Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1904/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 2 pkt 11
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Olga Żurawska – Matusiak Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] SG M. P. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] maja 2014 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] sierpnia 2014 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż w dniu [...] września 2013 r. Komendant Główny Straży Granicznej, uwzględniając wniosek Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] SG M. P. ze służby stałej w Straży Granicznej w trybie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 z późn. zm.).

Wszczęcie postępowania nastąpiło z powodu trwającego nieprzerwanie od dnia [...] września 2005 r. zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych w związku z postawieniem mu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] zarzutów popełnienia przestępstwa opisanego z art. 228 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) w zw. z art. 12 kk. Po zgromadzeniu w sprawie materiału dowodowego, Komendant Główny Straży Granicznej, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. zwolnił [...] SG M. P. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] maja 2014 r., na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.

W uzasadnieniu organ podał m.in., że [...] SG M. P. nieprzerwanie od dnia [...] września 2005 r. jest zawieszony w czynnościach służbowych i do dnia wydania rozkazu personalnego nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, a zatem spełniona została przesłanka faktyczna oraz formalna niezbędna do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej. Komendant Główny Straży Granicznej podkreślił, iż zarzucane funkcjonariuszowi czyny pozostają w ścisłym związku z wykonywaniem przez niego zadań w Straży Granicznej, ich charakter pozostaje w rażącej sprzeczności z wymaganiami stawianymi funkcjonariuszom, wobec czego jego dalsze pozostawanie w formacji nie leży w jej interesie.

Od powyższego rozkazu strona wniosła odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych, w którym zarzuciła rozkazowi personalnemu:

1) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy,

2) rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w tym:

a) nierozpoznanie składanych wniosków dowodowych, w tym zignorowanie wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka - Komendanta Głównego Straży Granicznej - [...] SG D. T.,

b) niesłuszne oddalenie wniosku w przedmiocie wyłączenia Komendanta Głównego Straży Granicznej z prowadzonego postępowania,

c) naruszenie prawa i niesłuszność postanowień o odmowie przeprowadzenia dowodów wydanych w niniejszej sprawie (m.in. postanowienia nr [...],[...],[...] i nr [...]),

d) naruszenie art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 i 2 poprzez odmowę przeprowadzenia zgłaszanych dowodów,

3) naruszenie art. 75 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji bez zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności zaniechanie przesłuchania osoby skarżącego,

4) brak sporządzenia i załączenia do akt sprawy aktualnej na dzień wydania decyzji opinii służbowej funkcjonariusza,

5) zaniechanie zwrócenia się do związków zawodowych z żądaniem wydania opinii odnośnie możliwości zagospodarowania skarżącego w strukturach SG na terenie kraju oraz w innych strukturach mundurowych,

6) naruszenie przepisów procedury administracyjnej określonych w art. 6, 7, 8, 9 i art. 10 kpa oraz 11, 15, 80,81 i art. 107 kpa,

7) rażące naruszenie art. 7 kpa przez nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego,

8) uniemożliwienie skarżącemu zgłaszania wniosków dowodowych przez co postępowanie stało się iluzoryczne, a podjęta decyzja dowolna,

9) przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie i poczynienie wadliwych ustaleń,

10) naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej,

11) rażące naruszenie art. 40a ust. 1-3 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego pominięcie i nierozważenie możliwości wynikających z dyspozycji wymienionego przepisu,

12) rażące naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego pominięcie, i nierozważenie możliwości powierzenia skarżącemu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku lub delegowania do wykonywania pracy poza Straż Graniczną,

13) rażące naruszenie art. 42 ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 42 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez ich niezastosowanie i nierozważnie możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko,

14) wydanie zaskarżonej decyzji przez organ i osobę podlegającą wyłączeniu od prowadzenia sprawy.

Jednocześnie odwołujący się wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego, względnie o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto, niezależnie od składanych w toku postępowania wniosków dowodowych wniósł o przeprowadzenie dowodu z:

– odpisu decyzji o przeniesieniu do dyspozycji – w aktach personalnych w SG,

– rozkazów personalnych o wyróżnieniu za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych,

– opinii służbowych dot. odwołującego się,

– przesłuchania strony na okoliczności istotne dla sprawy w tym również na okoliczność potrzeby wyłączenia D. T. od prowadzenia niniejszego postępowania i wydania opinii w sprawie,

– oświadczenia obrońcy skarżącego w sprawie karnej.

Minister Spraw Wewnętrznych nie podzielając zarzutów odwołania stwierdził, że stan faktyczny wyczerpuje przesłanki przewidziane w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

W przedmiotowej sprawie od dnia zawieszenia [...] SG M. P. w czynnościach służbowych minęło już ponad 12 miesięcy, a postępowanie karne w jego sprawie prowadzone przez Sąd Rejonowy [...] i [...] w [...] w sprawie sygn. akt [...] - trwa nadal, pomimo iż w dniu [...] maja 2014 r. Sąd wydał wyrok (nieprawomocny), którym uznał funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych mu czynów. Powyższe w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza fakt niezakończenia postępowania karnego toczącego się przeciwko funkcjonariuszowi, jak również daje podstawę do twierdzenia, iż ustalenie terminu zakończenia przedmiotowego postępowania karnego nie jest niemożliwe.

W tym stanie sprawy zaistniały łącznie dwa warunki dotyczące możliwości zastosowania przez organ administracji publicznej art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.

W ocenie organu odwoławczego za rozwiązaniem stosunku służbowego z [...] SG M. P. przemawia również charakter zarzucanych mu czynów. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżącemu postawiono zarzuty popełnienia czynów karanych przewidzianych w art. 228 § 1 kodeksu karnego polegających na przyjęciu korzyści majątkowych w zamian za odstąpienie od czynności służbowych. Waga i rodzaj zarzucanego mu przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego dawały pełną podstawę do powzięcia wątpliwości co do dochowania przez skarżącego wymogu nieposzlakowanej opinii niezbędnej do dalszego pełnienia służby w Straży Granicznej.

Fakt postawienia funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych, o charakterze korupcyjnym, dyskwalifikuje go jako funkcjonariusza Straży Granicznej i jakkolwiek zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość, to jednak koniecznym jest w tym przypadku przedłożenie interesu służby nad interes funkcjonariusza. W interesie służby jest, aby funkcjonariusze pełnili ją aktywnie. Zawieszenie w czynnościach służbowych skutkuje koniecznością obciążenia innych funkcjonariuszy jednostki zadaniami realizowanymi dotychczas przez zawieszonego. Rozwiązanie takie dopuszczalne jest, gdy jest to sytuacja przejściowa, tymczasowa, nie może stać się zasadą, tym bardziej, że zawieszony w czynnościach służbowych funkcjonariusz, który nie realizuje żadnych obowiązków służbowych, otrzymuje 50% uposażenia.

Okoliczności powoływane przez skarżącego, a mianowicie zmiany kadrowe - przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji, nie mogą uzasadniać twierdzenia, że nieobecność w służbie skarżącego w żaden sposób nie zakłócała rytmu służby i nie kolidowała z interesem służby.

Nadto organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowym postępowaniu organ nie badał prawidłowości czy zasadności zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, względnie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach, wynikającego z art. 43 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, albowiem powyższe nie stanowiło przedmiotu postępowania. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotnym jest sam fakt zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych przez określony okres czasu.

Bezspornym jest, iż skarżący pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych ponad 8 lat (skarżący w odwołaniu wskazuje na nowelę ustawy o Straży Granicznej i istnienie przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby po upływie 12-tu miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych). Zdaniem organu odwoławczego niepełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza przez tak długi okres ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Straży Granicznej. Zwolnienie natomiast ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza.

W zaistniałej sytuacji interes społeczny przeważa nad interesem strony. W sprawie nie może mieć decydującego znaczenia fakt, że funkcjonariusz wcześniej nienagannie wykonywał obowiązki służbowe i otrzymywał nagrody uznaniowe. Zatem organ I instancji prawidłowo uznał, że wobec nadrzędności interesu społecznego, jakim jest skuteczność wypełniania ustawowych zadań Straży Granicznej, sprawa nie mogła być załatwiona w sposób zgodny z oczekiwaniem strony.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Z akt sprawy wynika, że wnioski dowodowe złożone przez funkcjonariusza, w tym również przesłuchanie w charakterze świadka Komendanta Głównego Straży Granicznej [...] SG D. T., zostały rozpatrzone, a postanowienia o odmowie ich przeprowadzenia - doręczone funkcjonariuszowi. Uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego zawiera stanowisko i szczegółowe motywy w sprawie rozpatrzenia poszczególnych wniosków. W tym stanie zarzuty dotyczące nierozpoznania składanych wniosków dowodowych są bezzasadne.

Odnosząc się do kwestii zaniechania przesłuchania funkcjonariusza będącego stroną postępowania, organ podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego oraz potwierdzenie istnienia przesłanek do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W związku z powyższym przesłuchanie nie było konieczne, bowiem swoje uwagi i spostrzeżenia strona przedstawiała w składanych pismach.

Ustosunkowując się do zarzutów, pominięcia i nierozważenia możliwości powierzenia skarżącemu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku lub delegowania do wykonywania pracy poza Straż Graniczną, organ zauważył, że prowadzone postępowanie dotyczyło zwolnienia [...] SG M. P. ze służby stałej w Straży Granicznej w trybie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, a nie, co sugeruje skarżący, ustalenie dla niego nowego miejsca pełnienia służby na innym stanowisku służbowym lub delegowania go do wykonywania pracy poza Straż Graniczną. W przedmiotowym postępowaniu, jak już wskazywano, organ bada istnienie przesłanek do zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.

Nieuzasadnionym jest również zarzut polegający na uniemożliwieniu stronie brania czynnego udziału w postępowaniu, w tym zapoznania z aktami sprawy. Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego, funkcjonariusz miał zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu. I tak, zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. został poinformowany o jego wszczęciu oraz o możliwości składania wniosków i uwag, z czego wielokrotnie korzystał. Ponadto w dniu 30 grudnia 2013 r. skarżący zapoznał się z aktami postępowania, jak również uzyskał kopie wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie. Organ podkreślił, iż aby ułatwić stronie skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 kpa, przesłał akta postępowania administracyjnego do Placówki Straży Granicznej w [...] oddalonej o ok. 10 km od miejsca zamieszkania funkcjonariusza. Z kolei do czasu wydania decyzji wszystkie dokumenty dołączone do akt postępowania po dniu 30 grudnia 2013 r. były znane funkcjonariuszowi. Stanowiły one bowiem wnioski dowodowe oraz pisma i postanowienia, które były mu doręczone.

Wobec powyższego organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącego naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że został w ten sposób pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Za chybiony uznał również zarzut dotyczący niesporządzenia i braku załączenia do akt sprawy aktualnej opinii służbowej funkcjonariusza. Wskazał, iż tryb okresowego opiniowania oraz sposób wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych został uregulowany w art. 39 ustawy o Straży Granicznej oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie okresowego opiniowania funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 86, poz. 787 z późn. zm.). Wymienione akty prawne nie usankcjonowały konieczności opiniowania funkcjonariusza w związku ze zwolnieniem ze służby.

W ocenie organu odwoławczego nie można także organowi I instancji zarzucić wydania zaskarżonej decyzji przez organ (osobę) podlegający wyłączeniu. Podniesiona przez skarżącego okoliczność nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej zwalnia ze służby funkcjonariuszy posiadających stopnie oficerskie. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby Komendant Główny Straży Granicznej podlegał wyłączeniu od prowadzenia niniejszego postępowania.

Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. odmówił wyłączenia Komendanta Głównego Straży Granicznej od udziału w postępowaniu w sprawie zwolnienia M. P. ze służby w Straży Granicznej. Postanowienie doręczono funkcjonariuszowi w dniu 26 marca 2014 r. Tym samym zarzut wydania zaskarżonej decyzji przez organ i osobę podlegających wyłączeniu od prowadzenia sprawy jest niezasadny.

Z kolei w ustawie o Straży Granicznej brak jest przepisu obligującego organ do zasięgnięcia opinii związku zawodowego przed rozwiązywaniem stosunku służbowego z funkcjonariuszem na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej (tak jak to ma miejsce przy zwolnieniu funkcjonariusza na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej).

Tak więc w przedmiotowej sprawie nie było konieczności wystąpienia do związków zawodowych o wydanie opinii odnośnie możliwości zagospodarowania skarżącego w strukturach Straży Granicznej na terenie kraju oraz w innych służbach mundurowych.

Zdaniem organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organowi I instancji takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonego rozkazu. Uzasadnienie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje także na fakty, które organ I instancji trafnie ocenił, jako przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Straży Granicznej. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej i w ustalonym stanie faktycznym, jest wystarczające dla oceny legalności decyzji. Motywy przytoczone przez organ I instancji uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z niej, że organ brał pod uwagę okoliczność, że zawieszenie w czynnościach służbowych trwało ponad osiem lat i nadal trudno było przewidzieć, kiedy toczące się postępowanie karne, które legło u podstaw jego zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zwrócono też uwagę na koszty społeczne ponoszone w związku z zawieszeniem funkcjonariusza. W interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych przez tak długi okres czasu. Organ I instancji dokonał oceny z punktu widzenia pracodawcy rozważającego dalszą przydatność do służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych z uwagi na toczące się w stosunku do niego postępowanie karne. Przeprowadzone postępowanie i podjęta decyzja spełnia standardy procesowe wynikające z zasad ogólnego postępowania administracyjnego. Stąd za chybione należy uznać zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.

W ocenie organu odwoławczego zgłoszone przez skarżącego w odwołaniu wnioski dotyczące przeprowadzenia dowodów nie zasługują na uwzględnienie, bowiem przedmiotem dowodów są okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy.

W sytuacji, gdy postępowanie karne przeciwko funkcjonariuszowi jest nadal w toku i nie można określić terminu jego zakończenia, charakter, jak i ciężar gatunkowy zarzucanych funkcjonariuszowi czynów godzą w interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Straży Granicznej oraz rzutują ujemnie na wizerunek służby, a także pozbawiają funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii. Okoliczności, że skarżący jest przeniesiony do dyspozycji, dobrze wywiązywał się z obowiązków służbowych, posiada pozytywne opinie służbowe (przed popełnieniem zarzucanych mu czynów), nie mogą mieć w sprawie znaczenia.

Organ I instancji, jak również organ odwoławczy posiadają informację, na jakim etapie jest postępowanie karne prowadzone przez Sąd Rejonowy [...] w [...] w sprawie sygn. akt [...].

Niezależnie od powyższych ustaleń organ stwierdził, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. rozstrzyga, że zwolnienie [...] SG M. P. ze służby stałej w Straży Granicznej nastąpi z dniem [...] sierpnia 2014 r. Zgodnie z art. 130 § 2 kpa, wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej w terminie wstrzymuje wykonanie tej decyzji. Art. 130 § 3 kpa stanowi, że powyższy przepis nie ma zastosowania jedynie przy decyzjach, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub które podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i brak jest przepisu ustawowego nakazującego jego natychmiastowe wykonanie. Wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego nr [...], spowodowane wniesieniem odwołania, skutkuje tym, że ww. rozkaz może być wykonany dopiero po rozpatrzeniu odwołania strony. W związku z powyższym organ uchylił rozkaz personalny w części dotyczącej terminu jego wykonania i orzekł w tym przedmiocie.

Dodatkowo organ wskazał, iż w sytuacji, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 46a ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej - funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. W konsekwencji przepis ten zabezpiecza prawo funkcjonariusza do powrotu do służby w sytuacji wykazania jego niewinności.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący ponowił zarzuty podniesione w toku postępowania administracyjnego i zaskarżonej decyzji zarzucił następujące uchybienia:

1. pominięcie przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie faktu, że skarżący w dniu wydawania rozkazu o zwolnieniu go ze służby w SG opartego na przesłance pozostawania w długotrwałym zawieszenia go w czynnościach służbowych, nie pozostawał już w zawieszeniu, lecz z dniem [...].10.2013 r. został przeniesiony do dyspozycji [...] Komendanta Oddziału Straży Granicznej (vide: Decyzja nr [...] z dnia [...].11.2013 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz Rozkaz Personalny nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...].09.2013 r. w sprawie zwolnienia z dniem [...].09.2013 r. z dotychczas zajmowanego stanowiska kierownika zmiany Grupy Stanowisk Tymczasowych i przeniesienia do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej),

2. błędne przyjęcie że skarżący pozostawał jednocześnie zarówno w zawieszeniu w czynnościach służbowych, jak i w dyspozycji. Powyższe błędne ustalenia i założenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skarżący został zwolniona z mocy art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, przewidującego zwolnienie funkcjonariusza pozostającego w okresie zawieszenia, podczas, gdy w chwili wydawania rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze służby stałej w SG, nie pozostawał on już w zawieszeniu w czynnościach służbowych,

3. w kontekście powyższych zarzutów skarżący zarzucił również przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie i poczynienie wadliwych ustaleń w sprawie, a nadto niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności,

4. pominięcie w sprawie istnienia prawomocnego rozkazu personalnego mocą którego skarżący został zwolniony z dotychczasowego stanowiska w którym pozostawał w zawieszeniu i został przeniesiony do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Staży Granicznej,

5. pominięcie przy wydawaniu decyzji I instancji i decyzji w II instancji, że w pragmatyce Straży Granicznej, funkcjonariusz SG nie może jednocześnie pozostawać w zawieszeniu w czynnościach służbowych oraz jednocześnie w dyspozycji Komendanta. Oba stany prawne, wykluczają się wręcz, tak więc skarżący jako przeniesiony do dyspozycji nie mógł jednocześnie pozostawać w zawieszeniu,

6. pominiecie przez organ II instancji, rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącemu pełnego wypowiedzenia się w sprawie i realizacji inicjatywy dowodowej, przez co postępowanie w ramach I instancji stało się postępowaniem czysto iluzorycznym, a podjęta decyzja zarówno w ramach postępowania w I instancji, jak i II instancji, zupełnie dowolną, z pominięciem udziału skarżącego w toku postępowań. Jednocześnie organ II instancji nie wykazał się jakąkolwiek inicjatywą dowodową w celu ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego sprawy,

7. zaniechaniu należytego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie,

8. pominiecie przez organ administracji II instancji, naruszenia art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 i § 2 kpa, poprzez niesłuszną odmowę przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez skarżącego. W szczególności zarzut dotyczy niesłusznego i naruszającego przepisy art. 78 § 1 kpa oddalenia wniosków dowodowych postanowieniami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],

9. rażące naruszenie art. 77 § 1 kpa, przez pominięcie i zignorowanie zarzutu, że wydanie decyzji w I instancji nastąpiło bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności w sytuacji zaniechania przesłuchania osoby skarżącego,

10. brak sporządzenia i załączenia w poczet materiału dowodowego aktualnej na dzień wydawania decyzji, opinii o skarżącym ze służby w SG, jak również zaniechanie uzyskania opinii związków zawodowych funkcjonariuszy SG odnośnie planowanego zwolnienia skarżącego ze służby w SG,

11. zaniechanie zwrócenia się do związków zawodowych funkcjonariuszy SG odnośnie możliwości zagospodarowania skarżącego w strukturach SG na terenie kraju oraz w innych strukturach mundurowych SG.

12. naruszenie podstawowych zasad procedury administracyjnej określonych w art. 6, art. 8, art. 9, art. 11 kpa skutkujące ostatecznie naruszeniem prawa do obrony interesu skarżącego oraz naruszeniem prawa do wypowiedzenia się w sprawie,

13. rażące naruszenie art. 7 kpa przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego w sprawie i uniemożliwieniu skarżącemu jego zgłoszenia i wykazania w sprawie,

14. naruszenie art. 108 § 1 kpa, poprzez wadliwe i niepełne uzasadnienie zaskarżonych decyzji,

15. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie i poczynienie wadliwych ustaleń w sprawie;

16. pominięcie przez organ II instancji i niesłuszne niedopuszczenie zgłaszanych w odwołaniu dowodów, gdzie skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodów:

– z odpisu decyzji o przeniesieniu do dyspozycji - w aktach personalnych SG,

– rozkazów personalnych o wyróżnianiu skarżącego za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych i opinię w służbie,

– opinii służbowych dotyczących skarżącego.

– wymienione dowody ad. 2 - 3, znajdowały się w aktach personalnych SG.

– dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony, na okoliczności istotne dla sprawy, w tym również na okoliczność potrzeby wyłączenia D. T. od prowadzenia niniejszego postępowania i wydania opinii w sprawie.

W konsekwencji powyższych naruszeń zarzucił również:

1. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, poprzez zastosowanie tego przepisu w stosunku do skarżącego,

2. pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 39a ust. 1-3, ustawy o SG, oraz decyzji o przeniesieniu skarżącego do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, w oparciu, o które to skarżącego przeniesiono do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału SG, a przez to postanowiono wobec skarżącego, że co najmniej przez rok będzie pełnił służbę (konkluzja wynikająca z art. 39a ust. 2 i 3 ustawy o SG).

3. mające wpływ na wynik sprawy rażące naruszenie art. 40a ust. 1-3 ustawy o SG, poprzez jego pominięcie i nierozważenie możliwości wynikających z dyspozycji wymienionego przepisu;

4. mające wpływ na wynik sprawy rażące naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o SG, poprzez jego pominięcie i nierozważenie możliwości powierzenia skarżącemu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku lub delegowania do wykonywania pracy poza SG; w sytuacji pozostawania skarżącego w dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej,

5. mające wpływ na wynik sprawy rażące naruszenie art. 42 ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 42 ust. 3 ustawy o SG, poprzez ich niezastosowanie i nierozważenie możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko, także za jego zgodą.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów wskazać należy, iż zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Regulacja zawarta w tym przepisie oznacza, że ustawodawca funkcjonariuszom zawieszonym w czynnościach służbowych zapewnił ochronę przed zwolnieniem ze służby, jednocześnie określając, że przyznane gwarancje mają charakter czasowy i maksymalnie obejmują okres 12 miesięcy zawieszenia. Po upływie tego okresu organ Straży Granicznej uzyskuje możliwość zwolnienia ze służby zawieszonego funkcjonariusza, przy czym jest zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. Istnienie w obrocie prawnym decyzji o przedłużeniu funkcjonariuszowi okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego nie uniemożliwia wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym.

W świetle cyt. art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Pozostaje ona pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem decyzji, a nie celowość jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji przez Sąd polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 K.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Przyznany organowi luz decyzyjny może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdyż jak wyżej podano, regulacja przewidziana w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej przewiduje podjęcie rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w ramach uznania administracyjnego, a zatem sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że M. P. w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, decyzją nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] września 2005 r. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Okres zawieszenia został następnie przedłużony decyzją nr [...] Komendanta POSG z dnia [...] listopada 2005 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Postępowanie karne toczące się przed Sądem Rejonowym [...] w [...] w sprawie sygn. akt [...] nie zostało prawomocnie zakończone. Oznacza to, że w dniu rozwiązania stosunku służbowego z M. P. bezspornie upłynął 12 miesięczny okres zawieszenia go w czynnościach służbowych i nie ustała przyczyna stanowiąca podstawę takiego zawieszenia. Przesłanki przewidziane w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej zostały zatem spełnione.

Skarżący nie ma racji twierdząc, że przeniesienie go z dniem [...] października 2013 r. do dyspozycji [...] Komendanta Oddziału Straży Granicznej przerwało stan zawieszenia w czynnościach służbowych, gdyż decyzja o zawieszeniu w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym, a jej skutek w postaci czasokresu trwania zawieszenia w czynnościach nie wyekspirował z uwagi na to, że powstępowanie karne nie zostało zakończone. Decyzję o przeniesieniu do dyspozycji należy traktować jedynie jako konsekwencję działań organizacyjnych organu związanych z zawieszeniem funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Przytoczone przez niego motywy w dostateczny sposób uzasadniają podjętą decyzję. Wynika z nich, że organy obu instancji brały pod uwagę, że zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych trwa od 2005 r. Należy zgodzić się z organem, że w interesie społecznym nie leży dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza Straży Granicznej zawieszonego w czynnościach służbowych przez tak długi okres. Organy należycie wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony oraz w sposób przekonujący umotywowały swoje rozstrzygnięcia podnosząc, iż niepełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza przez tak długi okres ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Straży Granicznej. Ponadto organy wskazały, że podejmując swe rozstrzygnięcia kierowały się dobrem służby i przez ten pryzmat musiał być oceniany słuszny interes skarżącego. Wyjaśniły również, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Straży Granicznej

Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione, co wynika między innymi z dość szczegółowych uzasadnień organów obu instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał niezasadność podnoszonych w odwołaniu zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania i przytoczoną argumentację Sąd w pełni podziela.

W ocenie Sądu organy w wystarczający sposób wykazały, że zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej. Prowadząc postępowanie w sprawie organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.