Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1560/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 255 ust. 4, art. 246 ust. 2, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 61 i 63 § 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 1 i art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Teza: 1.	W postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wszczętym wskutek złożonego sprzeciwu ma zastosowanie przepis art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej jako: p.w.p.), a zatem organ rozstrzyga sprawy w granicach wniesionego sprzeciwu i jest związany podstawą wskazaną przez wnoszącego sprzeciw, o której stanowi art. 246 ust. 2 p.w.p. Sprzeciw określa zakres sprawy administracyjnej - wyznacza jej granice - zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i podstawy prawnej sprzeciwu, a w konsekwencji - stosownie do przepisów art. 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) - zakres wniesionego sprzeciwu wskazuje również granice sprawy sądowoadministracyjnej.

2.	Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej. Stosownie zaś do przepisów art. 61 § 1 i 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), które w postępowaniu spornym mają odpowiednie zastosowanie na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także granice sprawy sądowoadministracyjnej wynikają z podstawy prawnej wskazanej przez wnoszącego sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa wyłącznego.

TEZY

1.	W postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy wszczętym wskutek złożonego sprzeciwu ma zastosowanie przepis art. 255 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej jako: p.w.p.), a zatem organ rozstrzyga sprawy w granicach wniesionego sprzeciwu i jest związany podstawą wskazaną przez wnoszącego sprzeciw, o której stanowi art. 246 ust. 2 p.w.p. Sprzeciw określa zakres sprawy administracyjnej - wyznacza jej granice - zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i podstawy prawnej sprzeciwu, a w konsekwencji - stosownie do przepisów art. 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) - zakres wniesionego sprzeciwu wskazuje również granice sprawy sądowoadministracyjnej.

2.	Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej. Stosownie zaś do przepisów art. 61 § 1 i 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), które w postępowaniu spornym mają odpowiednie zastosowanie na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także granice sprawy sądowoadministracyjnej wynikają z podstawy prawnej wskazanej przez wnoszącego sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa wyłącznego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie NSA Jan Bała Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1872/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od [...] na rzecz [...] kwotę 950 (dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 marca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1872/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw [...] (dalej: wnosząca sprzeciw lub skarżąca) wobec decyzji UPRP z dnia [...] marca 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY o numerze R- 205612. Uprawnioną do powyższego prawa ochronnego jest [...] (dalej: uprawniona, uczestnik postępowania), a znak towarowy przeznaczony został do oznaczania usług zawartych w klasie 35 i 39 klasyfikacji nicejskiej.

Jako podstawę prawną sprzeciwu skarżąca wskazała art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej jako: p.w.p.). W uzasadnieniu wnosząca sprzeciw podniosła, że jest uprawniona do praw ochronnych na znaki towarowe zawierające element słowny BIEDRONKA oraz element graficzny przedstawiający biedronkę. Jednym ze znaków towarowych skarżącej jest znak towarowy słowno-graficzny BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY o numerze R-194732. Znak ten przeznaczony został do oznaczania towarów i usług zawartych w klasach od pierwszej do 43 oraz w klasie 45 klasyfikacji nicejskiej. W tym kontekście skarżąca wskazała, że znak BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY był intensywnie używany przez licencjobiorcę – [...].. Podnosząc zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wnosząca sprzeciw przywołała zasady oceny podobieństwa znaków towarowych oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Dokonując analizy podobieństwa towarów stwierdziła, że usługi w klasie 35 klasyfikacji nicejskiej objęte rejestracją znaku spornego są co najmniej bardzo podobne do usług w klasie 35 objętych rejestracją znaku przeciwstawionego. Natomiast usługi zawarte w klasie 39 wskazane dla tych znaków towarowych są identyczne.

W zakresie oceny podobieństwa znaków towarowych wnosząca sprzeciw wskazała na zbieżność w zakresie elementu CODZIENNIE NISKIE CENY. Wyrażenie to jest od dawna jednoznacznie kojarzone przez Polaków z siecią sklepów BIEDRONKA w wyniku intensywnego używania wskazanego wyrażenia, w tym także jako elementu znaku przeciwstawionego. W ocenie skarżącej uprawniona przejęła silnie rozpoznawany element chronionego na jej rzecz znaku towarowego, czyniąc obydwa znaki podobnymi, o czym świadczy ich dwuskładnikowa struktura: zawierają nazwę sieci sklepów oraz identyczne wyrażenie. Zdaniem skarżącej wskazane wyżej podobieństwo sugeruje odbiorcy, że między stronami istnieją powiązania gospodarcze. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. skarżąca podniosła, że już w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego znak BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY był renomowanym znakiem towarowym dla towarów i usług objętych jego rejestracją.

Uprawniona w piśmie z dnia 18 grudnia 2009 r. nie zgodziła się z zarzutami skarżącej i uznała sprzeciw za bezzasadny. Uprawniona odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dokonała analizy podobieństwa porównywanych znaków towarowych podnosząc, że znaki te wywołują zupełnie odmienne wrażenie i nie wydaje się możliwe, aby ktokolwiek skojarzył te znaki ze sobą. Zdaniem uprawnionej, użycie w obydwu znakach towarowych w sposób marginalny jednakowego, informacyjnego, banalnego treściowo określenia "codziennie niskie ceny" nie powoduje, że stają się one podobne jako całość. Uprawniona podkreśliła także, że znaki te różnią się zarówno na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej jak i znaczeniowej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. uprawniona podniosła, że nie ma on zastosowania wobec faktu, że znak sporny chroniony jest dla usług podobnego i tego samego rodzaju co znak przeciwstawiony. Uprawniona stwierdziła, że wnosząca sprzeciw nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność renomy znaku, na który się powołuje. Ponadto uprawniona podniosła, że hasło "codziennie niskie ceny" było używane w obrocie przez uprawnioną wcześniej, aniżeli przez skarżącą, gdyż już od 1996 r.

Oddalając sprzeciw Kolegium Orzekające nie podzieliło poglądu skarżącej o zachodzącej pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi kolizji z art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt pkt 3 p.w.p. Odnosząc się do zarzuconego przez skarżącą podobieństwa oznaczeń UPRP stwierdził, że sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń, nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. UP RP zauważył, że porównywane znaki towarowe są znakami wieloelementowymi. Zdaniem organu dominującymi elementami w porównywanych znakach towarowych są elementy słowne: BIEDRONKA oraz GLOBI. Są to wyrazy fantazyjne w odniesieniu do usług oznaczanych tymi znakami towarowymi. Wyrazy te umieszczone są w centralnym miejscu znaków i pełnią w nich rolę nadrzędną względem elementów graficznych, które w ocenie organu służą jedynie wyeksponowaniu lub utrwaleniu powyższych elementów słownych poprzez użycie odpowiedniej czcionki, tła lub graficznej stylizacji biedronki.

UPRP stwierdził, iż zastosowanie tego samego sloganu w porównywanych znakach towarowych nie może determinować oceny podobieństwa tych znaków. Porównywane znaki zdaniem organu są różne, gdyż istniejące różnice należy uznać za istotne i dominujące nad elementem podobnym, który sam w sobie nie mógł w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego kojarzyć się z jednym przedsiębiorcą. Tym samym organ uznał, że porównywane znaki towarowe różnią się wyraźnie na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej i nie mogą zostać uznane za podobne na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Organ stwierdził nadto, że występowanie w obrocie porównywanych znaków towarowych nie kreuje ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Wynika to nie tylko z braku podobieństwa tych znaków towarowych, lecz również z braku okoliczności, które przemawiałyby za istnieniem wspomnianego ryzyka. Wspólny slogan używany był przez dwa niezwiązane ze sobą podmioty przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego. Organ podkreślił, iż skoro wnosząca sprzeciw spółka nie stworzyła serii znaków, w których slogan ten byłby niezmiennym elementem znaków towarowych, to bezzasadne jest twierdzenie, że używanie znaku ze wspomnianym sloganem byłoby odbierane jako używanie znaku pochodzącego od sprzeciwiającego lub podmiotu z nim związanego.

Ponadto w ocenie Kolegium nie została wykazana renoma przeciwstawionego znaku wnioskodawcy BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY, w dacie zgłoszenia spornego znaku, tj. w 2002 r. Ogromna większość przedstawionych w tym zakresie dokumentów pochodzi z daty późniejszej, wcześniejsze zaś mogą świadczyć co najwyżej o stosowaniu różnych znaków wnioskodawcy. Dowody te wskazują, że w świadomości potencjalnych odbiorców usługi wnioskodawcy były utożsamiane jedynie z oznaczeniem Biedronka, bez sloganu reklamowego: "Codziennie niskie ceny".

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 7 marca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1872/11 uchylił decyzję UPRP.

Zdaniem Sądu I instancji zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom stawianym przez przepisy art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim odnosi się do zasadniczych zarzutów sprzeciwu w kontekście przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 p.w.p. Według Sądu I instancji organ nie dokonał właściwej, pełnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, pod kątem występowania przesłanek, o których mowa w sprzeciwie, a które, zdaniem skarżącej, miałyby skutkować uwzględnieniem wniosku o unieważnienie spornego znaku towarowego. WSA uznał za zasadne zarówno poglądy skarżącej odnoszące się do niedostatecznej oceny materiałów dowodowych sprawy pod kątem występowania przesłanki mylącego podobieństwa znaków, jak również niedostatecznego zbadania podnoszonej w toku postępowania przed UPRP kwestii renomy znaku przeciwstawionego. W ocenie Sądu I instancji doszło do zaniechania przez organ przeprowadzenia całościowej oceny porównawczej porównywanych znaków. Urząd Patentowy RP skupił się wyłącznie na różnicach pomiędzy znakami w postaci użytych w nich nazw firm – [...] oraz [...] – pomijając tę część argumentacji skarżącej, w której wskazuje ona na możliwość (ryzyko) zajścia pomyłki po stronie odbiorców polegającej na skojarzeniu znaków i sprzecznym z rzeczywistością wniosku o istnieniu powiązań gospodarczych pomiędzy używającymi przedmiotowe znaki firmami.

W zakresie stawianego przez skarżącą spółkę zarzutu o mylącym podobieństwie oznaczeń (art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) niezbędna była pełna analiza znaków, w tym również uwzględnienia podnoszonej przez skarżącą okoliczności rozplanowania grafiki znaku. Strona skarżąca podnosiła bowiem, iż podobieństwo oznaczeń dostrzega w ich "dwuskładnikowej strukturze", przy czym nazwy sieci sklepów ("[...]") – usytuowane są centralnie. W przypadku obydwu porównywanych znaków element: "codziennie niskie ceny" znajduje się w tej samej - dolnej części znaku i jego rozkład, jak również zastosowana grafika jest w obu przypadkach do siebie zbliżona. Slogan występujący w obydwu porównywanych znakach składa się z trzech słów, których grafika i umiejscowienie są praktycznie identyczne. Identyczne jest także umiejscowienie elementu Globi i Biedronka, oznaczające firmy do których należą oznaczenia. Znaki nie są identyczne, jednak skarżąca spółka nie powołuje się na ich identyczność, lecz ryzyko konfuzji polegające, w szczególności na możliwość skojarzenia znaków i sprzecznym z rzeczywistością wniosku o istnieniu powiązań gospodarczych pomiędzy używającymi przedmiotowe znaki firmami. Organ nie dostrzegł tego rodzaju podobieństw, koncentrując się praktycznie wyłącznie na rozbieżnościach w kolorystyce znaków. Nie rozważył zatem w pełni warstwy graficznej znaku. Niedostatecznie ocenił także kwestię z nią związaną w znaku będącym przedmiotem oceny, a mianowicie nie odniósł się do warstwy fonetycznej znaku. Zdaniem Sądu okoliczność, iż użyty element ma cechy sloganu reklamowego nie wyklucza, iż znak jako całość posiada zdolność odróżniającą.

Ponadto Sąd I instancji podniósł, że odpierając argumentację skarżącej w zakresie renomy znaku przeciwstawionego, organ wskazał jedynie na bezzasadność tej argumentacji. Ocena ta jednak nie została poparta stosownym wywodem logicznym. Analizie powinna podlegać przesłanka faktycznego używania przeciwstawionych sobie znaków. WSA doszedł do przekonania, iż argumentacja organu nie stanowi konsekwentnego, spójnego wywodu, na podstawie którego możliwe byłoby ustosunkowanie się do przyjętych jako podstawa rozstrzygnięcia ustaleń oraz poglądów prawnych.

II

Uprawniona wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), tj. art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.:

a) poprzez przekroczenie granic sprawy, a mianowicie uznanie przez WSA, że w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 129 i art. 130 p.w.p. w kontekście oceny posiadania wtórnej zdolności odróżniającej przez znak towarowy słowno-graficzny Biedronka Codziennie niskie ceny stanowiący podstawę sprzeciwu,

b) poprzez przekroczenie granic sprawy, a mianowicie uznanie przez WSA, że w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 129 i art. 130 p.w.p. w kontekście oceny posiadania wtórnej zdolności odróżniającej przez slogan - "Codziennie niskie ceny", będący częścią znaku towarowego słowno-graficznego Biedronka Codziennie niskie ceny stanowiącego podstawę sprzeciwu,

c) poprzez niewyjaśnienie zaprezentowanego stanowiska, dlaczego obowiązkiem UP RP było zbadanie posiadania wtórnej zdolności odróżniającej przez określenie "Codziennie niskie ceny", będące częścią znaku towarowego słowno-graficznego Biedronka Codziennie niskie ceny stanowiącego podstawę sprzeciwu,

d) poprzez błędne ustalenie, że UP RP nie dokonał analizy profilu odbiorcy, dla którego przeznaczone są usługi oznaczane znakiem towarowym słowno-graficznym GLOBI codziennie niskie ceny,

e) poprzez zakwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez UP RP odnośnie braku podobieństwa, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., słowno-graficznego znaku towarowego GLOBI codziennie niskie ceny oraz słowno-graficznego znaku towarowego Biedronka Codziennie niskie ceny, co miało być wynikiem niedokonania przez UP RP całościowej oceny podobieństwa obydwu znaków,

f) poprzez niedostateczne odniesienie się do stanowiska UP RP oraz niedostateczne wykazanie, że ocena organu odnośnie braku podobieństwa, w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., słowno-graficznego znaku towarowego GLOBI codziennie niskie ceny oraz słowno-graficznego znaku towarowego Biedronka Codziennie niskie ceny była błędna i dokonana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.),

g) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że UP RP zobowiązany był ocenić renomę znaku towarowego słowno-graficznego Biedronka Codziennie niskie ceny stanowiącego podstawę sprzeciwu pomimo wcześniejszego ustalenia braku podobieństwa słowno-graficznego znaku towarowego GLOBI codziennie niskie ceny oraz słowno-graficznego znaku towarowego Biedronka Codziennie niskie ceny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.,

h) poprzez brak spójności i jednolitości uzasadnienia wyroku w odniesieniu do ustaleń UP RP dotyczących renomy znaku towarowego słowno-graficznego Biedronka Codziennie niskie ceny stanowiącego podstawę sprzeciwu,

i) poprzez niezastosowanie art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy istniały przesłanki do oddalenia skargi w świetle prawidłowego zastosowania przez UP RP przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. oraz przepisów postępowania przy wydawaniu decyzji oddalającej sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny GLOBI codziennie niskie ceny;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędne zastosowanie przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. w stanie faktycznym niniejszej sprawy i w konsekwencji uchylenie prawidłowej decyzji UP RP, pomimo braku konfuzyjnego podobieństwa pomiędzy słowno-graficznym znakiem towarowym GLOBI codziennie niskie ceny oraz słowno-graficznym znakiem towarowym Biedronka Codziennie niskie ceny.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Jak akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż Sąd I instancji uwzględniając skargę skarżącej [...] uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP oddalającą sprzeciw tej spółki w sprawie o unieważnienie spornego znaku towarowego "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" o numerze R- 205612 zarejestrowanego na rzecz skarżącej kasacyjnie [...] sprzeciw jest uprawniona do znaku towarowego "Biedronka Codziennie niskie ceny" o numerze R-194732.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrola legalności zaskarżonej decyzji UPRP przez Sąd I instancji była dokonana nieprawidłowo.

Zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w punkcie 1 a) – c) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a., a mianowicie Sąd I instancji przekroczył granice sprawy niezasadnie zarzucając Urzędowi Patentowemu RP, że nie dokonał wszechstronnej oceny i zbadania wtórnej zdolności odróżniającej sloganu reklamowego: "Codziennie niskie ceny" stanowiącego element znaku towarowego Biedronka w oparciu o art. 129 i 130 p.w.p.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na przepisie art. 134 § 1 p.p.s.a., w skardze kasacyjnej należy wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy - jak w rozpoznawanej sprawie trafnie zarzucił kasator - albo też że w okolicznościach tej sprawy sąd powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy przed UPRP wszczętym wskutek złożonego sprzeciwu ma zastosowanie przepis art. 255 ust. 4 p.w.p., a zatem organ rozstrzyga sprawy w granicach wniesionego sprzeciwu i jest związany podstawą wskazaną przez wnoszącego sprzeciw, o której stanowi art. 246 ust. 2 p.w.p. Sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy określa zakres sprawy administracyjnej - wyznacza jej granice - zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i podstawy prawnej sprzeciwu, a w konsekwencji - stosownie do przepisów art. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. - zakres wniesionego sprzeciwu określa również granice sprawy sądowoadministracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy administracyjnej. Stosownie zaś do przepisów art. 61 i 63 § 2 k.p.a., które w postępowaniu spornym mają odpowiednie zastosowanie na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, a w konsekwencji także granice sprawy sądowoadministracyjnej wynikają z podstawy prawnej wskazanej przez wnoszącego sprzeciw w sprawie o unieważnienie prawa wyłącznego.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że jako podstawę prawną sprzeciwu wnosząca sprzeciw wskazała art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., tj. względne podstawy odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Dotyczą one przeszkód określanych mianem kolizji praw. Wskazane w sprzeciwie podstawy prawne zakreślały granice sprawy administracyjnej, jak również granice sprawy sądowoadministracyjnej, zatem Sąd I instancji przekroczył granice sprawy, a więc dopuścił się naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. żądając, by UPRP dokonał wszechstronnego zbadania wtórnej zdolności odróżniającej sloganu reklamowego w oparciu o art. 129 i art. 130 p.w.p., tj. bezwzględne podstawy odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, które nie zostały wskazane w treści sprzeciwu, a zatem nie stanowiły podstaw sprzeciwu w rozumieniu art. 146 ust. 2 p.w.p.

Rację ma również kasator, że Urząd Patentowy RP wyczerpująco rozpatrzył i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zatem - wbrew stanowisku Sądu I instancji – nie doszło do naruszenia przez organ art. 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji, iż Urząd Patentowy RP naruszył art. 7, 77, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a mianowicie nie dokonał właściwej, pełnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, pod kątem występowania podstaw unieważnienia, o których mowa w sprzeciwie, a więc art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Sąd I instancji uwzględniając skargę [...] i uchylając zaskarżoną decyzję UPRP oddalającą sprzeciw, dokonał nieprawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie decyzja Urzędu Patentowego RP jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy zasada działania Urzędu Patentowego z urzędu w kwestiach dotyczących ustalania i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podlega odpowiedniej modyfikacji z uwagi na treść art. 164 p.w.p., który stanowi, że ciężar dowodu, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego spoczywa na wnioskodawcy, jak również odpowiednio na wnoszącym sprzeciw. Z tej przyczyny w art. 256 ust. 1 p.w.p. przyjęta została w odniesieniu do postępowania spornego zasada odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś zasada stosowania tychże przepisów wprost. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę i odpowiednio przez wnoszącego sprzeciw, który w sprzeciwie - stosownie do art. 246 ust. 2 p.w.p - zobowiązany jest do wskazania podstaw unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, jak również wykazania ich zasadności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowej oceny porównawczej przeciwstawionych znaków towarowych stwierdzając brak podobieństwa znaków na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w oparciu o wyczerpująco rozpatrzony i oceniony materiał dowodowy przedstawiony przez wnoszącą sprzeciw i uprawnioną do spornego znaku towarowego. Organ dokonał całościowej oceny powstania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd – w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. – która wymagała ustalenia: 1) identyczności lub podobieństwa towarów (usług) objętych przeciwstawionymi znakami; 2) identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, którą należy badać w trzech płaszczyznach: znaczeniowej, fonetycznej i wizualnej, przy czym dokonując porównania należy wziąć pod uwagę rodzaj porównywanych znaków towarowych; 3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.

Dokonując badania w zakresie identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych znaków, organ stwierdził, że porównywane znaki towarowe są znakami wieloelementowymi. Przeciwstawiony znak towarowy "BIEDRONKA CODZIENNIE NISKIE CENY" o numerze R-194732 zawiera elementy słowne jak i graficzne. Elementami graficznymi jest stylizowana, charakterystyczna biedronka, a także kolorowe tło z konturem czerwonej linii oraz krój czcionki. Natomiast znak sporny "GLOBI CODZIENNIE NISKIE CENY" o numerze R- 205612 zawiera elementy graficzne w postaci kolorowej pogrubionej czcionki oraz tła w postaci zielonego prostokąta.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu, że dominującymi elementami w porównywanych znakach towarowych są elementy słowne: Biedronka oraz GLOBI. Są to wyrazy fantazyjne w odniesieniu do usług oznaczanych tymi znakami towarowymi. Wyrazy te umieszczone są w centralnym miejscu znaków i pełnią w nich rolę nadrzędną względem elementów graficznych. Te ostanie służą jedynie wyeksponowaniu lub utrwaleniu powyższych elementów słownych poprzez użycie odpowiedniej czcionki, tła lub graficznej stylizacji biedronki. Zatem – wbrew zarzutom Sądu Instancji – organ ustosunkował się i rozważał szatę graficzną przeciwstawionych znaków.

Ponadto, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, organ dokonał całościowej analizy przeciwstawionych znaków wraz z towarzyszącym im oraz stanowiącym element wspólny obu znaków sloganem reklamowym: "codziennie niskie ceny". Organ słusznie uznał, że temu wspólnemu elementowi obu znaków w postaci hasła (sloganu) reklamowego brakuje dostatecznych znamion odróżniających, aby ten element mógł pełnić konstytutywną dla znaku towarowego funkcję oznaczenia pochodzenia, tzn. wskazywać źródło pochodzenia towarów. Organ słusznie stwierdził, że slogan ten jest prostą wypowiedzią reklamową z gatunku tych, które zwykle są używane przez uczestników obrotu w celu opisania pewnych cech usług lub miejsca, w którym usługi te są świadczone, dotyczy to informacji o stałych, niskich cenach dostępnych w danym punkcie sprzedaży, które obowiązują codziennie. Użyty zwrot "codziennie niskie ceny" sam w sobie pozbawiony jest pierwotnej zdolności odróżniania usług w zakresie prowadzenia sklepów.

Jak słusznie zauważył kasator podkreślenie przez UPRP okoliczności, że strony sporu świadczą usługi polegające na prowadzeniu sieci sklepów jest bardzo istotna w przedmiotowej sprawie, ponieważ właśnie ta okoliczność pozwala stwierdzić, że przeciętny odbiorca (konsument) dokonujący zakupów w supermarkecie, nawet jeżeli nie jest należycie uważny i ostrożny wkładając towary do koszyka, z założenia wybiera się na zakupy do określonego sklepu, a więc np. do osiedlowego sklepu, czy sieciowego supermarketu, tj. do [...] czy do [...], itd. i w takim przypadku przy swym wyborze kieruje się jego nazwą zasadniczą, nie zaś jednosezonowym, czy nawet wielosezonowym sloganem reklamowym nazwę tę jedynie "upiększającym".

Ponadto, zastosowanie tego samego sloganu w porównywanych znakach towarowych nie może determinować oceny podobieństwa przeciwstawionych znaków. Znaki te są obiektywnie różne, a wskazane różnice należy uznać za istotne i dominujące nad elementem podobnym, który sam w sobie nie mógł w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego kojarzyć się z jednym przedsiębiorcą. Dowody przedstawione przez uprawnioną, jak i skarżącą wykazały, iż wspólny slogan używany był przez dwa niezwiązane ze sobą podmioty przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, tj. przed 2002 rokiem. Należy zgodzić się z kastorem, iż organ dokonał prawidłowej oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. twierdząc, iż występowanie w obrocie dwóch porównywanych znaków towarowych, nie rodzi ryzyka konfuzji, tj. wprowadzenia odbiorców w błąd. Sąd I instancji pominął szereg ustaleń faktycznych dokonanych przez UPRP, którymi kierował się organ przy ocenie ryzyka konfuzji. Po pierwsze, organ ustalił - na podstawie dowodów przedstawionych przez skarżącą i uprawnioną - iż zarówno uprawniona, jak i skarżąca jako niezwiązane ze sobą podmioty używały wspólnego sloganu reklamowego jeszcze przed 2002 r. Po drugie, czego zupełnie nie wziął pod uwagę Sąd I instancji wspólny slogan reklamowy był używany w obrocie po raz pierwszy przez uprawnioną już od 1996 r., natomiast skarżąca przedstawiła dowody, z których wynika, iż rozpoczęła używanie tego sloganu dopiero od 2000 r., zatem bezzasadne są twierdzenia skarżącej, iż uprawniona przejęła od niej ten slogan reklamowy. Ponadto, z załączonych do akt sprawy materiałów reklamowych wynika, że skarżąca stosowała różne slogany w celu podkreślenia, że ma niskie ceny, takie jak: "teraz jeszcze taniej", "redukujemy ceny, nigdy jakość", "obniżamy ceny, nigdy jakość", co dowodzi, iż bezzasadne jest twierdzenie skarżącej, że używanie znaku ze wspomnianym sloganem byłoby odbierane jako używanie znaku pochodzącego od sprzeciwiającego lub podmiotu z nim związanego.

Naczelny Sąd Administracyjny - wbrew stanowisku Sądu I instancji - podziela ustalenia i ocenę organu, iż nie doszło do kolizji spornego znaku towarowego ze znakiem renomowanym na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Organ zasadnie stwierdził, że większość przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą dowodów pochodzi nie sprzed daty zgłoszenia spornego znaku, tj. nie dotyczy okresu przed 4 grudnia 2002 r., tylko odnosi się do okresu późniejszego.

Podkreślenia wymaga, że dowody przedstawiane przez wnoszącą sprzeciw na uzasadnienie wskazanych podstaw unieważnienia prawa powinny być opatrzone konkretną datą i pochodzić sprzed daty zgłoszenia spornego znaku do Urzędu Patentowego RP (por. wyrok NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12). Organ prawidłowo ustalił, że przedłożone przez skarżącą dowody wskazują, że w świadomości potencjalnych odbiorców usługi skarżącej były utożsamiane jedynie z oznaczeniem "Biedronka". Świadczą o tym chociażby stwierdzenia w artykule prasowym "Ach, jak kobiety lubią biedronkę", w dodatku do Gazety Wyborczej z dnia 31 października 2002 r. Zatem nawet przy uznaniu renomy oznaczenia "Biedronka" w okresie przed 2002 r. nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż te oznaczenia całkowicie się różnią, co prawidłowo wykazał organ w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny winien poddać ponownej kontroli zaskarżoną decyzję, uwzględniając w swojej ocenie wyżej przedstawione wywody. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną.