Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 61/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 1 pkt 1,  art. 10,  art. 20,   art. 21, art. 29
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 2 ust. 1,   par. 2, par. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 34 poz 200
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, /sprawozdawca/, Protokolant Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi T G na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. T. G. (zwanych w dalszej części uzasadnienia "skarżącym") zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z prośbą o udzielenie informacji na temat możliwości jednoczesnego realizowania w jednym gospodarstwie rolnym programów rolno środowiskowych PROW 2004 – 2006 oraz PROW 2007 – 2013. W dniu [...] r. organ skierował do wnioskodawcy negatywną odpowiedź w tym przedmiocie.

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wystąpił o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na [...] rok.

Decyzją z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na [...] rok. W uzasadnieniu wyjaśnił, że podczas postępowania weryfikacyjnego wykryto nieprawidłowość polegającą na tym, że strona realizuje już przedsięwzięcie rolno środowiskowe w swoim gospodarstwie, w ramach PROW 2004-2006. W ocenie organu niedopuszczalne jest stosowanie w jednym czasie, w tym samym gospodarstwie rolnym, dwóch różnych przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z różnych okresów programowania. Wynika to zaś zdaniem organu z przepisów rozporządzenia Komisji Nr 130/2006 i rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz z definicji gospodarstwa rolnego zawartej w przepisach ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowy systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków przyznanie płatności (DZ.U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.).

Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa we W., utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że stan prawny sprawy reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 34, poz. 200).

Organ zacytował § 2, ust. 1, okt 1-4, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269).

Zgodnie z powołanym przepisem, za rolnika uznana jest osoba, jeżeli:

1) został nadany jej numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że rolnikowi realizującemu program rolno środowiskowy w ramach PROW 2004-2006, przywołane wyżej rozporządzenie z dnia 28 lutego 2008 r. stwarza możliwość otrzymania płatności w ramach PROW 2007-2013, po spełnieniu określonych warunków.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że kwestią wymagającą rozstrzygnięcia, jest to, czy producentowi rolnemu, realizującemu program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2004-2006 (regulowany rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwatrancji Rolnej) przysługuje płatność rolnośrodowiskowa z PROW 2007-2013 (regulowana rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich), w sytuacji gdy zamierza on realizować oba te programy jednocześnie.

Organ wskazał na treść preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, określonego w rozporządzeniu Rady Nr 1698/2005, zgodnie z którą: "istnieje potrzeba zapewnienia przejścia pomiędzy dwoma okresami programowania, w związku z odstępstwem w sprawie zachowania zgodności z normami wspólnotowymi zgodnie z art. 331 ust. 2a i 2b rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999", oraz "państwa członkowskie powinny zapewnić aby operacje przejściowe były wyraźnie określone w ich systemach zarządzania finansami oraz wykluczenia wszelkiego ryzyka podwójnego finansowania wskutek częściowego pokrywania się okresów programowania, począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. do końca terminów kwalifikowalności wydatków, ustalonego na mocy decyzji zatwierdzających wsparcie Wspólnoty".

Organ przytoczył również art. 11 rozporządzenia, który wskazuje, że przed zakończeniem okresu wykonywania zobowiązania podjętego na podstawie rozdz. VI rozporządzenia Ne 1257/1999, państwa członkowskie mogą zezwolić na przekształcenie tego zobowiązania w nowe zobowiązanie podejmowane zasadniczo na 5 lat, na mocy rozporządzenia nr 1698/2005, pod warunkiem, że przekształcenie związane jest z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt, oraz istniejące zobowiązanie jest znacząco wzmocnione.

Zdaniem Dyrektora przesądza to o tym, że państwo może zezwolić jedynie na przekształcenie jednego programu na drugi, a nie może zezwolić na prowadzenie obu programów jednocześnie.

Dodatkowo organ podniósł, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., natomiast według art. 2 lit. b tego rozporządzenia, za gospodarstwo rolne uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. W myśl natomiast art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, gospodarstwem takim są wszystkie nieruchomości rolne, będące w posiadaniu tego samego podmiotu.

Przesądza to w ocenie organu, że przyznanie płatności jednemu rolnikowi na podstawie dwóch różnych wniosków z różnych okresów programowania w tym samym roku gospodarczym byłoby sprzeczne z pojęciem gospodarstwa rolnego, definiowanego do celów wspólnej polityki rolnej w tym i programu rolnośrodowiskowego. Zdaniem organu, producent realizuje program rolnośrodowiskowy w gospodarstwie rolnym, a nie gospodarstwach. Wydając decyzję o przyznaniu płatności, usankcjonowanoby sztuczny podział gospodarstwa i de facto uznano, że skarżący, jako jedyny w Polsce producent rolny ma prawo do posiadania kilku gospodarstw. Byłoby to sprzeczne z przedstawioną definicją gospodarstwa. Dodatkowo, złożenie dwóch różnych wniosków przez jednego producenta rolnego w tym samym roku gospodarczym, przy istniejącym zobowiązaniu, wyczerpuje znamiona sztucznego stworzenia warunków ubiegania się o pomoc, co na podstawie przepisu art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368/74 z dn. 23.12.2006 r.) skutkuje odmową przyznania płatności. Przepis ten stanowi, iż bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Dyrektor podkreślił także, że zarzuty podnoszone przez odwołującego są bezzasadne, w świetle przedstawionych rozważań, a organ pierwszej instancji dysponował wszelkimi dowodami pozwalającymi na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, zostały one wszechstronnie rozpatrzone, a strona nie wykazała, które dowody, istotne dla wydania rozstrzygnięcia zostały przez Kierownika BP ARiMR pominięte. Tymczasem, zgodnie z art. 21 ust. 3 infine ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.), który stanowi, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W skardze na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie strona zarzuciła, że decyzja wydana została nie w oparciu o przepisy prawa, ale o "domniemane przez organ intencje ustawodawcy". W ocenie skarżącego stanowisko takie jest nieuprawnione, wobec kategorycznych w tej kwestii przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jak wskazał w decyzji sam organ, rozporządzenie rolnośrodowiskowe wymienia cztery warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący, jak wskazał, warunki te spełniał, a więc winien wnioskowaną płatność otrzymać. Zdaniem skarżącego, organ wykreował piąty, niejasny warunek, którego wnioskujący nie spełniał i jedynie na tej podstawie odmówił pozytywnego załatwienia wniosku.

Skarżący wyjaśnił, że nie deklarował woli przejścia na inny program, zatem wszelkie wywody organu na ten temat są zbędne. Podkreślił, że jego zamiarem było prowadzenie dwóch różnych programów w jednym czasie, ale dwóch różnych działkach. Zdaniem strony, takie postępowanie nie niesie ze sobą ryzyka podwójnego finansowania czy wyłudzenia środków unijnych.

Skarżący zarzucił również, że dla jednego gospodarstwa przysługuje wiele różnych płatności, w jednym roku, z różnych programów. Niektóre z nich wykluczają się wzajemnie, na poziomie danej działki lub na poziomie całego gospodarstwa, ale jedynie wówczas, gdy wyraźnie stanowi o tym przepis prawa. W omawianym przypadku taki przepis nie istnieje. Skarżący wywodził, że skoro przepisy prawa pozwalają na realizację programów rolnośrodowiskowych na części gospodarstwa rolnego, to nie ma jakichkolwiek przeszkód, aby na jednej części prowadzić jeden program, a na drugiej części inny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w skrócie dalej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w art. 1 pkt 1) określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia. Z kolei, według jej art. 10, pomoc jest przyznawana na wniosek, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone we wskazanych już przepisach oraz w przepisach wydanych na podstawie jej art. 29 ust. 1 pkt 1, który stanowi delegację do wydania przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przepisów wykonawczych. Według art. 20 tej ustawy, pomoc w ramach działań, o których mowa w jej art. 5 ust. 1 pkt 2, 3, 6, 7 oraz 9-15, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest w przypadku programu rolnośrodowiskowego kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z kolei, według art. 21 ustawy, regulującego kwestie proceduralne, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Według tej regulacji, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w tej sprawie określało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 200).

Według jego § 2 ust. 1, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są: normy w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej; wymogi podstawowe w zakresie zarządzania, o których mowa w art. 4 i w załączniku nr III do rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia; minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Aktem prawnym regulującym natomiast kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, a zatem kwestię przejścia z okresu programowania 2004 -2006 (rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257 /1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE L214 z dn.19.08.2005 str. 55-56)) do okresu programowania 2007-2013 (rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. WE z 2005 r. L. 277 PL z 21.10.2005 r.)) jest rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1698/2005 (Dz. Urz. WE Nr L 243 z 06.09.2006 r.).

Rozdział 3 i artykuł 11 tegoż rozporządzenia przyznaje państwom członkowskim prawo do uregulowania przejścia ze starego okresu zobowiązania (z lat 2004-2006) na nowy okres programownia (2007-2013). Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich działając z upoważnienia ustawowego, tj. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów I Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w § 30 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia I 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w I ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 szczegółowo uregulował zasady przejścia ze starego okresu do nowego okresu programowania. W żadnej z tych regulacji (krajowej jak i unijnej) – co wymaga podkreślenia Sądu - nie ma przepisu zezwalającego na łączenie na poziomie gospodarstwa dwóch zobowiązań rolnośrodowiskowych z różnych okresów programowania. Ustawodawca zezwala jedynie, po spełnieniu określonych warunków, na przejście z okresu programowania 2004-2006 na 2007-2013.

Ponadto stosownie do treści preambuły – prawidłowo powołanej przez organy administracyjne- do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, określonego w rozporządzeniu Rady Nr 1698/2005, jeżeli "istnieje potrzeba zapewnienia przejścia pomiędzy dwoma okresami programowania, w związku z odstępstwem w sprawie zachowania zgodności z normami wspólnotowymi zgodnie z art. 331 ust. 2a i 2b rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999", to "państwa członkowskie powinny zapewnić aby operacje przejściowe były wyraźnie określone w ich systemach zarządzania finansami oraz wykluczenia wszelkiego ryzyka podwójnego finansowania wskutek częściowego pokrywania się okresów programowania, począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. do końca terminów kwalifikowalności wydatków, ustalonego na mocy decyzji zatwierdzających wsparcie Wspólnoty".

Powyższe niewątpliwie przesądza o tym, że państwo może zezwolić jedynie na przekształcenie jednego programu na drugi, a nie może zezwolić na prowadzenie obu programów jednocześnie. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., natomiast według art. 2 lit. b tego rozporządzenia, za gospodarstwo rolne uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. W myśl natomiast art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, gospodarstwem takim są wszystkie nieruchomości rolne, będące w posiadaniu tego samego podmiotu.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący - choć zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006) jak i Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 powinien wymienić wszystkie działki ewidencyjne użytkowane rolniczo w gospodarstwie odpowiednio dla wniosku w ramach PROW 2004-2006 i wszystkie własne i dzierżawione działki ewidencyjne, które są w gospodarstwie odnośnie PROW 2007-2013 - to we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013, w rubryce dotyczącej powierzchni gospodarstwa wpisał [...] ha, zaś we wniosku o przyznanie płatności w ramach PROW 2004-2006 podał powierzchnię [...] ha. Oba te wnioski zostały zatem wypełnione wbrew zapisom ww. Instrukcji, gdyż nie zawierają wszystkich działek posiadanych i użytkowanych w gospodarstwie rolnym przez skarżącego, a dotyczą tylko tych co do których stara się o płatności w ramach poszczególnych okresów programowania.

Powyższe prowadzi natomiast do konkluzji, że skoro skarżący we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007-2013 wykazał tylko jedną działkę (okoliczność bezsporna), a tymczasem na podstawie dokumentów będących w posiadaniu organu I instancji oraz danych zawartych w bazie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli ustalono, iż zgodnie z wnioskiem złożonym w ramach PROW 2004-2006 (producent realizuje przedsięwzięcie rolnośrodowiskowe, którego zakończenie nastąpić ma z ostatnim dniem [...] r.), w jego posiadaniu znajduje się szereg innych działek na łączną powierzchnię [...] ha., to przyznanie skarżącemu płatności w ramach PROW 2007-2013 byłoby zgodą na realizację programu rolnośrodowiskowego na poszczególnych działkach, a nie w gospodarstwie w skład którego wchodzą te działki. W konsekwencji trudno odmówić organom administracji racji w twierdzeniu, iż przyznanie płatności jednemu rolnikowi na podstawie dwóch różnych wniosków z różnych okresów programowania w tym samym roku gospodarczym byłoby oczywiście sprzeczne z pojęciem gospodarstwa rolnego, definiowanego do celów wspólnej polityki rolnej w tym i programu rolnośrodowiskowego. Producent bowiem realizuje program rolnośrodowiskowy w gospodarstwie rolnym, a nie w gospodarstwach. Organy administracyjne wydając zatem decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności, usankcjonowałoby sztuczny podział gospodarstwa, a nawet doprowadziły do przyjęcia, że skarżący – wbrew treści definicji gospodarstwa – posiada kilka gospodarstw. Nawet zatem prawidłowe wypełnienie wniosków (lub złożenie ich korekty) – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie mogłoby spowodować, w świetle przytoczonych regulacji prawnych, odmiennego rozstrzygnięcia organów administracji publicznych. Dodatkowo wskazać należy, iż złożenie dwóch różnych wniosków przez jednego producenta rolnego w tym samym roku gospodarczym, przy istniejącym zobowiązaniu, wyczerpuje znamiona sztucznego stworzenia warunków ubiegania się o pomoc, co na podstawie przepisu art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368/74 z dn. 23.12.2006 r.) skutkuje odmową przyznania płatności. Przepis ten stanowi bowiem, iż bez uszczerbku dla przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) oddalił skargę