Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 220/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1-5, ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 180
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 11 ust. 5, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1182
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr. [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 220/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpoznaniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie dodatku mieszkaniowego od dnia 1 listopada 2019 r, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z2018 r. poz. 2096 ze zm. ) , art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2133), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że B. S. w dniu 31 października 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego ( uzupełniony na skutek wezwania organu w dniu 6 listopada 2019 r.) załączając m.in. umowę najmu lokalu z 2001 r. Z treści złożonego wniosku podpisanego przez B. S. i zarządcę domu wynika, że zajmuje ona lokal nr [...] przy ul. A 11 w Łodzi bez tytułu prawnego i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za miesiąc październik 2019 r wyniosła 593,17 zł i stanowiła odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Strona nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal od stycznia 2017 r. do października 2019 r. i zaległości z tego tytułu przekraczają 22 000 zł.

Do akt administracyjnych załączone zostały poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie : - wypowiedzenia B. S. umowy najmu lokalu z 13 grudnia 2012 r.- pismo [...] wraz z dowodem doręczenia B. S. wysłanego 13.12.2012 r. pisma poleconego ( nr......[...]) w dniu 28.12. 2012 r. i obie strony dowodu doręczenia tego pisma poleconego;

- pisma Administracji Nieruchomościami [...] A z 11 grudnia 2012 r. wzywającego B. S. do udostępnienia lokalu mieszkalnego właścicielom budynku w dniu 11 stycznia 2013 r. w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego lokalu sąsiedniego – pismo [...] wraz z dowodem doręczenia B. S. wysłanego 11.12.2012 r. pisma poleconego ( nr .... .[...]) w dniu 28.12. 2012 r. i obie strony dowodu doręczenia tego pisma poleconego;

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił B. S. przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 listopada 2019 r. z uwagi na fakt, że po dniu 31 grudnia 2015 r. nie posiada ona tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł. i nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2133), dalej ustawa, tj. nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, wobec powyższego nie znajduje się w kręgu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia.

Od powyższej decyzji B. S. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że materiał dowodowy został zebrany w sposób nieprawidłowy, pominięto jej stanowisko, bowiem umowa o najem lokalu mieszkalnego zawarta w dniu 1 sierpnia 2001 r. nie została jej skutecznie wypowiedziana i nie uległa rozwiązaniu w dniu 31 grudnia 2015 r. Posiada więc tytuł prawny do lokalu i dodatek mieszkaniowy jej przysługuje. Skarżąca podniosła, że popiera wszystko co napisała w swoich odwołaniach i załączyła odpis skierowanego do niej pisma [...] z dnia 3 grudnia 2012 r. wskazując, że właśnie ta przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 28.12. 2012 r., a nie przesyłka z dnia 13 grudnia 2012 r. zawierająca wypowiedzenie umowy najmu.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 2 ustawy, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania B. S. dodatku mieszkaniowego od dnia 1 listopada 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego,

3/ osobom mieszkającym w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.

Stosownie do ust. 2 dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że strona w dniu 31 października 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11 z kopią umowy najmu lokalu podpisaną przez stronę z dnia 1 sierpnia 2001 r.

Jednakże administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo Wielobranżowe B w Ł. zaświadczył, że wnioskodawczyni zajmuje przedmiotowy lokal bez uregulowanego tytułu prawnego. Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni nie ma tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ulicy A 11. Podkreślił, że akta sprawy zawierają odpisy pism administratora z dnia 11 grudnia 2012 r. (pismo dotyczące udostępnienia lokalu mieszkalnego, celem usunięcia pionu kanalizacyjnego lokalu sąsiedniego) oraz z dnia 13 grudnia 2012 r. (pismo zawierające oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy najmu) wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru i potwierdzenia te wyraźnie wskazują, kiedy nastąpiło skuteczne doręczenie tych pism.

Kolegium wskazało, że w przypadku wypowiedzenia umowy najmu doręczenie nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez stronę.

Fakt, że strona kwestionuje powyższe i wyraża odmienny pogląd nie ma wpływu na zasadność odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie zmienia tej oceny kwestia skierowania do B. S. pisma z dnia 3 grudnia 2012 r.[...] , a następnie udzielonej przez Nią odpowiedzi wyrażonej w piśmie z dnia 3 stycznia 2013 r. Nie ma podstaw do przyjmowania, że zwrotne potwierdzenia złożone do akt sprawy pochodzą z innych przesyłek.

Organ wskazał, że normy zawarte ustawie w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem otrzymania dodatku mieszkaniowego jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

1/ posiadanie jednego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy tytułów prawnych do lokalu,

2/ osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (kryterium dochodowe),

3/ zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego.

Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych przez ustawodawcę kryteriów skutkuje odmową przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego.

Kolegium stwierdziło, że skarżąca, nie posiadając tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie spełnia warunku wynikającego z treści art. 2 ust. 1 ustawy.

Równocześnie podkreśliło, że wielokrotnie zwracało już uwagę w uzasadnieniach swoich decyzji, iż kwestie ewentualnych nieprawidłowości w doręczeniu wypowiedzenia umowy o najem lokalu – na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych całkowicie pozostają poza oceną organu zarówno I jak i II instancji . Jeżeli strona kwestionuje okoliczność dokonania skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu, który zajmuje, to należy to rozstrzygnąć na drodze postępowania przez sądem powszechnym, na drodze postępowania cywilnego, a nie w postępowaniu administracyjnym. Kolegium dodało przy tym, że zebrany materiał dowodowy w żaden sposób nie wskazuje, aby takie "nieprawidłowości" miały miejsce.

Choć organ administracji publicznej jest zobowiązany zbadać okoliczność posiadania przez stronę tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tak w sporach co do jego istnienia nie może zastąpić ani stron postępowania, ani tym bardziej powołanych do tego instytucji – w tym wypadku sądu powszechnego.

W sprawie decydujące znaczenie miały dokumenty, które zgromadził organ I instancji, które potwierdzają brak tytułu prawnego do lokalu, którym nie można odmówić wiarygodności. Ani organ I instancji ani Kolegium nie mogą pominąć stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu.

Kolegium podkreśliło też, że decyzja o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego nie jest decyzją uznaniową, oraz że niesporne jest, iż przed sądem powszechnym nie toczy się postępowanie o ustalenie stosunku najmu lecz postępowanie o eksmisję B. S. z zajmowanego lokalu .

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B. S. Wskazała, że posiada tytułu prawny do lokalu, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy zebrano bez jej wiedzy, a pismo zatytułowane "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo niepotwierdzonym. W ocenie skarżącej decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała "wypowiedzenie umowy najmu", a pismo to zostało podpisane przez osobę niemającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia takiej umowy najmu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia 13 października 2020 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej – zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 81 w związku z art. 140, art. 136, art. 77 oraz art. 80 w związku z art. 7 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozważenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegające na:

a/ błędnej, niezgodnej z dyrektywami art. 65 k.c., wykładni umowy najmu lokalu przy ul. A 11 m. 16 w Ł.,

b/ nieuzupełnienia postępowania dowodowego w kwestiach spornych, tj. wykładni oświadczeń woli skarżącej oraz wynajmującego, w szczególności w zakresie dotyczącym oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu,

c/ nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania skarżącej oraz wynajmującego na okoliczność wykładni woli stron, a także ponoszonych przez skarżącą ciężarów w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego przy ul. A 11 m. 16 w Ł.,

d/ braku wyczerpującego i wszechstronnego zbadania kwestii skuteczności doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu,

e/ uniemożliwienia przedstawienia skarżącej swojego stanowiska na okoliczności, które organ II instancji uznał za udowodnione, podczas gdy wnikliwe rozpoznanie wszystkich okoliczności sprawy oraz uzupełnienie postępowania dowodowego przez przesłuchanie skarżącej oraz wynajmującego, umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentów, umożliwiłoby dokonanie wykładni powołanych oświadczeń woli oraz ustalenie okoliczności wskazujących, że umowa najmu nadal stanowi tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji, że skarżąca jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 listopada 2019 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące ( np. III SA/Łd 942/16 i I OSK 2519/17, III SAŁd 423/19, III SA/Łd 113/18, III SA/Łd 637/18 i I OSK 4254/18, III SA/Łd 921/18 i I OSK 1648/19) spór cały czas dotyczy tego, czy B. S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu.

Skarżąca złożyła wprawdzie podpisany przez siebie wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym administrator wskazuje, że nie posiada ona tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego ale równocześnie podnosi, że nie utraciła tytułu prawnego do lokalu, gdyż wypowiedzenie umowy najmu skierowane do niej 13 grudnia 2012 r. było nieskuteczne, podstawa prawna wskazana w piśmie wypowiadającym umowę najmu nie istnieje, a w dniu 28 grudnia 2012 r. potwierdziła odbiór pisma z dnia 3 grudnia 2012 r. o nr [...] dotyczącego wydania jej opinii kominiarskiej, a nie pisma wypowiadającego jej umowę najmu.

W ocenie organu I i II instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, który utraciła z dniem 31 grudnia 2015r. Zaświadczył o tym bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego Administrator nieruchomości – Przedsiębiorstwo B, a ponadto akta zawierają odpisy pism kierowanych do skarżącej :

- z 11 grudnia 2012 r.dot usunięcia pionu kanalizacyjnego i

- z 13 grudnia 2012 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, które wskazują, że oba te pisma, zostały doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r.

Skarżącej zostało zatem skutecznie doręczone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy . Dokumentom tym nie można odmówić wiarygodności. Poza oceną organu pozostaje skuteczność wypowiedzenia, a spór między stronami umowy może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny.

W związku z powyższym wskazać należy, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm.), dalej ustawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:

1/ najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,

2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,

3/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,

4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,

5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy).

Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy wymieniają rodzaje tytułów prawnych pozwalających określonym w nim osobom o ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami A z dnia 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami A, działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. A 11 w Ł., wypowiedziała B. S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł., zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1182). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.

W niniejszej sprawie organy miały podstawę do przyjęcia, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana skarżącej – ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Kwestia natomiast doręczenia przesyłki zawierającej wskazane powyżej wypowiedzenie umowy najmu była już przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17, toczącej na skutek skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r., III SA/Łd 942/16 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. W sprawie tej załączona była tylko jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru z pokwitowaniem przesyłki przez skarżącą z datą 28 grudnia 2012 r., a na datowniku placówki pocztowej uwidoczniona była data 11.12.2012 r., gdy pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13.12.2012 r., co sugerowało zdaniem NSA, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z 13.12.2012 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się już skany obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r. oraz dodatkowo skan obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami A z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego organ nie miał podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł. Tym samym organy prawidłowo uznały, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został wskazany we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości – Przedsiębiorstwo B , z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie (zamiast czynszu) za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego. Prawidłowo organ odwoławczy podnosi, że rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może pomijać stanowiska wynajmującego lokal mieszkalny o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu . Podniesienie w niniejszej sprawie przez skarżącą nowej okoliczności faktycznej, że 28. 12. 2012 r. pokwitowała odbiór pisma z 3 grudnia 2012 r. [...] trafnie oceniło, jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że w postępowaniach dotyczących przyznania dodatku toczących się od 2016 r. skarżąca tej okoliczności nie podnosiła. W ocenie Sądu fakt, że do skarżącej były też przez administrację nieruchomości kierowane inne jeszcze pisma nie podważa ustaleń organu co do doręczenia jej pisma wypowiadającego umowę najmu, a dokumenty stanowiące podstawę ustaleń są te same od 2016 r. w każdej ze spraw toczących się ze skargi B. S.

Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na 3-letni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., I OSK 81/15). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie B. S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu 31 października 2019 r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla Ł. – W. w Ł. toczy się sprawa o sygn. [...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11 ( k- 24), jednakże na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie została ona prawomocnie zakończona.

Skarżąca nie wystąpiła też do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dowodach mieszkaniowych, jaki wskazuje we wniosku .Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i z całą pewnością nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca. W postępowaniu administracyjnym wynajmujący nie jest stroną postępowania. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, której stronami są wynajmujący i najemca. Wszelkie spory, jakie wystąpią między stronami umowy najmu, są przedmiotem spraw cywilnych, które po myśli art. 2 § 1 K.p.c., są rozpoznawane przez sąd cywilny. Jeżeli zatem zarządca nieruchomości, działający w imieniu właściciela lokalu, we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadcza, że B. S. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana i przedstawia dokumenty, które to wykazują, to ich podważenie może się odbyć wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji. Skuteczne złożenie przez skarżącą pozwu w sądzie powszechnym powinno spowodować wówczas zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W innym przypadku organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia zarządcy nieruchomości o braku tytułu prawnego B. S. do zajmowanego lokalu.

Z powyższych względów, Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika dotyczące błędnej wykładni art. 65 Kodeksu cywilnego, zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność treści oświadczeń woli stron umowy, istnienia podstawy wypowiedzenia i braku dowodów, że osoby , które wypowiedziały umowę są właścicielami lokalu.

Należy uznać, że organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, którego zakres wyznaczał art. 2 ust. 1 ustawy, polegające na wyjaśnieniu, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego dający jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, jednoznacznie wskazują, że skarżącej, na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 31 października 2019 r., nie przysługiwał tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy, a co za tym idzie brak było podstawy prawnej do przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzenie dodatkowych dowodów – jak choćby przesłuchanie skarżącej i wynajmującego lokal – było zbędne.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., I OSK 2117/10 , wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., I OSK 214/06). Skoro skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu zamiennego albo najem socjalny lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, było niedopuszczalne. Ustawa zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące i w sposób wyczerpujący określa krąg podmiotów, które mogą otrzymać dodatek mieszkaniowy i precyzyjne wskazuje przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać. Żadnej swobody w tym zakresie organ nie posiada. Dysponując zatem dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 2 ust. 1 ustawy.

Stwierdzić również należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. [...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Dopiero prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego wobec oznaczonej w wyroku osoby. Zatem dopiero po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie [...] skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Sprawa rozpatrzona została na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 875 ze zm.), w myśl którego przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydał w dniu 4 listopada 2020 r. O odwołaniu rozprawy i skierowaniu sprawy do rozpoznania posiedzeniu niejawnym oraz możliwości złożenia wniosków na piśmie strony zostały poinformowane. Z uwagi na sytuację epidemiczną – zaliczenie całego kraju do tzw. czerwonej strefy - przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości jej przeprowadzenia na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Z tych względów, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

d.j.