Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 209/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 34, art. 47
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Zakładu D. w Ł. na czynność Zarządu Powiatu K. w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Zarządu Powiatu K. na rzecz skarżącego Zakładu D. w Ł. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą Zarządu Powiatu z dnia [...] stycznia 2018 r, nr [...] w sprawie wydania zaleceń pokontrolnych dla Zakładu D. w Ł.(dalej powoływany także jako Skarżący), po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w Branżowej Szkole I Stopnia w K. ZDZ w Ł., Zarząd Powiatu nakazał Skarżącemu założenie rachunku bankowego szkoły oraz przekazanie informacji o tym rachunku organowi dotującemu najpóźniej do dnia [...] stycznia 2018 r. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. uchwały Zarząd Powiatu wskazał, że w przypadku nieprzedłożenia w/w danych przez Skarżącego organ dotujący nie będzie mógł przekazać bieżącej dotacji (k. 2 akt).

W odpowiedzi na powyższe, Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. wskazał, że podany we wniosku o udzielenie dotacji na rok 2018 numer rachunku bankowego stanowi rachunek bankowy wydzielony do przekazywania dotacji na rzecz Branżowej Szkoły I Stopnia w K. (k. 5 akt). Jednocześnie zaznaczył, że czynności zmierzające do wstrzymania wypłaty dotacji podjęte przez organ, nie są uzasadnione w świetle art. 36 i 37 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203 ze zm., dalej powoływana jako u.f.z.o.).

Zarząd Powiatu K. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował Skarżącego, że w jego ocenie, nie wykonał zalecenia pokontrolnego i w związku z powyższym, wypłata dotacji za styczeń 2018 r. została wstrzymana.

W dniu [...] stycznia 2018 r. Powiat K. wystąpił do Sądu Rejonowego w Ł. o zezwolenie na złożenie pieniędzy do depozytu sądowego w wysokości 24 678,49 zł tytułem dotacji należnej Skarżącemu za styczeń 2018 r. Nieprawomocnym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił ww. wniosek Powiatu K.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Zarząd Powiatu K. poinformował Skarżącego, że również w miesiącu lutym bieżąca dotacja nie zostanie przekazana.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r., pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę na czynność Starosty Powiatu K. w zakresie wstrzymania dotacji należnej na rzecz Branżowej Szkoły I Stopnia w K. za okres od miesiąca stycznia 2018 r. Wskazując na brzmienie art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe stosowanie w postaci art. 33 ust. 1 u.f.z.o. poprzez jego niezastosowanie, art. 34 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię a w szczególności wywiedzenie z tego przepisu prawa do wstrzymania wypłaty należnej dotacji oraz art. 37 u.f.z.o. poprzez jego błędną wykładnię oraz odstąpienie od wydania decyzji administracyjnej pomimo faktycznego wstrzymania wypłaty należnej dotacji.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie stanowiska Starosty K. oraz stwierdzenie obowiązku wypłaty dotacji oświatowej należnej na rzecz Skarżącego w związku z prowadzeniem Branżowej Szkoły I Stopnia w K. za okres począwszy od stycznia 2018 r. a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę, Zarząd Powiatu K. wskazał, że została ona wniesiona z przekroczeniem terminu, bowiem jej przedmiotem jest uchwała Zarządu Powiatu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w sprawie wydania zaleceń pokontrolnych. Zaznaczył, że Zarząd powiatu wyliczył zgodnie z prawem należną szkole dotację, jednakże wobec niemożności jej przekazania na rachunek bankowy szkoły, wystąpił od Sądu Rejonowego w Ł. o przyjęcie jej do depozytu sądowego. Nieprawomocnym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Ł. oddalił powyższy wniosek, argumentując że w sprawie właściwy jest WSA w Białymstoku. Zdaniem Organu w sprawie nie zostały naruszone wskazane w skardze przepisy u.f.z.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew stanowisku organu wywiedziona skarga nie dotyczy uchwały Zarządu Powiatu K. z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie wydania zaleceń pokontrolnych dla Zakładu D. w Ł. Skarżący kwestionuje bowiem wstrzymanie wypłaty dotacji na rzecz Branżowej Szkoły I Stopnia w K. za okres od stycznia 2018 r.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, że udzielanie dotacji oświatowej, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania, nie następuje w formie decyzji administracyjnych, wydawanych w trybie postępowania administracyjnego. Czynności organów administracyjnych podejmowane na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 i 3 u.f.z.o. dotyczące przyznania lub odmowy przyznania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla przedszkola niepublicznego, są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te, zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli Sądu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 47 u.f.z.o. wprost stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 3 u.f.z.o., stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego, spełnione są przesłanki formalne przesądzające o dopuszczalności zaskarżenia tej czynności do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 i 3 u.f.z.o.).

Organem dotującym, a zatem organem zobowiązanym do wypłaty dotacji jest Zarząd Powiatu K. (art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, § 2 pkt 8) uchwały Rady Powiatu K. z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji dla szkół publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych prowadzonych przez inny organ niż jednostka samorządu terytorialnego na terenie Powiatu K., oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji).

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia ze szczególną sytuacją, ponieważ dotacja miała być przekazana w częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, czyli za styczeń 2018 r. do 31 stycznia 2018 r., za luty 2018 r. do 28 lutego 2018 r. itd. Skarga została złożona w dniu 8 marca 2018 r., a zatem z uchybieniem terminu trzydziestu dni, w odniesieniu do części dotacji za miesiąc styczeń 2018 r. Jednakże biorąc pod uwagę, że organ wstrzymał przekazywanie części dotacji za styczeń, a następnie za kolejne miesiące 2018 r., Sąd uznał, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego bowiem skarżone działanie organu utrzymywało się w kolejnych miesiącach i należy rozpoznać skargę także odnośnie stycznia 2018 r.

Sednem sporu w rozpoznawanej sprawie jest nieprzekazanie dotacji na rzecz Skarżącego prowadzącego Branżową Szkołę I Stopnia w K. przez Zarząd Powiatu K.

Zdaniem organu nie było możliwości przekazania przedmiotowej dotacji, bowiem Skarżący nie podał rachunku bankowego szkoły, a jedynie rachunek bankowy należący do organu prowadzącego. Z kolei w ocenie Skarżącego warunek ten został wypełniony poprzez podanie we wniosku o udzielenie dotacji rachunku bankowego wydzielonego do przekazywania dotacji na rzecz Branżowej Szkoły I Stopnia w K.

Zgodnie ze wskazywanym przez organ art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203) dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8 oraz art. 28-30, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6, 7 i 8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Przywołany przepis określa sposób i termin wypłaty dotacji m.in. na rzecz szkoły. Zdaniem Sądu, jego zasadniczą funkcją nie jest wskazanie, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, ale przede wszystkim to, kiedy i w jakiej wysokości mają być przekazywane. Przekazywanie dotacji na rachunek szkoły oznacza w istocie, że dotacja ma być przekazana na rachunek bankowy wskazany jako rachunek szkoły we wniosku o udzielenie dotacji. Skoro dotacja jest przekazywana podmiotowi, który wnioskuje o tę dotację, nie ma racjonalnych powodów, aby mogła być ona przekazana wyłącznie na rachunek należący do danej szkoły, a nie na rachunek wskazany przez podmiot, który dotację ma otrzymać, jako rachunek szkoły. Nieprzekonujące są twierdzenia organu odnośnie trudności związanych z kontrolą wydatkowania dotacji w przypadku podmiotu prowadzącego większą ilość szkół. Skoro przepisy nie stawią wymogu, że wydatki dotyczące dotacji mają być dokonywane tylko w ramach rachunku należącego do dotowanej szkoły, nie ma przeszkód, aby po otrzymaniu dotacji nawet na rachunek należący do szkoły mogła być ona wydatkowana za pośrednictwem innych rachunków. Trzeba mieć jednak na uwadze, że w sytuacji, gdy wskazywany rachunek należy nie do szkoły, a do podmiotu prowadzącego szkołę, to ten podmiot jest zobowiązany w taki sposób dokumentować ponoszone wydatki, aby umożliwić ustalenie, że konkretna dotacja w ramach operacji dokonywanych na tym rachunku została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem.

Należy dodatkowo zaznaczyć, że przyjmując nawet stanowisko organu, że rachunek, o którym mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. musi być rachunkiem należącym do dotowanej szkoły, obowiązujące przepisy nie przewidują w przypadku braku wskazania rachunku bankowego należącego do szkoły, a wskazania rachunku podmiotu prowadzącego szkołę (jako rachunku szkoły) możliwości uchylenia się przez organ dotujący od wypłaty dotacji.

Stosownie do art. 33 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, są przekazywane, pod warunkiem że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6, 7 i 8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże: (1) organowi dotującemu informację o planowanej liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29 i art. 30; (2) dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32. Przepisy nie warunkują zatem wypłaty dotacji od wskazania rachunku bankowego należącego do szkoły.

Co więcej przepisy w takiej sytuacji nie przewidują też możliwości wstrzymania wypłaty dotacji.

Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 u.f.z.o. jeżeli szkoła, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepubliczna placówka, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe: (1) nie przekazała rozliczenia wykorzystania dotacji za rok bazowy lub nie dokonała w rozliczeniu korekty błędów w terminie wskazanym przez organ dotujący, (2) nie przekazała informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, na których jest udzielana dotacja zgodnie z art. 34 ust. 2, w terminie określonym w uchwale, o której mowa w art. 38 ust. 1, (3) nie wykonała decyzji administracyjnej lub prawomocnego wyroku sądu wydanych w związku z przekazaną dotacją - organ dotujący wzywa dyrektora szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do wykonania działań, o których mowa w pkt 1-3, w wyznaczonym terminie. Według ust. 2 art. 37 po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w ust. 1, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia wykonania działań, o których mowa w ust. 1.

Stąd działanie organu polegające na wstrzymaniu wypłaty dotacji ze względu na niepodanie numeru rachunku bankowego należącego do szkoły nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i jako takie musi być zakwestionowane przez Sąd.

Bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje podnoszona przez organ kwestia występowania do Sądu Rejonowego w Ł. o wyrażenie zgody na złożenie pieniędzy z tytułu dotacji do depozytu sądowego. W aktach administracyjnych znajduje się postanowienie tegoż sądu, w którym odmówił on przyjęcia do depozytu sądowego części dotacji za styczeń 2018 r., uzasadniając, że czynności podejmowane przez organ dotujący związane z przekazywaniem dotacji są czynnościami z zakresu administracji publicznej, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Środki z tego tytułu nie mogą być przyjęte do depozytu sądowego. Na rozprawie pełnomocnik organu wskazał, że część dotacji za luty 2018 r. została przyjęta do depozytu sądowego, za pozostałe miesiące odmówiono przyjęcia depozytu, jednocześnie wszystkie rozstrzygnięcia w tym zakresie są nieprawomocne. W ocenie Sądu, skoro organ jest zobowiązany do przekazania dotacji na rachunek szkoły, nie może uchylić się od tego obowiązku - nie mając ku temu podstaw prawnych - podejmując próby złożenia jej do depozytu sądowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Zdaniem Sądu, organ nie miał podstaw prawnych do wstrzymania wypłaty dotacji na rachunek podany we wniosku przez Skarżącego, jako rachunek szkoły.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 697 zł składają się: wpis od skargi w wysokości 200 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.