Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1459/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.  173 ust. 1 pkt 3, art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1, art. 177 ust. 4, art. 175 ust. 3, art. 176 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 132, art 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6,7,8,11,107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], 1. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 4, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) i art. 104 k.p.a. oraz w zw. z § 30, § 37 ust. 2 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (Monitor [...] z 2012 r. Nr [...], poz. [...]), po rozpatrzeniu wniosku skarżącego A. K. z dnia [...] października 2012 r. o przyznanie stypendium dla najlepszych studentów, nie przyznała wymienionemu stypendium rektora dla najlepszych studentów. W uzasadnieniu powołując się na § 34 ust. 1 cytowanego już wyżej Regulaminu wskazano, że student, który uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,0 oraz zaliczył wszystkie przedmioty wymagane programem studiów do końca sesji poprawkowej danego etapu studiów może ubiegać się o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim w jednostce Wydział Prawa i Administracji, na 5 roku kierunku Prawo, jest przyznawane studentom, którzy w poprzednim roku akademickim osiągnęli średnią ocen 5,0, zaś skarżący uzyskał średnią ocenę w poprzednim roku akademickim 4,9.

We wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. do Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że naruszono art. 181 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, nakazujący uwzględnienie nie tylko średniej, lecz także osiągnięć naukowych, czy artystycznych i w związku z powyższym nie uwzględniono jego licznych osiągnięć naukowych m.in. szeregu publikacji naukowych oraz wystąpień na konferencjach naukowych, jak również nie uwzględniono działalności w kołach naukowych, których jest członkiem, a także pełnił funkcje w zarządzie, których dowodem jest przyznanie mu, po raz drugi, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ponadto Regulamin, jako akt prawa niższego rzędu, nie może pomijać przesłanek wskazanych w powyższym przepisie ustawy. Niezależnie od powyższego zarzucił naruszenie zasady praworządności, której ogólną podstawę stanowi art. 7 Konstytucji RP, a powtórzoną w art. 6 i art. 7 k.p.a. i w myśl tych przepisów decyzja administracyjna może mieć podstawę wyłącznie w ustawie, nie zaś w aktach kierownictwa wewnętrznego. Ponadto naruszono zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), poprzez niepodjęcie przez organ kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (wzór wniosku, jedyny obowiązujący, nie pozwalał na wskazanie innych niż średnia osiągnięć, w szczególności jego licznych osiągnięć naukowych). Zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. nakładającym obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również art. 9 k.p.a., bowiem organ w żaden sposób nie starał się należycie zabezpieczyć jego interesu i naruszono też zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), bowiem przed wydaniem decyzji w żaden sposób nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ nie ustrzegł się też naruszenia zasady szybkości postępowania oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) poprzez zdawkowe odwołanie się do § 34 Regulaminu, jak również naruszono zasadę budzenia zaufania do władz publicznych (art. 8 k.p.a.) oraz nie uwzględniono słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.). Ponadto nie tylko nie zastosowano się do dyspozycji art. 12 § 2 k.p.a. i nie wydano decyzji niezwłocznie, lecz rażąco przekroczono także terminy wskazany w art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. i naruszono zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), gdyż w żaden sposób nie wyjaśniono zasadności przesłanek, którymi kierowano się rozstrzygając sprawę. Naruszono też zasadę budzenia zaufania uczestników do władz publicznych (art. 8 k.p.a.), poprzez cały szereg naruszeń wykazanych wyżej oraz zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], mając za podstawę m.in. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny – podano, że po wezwaniu, skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. wykazał następujące osiągnięcia naukowe:

I. Publikacje naukowe

- Dobra osobiste osób fizycznych, Zeszyty [...], artykuł naukowy, 2012 r., ISSN: [...]; opublikowane;

- Czynności prawne nieistniejące, [...], artykuł naukowy, 2012 r., ISBN: [...] opublikowane;

- Badania Koła Naukowego Prawa Krajów WNP nad prawem Uzbekistanu, XLI Międzynarodowe Seminarium Kół Naukowych [...], [...].; opublikowane;

- Struktura i prawnomiędzynarodowe podstawy WNP, VIII Kongres Kół Naukowych i Artystycznych, publikacja pokonferencyjna, [...].; opublikowane;

- Negotiorwn gestio w Kodeksie cywilnym Federacji Rosyjskiej, Przegląd Prawniczy Uniwersytetu [...], artykuł naukowy, nr [...].; opublikowane;

- Struktura i prawnomiędzynarodowe podstawy WNP, Zeszyty Koła Naukowego Prawa Krajów WNP, tom I, artykuł naukowy, 2012 r., ISBN: [...]; opublikowane;

- Analiza wybranych zagadnień konstytucji Republiki Uzbekistanu, Zeszyty Koła Naukowego Prawa Krajów WNP, tom I, artykuł naukowy, 2012 r., ISBN: [...]; opublikowane;

- Nowa terminologia wprowadzona przez ustawę o usługach płatniczych, Przegląd Prawa Bankowego, artykuł naukowy; w druku.

II. Wystąpienia na konferencjach

- [...]., Spała, VIII Kongres Kół Naukowych i Artystycznych (konferencja ogólnopolska), wygłoszony referat: "Struktura i prawnomiędzynarodowe podstawy WNP";

- [...]., P., I Studencka Konferencja Prawa Handlowego (konferencja ogólnopolska), wygłoszony referat: "Dowody istnienia uchwał nieistniejących";

- [...]., O., XLI Międzynarodowe Seminarium Kół Naukowych i Artystycznych (konferencja międzynarodowa), wygłoszony referat: "Badania Koła Naukowego Prawa Krajów WNP nad prawem Uzbekistanu".

III. Nagrody i wyróżnienia

- 2012 r., Rostów nad Donem, Międzynarodowa studencka olimpiada "Siemiejnoje prawo RF", wyróżnienie za osiągnięte sukcesy, kilkaset uczestników, organizator Federalny Południowy Uniwersytet w R. [...]

- [...], W., udział w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy z Prawa Handlowego [...]

- [...], O., konkurs na najlepszy referat w panelu prawnym XLI Międzynarodowego Seminarium Kół Naukowych i Artystycznych, miejsce [...], nagroda rzeczowa plus dyplom, około trzystu uczestników, organizator Uniwersytet [...] w O.

IV. Inna działalność naukowa

- Koło Naukowe Prawa Krajów Wspólnoty Niepodległych Państw - wiceprezes, aktywny udział w spotkaniach Koła, promocja Koła podczas targów kół naukowych, udział w przygotowaniu i realizacji wizyty przedstawicieli pracowników naukowych i studentów Uniwersytetu [...] w R. [...] w 2012 r., propagowanie i dokumentowanie działalności Koła na portalu facebook.com oraz prowadzenie strony internetowej Koła;

- Koło Naukowe Prawa Bankowego - członek, aktywny udział w spotkaniach Koła, organizowanych konferencjach i kongresach poświęconych prawu bankowemu, współpracy Koła z kancelarią [...] oraz publikacji naukowej;

- Koło Naukowe Prawa Cywilnego "[...]" - członek, aktywny udział w spotkaniach Koła, przygotowaniu publikacji "Zeszytów Cywilistycznych oraz współpracy z Kołem Naukowym Prawa Bankowego m.in. wspólnej publikacji naukowej obu kół;

- [...], W., udział w wykładzie "Comparative Jurisprudence - What Good Does it Do? History, Tasks, Methods, Achievements and Perspectives of an Indispensable Discipline of Legal Research and Education" wykład [...];

- [...], W., organizacja spotkania otwartego na WPiA UW z [...]. "Kodyfikacja prawa cywilnego w wybranych krajach WNP";

- [...], W., udział w konferencji "The Futurę of Russia: Modernization Or Decline?", organizator demosEUROPA;

- [...], W., własna prelekcja otwarta na WPiA [...] "[...]";

- [...], W., "Arbitraż od strony praktycznej" - Kancelaria [...], szkolenie zakończone uzyskaniem certyfikatu;

- [...], W., pomoc w przeprowadzeniu i udział w IV Ogólnopolskim Kongresie Prawa Bankowego;

- [...] na Uniwersytecie [...], udział w Ogólnopolskiej Konferencji Studencko-Doktoranckiej "Prawa człowieka - perspektywa interdyscyplinarna";

- [...], W., udział w Konferencji "Bankowość Przyszłości";

- [...], W., WPiA [...] udział w wykładzie gościnnym [...];

-[...], W., udział (m.in. prezentacja dotychczasowej działalności oraz dyskusje z przedstawicielami strony rosyjskiej) w okrągłym stole młodych dziennikarzy z Rosji i Polski "Spojrzenie w przyszłość" organizowanym przez Rosyjski Ośrodek Nauki i Kultury;

- Udział w cyklu spotkań poświęconych odpowiedzialności instytucji finansowych (Corporate Social Responsibility) organizowanym przez Koło Naukowe Prawa Bankowego.

W dalszej części powołano się na brzmienie art. 173 ust. 3 pkt 3, art. 181 ust. 1 art. 186 ust. 1 art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 33 ust. 1, § 30 ust. 1 Regulaminu i stwierdzono, że przy rozpatrywaniu wniosków Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów bierze pod uwagę wyłącznie średnią ocen studenta lub jego osiągnięcia sportowe, bowiem w myśl § 30 ust. 1 Regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który: 1) uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub 2) osiąga wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. W roku akademickim 2012/2013 na piątym roku studiów jednolitych magisterskich na kierunku prawo wnioskowano o stypendium zarówno z tytułu wysokiej średniej ocen, jak i osiągnięć sportowych. Stypendium rektora na 2012/2013 roku zostało przyznane 44 osobom, które osiągnęły najwyższą średnią ocen oraz 5 osobom, które osiągnęły najwyższe wyniki za osiągnięcia sportowe. Próg stypendialny w roku akademickim 2012/2013 dla piątego roku studiów jednolitych magisterskich wyniósł na kierunku prawo więc 5,00 – w przypadku stypendium przyznawanego za wysoką średnią ocen. W związku z powyższym, uzyskanie średniej poniżej progu nie uprawnia do otrzymywania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Natomiast co do treści art. 181 ust. 1 ustawy stwierdzono, że stypendium rektora dla najlepszych studentów jest jedno i mogą go otrzymywać dwie kategorie osób: po pierwsze osoby, które uzyskały wysoką średnią, po drugie osoby, które posiadają tzw. osiągnięcia (naukowe, artystyczne lub sportowe), bowiem z przepisu art. 181 ust. 1 ustawy nie wynika, by istniał obowiązek wypłacania stypendiów z tytułu spełnienia wszystkich "podkategorii" drugiej kategorii (tzn. za osiągnięcia różnego typu). To od uczelni zależy zatem, czy zdecyduje się wypłacać stypendium rektora dla najlepszych studentów np. za osiągnięcia naukowe i jakie kryteria będzie tutaj stosować, oraz jak podzielone zostaną wewnętrznie (tzn. na poszczególne kategorie osiągnięć) środki przeznaczone na stypendia rektora. Zgodne z autonomią przyznaną uczelniom wyższym oraz art. 186 ust. 1 ustawy, w myśl którego szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8 ustawy ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, regulacje przyjęte w Uniwersytecie [...] w przedmiotowej sprawie ujęte są w § 30 ust. 1 Regulaminu. Tym samym w myśl § 30 ust. 1 stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który: 1) uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub 2) osiąga wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Z tego też powodu Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów rozstrzygając sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie, nie może uwzględnić osiągnięć naukowych wymienionych przez skarżącego, a jedynie średnią ocen.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. K. wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania zarzucając:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a.), tj.

a) art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (dalej jako "P.s.w."), poprzez błędne zastosowanie w sprawie polegające na pominięciu konieczności uwzględnienia osiągnięć naukowych studenta o czym expressis verbis stanowi powołany przepis;

b) art. 186 § 1 P.w.s. poprzez błędne zastosowanie w sprawie polegające na ustaleniu regulaminu, który nie uszczegóławia kryteriów ustawowych lecz de facto deroguje część z nich, czyniąc je niestosowalnymi;

II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.), tj.:

a) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 181 P.w.s. i 186 P.w.s. poprzez działanie przez organ poza granicami wyznaczonymi mu ustawowo;

b) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia przepisów rangi ustawowej;

c) art. 7 k.p.a. poprzez:

- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

- załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

- nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności;

d) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż celowe wprowadzanie w błąd skarżącego oraz ukrywanie przed nim zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia wręcz wzbudza podejrzenia w stosunku do organu;

e) art. 11 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, gdyż organ nie wyjaśnił zasadności przesłanek, które stanowiły rzeczywistą podstawę jego rozstrzygnięcia, a jedynie przytoczył argumentację skarżącego zdawkowo stwierdzając, że się z nią nie zgadza;

f) art. 12 § 2 k.p.a. w zw. z 35 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. opieszałe działanie organu, który uchybił wszelkim terminom wskazanym przez ustawodawcę, nadto celowo, bądź przez własną ignorancję opóźnił otrzymanie przez skarżącego decyzji ostatecznej;

g) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 2 P.s.w. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] maja 2013 r. przez osoby wydające wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2013 r.;

h) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez braki w postępowaniu dowodowym i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

i) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy Odwoławcza Komisja Stypendialna jest organem kolegialnym, a zatem w decyzji winny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków Komisji, którzy wydali decyzję - obie decyzje nie zawierają jednak składu Komisji i zostały podpisane jedynie przez jedną osobę;

j) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i sporządzenie wadliwego uzasadnienia, w którym nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (brak jest również w decyzjach uzasadnienia prawnego);

k) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy, pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy, jak wyżej.

W uzasadnieniu natomiast – powołując się opisany powyżej stan faktyczny i na argumentację zawartą już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – podał, że nie sposób jest pominąć osiągnięć naukowych, bowiem wynika to z treści art. 181 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, zaś Regulamin może jedynie uszczegóławiać akt prawny wyższego rzędu. Nadto organ nie ustosunkował się w całości do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, że stosownie do treści art. 177 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, decyzje wydane przez komisje stypendialne podpisują przewodniczący lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący, zaś decyzje zostały podpisane przez inne osoby (zgodnie z zarządzeniem nr [...] Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie powołania Zespołów Orzekających Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów), a uzasadnienie decyzji sporządzono szczegółowo i wyczerpująco.

W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Z kolei w myśl obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji przepisu art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, zaś według art. 186 ust. 1, szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Zatem w tym miejscu już stwierdzić należy, że brzmienie przepisu art. 181 ust. 1 ustawy ("może otrzymywać student") wskazuje na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium. Jednocześnie godzi się podkreślić, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w trakcie podejmowania rozstrzygnięcia, a wydanie decyzji odmownej wymaga przede wszystkim szczególnie starannego i rzetelnego oraz szczegółowego wykazania przesłanek warunkujących nieprzyznanie określonego prawa oraz – co należy zaakcentować – przedstawienia w taki sam sposób, że przesłanki te nie zostały spełnione przez stronę, albo że wystąpiły okoliczności uzasadniające jego odmowę.

Niezależnie od powyższego – i co jest najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie – wskazać należy, że powołane już wyżej brzmienie art. 181 ust. 1 ustawy, zostało znowelizowane z dniem 1 października 2011 r. przez art. 1 pkt 129 lit. a ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455), a jego poprzednia treść stanowiła, że stypendium za wyniki w nauce lub sporcie może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

Z kolei według § 30 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wprowadzania Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, który to przepis stanowił jednocześnie podstawę materialnoprawną powyższych decyzji, stypendium Rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który: 1) uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub 2) osiąga wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

Analizując zatem brzmienie art. 181 ust. 1 ustawy i § 30 ust. 1 Regulaminu, gdzie ten ostatni był podstawą wydania zaskarżonej decyzji, daje się jednoznacznie zauważyć konflikt pomiędzy obiema normami prawnymi, tj. pomiędzy prawem wewnętrznym uczelni (regulaminem) i prawem powszechnie obowiązującym, jakim jest akt prawny rzędu ustawy.

Stąd też w ocenie Sądu, działanie organów administracji publicznej, zawsze musi być działaniem w granicach i na podstawie prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepisy Regulaminu nie wiążą Sądu, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu podlegają jedynie Konstytucji oraz ustawom. Zatem w sytuacji wniesienia skargi na decyzję dotyczącą odmowy przyznania stypendium, którego zasady przyznawania określa regulamin, sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym, a w szczególności Konstytucją i ustawami. Reasumując, wydanie przez organ decyzji, która określa sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie na podstawie przepisu prawa wewnętrznego, którego treść jest odmienna od treści przepisu ustawowego, nie pozwala na uznanie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tym samym koniecznym jest wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Innymi słowy mówiąc, organ był związany normą ustawową, jako nadrzędną i w konsekwencji winien był wydać rozstrzygnięcie na jej podstawie, a nie na podstawie – sprzecznego z ustawą – prawa wewnętrznego. Wskazać w tym miejscu ponadto należy organowi, że działanie w granicach i na podstawie prawa, w żaden sposób nie zakłóca autonomii uczelni wyższej, zaś taka argumentacja organu w rozpoznawanej sprawie, świadczy chociażby o błędnej interpretacji suwerenności uczelni.

Niezależnie od powyższego, powołać w tym miejscu należy treść tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2528/12 (LEX 1269656), którą niniejszy skład Sądu przyjmuje za swoją, a mianowicie: "Użyta w przepisie art. 181 ust. 1 p.sz.w. alternatywa łączna w postaci spójnika "lub" odnosi się do kryteriów, jakie musi spełnić student, żeby otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, a nie do różnicowania kategorii tego stypendium. Tak więc, o to stypendium może ubiegać się skutecznie zarówno student, który spełnia tylko jedną przesłankę warunkującą jego przyznanie (np. uzyskał wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym), jak i student, który wypełnił kilka lub wszystkie z wymienionych w tym przepisie wymagań. Stypendium rektora dla najlepszych studentów jest jedno, natomiast jego przyznanie jest uwarunkowane spełnieniem różnych przesłanek, które mogą być spełnione łącznie, ale nie muszą". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny.

Wobec powyższego rację należy przyznać skarżącemu, że oceniając jego wniosek, nie można przy wydawaniu decyzji o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszego studenta, pominąć jego osiągnięć naukowych, o ile – rzecz jasna – wskazane przez niego, zastaną uznane za takowe przez organ. Innymi słowy mówiąc, organ jest zobowiązany wziąć pod uwagę i ocenić przez pryzmat art. 181 ust. 1 ustawy, wskazane przez skarżącego osiągnięcia naukowe.

Wobec powyższego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, nie niesie w sobie cech prawidłowej decyzji uznaniowej, lecz naruszając w sposób już wyżej opisany przepisy art. 181 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., charakteryzuje się dowolnością, która ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ wyda decyzję z uwzględnieniem poczynionej powyżej przez Sąd oceny prawnej, przy zachowaniu zasad postępowania administracyjnego według podanych wyżej reguł.

Natomiast skarżącemu wskazać należy, że w myśl art. 177 ust. 4 ustawy, decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący, a ponadto decyzje zostały podpisane przez inne osoby i nie musi być w nich wyszczególniony cały skład komisji, skoro istnieją przedstawione już wyżej plenipotencje.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.