Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 152/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi G. O. i Syndyka Masy Upadłości H.O. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 20 grudnia 2019 r. "A" sp. z o.o. (dalej: "Spółka") wystąpiła do Starosty [...] o wydanie na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości stanowiącej własność - na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej – G.O. i H.O., składającej się z działki o nr ewidencyjnym 1, o łącznej powierzchni 19,4860 ha, położonej w [...], gmina [...], dla której Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia na:

1) założenie i przeprowadzenie urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej kablowej linii średniego napięcia (maksymalna moc do 110 kV) wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową na części nieruchomości w pasie gruntu o długości 315 m i szerokości od 15,45 m do 20,25 m od północno-wschodniej granicy nieruchomości, o łącznym obszarze ograniczenia wynoszącym 0,5254 ha, zgodnie z obszarem ograniczenia naniesionym na mapie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z [...]r.,

2) korzystanie z nieruchomości w sposób umożliwiający Spółce wybudowanie i eksploatację na nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej kablowej linii średniego napięcia (maksymalna moc do 110 kV) wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową, w części nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Starosta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydał:

- decyzję nr [...] z [...] r. znak: [...] - na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3 i 7 u.g.n.- o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej działką nr 1, o powierzchni 19,4860 ha, zapisanej w księdze wieczystej o nr [...], celem wykonania wykopu oraz założenia i przeprowadzenia w nim urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej kablowej linii średniego napięcia SN 30 kV wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową oraz lokalizacji tych urządzeń na nieruchomości,

- decyzję nr [...] z [...] r., znak: [...] - na podstawie art. 124 la u.g.n. oraz art. 108 u.g.n. o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w celu realizacji inwestycji celu publicznego. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2 osnowy decyzji).

W rozstrzygnięciu decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. zawarto informację, że dla ww. nieruchomości została wydana przez ten organ decyzja nr [...] z [...] r., w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Starosta wskazał, że planowana inwestycja jest uzasadniona zarówno ważnym interesem gospodarczym, jak i społecznym, a także interesem strony wynikającym z art. 108 k.p.a. Organ wyjaśnił, że w ramach realizacji inwestycji projektowe urządzenia stanowią niezbędny element infrastruktury technicznej dla "A", zatem będą miały charakter publiczny w ujęciu funkcjonalnym, a inwestycja ta jest niewątpliwie ważna ze względu na interes społeczny i gospodarczy regionu.

Odwołanie od tej decyzji złożyli właściciele nieruchomości. Zarzucili organowi naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez "udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pomimo braku spełnienia "przesłanek wyszczególnionych w ww. przepisach" oraz art. 38a Prawa upadłościowego poprzez "wydanie decyzji na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r., która została zaskarżona odwołaniem z dnia 22 października 2020 r. i zarzucono jej uznanie negocjacji prowadzonych od lipca 2020 r. (dzień przedstawienia kontrpropozycji przez pełnomocnika uczestników) za skutecznie oprowadzone rokowania, podczas gdy Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy zabezpieczył majątek uczestniczki G.O. przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, przez co uczestniczka nie miała możliwości skutecznego dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd. W ocenie odwołujących się jest to bezwzględna przesłanka uchylenia decyzji pierwotnej, oraz w konsekwencji decyzji wtórnej.

Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka przewidziana art. 124 ust. 1a u.g.n. Została wydana bowiem decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność odwołujących - w zakresie niezbędnym dla realizacji przedmiotowej inwestycji. We wniosku spółki podkreślono, że inwestycja jest ważna z punktu widzenia interesu gospodarczego państwa oraz interesu społecznego, albowiem jest ona realizowana w ramach państwowego systemu wsparcia inwestycji z zakresu energetyki odnawialnej wprowadzonego, aby umożliwić Polsce realizację wymaganych prawem unijnym i międzynarodowym tzw. celów redukcyjnych (zmniejszenie emisji CO2). Wskazano, iż "w wyniku realizacji całej inwestycji zostanie wyprodukowane ponad 200 GWh energii elektrycznej rocznie, czyli wartość równa rocznemu zaopatrzeniu na energię elektryczną ok. 50 tys. gospodarstw domowych i skutkująca redukcją CO2 na poziomie 170.000 ton rocznie."

W ocenie organu odwoławczego, niezasadne okazały się zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżących, w ocenie organu odwoławczego, wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a które to rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy i prawidłowe zastosowania przepisów prawa materialnego. Organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko, wyjaśnił podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a w oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnośnie drugiego zarzutu podniesionego w odwołaniu, Wojewoda wyjaśnił, iż okoliczności wskazane przez skarżących w tym zakresie nie mają znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, zarzuty te nie mogą więc odnieść zamierzonego skutku ukierunkowanego na wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wydając bowiem decyzję w trybie art. 124 ust. la u.g.n. organ nie bada spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 u.g.n. (co jest przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w związku z realizacją inwestycji celu publicznego i która to decyzję skarżący również zaskarżyli podnosząc tożsamy zarzut naruszenia art. 38a Prawa Upadłościowego). Organ podkreślił, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości stanowi odrębną decyzję w celu rozpoczęcia realizacji celu publicznego, jeżeli sama decyzja o zezwoleniu wydana na podstawie ust. 1 nie może być jeszcze wykonywana przez fakt, iż nie stała się decyzją ostateczną. W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istnieje możliwość wydania odrębnej decyzji na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, i to tej decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli właściciele przedmiotowej nieruchomości reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie, wstrzymania wykonania decyzji, zasądzenia kosztów postępowania oraz zwolnienia skarżących od ponoszenia kosztów sądowych zarzucili Wojewodzie Śląskiemu naruszenie:

I. art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pomimo braku spełnienia przesłanek wyszczególnionych w ww. przepisach,

II. art. 38a Prawa upadłościowego poprzez wydanie niniejszej decyzji na podstawie decyzji tut. organu nr [...] z dnia [...] r., która została zaskarżona odwołaniem z dnia 22 października 2020r. i zarzucono jej uznanie negocjacji prowadzonych od 30 lipca 2020r. (dzień przedstawienia kontrpropozycji przez pełnomocnika uczestników) za skutecznie przeprowadzone rokowania, podczas gdy Sąd Rejonowy w G. [...] Wydział Gospodarczy zabezpieczył majątek Skarżącej G.O. przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, przez co Uczestniczka nie miała możliwości skutecznego dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd, co jest bezwzględną przesłanką uchylenia decyzji pierwotnej, oraz w konsekwencji decyzji wtórnej.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. uczestnik postępowania przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. pełnomocnik skarżących powiadomił Sąd, iż postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. [...]) Sąd Rejonowy w G. postanowił o upadłości H.O., jako wspólnika firmy Przedsiębiorstwo "B" sp. jawna w W. W konsekwencji tego został ustanowiony syndyk masy upadłości J.M., który przystąpił do niniejszego postępowania za skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899) "w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności".

Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana. Rozwiązanie powyższe może znaleźć zastosowanie zarówno w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, jak i w przypadkach przewidzianych w art. 108 ust. 1 k.p.a. Dotyczy to sytuacji, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Zezwolenie powyższe może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości (na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.). Obie decyzje są bowiem integralnie ze sobą związane. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia.

W postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., nie prowadzi się szczegółowego postępowania dowodowego, a podstawowym materiałem jest wniosek inwestora i zawarta w nim argumentacja, które determinują ocenę organu. W szczególności bez znaczenia jest kwestia prawidłowości prowadzenia negocjacji przez inwestora z właścicielem nieruchomości, w odniesieniu do której został złożony wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. Przede wszystkim w obrocie prawnym znajduje się decyzja (ostateczna) Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., w której organ orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność G.O. i H.O. w ustawowej współwłasności majątkowej małżeńskiej, położonej w [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr 1, arkusz [...], obręb ewidencyjny [...], o pow. 19,4860 ha, dla której Sąd Rejonowy w G., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], poprzez udzielenie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. zezwolenia na wykonanie wykopu oraz założenie i przeprowadzenie w nim urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej kablowej linii średniego napięcia SN 30 kV (max moc do 110 kV) wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową, w granicach określonych w załączniku graficznym - stanowiącym integralną część decyzji tj. mapie do celów prawnych, obrazującej pas czasowego zajęcia ww. nieruchomości, usytuowany wzdłuż północno-zachodniego przebiegu granicy przedmiotowej nieruchomości, o szerokości 15,45 m począwszy od granicy z działką bezpośrednio sąsiadująca z nią, opisaną jako nr 2, arkusz [...], obręb ewidencyjny [...], następnie rozszerzający się do szerokości 20,25 m w rejonie działki nr 3, ark. [...], obręb ewidencyjny [...], a dalej ponownie zwężający się do szerokości 15,80 m, w rejonie działki sąsiedniej o nr 4, arkusz [...], obręb ewidencyjny [...] oraz lokalizację urządzeń elektroenergetycznych w postaci elektroenergetycznej kablowej linii średniego napięcia SN 30 kV (max moc do 110 kV) wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową, których przebieg został graficznie przedstawiony również wzdłuż północno-zachodniego przebiegu granicy przedmiotowej nieruchomości w odległościach 10,35 m od północno-wschodniej strony przebiegu granicy przedmiotowej nieruchomości, następnie oddalając się od tej granicy w głąb działki do szerokości 15,25 m (w rejonie działki nr 3, ark. [...], obręb ewidencyjny [...]), a następnie ponownie zbliżając się lokalizacją do odległości 10,85 m w rejonie działki sąsiedniej tj. 4, ark. [...], obręb ewidencyjny [...].

Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 6 października 2021 r. (sygn. II SA/Gl 140/21) oddalił skargę na powyższą decyzję wojewody.

Za zastosowaniem rozwiązania przewidzianego w art. 124 ust. 1a u.g.n. w rozstrzyganej sprawie bez wątpienia przemawia ważny interes gospodarczy i w pełni uzasadniony interes strony. Należy mieć bowiem świadomość, że wykonanie czynności określonych zaskarżoną decyzją jest niezbędne do realizacji zamierzenia polegającego na dokończeniu budowy farmy wiatrowej, obejmujących łącznie 20 elektrowni wiatrowych, stację elektroenergetyczną (tzw. Główny Punkt Zasilania) oraz podziemne linie elektroenergetyczne średniego napięcia. W ramach realizacji tej inwestycji planuje się m.in. realizację elektroenergetycznej linii średniego napięcia wraz z linią telekomunikacyjną (światłowodem) i instalacją odgromową, która będzie stanowić część infrastruktury farmy wiatrowej na terenie nieruchomości objętej wnioskiem. Uruchomienie powyższej inwestycji leży nie tylko w interesie Spółki ale również gospodarki narodowej, gdyż zmierza do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju. W konsekwencji zarzut skargi oznaczony cyfrą I należy uznać za nieuzasadniony.

Za nieuzasadniony Sąd uznaje również drugi z zarzutów skargi. Ustanowienie dla właścicielki tymczasowego nadzorcy sądowego nie powoduje, że traci ona wszelkie uprawnienia względem swojej własności. W niniejszej sprawie wydanie rozstrzygnięcia nie wymagało podejmowania przez nią jakichkolwiek czynności.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.