Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 979/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 8/16 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. R. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 8/16 oddalił skargę M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Gdyni decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu M. R. (obywatelki [...]) do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania tej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemki Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Powyższą decyzję wydano w oparciu o art. 302 ust. 1 pkt 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.).

W uzasadnieniu wskazał, że 17 sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Gdyni przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie której skarżąca okazała ważny dokumentu podróży oraz kartę pobytu wydaną przez Wojewodę Łódzkiego z terminem ważności od 19 marca 2014 r. do 15 lipca 2015 r. W związku z powyższym w dniu kontroli przekroczyła granicę Polski, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przypływając promem ze Szwecji. Komendant Placówki Straży Granicznej w Gdyni w dniu [...] sierpnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemki do powrotu i w tym samym dniu wydał zaskarżoną decyzję.

Wskazał, że w trakcie przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2015 r. cudzoziemka zeznała, że przebywa i pracuje w Polsce od 5 lat. W dniu 16 sierpnia 2015 r. udała się wraz z grupą znajomych z pracy promem z G. do K. (Szwecja), bez zejścia na ląd. Po powrocie do Polski w dniu 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemka została zatrzymana przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Z jej wyjaśnień wynika, że nie była świadoma, iż do przekroczenia granicy potrzebny jest zarówno paszport, jak i ważna karta pobytu.

Organ wyjaśnił dalej, że skarżąca od dnia 9 sierpnia 2011 r. przebywa w Polsce na podstawie kolejno udzielanych zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony. [...] lutego 2014 r. Wojewoda Łódzki udzielił jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do 15 lipca 2015 r. W dniu 14 lipca 2015 r. cudzoziemka wystąpiła do Wojewody Łódzkiego z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy, które zostało jej udzielone w dniu [...] września 2015 r., z terminem ważności do dnia 15 stycznia 2017 r. z uwagi na wykonywanie pracy. 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemka przekroczyła granicę polsko-szwedzką, nie posiadając ważnej karty pobytu, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Organ przywołał art. 23 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i wskazał, że skarżąca, gdy przekraczała granicę Polski posiadając jedynie ważny paszport, wypełniła tym samym przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Wywiódł, że przepisy obowiązujące w całej strefie Schengen jednoznacznie wskazują na konieczność posiadania ważnej wizy lub ważnego dokumenty pobytowego przy przemieszczaniu się obywateli państw trzecich po tej strefie wraz z ważnym paszportem. W związku z tym, że cudzoziemka nie posiadała ważnej karty pobytu, wydanie wobec niej decyzji o zobowiązaniu jej do powrotu było obligatoryjne.

Ponadto organ podniósł, że z okoliczności sprawy oraz treści zeznań cudzoziemki nie wynika, że jej powrót do kraju pochodzenia stanowi zagrożenie dla jej życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Cudzoziemka od kilku lat przebywa w Polsce, lecz jej pobyt związany jest wyłącznie z wykonywaniem pracy, w związku z czym wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie stanowi ingerencji w jej życie rodzinne lub prywatne podlegające ochronie. Dodał, że w odwołaniu cudzoziemka nie powołała żadnych okoliczności wskazujących na zasadność udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub na pobyt tolerowany w Polsce.

Odnosząc się do argumentacji odwołania organ wyjaśnił, że nieświadomość cudzoziemki, iż przekroczyła on granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami jak również fakt kilkuletniego legalnego pobytu w Polsce, nie stanowi okoliczności mogącej wpłynąć na rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi:

1. naruszenie przepisów postępowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 9 oraz 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału we wszczętym z urzędu postępowaniu i podjęciu wszystkich czynności: w tym zatrzymania, przesłuchania skarżącej, wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a także wydaniu decyzji zobowiązującej do powrotu w ciągu jednego dnia bez umożliwienia skarżącej ustosunkowania się do podstaw wszczętej wobec niej kontroli, jak też zebranego materiału dowodowego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym jego nierozpoznanie, a ponadto nieuwzględnienie, że w momencie kontroli przed Wojewodą Łódzkim toczyło się postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej, a także nieuwzględnienie złożonych przez nią wyjaśnień w trakcie przeprowadzanej kontroli i sytuacji rodzinnej skarżącej;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji również nieprawidłowe zastosowanie, tj. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że złożenie w terminie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy nie jest wystarczające do przyjęcia legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, a co za tym idzie, że w sprawie skarżącej zachodziły przesłanki do uznania jej pobytu na terytorium RP za nielegalny i w konsekwencji wydanie decyzji zobowiązującej skarżącą do powrotu;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji również nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, poprzez przyjęcie, że złożenie w terminie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy nie jest wystarczające do przyjęcia legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, a co za tym idzie, że skarżąca w takim przypadku naruszyła przepisy dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium RP.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że w stosunku do skarżącej wystąpiły przesłanki obligujące do wydania orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu, przewidziane w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, że skarżąca nie kwestionowała faktu przekroczenia granicy Polski ani tego, że w dniu jej przekroczenia nie posiadała ważnej karty pobytu. W jej ocenie wobec faktu, że wystąpiła w terminie o zezwolenie na pobyt czasowy, jej pobyt na terytorium RP był legalny.

Sąd wskazał, że przepis art. 302 ustawy o cudzoziemcach znajduje zastosowanie dopiero po stwierdzeniu naruszenia przez cudzoziemca innego z przepisów ustawy, regulującego warunki przekraczania polskiej granicy. Takim przepisem jest art. 23 ustawy o cudzoziemcach, wymagający, by cudzoziemiec przekraczający granicę posiadał ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu i do pobytu na terytorium RP, jeżeli są wymagane. Wskazał, że 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemka przekroczyła granicę polsko-szwedzką, nie posiadając ważnej karty pobytu, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Dysponowała jedynie ważnym paszportem. Wyjaśnił, że karta pobytu jest dokumentem uprawniającym cudzoziemca (wraz z dokumentem podróży) do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy. Zaznaczył, że karta pobytu zachowuje swoje "walory" jedynie w okresie swojej ważności. Oznacza to, że po upływie ważności karty pobytu cudzoziemcowi nie przysługują uprawnienia z niej wynikające.

Zdaniem Sądu okoliczność, że skarżąca złożyła w terminie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, nie może mieć znaczenia dla oceny, czy legalnie przekroczyła ona granicę. Przyznał, że wystąpienie w terminie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy powoduje, że pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna (art. 108 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Wyjaśnił jednak, że uznanie pobytu cudzoziemca za legalny nie może być utożsamiane ze zwolnieniem takiego cudzoziemca z posiadania ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP przy przekraczaniu granicy RP.

Dalej Sąd wskazał, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie została wydana przy błędnej wykładni, a w konsekwencji również nieprawidłowym zastosowaniu art. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdził, że złożenie w terminie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, jakkolwiek wystarczające dla przyjęcia legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, nie jest jednak wystarczające do przyjęcia legalności przekraczania granicy RP.

Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ orzekł o sześciomiesięcznym, czyli najmniej dotkliwym zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na spełnienie przesłanek art. 315 ust. 3 pkt 2 i pkt 3 ustawy o cudzoziemcach organy zobligowane do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu bez orzeczenia w kwestii terminu tego dobrowolnego powrotu. Podkreślił również, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnił, że organ uwzględnił, że w momencie kontroli przed Wojewodą Łódzkim toczyło się postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej, a także uwzględnił złożone przez nią wyjaśnienia, jednak okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Za pozostającą bez wpływu na wynik sprawy uznał okoliczność, że postępowanie przeprowadzone zostało bez wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz bez wezwania strony do zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M. R.

Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał prawidłowej wykładni przepisów: art 302 ust. 1 pkt 10 w zw. z art 23 ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji zobowiązującej skarżącą do powrotu;

– naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 23 i art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w sytuacji, w której Sąd był do tego zobowiązany, ponieważ organy administracji publicznej dokonały błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania powołanych przepisów prawa materialnego polegającej na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie skarżąca w sposób nielegalny przekroczyła granicę i w sposób nielegalny znalazła się na terytorium RP, podczas gdy skarżąca nie naruszyła przepisów ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżone decyzje nie były zgodne z jej słusznym interesem oraz były one nieproporcjonalne w stosunku do zachowania skarżącej;

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu przez Sąd pierwszej instancji decyzji obu instancji, podczas gdy naruszały one przepisy postępowania, tj. art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, albowiem nie została w ramach prowadzonego postępowania uwzględniona kwestia legalnego pobytu cudzoziemki na terytorium RP, podczas gdy okoliczność ta przy wydawaniu decyzji zobowiązującej do powrotu w sprawie skarżącej miała znaczenie.

W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. skarżaca kasacyjnie wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 669/17 jako wydany w tożsamym stanie faktycznym jak w jej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był kwestionowany: cudzoziemka przebywała w Polce legalnie, nieprzerwanie od 9 sierpnia 2011 r. (wg pełnomocnika skarżącej – od 28 sierpnia 2010 r.) na podstawie kolejno udzielanych zezwoleń na pobyt na czas określony w związku z wykonywaną pracą. Ostatnią decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. udzielono jej zezwolenia na zamieszkanie na czas określony, którego termin ważności upływał 15 lipca 2015 r. Przed upływem tego terminu skarżąca złożyła wniosek o wydanie kolejnego zezwolenia na pobyt na czas określony, co, w związku z treścią art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniało jej legalny pobyt w Polsce co najmniej do ostatecznego załatwienia tego wniosku. Dnia 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemka wraz z grupą przyjaciół (również obywateli [...]) wybrała się na wycieczkę promową do Szwecji bez schodzenia na ląd, co zostało uznane jako nielegalne przekroczenie granicy wobec nieposiadania ważnej karty pobytu (w tej dacie wniosek o zezwolenie na pobyt nie został jeszcze rozpoznany). Konsekwencją powyższego było wydanie zaskarżonej decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że takie same decyzje, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, zostały wydane w stosunku do pozostałych cudzoziemców podróżujących z cudzoziemką. Decyzje te zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym doszło do rozbieżności co do wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Ostatecznie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 12 października 2016 r. oddalającego skargę cudzoziemca Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II OSK 669/17 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą cudzoziemca do powrotu i zakazującą wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw strefy Schengen. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 23 pkt 2 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Podkreślono, że skarżący przebywał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalnie, pobyt ten nie wiązał się z naruszeniem porządku prawnego a jednocześnie interes cudzoziemca nie pozostawał w kolizji z interesem społecznym w tym sensie, że nie stanowił on zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego ani też nie godził w interesy innych obywateli. Wskazano także na konieczność poszanowania w pierwszej kolejności zasad ogólnych, którymi powinien kierować się organ administracji, w tym m.in. na zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Sąd wskazał, że w toku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu cudzoziemcowi doręczono 2 sprzeczne ze sobą decyzje: jedną zobowiązującą do powrotu oraz drugą odmienną – zezwalającą na pobyt na czas określony będącą konsekwencją rozpoznania wniosku o udzielenie takiego zezwolenia. Ostatecznie Sąd stwierdził, że ze względu na zasadę ogólną uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) nie można wydać decyzji o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemca, który przebywa legalnie na podstawie art. 108 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach i któremu udzielono zgody na pobyt czasowy w trakcie trwania tego postępowania.

Stanowisko to w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę – tym bardziej, że sytuacja faktyczna i prawna skarżącej kasacyjnie cudzoziemki jest identyczna jak ta, w której przedstawiono ww. ocenę i wykładnię przepisów ustawy o cudzoziemcach mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z informacji udzielonej przez pełnomocnika skarżącej decyzją z dnia [...] września 2015 r. Wojewoda Łódzki udzielił cudzoziemce zgody na pobyt na czas określony do dnia 15 stycznia 2017 r. O ile zatem w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji decyzja ta nie została jeszcze wydana, o tyle ten stan prawny winien być uwzględniony przez organ odwoławczy w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] listopada 2015 r. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności nakazuje bowiem organowi odwoławczemu ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że winien on brać pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydawania przez niego rozstrzygnięcia.

Konkludując trafnie skarżąca kasacyjnie wskazała, że Sąd pierwszej instancji wadliwie zaakceptował dokonaną przez organ administracji wykładnię art. 302 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 23 ustawy o cudzoziemcach. Przepis nakazuje wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu w sytuacji stwierdzenia, że przekroczył lub usiłował on przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Interpretując ten ostatni przepis nie można nie uwzględnić, że cudzoziemka przekroczyła jedynie granice wewnętrzne UE i jednocześnie spełniła przesłanki do uzyskania wszystkich dokumentów niezbędnych do tego przekroczenia, to jest do uznania przekroczenia za zgodne z prawem. Tym samym brak było podstaw do zastosowania bezwzględnej sankcji wynikającej z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

W świetle powyższego rację ma również autor skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i błędnej oceny tych naruszeń przez Sąd pierwszej instancji. Organ nie rozpatrzył bowiem sprawy w jej całokształcie, w szczególności nie ocenił wpływu decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt na czas określony wydanej w czasie trwania postępowania na wynik niniejszej sprawy, a to czyni uzasadnionym wskazane wyżej zarzuty przepisów postępowania.

Powyższe okoliczności pozwalają stwierdzić, że istota sprawy została wyjaśnienia, a to obligowało do rozpoznania skargi.

Rozpoznając skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należało uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie wobec naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych wyżej przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 302 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 23 ustawy o cudzoziemcach). Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy związany będzie dokonaną wyżej wykładnią przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 203 pkt 1, art. 200 i art. 205 tej ustawy, przy czym wysokość zasądzonej kwoty stanowi suma wpisów od skargi i skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej związanej ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej winien orzec w odrębnym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.