Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1346/91
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1992-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Przy opodatkowaniu lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość wielkość powierzchni użytkowej lokalu oraz udział we współwłasności gruntu ustala się na podstawie aktu notarialnego dotyczącego nabycia tej części nieruchomości.

TEZY

Przy opodatkowaniu lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość wielkość powierzchni użytkowej lokalu oraz udział we współwłasności gruntu ustala się na podstawie aktu notarialnego dotyczącego nabycia tej części nieruchomości.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23.5.1991 r. Prezydent Miasta wymierzył L. i Cz. małżonkom Sz. podatek od nieruchomości za 1991 r. w łącznej sumie 23.500 zł obejmujący kwotę 22.400 zł za lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 56,06 m2 /x 400 zł/m2/ i kwotę 1.100 zł za grunt o powierzchni 21 m2 /x 50 zł/m2/.

W odwołaniu wniesionym od tej decyzji L.Sz. zakwestionował wysokość podatku za grunt będący w wieczystym użytkowaniu twierdząc, iż powierzchnia tego gruntu wynosi 15,73 m2 a nie, jak ustalił to organ I instancji, 21 m2.

Odwołujący się podkreślił również, że zapłacił podatek za grunt w wysokości określonej w umowie notarialnej stąd brak jest, jego zdaniem, podstaw do uiszczenia tego podatku po raz drugi.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym decyzją z 8.8.1991 r., na podstawie art. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ i par. 1 pkt 1 i 5 lit. "b" uchwały Rady Miejskiej z 26.2.1991 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za grunt /1.100 zł/ i wymierzyło z tego tytułu podatek w kwocie 1.000 zł oraz utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które są:

- właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem,

- użytkownikami wieczystymi nieruchomości.

Opodatkowaniu podlegają także budynki lub ich części. L.Sz. jest właścicielem nieruchomości, która obejmuje mieszkanie własnościowe o powierzchni użytkowej 56,06 m2 i grunty oddane mu w wieczyste użytkowanie o powierzchni 21 m2. Zgodnie z par. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 1 poz. 4 ze zm./ przy ustaleniu zobowiązań podatkowych zaokrągla się do pełnego 1.000 zł podstawy opodatkowania, do pełnych 100 zł kwoty podatków oraz kwoty odsetek za zwłokę. Zaokrąglenie do pełnych kwot następuje w ten sposób, że końcówki nie przekraczające połowy tych kwot pomija się, zaś przekraczające podnosi do pełnych kwot. Organ podatkowy I instancji dokonując wymiaru podatku od nieruchomości zaokrąglił "w górę" powierzchnię gruntu z 20,64 m2 do 21 m2, a następnie kwotę 10,50 zł /21 m2 x 50 zł/ również zaokrąglił w górę. Tymczasem kwotę 50 zł należało pominąć i ustalić omawiany podatek na kwotę 1.000 zł.

Wbrew twierdzeniom odwołującego nie uiścił on podatku od nieruchomości.

Zarzut L.Sz., że w decyzji o sprzedaży lokali tkwi błąd co do wyliczenia udziału skarżącego w użytkowaniu wieczystym gruntu jest nieuzasadniony. Wspomniana decyzja wydana została 10.11.1977 r. i nie była kwestionowana przez L.Sz.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do NSA L.Sz. Zarzuty skargi uzupełnione zostały obszernym pismem procesowym z 7.10.1991 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji L.Sz. stwierdził przede wszystkim, że powinien opłacać świadczenia pieniężne od powierzchni gruntu wynoszącej 15,73 m2 nie zaś 21, czy też 20,64 m2. Zdaniem skarżącego organy administracyjne ustalając udział skarżącego w użytkowaniu wieczystym gruntu /3,7 procent z 558 m2/ przyjęły powierzchnię nieruchomości znajdującą się pod budynkami oznaczonymi adresami: ul. S. 1 /obecnie 4/, ul. S. 2 i A.Cz. 42, gdy tymczasem powinny przyjąć tylko powierzchnię wykupionego przez niego lokalu /56,6 m2/ podzieloną przez 4 identyczne lokale /na 4 kondygnacjach/ plus 1/8 udziału w klatce schodowej. W decyzji z 10.11.1977 r. dotyczącej sprzedaży lokalu tkwi błąd, co skarżący może udowodnić stosownymi dokumentami.

W skardze stwierdzono również, że skarżący nie jest ani właścicielem, ani też wieczystym użytkownikiem nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zatem nie odpowiada kryterium płatnika tego podatku. Zdaniem skarżącego posiada on "nieruchomość lokalową", którą kupił na ściśle określonych w akcie notarialnym warunkach. W umowie notarialnej nie zastrzeżono obowiązku uiszczania przez skarżącego podatku od nieruchomości, zatem zaskarżona decyzja wprowadzająca zmiany w akcie notarialnym narusza prawo w stopniu skutkującym jej nieważność. Organ administracyjny zignorował uchwałę Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1964 r. - OSN 1964 z. 12 poz. 244, która właśnie dotyczy wspomnianej wyżej kwestii. Wreszcie w ocenie skarżącego kwestionowana decyzja narusza art. 7-10 Kpa, gdyż pozbawiono go możliwości osobistego udziału w sprawie oraz art. 58 par. 1 i par. 2 Kc i art. 246 par. 1 Kk. Skarżący podkreślił, że w omawianej sprawie bezskutecznie występował do wielu organów, w tym do kancelarii Prezydenta RP. Obecnie zamierza zwrócić się do nowego Marszałka Sejmu, a gdy to nie odniesie skutku, do którejś z agend ONZ.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji organ ten podkreślił, że zarówno z aktu notarialnego z 9.3.1978 r., jak i z decyzji z 10.11.1978 r. wynika jednoznacznie, iż skarżący nabył lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 56,06 m2 w budynku wielomieszkaniowym /33 lokale/ stanowiącym nieruchomość położoną przy ul. S. 1 /obecnie 4/ i 2 oraz A.Cz. 42. Z opisu tej nieruchomości sporządzonego przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne wynika, że jest to jeden budynek położony przy skrzyżowaniu wymienionych wyżej ulic, posiadający 3 klatki schodowe. Teren, na którym znajduje się ten budynek, jak wynika z aktu notarialnego i decyzji administracyjnej ma powierzchnię 558 m2, a udział skarżącego w użytkowaniu wieczystym tego gruntu określono na 3,7 procent. L.Sz. podpisując akt notarialny godził się z jego treścią. Kolegium Odwoławcze uznali za zbędne wzywanie skarżącego do osobistego udziału w sprawie, ponieważ stan faktyczny sprawy wynika z akt administracyjnych.

Prokurator Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 1 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, a także użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Pojęcie "nieruchomości" nie zostało zdefiniowane w przepisach cytowanej wyżej ustawy. W związku z tym nie można mieć wątpliwości, że ustawodawca miał na uwadze już istniejącą definicję tego pojęcia, zawartą w części ogólnej Kodeksu cywilnego. Wniosek ten pozostaje w zgodności z zasadą jednolitości systemu prawnego, która zakłada posługiwanie się w przepisach pojęciami o takiej samej treści. W kontekście zaś przepisów Kodeksu cywilnego, a w szczególności art. 46, który stanowi, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności /grunty/, jak również budynki trwale z gruntami związane lub część takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności, nie może budzić wątpliwości pogląd, że na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy przewidziany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący jest bowiem właścicielem lokalu mieszkalnego /części budynku/ stanowiącego odrębną nieruchomość w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, a także użytkownikiem wieczystym terenu o ogólnej powierzchni 558 m2, w udziale wynoszącym 3,7 procent tej powierzchni. Przeciwny powyższemu stanowisku pogląd zaprezentowany w skardze jest nieuzasadniony. Nie ma też racji skarżący twierdząc, że należne podatki uiścił już w przeszłości po nabyciu przedmiotowej nieruchomości i to w wysokości określonej w akcie notarialnym, i że dalsze obciążenia z tego tytułu prowadzące, zdaniem skarżącego, co zmiany umowy są niedopuszczalne.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązujące w roku podatkowym 1991, które regulują m.in. obowiązek podatkowy ciążący na właścicielach lub posiadaczach nieruchomości /art. 2 ustawy/.

Należności ustalone aktem notarialnym z 9.3.1978 r. a będące następstwem zawartej przez skarżącego ze Skarbem Państwa umowy cywilnoprawnej miały swoje źródło w innych przepisach prawnych i nie były oczywiście podatkami regulowanymi w omawianej ustawie.

Wskazana przez skarżącego uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1964 r. /OSN 1964 z. 12 poz. 244/ nie pozostaje w związku z problematyką będącą przedmiotem rozstrzygnięć i oceny organów administracyjnych w niniejszej sprawie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a w szczególności z treści umowy z 9.3.1978 r. zawartej w formie aktu notarialnego i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z 10.11.1977 r. oraz opisu nieruchomości sporządzonego przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne z 12.7.1977 r. wynika, że skarżący nabył udział w wieczystym użytkowaniu gruntu o powierzchni 558 m2 w rozmiarze 3,7 procent.

Dotychczas skarżący nie wzruszył, w sposób przewidziany prawem, decyzji administracyjnej z 10.11.1977 r., czy też umowy notarialnej z 29.3.1978 r. w kwestionowanej przez siebie części określającej powierzchnię gruntu, którego jest współużytkownikiem wieczystym.

Nie może on zatem skutecznie, w niniejszym postępowaniu administracyjnym, twierdzić i dowodzić, że zachodzi niezgodność treści aktu notarialnego oraz treści ostatecznej decyzji administracyjnej z rzeczywistym stanem rzeczy.

Takie zarzuty mógłby skarżący zgłosić tylko w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub też procesie cywilnym zmierzającym w pierwszym przypadku do wzruszenia, czy też sprostowania ostatecznej decyzji administracyjnej, w drugim zaś - do zmiany umowy notarialnej.

W konsekwencji powyższych uwag nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy administracyjne zasady określonej w art. 10 Kpa. Jakkolwiek rację ma skarżący, że organy podatkowe obu instancji, przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, to uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji dawał nie budzącą wątpliwości podstawę do poczynienia w sprawie niezbędnych dla jej stanowczego rozstrzygnięcia, ustaleń faktycznych.

Z tych zatem wszystkich względów, zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Dlatego na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalono.