Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1370/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2006r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.617,00 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...]., W. K. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z wnioskiem o zwrot nienależnie uiszczonego podatku od towarów i usług, z tytułu sprzedaży działek o numerach [...], [...], [...], [...] w miejscowości I., w łącznej kwocie [...].

Dokonując oceny zasadności wniosku organ I instancji ustalił, że działki sprzedano czterem różnym nabywcom, którzy o ofercie sprzedaży dowiedzieli się z prasy. Grunt z którego wydzielono działki został przejęty przez W. K. na mocy ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, z tym że ¼ gruntu stanowiła spadek po [...], zaś ¾ stanowiła część [...] strony. Ustalono, że podatnik nie występował o przekształcenie działki gruntu [...], gdyż do 28 sierpnia 2003 r. I. nie posiadały miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a działka była rolna. Jednak w marcu 2006 r. W. K. dokonał podziału gruntu w celu jego sprzedaży, zgodnie z sugestią zawartą w planie zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że przedmiotowe działki znajdują się w pasie terenu o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. W. K. nie uzbrajał działek w media. Oświadczył, że nie dokonywał wcześniej sprzedaży działek przeznaczonych na budowę, a obecnie posiada jedną działkę, na której mieszka i nie zamierza jej sprzedawać. Wyjaśnił, że działalność rolniczą prowadzi od [...] oraz, że przedmiotowe działki wykorzystywał do działalności rolniczej i opłacał od nich podatek rolny.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 207 i art. 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – przywołanej dalej w skrócie O.p., odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty. Stwierdził, że sprzedaż gruntu, zgodnie z art.5 ust.1 pkt 1, art.7 ust 1 i art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz.535 z późn. zm.) - dalej w skrócie ustawa o VAT, uważana jest za dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli jest realizowana przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. Organ, wskazując na art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT wyjaśnił, iż podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. W ocenie organu ustalony stan faktyczny wskazuje, że strona spełnia definicje podatnika podatku od towarów i usług i wpłacony przez nią podatek zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT nie stanowi nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 O.p.

Ze stanowiskiem tym W. K. nie zgodził się i w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez uznanie go za podatnika podatku VAT samodzielnie prowadzącego działalność gospodarczą oraz zarzucił naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. przez sprzeczność ustaleń organu z zebranym materiałem dowodowym sprawy oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 1 i art. 75 O.p. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż w myśl art.15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców oraz rolników również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Organ podkreślił, że istotną w tej sprawie okolicznością jest, iż sprzedaż działek dokonywana jest przez rolnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a działki budowlane zostały wydzielone z gospodarstwa rolnego. Sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gospodarstwa rolnego nie może być oceniona jako sprzedaż majątku osobistego. Organ podkreślił, że sytuacja wnioskodawcy jest identyczna jak osoby prowadzącej działalność gospodarczą jako np. producenta urządzeń technicznych, który decyduje się dokonać sprzedaży majątku trwałego czy modernizacji parku maszynowego. W ocenie organu traktowanie sprzedaży majątku rolnika ryczałtowego inaczej niż sprzedaży osoby prowadzącej działalność gospodarczą naruszałoby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Częstotliwość wykonywania czynności przez podatnika, z zakresu wykraczającego poza podstawowy przedmiot działalności, pozostaje bez znaczenia, gdy dotyczy sprzedaży składnika prowadzonej działalności. Zdaniem organu bez znaczenia jest sposób w jaki nabyła strona przedmiotowy grunt oraz powód jego sprzedaży. Wyłączenie z opodatkowania sprzedaży towarów , która nie dotyczy majątku osobistego, podważałaby zasadę neutralności podatku, bowiem sprzedawca byłby w lepszej sytuacji od podmiotów, które deklarują profesjonalną sprzedaż nieruchomości.

Towarem są grunty przy czym zwolniona od podatku jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod budowę. A więc rolnik jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a jedynie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w zakresie przewidzianym w ustawie.

Podkreślono, że fakt dokonania przez organ oceny zebranego materiału inaczej niż podatnik, nie oznacza naruszenia art. 187 i 191 O.p. Organ uznał, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie zasługiwał na uwzględnienie.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. K. wniósł o uchylenie decyzji obu organów. Zarzucił:

- naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez uznanie skarżącego za podatnika podatku VAT w odniesieniu do sprzedaży należących do niego działek gruntu, podczas gdy przedmiotem sprzedaży był majątek, który stał się własnością podatnika w wyniku dziedziczenia i darowizny. Warunkiem opodatkowania sprzedaży gruntu jest zamiar ich dalszej odsprzedaży istniejący w chwili nabycia, tymczasem w realiach niniejszej sprawy przepisanie takiego zamiaru skarżącemu (przede wszystkim ze względu na charakter tytułu prawnego nabycia własności przedmiotowych działek gruntu) nie może mieć miejsca;

- naruszenie zasady neutralności podatku od towarów i usług dla podatnika, której konsekwencją musi być możliwość odzyskania podatku naliczonego: stanowisko organu w niniejszej sprawie w najmniejszym stopniu nie respektuje tej zasady. Gdyby zamiarem skarżącego było zawodowe prowadzenie działalności w zakresie nabywania i sprzedaży działek gruntu, miałby on także możliwość, tymczasem jednorazowe wyzbycie się gruntu nabytego przez skarżącego w wyniku dziedziczenia i darowizny nie daje mu szans na odzyskanie zapłaconego podatku;

- naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. przez sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz przekroczenie swobodnej oceny dowodów; sprzeczność ta polega na ustaleniu przez organy obydwu instancji, że skarżący dokonywał sprzedaży gruntów w zamiarze czynienia tego w sposób częstotliwy i zorganizowany, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż sprzedaż działek miała charakter incydentalny.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi należy stwierdzić, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nadpłaty, wywodząc iż nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług w związku ze sprzedażą gruntu nabytego na mocy ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przed sprzedażą skarżący dokonał podziału gruntu, zgodnie z sugestią zawartą w planie zagospodarowania przestrzennego, z którego wynikało, że przedmiotowe działki znajdują się w pasie terenu o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. Wcześniej grunt, z którego wydzielił przedmiotowe działki wykorzystywał do działalności rolniczej i opłacał od niego podatek rolny.

Określenia, kto jest podatnikiem podatku od towarów i usług, ustawodawca dokonał w dziale III ustawy o VAT (art.15 – art.17). Podatnikiem podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultat takiej działalności. Dla celów podatku od towarów i usług działalność gospodarcza, zgodnie z art.15 ust.2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub innych usługodawców, w tym również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, jak również działalność osób wykonujących wolne zawody, także wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały błędnej wykładni definicji działalności gospodarczej zawartej w art.15 ust.2 ustawy o VAT. Organ I instancji przyjął bowiem, że sam zamiar kilkukrotnego wykonywania czynności wymienionych w art.5 ustawy o VAT nadaje podmiotowi status podatnika podatku od towarów i usług, zobowiązanego do zapłaty podatku od tych czynności.

Organ zaś II instancji wywodził uznanie rolnika za podatnika podatku VAT z faktu, że sprzedawany grunt nie był majątkiem osobistym podatnika bowiem służył do prowadzenia działalności rolnej.

Na wstępie wypada zauważyć, że pojęcie podatnika w ustawie o podatku od towarów i usług zostało zdefiniowane w art. 15 ust. 1. Organy podatkowe, pominęły jednak istotną okoliczność, iż w obecnym brzmieniu przepisu, podatnikiem jest osoba działająca w charakterze: producenta, handlowca, usługodawcy. Dokonując wykładni art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT, szczególnie organ I instancji, z oderwanego od kontekstu normy prawnej sformułowania "również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy" zbudował samodzielną definicję działalności gospodarczej. Wywodząc, iż podatnikiem VAT jest osoba fizyczna, dokonująca czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT, także jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy.

Z uwagi na odmienne brzmienie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i nieobowiązującej już ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, należy z dużą ostrożnością korzystać z orzecznictwa wypracowanego na gruncie ustawy z 8 stycznia 1993 r. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe odwołują się w istocie do definicji i orzecznictwa sądów administracyjnych, dotyczących art.5 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) nie dostrzegając, że definicja zawarta w art.15 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku VAT znacząco różni się w tym zakresie. Zgodnie z art. 5 ustawy o VAT z dnia 8 stycznia 1993r. podatnikiem był podmiot (osoba fizyczna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej lub osoba prawna) wykonujący czynności opodatkowane (wymienione w art.2 tej ustawy) w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Obowiązująca obecnie ustawa o VAT status podatnika podatku od towarów i usług nadaje podmiotom wykonującym samodzielną działalność gospodarczą rozumianą jako działalność producentów, handlowców, usługodawców (także rolników, podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz wykonujących wolne zawody) również wówczas, gdy wykonali oni czynność jednorazowo, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Podmiot, który jest producentem, handlowcem, usługodawcą, pozyskującym zasoby naturalne, rolnikiem lub osobą wykonującą wolny zawód, nawet jeśli wykona tylko jedną czynność mając zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy, zgodnie z art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT, staje się podatnikiem podatku od towarów i usług niezależnie od tego, czy po wykonaniu tej jednej czynności ostatecznie zaprzestanie wykonywania dalszych czynności. Wykonanie przez podmiot czynności wymienionej w art.5 ustawy o VAT (w tym odpłatnej dostawy towarów), nie jest wystarczającą przesłanką do jej opodatkowania podatkiem od towarów i usług, gdyż warunkiem opodatkowania jest, aby podmiot taki działał w charakterze podatnika tj. podmiotu wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT.

Należy także wskazać na definicję podatnika zawartą w art.4 VI Dyrektywy Rady w szczególności art.4(3), który umożliwia państwom członkowskich rozszerzenie kręgu podatników o osoby, które sporadycznie przeprowadzają transakcje związane z działalnością, określoną w art.4(2) VI Dyrektywy Rady, (działalność producentów handlowców i usługodawców) w szczególności:

- dostawy, przed pierwszym zasiedleniem, budynków lub części budynków i gruntu, na którym stoją,

- dostawy działek budowlanych.

Czynności te nie mogą być jednak uznane za działalność gospodarczą w rozumieniu art.4(2) VI Dyrektywy Rady – przepis powyższy daje państwom członkowskim uprawnienie do rozszerzenia kręgu podatników VAT również na osoby sprzedające swój prywatny majątek nieruchomy nie będące "handlowcami". Polski ustawodawca nie wprowadził takiego rozwiązania i nie rozszerzył kręgu podatników o podmioty, nie będące podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, dokonujące transakcji, których przedmiotem są nieruchomości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 830/06).

W tym miejscu należy wskazać, że zakres działalności gospodarczej nie ma charakteru nieograniczonego. Granice wyznaczają tutaj operacje pod tytułem prywatnym lub tzw, czyste zarządzanie własnością, które nie przyznają statusu podatnika wykonawcy tych operacji. Fakt traktowania czynności dotyczących majątku prywatnego jako będących poza zakresem działalności gospodarczej jest konsekwencją użycia w art. 2 VI Dyrektywy sformułowania podatnika działającego w takim charakterze. Użycie takiego sformułowania oznacza niewątpliwie, że dany podmiot posiadający generalnie status podatnika (czyli zgodnie z art. 4 VI Dyrektywy, prowadzący działalność gospodarczą) może w określonych transakcjach występować jako podmiot nie spełniający tych kryteriów. Przeciwny wniosek byłby nieuprawniony zważywszy na konstrukcję ww. przepisu VI Dyrektywy. Konsekwencją takiego rozumowania jest uznanie, że podmiot będący podatnikiem może w określonych sytuacjach dokonać transakcji związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Wynika to z tego, że system podatku od wartości dodanej powinien bowiem z założenia dotyczyć obrotu profesjonalnego, a nie transakcji indywidualnych w charakterze prywatnym, nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (por. K.Sachs "Artykuł 2 VI Dyrektywy - przedmiot opodatkowania – artykuł dostępny na stronie internetowej www.ey.pl.). Z powyższego wynika, że VI Dyrektywa wyraźnie rozróżnia operacje realizowane przez podatnika na takie, które dokonuje on pod tytułem prywatnym oraz takie które dokonuje prowadząc działalność gospodarczą. Przykładem ww. sytuacji może być orzeczenie TSWE z dnia 4 października 1995r. Dieter Armbrecht, sprawa C-291/92 ECR). S.2807 s. 117-118 dotycząca sprzedaży przez hotelarza zespołu nieruchomości – zawierającej hotel i mieszkanie hotelarza, które stanowiło jego własność prywatną. Wskazano w nim na możliwość zróżnicowanego traktowania przez podatnika z punktu widzenia podatku od wartości dodanej poszczególnych części nieruchomości, przy uwzględnieniu sposobu używania, a mianowicie może (nie musi) on włączyć rzecz przeznaczoną na własny użytek do składników majątku związanego z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W takim przypadku oszacowanie tej części jaka jest przeznaczona na potrzeby prywatne odbywa się w oparciu o proporcję w jakiej była ona używana na te cele, nie zaś w oparciu o podział fizyczny. Ponadto warunkiem takiego postępowania jest manifestowanie przez podatnika – w trakcie całego roku w którym posiada daną rzecz – woli utrzymania jej co najmniej w części w majątku prywatnym. W wyżej wymienionej sytuacji, jedynie część podatku naliczonego przy nabyciu tego towaru będzie podlegała odliczeniu od podatku należnego od podatnika (ta odpowiadająca działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu). Natomiast jeżeli rzecz używana dla celów prywatnych oraz do prowadzenia działalności gospodarczej będzie następnie zbywana, jedynie część jej wartości, odpowiadająca zakresowi, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej. Jak z powyższego wyroku wynika tylko majątek związany z działalnością gospodarczą daje następnie podatnikowi prawo do podatku naliczonego (vide wyrok WSA we Wrocławiu z dnia sygn. akt I SA/Wr 1688/06).

O ile w przywołanym stanie faktycznym w przedstawionym wyżej wyroku TSWE, istniała możliwość ustalenia w jakim zakresie posiadana przez podatnika nieruchomość (hotel) wykorzystywana była na cele związane z działalnością gospodarczą a w jakim na cele prywatne, o tyle w rozpatrywanej sprawie w przypadku rolnika ryczałtowego nie jest to takie oczywiste. Z uwagi na specyfikę działalności rolniczej, prowadzonej przez rolnika ryczałtowego i przepisów podatku od towarów i usług, jakimi ona podlega trudno jest ustalić, kiedy i czy posiadany przez podatnika grunt przestaje być jego majątkiem prywatnym i staje się gruntem związanym z działalnością gospodarczą, tracąc przy tym swój poprzedni charakter.

W ocenie Sądu tylko z faktu wcześniejszego wykorzystywania gruntów do produkcji rolnej nie może organ odwoławczy wywodzić, że sprzedaż gruntów jako dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Istotne jest aby organ odwoławczy wskazał, czy przedmiotem opodatkowania jest sprzedaż gruntu dokonywana przez rolnika ryczałtowego związana z wyzbywaniem majątku bezpośrednio związanego z produkcją rolną, czy też jest to sprzedaż gruntu przez handlowca zajmującego się obrotem nieruchomościami. Nie można przyjąć za organem, że sprzedaż gruntu z jednej strony jest sprzedażą z działalności rolniczej z drugiej zaś strony jest sprzedażą w wyniku obrotu nieruchomościami.

Organ chcąc wywodzić, że przedmiotem sprzedaży jest majątek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą powinien odnieść się do przepisów dotyczących opodatkowania działalności rolniczej.

Ustawa o podatku od towarów i usług w art. 2 pkt 16 definiuje gospodarstwo rolne poprzez odwołanie się do przepisów o podatku rolnym. W związku z tym na gruncie VAT gospodarstwo rolne to obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.

W ustawie o VAT podzielono rolników na dwie grupy na rolników ryczałtowych, którzy nie są podatnikami VAT i korzystają ze sprzedaży swoich produktów ze zwolnienia, chociaż mają możliwość częściowego ryczałtowego otrzymywania zwrotu podatku naliczonego w dokonywanych przez nich zakupach i rolników rozliczających się na zasadach ogólnych, którzy są zarejestrowanymi podatnikami VAT.

Należy zauważyć, że status podatnika w świetle VI Dyrektywy uprawnia co do zasady do odliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 17 ust. 1 VI Dyrektywy. Prawo do odliczenia zostało wprowadzone aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie, w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej gwarantuje w ten sposób, że wszelka działalność gospodarcza, niezależnie od celu lub rezultatu, jest opodatkowana w sposób neutralny pod warunkiem, że działalność ta podlega temu podatkowi (por. orzeczenie TSWE w sprawie C-37/95 Belgia /Ghent Coal Terminal NV cyt. Za "VI Dyrektywą VAT, pod red. K.Sachsa s.443). Nie można więc zapominać o jednej z najistotniejszych cech podatku od towarów i usług, tj. zasadzie neutralności podatku. TSWE wielokrotnie podkreślał w swym orzecznictwie, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej powiązany z zakupami dokonanymi w tym celu nadaje podmiotowi status podatnika VAT, już nawet w fazie poczynienia czynności przygotowawczych, a co za tym idzie i prawo do odliczenia podatku naliczonego (por. orzeczenie TSWE w sprawie 268/83 pomiędzy D.A.Rompleman i E.A.Rompleman – Van Deelen/Minster van Finansien (Holandia) oraz orzeczenie TSWE w sprawie INZO/Belgia cyt. Za VI Dyrektywa VAT pod red. K.Sachsa s.440,442).

Zgodnie z przywołanym orzecznictwem jak również z orzecznictwem NSA istotny jest, przy ocenie charakteru sprzedaży gruntu przez rolnika ryczałtowego, zamiar nabycia gruntu. Uzasadnione jest wykluczenie osób z grona podatników, nawet jeżeli wykonują czynności dostawy towarów, jeżeli dokonują sprzedaży majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Warunkiem uznania danej osoby za podatnika VAT jest jej stałe zaangażowanie w prowadzoną działalność gospodarczą. Nie można więc uznać, że sam fakt bycia rolnikiem powoduje przypisanie mu cech podatnika podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że grunt ten nabyła strona w drodze dziedziczenia i spadku, służył jej wprawdzie do wykonywania działalności rolniczej. Jednak w ocenie Sądu organ nie przeprowadził analizy kiedy i czy majątek ten utracił cechy majątku osobistego i czy sprzedaż gruntu stanowi dostawę towarów z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, czy też jest działalnością w zakresie obrotu nieruchomościami. Uwzględnić należy także okoliczność, iż w momencie sprzedaży - w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego – grunt ten przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe, tym samym tracąc charakter gruntu rolnego.

Za nietrafne należy uznać porównywanie przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie produkcji urządzeń technicznych z działalnością prowadzoną przez rolnika ryczałtowego. Bowiem przepisy podatku od towarów i usług w zupełnie wyjątkowy sposób traktują rolników ryczałtowych. Nie można też porównywać działalności przedsiębiorców zajmujących się zawodowo sprzedażą nieruchomości do sytuacji skarżącego, gdyż podmioty te są stale zaangażowane w prowadzoną działalność gospodarczą i w momencie zakupu nieruchomości można przypisać im zamiar działania w charakterze podatnika podatku VAT.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzją jako naruszającą przepisy prawa materialnego w zakresie wpływającym na wynik sprawy.