Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 359/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2., art. 246, art. 256 ust. 2.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. GmbH z siedzibą we F., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

S. GmbH z siedzibą we F. (Niemcy) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt [...] w części oddalającej sprzeciw o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy INSULAN nr [...] w zakresie następujących towarów "preparaty wspomagające leczenie, produkty biologiczne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych", a także w zakresie przyznania A. S. kwoty 1600 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] opublikowano informację o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy INSULAN nr [...] na rzecz A. S., z pierwszeństwem od 3 sierpnia 2007 r. dla towarów w klasie 5 "produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze, witaminy do celów leczniczych, minerały do celów leczniczych, mineralne dodatki do żywności, mineralne wody do celów leczniczych, preparaty wspomagające leczenie, suplementy diety do celów medycznych, dietetyczne środki spożywcze dla celów leczniczych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, preparaty ziołowe do celów leczniczych, zioła lecznicze, napary lecznicze, herbatki lecznicze, produkty biobójcze, produkty biologiczne dla celów medycznych. Szczepionki, surowice, produkty krwiopochodne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, wyroby medyczne do celów leczniczych, materiały do leczenia zębów, żywność dla niemowląt, plastry do celów medycznych, materiały opatrunkowe, środki sanitarne do celów medycznych, środki odkażające, produkty weterynaryjne, środki do zwalczania robactwa, fungicydy, herbicydy, produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych, preparaty diagnostyczne dla celów medycznych"

W dniu 26 lutego 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw S. GmbH (dalej powoływany jako "skarżąca" lub "wnosząca sprzeciw") wobec udzielenia w/w prawa ochronnego na znaku towarowym INSULAN (dalej powoływany również jako: "sporny znak").

Ostatecznie po ograniczeniu na rozprawie administracyjnej w dniu 18 sierpnia 2011 r. zakresu sprzeciwu do towarów ujętych w klasie 5, wskazano jako wyłączną podstawę sprzeciwu art. 132 ust. 2 pkt 2 .p.w.p.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że uznać należy, iż sporny znak towarowy jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 do znaku towarowego INSUMAN [...] chronionego z pierwszeństwem od dnia 9 maja 1997 r. zarejestrowanego dla towarów w klasie 5: preparaty insulinowe w formie zastrzyków.

Wnosząc sprzeciw wskazał, że omawiane znaki towarowe przeznaczone zostały do oznaczenia towarów jednorodzajowych, albowiem preparaty insulinowe w formie zastrzyków wskazane w wykazie towarów w przeciwstawionym znaku towarowym zawierają się w szerszych kategoriach produktów farmaceutycznych, leczniczych i medycznych, wymienionych w wykazie spornego znaku towarowego INSULAN. W opinii składającego sprzeciw znaki towarowe: sporny i przeciwstawny różnią się tylko jedną literą i składają się z tej samej liczby liter, co dodatkowo wzmaga ich optyczne podobieństwo.

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniona ze spornego prawa uznała sprzeciw za bezzasadny (pismo z 27 września 2010 r.).

Podniosła, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podobieństwa towarów, gdyż produkt wnoszącej sprzeciw jest produktem wysoce specjalistycznym, przeznaczonym dla wąskiego kręgu odbiorców i występuje on w charakterystycznej formie dozowania mianowicie w formie zastrzyków.

W ocenie uprawnionej brak jest podobieństwa oznaczeń w zakresie warstwy słownej (różne sylaby tworzące oznaczenie), warstwy fonetycznej (różna melodyjność wymowy oznaczeń), a także różnice w warstwie koncepcyjnej. W ocenie uprawnionej ostatnie trzy litery znaku przeciwstawnego wyraźnie nawiązują do angielskiego słowa MAN – człowiek. Natomiast powtarzalność elementu "insu" w porównywanych oznaczeniach nie determinuje o ich konfuzyjnym podobieństwie w ich zakresie warstwy koncepcyjnej.

W związku z powyższym w ocenie uprawnionej brak podobieństwa towarów i oznaczeń a także specyfika obrotu produktami farmaceutycznymi w przedmiotowej sprawie powoduje brak ryzyka konfuzji.

Opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzję z [...] sierpnia 2011 r. Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, orzekł o:

1) unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy INSULAN [...] w zakresie towarów ujętych w klasie 5: produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze, wyroby medyczne do celów leczniczych;

2) w pozostałej części sprzeciw oddalił;

3) przyznał A. S. z P. od S. GmbH z siedzibą we F. w Niemczech kwotę 1600 zł. (jeden tysiąc sześćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p

Kolegium uznało, ze sprzeciw wniesiono w terminie o jakim mowa w art. 246 p.w.p., a więc skarżący nie musiał wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania.

Odwołując się do treści art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszono w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że powyższy przepis ma zastosowanie wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są trzy następujące przesłanki: podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów lub usług do oznaczenia których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz istnienia ryzyka, spowodowania wśród części odbiorców błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu między znakami. Przy czym, co zaakcentował organ, przed rozpoczęciem porównywania oznaczeń, w pierwszej kolejności konieczne jest porównanie wykazów towarów i usług analizowanych oznaczeń.

Przytaczając poglądy orzecznictwa i doktryny Urząd Patentowy stwierdził, że dopiero stwierdzenie jednorodzajowości towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Nadto zaznaczył, że przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają.

Wskazał również, że dla uznania identyczności towarów nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań. Przy ocenie jednorodzajowości (identyczności) towarów stosuje się różnorakie kryteria, takie jak przeznaczenie towarów, zasadę działania, krąg odbiorców, do których są skierowane towary, sposób działania, sprzedaży (dystrybucji) towarów, czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium stwierdziło, że jego zdaniem, towary wymienione w wykazie znaku spornego INSULAN [...] tj. produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze, wyroby medyczne do celów leczniczych pokrywają się z towarami tj. preparaty insuliny w formie zastrzyków, gdyż w każdej z tych grup towarów mogą mieścić się preparaty insuliny w postaci zastrzyków a zatem w ocenie Kolegium Orzekającego towary są identyczne.

Kolegium Orzekające uznało również, iż towary wymienione w znaku przeciwstawionym mianowicie preparaty insuliny w postaci zastrzyków są zarówno produktem farmaceutycznym, leczniczym jak i wyrobem medycznym do celów leczniczych, mają one taki sam charakter leczniczy i mogą być stosowane w procesie leczenia jakim jest zapobieganie i leczenie chorób.

W ocenie Kolegium kolizyjne towary wymienione w wykazie znaku spornego mogą występować w takiej samej postaci czyli formie zastrzyków, jak występują one w wykazie towarów znaku przeciwstawionego, są specjalistycznymi produktami sprzedawanymi w tych samych punktach i mogą być produkowane przez tego samego przedsiębiorcę, mianowicie producenta produktów farmaceutycznych.

Dotyczą one także tego samego kręgu odbiorców, zarówno profesjonalistów (farmaceutów, lekarzy, pielęgniarki) jak i przeciętnych konsumentów.

Odnosząc się do pozostałych towarów klasy 5, do oznaczenia których przeznaczony jest sporny znak towarowy, Kolegium Orzekające uznało, że nie istnieje podobieństwo względem towarów objętych ochroną przeciwstawionego znaku towarowego, co uzasadniało, zdaniem organu, oddalenie sprzeciwu w pozostałej części.

Kolegium Orzekające uznało że towary: witaminy do celów leczniczych, minerały do celów leczniczych, mineralne dodatki do żywności, mineralne wody do celów leczniczych, preparaty wspomagające leczenie, suplementy diety do celów medycznych, dietetyczne środki spożywcze dla celów leczniczych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, preparaty ziołowe do celów leczniczych, zioła lecznicze, napary lecznicze, herbatki lecznicze, produkty biobójcze, produkty biologiczne dla celów medycznych, szczepionki, surowice, produkty krwiopochodne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, wyroby medyczne do celów leczniczych, materiały do leczenia zębów, żywność dla niemowląt, plastry do celów medycznych, materiały opatrunkowe, środki sanitarne do celów medycznych, środki odkażające, produkty weterynaryjne, środki do zwalczania robactwa, fungicydy, herbicydy, produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych, preparaty diagnostyczne dla celów medycznych występujące w znaku spornym [...] w żadnym stopniu nie są podobne do towarów wymienionych w znaku przeciwstawionym tj.: preparaty insuliny w formie zastrzyków nie są podobne. W ocenie organu są to towary innego rodzaju i o innym przeznaczeniu, które nie konkurują ze sobą ani się nie uzupełniają.

Zdaniem Kolegium towary wymienione w przeciwstawionym znak towarowym są towarami specjalistycznego przeznaczenia i nie sposób uznać aby takie towary: witaminy do celów leczniczych, minerały do celów leczniczych, mineralne dodatki do żywności, mineralne wody do celów leczniczych, preparaty wspomagające leczenie, suplementy diety do celów medycznych, dietetyczne środki spożywcze dla celów leczniczych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, preparaty ziołowe do celów leczniczych, zioła lecznicze, napary lecznicze, herbatki lecznicze, produkty biobójcze, produkty biologiczne dla celów medycznych, szczepionki, surowice, produkty krwiopochodne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, wyroby medyczne do celów leczniczych, materiały do leczenia zębów, żywność dla niemowląt, były preparatem zawierającym insulinę.

Natomiast pozostałe towary, tj.: plastry do celów medycznych, materiały opatrunkowe, środki sanitarne do celów medycznych, środki odkażające, produkty weterynaryjne, środki do zwalczania robactwa, fungicydy, herbicydy, produkty chemiczne przeznaczone dla nauk medycznych, preparaty diagnostyczne dla celów medycznych, są zdaniem organu preparatami o zupełnie innej kategorii i o innym przeznaczeniu i w związku z tym przeznaczone są one dla innego kręgu odbiorców.

Dokonując oceny podobieństwa obu znaków Kolegium Orzekające stwierdziło, że kolizyjne znaki wykonują podobieństwo w warstwie wizualnej, a także są bardzo podobne w warstwie fonetycznej.

Porównując stronę wizualną kolegium stwierdziło, że obydwa znaki różnią się tylko jedną literą, w znaku spornym L, natomiast w znaku przeciwstawionym M.

Zdaniem Kolegium Orzekającego nie eliminuje to możliwości pomyłki wśród odbiorców, gdyż jest ona trudna do wychwycenia zarówno pod względem fonetycznym jak i wizualnym.

Organ podkreślił, że należy wziąć pod uwagę, iż przeciętny konsument może nie zwrócić uwagi na szczegóły, które różnią znaki. Z tego powodu uznaje się, że o podobieństwie decydują elementy zbieżne, a nie różnice.

Wizualne kolizyjne znaki towarowe mają zbieżne elementy, mianowicie pierwsze cztery litery oraz dwie ostatnie spośród 7 liter występujących w obydwu wyrazach są identyczne. Obydwa znaki towarowe są znakami słownymi i składają się z identycznej liczby sylab.

Fonetycznie, kolizyjne znaki będą odnoszone do ich słownych elementów, w tym przypadku głównie sylab i przy wymowie różnica w postaci jednaj litery "L" w ostatniej sylabie (w przypadku spornego znaku towarowego) oraz M także w ostatniej sylabie (w przypadku przeciwstawionego znaku towarowego) będzie, zdaniem organu trudna do wychwycenia dla przeciętnego odbiorcy.

Porównując znaki pod względem znaczeniowym Kolegium Orzekające stwierdziło, że obydwa znaki towarowe są oznaczeniami fantazyjnymi względem towarów do sygnowania których zostały przeznaczone, a zatem nie można mówić o jakimkolwiek podobieństwie bądź różnicach pomiędzy tymi znakami w warstwie znaczeniowej.

W ocenie organu, podniesiony przez uprawnionego argument dotyczący warstwy koncepcyjnej nie ma w powyższej sprawie znaczenia, gdyż przeciętny odbiorca nie będzie analizował oznaczenia, do jakich słów nawiązują pierwsze litery wyrazu od jakiego języka one pochodzą i z czym w związku z tym się kojarzą. W przedmiotowej sprawie istotny jest fakt identyczności towarów oraz wysokiego podobieństwa spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym zarejestrowanym z wcześniejszym pierwszeństwem.

Zdaniem Kolegium Orzekającego obydwa znaki, są na tyle podobne w wymowie, że zachodzi ryzyko pomylenia przez przeciętnych odbiorców identycznych oraz podobnych towarów z klasy 5, nimi oznaczonych.

Badając przesłankę ryzyka wprowadzenia odbiorów błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. organ stwierdził, że w niniejszej sprawie takie ryzyko zachodzi w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono podobieństwo.

W tym zakresie organ uznał, że porównywalne znaki są podobne w płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej oraz że towary z klasy 5 objęte poszczególnymi prawami ochronnymi są identyczne bądź w wysokim stopniu podobne i w związku z powyższym istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd przeciętnego odbiorcy.

Analizując niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców Kolegium wskazało, iż rozważyło zachowanie odbiorcy przeciętnego. Stwierdziło, że znak sporny INSULAN został przeznaczony do oznaczania towarów ściśle związanych rynkiem farmaceutycznym. Relewantnym kręgiem odbiorców obu znaków są zarówno profesjonaliści (farmaceuci, lekarze, pielęgniarki) jak i przeciętni konsumenci.

Mając na uwadze powyższe argumenty, a także stanowisko doktryny i sądów Kolegium Orzekające stanęło na stanowisku, że istnieje prawdopodobieństwo powstania wśród części odbiorców błędu polegającego na skojarzeniu między badanymi znakami. Składają się na to identyczność oraz wysoki stopień podobieństwa towarów a także krąg odbiorców dla których znaki zostały przeznaczone oraz wysoki stopień podobieństwa oznaczeń.

Organ zaakcentował, że przedmiotem oceny Kolegium Orzekającego jest ewentualna kolizja pomiędzy poszczególnymi prawami ochronnymi obejmującymi swoim zakresem określone towary, a w rozpatrywanej sprawie przeciwstawione znaki zostały w znacznej części przeznaczone do sygnowania towarów podobnych, bądź identycznych w klasie 5.

Organ podkreślił, że obydwa znaki są bardzo podobne w warstwie fonetycznej, a także w warstwie wizualnej oraz mając na uwadze, że konsument rzadko będzie miał możliwość bezpośredniego porównania znaków tak, aby analizować różnice między nimi, zdaniem Kolegium Orzekającego istnieje niebezpieczeństwo, iż odbiorcy mogą sądzić, że towary oznaczone tymi znakami pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie.

W związku z powyższym Kolegium Orzekające stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego udzielonego na sporny znak towarowy w zakresie takich towarów jak: "produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze, wyroby medyczne do celów leczniczych"

Uzasadniając rozstrzygnięcie o zakresie kosztów postępowania organ stwierdził, że w niniejszej sprawie strona wygrywająca uległa przeciwnikowi tylko w nieznacznej części.

W ocenie kolegium to uprawniony wygrał w przeważającej części dlatego należało nałożyć na wnoszącego sprzeciw obowiązek zwrotu stronie przeciwnej kosztów postępowania w całości.

W związku z powyższym w oparciu o w/w przepisy oraz na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (dz. U. z dnia 15 grudnia 2003 r. Nr 212, poz. 2076), Kolegium Orzekające postanowiło przyznać uprawnionemu kwotę 1600 zł, na którą składa się ww. kwota zastępstwa procesowego.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję spółka S. zarzuciła:

1) naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprze naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, a także naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) naruszenie art. 100 kpc w związku z art. 256 ust. 2 pwp polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy

Wnosząc o:

1) uchylenie decyzji w części dotyczącej oddalenia sprzeciwu w zakresie następujących towarów " preparaty wspomagające leczenie, produkty biologiczne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, produkty chemiczne przeznaczone dla celów medycznych", a także w części dotyczącej przyznania A. R. kwoty 1600 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, oraz o przekazanie sprawy w zakreślonym skargą zakresie do ponownego rozpoznania,

2) oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu w części oddalającej sprzeciw o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy INSULAN nr [...] w zakresie następujących towarów "preparaty wspomagające leczenie, produkty biologiczne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, produkty chemiczne przeznaczone dla celów medycznych". Skarżący podnosi, że decyzja wydana w tym zakresie narusza przepisy prawa materialnego i procesowego wskazane w petitium skargi, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem strony, organ w sposób prawidłowy ocenił podobieństwo spornego oznaczenia INSULAN do oznaczenia będącego przedmiotem wcześniejszych praw ochronnych Skarżącego tj. INSUMAN.

Skarżący podziela także pogląd organu, iż produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze i wyrobu medyczne do celów leczniczych są towarami identycznymi w stosunku do preparatów insuliny w postaci zastrzyków. Słusznie Kolegium Orzekające dostrzegło, że preparaty insuliny pokrywają się z wymienionymi towarami gdyż w każdej z tych grup mogą mieścić się te preparaty.

W ocenie skarżącego w zakresie towarów:

- preparaty wspomagające leczenie,

- produkty biologiczne do celów medycznych,

- produkty biotechnologiczne do celów medycznych,

- produkty chemiczne przeznaczone dla celów medycznych,

organ przyjął zawężoną wykładnię pojęcia "towary podobne" o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., bowiem w ocenie Kolegium jedynie formuła zawierania się jednych towarów w drugich wypełnia kryteria ich podobieństwa. Nie można się jednak zgodzić, że brak tak określonej współzależności czyli identyczności towarów wyklucza możliwość uznania towarów za podobne.

Nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odnośnie produktów chemicznych przeznaczonych dla nauk medycznych, że są to towary innej kategorii i o innym przeznaczeniu i w związku z tym przeznaczone dla innego kręgu odbiorców.

Zdaniem strony, lakoniczność przedstawionych twierdzeń świadczy o naruszeniu przez organ przepisów kpa, które obligują go do wnikliwego rozpoznania sprawy oraz przedstawienia takiego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia które pozwoliłoby stronom zapoznać się z motywami, jakimi kierował się przy dokonywaniu danej oceny.

Ze stwierdzeń zaś "inna kategoria", "inne przeznaczenie", "inny krąg odbiorców" trudno wywieść co organ miał na myśli. W świetle wiążących go przepisów prawa organ winien zdefiniować w/w kategorie i wyjaśnić na czym polegają rzekome różnice.

Niezależnie, ustalenia odnośnie braku podobieństwa towarów w omawianym zakresie dokonane zostały w sposób pozbawiony wnikliwości i wszechstronnego zbadania sprawy, a także są sprzeczne z wcześniejszymi ustaleniami organu w zakresie stwierdzenia identyczności produkty farmaceutyczne, produkty lecznicze i wyroby medyczne do celów leczniczych.

Zdaniem skarżącego:

- preparaty insuliny w formie zastrzyków mieszczą się w grupie towarów preparaty wspomagające leczenie, bowiem preparaty te mogą służyć nie tylko bezpośrednio leczeniu cukrzycy ale także wspomagać regulowanie poziomu cukru w sytuacjach operacyjnych;

- preparaty insuliny w postaci zastrzyków są produktem biologicznym do celów medycznych, jako że zawierają hormon peptydowy produkowany przez trzustkę;

- preparaty insuliny w postaci zastrzyków mogą należeć także do kategorii produktów biotechnologicznych do celów medycznych – insulina była bowiem pierwszym lekiem wytworzonym metodami biotechnologicznymi, a do jej produkcji pozaustrojowej wykorzystuje się bakterie Eschericha Coli, którym wszczepia się gen ludzkiej insuliny. Hodowle bakteryjne syntetyzują ludzką insulinę, którą następnie oczyszcza się i wykorzystuje do produkcji leków;

- omawiane preparaty są także produktem podobnym do produktów chemicznych dla nauk medycznych, to ostatnie należy bowiem zdefiniować jako preparaty farmaceutyczne, a wśród nich są również preparaty stosowane w leczeniu lub we wspomaganiu leczenia cukrzycy;

- wszystkie towary mają ten sam specjalistyczny charakter mają taki sam charakter leczniczy i mogą być stosowane w procesie leczenia jakim jest zapobieganie i leczenie chorób;

- wszystkie towary mogą występować w takiej samej postaci czyli w formie zastrzyków, występowanie jednakże w innych formach również pozwala ustalić podobieństwo oznaczeń, występowanie bowiem leków w różnych formach nie eliminuje ich podobieństwa;

- wszystkie towary są specjalistycznymi produktami sprzedawanymi tych samych punktach i mogą być produkowane przez tego samego przedsiębiorcę;

- wszystkie towary dotyczą one tego samego kręgu odbiorców zarówno profesjonalistów (farmaceutów, lekarzy, pielęgniarki) jak i przeciętnych konsumentów.

Reasumując skarżący stwierdził, że w zakresie omawianych towarów objętych zarzutami skargi organ dokonał wadliwych ustaleń faktycznych odmawiając im przymiotu towarów identycznych lub podobnych w stosunku do towarów objętych wykazem znaku wcześniejszego. Działanie to było wynikiem przyjęcia zawężonej wykładni pojęcia identyczności i podobieństwa znaków, a także wynikiem wadliwego i nie wyczerpującego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. W konsekwencji wadliwych ustaleń odnośnie omawianych towarów organ naruszył art. 132 ust. 2 pwp odmawiając jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy w omawianym zakresie.

W zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania skarżący podniósł, że kierowanie się przez organ jedynie liczbą towarów unieważnionych na tle pozostałych wskazanych w wykazie towaru, bez uwzględnienia ich charakteru, specyfiki, bez porównania ich znaczenia w całości wykazu, bez zbadania czy są to makrodefinicje czy też konkretnie określone, pojedyncze towary nie może być jedyną podstawą do oceny, że strona uległa co do nieznacznej części żądania.

Według strony, uwzględniając treść rozstrzygnięcia organu a także fakt, że skarżąca poniosła koszty wniesienia sprzeciwu do UP w kwocie 1000 zł., w jej ocenie koszty postępowania powinny zostać pomiędzy stronami zniesione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył , co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Uwzględniając datę publikacji ogłoszenia o udzieleniu spornego prawa ochronnego ([...]) oraz wniesienie sprzeciwu tj. 26 lutego 2010 r. należy stwierdzić, że organ słusznie uznał wniesienie sprzeciwu w terminie, o którym mowa w art. 246 pwp. W konsekwencji Urząd Patentowy RP zasadnie uznał za prawnie obojętne legitymowanie się przez skarżącego interesem prawnym do złożenia przedmiotowego sprzeciwu.

W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowana przez skarżącego prawidłowość dokonanej przez Urząd Patentowy RP oceny konfuzyjnego podobieństwa spornego i przeciwstawionego oznaczenia, a także podobieństwo towarów w zakresie w jakim uwzględniono przedmiotowy sprzeciw.

Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że formy objęte zarzutami skargi, tj.: preparaty wspomagające leczenie, produkty biologiczne do celów medycznych, produkty biotechnologiczne do celów medycznych, produkty chemiczne przeznaczone do nauk medycznych nie są towarami podobnymi w stopniu stwarzającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, do towarów wymienionych w przeciwstawionym znaku towarowym, mianowicie: preparaty insuliny w postaci zastrzyków.

Należy zgodzić się z Urzędem Patentowym, iż preparaty wspomagające leczenie, produkty biologiczne do celów medycznych są towarami innego rodzaju i o innym przeznaczeniu, które nie konkurują ze sobą ani się nie uzupełniają.

Skoro konsument poszukuje przede wszystkie towaru lub usługi mogących zaspokoić jego specyficzne potrzeby to ów cel i przeznaczenie danego towaru lub usługi mają istotny wpływ na dokonywany przez niego wybór. Z powyższych względów pierwszorzędne znaczenie przy definiowaniu podkategorii towarów lub usług ma kryterium celu lub przeznaczenia. Z kolei cel i przeznaczenie produktu terapeutycznego wyrażone są w jego wskazaniach terapeutycznych.

W odniesieniu do produktów farmaceutycznych należy podkreślić, iż stopień podobieństwa pomiędzy lekami różni się, szczególnie w zależności od ich różnorodnych wskazań leczniczych i terapeutycznych. Wskazania te mają zasadniczy wpływ na stopień podobieństwa i mogą nawet prowadzić do stwierdzenia niższego stopnia podobieństwa porównywanych produktów.

Niewątpliwie w sprawach, gdzie zarówno wykaz towarów znaku wcześniejszego, jak i wykaz znaku późniejszego zawierają tak ogólnikowe pojęcia jak "produkty farmaceutyczne", "produkty lecznicze", ocena podobieństwa kończy się konkluzją o ich identyczności.

Podobnie w sytuacji, gdy jeden z wykazów obejmuje ogólnie farmaceutyki, zaś drugi wskazuje poszczególne leki, gdyż uważa się, iż specyficzny produkt danej kategorii jest objęty wykazem ogólniejszym, obejmującym cała kategorię produktów jako taką.

Należy zaakcentować, że ocena podobieństwa może zakończyć się odmienną konkluzją, gdy wykazy towarów w znaku zgłoszonym i przeciwstawionym zawierają specyficzne i wyszczególnione lekarstwa.

Klasyfikacja towarów i usług zgodnie z klasyfikacją nicejską służy wyłącznie celom administracyjnym. Ułatwia rejestrację znaków towarów, przedstawiając wartość głównie praktyczną (v. wyrok ETS z 12 lutego 2004 r. C 363/99).

Przy czym wskazanie towarów i usług, w odniesieniu do których zgłaszający żąda ochrony, powinno odpowiadać wymogowi wystarczającej jasności i precyzyjności, które umożliwią uprawnionym organom i uczestnikom obrotu gospodarczego dokładne ustalenie zakresu ochrony wynikającej ze znaku towarowego (v. np. wyrok w sprawie Praktiker Bau und Heimverkermärkte pkt 49-51 C-418/02).

Z podobieństwem towarów mamy do czynienia wówczas, gdy towary objęte wcześniejszym znakiem towarowym jak i towary objęte zgłoszonym znakiem mają identyczne przeznaczenie oraz sposób użytkowania.

Z kolei towary komplementarne to takie, pomiędzy którymi istnieje ścisły związek polegający na tym, iż jeden towar jest nieodzowny lub istotny do użycia drugiego, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że oba towary zostały wyprodukowane przez to samo przedsiębiorstwo (v. wyrok Sądu z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie T-169/03 w sprawie Sissi Rossi pkt 60.

Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zakres ochrony znaku przeciwstawionego jest wąski obejmuje bowiem specyficzny i wyszczególniony lek, a mianowicie insulinę tzw. humanizowaną (wytwarzaną poza organizmem człowieka)(preparat insuliny) w formie zastrzyków, używanych we wskazaniach do insulinoterapii (np. cukrzyca typu 1, cukrzyca wtórna, cukrzyca typu 2).

Z powyższego wynika, że błędny jest pogląd skarżącej, iż preparaty insuliny w formie zastrzyków mieszczą się w grupie towarów takich jak "preparaty wspomagające leczenie".

Wskazywany przez skarżącą przykład, że wzmiankowane preparaty mogą wspomagać regulowanie poziomu cukru w sytuacjach operacyjnych jest o tyle nietrafny, że regulowanie poziomu cukru w sytuacjach operacyjnych zaliczane jest do leczenia tymczasowego.

Zatem jeżeli "preparaty insuliny w formie zastrzyków" służą bezpośrednio leczeniu cukrzycy, z istoty nie mieszczą się one w grupie towarów "preparaty wspomagające leczenie".

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej w zakresie pozostałych omawianych towarów objętych zarzutami skargi.

Uwypuklenia wymaga, że argumentacja strony skarżącej w odniesieniu do produktów biologicznych do celów medycznych oraz produktów biotechnologicznych do celów medycznych oparta jest na przyjęciu kryterium aktywnego składnika. Podczas, gdy do zdefiniowania podkategorii to kryterium, podobnie zresztą jak kryterium postaci preparatu, są nieodpowiednie (w wyroku SPI w spawie Aladin T-126/03).

Uwzględniając z kolei, że celem leku (preparatu insuliny) zgodnie ze wskazaniami terapeutycznymi do jego stosowania jest leczenie cukrzycy zatem zasadnie organ uznał, że towary pn "produkty chemiczne dla nauk medycznych" należą do zupełnie innej kategorii i są towarami o innym przeznaczeniu dla innych odbiorców niż omawiane preparaty.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów w zakresie przyznanych kosztów uprawnionemu z wcześniejszego znaku towarowego od wnoszącego sprzeciw stwierdzić należy, że organ nie naruszył art. 100 kpa w zw. z art. 256 ust 2 pwp.

W myśl art. 256 ust. 2 pwp w kwestii kosztów postępowania stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Strona uprawniona do spornego oznaczenia "Insulan" zachowała udzielone prawo ochronne w klasie 5 w przeważającej części biorąc pod uwagę żądanie zakreślone w sprzeciwie, zatem organ słusznie uznał, stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów (art. 100 kpc), że należało orzec o przyznaniu kosztów postępowania na rzecz uprawnionej.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.