Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2873/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 127 § 1, art. 138 § 1, art. 16 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 76 § 1 i § 3, art. 77 § 1 i 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg J. P., T. B., D. B., B. K. i M. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w punktach od [...] do [...]; 2. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w zakresie punktu [...]; 3. uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w zakresie punktu [...]; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 5. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz J. P., T. B., D. B. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 6. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz B. K. i M. P. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] września 2013 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w całości w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał na następujące okoliczności sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. potwierdził T. B., D. B., M. P., B. K. i J. P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J. B., J. P. i T. P. udziałów w pięciu grupach nieruchomości położonych na terenie gminy katastralnej [...], województwo [...] w łącznej wysokości [...] zł (pkt [...] decyzji), oraz odmówił tym samym osobom (pkt [...] decyzji) potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie następujących nieruchomości w [...] przy ul [...]:

- domu mieszkalnego, parterowego z poddaszem, murowanego, z cokołem kamiennym, niepodpiwniczonego, krytego dachówką, wyposażonego w instalację elektryczną, gazową wodociągową i kanalizacyjną, o wymiarach [...],5 m x 9,35 m, o łącznej powierzchni wynoszącej [...]m2 i kubaturze [...]m3,

- pracowni malarskiej, przybudowanej do domu parterowego wymienionego wyżej, murowanej, niepodpiwniczonej, krytej blachą, wyposażonej w instalację elektryczną, gazową, wodociągową i kanalizacyjną o wymiarach 8,5 m x 5,2 m i 9,35 m, o powierzchni wynoszącej 61,79 m2 i kubaturze 389,27 m3,

- pracowni rzeźbiarskiej, przybudowanej do domu parterowego wymienionego wyżej, murowanej, niepodpiwniczonej, krytej blachą, wyposażonej w instalację elektryczną gazową, wodociągową i kanalizacyjną, o wymiarach 4,25 m x 9,35 m, o powierzchni wynoszącej 61,79 m2 i kubaturze 389,27 m3,

- trzech szop drewnianych o powierzchni 11,[...] m2, 16,8 m2 i 3,25 m2 oraz budynku warsztatowego drewnianego o powierzchni 51,24 m2.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie wnieśli: [...], T.B. i D.B., kwestionując zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy prawa do rekompensaty (pkt [...] decyzji organu I instancji).

Po ustaleniu stron postępowania, dat i treści złożonych w niniejszej sprawie wniosków oraz analizie żądań w nich zawartych Minister Skarbu Państwa stwierdził, że bezspornym jest, iż strony postępowania spełniają wymogi zawarte w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – dalej: ustawa z 8 lipca 2005 r. – oraz, że ich poprzednicy prawni pozostawili nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto nie ma sporu co do nieruchomości, za które potwierdzono prawo do rekompensaty. Po analizie materiału dowodowego Minister Skarbu Państwa uznał, iż w tym zakresie Wojewoda [...] w sposób właściwy przeprowadził postępowanie. Kwestią sporną jest natomiast część nieruchomości (zabudowań), która wskazana była we wnioskach stron z dnia 13 grudnia 1990 r., z dnia 28 lutego 2008 r. oraz z dnia 29 maja 2008 r., a która nie została uwzględniona przez Wojewodę. Nieruchomościami tymi są zabudowania położone w [...] przy ul. [...].

Organ I instancji odrzucił w postanowieniu z dnia [...] października 2012 r. dokument o nazwie "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci ś.p. L. P. sporządzonego dnia [...] marca 1944 r. przez architekta i upow. budowniczego inż. A. M.", przyjmując jako dokument opisujący nieruchomość pozostawioną we [...] przy ul. [...] – orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] kwietnia 1947 r.

Organ I instancji stwierdził, że dokument "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci ś.p. L. P. sporządzonego dnia [...] marca 1944 r. przez architekta i upow. budowniczego inż. A. M." odpowiada wymogom określonym w art. 6 ustawy z 8 lipca 2005 r., jednakże uznał, że opis wymienionych w tym dokumencie nieruchomości pozostawionych nie pokrywa się z opisem tych nieruchomości w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w Krakowie z dnia [...] kwietnia 1947 r. Organ I instancji stwierdził, że orzeczenie PUR jest dokumentem urzędowym wystawionym w celu ustalenia składników majątku pozostawionego w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydanym chronologicznie najpóźniej. W związku z powyższym dane zawarte w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, określające stan nieruchomości na dzień pozostawienia, są wiążące w niniejszym postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.03.2011 r., I OSK 742/10). Organ I instancji wskazał bowiem, że w dacie [...] marca 1944 r. nieruchomość była zabudowana obiektami, o których mowa w oszacowaniu, natomiast po tej dacie pozostał jedynie budynek opisany pod pozycją 1a w "Oszacowaniu ..." oraz wymieniony w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] kwietnia 1947 r. Organ I instancji zastosował się do wytycznych Ministra Skarbu Państwa i przeanalizował dokładnie orzeczenie PUR w kontekście innych dowodów i okoliczności faktycznych.

Podejmowane przez organ I instancji czynności dowodowe (wystąpienia do archiwów polskich i zagranicznych) nie doprowadziły do wyjaśnienia istnienia spornych zabudowań na dzień opuszczenia byłego terytorium RP. Zatem jedynym dokumentem urzędowym świadczącym o pozostawieniu spornych zabudowań w tych okolicznościach jest orzeczenie PUR. Zdaniem Ministra czynności organu I instancji były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego dotyczącego spornych zabudowań.

Minister Skarbu Państwa zauważył również, że strony postępowania w kwestii spornych zabudowań nie przedłożyły oświadczeń świadków, pomimo wskazania takiej możliwości w jego decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Zdaniem Ministra organ I instancji prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego uznając za dokument potwierdzający pozostawienie spornych nieruchomości orzeczenie PUR z dnia [...] kwietnia 1947 r., a zatem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. została wydana w zgodzie ze stanem faktycznym oraz prawnym.

Skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: B. K. i M. P. (zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Wa 2873/13) oraz [...], T. B. i D.B. (zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Wa 2874/13). Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r., I SA/Wa 2874/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył obydwie skargi do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenia ich pod sygnaturą I SA/Wa 2873/13.

B. K. i M. P. zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:

1. art. 16 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie o decyzji organu I instancji w zakresie, w jakim stała się ona ostateczna, tj. w punktach 1-4, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

2. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentu urzędowego zat. "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...], po śmierci ś.p. L. P.", które zostało sporządzone w dniu [...] marca 1944 r. przez zaprzysiężonego biegłego sądowego architekta i upoważnionego budowniczego A. M., stanowiącego wiarygodny dokument określający stan nieruchomości we [...] przy ul. [...], w okresie bezpośrednio przed opuszczeniem Kresów Wschodnich, które nastąpiło do roku 1944, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie nieruchomości budynkowych wskazanych w pkt 5 decyzji organu I instancji i odmówienie przyznania prawa do rekompensaty za te nieruchomości budynkowe,

3. art. 6 w zw. z art. i 7 i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny prawnej okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zaskarżonej części i odmówienie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości budynkowe wskazane w punkcie 5 decyzji organu I instancji, przy braku jednoznacznych przesłanek negatywnych, gdyż zgodnie z art. 7 k.p.a. organy obowiązane są zawsze załatwiać sprawy "mając na względzie słuszny interes strony",

4. art. 7 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 1 i art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że skarżące w zaskarżonym punkcie 5 decyzji organu I instancji, nie spełniły przesłanek uznania ich za osoby uprawnione do rekompensaty za nieruchomości budynkowe w tym punkcie wymienione, podczas gdy należycie oceniony materiał dowodowy w sprawie potwierdza, że przysługuje im uprawnie do rekompensaty również za te nieruchomości budynkowe.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że odwołanie wniesione w niniejszej sprawie odnosiło się wyłącznie do punktu 5 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., a zatem nie odnosiło się do potwierdzenia prawa do rekompensaty oraz nie kwestionowało przyznanych kwot rekompensat dla skarżących, a jedynie podważało zasadność odmowy przyznania prawa do rekompensaty wyłącznie za nieruchomości w tym punkcie wskazane. Oznacza to, że w pkt 1-4 decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna i wykonalna.

Ponadto decyzja organu I instancji w zaskarżonym punkcie 5 wydana została w oparciu o dowolną ocenę dowodów, z przekroczeniem zasady swobodnej ich oceny, skutkującą błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie ustalenia ilości nieruchomości pozostawionych we [...] przy ul. [...], poprzez pominięcie części zabudowań, a w konsekwencji skutkującym pomniejszeniem wysokości rekompensaty – z naruszeniem zasady ochrony słusznego interesu skarżących.

Organ powinien rozpatrzyć wszelkie przedstawione dowody, tak aby ustalony stan faktyczny jak najbardziej odzwierciedlał prawdę. Tymczasem Wojewoda [...] odrzucając dokument zatytułowany "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...], po śmierci ś.p. L. P." przeprowadził postępowanie dowodowe z naruszeniem podstawowych zasad k.p.a., w tym m.in. zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Organ bowiem dokonał arbitralnej oceny dowodów, naruszając tym samym jedną z nadrzędnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 k.p.a., a mianowicie zasadę prawdy materialnej.

Natomiast [...], T.B.i D.B. w swojej skardze zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie (względnie niewłaściwą wykładnię) i bezzasadne odmówienie mocy dowodowej zgromadzonych w postępowaniu dokumentów, w tym dokumentu urzędowego "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci śp. L. P.", czego następstwem jest nieuwzględnienie faktu istnienia nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...] udokumentowanych w postępowaniu na podstawie w/w oszacowania, fotografii i zeznań J. P., stwierdzających prawo własności poprzedników prawnych, jak również stwierdzających rodzaj i powierzchnię nieruchomości budynkowych,

2. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 1, art. 2, art. 3 i art. 6 ustawy z 8 lipca 2005 r. oraz art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez działanie organu II instancji wbrew powołanym przepisom, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, jak również niezachowanie zasady praworządności i nieuwzględnienie, w okolicznościach sprawy, słusznego interesu obywatela, jak też dokonanie interpretacji przepisów oraz subsumcji faktów do norm prawnych w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów władzy publicznej,

3. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nie poparte dowodami przeciwnymi zakwestionowanie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego "Oszacowania wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci śp. L. P.", w zakresie prawa własności spadkodawców wnioskodawców do określonych w dokumentach nieruchomości budynkowych, położonych we [...] przy ul. [...] oraz ich rodzaju i powierzchni.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, w części odmowy prawa do rekompensaty, nie jest trafna. Wobec zakwestionowania przez organ II instancji jedynie mocy dowodowej dokumentu urzędowego na okoliczność wykazania istnienia nieruchomości budynkowych przy ul. [...] we [...], rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych przez poprzedników prawnych wnioskodawców poza obecnymi granicami Polski, należy wskazać, iż organ w przedmiotowej sprawie dając prymat dowodowi z orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nad pozostałymi dowodami w sprawie zastosował nieznaną w k.p.a. formalną teorię dowodów. Przyjmując prymat orzeczenia PUR, organ nie dokonał kompleksowej oceny materiału dowodowego, w związku z czym taka ocena nie może być uznana za poprawną.

Z akt archiwalnych nie wynika, aby własność nieruchomości na dzień opuszczenia Kresów została przeniesiona na inne osoby, czy też utracona w inny sposób, ani aby przedmiotowe budynki zostały rozebrane czy zbombardowane. Zatem stwierdzić należy, iż prawo własności nieruchomości budynkowych przysługiwało spadkodawcom wnioskodawców.

W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa wniósł o ich oddalenie.

Przy piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2014 r. (k. 32-34) pełnomocnik skarżących: Jana P., T. B. i D. B. przekazał jako dowód w sprawie pismo Rady Obwodu [...]go Przedsiębiorstwo Komunalne "Biuro Inwentaryzacji Technicznej i Ekspertyz Rzeczoznawczych" dotyczące stanu budynku znajdującego się we [...] przy ul. [...] (również w tłumaczeniu). Na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sąd dopuścił powołane pismo jako dowód uzupełniający z dokumentu, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skargi podlegały uwzględnieniu z dwóch zasadniczych powodów.

Po pierwsze, rację należy przyznać stanowisku wyrażonemu w skardze B. K.i M. P., że Minister Skarbu Państwa rozstrzygnął o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. (utrzymując ją w mocy w całości) również w tej części, która nie została zaskarżona odwołaniem. Kontrolowana w trybie odwoławczym decyzja Wojewody składała się z pięciu punktów. Wojewoda [...] potwierdził prawo do rekompensaty przysługujące wszystkim obecnie skarżącym, z tytułu pozostawienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez J. B., J. Z. i T. P. udziałów w prawie własności nieruchomości położonych na terenie gm. kat. [...], województwo [...] (pkt 1 decyzji), ustalił wartość nieruchomości, za które przyznał rekompensatę, wymieniając je (pkt 2), ustalił łączną wysokość rekompensaty i kwotę przypadającą na każdego skarżącego, zgodnie z posiadanym udziałem w każdej z nieruchomości (pkt 3) oraz wskazał formę realizacji przysługującego prawa do rekompensaty (pkt 4). Dopiero w pkt [...] decyzji Wojewoda [...] rozstrzygnął o odmowie prawa do rekompensaty na rzecz wszystkich skarżących za zabudowania wymienione w tym punkcie, będące częścią składową nieruchomości położonej przy ul. [...] we [...] (o powodach odmowy będzie mowa później).

Przedmiotem odwołania J. P., T. B. i D. B. był wyłącznie pkt [...] decyzji organu I instancji, czyli ta jej część, która odmawiała przyznania prawa do rekompensaty, a pozostali skarżący poparli to stanowisko (zob. pismo z dnia 18 lipca 2013 r. skierowane do organu II instancji).

W tej sytuacji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., w części objętej punktami od [...] do [...], stała się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. W sytuacji, gdy odwołanie nie zostanie skutecznie wniesione (a odnosi się to również do części decyzji stanowiącej odrębny, podzielny przedmiot orzekania), decyzja organu I instancji staje się ostateczna. Organ odwoławczy nie może bowiem działać z urzędu, a zatem to od strony, a nie od organu zależy, czy decyzja organu l instancji lub jej część stanie się ostateczna, czy też zostanie poddana weryfikacji w postępowaniu odwoławczym. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. "Zaskarżenie decyzji tylko w części zwalniało SKO od badania w postępowaniu odwoławczym kwestii odnoszącej się do pkt I i III decyzji pierwszoinstancyjnej, a przekroczenie granic zaskarżenia powodowałoby nieważność decyzji ostatecznej w tej części" (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2007 r., I OSK 580/06, LEX nr 337477).

Oznacza to, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r., w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w punktach od 1 do 4, zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a. Rażące naruszenie powołanych przepisów stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji we wskazanej części, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.

W ocenie sądu był też inny powód do uwzględnienia skarg (i to po wtóre), poprzez uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w części dotyczącej punktu [...] decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., odmawiającej przyznania prawa do rekompensaty za zabudowania wymienione w tym punkcie, wchodzące w skład nieruchomości położonej przy ul. [...] we [...]. Organy obydwu instancji odmówiły rekompensaty za te części mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP twierdząc, że opis nieruchomości wymienionych w dokumencie pod nazwą "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci ś.p. L. P. sporządzonego dnia [...] marca 1944 r. przez architekta i upow. budowniczego inż. A. M.", nie pokrywa się z opisem tych nieruchomości w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzkiego Oddziału w Krakowie z dnia [...] kwietnia 1947 r. Organ I instancji stwierdził, że orzeczenie PUR jest dokumentem urzędowym wystawionym w celu ustalenia składników majątku pozostawionego w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydanym chronologicznie najpóźniej. W związku z powyższym dane zawarte w orzeczeniu PUR, określające stan nieruchomości na dzień pozostawienia, są wiążące w niniejszym postępowaniu, a organ odwoławczy tę ocenę podzielił.

W okolicznościach tej sprawy z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Prawdą jest, że orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [..] kwietnia 1947 r. jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Jednakże nie oznacza to, że nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, na co zezwala art. 76 § 3 k.p.a.

Dowód w postaci dokumentu nazwanego "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego, pozostałego we [...] po śmierci ś.p. L. P.", sporządzonego przez architekta i upow. budowniczego inż. A. M. w dniu [...] marca 1944 r., organy zakwestionowały dlatego, że ich zdaniem stan nieruchomości wynikający z tego dokumentu zmienił się do dnia opuszczenia terenów Związku Radzieckiego przez byłych właścicieli nieruchomości, co nastąpiło najpóźniej we wrześniu 1944 r.

Nie mając pewności, w jakim charakterze działał inż. A. M. sporządzając wymieniony wyżej dokument, nie można z całą pewnością przyjąć, że ma on charakter dokumentu urzędowego. Tym niemniej nie wyklucza to uwzględnienia tego dokumentu w ocenie stanu zabudowań na spornej nieruchomości, tym bardziej, że inny dowód z dokumentu urzędowego, w postaci pisma Rady Obwodu [...]go Przedsiębiorstwo Komunalne "Biuro Inwentaryzacji Technicznej i Ekspertyz Rzeczoznawczych" dotyczącego stanu budynku znajdującego się we [...] przy ul. [...], dopuszczony jako dowód uzupełniający na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r., przedstawia stan zabudowań na spornej nieruchomości na datę późniejszą niż marzec i wrzesień 1944 r. Na podstawie obydwu tych dokumentów można zatem ustalić, jaki był stan nieruchomości przy ul. [...] we [...], w dacie opuszczenia jej przez byłych właścicieli.

Przy czym bez znaczenia jest stan własności nieruchomości w chwili repatriacji byłych właścicieli. Jak wyjaśnił to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., I OPS 11/13, "Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r., mówiąc o "pozostawionych nieruchomościach" wprawdzie w żadnym z przepisów nie odnosi się do praw słabszych niż prawo własności, ale też i nie zawiera warunku, by były to nieruchomości "stanowiące własność repatriantów w chwili ich pozostawienia". Okoliczność ta została zresztą dostrzeżona już w orzecznictwie, gdyż w wyroku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 662/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...)"nie zawierają wymogu, aby w momencie opuszczania b. terytorium RP, osoba, która w związku z wojną terytorium to opuszczała, była właścicielem nieruchomości" (LEX nr 1404014).

Jeśli natomiast chodzi o stan fizyczny nieruchomości, to może on mieć znaczenie (np. stan wynikający z działań wojennych) dla wartości nieruchomości, określanej na potrzeby ustalenia wysokości rekompensaty. W niniejszym przypadku ustalenie stanu fizycznego nieruchomości (stanu zabudowań) jest możliwe poprzez porównanie dokumentu o nazwie "Oszacowanie wartości obiegowej majątku ruchomego (...)", sporządzonego przez architekta i upow. budowniczego inż. A. M. w dniu [...] marca 1944 r., z treścią dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci pisma Rady Obwodu [...]go (...) "Biuro Inwentaryzacji Technicznej i Ekspertyz Rzeczoznawczych" dotyczącego stanu budynku znajdującego się we [...] przy ul. [...]. Analiza tych dowodów może doprowadzić do zakwestionowania treści orzeczenia PUR z [..] kwietnia 1947 r., czego nie można wykluczyć, ale jest ona niezbędna dla ustalenia prawdy materialnej, co jest istotą postępowania wyjaśniającego. Pomocne mogą w tym być również inne dowody przedstawione przez skarżących (np. w postaci zdjęć), które uzupełnią dokumentację, o jakiej mowa.

Mając to na uwadze sąd uznał, że dotychczasowe postępowanie w zakresie tego, czy prawo do rekompensaty powinno być ustalone z uwzględnieniem zabudowań, o jakich mowa w pkt 5 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. – zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 76 § 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taką ocenę może potwierdzać zwłaszcza dowód uzupełniający, dopuszczony na rozprawie, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.

Dlatego też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku sąd oparł na art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., a rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1, jak zaznaczono wcześniej, na art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a.