Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 956/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. ustanowić dla strony skarżącej doradcę podatkowego z urzędu; 3. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na ww. postanowienie, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego.

W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że jest osobą schorowaną. Skarżąca uzyskuje niską emeryturę, a jej firma jest na etapie likwidacji i nie przynosi rzeczywistych dochodów. Jednocześnie zadłużenie tej firmy sięga kilku milionów złotych. Ponadto skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i praktycznie sama, w sposób bezpośredni, nie jest w stanie zajmować się swoimi sprawami. Nie stać jej na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego we własnym zakresie oraz na poniesienie całego wpisu sądowego od skargi.

Wnioskodawca oświadczyła, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na dochód wnioskodawcy składa się, wg jej oświadczenia, emerytura w wysokości 750 zł netto. Posiada ona mieszkanie o powierzchni 49 m2 o wartości około 180.000 zł.

Poza mieszkaniem, wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł.

Na druku formularza podkreślono, że ze świadczenia emerytalnego skarżącej potrąca się miesięcznie kwotę 250 zł. Po uregulowaniu opłat pozostaje skarżącej kwota około 200 zł na wyżywienie.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało w istocie na celu przedstawienie rzeczywistej aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Do akt wpłynęły następujące materiały źródłowe: zeznanie podatkowe PIT-36 za 2016 r. wnioskodawcy; informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2016 r.; decyzje o waloryzacji emerytury skarżącej z dnia [...] r.; odcinki obrazujące wysokość netto świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez skarżącą; szereg materiałów obrazujących stan zdrowia skarżącej i kserokopie faktur obrazujących zakup leków.

Zarządzeniem z dnia [...] r. został uwzględniony wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do wykonania ww. wezwania. Termin ten został przedłużony o czternaście dni od dnia doręczenia tego zarządzenia pełnomocnikowi strony skarżącej (co nastąpiło w dniu [...] r.).

W dniu [...] r. wpłynęła do akt sprawy deklaracja kwartalna VAT-7K za ostatni kwartał 2017 r. złożona przez skarżącą, będącą przedsiębiorcą.

Z urzędu należało uwzględnić również materiały, które wnioskodawca dołączyła w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 154/17, w tym: zaświadczenie o osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania skarżącej z dnia [...] r.; szereg pism informujących o wszczęciu przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego; podatkowa księga przychodów i rozchodów za ostatni kwartał 2016 r. i za pierwszy kwartał 2017 r. i szereg dokumentów, które pełnomocnik procesowy nadesłał już wcześniej do akt sprawy.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku I. M., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że aktualnie toczą się w tutejszym Sądzie cztery sprawy sądowoadministracyjne wszczęte przez skarżącą (niniejsza sprawa oraz sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 210/16; 305/16; 306/16; 154/17; 377/17). Każda z tych spraw rodzi obowiązek uiszczania kosztów sądowych. W trzech pierwszych wyżej cytowanych sprawach przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 50 zł i ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Wpis stały w niniejszej sprawie wynosi 100 zł.

W ustalaniu stanu faktycznego uwzględnione zostały oświadczenia przedłożone do spraw o sygn. akt: III SA/Gl 210/16, 305 – 306/16; 154/17 i 377/17.

Z oświadczeń powyższych wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dano wiarę wyjaśnieniom pełnomocnika wnioskodawcy zgodnie z którymi prowadzi ona samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponieważ nie mieszkają z nią jej mąż ani jej syn S. M.. Skarżąca nie spłaca rat kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez jej męża.

Na stały dochód wnioskodawczyni składa się świadczenie emerytalne w kwocie 720 zł netto, choć kwota ta nie jest niezmienna: w lutym 2017 r. wyniosło świadczenie emerytalne 614,96 zł netto, w marcu 2017 r. – 1.155,76 zł netto, w kwietniu 2017 r. – 618,56 zł, natomiast w sierpniu 2017 r. – 750 zł (również w styczniu i lutym 2018 r.).

Należy jednak mieć na względzie fakt, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Z nadesłanej do akt innej sprawy podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatni kwartał 2016 r. i za pierwszy kwartał 2017 r. wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą przynosi jej dochód. Dochody ze sprzedaży są w miarę regularnie równoważone przez zakup towarów. Odnosi się to w szczególności do pierwszego kwartału 2017 r.: w lutym 2016 r. przychód zamknął się w łącznej kwocie 1.080 zł, przy wydatkach w kwocie łącznej 2.562 i kosztach zakupu towarów i materiałów w kwocie 5.285 zł. Z kolei w marcu 2017 r. przychód wyniósł 10.102 zł, a koszty – 2.756 zł przy kosztach zakupu towarów i materiałów w kwocie 5.404 zł. Co istotne, analiza nadesłanej do akt sprawy ewidencji wskazuje na płynność tej działalności. Ponadto, wnioskodawca uzyskuje stały i regularny dochód w postaci świadczenia emerytalnego.

We wniosku złożonym w tej sprawie stwierdzono, że firma wnioskodawcy jest na etapie likwidacji i nie przynosi rzeczywistych dochodów. Jednocześnie zadłużenie tej firmy sięga kilku milionów złotych. Są to jednak jedynie oświadczenia – nie nadesłano do akt sprawy aktualnej księgi podatkowej przychodów i rozchodów. W aktach innej sprawy dysponujemy jedynie księgą podatkową opisującą stan przedsiębiorstwa na koniec pierwszego kwartału 2017 r. Brak jest jednak jakiegokolwiek materiału potwierdzającego fakt trudności funkcjonowania przedsiębiorstwa skarżącej – tym bardziej, jak to określono na druku PPF, tego, że jest obecnie na etapie likwidacji i nie przynosi rzeczywistych dochodów.

Przeciwnie – z nadesłanej do akt deklaracji kwartalnej VAT-7K, że przedsiębiorstwo skarżącej jednak funkcjonuje w obrocie gospodarczym i wykazuje aktywność. Łączna podstawa opodatkowania zamyka się bowiem w kwocie 45.300 zł. Podkreślić należy, że podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w żadnym wypadku nie może być tożsama z dochodem firmy, czy też przychodem. Wskazuje ona bowiem na obrót osiągany przez firmę – na fakt jej aktywnego uczestniczenia w obrocie gospodarczym.

W świetle przedstawionego materiału źródłowego gołosłowne jest również twierdzenie, jakoby firma wnioskodawcy posiadała kilkumilionowe zadłużenie.

Stwierdzić należy, że nie wystarcza jedynie samo oświadczenie i stwierdzenie o problemach funkcjonowania przedsiębiorstwa. Okoliczność taka powinna bowiem być wykazana odpowiednim materiałem źródłowym – którego w tej sprawie brak.

W świetle powyższego, w ocenie rozpoznającego przedmiotowy wniosek, wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, a tym bardziej ustanowić we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego.

Z analizy przedłożonego przez stronę materiału źródłowego wynika jednak, że skarżąca powinna być jednak w stanie uiścić część kosztów sądowych, mianowicie połowę wpisu sądowego od skargi w kwocie 50 zł.

W konsekwencji, należało jednocześnie uwzględnić wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia dla niej pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.