Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 880/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 149,art. 161 § 1 pkt 3, art. 201 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt I SAB/Po 9/06 w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz T. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

II FSK 880/07

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Po 9/06 oddalił skargę T.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Skarżący wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2005 roku wystąpił o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta Ś. z dnia 8 lutego 2005 roku w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok to jest od nieruchomości położonej w Ś. Postanowieniem z dnia 2 maja 2005 roku Burmistrz Miasta Ś. wstrzymał wykonanie decyzji, zaś postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 roku wskazując na art. 246 § 1 w związku z art. 169 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1998 roku (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), uchylił swe postanowienie z dnia 2 maja 2005 roku. Na rozstrzygnięcie to pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. domagając się jego uchylenia. Natomiast w dniu 9 sierpnia 2006 roku pełnomocnik podatnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. argumentując, iż od ponad roku organ ten nie rozpoznał zażalenia na postanowienie z dnia 30 czerwca 2005 roku. Wskazał także na skierowane do Samorządowe Kolegium Odwoławczego ponaglenie z dnia 23 listopada 2005 roku.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o oddaleniu skargi na bezczynność. Sąd wskazał, że po wniesieniu skargi z dnia 9 sierpnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozpoznało, na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2006 roku, zażalenie z dnia 14 lipca 2005 roku i wydało postanowienie, w którym uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta Ś. z dnia 30 czerwca 2005 roku. W ocenie Sądu uwzględnione zatem zostały zarzuty zawarte w zażaleniu z dnia 14 lipca 2005 roku, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do uchylenia swojego wcześniejszego postanowienia o wstrzymaniu wykonania własnej decyzji wymiarowej, ponieważ postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji zapadło w trybie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zastosował w konsekwencji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), dalej u.p.p.s.a., oraz orzekł o oddaleniu skargi.

3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.B. zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 151 tej ustawy w wyniku jego zastosowania przez sąd oraz naruszenie art. 139 § 3 i art. 141 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną ich wykładnię. Wskazując na powyższe zarzuty strona wnosząca skargę kasacyjną domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz argumentowano, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do oddalenia skargi. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji powinien był zastosować art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 u.p.p.s.a. oraz wydać postanowienie o umorzeniu postępowania oraz zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. 201 § 1 u.p.p.s.a.

4. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Wnoszący skargę kasacyjną słusznie bowiem zwrócił uwagę na naruszenie zaskarżonym orzeczeniem przepisów regulujących postępowanie sądów administracyjnych, to jest art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zanegował faktu, że organ którego bezczynność zaskarżono uwzględnił skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W sposób bezsporny organ, którego bezczynność zaskarżono wypełnił więc dyspozycję normy zawartej w art. 54 § 3 u.p.p.s.a.

Jednocześnie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekając w badanej sprawie nie dostrzegł jej istoty, a więc bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia kwestii tej Sąd w ogóle nie badał. Sąd administracyjny pierwszej instancji zwrócił natomiast uwagę na fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza Ś. z dnia 30 czerwca 2005 roku. Sąd ten wskazał również jako motywy swego rozstrzygnięcia, że podatkowy organ odwoławczy uznał za bezpodstawne uchylenie wcześniejszego postanowienia Burmistrza Ś. w przedmiocie wstrzymania swej decyzji wymiarowej, gdyż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji zapadło w trybie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego powodu Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał na brak naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 139 § 3 w zw. z art. 239 i 141 § 2 Ordynacji podatkowej.

Tymczasem rozstrzygnięcie merytoryczne, a więc dotyczące rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Ś. z dnia 30 czerwca 2005 roku, którym uchylono postanowienie orzekające o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej z dnia 8 lutego 2005 roku nie mieściło się w granicach sprawy, w której orzekał Sąd rozpatrując wniesioną skargę. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie dotyczyła tej kwestii. Skarga wniesiona przez T.B. dotyczyła wyłącznie bezczynności podatkowego organu odwoławczego, która miała miejsce i co uzasadniało wniesienie skargi. Do tego problemu nawiązuje wyraźnie treść skargi kasacyjnej, w której skarżący domaga się zweryfikowania pod względem zgodności z prawem wydanego w tej sprawie wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż mimo tego, że bezczynność podatkowego organu odwoławczego miała w rzeczywistości miejsce to rozstrzygniecie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w dniu 21 sierpnia 2006 roku wydano postanowienie, czym wypełniono dyspozycję normy art. 54 § 3 u.p.p.s.a. Na tę okoliczność nie zwrócił uwagi sąd pierwszej instancji i nie umorzył postępowania, lecz z tego powodu błędnie oddalił skargę. Należy przy tym podkreślić, iż w badanym stanie faktycznym sprawy podatkowy organ odwoławczy wydał orzeczenie w terminie do dnia rozpoczęcia rozprawy ze skargi na bezczynność, uchybiając co prawda terminom, o których mowa w przepisach art. 139 Ordynacji podatkowej. W chwili rozpoczęcia rozprawy organ nie pozostawał więc w stanie bezczynności. Sąd pierwszej instancji nie mógł zatem uwzględnić skargi i zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, a więc postanowienia którego domagał się skarżący, zgodnie z treścią art. 149 u.p.p.s.a. W takiej sytuacji zaistniały podstawy do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego.

Co prawda skarga na bezczynność miała w momencie jej wnoszenia swój przedmiot i mogła być zasadna, jednakże tylko w sytuacji gdyby organ nie wykonał w terminie, o jakim mowa w art. 54 § 3 u.p.p.s.a., swoich ustawowych obowiązków w zakresie załatwienia sprawy. Wydanie jednak postanowienia, którego bezskutecznie domagał się skarżący, składając w tym przedmiocie skargę do sądu administracyjnego, stanowi okoliczność, która wypełnia dyspozycję normy art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Konsekwencją tego jest umorzenie postępowania sądowego. W stanie faktycznym, w którym organ podatkowy uwzględnił skargę w całości na podstawie normy art. 54 § 2, przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem innych możliwości procesowych poza wskazanymi w art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Skutkiem zastosowania jednak tego przepisu przez sąd jest nie tylko umorzenie postępowania sądowego, lecz, co w pełni zrozumiałe, zwrot skarżącemu kosztów postępowania sądowego przysługujących mu od organu, którego bezczynność została zaskarżona, jakie poniósł wnosząc skargę do sądu. Stanowi o tym art. 201 § 1 u.p.p.s.a. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie zastosował się jednak ani do dyspozycji art. 201 § 1, ani, o czym stwierdzono wcześniej, art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. oddalając bezzasadnie skargę.

Natomiast za pozbawione podstaw należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przez sąd administracyjny pierwszej instancji przepisów art. 139 § 3 w związku z art. 239 i art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. Adresatami tych norm postępowania, co wyraźnie wynika z ich treści, są nie są sądy administracyjne, które stosują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz organy podatkowe. Przepisów art. 139 § 3, art. 239 i art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej nie mógł więc naruszyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, gdyż jak wynika z akt sądowych, nie stosował ich w badanej sprawie.

Mając na względzie powyższe ustalenia, na podstawie art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 201 § 1 tej ustawy.