Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1618/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82  ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1270
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi małoletnich D. D., W. D. i N. D. – reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego K. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie renty specjalnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Prezes Rady Ministrów (zwany dalej: "Prezesem RM") decyzją z [...] maja 2019r. nr [...] na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018r., poz. 1270, ze zm., zwana dalej: "u.e.r.FUS.") odmówił przyznania renty specjalnej D. D., W.D. i N. D. (zwani dalej: "Skarżącymi"), za których działał przedstawiciel ustawowy – ojciec K. D..

Prezes RM w uzasadnieniu wskazał, że ojciec Skarżących wnioskiem z 5 marca 2019r. wystąpił o przyznanie Skarżącym renty specjalnej po matce, M. D., zmarłej [...] lipca 2014r. We wniosku podano, że matka dzieci otrzymywała przez 10 lat rentę socjalną, ponieważ do pracy nie mogła pójść ze względu na depresję i zmarła w wieku 31 lat. Po Jej śmierci ZUS odmówił przyznania Skarżącym prawa do renty rodzinnej, ponieważ ich matka nie pracowała - nie była ubezpieczona. Ojciec Skarżących podał, że też "nie jest w 100% zdrowy, ma II grupę inwalidzką". Sam wychowuje dzieci, ale jakoś daje radę i dlatego prosi o rentę specjalną dla dzieci, żeby po matce coś dzieci miały.

Prezes RM wskazał, że ojciec Skarżących poproszony o przedstawienie okoliczności mogących wskazywać na spełnienie przesłanek uzasadniających przyznanie renty lub emerytury na podstawie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. i nadesłanie dodatkowych informacji i dokumentów podał, że uważa, że "ma sytuację wyjątkową, ponieważ matka zmarła [...].07.2014r. w sposób nagły i nieoczekiwany, tzn. popełniła samobójstwo (powiesiła się) i zostało z dnia na dzień troje dzieci". Dzieci zostały "bez matki oraz bez pieniędzy, czyli renty rodzinnej po matce". Zdaniem ojca Skarżących, renta w kwocie, jaką otrzymywała matka, "powinna przejść na dzieci na mocy ustawy". Ojciec Skarżących podniósł, że "Jaka była ta matka dla dzieci to była, ale już jej nie ma od 5 lat i nie będzie". Do tej pory "Jakoś dawał sobie radę", ale teraz postanowił, że wystąpi o rentę specjalną, bo "dzieci rosną i potrzeby są większe" i on, jako ojciec, chce, żeby dzieci coś po matce miały, dopóki będą się uczyć.

Ojciec Skarżących nadesłał kopię wypisu z orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z [...] lipca 2012r., uznające go za trwale całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji przed 16 rokiem życia.

W ocenie Prezesa RM materiał dowodowy zgromadzony w sprawie: informacje i dokumenty nadesłane przez ojca Skarżących i otrzymane z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...], nie wskazują na istnienie szczególnego przypadku w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS., dającego podstawę do przyznania Skarżącym przez Prezesa RM świadczenia specjalnego. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa RM, jakie okoliczności należy uznać za szczególne. Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności (w przypadku rent po osobach zmarłych mogą to być zasługi członka rodziny, po którym miałoby być przyznane świadczenie specjalne), ale taka okoliczność nie występuje w sprawie.

Drugą przesłanką mogącą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego w trybie ww. przepisu jest wystąpienie zdarzeń losowych o charakterze nadzwyczajnym. W ocenie Prezesa RM śmierć matki dzieci w okolicznościach i z przyczyn podanych przez ojca Skarżących, jest dramatycznym wydarzeniem dla najbliższych członków rodziny, jednak nie stanowi zdarzenia losowego o nadzwyczajnym charakterze w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. Okoliczności takiej nie stanowi też brak prawa do renty rodzinnej należnej w zwykłym trybie, z uwagi, gdyż matka Skarżących nie była osobą ubezpieczoną Skoro matka Skarżących otrzymywała jedynie rentę socjalną, jak w przypadku innych osób nigdy niepracujących, uprawnionych do tego świadczenia, prawo do renty rodzinnej nie przysługuje. Również samotne wychowanie dzieci przez ojca Skarżących i pozostałe wskazane we wniosku okoliczności nie stanowią takich okoliczności. Świadczenie przyznawane przez Prezesa RM nie stanowi alternatywy dla sytuacji, w których organ rentowy odmówił przyznania prawa do emerytury lub renty, w tym renty rodzinnej w zwykłym trybie. Nie zostało też przewidziane dla sytuacji, w których osoby samotnie wychowujące dzieci pozostają w trudnym położeniu socjalno-bytowym. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa RM nie mają bowiem charakteru socjalnego. Nawet, gdyby sytuacja bytowa, w tym materialna, Skarżących byłaby trudna, nie uzasadniałby to przyznania świadczenia w trybie ww. przepisu.

Uznanie, że okoliczności, na które powołuje się ojciec Skarżących (śmierć jednego z rodziców małoletnich dzieci, brak prawa do renty rodzinnej w zwykłym trybie, w tym z uwagi na fakt, że zmarły rodzic uprawniony był do renty socjalnej, samotne wychowywanie dzieci i chęć "aby dzieci coś miały" po zmarłym rodzicu), mogłoby uzasadniać przyznanie przez Prezesa RM świadczenia w szczególnym trybie, prowadziłoby do tego, że świadczenia specjalne utraciłyby swój szczególny, charakter przewidziany przez ustawodawcę. Wobec niewykazania przez ojca Skarżących istnienia jednej z ww. przesłanek, mogących uzasadniać przyznanie przez Prezesa RM renty lub emerytury w trybie szczególnym na podstawie powołanego przepisu, nie ma podstaw do przyznania Skarżącym przez Prezesa RM renty specjalnej.

2. Ojciec Skarżących pismem z 24 maja 2019r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że w sprawie są podstawy do przyznania renty specjalnej, gdyż "nie można wszystkich wrzucać do jednego worka tzn. każdego traktować tak samo." Podał, że nie chce "żadnych pieniędzy dla siebie tylko żeby dzieciom poprawiły się warunki bytowe". Jego sytuacja rodzinna spełnia przesłanki z art. 82 ust. u.e.r.FUS. Zwraca się do Prezesa RM, gdyż Prezes ZUS odmówił przyznania dzieciom renty rodzinnej po zmarłej matce. Dodał, że sam ma orzeczenie lekarskie, z którego jednoznacznie wynika, że nie może pracować ani podjąć pracy jako opiekun dzieci. Przyznanie renty specjalnej zapewniłoby Skarżącym stabilizację bytową. Ojciec Skarżących poprosił żeby sprawę przedstawić osobiście Premierowi Mateuszowi Morawieckiemu. Stwierdził, że odmowa przyznania świadczenia ze strony ZUS i odmowa ze strony Premiera jest krzywdząca dla Skarżących. Zdaniem ojca Skarżących jest luka w prawie, która powoduje, że ZUS nie chce wypłacać dzieciom renty rodzinnej po zmarłych rodzicach, gdyż nie wypracowali 5 letniego okresu opłacania składek emerytalnych. To dzieci nie mają renty rodzinnej, nie mają zabezpieczenia na wypadek śmierci któregoś z rodziców.

3. Prezes RM decyzją z [...] czerwca 2019r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] maja 2019r.

W uzasadnieniu wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. możliwe jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana w tym trybie. Każdy wniosek jest więc wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Zgodnie z zasadami postępowania, potwierdzonymi przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 października 2006r. i orzecznictwo sądów administracyjnych, świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, społecznej, artystycznej, sportowej czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych brana jest pod uwagę także sytuacja bytowa wnioskodawców, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium. W przeciwnym wypadku świadczenia specjalne zastępowałyby świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej, co nie było zamiarem ustawodawcy przy stanowieniu art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS.

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] podał, że ojciec Skarżących mieszka z dwojgiem dzieci: D. (12 lat) i W. (11 lat) i ma ograniczoną władzę rodzicielską. Nad D. i W. nadzór sprawuje kurator sądowy, a córkę N. umieszczono w Placówce Wielofunkcyjnej w [...].

Ojciec Skarżących otrzymuje rentę socjalną i rentę rodzinną po ojcu. Świadczenia te wynoszą łącznie 2.045 zł netto miesięcznie. Dodatkowym dochodem rodziny są świadczenia rodzinne - łącznie 2.008 zł (świadczenie wychowawcze na 2 dzieci, zasiłek rodzinny na 2 dzieci, dodatek z tytułu samotnego wychowywania 2 dzieci, zasiłek rehabilitacyjny i zasiłek pielęgnacyjny na 1 dziecko). Miesięczny dochód na 3 osoby wynosi więc 4.053 zł netto miesięcznie. Rodzina zajmuje połowę domu parterowego, murowanego stanowiącego własność ojca Skarżących. Miesięczne stałe opłaty wynoszą 270 zł.

Ojciec Skarżących poinformował, że sytuacja zdrowotna rodziny jest w miarę dobra. Wskazał, że leczy się u neurologa, a córka [...] jest pod opieką kardiologa.

Ojciec Skarżących korzystał ze świadczeń pomocy społecznej w postaci zakupu D. i W. posiłków w stołówce szkolnej w roku szkolnym 2012/2013 i 2013/2014 oraz w postaci jednorazowego specjalnego zasiłku celowego w styczniu 2014r. Rodzina od wielu lat objęta jest pomocą w formie pracy socjalnej. Sytuacja socjalno-bytowa rodziny jest stabilna, a osiągane dochody pozwalają na zabezpieczenie podstawowych potrzeb we własnym zakresie, bez konieczności występowania o pomoc do ww. ośrodka.

Zdaniem Prezesa RM zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie szczególnego przypadku w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS., dającego podstawę do przyznania Skarżącym świadczenia specjalnego. Ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa RM, jakie okoliczności należy uznać za szczególne. Zgodnie z przyjętymi zasadami postępowania świadczenie specjalne może być przyznane osobie legitymującej się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami i osiągnięciami, w jakiejś dziedzinie aktywności (w przypadku rent po osobach zmarłych mogą to być zasługi członka rodziny, po którym miałoby być przyznane świadczenie specjalne). Zdaniem Prezesa RM taka okoliczność nie występuje w sprawie. Drugą przesłanką mogącą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego w trybie ww. przepisu jest wystąpienie zdarzeń losowych o charakterze nadzwyczajnym. Śmierć matki Skarżących z przyczyn i w okolicznościach podanych przez ojca Skarżących, jest dramatycznym wydarzeniem dla najbliższych członków rodziny, ale nie stanowi zdarzenia losowego o nadzwyczajnym charakterze w rozumieniu ww. przepisu. Okoliczności takiej nie stanowi też brak prawa do renty rodzinnej należnej w zwykłym trybie, z uwagi na fakt, że matka dzieci nie była osobą ubezpieczoną. Prawo do renty rodzinnej nie przysługuje dzieciom, gdyż matka otrzymywała jedynie rentę socjalną. Również samotne wychowanie dzieci i pozostałe przedstawione przez ojca Skarżących argumenty nie stanowią okoliczności uzasadniających uznanie sytuacji Skarżących za szczególną. Świadczenie przyznawane przez Prezesa RM nie stanowi alternatywy dla sytuacji, w których organ rentowy odmówił przyznania prawa do emerytury lub renty, w tym renty rodzinnej w zwykłym trybie. Nie zostało też przewidziane dla sytuacji, w których osoby samotnie wychowujące dzieci pozostają w trudnym położeniu socjalno-bytowym. Świadczenia specjalne przyznawane przez Prezesa RM nie mają bowiem charakteru socjalnego. Nawet, gdyby sytuacja bytowa, w tym materialna Skarżących byłaby bardzo trudna, sam ten fakt nie uzasadniałby przyznania świadczenia w trybie powołanego przepisu.

Prezes RM ponownie stwierdził, że uznanie, że okoliczności, na które powołuje się ojciec Skarżących (śmierć jednego z rodziców małoletnich dzieci, brak prawa do renty rodzinnej w zwykłym trybie, w tym z uwagi na fakt, że zmarły rodzic uprawniony był do renty socjalnej, samotne wychowywanie dzieci i chęć "aby dzieci coś miały" po zmarłym rodzicu) mogłoby uzasadniać przyznanie przez Prezesa RM świadczenia w szczególnym trybie, prowadziłoby do tego, że świadczenia specjalne utraciłyby swój szczególny charakter, przewidziany przez ustawodawcę. Niewykazanie przez ojca Skarżących istnienia jednej z ww. przesłanek, mogących uzasadniać przyznanie przez Prezesa RM renty lub emerytury w trybie szczególnym, na podstawie powołanego przepisu, powoduje, że nie ma podstaw do przyznania Skarżącym renty specjalnej.

4. Ojciec Skarżących złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z 13 czerwca 2019r. "Wniosek – skarga" na ww. decyzję Prezesa RM, w której nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem sprawy. Stwierdził, że aż nadto spełnia przesłanki określone w art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. Wniósł o zastosowanie przepisów z kodeksu cywilnego: "a. Każdy obywatel jest równy wobec prawa tzn. osoba dorosła, czy dziecko i należy traktować z taką samą uwagą też dziecko jak osobę dorosłą; b. Zasada w kodeksie cywilnym, która mówi o społecznej sprawiedliwości że musi być zachowana sprawiedliwość wobec dziecka, czy też osoby dorosłej; c. Zasada też w kodeksie cywilnym jest tzn. że każdy Sąd w Polsce musi zapewnić tzw. bezpieczeństwo obywateli w obronie ich interesów przed Sądami Powszechnymi, a w szczególności dzieci."

Ojciec Skarżących wniósł, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o doprecyzowanie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. Stwierdził, że przez takie uznaniowe decyzje tylko dzieci cierpią, a nie mogą płacić za to, że ich matka nie żyje i że nie miała ubezpieczenia przez 5 lat, bo była chora. Skoro z ZUS dzieciom nic się nie należy w trybie zwyczajnym, to powinno dzieciom przysługiwać świadczenie specjalne - zabezpieczenie dobra dzieci. Premier Mateusz Morawiecki nie widział sprawy i wydanych decyzji, tylko urzędnicy w Kancelarii Premiera "robią co chcą i stosują uznaniowość jak im się podoba".

5. Prezes RM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

6. Skarżący pismem z 29 lipca 2019r. uzupełnił skargę, ponownie wskazując, że nie zgadza się z "Kancelarią Premiera Rady Ministrów, że dzieciom nic się nie należy ze strony Państwa Polskiego". Stwierdził, że jego dzieci nie są gorsze od dzieci rodziców z wybitnymi osiągnięciami, a dzielenie dzieci na lepsze i gorsze jest niesprawiedliwe społecznie, niezgodne z art. 32 Konstytucji. Dzieci "po zmarłych rodzicach osób wybitnych, jak i też osób zwykłych powinny mieć takie samo prawo do świadczeń specjalnych z FUS.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r. poz. 2107, ze zm., zwana dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z prawem.

Prezes Rady Ministrów, stosownie do art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS., w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Natomiast w myśl art. 124 u.e.r.FUS. do postępowania w tym trybie stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), chyba że ustawa stanowi inaczej.

Prezes RM, podejmując decyzję administracyjną w sprawie świadczenia specjalnego, związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Powyższe oznacza, że wniesienie wniosku o przyznanie świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. zobowiązuje właściwy organ do podjęcia działań zmierzających do jego rozpatrzenia, zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, uregulowanymi w k.p.a.

Sąd stwierdza ponadto, mając na względzie zarzuty podniesione w skardze, jak również wniosek Skarżącego o wystąpienie do Sądu Najwyższego o doprecyzowanie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS., że kwestią prawidłowej wykładni pojęcia szczególnie uzasadnionych przypadków zajmował się już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 października 2006r. sygn. akt P 38/05 (Dz.U. Nr 193, poz. 1429). W orzeczeniu tym wskazano, że wspomniany wyżej przepis art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS., jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu natomiast podkreślono, że w przepisie tym chodzi o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Z uwagi na różnorodność, niepowtarzalność często nieporównywalność takich zasług i osiągnięć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione.

Zauważyć ponadto należy, że zaskarżona decyzja Prezesa RM ma charakter uznaniowy. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, którego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy prawa materialnego i przepisy o postępowaniu administracyjnym. Ponadto, wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ administracyjny jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Organ administracji, podejmując decyzję uznaniową, stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.

Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą Sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2003r. sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając tym samym poza wyznaczone mu granice kontrolne.

Renta specjalna może być przyznana, gdy zaistnieje szczególnie uzasadniony przypadek. Ustawodawca nie wprowadził żadnych innych kryteriów przyznania tego świadczenia. Przepis nie określa, jakiego rodzaju mają być to przypadki. Wobec tego za każdym razem winny być one badane i oceniane w sposób indywidualny. Mogą to być np., jak wskazuje w zaskarżonej decyzji organ, m.in. wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie albo szczególne zdarzenia losowe. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, ale nie jest to jedyne kryterium przyznania tego świadczenia, gdyż wówczas zastąpiłoby ono świadczenia przyznawane przez pomoc społeczną. Renta specjalna nie ma charakteru roszczeniowego.

Jednocześnie ważne jest, aby wspomniane powyżej szczególne okoliczności były analizowane i oceniane przez organ w każdym indywidualnym przypadku i to ze szczególną wnikliwością oraz przy zachowaniu bezwzględnie obowiązujących reguł proceduralnych. Ewentualne uchybienia zarówno w procesie gromadzenia materiału dowodowego, jak i oceny wszystkich elementów tego materiału, mogą bowiem mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie organu.

Sąd, przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności stwierdza, że z wniosku z 5 marca 2019r. skierowanego do Prezesa RM przez ojca Skarżących wynika, że dotyczy on przyznania renty specjalnej. Słusznie zatem organ potraktował ww. pismo jako wniosek o przyznanie świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS.

Zdaniem Sądu, Prezes RM prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy sprawy. Nie uchybił poszczególnym przepisom proceduralnym, ani też zasadom postępowania administracyjnego. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Prezes RM zbadał ponownie warunki socjalno–bytowe Skarżących, występując m. in. do ośrodka pomocy społecznej i uzyskując odpowiednie, szczegółowe informacje w tym zakresie. Z ustaleń organu wynika, że ojciec Skarżących mieszka z dwojgiem dzieci: D. (12 lat) i W. (11 lat) i ma ograniczoną władzę rodzicielską. Nad D. i W. nadzór sprawuje kurator sądowy, a córkę N. umieszczono w Placówce Wielofunkcyjnej w [...]. Ojciec Skarżących otrzymuje rentę socjalną i rentę rodzinną po ojcu. Świadczenia te wynoszą łącznie 2.045 zł netto miesięcznie. Dodatkowym dochodem rodziny są świadczenia rodzinne - łącznie 2.008 zł (świadczenie wychowawcze na 2 dzieci, zasiłek rodzinny na 2 dzieci, dodatek z tytułu samotnego wychowywania 2 dzieci, zasiłek rehabilitacyjny i zasiłek pielęgnacyjny na 1 dziecko). Miesięczny dochód na 3 osoby wynosi więc 4.053 zł netto miesięcznie. Rodzina zajmuje połowę domu parterowego, murowanego stanowiącego własność ojca Skarżących. Miesięczne stałe opłaty wynoszą 270 zł. Sytuacja zdrowotna rodziny jest w miarę dobra. Ojciec Skarżących leczy się u neurologa, a córka [...] jest pod opieką kardiologa. Ojciec Skarżących korzystał ze świadczeń pomocy społecznej w postaci zakupu D. i W. posiłków w stołówce szkolnej w roku szkolnym 2012/2013 i 2013/2014 oraz w postaci jednorazowego specjalnego zasiłku celowego w styczniu 2014r. Rodzina od wielu lat objęta jest pomocą w formie pracy socjalnej. Sytuacja socjalno-bytowa rodziny jest stabilna, a osiągane dochody pozwalają na zabezpieczenie podstawowych potrzeb we własnym zakresie, bez konieczności występowania o pomoc do ww. ośrodka.

Prezes RM, po wnikliwym zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z dokumentami nadesłanymi przez ojca Skarżących, prawidłowo stwierdził, że okoliczności powoływane w toku postępowania, nie stanowią o istnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku. W toku postępowania nie stwierdzono też występowania innych okoliczności, które w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogłyby zostać uznane za spełniające warunek "szczególnie uzasadnionego przypadku". Nie stwierdzono bowiem, aby Skarżący mieli wybitne, indywidualne zasługi i osiągnięcia w jakiejkolwiek dziedzinie.

Należy podnieść, że Prezes RM, uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, dlaczego nie dopatrzył się w sytuacji opisanej w ww. wniosku przypadku uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego oraz odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ przekonująco wyjaśnił, że podnoszone przez ojca Skarżących okoliczności (śmierć jednego z rodziców małoletnich dzieci, brak prawa do renty rodzinnej w zwykłym trybie, w tym z uwagi na fakt, że zmarły rodzic uprawniony był do renty socjalnej, samotne wychowywanie dzieci i chęć "aby dzieci coś miały" po zmarłym rodzicu), nie stanowiły zdarzenia losowego o nadzwyczajnym charakterze w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS.

Sąd, po stwierdzeniu zatem, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie mógł skutecznie zarzucić organowi administracji naruszenia art. 82 ust. 1 u.e.r.FUS. przez wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. Ocena bowiem okoliczności zaistnienia przesłanek przyznania świadczenia specjalnego należy do organu, przy czym nie wystarczy subiektywne odczucie osoby zainteresowanej o zaistnieniu szczególnego przypadku, gdyż organ jest obowiązany kierować się kryteriami obiektywnymi.

4. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji – o oddaleniu skargi.