Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 933/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 2 i par. 3, art. 26 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r., na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm. Dalej zwanej: u. p. e. a.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...], na podstawie tytułu wykonawczego [...].

W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia [...] marca 2012r. wierzyciel poinformował o zmianie wysokości należności do kwoty [...] zł (w związku z przekazaną nadpłatą z podatku PCC z dnia [...].11.2008r.), a następnie pismem z dnia [...] czerwca 2012r. wniósł o aktualizację tytułu wykonawczego do kwoty [...] zł.

Pełnomocnik [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 7 u. p. e. a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek. W uzasadnieniu podniesiono, że [...] złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w trybie art. 59 § 1 pkt 1 i 7 u. p .e .a. Pełnomocnik wskazał, że zobowiązana wykonała obowiązek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a więc w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 59 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Ponownie podniósł , iż zaliczenie nadpłaty zastąpiło z urzędu zgodnie z wnioskiem podatnika, co oznacza że zobowiązanie wygasło z mocy prawa zgodnie z art. 59 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa z dniem [...] marca 2012r. Zobowiązanie to zostało wykonane zatem przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i tym samym organ egzekucyjny zobowiązany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u. p. e. a. Pełnomocnik zauważył ponadto, iż organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u. p. e. a., nie precyzując przy tym na podstawie której z przesłanek wymienionych w punkcie 2 cyt. przepisu podjął rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] września 2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą umorzenia prowadzonego wobec [...] postępowania egzekucyjnego było zaktualizowanie przez wierzyciela pismem z dnia [...] czerwca 2012r. tytułu wykonawczego nr [...] do kwoty [...]zł., w związku z zaliczeniem na poczet dochodzonych zaległości kwot wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny i przekazanych do wierzyciela w dniu [...] czerwca 2012r. W ocenie organu nadzoru zaszła zatem przesłanka wskazana przez ustawodawcę w art. 59 § 1 pkt 2 u. p. e. a. i postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na wygaśnięcie obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym. Podniesiono także, iż fakt nie sprecyzowania w zaskarżonym postanowieniu, która z przesłanek wymienionych w art. 59 1 pkt 2 u. p. e. a. stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego nie przesądza o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jednoznacznie przedstawiono przyczynę przedmiotowego umorzenia tj. zaktualizowanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego do kwoty [...] zł, co de facto jest tożsame z wygaśnięciem obowiązku o którym mowa w art. 59 §1 pkt 2 u. p. e. a. . Poza tym wskazano, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z zasadą wskazaną w art. 29 § 1 u. p. e. a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy organ II instancji stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] otrzymał do realizacji przedmiotowy tytuł wykonawczy i zweryfikował jego dopuszczalność w zakresie egzekucji administracyjnej. Pozytywna weryfikacja stanowiła podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik [...] złożył do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego egzekucyjnych podnosząc w jego uzasadnieniu, iż zaległości stanowiące podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego zostały uregulowane przed wszczęciem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na przytoczone powyżej ograniczenia prawne organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2012r. nr [...] wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wymagalności spornych zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. stwierdził, iż zaległość [...] z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r., stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], nie wygasła wskutek zaliczenia nadpłaty z dnia [...] września 2001r. w podatku od czynności cywilnoprawnych i uznał wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezzasadny. W konsekwencji powyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zobligowany był do kontynuacji przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, iż kwestionowanie przez [...] zasadności i prawidłowości określenia przez wierzyciela zobowiązania stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego dochodzone może być jedynie na drodze odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego wobec organu właściwego rzeczowo w tym zakresie tj. wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a zatem nie może stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych I i II instancji.

Pełnomocnik [...] Wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podnosi, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r. wygasło z mocy art. 59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w dniu [...] marca 2005r. Zdaniem pełnomocnika [...] w dniu [...] września 2001r. dokonała zapłaty podatku nienależnego w wysokości [...]zł. stanowiącą nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, co potwierdza ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lipca 2008r. Nr [...]. Zgodnie z wnioskiem zobowiązanej z dnia [...] marca 2005r. nadpłata miała zostać rozliczona na poczet zobowiązania za luty 2005r. w kwocie [...] zł. tj. w pełnej kwocie zobowiązania. Tym samym nadpłata powstała z dniem [...] września 200Ir., a przedmiotowe zobowiązanie powstało w dniu [...] marca 2005r. w kwocie niższej od nadpłaty. W ocenie pełnomocnika powyższe oznacza, iż zobowiązanie wygasło na podstawie art. 59 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej z chwilą jego powstania w dniu [...] marca 2005r. i nigdy nie uzyskało statusu zaległości podatkowej. Tym samym wierzyciel bezpodstawnie wystawił w dniu [...] czerwca 2005r. tytuł wykonawczy nr [...], bowiem przedmiotowe zobowiązanie [...] już nie istniało. Oznacza to również, iż spełniona została przesłanka wskazana w art. 59 § 1 pkt 1 u. p. e. a., ponieważ obowiązek podatkowy został wykonany przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

Strona skarżąca kwestionuje również zasadność wystąpienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, gdyż jedynym uprawnionym organem do rozstrzygnięcia tej kwestii był organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u. p. e. a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] było zaktualizowanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego do kwoty [...] zł w związku z zaliczeniem na poczet dochodowych zaległości kwot wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny i przekazanych do wierzyciela w dniu [...] czerwca 2012r.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone przez właściwy organ egzekucyjny.

Jak wynika z pisma przedłożonego przez Dyrektora Izby skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], na podstawie art. 22 § 2 i § 3 u. p. e. a. stwierdzając swoją niewłaściwość, przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] m. in. tytuł wykonawczy [...].

W ocenie Sądu zasadne było też umorzenie przedmiotowego postępowania, albowiem została spełniona przesłanka określona w art. 59 § 1 pkt 2 u. p. e. a. , tj. wygasł obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] pismem z dnia [...] czerwca 2012r. poinformował Urząd Skarbowy [...], iż zaległości objęte tytułem wykonawczym [...] wynoszą [...] zł i w związku z tym prosi o aktualizację tytułu wykonawczego. W związku z zaliczeniem na poczet dochodzonych zaległości kwot wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny zaszła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u. p. e. a., albowiem wygasł obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Istotnie w postanowieniu organu I instancji niesprecyzowano, która z przesłanek wymienionych w wyżej ustalonym przepisie wystąpiła. To jednak nie przesądza o wadliwości wydanego rozstrzygnięcia, bowiem z uzasadnienia postanowienia jednoznacznie wynika, że podstawą jest zaktualizowanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego do kwoty [...]zł, co jest tożsame z wygaśnięciem obowiązku. Poza tym wskazać należy, że zgodnie z art. 26 § 1 u. p. e. a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z zasadą wskazaną w art. 29 § 1 cytowanej ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zasadnie stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] otrzymał do realizacji przedmiotowy tytuł wykonawczy i zweryfikował jego dopuszczalność w zakresie egzekucji administracyjnej. Pozytywna weryfikacja stanowiła podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W toku postępowania egzekucyjnego pełnomocnik [...] złożył do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, podnosząc w jego uzasadnieniu, iż zaległości stanowiące podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego zostały uregulowane przed wszczęciem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2012r. nr [...] wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wymagalności spornych zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. stwierdził, iż zaległość [...] z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r., stanowiące podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], nie wygasła wskutek zaliczenia nadpłaty z dnia [...] września 2001r. w podatku od czynności cywilnoprawnych i uznał wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego za bezzasadny. W konsekwencji powyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zobligowany był do kontynuacji przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Niezasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącej, iż zobowiązana wykonała obowiązek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a więc zastosowanie winien mieć przepis art.59 § 1 pkt 1 u. p. e. a., bowiem w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

Sąd zauważa, że rozpoznanie wniosku w trybie art. 59 u. p. e. a., następuje bez konieczności uzyskania wypowiedzi wierzyciela, co też zasadnie podnosi pełnomocnik Skarżącej. Fakt, iż organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska, nie dyskwalifikuje właściwego postanowienia.

Sąd podkreśla, iż kwestionowanie przez [...] zasadności i prawidłowości określenia przez wierzyciela zobowiązania stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego dochodzone może być jedynie na drodze odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego wobec organu właściwego rzeczowo w tym zakresie tj. wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a zatem nie może stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia organów I i II instancji.

W świetle powyższego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) oddalił skargę.