Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1178/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 20, art. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 49 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Spółki jawnej D. G., W. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 63/09 odrzucającego skargę W. Spółki jawnej D. G., W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 października 2008 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za wrzesień 2004 r. i ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Skarżącej Spółki, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a.

Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w ustawowym terminie jej braków formalnych, t.j. nienadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałby sposób reprezentacji Spółki. Strona w odpowiedzi na wezwanie poinformowała bowiem jedynie, że oryginał aktualnego odpisu KRS został załączony do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 55/09 toczącej się przed tym samym sądem.

W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej orzeczenia spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Strony wskazał ponownie, że odpis z KRS został załączony do skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 55/09, zaś sam fakt niedołączenia odpisu KRS-u do wszystkich dwunastu analogicznych skarg nie niweczy prawa osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki.

Jak wskazuje Strona, dokument trafił do tego samego sędziego, znalazł się w pierwszej z dwunastu spraw, a do pozostałych 11 dołączono pismo wskazujące miejsce gdzie jest ten dokument. W ocenie Strony, z chwilą przedstawienia dokumentu sądowi, ma on wiedzę o treści dokumentu, choćby nie został dołączony do konkretnej sprawy, ani konkretnemu sędziemu. Dokument ten jest wówczas znany sądowi notoryjnie.

Strona zakwestionowała również twierdzenie sądu I instancji, że prawo reprezentacji może w jej przypadku hipotetycznie doznać ograniczeń. Gdyby bowiem nawet umowa spółki przewidywała takie ograniczenia, nie odnosiłyby one skutków wobec osób trzecich. W ocenie Strony, wspólnicy spółki są jej przedstawicielami ustawowymi, a skoro tak, to nie muszą wykazywać swojego prawa jakimkolwiek dokumentem urzędowym.

Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd tutejszego sądu wyrażony w postanowieniu z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 1586/09 (por. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którymi nie jest trafny pogląd, że pełnomocnik skarżącej spółki (osoba podpisująca skargę w niniejszej sprawie) wykazał swoje umocowanie do działania w imieniu tejże – w rozumieniu art. 29 P.p.s.a. – poprzez złożenie odpisu KRS w innej sprawie i poinformowanie o tym Sądu w skardze dotyczącej niniejszej sprawy.

Zgodnie z przywołanym przepisem, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Brak takiego dokumentu stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91).

Na gruncie art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a. – obligujących pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa do "akt sprawy" – wyrażono pogląd, że złożenie pełnomocnictwa, uprawniającego do reprezentowania strony, do innej sprawy sądowej tejże strony, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w tych przepisach. Strona zobowiązana jest uzupełnić braki formalne pisma i złożyć pełnomocnictwo (względnie jego odpis) w każdej indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt I GSK 89/05 – dostępny we wspomnianej bazie orzeczeń).

Pogląd ten podziela skład orzekający w sprawie niniejszej, zauważając że analogicznie należy traktować obowiązek wynikający z cytowanego wyżej art. 29 P.p.s.a. Nie wypełnia więc dyspozycji ww. przepisu złożenie odpisu KRS, wykazującego umocowanie organu do działania w imieniu spółki, w innej sprawie tego podmiotu, zaś w pozostałych sprawach jedynie poinformowanie Sądu, że takowy odpis znajduje się w jego posiadaniu. W unormowaniu tym jest bowiem mowa o wykazaniu umocowania "w postępowaniu", przez co należy rozumieć postępowanie dotyczące konkretnej skargi (nią zainicjowane), a więc konieczne jest wykazanie tegoż umocowania w każdym indywidualnym procesie (poprzez złożenie stosownego dokumentu).

Sąd podziela również argumentację wskazaną w ww. postanowieniu NSA z 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 1586/09, zgodnie z którą rozumienie ostatnio wymienionego przepisu forsowane przez spółkę prowadziłoby do sytuacji patologicznych – takich jak ignorowanie przez stronę poleceń Sądu odnośnie do uzupełniania braków formalnych skargi – niwecząc tym samym skuteczność przepisów statuujących jej obowiązki w procesie.

Należ w tym miejscy również zwrócić uwagę na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I FSK 536/08: "Nie można zaakceptować stanowiska pełnomocnika, z którego zdaje się wynikać, iż to do strony należy uznanie, który brak formalny jest na tyle istotny, iż należy go uzupełnić, a które wezwanie można zignorować, zakładając, iż sąd może brak ten uzupełnić we własnym zakresie. Mając na względzie wykształcenie prawnicze, którym legitymuje się pełnomocnik występujący w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż powinien on być świadomy skutków niewypełnienia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, niezależnie od tego czy w jego przekonaniu braki te w ogóle istniały, a jeśli tak, to czy były na tyle istotne, że wymagały usunięcia. Pełnomocnik został pouczony o konsekwencjach nieusunięcia wskazanych w wezwaniu braków, a zatem, nie wypełniając wezwania, zdawał sobie sprawę ze skutków takiego zaniechania. Stąd też Sąd I instancji, odrzucając skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w skierowanym do pełnomocnika wezwaniu, nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

Nie jest również uzasadniona argumentacja Strony, zgodnie z którą wspólnicy spółki są jej przedstawicielami ustawowymi, a skoro tak, to nie muszą wykazywać swojego prawa jakimkolwiek dokumentem urzędowym. Odpis z KRS pozwala bowiem nie tylko na ustalenie tego, że wspólnicy są umocowani do reprezentowania spółki, ale również tego, kto w ogóle jest wspólnikiem i w jakiej postaci spółka istnieje.

Z tych względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż w świetle tego przepisu "sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w terminie (jej) braków formalnych", co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze oddalono skargę kasacyjną, zgodnie z art. 184 P.p.s.a.