Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1721/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 2, art. 4, art. 6 ust. 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art 145 par. 1 pkt 1 lit. a i b
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7,77 i 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Monika Sawa (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz S. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister/organ) po rozpatrzeniu odwołania S. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], w której odmówiono B. C., S. K., M. M., P. M., W. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...].

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 1990 r. B. C. (nazwisko rodowe M.) złożyła wniosek do Urzędu Rejonowego we [...] o zarejestrowanie uprawnień do mienia pozostawionego we [...] przy ul. [...] przez ojca S. M. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Prezydent [...] przekazał Wojewodzie [...] wniosek B. C. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W dniu [...] stycznia 2017 r. S. K. złożyła do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ojca S. M. nieruchomości we [...], tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Pismami z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Wojewoda [...] wystąpił do Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w [...] o pomoc między innymi w ustaleniu, czy w zbiorach Archiwum zachowały się dokumenty potwierdzające, że w dniu 1 września 1939 r. oraz przed opuszczeniem byłego terytorium Polski S. M. przysługiwał tytuł własności do w/w nieruchomości oraz dokumenty potwierdzające datę przybycia na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z [...] czerwca 2017 r. znak; [...] Wojewoda [...] wezwał strony postępowania do uzupełnienia brakujących dokumentów w sprawie w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania wezwania. Pismem z [...] maja 2018 r., znak: [...] Wojewoda [...] wezwał strony postępowania do osobistego stawiennictwa w charakterze strony na rozprawie administracyjnej. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. P. M. oraz pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. M. M. oświadczyli, iż rezygnują z możliwości osobistego stawiennictwa na rozprawie administracyjnej. W dniu [...] czerwca 2018 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim odbyła się rozprawa administracyjna w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...]. W dniu [...] września 2019 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim odbyła się kolejna rozprawa administracyjna, której przedmiotem było wyjaśnienie dodatkowych wątpliwości dotyczących pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...].

Organ wskazał, że w toku postępowania zgromadzono między innymi następujący materiał dowodowy:

1. odpis zupełny aktu zgonu S. M. zmarłego w dniu [...] maja 1951 r. w [...];

2. odpis zupełny aktu zgonu L. M. zmarłego w dniu [...] marca 2009 r.;

3. odpis zupełny aktu zgonu M. M. zmarłej w dniu [...] sierpnia 1996 r.;

4. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] marca 1976 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po S. M. na mocy ustawy dziedziczą wdowa M. M. oraz dzieci B. C. z domu M., S. K. z domu M. i L. M. w 1/4 części każde z nich z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku wspólnym w chwili śmierci, majątek ten dziedziczą wyżej wymienione dzieci po 1/3 części każde z nich;

5. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po L. M. nabyli wprost: żona M. M., syn P. M., syn W. M., każde w 1/3 części;

6. akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] maja 2017 r. - akt notarialny Rep. A nr [...] poświadczający, że spadek po zmarłej M. M. na podstawie ustawy dziedziczą: córka S. K., córka B. C., syn L. M., w udziałach wynoszących po 1/3 części każdy z nich;

7. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...].X.1947 r. stwierdzające, że repatriant S. M. pozostawił we [...] przy ul. [...] następujący majątek nieruchomy: "[...] m2 ziemi, dom mieszkalny [...] m2 mur pod blachą" wraz z protokołem oświadczeń świadków spisanym w dniu [...] marca 1947 r.;

8. pismo Pana S. M. do PUR w [...], które wpłynęło do organu w dniu 24 lutego 1947 r., wnoszące o wydanie orzeczenia o pozostawieniu nieruchomości we [...] przy ul. [...], w którym Pan S. M. informuje, iż nie posiada opisu mienia pozostawionego, a na okoliczność tego co pozostawił wskazuje świadków A. J. i H. O.;

9. oświadczenia P. M. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, zaświadczenia o miejscach zamieszkania oraz poświadczona kopia dowodu osobistego;

10. oświadczenia Pana W. M. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, zaświadczenia o miejscach zamieszkania oraz poświadczona kopia dowodu osobistego;

11. oświadczenia M. M. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty, zaświadczenia o miejscach zamieszkania oraz poświadczona kopia dowodu osobistego;

12. tłumaczenie przysięgłe z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Urzędu Ubezpieczenia Majątku Nieruchomego w ankietach osób, które ubezpieczyły swój majątek nieruchomy zaznaczono, że M. E. jest zaznaczona jako właścicielka budynku w mieście [...], na [...], nr [...] stanem na 1933 rok’';

13. tłumaczenie przysięgłe z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Urzędu Miejskiego (magistratu) w aktach nadzoru budowlanego pani M. E. jest oznaczona jako właścicielka majątku nieruchomego w mieście [...], no ulicy [...], Nr [...] stanem na 1938 rok (numer konstrukcyjno-rejestrowy [...])";

14. orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] lipca 1947 r. stwierdzające, że repatriant E. M. pozostawiła we [...] przy ul. [...] majątek nieruchomy w postaci domu oraz sadu wraz z protokołem oświadczeń świadków spisanym w dniu [...] lutego 1947 r.;

15. pismo E. M. do Oddziału PUR w [...] z dnia [...] stycznia 1947 r., wnoszące o wydanie orzeczenia o pozostawieniu nieruchomości we [...], w którym E. M. informuje, iż nie posiada opisu mienia pozostawionego, a na okoliczność tego co pozostawiła wskazuje świadków A. J. i H. O.;

16. zapisy "Księgi Adresowej [...] rocznik 1935/1936 - Wykaz domów na obszarze miasta [...]", z których wynika, iż właścicielką nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] była E. N.;

17. odpis zupełny aktu zgonu E. M. zmarłej [...] sierpnia 1962 r. w [...];

18. postanowienie Sądu Powiatowego w [...] Wydział II Cywilny z dnia [...] lutego 1973 r., sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku, zgodnie z którym spadek po E. M. zmarłej [...] sierpnia 1962 r. w [...] nabywa w całości na mocy testamentu W. M. oraz uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt przedmiotowej sprawy;

19. opis mienia pozostawionego przez Panią E. M. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Rządu R.P. do spraw ewakuacji we [...] (brak daty), w którym stwierdzono, że M. E. c. J. zamieszkała we [...] przy ul. [...] zgłosiła się do Pełnomocnika Rządu Tymczasowego Polski do spraw ewakuacji we [...] do oszacowania domu przy ul. [...]. Powyższą nieruchomość oszacowano według stawek ubezpieczeniowych za 1939/1940 rok;

20. opis mienia pozostawionego przez Panią E. M. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Rządu R.P. do spraw ewakuacji we [...] (brak daty), w którym stwierdzono, że M. E. c. J. zamieszkała we [...] przy ul. [...] zgłosiła się do Pełnomocnika Rządu Tymczasowego Polski do spraw ewakuacji we [...] do oszacowania domu przy ul. [...]. Powyższą nieruchomość oszacowano według stawek ubezpieczeniowych za 1939/1940 rok;

21. opis mienia pozostawionego przez Panią E. M. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Rządu R.P. do spraw ewakuacji we [...] (brak daty), w którym stwierdzono, że M. E. c. J. zamieszkała we [...] przy ul. [...] zgłosiła się do Pełnomocnika Rządu Tymczasowego Polski do spraw ewakuacji we [...] do oszacowania domu przy ul. [...] o wymiarze [...] m2. Powyższą nieruchomość oszacowano według stawek ubezpieczeniowych za 1939/1940 rok;

22. nakaz płatniczy na podatek od nieruchomości na rok podatkowy 1939 z nieruchomości położonej przy ul. [...] we [...] wydany przez Urząd Skarbowy we [...] E. M.;

23. nakaz płatniczy na podatek od nieruchomości na rok podatkowy 1939 z nieruchomości położonej przy ul. [...] we [...] wydany przez Urząd Skarbowy we [...] E. M.;

24. pełnomocnictwo Pani S. K. z dnia [...] lipca 2018 r. dla Pana S. G. do reprezentowania przed organami administracji w sprawie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami państwa;

25. uwierzytelnione tłumaczenie z Języka ukraińskiego zawiadomienia płatniczego nr [...] Głównego Zarządu ds. Ubezpieczenia Państwowego dla nieruchomości położonej przy ul. [...] za rok 1940 wystawione E. M.;

26. uwierzytelnione tłumaczenie z Języka ukraińskiego zawiadomienia płatniczego nr [...] Komisariatu Ludowego ZSRR ds. Finansów dla nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] za rok 1941 wystawione E. M.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] organ wojewódzki, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił B. C., S. K., M. M., P. M., W. M. potwierdzenia prawa rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...]. W dniu [...] stycznia 2020 r. S. K., złożyła odwołanie od tej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że prawo do rekompensaty na podstawie art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:

a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub

b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub

c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;

2) posiada obywatelstwo polskie.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.

Na podstawie art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty należy dołączyć:

1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości;

2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3;

3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3; w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób;

4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1;

5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

W myśl ust. 4 ww. artykułu dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności:

1) urzędowy opis mienia;

2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;

3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw;

4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego. Ustawodawca określając krąg osób uprawnionych do rekompensaty za utracone mienie nie przyznał tego prawa wszystkim obywatelom polskim, posiadającym majątki na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy zmuszeni byli je pozostawić, ale wyłącznie tym, którzy spełniali łącznie warunki określone w art. 1 i art. 2 ustawy. Minister podniósł, że prawo do rekompensaty na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Niespełnienie choćby jednej z wymienionych w powyższym przepisie przesłanek, powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6 ustawy. Pozytywna ocena ww. przesłanek następuje w drodze postanowienia. W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy Wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wojewoda [...] odmówił B. C., S. K., M. M., P. M., W. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...], stwierdzając w uzasadnieniu iż w "kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy, wykluczona jest możliwość przyjęcia przedłożonego orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, wystawionego na nazwisko S. M., jako dokumentu wiarygodnie określającego osobę właściciela nieruchomości na dzień 1 września 1939 r. oraz potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, ponieważ z dokumentów przedwojennych i powojennych wystawionych jeszcze na byłym terytorium RP przez Pełnomocnika Rejonowego RTRP do spraw ewakuacji wynika, że właścicielką nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] była E. M. Nadto, brak jest dowodów na przeniesienie prawa własności na S. M.".

Minister wskazał, że organ I instancji w toku postępowania wnikliwie i rzetelnie zebrał materiał dowodowy niezbędny do rozpatrzenia sprawy, przeprowadzał rozprawy administracyjne, w tym wielokrotnie występował do archiwów polskich i zagranicznych. Zdaniem Ministra z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strony postępowania będące aktualnymi spadkobiercami S. M. jako dowód potwierdzający pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez Pana S. M. przedstawiły orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] października 1947 r. stwierdzające, że repatriant S. M. pozostawił we [...] przy ul. [...] następujący majątek nieruchomy: "[...] m2 ziemi, dom mieszkalny [...] m2 mur pod blachą" wraz z protokołem oświadczeń świadków spisanym w dniu [...] marca 1947r. Minister wskazał, że Wojewoda [...] uzyskał w toku postępowania dowody potwierdzające, iż E. M. (ciotka S. M.) pozostawiła:

- we [...] przy ul. [...] majątek nieruchomy w postaci domu oraz sadu,

- majątek nieruchomy w mieście [...], na ulicy [...], Nr [...],

- nieruchomość położoną przy ul. [...] we [...].

Minister podniósł, że w odniesieniu do nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] objętej przedmiotem niniejszego postępowania Wojewoda [...] uzyskał następujące dowody potwierdzające, iż E. M. była ich właścicielem:

1. tłumaczenie przysięgłe z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Urzędu Ubezpieczenia Majątku Nieruchomego w ankietach osób, które ubezpieczyły swój majątek nieruchomy zaznaczono, że M. E. jest zaznaczona jako właścicielka budynku w mieście [...], na [...], nr [...] stanem na 1933 rok";

2. tłumaczenie przysięgłe z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Urzędu Miejskiego (magistratu) w aktach nadzoru budowlanego pani M. E. jest oznaczono jako właścicielka majątku nieruchomego w mieście [...], na ulicy [...], Nr [...] stanem no 1938 rok (numer konstrukcyjno-rejestrowy [...])";

3. zapis "Księgi Adresowej [...] rocznik 1935/1936 - Wykaz domów na obszarze miasta [...]", z których wynika, iż właścicielką nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] była E. N.;

4. opis mienia pozostawionego przez E. M. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Rządu R.P. do spraw ewakuacji we [...] (brak daty), w którym stwierdzono, że M. E. c. J. zamieszkała we [...] przy ul. [...] zgłosiła się do Pełnomocnika Rządu Tymczasowego Polski do spraw ewakuacji we [...] do oszacowania domu przy [...] o wymiarze [...] m2. Powyższą nieruchomość oszacowano według stawek ubezpieczeniowych za 1939/1940 rok. Wnioskodawcy w toku postępowania wskazywali, iż E. M. w podzięce za opiekę przekazała S. M. dom we [...] przy ul. [...]. Niestety nie udało się uzyskać dokumentu potwierdzającego powyższy fakt, a licznie zgromadzone dokumenty przedwojenne jak i z lat późniejszych wskazują E. M. jako właścicielkę domu przy ul. [...]. Pani E. M. opuściła byłe terytorium RP i zmarła [...] sierpnia 1962 r. w [...], a spadek po niej zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 1973 r. sygn. akt [...] nabył w całości W. M. (brat S. M.). Odnosząc się do zarzutu strony przedstawionego w odwołaniu, iż następca prawny E. M., tj. W. M. wskazał na rozprawie spadkowej, iż E. M. nie pozostawiła po sobie nieruchomości, należy przypuszczać, iż składając powyższe oświadczenie W. M. miał na uwadze brak majątku pozostawionego w Polsce po II Wojnie Światowej przez E. M. Nie sposób przypuszczać, iż w latach siedemdziesiątych w Polsce ktokolwiek powoływałby się na majątek pozostawiony na kresach wschodnich, skoro byłaby to tematyka niedopuszczalna dla ówczesnych władz komunistycznych.

Ponadto organ II instancji stwierdza iż znajdują się w aktach sprawy trzy opisy mienia pozostawionego przez E. M. nieruchomości położonych we [...] przy ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] zostały sporządzone we [...], przez ówczesne władze, na stan z lat 1939/1940, można je zatem w pełni uznać za wiarygodne dokumenty stanowiące spójną całość.

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, iż Wojewoda [...] słusznie nie uznał dowodu w postaci orzeczenia PUR wystawionego na nazwisko S. M. na pozostawienie nieruchomości we [...] przy ul. [...], gdyż zostały zebrane liczne dokumenty a contrario przeczące tej tezie. Minister podniósł, że przedmiotowe dokumenty nie mogą być uznane za dowody potwierdzające rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W podobnej sprawie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 22 lutego 2019r., sygn. akt 1585/18 stwierdził, co następuje: "zdaniem Sądu nie ma wystarczających podstaw, aby zakwestionować prawidłowość działań organów, w szczególności że za wiarygodny organy uznały dokument urzędowy najbliższy w czasie repatriacji i na dodatek sporządzony no wniosek i zgodnie z oświadczeniem (...), a wśród zgromadzonych w sprawie dokumentów sprzed 1945 r. przedłożonych przez skarżącą brak Jest dokumentu, który w sposób jednoznaczny z podobną urzędową mocą potwierdzałby prawo własności (...) do konkretnej nieruchomości o Jednoznacznie określonej powierzchni".

W ocenie organu II instancji Wojewoda [...] informował Strony postępowania o konieczności uzupełnienia braków wniosku. Ponadto organ wojewódzki mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 7 i 77 k.p.a. sam podjął czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego, występując do archiwów polskich i zagranicznych w celu uzyskania dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organ wojewódzki podjął wymaganą w postępowaniu administracyjnym inicjatywę gromadzenia materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. stanowiącego, że: "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona", należy stwierdzić, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, rzecz jasna, dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Ocena ta powinna być oparta na wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego. Organ prowadzący postępowanie ma prawo dokonywać oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Ocena ta nie może być jednak dowolna, lecz musi zostać dokonana w perspektywie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1460/10). W ramach postępowania toczącego się przed organem I, jak i II instancji została dokonana ocena całokształtu materiału. Reasumując organ II instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki określone w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. pozwalające na wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. K. (dalej: skarżąca), zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80, art. 86 Kpa poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego i wyprowadzonych na tej podstawie błędnych ustaleniach faktycznych, poprzez odmowę dania wiarygodności:

- dokumentowi stanowiącego orzeczenie PUR z dnia [...].10.1947r. wraz z protokołem oświadczeń świadków spisanym w dniu [...] marca 1947r.,

- dokumentowi stanowiącemu pismo S. M. do PUR w [...] z dnia [...] lutego 1947r. oraz dołączonego do tego dokumentu wykazu świadków Pani A. J. i H. O.,

- nie dania wiary zeznaniom strony S. K. i B. C. oraz pominięcie dokumentu stanowiącego protokół rozprawy z dnia [...] lutego 1973r. w sprawie [...] (str. 2), czego konsekwencją jest nieprawidłowe ustalenie, że na dzień 1 września 1939 r. właścicielem nieruchomości była E. M.;

b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstrormego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych oraz zinterpretowanie ewentualnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwej odmowy przyznania prawa do rekompensaty;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 2, art. 3, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że nie są spełnione przesłanki do wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w sprawie pozostawienia przez S. M. nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...].

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020r., ozn. [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje co do zasady właścicielowi nieruchomości, o ile spełnia on wymagania określone w pkt 1 i 2 powołanego przepisu, tj. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 oraz posiada obywatelstwo polskie. W przypadku śmierci właściciela prawo do rekompensaty przysługuje natomiast wszystkim lub niektórym spadkobiercom (art. 3 ust. 2 ustawy).

Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie by ubiegający się o rekompensatę mogli zrealizować swoje prawo. Brak spełnienia jednej z nich powoduje wydanie przez organ decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 ustawy).

Z uwagi na tak ukształtowane przesłanki uzyskania prawa do rekompensaty, w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem o przyznanie takiego prawa kluczowa jest kwestia, kto był właścicielem pozostawionej nieruchomości. Tylko bowiem właściciel lub jego spadkobierca może być beneficjentem prawa do rekompensaty, które - zgodnie z wyraźną dyspozycją art. 4 ustawy - jest niezbywalne. W art. 6 ust. 4 pkt 1-3 ustawy wymieniono natomiast przykładowo, jakie źródła dowodowe mogą służyć ustaleniu właścicieli pozostawionych nieruchomości.

Koniecznym jest przy tym wskazanie, że postępowanie w tym przedmiocie wszczynane jest na wniosek strony (art. 5 ust. 1 ustawy), a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek nabycia prawa do rekompensaty spoczywa na jednostce ubiegającej się o to prawo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 742/10 i z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 900/12).To ona, zgodnie z art. 6 ustawy, winna dołączyć do wniosku dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami tymi mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw (art. 6 ust. 4 ustawy). W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości gruntowych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej we [...] przy ul. [...] wystąpili następcy prawni S. M. - B. C., S. K., M. M., P. M. i W. M. wskazując, że nieruchomość tę S. M. uzyskał od E. M. w zamian za opiekę. Nie było sporu w niniejszej sprawie, że S. M. posiadał obywatelstwo polskie i opuścił teren byłej RP z przyczyn o których mowa w art. 1 ustawy.

W niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem było udowodnienie, w sposób wskazany w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy, że S. M. przysługiwało prawo własności do nieruchomości wskazanej we wniosku o rekompensatę tj. nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...].

Dokumentem na którym skarżąca opiera prawo do rekompensaty jest orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego (PUR) z [...] października 1947 r. w którym stwierdzono, że repatriant S. M. pozostawił we [...] przy ul. [...] następujący majątek nieruchomy: "[...] m2 ziemi, dom mieszkalny [...] m2 mur pod blachą" wraz z protokołem oświadczeń świadków spisanym w dniu [...] marca 1947 r. – A. J. i H. O., wydanym w związku z rozpoznaniem wniosku S. M. zawartego w piśmie skierowanym do PUR w [...], (które wpłynęło do organu w dniu [...] lutego 1947 r.) o wydanie orzeczenia o pozostawieniu nieruchomości we [...] przy [...]. We wniosku S. M. poinformował ponadto, że nie posiada opisu mienia pozostawionego, a na okoliczność tego co pozostawił wskazał świadków A. J. oraz H. O.

Dokument PUR z [...] października 1947 r. jest dokumentem urzędowym. Zgodnie zaś z treścią art. 76 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten nie wyłączała jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Organy w niniejszej sprawie odmówiły wiarygodności temu dokumentowi wskazując, że jego wiarygodność podważają "liczne dokumenty". Zdaniem organów obu instancji dokumenty w postaci: tłumaczenia przysięgłego z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Urzędu Ubezpieczenia Majątku Nieruchomego w ankietach osób, które ubezpieczyły swój majątek nieruchomy zaznaczono, że M. E. jest zaznaczona jako właścicielka budynku w mieście [...], na [...], nr [...] stanem na 1933 rok"; tłumaczenia przysięgłego z języka ukraińskiego dokumentu uzyskanego z Państwowego Archiwum Obwodu [...]: "w dokumentach [...] Urzędu Miejskiego (magistratu) w aktach nadzoru budowlanego pani M. E. jest oznaczono jako właścicielka majątku nieruchomego w mieście [...], na ulicy [...], Nr [...] stanem no 1938 rok (numer konstrukcyjno-rejestrowy [...],[...])"; zapisu "Księgi Adresowej [...] rocznik 1935/1936 - Wykaz domów na obszarze miasta [...]", z których wynika, iż właścicielką nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...] była E. N., a w końcu opis mienia pozostawionego przez E. M. sporządzony przez Głównego Pełnomocnika Rządu R.P. do spraw ewakuacji we [...] (brak daty), w którym stwierdzono, że M. E. c. J. zamieszkała we [...] przy ul. [...] zgłosiła się do Pełnomocnika Rządu Tymczasowego Polski do spraw ewakuacji we [...] do oszacowania domu przy ul. [...] o wymiarze [...] m2. Powyższą nieruchomość oszacowano według stawek ubezpieczeniowych za 1939/1940 rok i wskazują, że to E. M., a nie S. M. była właścicielką domu przy ul. [...] we [...].

Z tak dokonaną oceną jednak nie sposób się zgodzić. Zdaniem Sądu organy dokonały dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem art. 80 kpa. Oceniając wyniki postępowania dowodowego w zakresie wiarygodności i mocy dowodów organy powinny uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów i ocenić ich wartość w kontekście całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów, art. 80 k.p.a.). Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze, opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie, ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte, rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki (por. wyrok NSA II OSK 2831/19). Organy odmówiły wiarygodności orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] października 1947 r. w którym stwierdzono, że S. M. pozostawił nieruchomość przy ul [...] we [...] ponieważ uznały, że inne liczne dokumenty (wymienione wyżej) przeczą jego treści. Organy jednak nie wzięły pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności nie zwróciły uwagi, że data wydania tego orzeczenia jest przede wszystkim. czasowo zbieżna z okresem repatriacji. Jest ona również zbieżna w czasie z datą wydania orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] lipca 1947 r. (3 miesiące wcześniej) z wniosku E. M., w którym stwierdzono, że pozostawiła ona we [...] nieruchomość przy ul [...]. Z wniosku E. M. wynika natomiast, że wniosła o poświadczenie pozostawienia na terenie byłej Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie nieruchomości przy ul [...], nie wspominając ani o [...] ani o [...]. Ponadto we wniosku zaznaczyła, że nie posiada opisu mienia. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zarówno wniosek E. M. jak i S. M. został poświadczony zeznaniami tych samych świadków. Ponadto jak wynika z dokumentów oraz zeznań świadków złożonych przed organem S. M. i E. M. razem opuszczali byłe tereny Rzeczypospolitej Polskiej, a po repatriacji zamieszkali wspólnie w [...] po tym samym adresem gdyż S. M. opiekował się E. M. Trudno zatem w tych okolicznościach uznać za niewiarygodny, po 60 latach, dokument PUR w sytuacji gdy także świadkowie wówczas potwierdzili prawo do pozostawionej nieruchomości na rzecz S. M. Gdyby prawo do tej nieruchomości nie przysługiwało S. M. to niewątpliwie i świadkowie prawa do tej nieruchomości na rzecz S. M. by nie poświadczyli, a i E. M. temu prawu by zaprzeczyła. Prawdziwości tego dokumentu nie mogą podważyć także dokumenty historycznie wcześniejsze tj. dowody ubezpieczenia czy nakazy płatnicze z 1933 czy 1938 r. Potwierdzają one wyłącznie, że w tym okresie E. M. była właścicielem nieruchomości przy ul [...] we [...] w tych latach. Brak jest natomiast w aktach tego rodzaju dokumentów z okresu po 1938 r. co do nieruchomości przy ul [...], w sytuacji gdy z kolei takie dokumenty z lat 1939 – 1940 zostały złożone odnośnie [...] i [...] wraz z opisami mienia dotyczącymi tych nieruchomości z Archiwum Akt Nowych. Odnosząc się wreszcie do złożonych do akt opisów mienia (które również są dokumentami urzędowymi) w szczególności opisu dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] we [...], należy na wstępie zwrócić uwagę, że Archiwum Akt Nowych, do którego zwrócił się Wojewoda, przesłało wyłącznie dwa dokumenty - opisy mienia stanowiącego własność E. M., a mianowicie dotyczące [...] i [...]. Dokument dotyczący [...] nie znajdował się w Archiwum Akt Nowych, co organ weryfikował zwracając się do archiwum. W ocenie Sądu zestawienie tych trzech dokumentów (opisów mienia dotyczących [...],[...] i [...]) prowadzi do wniosku, że opis mienia nieruchomości we [...] przy [...] różni się od dokumentów pochodzących z Archiwum Akt Nowych zawierających opisy mienia nieruchomości we [...] przy ul. [...] i [...]. Na dokumentach pochodzących z Archiwum Akt Nowych jest adnotacja "odebrałam M." oraz numery porządkowe, na każdym dokumencie kolejne, co świadczy o tym, że były wydane na skutek zbieżnych czasowo wniosków – stemple [...],[...]. Na opisie dotyczącym [...] w nagłówku pisma jest jeszcze wymieniony w języku polskim i ukraińskim organ, który wydał ten dokument. Brak jest natomiast potwierdzenia odbioru, czy tego rodzaju numeracji, na dokumencie dotyczącym [...]. Na tym dokumencie znajdują się wyłącznie adnotacje pochodzące z 1974 r. tj okresu po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po E. M. Żaden z tych dokumentów nie został jednak opatrzony datą. Natomiast na podstawie treści wniosków złożonych do PUR można wywnioskować, że w tej dacie jeszcze nie zostały sporządzone. Biorąc także pod uwagę zeznania świadków w szczególności B. M. (który nie potrafił wyjaśnić w jaki sposób rodzina znalazła się posiadaniu dokumentu zawierającego opis mienia przy [...]) i okoliczności prowadzonego postępowania spadkowego po E. M. (która zmarła w domu opieki) w oparciu o testament szczególny z 1962 r. (co do którego brak w aktach protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu) zainicjowanego przez W. M. w 1973 r. (11 lat po śmierci E. M. i bez udziału spadkobierców S. M.) – to ten dokument, a nie orzeczenie PUR, budzi wątpliwości. Ponadto zupełnie dowolne już w zestawieniu z treścią wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, jest przypuszczenie organu, że chodziło o nieruchomości na trenie RP i stwierdzenie organu, że "nie sposób przypuszczać, iż w latach siedemdziesiątych w Polsce ktokolwiek powoływałby się na majątek pozostawiony na kresach wschodnich skoro byłaby to tematyka niedopuszczalna dla ówczesnych władz komunistycznych", gdyż wnioskodawca W. M. zaznaczył już we wniosku, że E. M. powołała go do swojego majątku pozostawionego na trenie obecnego ZSRR (którego jednak nie wymienił) a następnie jak wynika z protokołu rozprawy, zeznał, że E. M. nie pozostawiła żadnych nieruchomości po czym w 1974 r rozpoczął starania o rekompensatę za mienie pozostawione we [...] przez E. M. Jak już zasygnalizowano brak jest w aktach protokołu otwarcia i ogłoszenia owego testamentu szczególnego z 1962 r., który pozwoliłby określić jaki majątek E. M. pozostawiła (co uważała za swój majątek w dacie sporządzenia testamentu szczególnego), w szczególności czy uważała, że składnikiem jej majątku jest nadal nieruchomość pozostawiona we [...] przy ul [...].

Podejmując na wniosek skarżącej decyzję organ musiał natomiast dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i dać temu wyraz w uzasadnieniu, a nie prostego zestawienia dokumentów, co skutkowało błędnymi wnioskami. Z tego powodu w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci omówionych dokumentów ale i zeznań świadków, zdaniem Sądu, należało zakwestionować prawidłowość działań organów. W szczególności Sąd nie podziela stanowiska organu, że dokument PUR z [...] października 1947 r. budzi uzasadnione wątpliwości. Sąd zwraca uwagę, że jest to dokument najbliższy w czasie repatriacji. Został on sporządzony przez uprawniony organ na wniosek poświadczony zeznaniami dwóch świadków w okresie gdy E. M. również wystąpiła z wnioskiem o potwierdzenie pozostawienia nieruchomości we [...] przy ul [...] poświadczony zeznaniami tych samych świadków. Sąd zwraca uwagę, że wynikający z art. 6 ust. 4 powołanej ustawy katalog dowodów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości jest katalogiem otwartym. Zgodnie zatem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ dokonując oceny materiału dowodowego powinien uwzględnić całokształt materiału zgromadzonego w sprawie w tym także dowody z zeznań świadków oraz dokonać także analizy okoliczności w jakich dokumenty urzędowe zostały sporządzone i złożone do akt. Podsumowując, Sąd uznał za trafny postawiony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji pomimo, że podjęły próbę zgromadzenia materiału dowodowego to jednak dokonały błędnej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów. Tym samym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy nie został dostatecznie zebrany i nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Organy ograniczyły się wyłącznie do przywołania poszczególnych dokumentów bez dokonania ich analizy zgodnie z ujawnionymi w toku postępowania okolicznościami faktycznymi w tym zeznaniami świadków. Dokonywana przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna opierać się na całym materiale dowodowym w kontekście znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki i nie może opierać się na przypuszczeniach. W niniejszej sprawie uzasadnione jest stanowisko skarżących, że organy oparły swoje rozstrzygnięcie jedynie na części materiału dowodowego nie dokonując jego zestawienia i kompleksowej analizy. Organy ograniczyły się wyłącznie do wyliczenia dokumentów i lakonicznego stwierdzenia, że liczne dokumenty wskazują, że orzeczenie PUR jest niewiarygodne. Tymczasem analiza całości materiału dowodowego, jak wskazano wyżej, prowadzi do odmiennych wniosków.

W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że skarga jest uzasadniona gdyż organy orzekające, nie dokonały wnikliwej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Sąd wskazuje także, że podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym przez organ wyroku z 22 lutego 2019 r. w sprawie o sygn.. I SA/WA 1585/18 niemniej zwraca uwagę, że organ przywołał wybiórczo fragment uzasadnienia tego orzeczenia, które zostało wydane w odmiennym stanie faktycznym i prawnym i w którym właśnie podkreślono znaczenie orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego.

Reasumując należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać dogłębnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z zawartymi wyżej wytycznymi z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.