Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 21/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: Art. 222 ust.1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Beata Ziomek Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1415/09 w sprawie ze skargi D. T. Spółki z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od D. T. Spółki z o.o. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1415/09 uwzględnił skargę D. T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu wykonywania zadań i obowiązków na rzecz obronności państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego i uchylił tę decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia 31 marca 2009 r.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 20 marca 2003 r. Spółka D. T. wystąpiła do Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.), dalej Pt w związku z § 10-13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19, poz.166) o odroczenie na okres 18 miesięcy wykonania zadań dotyczących współpracy z organami odpowiedzialnymi za obronność, bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo i porządek publiczny, w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 1 oraz § 3-5 ww. rozporządzenia. Wniosek spółka uzasadniła m.in. brakiem aktu wykonawczego – rozporządzenia przewidzianego w art. 88 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego – które miało określić szczegółowe wymagania techniczne dla wykonania tego obowiązku.

Pismem z dnia 29 czerwca 2007 r. Prezes UKE, wskazując na zmiany stanu prawnego zaszłe po złożeniu wniosku, wezwał D. T. do przedstawienia szczegółowego uzasadnienia wniosku o niezależnych od Spółki trudnościach organizacyjnych, technicznych lub finansowych, uniemożliwiających wykonanie zadań wymienionych w art. 179 ust. 3 ustawy.

W odpowiedzi D. T. w piśmie z dnia 10 grudnia 2007 r. oświadczyła, że świadczy usługi satelitarnej transmisji danych korzystając z sieci satelitarnej Grytek sp. z o.o. nie włada bezpośrednio kluczowymi pomieszczeniami i urządzeniami transmisyjnymi, co stanowi trudną do pokonania przeszkodę organizacyjną w aktualnych warunkach.

Mając na uwadze te okoliczności Prezes UKE wydał decyzję w dniu 31 marca 2009 r. w oparciu o art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 3 września 2004 r. Pt., zgodnie z którym do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Pt i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy w dniu 3 września 2004 r. stosuje się przepisy tej ustawy.

Od decyzji D. T. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się odroczenia wykonania obowiązku.

Prezes UKE decyzją z dnia 15 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji i podzielił przedstawioną w niej argumentację prawną.

Organ zaznaczył, że mógłby odroczyć przedsiębiorcy wykonanie obowiązków i zadań, o których mowa w art. 179 ust. 3 ustawy, jednakże po spełnieniu warunków z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 187, poz. 1568).

W ocenie organu przedsiębiorca nie wykazał niezależnych od niego trudności organizacyjnych, technicznych lub finansowych uzasadniających uwzględnienie wniosku. Prezes UKE wskazał na fakt, iż spółka jest współwłaścicielem przedsiębiorcy posiadającego tą infrastrukturę. W związku z tym, zgodnie z art. 179 ust. 7 Pt, okoliczność ta powinna sprzyjać zleceniu zadań i obowiązków podmiotowi posiadającemu pomieszczenia i urządzenia transmisyjne.

Od decyzji D. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Sąd I instancji uwzględnił skargę Spółki na tę ostateczną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podkreślił, że ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171 poz. 1800) weszła w życie z dniem 3 września 2004 r. Zatem stosownie do art. 222 ust. 2 ustawy do wniosku o odroczenie wykonania obowiązków z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne miały zastosowanie przepisy tej ustawy łącznie z obowiązującymi pod jej rządami przepisami wykonawczymi. Tymi przepisami wykonawczymi były wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19, poz. 166).

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji stwierdził, że Prezes UKE wydał decyzję z naruszeniem prawa, gdyż zastosował w sprawie art. 222 ust. 2 Pt zamiast art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. ustawy i w konsekwencji błędnie zastosował również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego wydanego na podstawie ustawy znowelizowanej. Zdaniem Sądu I instancji naruszenie to, w związku z niewłaściwą interpretacją art. 222 ust. 2 Pt, miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem przepisy ustawy z 2000 r. - art. 40 ust. 2 – oraz z 2004 r. – art. 179 ust. 6 – nie są takie same. Podobnie przepisy rozporządzeń wykonawczych - § 10 i § 11 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2003 r. – oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 września 2005 r. – nie regulują tak samo warunków udzielenia odroczenia w sprawie wypełnienia zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Od wyroku Sądu I instancji Prezes UKE wniósł skargę kasacyjna, w której na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zarzucił

a) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800), dalej Pt w związku z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852) dalej jako sPt, przez przyjęcie, że do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy sPt, gdy tym czasem powinno się stosować przepisy Pt,

b) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

-art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 222 ust. 2 Pt przez uchylenie decyzji w wyniku stwierdzonego przez WSA naruszenia przepisów prawa materialnego, gdy tymczasem takie naruszenie w tej sprawie nie zaistniało,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezawarcie w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania przed Prezesem UKE

- art. 152 p.p.s.a. przez wstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy te decyzje nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że obydwie decyzje zostały wydane w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i niezakończonym przed dniem wejścia w życie Pt. Stąd, w tej sytuacji stosuje się przepisy intertemporalne określone w art. 222 ust. 2 Pt. Zdaniem Prezesa UKE pod pojęciem "tej ustawy": użytym w art. 222 ust. 2 Pt należy rozumieć nową ustawę Prawo telekomunikacyjne a nie, jak uważa WSA, przepisy dawnej ustawy. Przepis art. 222 ust. 2 ustawy Pt stanowi wyjątek od ogólnej zasady określonej w art. 222 ust.1 ustawy Pt zgodnie z którą, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Pt stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl tego wyjątku od zasady do spraw wszczętych na podstawie przepisów art. 40 ust. 2 sPt i niezakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy nowej ustawy tj. Pt. Według organu przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że cała regulacja art. 222 ust. 2 Pt byłaby zbędna, bowiem ta sytuacja mieściłaby się w art. 222 ust. 1 Pt.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ podniósł, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie zawarł w uzasadnieniu orzeczenia wytycznych dla Prezesa UKE co do dalszego postępowania. Wada uzasadnienia wyroku polegająca na pominięciu tego istotnego elementu treści ma charakter istotny i jest brakiem nie podlegającym uzupełnieniu. Tym samym czyni kontrolę orzeczenia Sądu I instancji w postępowaniu kasacyjnym iluzoryczną.

Argumentując zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 152 p.p.s.a. organ wskazał na bezcelowość wstrzymania wykonania decyzji w tej sprawie, bowiem uchylone decyzje organu są odmowne czyli nie przyznają stronie żadnego prawa i nie podlegają wykonaniu.

Mając powyższe na uwadze Prezes UKE wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego: art. 222 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800), dalej Pt w związku z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852) dalej jako sPt, przez przyjęcie, że do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie Pt stosuje się przepisy poprzednio obowiązującej ustawy.

Skarżący w skardze kasacyjnej nie podzielił stanowiska Sądu I instancji i stwierdził, że prawidłowa wykładania art. 222 ust. 2 Pt prowadzi do odmiennego wniosku. Otóż zdaniem Skarżącego do spraw objętych regulacją art. 40 ust. 2 sPt a nie zakończonych w dniu obowiązywania nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne czyli w dniu 3 września 2004 r. stosuje się w myśl art. 222 ust. 2 Pt przepisy tej właśnie ustawy.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że art. 222 Pt jest przepisem intertemporalnym (przejściowym) i zawiera regulację co do stosowania starego i nowego prawa telekomunikacyjnego. Przepis art. 222 ust. 1 Pt ustanowił zasadę, że z zastrzeżeniem art. 226, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (3 września 2004 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że z wyłączeniem spraw dotyczących wniosków o wydanie zezwolenia telekomunikacyjnego, o których mowa w art. 226 Pt, do spraw w toku stosuje się przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2000 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 222 ust. 2 Pt zgodnie z którym, do spraw wszczętych na podstawie art. 40 ust. 2 sPt tj. ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.) stosuje się przepisy tej ustawy. Art. 40 ust. 2 sPt precyzuje obowiązki operatorów telekomunikacyjnych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa i porządku publicznego, określa zobowiązania wymienionych podmiotów do ponoszenia kosztów związanych z realizacją tych obowiązków, moment początkowy powstania obowiązków oraz możliwość odroczenia terminu ich wykonywania przez Prezesa URTiP na wniosek zainteresowanego operatora. Przypadki ustalenia późniejszego terminu wykonywania obowiązków telekomunikacyjnych oraz sposób ich realizacji określa rozporządzenie wydane, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 40 ust. 3 sPt, przez Ministra Infrastruktury z dnia 24 stycznia 2003 r. w sprawie wykonywania przez operatorów zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 19 poz. 166). Obecnie kwestię tę reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2005 r. w sprawie wypełniania przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych zadań i obowiązków na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego (Dz. U. Nr 187, poz. 1568).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Skarżącego odnośnie interpretacji art. 222 ust. 2 Pt. Z treści art. 222 ust. 2 Pt wynika, że do spraw określonych w art. 40 ust. 2 sPt a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne stosuje się przepisy tej ustawy. Przepis art. 222 ust. 2 Pt wprowadza wyjątek od ogólnej zasady stosowania przepisów dotychczasowych dla określonej kategorii spraw będących w toku i ustanawia obowiązek stosowania przepisów nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2004 r. Zatem do spraw dotyczących obowiązków operatorów telekomunikacyjnych na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym odnoszących się do odraczania terminów wykonywania wymienionych zadań przez operatorów zastosowanie mają regulacje nowej ustawy, o ile postępowania administracyjne w tych sprawach zostały wszczęte lecz nie zakończone przed datą obowiązywania ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj. przed 3 września 2004 r.). Gdyby zamiarem ustawodawcy było poddanie tego rodzaju spraw reżimowi prawa poprzednio obowiązującego tj. ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne wówczas nie wprowadzałby odrębnej regulacji w art. 222 ust. 2 ustawy lecz włączyłby te sprawy do grupy spraw, o których mowa w art. 222 ust. 1 ustawy. Zatem zbędne byłoby wtedy wprowadzenie do ustawy oddzielnego przepisu statuującego wyjątek od zasady ogólnej wyrażonej w art. 222 ust. 1 Pt.

Potwierdza to wykładnia językowa art. 222 ust. 2 Pt, w którym ustawodawca przez pojęcie "tej ustawy" odniósł się do ostatnio wspomnianej przedtem ustawy, którą jest "ustawa niniejsza" tj. Pt. Ustawa sPt nie jest bowiem ostatnią ustawą wspomnianą (wymienioną) przed pojęciem "tej ustawy." Pomiędzy pojęciami "niniejszej ustawy" i "tej ustawy" umiejscowionymi bezpośrednio po sobie w tym przepisie zachodzi związek, który trzeba interpretować tak, że "niniejsza ustawa" i "ta ustawa" to ten sam akt prawny, czyli ustawa Prawo telekomunikacyjne z 16 lipca 2004 r. Odczytując treść art. 222 ust. 2 Pt w ten sposób, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do spraw wszczętych w trybie art. 40 ust. 2 sPt stosuje się przepisy nowej ustawy Pt.

Jak wynika z akt sprawy Spółka D T złożyła wniosek o odroczenie terminu wykonywania zadań na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz obronności i porządku publicznego w dniu 20 marca 2003 r. Sprawa z powyższego wniosku nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Jest to wniosek z art. 40 ust. 2 sPt. Wobec tego postępowanie w sprawie tego wniosku Spółki obejmuje dyspozycję art. 222 ust. 2 Pt i podlegało regulacjom nowej ustawy Prawo telekomunikacyjne.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ – Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej powinien na podstawie art. 222 ust. 2 Pt z 2004 r. w sprawie niezakończonej przed dniem 3 września 2004 r. a toczącej się w trybie art. 40 ust. 2 sPt z 2000 r. stosować przepisy nowej ustawy z 2004 r. Wyrok Sądu I instancji o uchylający decyzję Prezesa UKE z powodu błędnej wykładni art. 222 ust. 2 Pt był zatem wadliwy i został wydany z naruszeniem prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji należy wziąć pod uwagę stan prawny ukształtowany przez przepisy nowej ustawy.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.