oceny postępowania Sądu pierwszej instancji, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak zauważa się w nauce prawa, uzasadnienie nie jest instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym, ale przeciwnie - błędne uzasadnienie orzeczenia może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy, obarczone zaś nim orzeczenie co do zasady nie odpowiada prawu. Do sytuacji, gdy wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy owo uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 365-366).

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie jest możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. formułuje się

w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny. Przy tym wada uzasadnienia musi mieć wpływ na sentencję orzeczenia (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., II FSK 173/11; 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; 4 listopada 2008 r., II FSK 1041/07;

9 marca 2006 r., II OSK 632/05; A. Jakubowski, Konsekwencje prawotwórstwa sądów administracyjnych dla uzasadnień wydawanych przez nie orzeczeń i ich publikacji, CASUS 2013/4/51-57; M. Kiełbowski, Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, Przegląd Podatkowy 2011, nr 11, s. 51 - 55).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja ma miejsce

w niniejszej sprawie. Przenosząc powyższe uwagi na treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sposób niewystarczający został przedstawiony stan sprawy, a przede wszystkim, w ogóle nie odniesiono się do zarzutów skargi na tle konkretnego stanu faktycznego. Uchybienia te są o tyle istotne, że uniemożliwiają dokonanie kontroli instancyjnej objętego skargą kasacyjną wyroku. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że Sąd I instancji zaaprobował ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej

w zakresie dopuszczenia się poszczególnych naruszeń bez jakiejkolwiek ich analizy

z odniesieniem się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie można uznać za wystarczające - w sytuacji, kiedy skarżący podnosi konkretne zarzuty do przypisanych mu poszczególnych naruszeń - stwierdzenia : "W rozpatrywanym w tej sprawie przypadku organy niewadliwie stwierdziły naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy w pozycjach: 1.3. - wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; ...". Dalej Sąd stwierdził : "W ocenie Sądu zebrany

w sprawie materiał dowodowy, w tym m.in. protokół kontroli z dnia [...] kwietnia 2014 r., wykresówki oraz ewidencja czasu pracy kierowcy za okres od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r., zeznania świadka Z. W., a także oświadczenia

i wyjaśnienia strony zostały prawidłowo ocenione i stanowiły uzasadnioną podstawę do stwierdzenia naruszeń opisanych szczegółowo w obu decyzjach. Należało więc stwierdzić, że w sprawie niniejszej zachodziły warunki do przyjęcia odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d.". Taki sposób weryfikacji prawidłowości ustalenia stanu faktycznego dokonany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie sposobu rozumowania Sądu I instancji, co utrudnia NSA odniesienie się przykładowo do zarzutu skargi kasacyjnej, że błędnie zostało przyjęte przez organy, że w dniu [...] stycznia 2014 r. kierowca rozpoczął pracę

o godzinie 19.05, podczas, kiedy skarżąca wykazała (w swoim przekonaniu), że rozpoczęcie pracy nastąpiło w tym dniu o godzinie 7.00. Podobnie wygląda sytuacja

w kwestii złożenia wykresówki za dzień [...] grudnia 2013 r. i innych opisanych w skardze kasacyjnej i skardze naruszeniach, których zasadność miały potwierdzić oferowane przez stronę dowody. Być może przyczyną takiego skonstruowania przez Sąd I instancji uzasadnienia wyroku było przyjęte stanowisko, że po podpisaniu protokołu kontroli i po upływie terminu do złożenia zastrzeżeń przyjmuje się, że kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli. Stanowisko takie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę. Poszczególne ustalenia kontroli strona jest uprawniona kwestionować nie tylko w ewentualnych zarzutach do protokołu, lecz także przez cały czas trwania postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary, jak też na etapie postępowania przed sądem administracyjnym.

Samo stwierdzenie przez Sąd I instancji trafności dokonanych przez organy administracji ustaleń, przy tak skonstruowanych zarzutach skargi kasacyjnej,

a wcześniej skargi jest niewystarczające. Obowiązkiem Sądu I instancji było odniesienie się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna i wskazanie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego stanowisko organów zasługuje na aprobatę, a stanowisko skarżącego na nią nie zasługuje.

Podsumowując powyższe wywody podkreślić należy, że pisemne uzasadnienie wyroku powinno być skonstruowane tak, aby skarżący - w przypadku oddalenia jego skargi, jak w rozpoznawanej sprawie - mógł poznać motywy takiego rozstrzygnięcia zważywszy, że kwestie podnoszone w skardze były relewantne w przedmiotowej sprawie i odnosiły się do jej istoty; nie były to zagadnienia poboczne czy też drugorzędne. Sąd I instancji zaniechał wyjaśnienia motywów faktycznych rozstrzygnięcia, a to zarówno uniemożliwia dokonanie jego kontroli instancyjnej, jak

i wpływa na sytuację wnoszącego skargę kasacyjną pozbawiając go możliwości prawnej polemiki z poglądem Sądu o zgodności zaskarżonego aktu z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie.

Powyższe uchybienia świadczą o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Uchybienie to stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprawiają, że przedwczesnym jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a w szczególności tych, które dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). Koszty postępowania należne stronie skarżącej obejmują poniesione przez nią opłaty sądowe, w tym opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł),

a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę za sporządzenie

i wniesienie skargi kasacyjnej (600 zł).