Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 585/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 144 par. 5, par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 353/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 listopada 2021 r., nr 1401-IEW1-4123.6.2021.MT w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 353/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, odrzucił skargę J. D., zwanej dalej "Skarżącą", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 listopada 2021 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z 5 stycznia 2022 r. pełnomocnik Skarżącej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. Sąd wyjaśnił, że z nadesłanego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, zwane dalej "UPD", wynikało iż decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 5 grudnia 2021 r. na podany przez niego adres elektronicznej skrzynki odbiorczej w systemie ePUAP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III z 6 maja 2022 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 12 maja 2022 r., celem oceny wystąpienia przesłanek do odrzucenia skargi, z uwagi na wniesienie skargi po terminie.

Pismem z 10 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącej poinformował, iż zaskarżona decyzja powinna zostać uznana za doręczoną pełnomocnikowi Skarżącej na skrzynkę odbiorczą w systemie ePUAP zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2320), zwana dalej "ustawą o doręczeniach elektronicznych", tj. po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych, a więc 6 grudnia 2021 r. W ocenie pełnomocnika Skarżącej złożenie skargi 5 stycznia 2022 r. poprzez skuteczne doręczenie jej na skrzynkę odbiorczą organu w systemie ePUAP nastąpiło z zachowaniem ustawowego 30 dniowego terminu, na dowód czego pełnomocnik przedłożył UPD.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III z 11 maja 2022 r. zdjęto sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego i wezwano organ do wyjaśnienia zaistniałej rozbieżności.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie poinformował, iż dołączone przez pełnomocnika Skarżącej UPD jest pierwszym wygenerowanym UPD i nie zostało doręczone. Natomiast UPD dołączone do akt sprawy jest powtórnym UPD i zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 5 grudnia 2021 r.

Mając na względzie powyższe Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." odrzucił skargę stwierdzając, że zaskarżona decyzja została doręczona w formie elektronicznej pełnomocnikowi Skarżącej 5 grudnia 2021 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Odbioru dołączone do akt administracyjnych. Zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 4 stycznia 2022 r. Natomiast Skarżąca wniosła skargę w formie elektronicznej 5 stycznia 2022 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi na decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 listopada 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r., jako wniesioną po terminie, w sytuacji gdy ww. skarga została sporządzona i wniesiona w formie dokumentu elektronicznego na skrzynkę odbiorczą Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie za pośrednictwem systemu ePuap w dniu 5 stycznia 2022 r. to jest w ustawowym terminie 30 dni od daty 6 grudnia 2021 r., wskazanej na urzędowym poświadczeniu doręczenia, zgodnie z którym data 6 grudnia 2021 r. na podstawie art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o doręczeniach elektronicznych winna być uznana za datę w której korespondencja elektroniczna zawierająca decyzję powinna zostać uznana za doręczoną Skarżącej. W konsekwencji powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i w uznanie iż ww. skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30 dniowego terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W punkcie wyjścia odnotować należy, że Skarżąca w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez organ II instancji reprezentowana była przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Ustanowienie w sprawie takiego pełnomocnika zdeterminowało zatem sposób doręczania pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez organ podatkowy, tj. platformy ePUAP, na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny. Taki zaś sposób doręczania pism wynika z art. 144 § 5 w związku z § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), zwana dalej "O.p.". Zgodnie z tymi regulacjami, doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje za urzędowym poświadczeniem odbioru.

Przechodząc do kolejnych regulacji mających w sprawie zastosowanie podkreślić należy , iż w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego (art. 152a § 1 pkt 1 - 3 O.p.), organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego (pkt 1); wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma (pkt 2); pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób (pkt 3). Zgodnie z § 2 i § 3 art. 152a O.p., w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

W przypadku doręczania pism w postępowaniu podatkowym drogą elektroniczną urzędowe poświadczenie odbioru (UPD) co do zasady stanowi dowód na realną możliwość zapoznana się adresata z treścią pisma. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji wykorzystał system ePUAP w celu doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi Skarżącej. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu, w aktach sprawy znajduje się wydruk UPD, z którego jednoznacznie wynika, iż decyzja organu drugiej instancji w postaci dokumentu elektronicznego została odebrana 5 grudnia 2021 r., a nie jak argumentuje pełnomocnik Skarżącej 6 grudnia 2021 r. ze wskazaniem poz. UPD w części Dane uzupełniające – Termin doręczenia. Wyjaśnić należy, że wskazywana przez pełnomocnika Skarżącej data jest terminem doręczenia wartość informacji uzupełniającej: 2021-12-06T23:59:59.999, który należy rozumieć w ten sposób, że rodzaj informacji uzupełniającej: odnosi się do warunków uznania dokumentu za doręczony, natomiast wartość informacji uzupełniającej odnosi się do dokumentu nieodebranego przez adresata w okresie 14 dni od dnia wysłania pierwszego UPD.

Wyjaśnić należy pełnomocnikowi Skarżącej, że dla zrozumienia zasad doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej koniecznym jest również odwołanie się do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych ( tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 180), zwane dalej "rozporządzenie". W myśl § 14 rozporządzenia poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera: (1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; (2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; (3) oznaczenie sprawy; (4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; (5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia - datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy (§ 15 rozporządzenia). Wreszcie § 16 stanowi ,że - Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

Poświadczenie doręczenia stanowić ma zatem dowód, że pismo dotarło do odbiorcy oraz że odebrał je on we wskazanym w tym poświadczeniu terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie potwierdziło zasadności żadnej z okoliczności na które powoływał się pełnomocnik Skarżącej uzasadniając twierdzenia o nieprawidłowości dokonanego doręczenia. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji zgodził się z stanowiskiem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że nadesłane przez pełnomocnika Skarżącej UPD jest pierwszym UPD (k. 66 akt sądowych) wygenerowanym w sprawie i nie zostało podpisane, stąd znajduje się na nim wzmianka "brak odbioru". Natomiast UPD (k. 61 akt administracyjnych) dołączone do akt administracyjnych sprawy jest powtórnym UPD i zostało podpisanie zgodnie z adnotacją 5 grudnia 2021 r. Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że z dokumentu UPD, który został przesłany do tut. Sądu wraz ze skargą i aktami sprawy wynika, że data 6 grudnia 2021 r., godz. 23:59:59.999 jest "terminem doręczenia", a więc datą ostateczną, do której mogło nastąpić doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji. Jednak faktyczne doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło 5 grudnia 2021 r. o czym świadczy dokument UPD (k. 61 akt administracyjnych) będący zawiadomieniem powtórnym.

W świetle uzyskanych informacji nie budzi, w ocenie Naczelnego Sądu administracyjnego wątpliwości, że zaskarżona decyzja została doręczona w formie elektronicznej pełnomocnikowi Skarżącej 5 grudnia 2021 r., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Odbioru dołączone do akt administracyjnych. Zatem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 4 stycznia 2022 r. Natomiast Skarżąca wniosła skargę w formie elektronicznej 5 stycznia 2022 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia.

Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2022 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.