Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2406/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 i 2, art. 174, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 185 par. 1 , art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 4 pkt 1, art. 5, art. 11 pkt 1, art. 13
journal: Dz.U. 1920 nr 7 poz 44
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego.
article: art, 56 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 161
law: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 607/13 w sprawie ze skargi H.C.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od H.C.K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II OSK 2406/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 607/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi H.C.K. uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w punkcie oraz zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącej H.C.K. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Minister Spraw Wewnętrznych zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], którą organ pierwszej instancji odmówił potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez H.C.K. z domu R. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego lub jego utraty kończy decyzja deklaratoryjna, która jest - w swej istocie - oświadczeniem właściwego organu administracji (wojewody), z którego wynika, że według jego oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, strona posiada obywatelstwo polskie lub go nie posiada. Minister wywiódł, że zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161) wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego powinien zawierać dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Organ stwierdził, że ciężar dowodowy wykazania tych danych i okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, bowiem na mocy art. 56 ust. 2 cyt. ustawy, jest on obowiązany dołączyć dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy uzyskanie tych dokumentów przez wnioskodawcę napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. W ocenie Ministra, użycie przez ustawodawcę terminu "są obowiązani" przesądza o tym, że niewypełnienie przez wnioskodawcę obowiązku dołączenia dokumentów potwierdzających wymagane dane i informacje zawarte we wniosku (z wyjątkiem sytuacji, gdy uzyskanie tych dokumentów przez wnioskodawcę napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody), obliguje organ administracji do zakończenia postępowań w tego typu sprawach decyzją negatywną, tj. nie odpowiadającą żądaniu wnioskodawcy. Następnie Minister wskazał, że we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego pełnomocnik skarżącej podał, iż " (...) oboje rodzice wnioskodawczyni pozostawali w związku małżeńskim (zawarli religijne małżeństwo w dniu 26 lipca 1946 r. w Łodzi)". Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy pismem z dnia 23 listopada 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że rodzice skarżącej w dacie jej urodzenia pozostawali w związku małżeńskim. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 25 listopada 2012 r. poinformował, że okoliczność ślubnego bądź nieślubnego pochodzenia wnioskodawczyni nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W dniu urodzenia skarżącej oboje jej rodzice posiadali bowiem obywatelstwo polskie. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że przedłożony przy wniosku dokument w postaci niemieckiego aktu urodzenia skarżącej potwierdza, że rodzice skarżącej byli traktowani jako małżonkowie. Minister Spraw Wewnętrznych uznał, że związek religijny rodziców skarżącej nie wywołał skutków prawnych w świetle polskiego prawa rodzinnego. W ocenie organu bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje również fakt, że w świetle przepisów prawa niemieckiego organy tego państwa uznawały go za skuteczny. Minister na tę okoliczność przywołał treść art. 12 § 2 dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo małżeńskie, wskazując, że jedynie małżeństwo zawarte przed urzędnikiem stanu cywilnego ma skutki prawne w obliczu państwa. Wyłącznym zaś dowodem zawarcia związku małżeńskiego jest akt stanu cywilnego. Na tej podstawie Minister uznał, że akt urodzenia skarżącej nie może zostać uznany za dowód zawarcia związku małżeńskiego przez jej rodziców. Ostatecznie organ odwoławczy przyjął, że rodzice skarżącej nie zawarli w świetle prawa polskiego związku małżeńskiego, a w konsekwencji nie można było uznać, że skarżąca urodziła się jako dziecko ślubne. To z kolei dawało w ocenie organu podstawę aby przyjąć, że skarżąca nabyłaby obywatelstwo polskie, jeżeli obywatelstwo to posiadała w dacie jej urodzenia matka – D.R. z domu S. Minister Spraw Wewnętrznych podniósł, że pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. poinformował pełnomocnika o przedmiotowych ustaleniach oraz wezwał do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że rodzice wnioskodawczyni w dacie jej urodzenia pozostawali w związku małżeńskim. W przypadku zaś braku możliwości udokumentowania faktu zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców skarżącej wezwano jej pełnomocnika do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez matkę skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej wskazał, że "matka wnioskodawczyni D. R. (...) urodziła się w dniu [...] września 1906 r. w Zduńskiej Woli. Do rozpoczęcia wojny zamieszkiwała w Łodzi bądź w Zduńskiej Woli, w czasie wojny znalazła się w Niemczech. Po wojnie na krótko powróciła do Polski (...), a następnie wyjechała do Niemiec. Stamtąd w 1948 r. wyjechała na stałe do Izraela. W dniu 19 grudnia 1948 r. nabyła obywatelstwo izraelskie (...). Inne dokumenty się nie zachowały". Pełnomocnik w przedmiotowym piśmie wniósł o zwrócenie się do Archiwum Państwowego w Łodzi, Instytutu Pamięci Narodowej, ZIH oraz innych właściwych archiwów i instytucji o pozyskanie wszelkich dokumentów koniecznych do uzupełnienia w razie potrzeby materiału dowodowego, a wskazujących na fakt urodzenia, zamieszkiwania i posiadania przez matkę wnioskodawczyni obywatelstwa polskiego. Minister stanął na stanowisku, że w odróżnieniu od obowiązującej do dnia 15 sierpnia 2012 r. ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, przepisy istotnej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim odmiennie regulują kwestie obowiązku uzupełnienia dokumentów potwierdzających informacje zawarte we wniosku. W ocenie Ministra, nie tylko bowiem wskazanie we wniosku (jak było to pod rządami ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim), ale wskazanie z jednoczesnym udokumentowaniem przez osobę zainteresowaną istotnych danych strony, wyznacza przedmiot postępowania w sprawach rozstrzyganych w oparciu o art. 55 ust. 1 nowej ustawy. Zdaniem organu, dla merytorycznego rozpoznania wniosku nie wystarcza więc samo domaganie się potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez wskazaną osobę, lecz wymagane jest także potwierdzenie jej istotnych danych stosownymi, wiarygodnymi dokumentami. Minister dodatkowo podkreślił, że postępowanie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, prowadzone na podstawie rozdziału 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, jest postępowaniem sformalizowanym, ze ściśle określonymi wymogami formalnymi wniosku jak również prowadzonego postępowania dowodowego - ciężaru dowodu. Na mocy art. 10 ust. 3 ustawy z 2009 r. w postępowaniu o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy o obywatelstwie polskim nie stanowią inaczej. Zdaniem Ministra powyższa regulacja stanowi o prymacie przepisów ustawy z 2009 r. nad przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister skonstatował, że ciężar dowodowy w zakresie udokumentowania danych i informacji zawartych we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego obarcza wnioskodawcę, co wynika nie tylko wprost z art. 56 ust. 2, ale również z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że umożliwił skarżącej uzupełnienie braków w materiale dowodowym, jednak wnioskodawczyni nie udokumentowała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Tym samym niemożliwe było dokonanie ustaleń istnienia ustawowych przesłanek posiadania obywatelstwa polskiego przez wnioskodawczynię.

H.C.K. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5, art. 55 ust. 1 i art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim oraz art. 7, 75, 76, 78 i 80 k.p.a., poprzez odmowę potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego wyłącznie z powodu rzekomego niewykazania przez skarżącą obywatelstwa polskiego matki. Podnosząc powyższy zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej Minister Spraw Wewnętrznych dokonał błędnej wykładni art. 56 ust. 2 ustawy z 2009 r. o obywatelstwie polskim, która to wykładnia doprowadziła ostatecznie do wadliwych ustaleń stanu faktycznego na okoliczność pochodzenia skarżącej oraz posiadania przez jej matkę obywatelstwa polskiego.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 56 ust. 1 cyt. ustawy wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie natomiast z art. 56 ust. 2 tej ustawy osoba i podmiot występujący z wnioskiem o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego są obowiązani dołączyć dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku, chyba że uzyskanie tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Stosownie do treści art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy, w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Analizując treść powołanych przepisów, Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Ministra Spraw Wewnętrznych, że postępowanie uregulowane w rozdziale 7 ustawy o obywatelstwie polskim z dnia 2 kwietnia 2009 r., w porównaniu z postępowaniem w sprawie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, prowadzonym na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r., cechuje się większym formalizmem. Formalizm ten przejawia się nałożeniem na wnioskodawcę ściśle określonych obowiązków w zakresie treści wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego (art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy), a także w zakresie udokumentowania danych zawartych w takim wniosku (art. 56 ust. 2 ustawy). Treść art. 56 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2009 r. niewątpliwie wskazuje też na przesunięcie ciężaru dowodzenia (tzw. ciężaru dowodu w znaczeniu formalnym) na wnioskującego o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Z treści tego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że to wnioskodawca zobowiązany jest, po pierwsze - do zawarcia we wniosku danych wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy oraz informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego, a po drugie - do udokumentowania tych danych i informacji, o ile przedstawienie stosownych dokumentów nie napotka trudnych do przezwyciężenia przeszkód. W ocenie Sądu I instancji także konsekwencje nieudowodnienia danych wnioskodawcy oraz informacji o okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego, obciążać będą wnioskodawcę. Oznacza to, że w razie ich nieudowodnienia stosownymi dokumentami przez wnioskodawcę, organ administracji zobligowany będzie do wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Na wnioskodawcy spoczywać będzie zatem także tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnym. Sąd I instancji zaznaczył, iż nie podziela poglądu, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu, co do zasady spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, w prawie administracyjnym brak jest bowiem regulacji na wzór art. 6 K.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Mając jednak na uwadze brzmienie art. 56 ust. 2, a także cel postępowania uregulowanego w rozdziale 7 ustawy (potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego), jak również specyfikę źródeł dowodowych, jakimi są dokumenty potwierdzające dane wnioskodawcy, która niewątpliwie czyni je bardziej dostępnymi dla wnioskodawcy niż dla organu administracji, należy przyjąć, że w tym postępowaniu na stronie postępowania spoczywa także materialny ciężar dowodu. Powyższe spostrzeżenia, wywiedzione z art. 56 ust. 1 i 2 ustawy, odnoszą się oczywiście do postępowania prowadzonego na wniosek, a nie z urzędu. W ocenie Sądu I instancji nie można natomiast zgodzić się, że treść art. 56 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 wyłączają obowiązywanie w postępowaniu w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego organ administracji zobowiązany jest zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Chociaż w świetle art. 56 ust. 1 ustawy to strona zobowiązana jest zawrzeć we wniosku informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego, to rzeczą organu administracji jest ocena, które z tych okoliczności są w istocie niezbędne do wydania prawidłowej decyzji. W sytuacji, gdy strona nie przedstawia dokumentów potwierdzających dane i informacje zawarte we wniosku, obowiązkiem organu jest zobligowanie jej do uzupełniania wniosku o takie dokumenty. W sytuacji natomiast, gdy uzyskanie przez stronę tych dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, organ powinien przedsięwziąć kroki w celu pozyskania ich we własnym zakresie. Przedstawione przez stronę lub zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podjęta zaś przez organ administracji decyzja wymaga uzasadniania z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Ograniczenie przez ustawodawcę zasady oficjalności postępowania administracyjnego, poprzez zwolnienie organu administracji od obowiązku pozyskania materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy oraz obciążenie strony konsekwencjami zaniechań w zakresie gromadzenia tego materiału (z wyjątkiem sytuacji, gdy pozyskanie dokumentów napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody), nie ma jakiegokolwiek wpływu na obowiązki organu w zakresie oceny zgromadzonego - a przedstawionego przez stronę - materiału dowodowego i odzwierciedlenia tej oceny w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji podkreślił, iż nadanie postępowaniu w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego bardziej sformalizowanego charakteru w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, poprzez przeniesienie na wnioskodawcę ciężaru dowodzenia oraz ciężaru dowodu, nie oznacza, że większemu sformalizowaniu (w relacji do zasad ogólnych) poddany został proces oceny materiału dowodowego. W tym zakresie nie ma miejsca na jakąkolwiek rutynę, czy automatyzm w działaniu właściwego organu administracji. Przeciwnie, w ocenie Sądu I instancji, jeżeli to jedynie strona postępowania obciążona jest obowiązkiem przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego i obciążają ją konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku, to obowiązkiem organu administracji, który - ze wskazanym wyżej wyjątkiem - zwolniony jest z obowiązku gromadzenia dowodów, jest, po pierwsze - "mobilizowanie" strony do należytego udokumentowania wniosku (organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie, niewątpliwie dopełniły tego obowiązku), po drugie - wszechstronna i wnikliwa ocena całokształtu materiału dowodowego, dokonana zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a po trzecie - należyte uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, zawierające w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu I instancji, zarówno Wojewoda Mazowiecki, jak i Minister Spraw Wewnętrznych nie dopełnili należycie dwóch ostatnich, z wymienionych obowiązków, naruszając w konsekwencji art. 75 § 1 zd. 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż, z uzasadnienia zaskarżonej, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji niezbicie wynika, że organy obu instancji odmówiły mocy dowodowej złożonego do akt sprawy przez pełnomocnika strony niemieckiego aktu urodzenia skarżącej. Organy uznały, iż dokument ten nie może być dowodem potwierdzającym zawarcie przez rodziców skarżącej związku małżeńskiego. Stwierdziły bowiem, że dowodem takim może być tylko akt stanu cywilnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podniósł, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że rodzice skarżącej nie zawarli ważnego w świetle prawa polskiego związku małżeńskiego, a w konsekwencji nie można było uznać, że skarżąca urodziła się jako dziecko pochodzące z małżeństwa. W ocenie Sądu I instancji ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Zarówno ustawa z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego jak i ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz.161), która ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie wymagają, aby fakt zawarcia małżeństwa przez rodziców wnioskodawcy mógł być udowodniony tylko aktem stanu cywilnego. Dlatego też ma racje pełnomocnik skarżącej wskazują, że dla udowodnienia tego faktu należy stosować ogólne reguły dowodowe określone z przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 75 zd. 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W trakcie postępowania administracyjnego pełnomocnik skarżącej na potwierdzenie zawarcia małżeństwa przez rodziców skarżącej przedłożył uwierzytelnioną kserokopię aktu urodzenia skarżącej, a także uwierzytelnioną kserokopię zaświadczenia z dnia 2 sierpnia 1946 r. wydanego przez Żydowskie Zrzeszenie Religijne w Łodzi, potwierdzające, że 26 lipca 1946 r. odbył się ślub religijny rodziców skarżącej. Orzekające organy odmówiły mocy dowodowej tych dokumentów wskazując, że skarżąca nie wypełniła należycie dyspozycji art. 56 ust. 2 ustawy z 2009 r., bowiem nie załączyła dokumentów, które jednoznacznie dowodziłyby faktu małżeńskiego pochodzenia skarżącej. Ponadto organy uznały, że przedstawione przez skarżącą dokumenty nie mogą stanowić wiarygodnych dowodów na okoliczność posiadanie przez rodziców skarżącej obywatelstwa polskiego. Orzekające organy skupiły się zatem głównie na ustaleniu okoliczności dotyczących faktu i możliwości zawarcia przez rodziców skarżącej małżeństwa w świetle obowiązujących w tym czasie przepisów. Sąd I instancji zauważył, że zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie, dotyczącej stwierdzenia posiadania przez skarżąca obywatelstwa polskiego, winna być kwestia ustalenia jakie obywatelstwo posiadali rodzice skarżącej w chwili jej urodzenia. Gdyby nawet przyjąć, że przedłożone do sprawy dokumenty i oświadczenia nie dawały podstawy by jednoznacznie potwierdzić fakt zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców skarżącej, przedmiotowy wniosek winien być rozpatrywany w kontekście poczynienia ustaleń na okoliczność posiadania i nieutracenia obywatelstwa polskiego przez matkę skarżącej – D.R. z domu S. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U.RP, Nr 7, poz. 44 ze zm.), która to ustawa obowiązywała w dacie urodzenia skarżącej, obywatelstwo polskie nabywało się przez urodzenie. Przepis art. 5 cyt. ustawy wskazywał, że przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, a dzieci nieślubne obywatelstwo matki. Zatem pozytywne ustalenia w zakresie posiadania przez matkę skarżącej w dacie jej urodzenia obywatelstwa polskiego dawałyby podstawę do potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego również przez skarżącą. Zaskarżona decyzja nie zawiera natomiast żadnych ustaleń odnośnie posiadania lub utraty przez matkę skarżącej obywatelstwa polskiego, co przesądza o naruszeniu przez nią art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji Minister nie dokonał żadnych ustaleń jakie obywatelstwo nabyła sama skarżąca w chwili urodzenia. Powyższe stanowisko każe uznać, że chociaż organ administracji miał świadomość obowiązków ciążących na nim na podstawie art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a., to ich nie dopełnił. Organ nie podjął próby oceny przedłożonych przez skarżącą dowodów na okoliczność ustalenia posiadania przez jej matkę obywatelstwa polskiego. Jego obowiązkiem była tymczasem ocena całokształtu materiału dowodowego w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ administracji dokona oceny całokształtu materiału dowodowego, kierując się zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym. Tak dokonana ocena znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji, w którym organ administracji wyjaśni, na których dowodach się oparł, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i dlaczego. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nie oddaleniem skargi, z uwagi na błędne przyjęcie, iż Minister Spraw Wewnętrznych, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie przepisów Rozdziału 7 (art. 55 - art. 58) ustawy z dnia z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161), naruszył przepisy art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sytuacji gdy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w tym w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nie oddaleniem skargi, z uwagi na błędne przyjęcie, iż Minister Spraw Wewnętrznych, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie przepisów Rozdziału 7 (art. 55 - art. 58) ustawy z dnia z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, naruszył przepisy art. 7 i art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., tj. nie dokonał ustaleń odnośnie posiadania lub utraty przez matkę Skarżącej obywatelstwa polskiego, w sytuacji nieprzedłożenia przez Skarżącą dowodów na tę okoliczność, które to dowody w świetle art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim winna przedstawić Skarżąca;

- art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., a polegające na braku dokonania oceny prawnej zarzutów podniesionych przez Ministra Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na skargę, nieustosunkowaniu się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, a także poprzez zbyt ogólnie sformułowanie wskazania co do dalszego postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż nie można się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Organ odwoławczy pismem z dnia 23 listopada 2012 r., wezwał pełnomocnika Strony do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że rodzice Wnioskodawczyni w dacie jej urodzenia pozostawali w związku małżeńskim. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Strony pismem z dnia 25 listopada 2012 r., poinformował organ II instancji, iż ,,(...)okoliczność "ślubnego" bądź "nieślubnego" pochodzenia wnioskodawczyni nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W chwili urodzenia wnioskodawczyni bowiem oboje jej rodzice posiadali obywatelstwo polskie (w odwołaniu wnioskodawczyni m.in. zarzuciła brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie), a w następstwie nabycia przez nich obywatelstwa obcego wnioskodawczyni nie mogła utracić obywatelstwa polskiego jako osoba małoletnia. Z materiału dowodowego wynika, iż jej rodzice w 1946 r. zawarli religijne małżeństwo. Z kolei z jej niemieckiego aktu urodzenia wynika, iż byli traktowani jako małżonkowie. Organ odwoławczy pismem z dnia 21 grudnia 2012 r., wystąpił również do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Berlinie z prośbą o wystąpienie do urzędu stanu cywilnego w Berlinie z zapytaniem, czy rejestrując urodzenie się H.C.R., ur. 18 kwietnia 1947 r. w Berlinie rodzice Zainteresowanej przedłożyli dokument potwierdzający zawarcie związku małżeńskiego przez: I.R. oraz D.R. nazwisko rodowe S., lub na podstawie jakich informacji stwierdzono pochodzenie małżeńskie dziecka H.-C.R. W piśmie z dnia 24 grudnia 2012 r., pełnomocnik Wnioskodawczyni wskazywał, iż "wnosi o zwrócenie się za pośrednictwem polskiej placówki dyplomatycznej w Niemczech do właściwych władz w Niemczech o udzielenie informacji czy wpisanie do niemieckiego aktu urodzenia sporządzonego w 1947 r. nazwiska rodowego matki wnioskodawczyni oznacza, zgodnie z obowiązującym w owym czasie prawem niemieckim, że osoba, której akt dotyczy była traktowana jako pochodzącą ze związku małżeńskiego w rozumieniu przepisów prawa niemieckiego (...)". Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r., Wydział Konsularny Ambasady RP w Berlinie poinformował Ministra, iż "przy rejestracji urodzenia Pani H.- C.R. urząd stanu cywilnego Berlin-Tempelhof oparł się jedynie na oświadczeniach rodziców dziecka. W zachowanych w tym urzędzie aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zawarcie związku małżeńskiego przez I. i D.R.". W świetle powyższego, wobec uznania, iż przedłożony do akt sprawy niemiecki akt urodzenia Skarżącej, nie mógł być dowodem potwierdzającym zawarcie przez rodziców skarżącej małżeństwa, pismem z dnia 10 stycznia 2013 r., organ II instancji poinformował pełnomocnika Skarżącej o przedmiotowych ustaleniach oraz wezwał do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że rodzice Skarżącej w dacie jej urodzenia pozostawali w związku małżeńskim. W przypadku zaś braku możliwości udokumentowania faktu zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców Strony - wezwano do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez matkę Strony. W ocenie skarżącego kasacyjnie w zakresie przeprowadzonego postępowania, w trybie art. 56 ustawy, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonana jego ocena, pozwalały na przyjęcie stanowiska, iż rodzice Skarżącej zawarli jedynie tzw. związek rabinacki - ściśle wyznaniowy. Organ odmawiając mocy dowodowej załączonego do akt sprawy niemieckiego aktu urodzenia Skarżącej, wskazał przyczynę odmowy, podkreślając, iż w świetle art. 12 § 2 dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo małżeńskie jedynie małżeństwo zawarte przed urzędnikiem stanu cywilnego ma skutki prawne w obliczu państwa. Powołując się na art. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 161, poz. 1688 z późn. zm.) wskazał, iż akt urodzenia Skarżącej mógł jedynie dowodzić faktu jej urodzenia się w określonej dacie i miejscowości z rodziców wskazanych w tym akcie. Nie mógł być uznany za dowód na zawarcie ważnego w świetle prawa polskiego związku małżeńskiego przez jej rodziców, a w konsekwencji nie można było uznać, iż H.C. K. (rodowe R.) urodziła się jako dziecko pochodzące z małżeństwa I.R. oraz D.S. Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podniesiono również, iż uzasadnienie decyzji odpowiadało wymaganiom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazano w niej bowiem fakty, które organ uznał za udowodnione, wskazane zostały również dowody na których oparte zostało rozstrzygnięcie. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu wyjaśnił również, z jakiej przyczyny odmówił mocy dowodowej przedstawionego do akt sprawy niemieckiego aktu urodzenia skarżącej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną H.C.K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawiera ona częściowo usprawiedliwione podstawy.

Trafnie zarzucił skarżący kasacyjnie, iż Sąd pierwszej instancji co najmniej przedwcześnie przyjął, że zaskarżona decyzja została wydana z nienależytym wyjaśnieniem okoliczności sprawy to jest z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wojewódzkiego organy nie poczyniły bowiem wystarczających ustaleń co do posiadania obywatelstwa polskiego zarówno przez ojca jak i przez matkę skarżącej.

Nie jest sporne, że ze względu na datę urodzenia wnioskodawczyni (18 kwietnia 1947 r.) należało zastosować w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. R.P. Nr 7 poz. 44, ze zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 1 tej ustawy obywatelstwo polskie nabywało się przez urodzenie, a stosowanie do art. 5 zd. 1 przez urodzenie dzieci ślubne nabywały obywatelstwo ojca, a nieślubne obywatelstwo matki.

Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii - czy wnioskodawczyni posiadała obywatelstwo polskie - było wyjaśnienie czy jej rodzice byli małżeństwem w rozumieniu przepisów tej ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który przytoczył Sąd pierwszej instancji i który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że ustawa z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego nie wymagała, aby fakt zawarcia małżeństwa mógł być udowodniony tylko aktem stanu cywilnego. Należy więc stosować dla udowodnienia tego faktu ogólne reguły dowodowe określone w przepisach kodeksu administracyjnego to jest art. 75 i n. (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. II OSK 2528/12, Lex 1361631). Okoliczności tej nie kwestionował również organ administracji, który - jak wynika z akt postępowania - nie poprzestał na zobowiązaniu wnioskodawczyni (jej pełnomocnika) do złożenia niezbędnych do rozpoznania sprawy dokumentów, ale samodzielnie poszukiwał dowodów w tym przede wszystkim na okoliczności zawarcia małżeństwa przez D. i I.R. Dowodami, które znajdują się w aktach sprawy, a które zdaniem wnioskodawczyni miałyby potwierdzać omawianą okoliczność jest zaświadczenie Żydowskiego Zrzeszenia Religijnego z dnia 2 sierpnia 1946 r. o zawarciu małżeństwa religijnego przez ww. oraz akt urodzenia H.C. W aktach znajdują się także Karty E.D. i I.R. (tłumaczenie z języka hebrajskiego), w których w rubrykach o stan cywilny wpisano odpowiednio zamężna/żonaty. Jednocześnie z pisma Wydziału Konsularnego Ambasady polskiej w Berlinie wynika, że przy urodzeniu wnioskodawczyni urząd stanu cywilnego w Berlinie – Tempelhof oparto się jedynie na oświadczeniu rodziców dziecka. Dodatkowo podkreślić należy, że żaden dowód, ani złożony przez wnioskodawczynię, ani przeprowadzony przez organy z urzędu, nie wskazują na zawarcie małżeństwa przed urzędnikiem stanu cywilnego. Co więcej taka okoliczność nie wynika również z żadnego oświadczenia samej wnioskodawczyni, co uniemożliwiało organowi dodatkowe poszukiwanie dokumentów, które miałyby tę okoliczność potwierdzić. Tymczasem zgodnie z art. 12 § 2 dekretu z 25 września 1945 r. – Prawo małżeńskie (Dz.U. Nr 48, poz. 270) jedynie małżeństwo zawarte przed urzędnikiem stanu cywilnego ma skutki prawne w obliczu państwa. Nie może także budzić wątpliwości, że przez pojęcie "dziecko ślubne" w rozumieniu art. 5 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r. należy rozumieć dziecko z małżeństwa zawartego w oparciu o przepisy ww. dekretu. W świetle powyższego nie można skutecznie zarzucić organowi odwoławczemu, że nienależycie wyjaśnił sprawę w zakresie zawarcia małżeństwa przez rodziców wnioskodawczyni. Powyższe czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75, 80 i 107 § 3 k.p.a. w opisanym wyżej zakresie.

Jedynie na marginesie wskazać należy, że powyższa ocena nie stoi w sprzeczności ze stanowiskiem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2010 r., w sprawie II OSK 2286/10. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela zawarte w tym wyroku stanowisko co do tego, że o tym czy dana okoliczność z zakresu stanu cywilnego została udowodniona decyduje nie tylko akt stanu cywilnego, ale całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że obowiązkiem organu była ocena dowodów, które w sposób bezpośredni lub pośredni potwierdzały fakt zawarcia małżeństwa. Nie wskazuje to natomiast, jak sugeruje się w odpowiedzi na skargę kasacyjną (i w uzasadnieniu skargi wywiedzionej do Sądu pierwszej instancji), że każdy wpis do dokumentu dziecka dotyczący jego pochodzenia z małżeństwa niejako automatycznie ma stanowić dowód zawarcia związku małżeńskiego przez jego rodziców. Należy przy tym podkreślić, że z akt sprawy niezbicie wynika, że w dacie dokonania tego wpisu nie przedłożono dokonującemu go Kierownikowi urzędu stanu cywilnego dowodów potwierdzających tę okoliczność. Skoro zatem zebrane dowody były jedynie dowodami pośrednimi to ich moc dowodowa musi być oceniana szczególnie wnikliwie, w oparciu o pozostałe dowody.

Taka ocena, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, została dokonana przez organy. Rację ma wprawdzie Sąd wojewódzki twierdząc, że w sposób nieuprawniony organy administracji uznały, że jedynie akt małżeństwa rodziców mógł stanowić dowód pochodzenia dziecka z małżeństwa jednakże uszło jego uwadze, że pomimo takiego stwierdzenia pozostałe dowody mające potwierdzać tę okoliczność zostały przeprowadzone (również z inicjatywy organu, mimo szczególnych obowiązków nałożonych przez ustawodawcę na wnioskodawcę w art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161) i ocenione w całokształcie. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie Sądu, iż organy oceny takiej nie dokonały.

Jedynie na marginesie wskazać natomiast należy, że dokonanie przez Sąd wojewódzki odmiennej, niż uczyniły to organy oceny materiału dowodowego musiałoby prowadzić do stwierdzenia naruszenia nie przepisów postępowania lecz przepisów prawa materialnego (art. 4 pkt 1 i 5 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r.). Okoliczność tę weźmie pod uwagę Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznający sprawę.

Nie ma też racji Sąd pierwszej instancji twierdząc, że organy nie dokonały żadnych ustaleń, co do posiadania obywatelstwa polskiego przez matkę wnioskodawczyni. Wbrew twierdzeniom Sądu wojewódzkiego organy oceniły posiadane dokumenty w tym przede wszystkim Tymczasowe Zaświadczenie Tożsamości wydane przez Zarząd Miejski w Zduńskiej i uznały, że dokument ten nie może stanowić dowodu tego, że D.R. posiadała obywatelstwo polskie ze wskazaniem przyczyn, dla których dokumentowi temu odmówiono wiarygodności. Zadaniem Sądu było zatem rozważenie czy ocena ta została przeprowadzana w sposób prawidłowy czy należało ją pogłębić lub też uzupełnić materiał dowodowy w tym zakresie. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego toku postępowania jednakże wskazania te należało ocenić jako lakoniczne. Jest bowiem oczywistym, że organ rozpoznający sprawę winien dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego. Zadaniem Sądu było wskazanie, jakich ewentualnie dowodów organy nie oceniły. Należy przy tym pamiętać, że naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. aby mogło skutkować uchyleniem decyzji musi mieć charakter na tyle istotny, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W omawianym zakresie jako uzasadniony należało zatem ocenić zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a.

Rację ma natomiast Sąd pierwszej instancji, iż wyniki dokonanej przez organ oceny dowodów w zakresie obywatelstwa matki nie zostały uzasadnione zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. co czyni uzasadnionym twierdzenie Sądu o naruszeniu tego przepisu z tym, że Sąd pierwszej instancji winien był ocenić czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Konkludując rację ma skarżący kasacyjnie twierdząc, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał sprawę za nienależycie wyjaśnioną, co czyni zasadnym zarzuty naruszenia przepisów postępowania w omówionym wyżej zakresie.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną. Oceni zatem czy materiał dowodowy, który został złożony przez wnioskodawczynię oraz zgromadzony przez organy pozwala na przyjęcie, że wnioskodawczyni jest "dzieckiem ślubnym" w rozumieniu art. 5 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r. mając przy tym na uwadze treść art. 12 ust. 2 dekretu – Prawo małżeńskie. Ocena, że wnioskodawczyni jest dzieckiem ślubnym winna skutkować uznaniem czy materiał dowodowy pozwala na przyjęcie ze ojciec wnioskodawczyni był obywatelem polskim, przy czym nie może ujść uwadze Sądu, że organy administracji w tym zakresie nie prowadziły żadnych ustaleń. Jeśli natomiast Sąd pierwszej instancji oceni jako prawidłowe ustalenia organów administracji co do nieślubnego pochodzenia dziecka to dalej rozważy czy zebrane dowody pozwalają stwierdzić czy D.R. posiadała obywatelstwo polskie uwzględniając przy tym treść art. 11 pkt 1 i art. 13 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r.

Z tych względów, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 203 pkt 2 tej ustawy.