Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1552/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezdolności do pełnienia służby poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego M. T. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej także: "CWKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 pkt 1, a także § 14 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekania o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1345), po rozpatrzeniu odwołania [...] M. T. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. (dalej także: "RWKL" lub "organ pierwszej instancji") nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., wydanego w sprawie zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego poza granicami państwa, zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. skierowanego do CWKL - utrzymała w mocy w/w orzeczenie RWKL.

Zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący M. T., [...] Służby Wywiadu Wojskowego (dalej także: "SWW"), został skierowany przez Dyrektora Biura [...] SWW na wykonanie badań do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. SKW i SWW w W., celem określenia stanu zdrowia przed wyjazdem do pełnienia służby poza granicami państwa.

W dniu [...] maja 2018 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ds. SKW i SWW w W. wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła w rozpoznaniu (vide: pkt 8 orzeczenia RWKL):

"1) Wrodzona wada serca pod postacią PFO ze śladowym przeciekiem L-P - § 38 pkt 8

2) Śladowa fala zwrotna przez zastawkę mitralną - § 38 pkt 9

a) Niezupełny RBBB - § 38 pkt 1

4) Torbiel korowa nerki prawej (śr. 13 mm) - § 48 pkt 1

5) Nieznaczne upośledzenie rozpoznawania barw - § 14 pkt 5

6) Znamiona barwnikowe tułowia - § 82 pkt 1

- § 2 pkt 1".

W konsekwencji powyższych ustaleń, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ds. SKW i SWW w W. stwierdziła w pkt. 9 orzeczenia określającym kategorię zdolności do służby, że skarżący jest niezdolny do służby w SWW poza granicami państwa.

W uzasadnieniu orzeczenia RWKL podniosła, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie 1 powoduje niezdolność skarżącego do pełnienia służby poza granicami państwa, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), w grupie badanych III.

Od powyższego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. strona skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wniosła odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący, wnosząc o uznanie go za zdolnego do służby poza granicami państwa we wszystkich strefach klimatycznych - wskazał, że w dołączonej do odwołania opinii [...] A. A. stwierdzono, iż PFO (przetrwały otwór owalny) występuje u 25% ogólnej populacji i nie jest wadą wrodzoną, a bezobjawowe PFO nie uznaje się za patologię. Ponadto, skarżący zauważył, że w żadnym akcie prawnym określającym zdolność do służby poza granicami państwa nie występuje PFO literalnie, jako przyczyna niezdolności do służby poza granicami państwa.

Skarżący wskazał jednocześnie, że pomimo wrodzonego charakteru wskazanej powyżej dolegliwości, zmiana ta nigdy nie stanowiła przyczyny jakichkolwiek dolegliwości lub dysfunkcji organizmu w czasie pełnienia służby wojskowej od 2006 r.

Ponadto, skarżący podniósł, iż wykonał badanie echo serca przezprzełykowe, w którym [...] M. L. z Centrum [...] w W. rozpoznała PFO ze śladowym przeciekiem L-P, bez znaczenia hemodynamicznego, nieupośledzający sprawności układu sercowo-naczyniowego i stwierdziła brak podstaw do dalszego leczenia, w tym przezskórnego zamknięcia.

Skarżący uznał, że wobec braku jednoznacznej możliwości kwalifikacji zdiagnozowanego u niego schorzenia, jako "wady wrodzonej serca", co wynika z różnych opinii specjalistycznych oraz poglądów wyrażanych w nauce i wśród lekarzy-kardiologów, nie można przyjąć, że skarżący jest niezdolny, jako żołnierz, do służby poza granicami państwa.

Na marginesie, skarżący zauważył, że pełnił już służbę poza granicami państwa w rejonie Europy Południowej przez okres 6 miesięcy.

Do odwołania skarżący dołączył wspomnianą wyżej opinię [...] A. A. oraz wynik badania echo serca przezprzełykowego wykonanego w Centrum [...] w W.

W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 pkt 1, a także § 14 ust. 1, 2 i 3 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r - orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], utrzymała w mocy w/w orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wydane w sprawie zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego poza granicami państwa.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia CWKL stwierdziła, że każda wada wrodzona serca jest anomalią rozwojową powstałą w toku kształtowania się serca w życiu płodowym, bądź też po urodzeniu. Organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwie PFO jest pozostałością niezamkniętego otworu owalnego, który jest zamknięty w dzieciństwie, jeżeli doprowadza do objawów klinicznych. Natomiast, jak zauważyła CWKL, u dorosłych zwykle rozpoznaje się go przypadkowo w trakcie badania echo serca, jak to miało miejsce w przypadku skarżącego. CWKL podkreśliła, że przetrwały otwór owalny jest wymieniany w rozdziale poświęconym wadom wrodzonym serca w podręczniku lnterna Szczeklika z 2017 r., w którym wskazano, że PFO rozpoznaje się u dorosłych w wieku 30-40 lat. Organ odwoławczy wskazał, że zwykle PFO nie ulega samoistnemu zamknięciu, ale zwykle powiększa się i zapewne wówczas może wywoływać objawy kliniczne. Organ odwoławczy podkreślił, że ubytkom w przegrodzie międzyprzedsionkowej towarzyszą zaburzenia rytmu serca lub przewodzenia.

CWKL stwierdziła, że u skarżącego występuje niezupełny blok przedniej wiązki prawej odnogi pęczka Hisa rozpoznany w spornym orzeczeniu w pkt. 3. Ponadto, jak zauważyła CWKL, w opinii [...] A. A., jak i w literaturze medycznej wskazano na występowanie u osób z PFO udarów mózgu, czy też choroby kesonowej nurków. Jednocześnie, organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać, iż dana anomalia rozwojowa, jeżeli jest bezobjawowa, nie jest wadą serca, albowiem np. zastawka dwupłatkowa aorty jest uznawana za wadę wrodzoną serca niezależnie od występowania objawów klinicznych.

W konsekwencji, CWKL stwierdziła, że wojskowe komisje lekarskie, wydając orzeczenia o zdolności do służby wojskowej, zobligowane są do przestrzegania przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej, w których schorzenia nie są rozpatrywane indywidualnie, ale w grupach tematycznych. Dlatego też, jak zauważył organ odwoławczy, w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach nie są wymieniane poszczególne wady wrodzone serca, a tylko są zgrupowane, jako "wady wrodzone serca". Ponadto, jak wskazała CWKL, w objaśnieniach szczegółowych do § 38 pkt 8 nie wskazuje się, że PFO bez objawów klinicznych jest normą. Natomiast, jak zauważyła CWKL, w przypadku wad zastawkowych serca zakwalifikowanych do § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r. wskazano, że śladowe fale zwrotne przez zastawki serca są normą, natomiast fala zwrotna przez wstawkę aortalną jest patologią.

W związku z powyższym, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że występujące u skarżącego PFO należy zaliczyć do wad wrodzonych serca zakwalifikowanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. do § 38 pkt 8, któremu w grupie lll w/w załącznika według której orzeka się o zdolności do służby poza granicami państwa żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy SKW i SWW (zapis § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r.) odpowiada tylko i wyłącznie kategoria N, co czyni skarżącego niezdolnym do służby w jakimkolwiek rejonie świata.

Organ odwoławczy stwierdził, że z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że badany został skierowany do RWKL w celu orzeczenia zdolności do służby we wszystkich rejonach klimatycznych, w związku z powyższym narażony byłby na warunki klimatyczne ekstremalne.

Organ odwoławczy uznał, że z uwagi na fakt, iż u osoby z PFO mogą występować udary mózgu wymagające wówczas prewencyjnego zamknięcia tej zmiany, przyjąć trzeba, że osoby te nie mogą pełnić służby wojskowej w ekstremalnych warunkach. Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że o zdolności do służby wojskowej decydują wojskowe komisje lekarskie. Natomiast, jak podniosła CWKL, konsultujący badanych lekarze wydają w tych sprawach opinie i ustalają rozpoznania występujących schorzeń.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2018 r.

Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak i poprzedzającego go orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., a także o zasądzenie od CWKL na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a. oraz § 23 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia - polegające na niepodjęciu przez CWKL wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, która wymaga wiadomości specjalnych, oraz na nie zgromadzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dokumentów w postaci opinii wiodących krajowych ośrodków kardiologicznych (opinii biegłych) lub Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie kardiologii w zakresie oceny, w świetle aktualnej wiedzy medycznej, przetrwałego otworu owalnego (PFO), jako normy, a nie wrodzonej wady serca, co skutkowało uznaniem występującego u skarżącego bezobjawowego PFO, jako wady wrodzonej serca, a w konsekwencji - uznaniem go za niezdolnego do pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju, mimo iż PFO nie stanowi jakiegokolwiek schorzenia, w szczególności określone go § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.;

b) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 38 pkt 1 załącznika nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, że u skarżącego występuje blok przedniej wiązki prawej odnogi pęczka Hisa (niezupełny RBBB), mimo, iż powyższe schorzenie nie wynika z badania EKG opisanego w karcie informacyjnej z Instytutu [...] im. [...] w W. z dnia [...] lipca 2017 r.;

c) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.pa. - poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której CWKL:

- powołując się na podręcznik pt. "Interna Szczeklika 2017", w którym informacja o PFO zamieszczona jest w rozdziale poświęconym wadom serca, pominęła fakt, że autor wskazuje, iż występowanie PFO jest wariantem normy;

- odnosząc się do opinii [...] A. A., pominęła fakt, że autor jednoznacznie wskazuje. iż PFO nie jest wrodzoną wadą serca, lecz wariantem normy anatomicznej;

d) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. SKW i SWW w W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., mimo iż organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował występujące u skarżącego PFO, jako wrodzona wada serca, która nie stanowi jakiegokolwiek schorzenia, w szczególności określonego w § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.;

Il. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. - poprzez jego błędne zastosowanie i zakwalifikowanie występującego u skarżącego PFO, jako wady wrodzonej serca, mimo iż jest to wariant normy anatomicznej.

Jednocześnie, skarżący - działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do niniejszej skargi następujących dokumentów:

1. wyciągu z podręcznika "Interna Szczeklika 2017";

2. karty informacyjnej z Instytutu [...] im. [...] w W. z dnia [...] lipca 2017 r.;

3. opinii [...] T. P. z dnia [...] lipca 2018 r.;

4. opinii [...] R. S. z dnia [...] lipca 2018 r.;

5. opinii [...] K. F. z dnia [...] lipca 2018 r.;

6. wytycznych ESC/EACTS dotyczących leczenia zastawkowych wad serca w 2017 r

7. wytycznych Europejskiego Towarzystwa Echokardiograficznego dotyczących diagnostyki zatorowości sercowopochodnej w świetlne praktyki klinicznej, maj 2011;

8. publikacji lek. Agnieszki Żebrowskiej i prof. nadzw. dr hab. n. med. Piotra Szymańskiego pt. "Co zrobić z otworem w sercu (ASD II lub PFO) u dorosłych?"

9. artykuł Anny Hrynkiewicz-Szymańskiej, Marka Kucha, Wojciecha Braksatora, Mirosława Dłużniewskiego pt. "Udar mózgu w młodego nurka - dyskusji ciąg dalszy"

- na okoliczność ustalenia, iż w świetle obecnej wiedzy medycznej, PFO nie stanowi wady wrodzonej serca, a tym samym nie stanowi jakiegokolwiek schorzenia, w szczególności określonego w § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., a tym samym, że CWKL uznała skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju, mimo iż nie choruje on na żadną chorobę, która by go dyskwalifikowała w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy PFO występujące u skarżącego i 30% populacji, stanowi jakiekolwiek schorzenie, które dodatkowo mieści się w grupie określonej w § 38 pkt 8 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., tj. wrodzona wada serca, czy też stanowi normę anatomiczną i tym samym nie podlega kwalifikacji do jakiejkolwiek z grup schorzeń wskazanych w załączniku do cyt. rozporządzenia.

Strona skarżąca zarzuciła, że pomimo znajdującej się w aktach sprawy opinii [...] A. A., w której autor jednoznacznie wskazuje, że PFO nie jest wrodzoną wadą serca, lecz wariantem normy anatomicznej, a także pomimo informacji w tym zakresie w podręczniku, na który powołuje się CWKL z pominięciem jednak w uzasadnieniu decyzji tych istotnych fragmentów, CWKL, wydając zaskarżoną decyzję, zaniechała przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu zgromadzenia dodatkowych dokumentów i opinii biegłych specjalistów z zakresu kardiologii, które umożliwiłyby dokonanie prawidłowej oceny, czym właściwie jest PFO. Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, że CWKL nie skorzystała również z możliwości zwrócenia się o opinię w tym przedmiocie do Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie [...].

Skarżący zauważył, że w literaturze medycznej PFO nie jest zaliczane do wad serca i dlatego w obowiązujących w Europie wytycznych i rekomendacjach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w/w norma anatomiczna nie jest wymieniana wśród patologii zastawek sercowych. Podkreśla się przy tym, jak wskazał skarżący, że naturalne zamknięcie PFO dokonuje się w późnym wieku niemowlęcym w większości populacji, ale badania autopsyjne i bardzo szczegółowe badania echokardiograficzne wskazują, że niecałkowite zamknięcie PFO obecne jest u 1 na 4 osoby dorosłe. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, PFO należy uważać za normalny wariant anatomiczny a nie patologię, jeżeli nie towarzyszy jej wywiad zdarzeń zatorowych lub innych specyficznych stanów klinicznych.

Skarżący zwrócił uwagę, że w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, które w zakresie § 38 załącznika nr 1 to tego rozporządzenia był identyczny z analogiczną treścią rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. Skarżący wskazał, że wówczas CWKL - po uwzględnieniu opinii Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie [...] - uznało, że ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej (przetrwały otwór owalny) nie powoduje żadnych negatywnych skutków dla funkcjonowania układu krążenia i sprawności organizmu i dlatego w stanie faktycznym opisanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 907/15, postanowiła nie umieszczać takiego rozpoznania w swym orzeczeniu (w w/w orzeczeniu PFO zostało zakwalifikowane, jako schorzenie wskazane w § 38 pkt 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia, ale prawdopodobnie jest to omyłka pisarska; w każdym jednak przypadku oba w/w rozporządzenia są identyczne w zakresie treści § 38 pkt 6 - przewlekła choroba niedokrwienna serca z częstymi zaostrzeniami oraz § 38 pkt 8 - wrodzone wady serca).

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w niniejszej sprawie, w związku ze skrajnie odmienną opinią CWKL w zakresie kwalifikacji PFO od stanowisk wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego już na etapie postępowania przed RWKL, zasadne było przeprowadzenie dalszego postępowania w celu uzyskania dodatkowych opinii wiodących krajowych ośrodków w dziedzinie kardiologii.

Zdaniem strony skarżącej, CWKL jednak, oceniając wybiórczo zebrany materiał dowodowy, samodzielnie uznała PFO za schorzenie, które nim w istocie nie jest (jest normą anatomiczną podobnie jak kolor skóry, czy też oczu) i to w dodatku, jako wadę wrodzoną, gdyż do żadnej innej kategorii schorzeń z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. nie było możliwości jego kwalifikacji.

Skarżący dodatkowo zwrócił uwagę, że CWKL uznała, podobnie jak organ pierwszej instancji, że u skarżącego występuje blok przedniej wiązki prawej odnogi pęczka Hisa (niezupełny RBBB), mimo iż powyższe schorzenie nie wynika z badania EKG wykonanego przez [...] M. K. i opisanego w karcie informacyjnej z Instytutu [...] im. [...] w W. z dnia [...] lipca 2017 r., będącego krajowym referencyjnym ośrodkiem [...]-[...].

Powyższe, zdaniem skarżącego, oznacza zatem, że dokonana przez CWKL ocena materiału dowodowego miała charakter dowolny i wybiórczy, wręcz pobieżny.

Jednocześnie, w ocenie skarżącego, podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że Zastępca Kierownika [...] w/w Instytutu, w sporządzonej przez siebie epikryzie również stwierdza, że uwidocznione, niewielkie kontrastowanie lewego przedsionka podczas próby Valsalvy, stanowi wariant normy, a nie wadę wrodzoną serca.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, powołując się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 746/17, LEX nr 2422235, zapadłego w zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej - wskazała, iż Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z medycznego punktu widzenia. Zdaniem organu odwoławczego, Sąd nie może we własnym zakresie zmienić oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja lekarska w oparciu o badania lekarskie, ani zlecić przeprowadzenie dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. CWKL wskazała ponadto, że podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 230/17 (LEX nr 2356370), stwierdzając, iż "Zarzuty skargi zmierzają w istocie do zakwestionowania rozpoznania Komisji Il instancji w oparciu o opinie konsultanta. Jak już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia. Może natomiast dokonać oceny kwalifikacji schorzenia do określonej jednostki redakcyjnej załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia oraz kategorii zdolność do służby wojskowej, co zostało dokonane przez organ w sposób prawidłowy (...) Jednocześnie nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącego, że Komisja II instancji nie skierowała go na dodatkowe badania lekarskie, w sytuacji, gdy w sprawie została zgromadzona wystarczająca dokumentacja medyczna".

Odnosząc się do treści zaświadczeń dołączonych do skargi, CWKL stwierdziła, iż potwierdzają one dokonane rozpoznanie, to jest występowanie u skarżącego M. T. "wrodzonej wady serca pod postacią PFO ze śladowym przeciekiem L-P", kwestionując jedynie zakwalifikowanie tego rozpoznania, jako wady wrodzonej. Zdaniem CWKL, takie stanowisko jest nie do przyjęcia, bowiem należy mieć na względzie, że rolą wojskowych komisji lekarskich nie jest dokonywanie określonych rozpoznań pod kątem ich ewentualnego leczenia, czy też zapobiegania negatywnym konsekwencjom w przypadku braku dalszych czynności, lecz ocena, czy dokonane rozpoznania maja wpływ na zdolność do pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej.

CWKL uznała, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, posiadają oni bowiem stosowna wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, lecz również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia a ich wpływem na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Według organu odwoławczego, subiektywne odczucia skarżącego odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji do służby nie stanowią istotnej okoliczności w postępowaniu orzeczniczym (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 983/16, LEX nr 2331324).

Tym samym, CWKL uznała, że zgadzając się nawet z twierdzeniami, że "wykryte PFO nie stanowi żadnego wskazania do jego leczenia", "obecność tego wariantu anatomicznego szacuje się na co najmniej 30 %" [tak w opinii z dnia [...] lipca 2018 r. sporządzonej przez [...] K. F.], czy, że jest to "właściwie wariant normy" [tak w opinii z dnia [...] lipca 2018 r. sporządzonej przez [...] T. P.] zasadnym jest również stwierdzenie, iż - mimo "powszechności" występowania, czy też braku wskazań do podjęcia jego leczenia - jest to wada serca, mogąca mieć - po spełnieniu określonych przesłanek, wywołanych na przykład warunkami pełnienia służby woskowej - określone konsekwencje dla zdrowia takiej osoby.

Tym samym, jak stwierdziła CWKL, rozpoznanie u osoby orzekanej przetrwałego otworu owalnego (PFO) skutkuje - zgodnie z zapisami załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz potwierdzonym utrwalonym orzecznictwem wojskowych komisji lekarskich - uznaniem tego rozpoznania, jako wady serca skutkującej niezdolnością do pełnienia określonej służby wojskowej.

Mając zatem na względzie, że "kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), które obejmują zagadnienia wymagające wiedzy medycznej, sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania w zakresie ustalenia stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności prawidłowego zastosowania przepisów procesowych i materialnych. W ramach tak pojętej kontroli, sąd administracyjny nie posiada uprawnień do weryfikacji medycznych ustaleń lekarzy orzekających w Komisji i nie może dokonywać zmiany w tym zakresie, a tym samym zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej" (tak /w:/ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2026/15, LEX nr 2089986) - CWKL za zasadny uznała wniosek o oddalenie skargi.

W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - zaskarżone orzeczenie CWKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Obecny na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 marca 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty skargi.

W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. postanowienie, na podstawie którego dopuścił dowód ze wskazanych w treści skargi dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. T. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] - narusza obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, rozpoznając odwołanie skarżącego od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., wydanego w sprawie zdolności skarżącego do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub w Służbie Wywiadu Wojskowego poza granicami państwa - dopuściła się przede wszystkim istotnego naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a., a także § 23 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z § 38 pkt 8 Załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia - polegającego na niepodjęciu przez CWKL wszystkich istotnych czynności niezbędnych do dokładnego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które wymagały wiadomości specjalnych, a w konsekwencji tego uchybienia - nie zgromadzenie w sposób wyczerpujący stosownego materiału dowodowego i zaniechanie tym samym przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dokumentów w postaci opinii wiodących krajowych ośrodków kardiologicznych (opinii biegłych) lub opinii Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie kardiologii w zakresie oceny, czy w świetle aktualnej wiedzy medycznej, przetrwały otwór owalny (PFO) stanowi normę anatomiczną, czy też wrodzoną wadę serca, co w dalszej konsekwencji pozwoliłoby jednoznacznie wyjaśnić, czy występujący u skarżącego bezobjawowy PFO stanowi wadę wrodzoną serca, o której mowa w § 38 pkt 8 Załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., a która to wada daje podstawę do uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju.

Jednocześnie, Sąd uznał, że wydając zaskarżone orzeczenie, organ odwoławczy uchybił przepisom art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 38 pkt 1 Załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., albowiem - pomimo wyraźnych zastrzeżeń zgłaszanych w tym zakresie przez skarżącego w treści odwołania - CWKL nie wyjaśniła istotnych wątpliwości strony skarżącej dotyczących ustaleń odnośnie występującego u skarżącego bloku przedniej wiązki prawej odnogi pęczka Hisa (niezupełny RBBB), mimo, iż - jak wskazał wyraźnie skarżący - powyższe schorzenie nie wynika z badania EKG opisanego w karcie informacyjnej z Instytutu [...] im. [...] w W. z dnia [...] lipca 2017 r.

W konsekwencji powyższych uchybień, uznać należy - zdaniem Sądu - iż CWKL, działając jako organ odwoławczy, naruszyła art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem utrzymała w mocy sporną decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. SKW i SWW w W. nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., bez jednoznacznego wyjaśnienia, czy organ pierwszej instancji zasadnie zakwalifikował występujące u skarżącego PFO, jako wrodzoną wadę serca, o której mowa w § 38 pkt 8 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

Tym samym, Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając wspomniane orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby poza granicami kraju, bez jednoznacznego uzasadnienia przyjętej kwalifikacji prawnej do stwierdzonego schorzenia - dopuścił się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP.

Przechodząc do oceny legalności spornego orzeczenia, na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że - co do zasady - sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Jednocześnie, zauważyć należy, iż tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach powołanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Podkreślić należy, że skarżący M. T., składając odwołanie od spornego orzeczenia RWKL z dnia [...] maja 2018 r., załączył do akt sprawy zarówno opinię [...] A. A., w której stwierdzono, iż PFO (przetrwały otwór owalny) nie jest wadą wrodzoną, a bezobjawowe PFO nie uznaje się za patologię, jak również badanie echo serca przezprzełykowe, w którym [...] M. L. z Centrum [...] w W. rozpoznała PFO ze śladowym przeciekiem L-P, bez znaczenia hemodynamicznego, nie upośledzający sprawności układu sercowo-naczyniowego i stwierdziła brak podstaw do dalszego leczenia, w tym przezskórnego zamknięcia.

Ponadto, skarżący wskazał w odwołaniu, że w żadnym akcie prawnym określającym zdolność do służby poza granicami państwa nie występuje expressis verbis PFO, jako przyczyna niezdolności do służby poza granicami państwa.

Skarżący zarzucił w konsekwencji, że wobec braku jednoznacznej możliwości kwalifikacji zdiagnozowanego u niego schorzenia, jako "wady wrodzonej serca", co wynika z opinii specjalistycznych oraz poglądów wyrażanych w nauce i wśród lekarzy-kardiologów, nie można przyjąć, że jest on niezdolny, jako żołnierz, do służby poza granicami państwa.

Zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., CWKL, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Z powyższego przepisu wynika wprawdzie, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i specjalistycznych, albowiem orzeka przede wszystkim na podstawie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy, niemniej - w ocenie Sądu - należy uznać, że podejmując zaskarżone orzeczenie z dnia [...] czerwca 2018 r., CWKL była jednak zobowiązana szczegółowo ustosunkować się do zarzutów strony skarżącej, tym bardziej, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii [...] A. A. wynikało jednoznacznie, że PFO nie jest wrodzoną wadą serca, lecz wariantem normy anatomicznej.

Sąd uznał w tej sytuacji, że pomimo zarzutów strony skarżącej i przedłożonych dodatkowo opinii i badań specjalistycznych, CWKL - wydając zaskarżoną decyzję - zaniechała przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu zgromadzenia dodatkowych dokumentów i opinii biegłych specjalistów z zakresu kardiologii, które umożliwiłyby dokonanie prawidłowej oceny, czym właściwie jest PFO. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż w świetle zarzutów odwołania, CWKL winna była m.in. skorzystać przykładowo z możliwości zwrócenia się o opinię w tym przedmiocie do Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w dziedzinie [...].

Organ odwoławczy winien również odnieść się do zarzutów skarżącego, który wskazywał, że w literaturze medycznej PFO nie jest zaliczane do wad serca. CWKL powinna również odnieść się do argumentów wskazujących na obowiązujące w Europie wytyczne i rekomendacje Europejskiego [...], z których - jak podkreślał skarżący - PFO, jako norma anatomiczna, nie jest wymieniana wśród patologii zastawek sercowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, w związku z istotnymi wątpliwościami w zakresie kwalifikacji PFO wynikającymi z materiału dowodowego zgromadzonego już na etapie postępowania przed RWKL, a także przedłożonego w wyniku odwołania, zasadne było przeprowadzenie przez CWKL dalszego postępowania uzupełniającego w celu uzyskania dodatkowych opinii wiodących krajowych ośrodków w dziedzinie [...].

Zdaniem Sądu, CWKL, oceniając zebrany materiał dowodowy, nie przeprowadziła pełnej oceny i nie ustosunkowała się do wszelkich zarzutów strony skarżącej. Powyższe, według Sądu, oznacza zatem, że dokonana przez CWKL ocena materiału dowodowego miała charakter dowolny i wybiórczy.

W tej sytuacji, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ma swój autonomiczny byt prawny, niemniej, jednocześnie uznać należy, że w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy k.p.a.

W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że CWKL, wydając w drugiej instancji sporne orzeczenie, zobowiązana była w sposób dokładny i jednoznaczny wyjaśnić, dlaczego przyjmując dane schorzenie lub ułomność - uznała, że badany jest niezdolny do wykonywania służby poza granicami państwa.

W ocenie Sądu, uznać należy, iż tego rodzaju kwalifikacja - w sytuacji, gdy skarżący przedłożył szereg materiałów dowodowych oraz argumentów podważających stanowisko RWKL - w żaden sposób nie powinno, bez dokonania stosownych dodatkowych wyjaśnień, stanowić podstawy do uznania strony skarżącej za niezdolną do służby za granicami państwa, bez bliższego, precyzyjnego wyjaśnienia przez CWKL, dlaczego do stwierdzonego w toku konsultacji schorzenia zastosować trzeba bezwzględnie przepis § 38 pkt 8 Załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

Warto zauważyć ponadto, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, podobnie zresztą jak i organ pierwszej instancji, w żaden sposób nie rozszerzyła swojej argumentacji w zakresie powołania się na przepis § 38 pkt 8 w/w rozporządzenia, nie podejmując się nawet jakiejkolwiek próby bliższego wyjaśnienia powyższych wątpliwości związanych z kwalifikacją prawną schorzenia w kontekście ustaleń dokonanych w toku postępowania.

Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego zostało stwierdzone schorzenie, czy też ułomność fizyczna u osoby badanej określone w wykazie schorzeń i ułomności, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 czerwca 2015 r.

Należy zauważyć, że zarówno strona skarżąca, jak i Sąd, nie dysponują specjalistyczną wiedzą medyczną. W tej sytuacji, orzeczenie komisji lekarskiej winno być uzasadnione na tyle precyzyjnie i jednoznacznie, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia, inaczej wymyka się ono spod jakiejkolwiek rozsądnej kontroli. Jest to istotne także z tego powodu, że zaskarżone orzeczenie uniemożliwia skarżącemu podjęcie służby publicznej, gdy tymczasem każdemu przysługuje równe prawo do takiej służby.

Wprawdzie, co Sąd już podkreślił wyżej, postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi są uregulowane w sposób szczególny zarówno w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz cyt. rozporządzeniu i nie podlegają wprost regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak, z uwagi na fakt, iż orzeczenia takie stanowią decyzje administracyjne rozstrzygające o uprawnieniach żołnierza do pełnienia służby, powinny one spełniać minimalne standardy decyzji obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, a standardy takie są jednoznacznie określone w art. 107 k.p.a. Tymczasem, przyjęcie w tego rodzaju sprawach, iż zgodna z prawem jest decyzja organu władzy publicznej rozstrzygająca w indywidualnej sprawie bez wskazania faktycznego i prawnego uzasadnienia byłoby nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w przepisie art. 2 Konstytucji RP.

W tym miejscu, zauważyć można wprawdzie, iż organ odwoławczy podjął pewną próbę uzupełnienia swej argumentacji w odpowiedzi na skargę, jednak podkreślić należy wyraźnie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może konwalidować braków zaskarżonej decyzji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91; publ. ONSA z 1992 r., nr 2, poz. 45).

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie zawiera w istocie precyzyjnego uzasadnienia (przy uwzględnieniu brzmienia § 38 pkt 8 Załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. i wyjaśnień do niego), które wskazywałoby na zasadność przyjętej przez CWKL kwalifikacji stwierdzonego schorzenia, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jako ewidentnie naruszającego regulację prawną przewidzianą w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, jako organ odwoławczy, nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i nie prezentując w uzasadnieniu spornego orzeczenia precyzyjnych motywów swojego stanowiska, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość wydanego orzeczenia, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanego w sprawie orzeczenia, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako dowolne i przedwczesne.

Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania orzeczenia związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa.

Tymczasem, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CWKL, jako organu odwoławczego, w sposób niepełny odnosi się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, podczas, gdy na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów strony, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa.

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne orzeczenia, organ odwoławczy dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a., a także w art. 7 Konstytucji RP.

Jednocześnie, Sąd uznał, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściła się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa.

Zdaniem Sądu, należy wyraźnie podkreślić, iż w prawie administracyjnym obowiązuje zharmonizowana z Konstytucją RP ogólna zasada, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83).

W ocenie Sądu, przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP.

W niniejszej sprawie, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, wydając sporne orzeczenie ustalające niezdolność strony skarżącej do służby poza granicami państwa, dopuściła się - poza naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów - istotnej obrazy przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej rozważania i ocenę Sądu, co do wymogów należytego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego porucznika Służby Wywiadu Wojskowego do służby poza granicami kraju.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Orzekając jednocześnie o zwrocie poniesionych przez stronę skarżącą kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez radcę prawnego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 209 p.p.s.a.