Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 159/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 90
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 251
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 6 a, art. 7, art. 8, art. 10, art. 15, art. 24, art. 27, art. 35, art. 36, art. 66 a, art. 75, art. 77, art. 78, art. 106, art. 107, art. 136
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 70
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 2 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji udzielonej w latach [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2018 r. :

1) uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w sprawie określenia wobec [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], Policealną Szkołę dla Dorosłych w [...] i Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ( tj. za 2013 rok – [...] zł i za 2014 rok – [...] zł ) wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych oraz w sprawie zobowiązania tego podmiotu do zwrotu do budżetu Powiatu [...] kwoty [...]zł w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji

2) określiło [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], Policealną Szkołę dla Dorosłych w [...] i Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], kwotę dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2013

w wysokości [...] zł i zobowiązało [...] sp. z o. o.

w [...] do zwrotu do budżetu Powiatu [...] kwoty [...]zł tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2013 rok wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych oraz kwoty [...]zł tytułem niewykorzystanej dotacji wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych

3) określiło [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], Policealną Szkołę dla Dorosłych w [...] i Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], kwotę dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2014 rok

w wysokości [...] zł i zobowiązało [...] sp. z o. o.

w [...] do zwrotu do budżetu Powiatu [...] kwoty [...]zł tytułem dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych

4 ) stwierdziło, że odsetek od zaległości podatkowych wskazanych powyżej w pkt. 2

i 3 nie nalicza się w okresie od dnia [...] maja 2018 r. do dnia doręczenia stronie przedmiotowej decyzji.

Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

[...] sp. z o. o. w [...] w latach 2013 i 2014 było organem prowadzącym Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w [...], Policealnej Szkoły dla Dorosłych w [...] i Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w [...]. Wskazane wyżej szkoły otrzymały z budżetu Powiatu [...] dotacje na działalność oświatową, zgodnie z art. 90 ust 3 ustawy o systemie oświaty, w sumie w roku 2013 - [...] zł i w roku 2014 -[...] zł. W toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego

i postępowania administracyjnego ustalono, co nie było kwestionowane przez stronę, że dotacje oświatowe przekazywane były na wskazane rachunki bankowe, odrębnie prowadzone dla każdej szkoły, następnie zaś na rachunek bankowy organu prowadzącego. Wszystkie dokumenty zakupowe, które zostały przedstawione do rozliczenia dotacji wystawiane były na organ prowadzący. Również z organem prowadzącym zawierane były umowy o pracę i umowy zlecenia. Zapłata za nabyte towary i usługi następowała z rachunku bankowego organu prowadzącego. Poza sporem było również to, że wszystkie faktury i rachunki zostały opłacone a wiec wydatki te zostały niewątpliwie poniesione.

Starosta [...] uznając, że udzielone dotacje w wysokości [...] zł ( za 2013 rok – [...] zł i za 2014 rok – [...] zł ) wykorzystane zostały niezgodnie z przeznaczeniem decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. określił [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...], Policealną Szkołę dla Dorosłych w [...]

i Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w [...] wskazane kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych do zwrotu w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji.

Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r.

Ponownie decyzją z dnia [...] października 2016 r. Starosta [...] określił [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu powyższe szkoły kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem

w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych i zobowiązał do zwrotu przedmiotowej kwoty w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji.

Decyzja ta została ponownie uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Starosta [...] ponownie określił [...] sp. z o. o. w [...], jako organowi prowadzącemu powyższe szkoły kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ( za 2013 rok – [...] zł i za 2014 rok – [...] zł ) wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych i zobowiązał do zwrotu przedmiotowej kwoty w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dokumentacja mająca potwierdzić wydatkowanie dotacji nie jest dokumentacją dotyczącą dotowanych szkół. Dokumenty księgowe dotyczące wydatków były wystawiane na organ prowadzący, a nie na dotowane szkoły. Płatności były dokonywane z rachunku bankowego organu prowadzącego. Z tego względu organ I instancji uznał, że wydatki były dokonywane przez organ prowadzący i dotyczyły działalności gospodarczej tego organu, a nie działalności edukacyjnej. W sprawie nie przedłożono dokumentacji dotyczącej kontrolowanych szkół. Cała dotacja przyznana na przedmiotowe szkoły, w ocenie organu, została zatem w 2013 i 2014 r. wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji stwierdziło, że dla rozliczenia dotacji istotne znaczenie ma art. 90 ust. 3 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

( t.j. Dz. U. z 2006 r., poz. 1943 ze zm. ), dalej : u.s.o. W stanie prawnym obowiązującym do końca 2013 r. art. 90 ust. 3 d u.s.o. stanowił, że dotacje, o których mowa w ust. 1 a - 3 b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

Z kolei art. 90 ust. 3 d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. do 30 marca 2015 r. stanowił, iż dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne,

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,

c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,

d) meble,

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Od 31 marca 2015 r. zgodnie z nowym brzmieniem ust. 3 d art. 90 u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki

w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1. pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego,

o których mowa w art. 5 ust. 7

- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji

i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) (...).

W ocenie organu odwoławczego zastosowanie w sprawie miały przepisy obowiązujące w czasie pobierania dotacji i jej wykorzystywania. Ustawy nowelizujące nie zawierały bowiem przepisów intertemporalnych, umożliwiających zastosowanie przepisów znowelizowanych do stanów faktycznych istniejących przed ich wejściem w życie. Do marca 2015 r. dotacja oświatowa nie mogła zatem służyć finansowaniu działalności organu prowadzącego szkołę w ramach jego obowiązków wskazanych

w art. 5 ust. 7 u.s.o.

W ocenie organu odwoławczego, rozliczenie dotacji może odbywać się

z wykorzystaniem rachunku bankowego podmiotu prowadzącego szkołę, pod warunkiem jednak, że dokumentacja w tym zakresie prowadzona jest w sposób , który umożliwia identyfikację zarówno transakcji wykonanych na rzecz szkoły,

z wykorzystaniem środków z dotacji i wysokością kwoty dotacji wykorzystanej

w ramach danej transakcji. Dotowany podmiot posiada swobodę ewidencjonowania

i księgowania wydatków, musi ona jednak umożliwiać przeprowadzenie kontroli zgodnie z art. 90 ust 3 e ustawy. W szczególności podmiot prowadzący kilka szkół musi w tym zakresie dochować należytej staranności, tak aby dotacje przyznana dla jednej ze szkół można było prawidłowo rozliczyć, tj. zidentyfikować rachunki, przelewy wykonane w związku z wydatkami bieżącymi danej placówki. Istotne jest także, by z dokumentacji księgowej można było wyodrębnić wydatki na cele dotowanych szkół od wydatków przeznaczonych na działalność organu prowadzącego. Zdaniem organu odwoławczego przekazanie dotacji na rachunki bankowe prowadzone odrębnie dla dotowanych szkół a następnie przelanie tych środków na rachunek bankowy organu prowadzącego oraz dokonywanie płatności

z rachunku tego organu, jak również wystawianie faktur na organ prowadzący szkoły, nie stanowi samoistnej przesłanki pozwalającej na uznanie, że dotacja oświatowa wydatkowana została w całości niezgodnie z przeznaczeniem. Żaden przepis prawa nie nakazuje, by faktury wystawiane były na dotowane szkoły i by płatności dokonywane były z rachunku bankowego szkoły. Również uchwała nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji nie nakłada żadnych szczególnych obowiązków dotyczących formy prowadzonej dokumentacji finansowo – księgowej dla środków dotacyjnych.

Po przeanalizowaniu dokumentacji przedłożonej przez stronę organ odwoławczy uznał, że część wydatków dokonanych zostało niezgodnie

z przeznaczeniem, tj. celem dotacji wskazanym w art. 90 ust. 3 d u.s.o.

Organ zakwestionował możliwość rozliczenia dotacją oświatową następujących wydatków :

1. wynagrodzenie i pochodne od wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. marketingu oraz inne wydatki związane z wykonywaniem tych funkcji przez powyższych pracowników.

2. wydatki związane z działaniem Kolegium Dydaktycznego powołanego we wrześniu 2013 r.

3. wydatki poniesione na rzecz [...] Sp. z o. o. na mocy umów zawartych pomiędzy stroną a [...] Sp. z o. o.

Jak wskazano w uzasadnieniu, z dokonanych ustaleń i przedłożonych dokumentów, w latach 2013 i 2014 [...] zatrudniło dwóch pracowników na stanowisku specjalista do spraw marketingu. W umowie o pracę zawartej z S. Z. nie określono szczegółowo zakresu obowiązków pracownika, wskazano, że wymaga się od niego zaangażowania w zlecone przez pracodawcę zadania oraz, że pracownik podejmie działania, aby wyniki jego pracy dawały pozytywny wynik ekonomiczny. Nie przedłożono umowy o pracę zawartej

z R. S.. Z dokumentów księgowych wynika, że otrzymał on wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy na stanowisku specjalista do spraw marketingu oraz zwrot kosztów delegacji służbowej. Łącznie na wynagrodzenie pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty do spraw marketingu z dotacji wydatkowano kwoty [...]zł w 2013 r. i [...] zł. W 2014 r. oraz na wyjazdy służbowe [...] zł w 2013 r. oraz [...] zł w 2014 r. Zdaniem organu, wykonywanie czynności pracownika ds. marketingu nie jest związane z bieżącą działalnością szkoły i realizacją jej zadań edukacyjnych, wychowawczych

i opiekuńczych. Działania marketingowe nie dotyczą bezpośrednio procesu kształcenia uczniów, służą one głównie organowi prowadzącemu w zakresie promocji prowadzonych szkół.

W ocenie organu, również wydatki związane z działaniem Kolegium Dydaktycznego nie są związane z bieżącą działalnością szkoły i realizacją jej zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych. Działalność Kolegium ma bowiem jedynie charakter opiniodawczo – doradczy, pomocniczy wobec dyrektorów przedmiotowych szkół. Organ prowadzący dla prawidłowego funkcjonowania szkół nie musiał powoływać Kolegium Doradczego. Uczniowie nie byli bezpośrednimi beneficjentami wydatków poniesionych na Kolegium Dydaktyczne.

W tym zakresie organ stwierdził, że strona, jako organ prowadzący przeniosła na [...] sp. z o. o. część obowiązków właściwych dla dyrektora szkoły i dla organu prowadzącego. Obowiązki te należą do ustawowych zadań organu prowadzącego wynikających z art. 5 ust. 7 u.s.o., a na ich realizację w latach 2013 – 2014 nie można było przeznaczyć dotacji oświatowej. Wydatki dotyczące [...] sp. z o. o. nie są wydatkami bieżącymi związanymi bezpośrednio z realizacją zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły. Czynności tej spółki miały charakter wspomagający szkoły, nie były nakierowane wprost na uczniów. Jak ustalił organ, w ramach zawartych umów spółka zobowiązana była do stałej i bieżącej obsługi szkoły i jej dyrektora w zakresie zapewnienia warunków jej działania, obsługi administracyjno – prawnej i wspomagania w zakresie realizacji zadań dydaktycznych organowi pomocniczemu. Ponadto wynagrodzenie dla [...] sp. z o. o. dotyczące realizacji umowy na rzecz Policealnej Szkoły Zawodowej dla Dorosłych [...] było ustalone, jako procent od przychodów szkoły w danym miesiącu, a nie zależały od działań bezpośrednio związanych z procesem edukowania, wychowania i opieki osób uczących się. Za czynności objęte umowami spółka otrzymała na podstawie wystawionych faktur wynagrodzenie – łącznie [...] zł w 2013 r.

i [...] zł w 2014 r.

Ponadto, organ podzielił ustalenia organu I instancji zawarte w protokole kontroli, że część wydatków, która nie została poniesiona w okresie, na który przyznano dotację, stanowi dotację niewykorzystaną ( chodzi o trzy zdarzenia z 2012 i 2014 r., które zostały niezasadnie rozliczone dotacją za 2013 rok ).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona – reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, ewentualnie o jej uchylenie w całości i umorzenie w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu dotacji za rok 2013.

Decyzji zarzucono naruszenie :

- art. 107 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1- § 3 i § 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z § 5 ust. 6-9 Regulaminu Organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. w zw. z art. 66 a k.p.a. i art. 6 k.p.a. ze względu na niemożliwość ustalenia daty wydania decyzji, co powoduje zaistnienie wady wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., albowiem

w składzie organu II instancji wydającym zaskarżoną decyzję uczestniczyły osoby będące w składzie wydającym decyzje tego organu w dniu [...] maja 2016 r., [...] kwietnia 2017 r.

- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a.

- art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a.

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie

i rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy

- art. 15 k.p.a.

- art. 5 ust. 7 w zw. z art. 2 u.s.o. poprzez niezasadne rozgraniczenie sfery zadań organu prowadzącego szkołę od zadań szkoły

- art. 90 ust. 3 i 3 d oraz art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o. poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2015 r.

- art. 18 pkt. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2013 r., poz. 827 ) oraz art. 40 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2016 r., poz. 357 ).

Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów – załączników do umowy o współpracy zawartej między stroną a [...] Sp. z o.o. oraz o zobowiązanie SKO w [...] do przedłożenia dokumentów dotyczących tego, czy etatowi członkowie SKO orzekający w przedmiotowej sprawie wykonywali obowiązki służbowe w siedzibie organu II instancji w dniu [...] września 2018 r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 2, art. 66a, art. 6 a, art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1w zw. z art. 8, art. 10 § 1 w zw. z art.136 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z 78 § 1, art. 36 § 1w zw. z art. 35 § 3, art. 7 w zw. z art. 77, art. 15,

w ocenie Sądu, zarzuty te są niezasadne.

Nie ulega wątpliwości, że datą wydania zaskarżonej decyzji był dzień [...] września 2018 r. W aktach sprawy są trzy protokoły posiedzeń niejawnych organu II instancji, z dnia [...] kwietnia, [...] czerwca i [...] września 2018 r. Skład orzekający

w niniejszej sprawie podejmował rozstrzygnięcie na powyższych posiedzeniach,

a tego rodzaju procedowanie organu nie stanowi naruszenia prawa. W dniu 26 września, 2018 r. SKO w [...] podjęło przedmiotową decyzję, od której strona skarżąca, w przepisanym terminie, wniosła skargę do tutejszego Sądu. Podjęcie decyzji w dniu [...] września 2018 r. wynika z protokołu posiedzenia organu

z tego dnia.

Odnośnie zarzutu dotyczącego faktu, że w wydaniu zaskarżonej decyzji organu II instancji brały udział osoby, które wcześniej wchodziły w skład organu wydającego decyzje w dniu [...] maja 2016 r. i [...] kwietnia 2017 r., należy wskazać, że tego rodzaju praktyka nie narusza przepisów procesowych, co wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 96/13, z 18 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 493/13, z 4 listopada 2014 sygn. akt II OSK 1736/13 – publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla przykładu, w wyroku z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 2218/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że " (...) sam fakt brania udziału w wydaniu decyzji kasacyjnej podjętej w trybie art. 138 § 2 kpa, która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego nie rodzi na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa obowiązku wyłączenia z mocy prawa członka samorządowego kolegium odwoławczego przy kolejnym rozpoznawaniu odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji wydanej na skutek wcześniejszej decyzji kasacyjnej. Niezasadny jest zatem zarzut dotyczący braku bezstronności członków organu II instancji biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Nie doszło ponadto do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a, gdyż organ II instancji uznał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie za wystarczający do jej rozstrzygnięcia, a sama strona nie wnosiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Jak słusznie stwierdził organ II instancji, strona skarżąca nie wykazała ponadto, że ewentualne uchybienie przepisowi art. 10 § 1 kpa doprowadziło do uniemożliwienia dokonania przez nią konkretnych czynności procesowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

Również wbrew zarzutom skargi, pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ zawiadomił stronę o przyczynach wydłużenia terminu załatwienia sprawy.

Odnośnie zarzutu przedawnienia zobowiązania za 2013 rok, Sąd orzekający

w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2656/18 ( orzeczenia.nsa.gov.pl ), w którym Sąd wskazał, że " decyzja orzekająca

o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 o.p., w myśl którego – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,

w którym upłynął termin płatności podatku. Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest więc upływ terminu płatności podatku". NSA wskazał w tym wyroku, że " pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenia decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem". NSA podkreślił, że "bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację. (por. także wyrok NSA z 5 września 2018 r. I GSK 2583/18)". Mając zatem na uwadze powyższe należy stwierdzić, że jeżeli dotacja za 2013 rok została przekazana stronie w 2013 roku, to bieg terminu przedawnienia winien być wobec tego liczony od końca 2013 r. Oznacza to, że termin ten upływał z końcem roku 2018. Decyzja organu II instancji określająca

kwotę dotacji za 2013 rok do zwrotu dotacji została zatem wydana i doręczona stronie przed upływem okresu przedawnienia.

Nieuzasadnione są także pozostałe zarzuty, dotyczące naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania. Jak wynika z art. 7 k.p.a organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności,

z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 §1 wymaga, aby organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zaś ocena, czy dana okoliczność została udowodniona może być sformułowana, jak tego wymaga art. 80, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Naruszenie wskazanych przepisów prowadziłoby bowiem do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zgromadzono wystarczający materiał dowodowy, a stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Ustalenia faktyczne oparte zostały przede wszystkim na dokumentach przedstawianych przez samą stronę skarżącą. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że to z dokumentów dotyczących rozliczenia dotacji powinno wynikać, czy dotacja została wydatkowana prawidłowo czy też nie. Z tych tez względów Sąd za nieuzasadniony uznał wniosek strony

o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów załączonych do skargi. Wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W drodze wyjątku określonego w art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, ale w ściśle określonych granicach (dowody z dokumentów) i pod sprecyzowanymi w tym przepisie warunkami (jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości

w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie). Nawet wówczas celem takiego postępowania nie jest jednak ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy prawidłowo organy ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej,

a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt I FSK 136/16 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Z powyższego wynika, że w postępowaniu sądowym nie każdy dowód może zostać dopuszczony, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych

z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W niniejszej sprawie, uwzględniając materiał dowodowy, w ocenie Sądu, nie istnieją istotne wątpliwości, co do okoliczności faktycznych.

Sąd uznał zatem, że rozstrzygnięcie w sprawie oparto na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, przy tym, wbrew zarzutom skargi, organ wskazał, które fakty uznał za udowodnione i stanowiące podstawę wydania decyzji. Szczegółowo przedstawione zostały ustalenia w zakresie zakwestionowanych kwot przyznanych dotacji, z odniesieniem się do poszczególnych lat, rodzaju pokrytych wydatków i ich wyliczeń.

Nieuzasadnione są również, w ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Wskazać należy przede wszystkim w tym zakresie, że art. 90 ust. 3 d u.s.o. stanowił w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 roku, że dotacje, o których mowa w ust. 1 a – 3 b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

Art. 90 ust. 3 d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. do 30 marca 2015 r. stanowił, iż dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne,

b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,

c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,

d) meble,

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Od 31 marca 2015 r. zgodnie z nowym brzmieniem ust. 3 d art. 90 u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1. pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego,

o których mowa w art. 5 ust. 7

- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji

i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) (...).

Wskazać należy w tym miejscu, że w ramach dokonanej nowelizacji

w wyliczeniu wydatków bieżących szkół, które mogą zostać pokryte z dotacji wymieniono również sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o. ( m. in. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki – art. 5 ust. 7 pkt. 1 u.s.o. ). Jednocześnie ustawa nowelizująca nie wprowadzała przepisów przejściowych, umożliwiających stosowanie nowych przepisów do stanów faktycznych istniejących przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, nie może budzić żadnych wątpliwości, że do zdarzeń prawnych powstałych w określonym czasie stosuje się przepisy wówczas obowiązujące, a nie przepisy nowelizujące

( zob., m. in., wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 12/19, orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Organ II instancji trafnie uznał zatem, że zakwestionowane wydatki nie zostały dokonane zgodnie z przeznaczeniem, czyli z celem dotacji wskazanym w art. 90 ust. 3 d u.s.o. Dlatego podlegały one zwrotowi.

W zakresie wydatków określonych jako wynagrodzenie i pochodne od wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na stanowisku specjalisty ds. marketingu oraz inne wydatki związane z wykonywaniem tych funkcji przez powyższych pracowników ( chodziło o zatrudnienie 2 pracowników ), zdaniem Sądu, organ II instancji zasadnie stwierdził, że pracownik ds. marketingu nie wykonuje obowiązków

i czynności związanych z bieżącą działalnością szkoły oraz realizacją jej zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych. Wydatki związane z zatrudnieniem pracowników do spraw marketingu nie są bieżącymi wydatkami szkoły, niezbędnymi do jej funkcjonowania. Działania marketingowe nie dotyczą bezpośrednio procesu kształcenia uczniów ( procesu ich edukacji ), służą one bowiem przede wszystkim głównie organowi prowadzącemu w zakresie promocji prowadzonych przez niego szkół ( propagowanie wizerunku szkół w regionie, zdobywanie nowych potencjalnych klientów – uczniów itd. ) . Marketing ma generalnie doprowadzić do polepszenia sytuacji finansowej strony skarżącej.

W ocenie Sądu, również wydatki związane z działaniem Kolegium Dydaktycznego powołanego we wrześniu 2013 r. zostały uznane prawidłowo przez organ II instancji za wydatki nie związane z bieżącą działalnością szkoły i realizacją jej zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych. Kolegium Dydaktyczne miało wspomagać szkoły i ich dyrektora, m. in., w zakresie nadzoru nad aktualizowaniem danych w ewidencji szkól i placówek, nadzoru nad prowadzeniem ewidencji czasu pracy pracowników dydaktycznych, nadzoru nad dokumentacją szkolną w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, informowania pracowników

o zmianach w przepisach prawa, wsparcia przy przygotowaniu kontroli ze strony instytucji zewnętrznych, monitorowania jakości pracy pracowników dydaktycznych

i pomocy w procesie ich rekrutacji, okresowego szkolenia tych pracowników, weryfikacji i kontroli realizacji programów nauczania oraz nadzoru dydaktycznego. Kolegium składało się z kilku osób, ale udokumentowano jedynie przesyłanie na adres e-mail komunikatów kierowanych do dyrektorów przedmiotowych szkół dotyczących np. zmian w prawie. Organ II instancji trafnie zauważył, że wydatki dotyczące działania Kolegium nie są wydatkami bieżącymi związanymi bezpośrednio z działalnością edukacyjną, wychowawczą i opiekuńczą. Działalność Kolegium ma bowiem jedynie charakter opiniodawczo – doradczy, pomocniczy wobec dyrektorów przedmiotowych szkół. Zasadne są również uwagi organu II instancji, że organ prowadzący dla prawidłowego funkcjonowania szkół nie musiał powoływać Kolegium Doradczego ( albowiem to dyrektor szkoły kieruje jej działalnością i powinien wobec tego samodzielnie realizować określone zadania w tym zakresie), a uczniowie przedmiotowych szkół nie byli bezpośrednimi beneficjentami wydatków poniesionych na Kolegium Dydaktyczne. Organ trafnie wskazał, że dotacja oświatowa nie ma finansować wszelkiej działalności prowadzonej przez szkoły, a jedynie pokrywać wydatki bieżące związane bezpośrednio z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą.

Zasadnie ponadto, zdaniem Sądu, zakwestionowano wydatki poniesione na rzecz [...] Sp. z o. o., na mocy umów zawartych pomiędzy stroną a [...] Sp. z o. o. Umowy dotyczyły realizacji kompleksowej obsługi szkół w zakresie organizacji procesu dydaktycznego organizowanego w tych instytucjach. Spółka miała dokonywać stałej i bieżącej obsługi szkół i ich dyrektorów w celu zapewnienia ich działania czy obsługi administracyjno – prawnej. Chodziło, m. in., o zapewnienie szkole bazy lokalowej i kadry nauczycielskiej, obsługę procesu rekrutacji pracowników szkoły, przygotowywanie i weryfikowanie umów zawieranych przez szkołę, zapewnienie szkole infrastruktury potrzebnej do jej funkcjonowania, organizowanie procesu rekrutacji słuchaczy do szkoły, organizowanie jej obsługi organizacyjnej, kadrowej, administracyjnej i finansowej, wspieranie pracowników

w zakresie obowiązujących przepisów prawa, procedur dydaktycznych i prowadzenia dokumentacji szkolnej. Organ II instancji zasadnie stwierdził, że strona skarżąca poprzez powyższe umowy przeniosła na przedmiotową spółkę część obowiązków właściwych dla dyrektora szkoły i samego organu prowadzącego. Sąd podziela zatem dokonaną przez organ II instancji ocenę, że wydatki dotyczące [...] sp.

z o. o. nie są wydatkami bieżącymi związanymi bezpośrednio z realizacją zadań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły. Czynności tej spółki miały charakter wspomagający przedmiotowe szkoły, nie były nakierowane wprost na uczniów. Ponadto prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu, że wynagrodzenie dla [...] sp. z o. o. dotyczące realizacji umowy na rzecz Policealnej Szkoły Zawodowej dla Dorosłych [...] było ustalone, jako procent od przychodów szkoły w danym miesiącu, a nie zależało od działań bezpośrednio związanych z procesem edukowania, wychowania i opieki osób uczących się.

Zasadnie ponadto w ocenie Sądu organ II instancji uznał, że część wydatków, która nie została poniesiona w okresie, na który przyznano dotację, stanowi dotację niewykorzystaną i wobec tego podlega zwrotowi ( chodzi o trzy zdarzenia z 2012

i 2014 r., które zostały niezasadnie rozliczone dotacją za 2013 rok ).

W orzecznictwie sądowym, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, podkreśla się, że zadania oświatowe realizowane w danym roku nie mogą być finansowane z dotacji dotyczących innych lat. Dotacje przyznawane są na dany rok budżetowy. Wynika to wprost z treści przepisu art. 251 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi (...). Stosownie zaś do art. 251 ust. 4 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje poprzez realizację celów szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej

w danym okresie niezależnie od terminów płatności należności wynikających

z realizacji tych celów. Dopełnieniem tej zasady na gruncie ustawy

o systemie oświaty jest art. 90 ust. 3d, zgodnie z treścią którego, dotacje przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Powołany przepis stanowi zatem o przeznaczeniu dotacji na realizację określonych zadań przypisanych do roku, na który przyznawana jest dotacja, a nie o finansowaniu poniesionych

w danym roku wydatków. W razie zaś wykorzystania ich niezgodnie

z przeznaczeniem, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 251 ust. 1 u.f.p. podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tej okoliczności. Niewątpliwie zatem, wydatki dotyczące wykonania określonych zadań z 2012 i 2014 r. nie mogły być rozliczone z dotacji na 2013 rok. Słusznie więc organ II instancji uznał, że rozliczenie jako dotacji za 2013 r. wydatków poniesionych przez stronę skarżącą w 2014 r. powoduje, że przyznaną kwotę dotacji należy uznać za niewykorzystaną w 2013 r. Podobnie też należy ocenić wydatkowanie dotacji przyznanej w 2013 r. wobec zdarzeń gospodarczych, które miały miejsce w 2012 r.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) oddalił skargę.