Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 22/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 listopada 2012 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 lutego 2012 r. nakazującą inwestorowi – A. G. - rozbiórkę wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] w Z., obręb W., gmina K.:

- obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, trwale związanego z gruntem o wymiarach 8,55 m na 8,08 m, wraz z urządzeniami budowlanymi z nim integralnie związanymi – dwukomorowym zbiornikiem na ścieki sanitarne z kręgów betonowych fi 1200 mm z nakrywą nastudzienną i obudową ujęcia wody z kręgów betonowych fi 1200 mm z pokrywą nastudzienną z zadaszeniem drewnianym przykręconym do obudowy studni,

- obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażowo – gospodarczą o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 7,03 m na 6,08 m.

Decyzje powyższe zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Na skutek stwierdzonych podczas doraźnej kontroli z 13 maja 2011 r. ustaleń dotyczących działki nr [...] w Z. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowaniem administracyjne w sprawie wybudowania w warunkach samowoli budowlanej obiektów budowlanych na tej działce. O wszczęciu postępowania organ powiadomił strony - pismem z 7 czerwca 2011 r. Przedmiotowa nieruchomość gruntowa stanowi własność A. G. i J. G., zaś obiekty budowlane są przedmiotem własności A. G. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na terenie w.w. istnieją:

1. obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, parterowy, z dachem dwuspadowym kryty blachodachówką. Posadowiony jest na fundamentach punktowych i trwale związany z gruntem. Do obiektu przylega taras zadaszony stanowiący całość konstrukcyjną i architektoniczną z obiektem. Obiekt podłączony jest do mediów. Wymiary obiektu określono na 8,55 m na 8,08 m;

2. obiekt budowlany pełniący funkcję garażowo-gospodarczą, o konstrukcji drewnianej, parterowy, z dachem dwuspadowym krytym blachodachówką. Obiekt jest nietrwale związany z gruntem. Do przedmiotowego obiektu doprowadzona jest energia elektryczna. Wymiary obiektu wynoszą 7,03 m na 6,08 m;

3. obudowa ujęcia wody z kręgów betonowych fi 1200 mm z nakrywą nastudzienną. Do obudowy przykręcone jest zadaszenie drewniane na czterech słupkach;

4. Zbiornik na ścieki sanitarne, dwukomorowy, z kręgów betonowych fi 1200 mm, z nakrywami nastudziennymi;

5. suchy ustęp o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym. Obiekt jest nietrwale związany z gruntem. Wymiary obiektu wynoszą: 1,01 m na 1,0 m;

1. ogrodzenie działki z siatki stalowej o wysokości ok. 1,2 m.

A. G. – inwestor - potwierdził, że w.w. obiekty - oprócz ujęcia wody i suchego ustępu - zostały wybudowane w 2010 r. i na ich budowę nie posiada pozwolenia na budowę. Ujęcie wody wraz z obudową oraz suchy ustęp istniały już wcześniej. Z pisma B. M. - poprzedniej właścicielki działki wynika, że działka stanowiła jej własność i jej męża w latach 2002 - 2010. W tym czasie zostało wybudowane ujęcie wody wraz z zadaszeniem. Nie posiada jednak żadnych dokumentów tj. zgłoszenia zamiaru budowy, rachunków za jej wykonanie. Działka została sprzedana w 2010 r.

W dniu 15 grudnia 2011 r. organ przeprowadził na terenie przedmiotowej działki dodatkowy dowód z oględzin podczas, których stwierdzono, że suchy ustęp został rozebrany. W związku z powyższym decyzją z 10 stycznia 2012 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej tegoż obiektu budowlanego.

Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że dla działki nr [...] położonej w Z., istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Kościerzyna z dnia 27 marca 2007 roku Nr W44/07 i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego Nr 106 z dnia 11 marca 2007 r. pod pozycją 1720.

Następnie organ I instancji powołał się na unormowania art. 3 pkt 9, 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), jak i art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, stanowiący o obiektach wymagających zgłoszenia, bez obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę. Organ nadzoru ustalił, że istniejące na działce obiekty budowlanez uwagi na ich funkcję oraz powierzchnię zabudowy nie zostały zwolnione z obowiaku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że z powodu braku decyzji o pozwoleniu na budowę, na mocy art. 48 ust. 2 i 3 w/wym. ustawy - postanowieniem z 20 lipca 2011 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy istniejących obiektach budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni, licząc od dnia otrzymania niniejszego postanowienia :

1. zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego .

2. w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub posiadaniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ zobowiązał inwestora do przedłożenia szeregu innych dokumentów opisanych w tymże postanowieniu.

Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia, organ pouczył, że w przypadku gdy realizowana budowa jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo obiekt będzie naruszał przepisy, w tym techniczno-budowlane lub też nie zostaną spełnione w wyznaczonym terminie nakazane w powyższym postanowieniu obowiązki – na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane, właściwy organ nakaże w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z uwagi na to, że inwestor nie złożył w wyznaczonym terminie dokumentów, wyszczególnionych w w.w. postanowieniu organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane orzekł o rozbiórce w.w. obiektów budowlanych.

Odwołanie od niniejszej decyzji złożył A. G. i J. G., wskazując że w sposób pozytywny została zaopiniowana przez Urząd Gminy postulowana przez nich zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, co skutkować będzie zmianą planu miejscowego. W tej sytuacji zasadne jest zawieszenie postępowania rozbiórkowego i umożliwienie inwestorowi dokończenie działań związanych z legalizacją zaistniałej samowoli.

Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo Budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Z kolei, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Obiekty te wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w myśl przepisu art. 3 pkt 2 powyższej ustawy pod pojęciem "budynku" należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Odnosząc powyższe unormowania do sytuacji stwierdzonej na przedmiotowej działce organ odwoławczy ustalił, że budowa w 2010 r. istniejących na tej działce: obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, trwale związanego z gruntem, o wymiarach obiektu 8,55 m na 8,08 m wraz z urządzeniami budowlanymi z nim integralnie związanymi oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażowo-gospodarczą o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 7,03 m na 6,08 m - ze względu na ich funkcję oraz powierzchnię zabudowy wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia daje podstawę do uznania, że inwestor naruszył art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Z kolei, powołując się na art. 3 pkt 9 ustawy organ II instancji wskazał, że przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W jego ocenie, wybudowane przez poprzedniego właściciela tej działki zbiornik na ścieki sanitarne oraz obudowa studni z kręgów betonowych należy traktować jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej. W ocenie organu odwoławczego, inwestor naruszył przepis art. 28 ust. 1 ustawy, realizując budowę w.w. obiektów bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie zaś takich okoliczności obligowało organ I instancji do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W trakcie tego postępowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich wypadkach, zostało wydane postanowienie w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 powyższej ustawy, mocą którego nałożono na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów.

Organ odwoławczy następnie powołał się na przepis art. 48 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wynikających z wydanego postanowienie), stosuje się przepis ust. 1, tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jak wynika z akt sprawy, w niniejszym przypadku zobowiązany nie przedłożył żadnego z dokumentów wskazanych w sentencji postanowienia z 20 lipca 2011 r. Organ podkreślił przy tym, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, nie zaś jego obowiązkiem. To oznacza zaś, że organ nie ma kompetencji do legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Dlatego jeśli inwestor nie przedkłada organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia tym samym dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej tj. ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych i wydanie dalszego rozstrzygnięcia przewidzianego w powyższym trybie. Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor na każdym etapie postępowania legalizacyjnego może zrezygnować ze swojego uprawnienia. Przejawem tej rezygnacji może być albo nie złożenie przez inwestora żądanych przez organ dokumentów bądź (na dalszym etapie tego postępowania) nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej. Niespełnienie tych warunków (niezależnie od ich przyczyn) skutkuje obowiązkiem organu nadzoru budowlanego orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt złożenia przez strony wniosku o zmianę zapisów studium, które doprowadzi do zmiany obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ nie jest to zagadnienie wstępne, o jakim mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie nie jest możliwe zalegalizowanie samowoli budowlanej niezgodnej z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, a organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do rozstrzygania spraw w oparciu o stan prawny obowiązujący w momencie podejmowania rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższą decyzję A. G. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez rozpatrzenie sprawy, pomimo że istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania, oraz naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1a ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organy nadzoru budowlanego dokonały błędnych ustaleń faktycznych dotyczących trwałości związania z gruntem domku letniskowego. Domek ten został wybudowany według tej samej zasady konstrukcyjnej co uznany za nietrwale związany z gruntem garaż, tzn. na tzw. bloczkach betonowych. Zdaniem skarżącego, organy nie wyjaśniły, wbrew art. 107 § 3 k.p.a., w oparciu o jakie dowody uznały, że domek jest trwale związany z gruntem.

Dalej skarżący argumentował, że rozbiórka może zostać orzeczona jedynie wyjątkowo, tj. w sytuacji, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem organ pominął całkowicie, że na wniosek skarżącego zostało wszczęte przez właściwy organ postępowanie zmierzające do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tak, by wybudowane w okolicy domki pozostawały z nim w zgodzie. Zaistniały zatem, w ocenie skarżącego, podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący nadto podniósł, że organ wadliwie zastosował art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, gdyż wyznaczony termin 90 dni na przedstawienie dokumentów projektowych był nierealny. W ocenie skarżącego, organy nie powinny oczekiwać przedłożenia zaświadczenia o zgodności zabudowy z planem zagospodarowania wiedząc, że procedura planistyczna jest procesem długotrwałym. Tym samym, skoro wadliwe było postanowienie z 20 lipca 2011 r., to tym samym wadliwa jest skarżona decyzja rozbiórkowa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jednolity ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane w niniejszej prawie decyzje są zgodne z prawem.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą nakazano inwestorowi wykonanie rozbiórki wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej, to znaczy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...] w Z.. gmina K.:

- obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, trwale związanego z gruntem o wymiarach 8,55 m na 8,08 m, wraz z urządzeniami budowlanymi z nim integralnie związanymi – dwukomorowym zbiornikiem na ścieki sanitarne z kręgów betonowych fi 1200 mm z nakrywą nastudzienną i obudową ujęcia wody z kręgów betonowych fi 1200 mm z pokrywą nastudzienną z zadaszeniem drewnianym przykręconym do obudowy studni,

- obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażowo – gospodarczą o konstrukcji drewnianej, parterowego z dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 7,03 m na 6,08 m.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy inwestorem oraz właścicielem w zakresie budowy w/w obiektów budowlanych jest skarżący – A. G. Obiekty objęte nakazem rozbiórki zostały wybudowane w 2010 r., co wynika z oświadczenia skarżącego oraz w l. 2002-2010r. w zakresie dotyczącym obudowy ujęcia wody. Inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów (oświadczenie w protokole oględzin z 13 maja 2011 r. – k. 3 akt administracyjnych organu I instancji).

Z akt sprawy (z protokołu oględzin z 13 maja 2011 r. oraz załączonych do niego zdjęć) wynika, że obiekt pełniący funkcję rekreacji indywidualnej ma konstrukcję drewnianą, posadowiony jest na betonowych, punktowych fundamentach trwale związanych z gruntem. Jego wymiary wynoszą 8,08 m na 8,55 m. Do obiektu przylega zadaszony taras, stanowiący całość konstrukcyjną i architektoniczną z obiektem. Z kolei obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję garażowo – gospodarczą, parterowy, kryty blachodachówką jest, w ocenie organów, nietrwale związany z gruntem.

W ocenie sądu, słuszne jest stanowisko organów administracji, że obiekty te powstały w warunkach samowoli budowlanej. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję organu II instancji Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa, w szczególności zaś przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), jest zarówno wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skutki prawne samowoli w obu przypadkach są takie same, pewne różnice występują tylko w trybie postępowania.

Podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane organy administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r. SK 2/01 OTK – A 2002/2/15 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Wprowadzoną w aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym.

W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do dalszych postanowień tego przepisu, o czym zresztą mowa była powyżej, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z 20 lipca 2011 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Opisane postanowienie zostało poprzedzone ustaleniem, że na terenie obejmującym przedmiotową działkę obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tak więc zasadnie nałożono na stronę obowiązek przedstawienia - w szczególności – zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami obowiązującego planu miejscowego, tj. uchwały Rady Gminy Kościerzyna z 27 marca 2007 roku Nr W44/07, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego Nr 106 z dnia 11 marca 2007 r. pod pozycją 1720.

Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b)ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287).

Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z 20 lipca 2011 r., przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec skarżącego nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów. W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakteru obiektów podlegających rozbiórce jak i urządzeń budowlanych z nimi integralnie związanych oraz to, że zasadnicze warunki legalizacji określone w postanowieniu z 20 lipca 2011 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Zauważyć trzeba przy tym, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że nie znalazł potwierdzenia zgłoszony w skardze zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 3 pkt 1 tej ustawy, jakkolwiek brak konkretyzacji zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze (poza samym jego zgłoszeniem w petitum) i jej uzasadnieniu uniemożliwia sądowi szczegółowe odniesienie się do niego.

Odnosząc się do argumentów skargi w kwestii charakteru domku letniskowego jako – zdaniem strony - "nietrwale związanego z gruntem" wskazać należy, że są one niezasadne. Cechę trwałego połączenia obiektu budowlanego z gruntem wykluczyć można tylko wówczas, gdyby odłączenie go od gruntu nie powodowało jego zasadniczej zmiany w sensie technicznym np. uniemożliwiającej ponowne posadowienie danego obiektu bez przygotowania fundamentów. Ponadto, wyznacznikami tego, czy obiekt wolno stojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. Dla przyjęcia zatem, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. W szczególności, to że określony obiekt budowlany jest przestawny nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Fundament taki, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 356/12, LEX nr 1230714). Tytułem przykładu można wskazać, co zresztą nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że budowla, taka jak kontener, nie jest trwale związana z gruntem. Kontener może być w każdym momencie przeniesiony gdzie indziej, nawet bez przygotowania fundamentów w nowym miejscu, w które ma być przeniesiony. Tymczasem, obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania niewątpliwie nie może zostać w każdym czasie w całości przeniesione bez przygotowania dla niego nowych fundamentów w innym miejscu. Ponadto, obiekt pełniący funkcję rekreacji indywidualnej (domek letniskowy) posadowiony jest na betonowych fundamentach punktowych. W ocenie Sądu, ten sposób przytwierdzenia obiektu do podłoża świadczy bez wątpienia o jego trwałym związaniu z gruntem. W odniesieniu do drugiego z obiektów – pełniącego funkcję garażową – organ uznał, że nie jest on trwale związany z gruntem i wyjaśnił, że jest to budowla, która nie jest zwolniona od w myśl art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowiącego o budowach zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na jej funkcję oraz wymiary (powierzchnia powyżej 25 m² oraz funkcja garażowa). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niepołączone trwale z gruntem obiekty budowlane stanowią w istocie tymczasowe obiekty budowlane i stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy niewymagają pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia. Jednakże dotyczy to obiektów budowlanych, których realizacja została zgłoszona we właściwym organie i z określeniem terminu, który nie może przekraczać 120 dni. Powyższe jednak w rozpatrywanej sprawie nie ma żadnego wpływu na oceną legalności zaskarżonej decyzji, skoro zamiar wykonania obiektu nie został zgłoszony, a nadto jego posadowienie przekroczyło 120 dni. Z tej przyczyny obiekt pełniący funkcję garażową również podlegałby rozbiórce, jako obiekt nietrwale związanym z gruntem.

Z kolei ustosunkowując do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez rozpatrzenie sprawy mimo, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na zainicjowanie procedury zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazać należy, że również jest on niezasadny. Należy zauważyć, że wniosek o zawieszenie postępowania skarżący sformułował już w odwołaniu i był on przedmiotem oceny, dokonanej przez organ odwoławczy w postanowieniu z 26 kwietnia 2012 r. Stanowisko organu odwoławczego w tej mierze, w tym zwłaszcza w odniesieniu do kwalifikacji zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznać należy za słuszne. Niewątpliwie, w dacie wydania decyzji rozbiórkowych przez organy administracji obu instancji obowiązywała i nadal obowiązuje uchwała Rady Gminy Kościerzyna z 27 marca 2007 roku Nr W44/07, ustalająca plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki objętej nakazem rozbiórki. Organy administracji, zgodnie z zasadą praworządności, wydają decyzje na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w tym w oparciu o obowiązujący w dacie wydawania decyzji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który jest akt prawnym o charakterze powszechnie obowiązującym, a więc skierowanym do wszystkich podmiotów zamieszkujących na obszarze objętym tym aktem. Zupełnie niezrozumiałe jest oczekiwanie skarżącego, aby umożliwić mu przedłożenie zaświadczenia o zgodności wykonanej przez niego zabudowy z aktem prawnym, który być może zostanie dopiero uchwalony w przyszłości, a więc ma charakter hipotetyczny. Uchwalenie w przyszłości planu miejscowego należy do kategorii zdarzeń przyszłych i niepewnych, co z oczywistych względów nie może stanowić podstawy do wydawanych przez organy administracji rozstrzygnięć. Należy też podkreślić, że żaden przepis ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 647), jak i ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie kreował podstawy do zawieszenia postępowania rozbiórkowego w sytuacji, gdy organ wykonawczy gminy planuje uruchomić procedurę planistyczną zmierzającą do zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.