Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 440/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 179 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 23 l w zw. z art. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
Teza: Charakter i cel stypendium twórczego zbliża to stypendium do stypendium o charakterze socjalnym. Wykładnia systemowa i celowościowa omawianej regulacji, a także wykładnia prokonstytucyjna nakazują uznać, że przy utracie dochodu na podstawie art. 3 pkt 23 lit. l u.ś.r.należy również uwzględnić stypendium twórcze.

TEZY

Charakter i cel stypendium twórczego zbliża to stypendium do stypendium o charakterze socjalnym. Wykładnia systemowa i celowościowa omawianej regulacji, a także wykładnia prokonstytucyjna nakazują uznać, że przy utracie dochodu na podstawie art. 3 pkt 23 lit. l u.ś.r.należy również uwzględnić stypendium twórcze.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej do Spraw Studentów Uniwersytetu w B. z dnia [...] kwietnia 2020 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w B. z dnia [...] stycznia 2020 roku


UZASADNIENIE

W dniu 15 października 2018 r. A. W. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, jako studentka pierwszego roku studiów stacjonarnych drugiego stopnia, kierunku filozofia Wydziału H.-S. Uniwersytetu w B. (obecnie Instytut F.).

Komisja Stypendialna Uniwersytetu w B. wydała w dniu [...]01.2020 r. decyzję w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego za rok akademicki 2018/2019.

Od powyższej decyzji A. W. w dniu [...] stycznia 2020 r. złożyła odwołanie.

Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Studentów Uniwersytetu w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że dochód rodziny skarżącej ubiegającej się o przyznanie stypendium socjalnego ustalono na podstawie zaświadczeń oraz oświadczeń dołączonych do wniosku. Odwoławcza Komisja Stypendialna po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o przyznanie stypendium socjalnego ustaliła, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w jej rodzinie wynosi 1.106,15 złotych.

Z akt sprawy ustalono, że dochód roczny brutto syna studentki (W. W.) osiągnięty w 2017 roku wyniósł 11.961,60 zł. Od kwoty tej odjęto tzw. dochód utracony, w związku z umową o pracę zawartą do dnia 16.01.2018 r. (utrata zatrudnienia lub pracy zarobkowej znajduje się w katalogu dochodów utraconych, zgodnie z art. 3 pkt 23 c Ustawy o świadczeniach rodzinnych) w kwocie 1.598,42 zł. Zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego podatek należny wyniósł 557,00 zł, składki na ubezpieczenie społeczne - 842,50 zł, a z dodatkowego zaświadczenia wynikało, że składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły 1.131,99 zł. Tym samym dochód pomniejszony o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 7.631,69 zł (11.961,60 zł – 1.598,42 zł - 557,00 zł - 842,50 zł – 1.131,99 zł = 7631,69 zł), co stanowiło miesięcznie kwotę 635,97 zł (7631,69 zł/12 = 635,97 zł). Natomiast dochód osiągnięty z tytułu przyznanych alimentów wyniósł 300 zł miesięcznie netto (3600 zł/12 = 300 zł). Ze względu na ww. alimenty ojciec studenta nie mógł być uwzględniony w składzie rodziny. Dochód roczny brutto studentki osiągnięty w 2017 roku wyniósł 18.000 zł, a podatek należny to 2.684,00 zł. Tym samym dochód pomniejszony o podatek należny wyniósł 15.316 zł (18000 zł - 2684,00 zł = 15316 zł). Miesięcznie jest to kwota 1.276,33 zł (15316 zł/12= 1276,33 zł). Wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta obliczono dzieląc sumę miesięcznych dochodów członków rodziny studenta (635,97 zł + 300 zł + 1276,33 = 2.212,30 zł) przez liczbę osób w rodzinie (2). Zatem wysokość dochodu przypadającego na jednego członka rodziny studentki wynosiła w tym przypadku 1.106,15 zł (2.212,30 zł/2 = 1.106,15 zł), co nie uprawniało do otrzymania stypendium socjalnego za rok akademicki 2018/2019. Organ odwoławczy ponadto zwrócił uwagę, iż wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne wynosiła w roku akademickim 2018/2019 maksymalnie 800 zł. Została ona ustalona przez Rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego na podstawie § 3 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu i określona w Komunikacie nr 9 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku dnia 20 listopada 2018 r. w sprawie wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającej do ubiegania się o stypendium socjalne, wysokość stawek stypendiów, zwiększenia stypendium oraz zapomogi w roku akademickim 2018/2019. W przedmiotowej sprawie ustalona wysokość dochodu przypadającego na jednego członka rodziny przekraczała wysokość dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia dochodu z umowy stypendialnej nr 85/2017/11 jako dochodu utraconego, organ II instancji wskazał, że dochód uzyskany z tytułu otrzymania stypendium twórczego, nie mieści się w katalogu dochodów utraconych zawartym w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 23 wyżej wspomnianej ustawy, utrata dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną przesłankami wskazanymi w tym przepisie. Wyżej wymieniony katalog dotyczący utraty dochodu nie obejmuje utraty dochodu spowodowanej otrzymaniem stypendium twórczego. W związku z tym utrata dochodu jest niemożliwa, a dochód z tytułu umowy stypendialnej nr [...] stanowi dochód rodziny studentki za rok 2017.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w decyzję wywiodła A. W., wskazując w niej, że jest dla niej krzywdząca i niezgodna z prawem. Podniosła, że od 2 lat Uniwersytet w B. nie udzielił jej stypendium pomimo tego, że w tej samej sprawie został wydany wyrok przez WSA w Białymstoku o sygn. akt. II SA/Bk 327/19 z dnia 22.08.2019 r., gdzie wskazano na braki w procedurze. W jej ocenie terminy w sprawie zostały przekroczone, a stypendium dalej nie wypłacone. Sama zaś decyzja z odwoławczej komisji została jej dostarczona w miesiąc prawie po tym, jaka data widnieje na dokumencie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania wskazał, iż zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast stosownie do art. 68 ust. 6 Ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Co V- 2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo

o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a) sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach danej sprawy, lecz sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej do spraw studentów Uniwersytetu w B. z dnia [...] kwietnia 2020 r. podtrzymująca decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu w B. z dnia [...] stycznia 2020 r., w której odmówiono A. W. przyznania stypendium socjalnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

Wskazać należy na wstępie, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 1 i 4, art. 179, art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm. dalej: "P.s.w."), a więc akt prawny regulujący zasady przyznawania świadczeń socjalnych studentom obowiązujący w roku akademickim 2018/2019. Zgodnie z regulacją art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669), w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 i art. 199 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, iż aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018, poz. 1668 ze zm.) w zakresie przedmiotu niniejszej decyzji kwestie te reguluje w sposób tożsamy.

Ponadto podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był także § 13 ust. 1, § 14 ust. 4 pkt 2 i 3 oraz § 18 ust. 1 regulaminu Zarządzenia nr 27 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 20 września 2016 r.

Na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1 P.s.w., student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie min. stypendium socjalne. Stypendium takie może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, o czym stanowi art. 179 ust. 1 P.s.w. Jak stanowi art. 179 ust. 2 i 3 P.s.w. Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm., dalej: "u.p.s.") oraz wyższa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220, ze zm., dalej: "u.ś.r.").

Zgodnie z art. 179 ust. 5 P.s.w. miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w u.ś.r. z tym, że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane m.in. przez: studenta, małżonka studenta, będących na utrzymaniu ww. osób dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeśli 26 rok przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia oraz dzieci niepełnosprawnych bez względu na wiek, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i ich dzieci (art. 179 ust. 4 P.s.w.).

Należy wskazać, że kwestia ustalenia i doliczenia dochodu syna skarżącej do dochodu jej rodziny nie była w tej sprawie kwestionowana i nie budzi wątpliwości ani organów, ani skarżącej. Natomiast wątpliwości – w ocenie skarżącej – pojawiły się w zakresie ustalenia jej dochodu. Organy obu instancji ustaliły, ze dochód roczny brutto skarżącej osiągnięty w 2017 roku wyniósł 18.000 zł, a podatek należny to 2.684,00 zł. Był to dochód uzyskany z umowy stypendialnej nr [...] zawartej przez skarżącą w dniu [...] lipca 2017 r. pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w W. w ramach konkursu o stypendia twórcze oraz stypendia z zakresu upowszechniania kultury na rok [...] tzw. stypendium twórcze na koncepcję teatralną spektaklu, pt. "R. o C.K.N." z zastosowaniem animacji filmowej. Organ I instancji przyjął, iż dochód z tego tytułu należało pomniejszyć o podatek należny, który wyniósł 15.316 zł (18.000 zł – 2.684,00 zł = 15.316 zł). Miesięcznie była to kwota 1.276,33 zł (15.316 zł/12= 1.276,33 zł). Mimo, iż skarżąca dochód ten uzyskała tylko w okresie 5 miesięcy tj. płatne w 5 ratach (k. 16-22 akt administracyjnych) organy obu instancji uznały, iż dochód uzyskany z tytułu otrzymania stypendium twórczego nie mieści się w katalogu dochodów utraconych zawartym w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Należy wskazać, iż sprawa niniejszej była już raz przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w Białymstoku, gdzie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2019 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 327/19, uchylono zaskarżone decyzję obu instancji wskazując, że w sprawie nie było dokładnych wyliczeń w zakresie uzyskanego dochodu przez rodzinę skarżącej w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy, poza jedynie wskazaniem ich wysokości i zaakcentowanie, że zostało przekroczone kryterium. Organ niewątpliwie te nieprawidłowości usunął w przedmiotowych decyzjach, dokonując szczegółowych wyliczeń.

WSA w Białymstoku zasygnalizował jednak również w uzasadnieniu wyroku, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokonując wyliczeń powinien mieć na uwadze art. 179 ust. 4, 5, 6 P.s.w. zawierający szereg przesłanek, mówiących o tym co zalicza się do dochodu studenta, ale także stanowi o tym, jakie składniki nie są zaliczane do dochodu (art. 179 ust. 5 pkt 2 – 6 P.s.w.), a także § 18 Regulaminu również powtarzający przepisy ustawy. Już wówczas bowiem skarżąca podnosiła te same argumenty w zakresie dochodu utraconego, na tle ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ w tym zakresie dokonał tożsamych ustaleń. Podkreślić przy tym należy, że z niezrozumiałych względów, w akta sprawy nie ma wcześniejszych decyzji i ma się wrażenie, jakby sprawa toczyła się od nowa mimo, że w sprawie był wydany wyrok WSA w Białymstoku.

W ocenie sądu należy podzielić stanowisko skarżącej, jak i jej pełnomocnika procesowego przedstawione na rozprawie, iż organy obu instancji nieprawidłowo uznały, że dochód w kwocie 18.000 zł pochodzący ze stypendium, jakie uzyskała w 2017 r. od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zgodnie z przedstawioną umową stypendialną nr [...], nie można potraktować jako utracony.

Organy obu instancji wskazały, że w katalogu utraconego dochodu z ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 23 u.ś.r.) nie mieści się stypendium twórcze, niemniej jednak należy uznać, że skoro ustawodawca zaliczył do dochodu (art. 3 pkt 1 c u.ś.r.), w szczególności stypendia doktoranckie przyznane w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1468 ze zm.) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom i studentom, to brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, by utratę dochodu w tej materii ograniczyć jedynie do utraty jednego stypendium określonego w tym przepisie, bo narusza to art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, a rozciągnięcie to dotyczy wszystkich stypendiów o charakterze socjalnym.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2019 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2510/18, w którym podkreślono, że "na gruncie u.ś.r. można wyodrębnić dwa rodzaje pogorszenia sytuacji majątkowej: utratę dochodu (pojęcie języka prawnego) i zmianę dochodu (pojęcie języka prawniczego). Rozróżnienie to bierze się z szerokiej definicji dochodu (art. 3 pkt 1 u.ś.r.), przy zbyt wąskim katalogu przyczyn skutkujących jego utratą (w rozumieniu art. 3 pkt 23 u.ś.r.). Jedynie utrata dochodu określonego w art. 3 pkt 23 u.ś.r. upoważnia organ do ponownego przeliczenia przeciętnego dochodu zainteresowanej, a w konsekwencji do weryfikacji spełnienia przez niego kryterium dochodowego. (...) Sytuacja ta w oczywisty sposób rzutuje na sytuację prawną skarżącej, której zmienił się dochód, lecz przy językowej wykładni art. 3 pkt 23 u.ś.r. go nie utraciła. Z tych powodów art. 3 pkt 23 u.ś.r. winien być wykładany prokonstytucyjnie, przy uwzględnieniu dyrektyw celowościowych.(...) W kontrolowanej sprawie doszło do nieadekwatności aksjologicznej zróżnicowania ustawowego kręgu adresatów normy z kręgiem adresatów wyznaczonym konstytucyjnie (art. 71 ust. 1 zd. 2 i ust. 2 Konstytucji RP; wyrok TK: 6 czerwca 2009 r. SK 5/09, OTK-A 2009/6/84; 28 marca 3024 r. SK 53/12, OTK-A 2014/3/32; M. Ziółkowski, Zasada równości w prawie, PiP 2015/5/s. 107)."(LEX nr 2736997).

Ponadto NSA w tym wyroku wskazał, że "we współczesnej nauce i praktyce sądów, przeważa pogląd, zgodnie z którym wykładnię należy kontynuować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych, bez względu na stopień jasności rezultatu wykładni otrzymanego w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych (dyrektyw językowych, systemowych, funkcjonalnych; M. Peno, M. Zieliński, Koncepcja derywacyjna wykładni a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, pod red. J. Godynia, M. Hudzika, L. K. Paprzyckiego, Warszawa 2011, s. 120). (...) Rezultat językowej wykładni art. 3 pkt 23 u.ś.r. w zakresie, w jakim nie uwzględniono utraty stypendium socjalnego dla doktorantów pozostaje w sprzeczności z powszechnie akceptowanymi w Polsce wartościami moralnymi, leżącymi u podstaw kierowania pomocy do osób, które znajdując się w trudnej sytuacji materialnej.

Mając na uwadze przedstawioną argumentację należy wskazać, że literalne odczytanie definicji legalnej pojęcia "utraty dochodu", traci również z pola widzenia cel wprowadzenia tej regulacji do ustawy o świadczeniach rodzinnych, tak aby ten dochód był zbliżony do jak najbardziej rzeczywistego. To z kolei oznacza, że obowiązkiem zarówno organów stosujących przepisy, jak i sądu kontrolującego ich działania, jest poszukiwanie takiej wykładni przepisów, która w sposób jak najpełniejszy pozwoli cel ten osiągnąć. W wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2014 r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 789/14 zaakcentowano, że o przyznaniu świadczenia rodzinnego decydować ma rzeczywisty dochód rodziny. Skoro więc ustawową podstawą do przyznania świadczenia rodzinnego jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku utraty bądź uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (LEX nr 1502706).

Mając na uwadze powyższą argumentację należy wskazać, że wprawdzie do umowy o stypendium twórcze podpisanej przez skarżącą w trakcie studiów w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 24 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania stypendiów osobom zajmującym się twórczą artystycznością artystyczną, upowszechnianie kultury i opieką nad zabytkami oraz wysokości tych stypendiów (Dz.U. z 2012 r. poz. 612), niemniej charakter tego stypendium wskazuje, że jest ona bardzo zbliżona do stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (art. 173 ust. 1 pkt 4 P.s.w.), które również zostało określone jako stypendium socjalne.

Jak wynika z § 1 ust. 1, 2 i 3 tego rozporządzenia stypendium jest przyznawane przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz innych ministrów, osobie fizycznej, na realizację określonego przedsięwzięcia. Stypendia mogą być przyznawane jako stypendia twórcze, w dziedzinach: literatura, sztuki wizualne, muzyka, taniec, teatr, film, opieka nad zabytkami, twórczość ludowa oraz na przedsięwzięcia związane z upowszechnianiem kultury, w dziedzinach animacja i edukacja kulturalna, a także zarządzanie kulturą i wspieranie rozwoju kadr kultury. Stypendium jest przyznawane na okres 6 miesięcy, roku lub na okres realizacji przedsięwzięcia. Takie uprawnienie posiada także Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na tle art. 178 ust. 2 P.s.w. przyznając stypendium za wybitne osiągnięcia.

Przechodząc na grunt ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wskazać należy zatem, że w ocenie sądu, przy ustalaniu dochodu skarżącej organu obu instancji powinny wziąć pod uwagę jej dochód ze stypendium twórczego, które skarżąca otrzymywała jedynie 5 miesięcy, jako dochód utracony, w świetle art. 3 pkt 23 l w związku z art. 3 pkt 1 c u.ś.r.

W niniejszej sprawie stypendium twórcze stanowiło znaczną część dochodów rodziny skarżącej (jej jedyny dochód w 2017 r.). Jego utrata rzutowała w dużym stopniu na kondycję finansową całej rodziny. Jednocześnie świadczenie to było realizowane w zakresie przedsięwzięcia w zakresie upowszechniania kultury, na zasadach określonych w tym konkursie. Zamierzenie miało dotyczyć – jak wynika z umowy - kompletnego widowiska teatralnego, dzieła sztuki w postaci gotowej do wykorzystania nowatorskiej koncepcji teatralnej (k. 16v akt administracyjnych). Natomiast finansowane było z budżetu państwa w części, której dysponentem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Czas poświęcony na realizację tego przedsięwzięcia wiązał się z ograniczeniami w zakresie podjęcia pracy zarobkowej. Charakter i cel stypendium twórczego niewątpliwie zbliżał to stypendium do stypendium o charakterze socjalnym. Wykładnia systemowa i celowościowa omawianej regulacji, a także wykładnia prokonstytucyjna nakazują uznać, że art. 3 pkt 23 lit. l u.ś.r. obejmuje również stypendium twórcze.

Okoliczności te nie były brane pod uwagę przez organy obu instancji. Ponadto organy uczelni rozpatrując sprawę powinny kierować się treścią ogólnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które mają odpowiednie zastosowanie w sprawach z zakresu pomocy materialnej dla studentów w ich indywidualnych sprawach, m.in. z uwagi na korzystanie w tym zakresie z ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym organy powinny dążyć do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego całościowej oceny (art. 80 k.p.a.). Powyższym ogólnym zasadom i przepisom postępowania administracyjnego organy orzekające w sprawie uchybiły, co miało również przełożenie na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 179 ust. 5 P.s.w. w zw. z art. 3 pkt 23 lit. l u.ś.r.

W ponownym postępowaniu Komisja Stypendialna zobowiązana będzie ustalić dochód skarżącej przy uwzględnieniu, że doszło do jego utraty.

Odnosząc się końcowo do zarzutu działania przez organy ze znacznym opóźnieniem trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast stosownie do art. 68 ust. 6 Ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Co V- 2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Z tych też powodów sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 j.t.), mając przy tym na uwadze, aby rozstrzygnięcie w tym zakresie zapadło w możliwie najkrótszym okresie, z uwagi na znaczny upływ czasu od złożenia przez skarżącą wniosku o stypendium socjalne za rok akademicki 2018/2019.