Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 932/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 64 par 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 11, art. 12 i art. 23
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 19 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L.30.16), art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.608), art.11, art. 12 art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE.L.2009.316.65), art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.2014.181.48), art. 1 pkt 1, art. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 4, art. 18 ust. 2, art. 19 ust. 1,7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. 2012r., poz. 1164), art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2014 r. poz. 240), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] nr [...] przedmiocie odmowy przyznania Z.W. jednolitej płatności obszarowej na rok 2014.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 15 maja 2014r. (data nadania przesyłki listem poleconym) Z.W. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym zadeklarował trzy działki rolne oznaczone literą A, B oraz C. Do wniosku strona załączyła jeden załącznik graficzny, na którym wskazane zostało położenie zadeklarowanych do płatności działek rolnych.

Pismem z dnia 11 czerwca 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał Z.W. do uzupełnienia braku formalnego wniosku, tj. podpisania załącznika graficznego. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 13 czerwca 2014r.

W dniu 16 czerwca 2014r. strona złożyła korektę wniosku i podpisała załącznik graficzny.

Decyzją z 31 marca 2015r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił przyznania Z. W. przyznania jednolitej płatności obszarowej na roku 2014.

Od powyższej decyzji Z.W. złożył odwołanie, w którym podniósł, że braki formalne wniosku o przyznanie płatności uzupełnił niezwłocznie po otrzymaniu wezwania, tj. w dniu 16 czerwca 2014r. Wyjaśnił, że przyczyna opóźnienia leży po stronie organu, ponieważ dopiero w dniu 11 czerwca 2014r., a więc już po upływie 25 – dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku (termin upływał w dniu 9 czerwca 2014r.) zostało wysłane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, doręczone w dniu 13 czerwca 2014r. Podał, że organ dysponując pełnymi danymi tj. nr telefonu, adresem e-mail mógł zawiadomić stronę o braku formalnym wniosku przed upływem wskazanego terminu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2109, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie do treści art. 7 ust.1a, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. (...)

Stosownie do treści art. 19 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, każdego roku rolnicy składają wnioski o płatności bezpośrednie, wskazując stosownie do sytuacji:

a) wszystkie działki rolne leżące na terenie danego gospodarstwa oraz, w przypadku gdy państwo członkowskie stosuje art. 15 ust. 3, liczbę drzew oliwnych oraz ich rozmieszczenie na działce;

b) uprawnienia do płatności deklarowanych do aktywowania;

c) wszelkie inne informacje przewidziane w niniejszym rozporządzeniu lub przez dane państwo członkowskie. Państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.

W myśl art. 12 rozporządzenia 1122/2009, pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:

a) tożsamość rolnika;

b) system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;

c) identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;

d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;

e) oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy. (...)

W celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację., natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. (...) – art. 12 ust. 3

Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 ustawy, płatności obszarowe (...) są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast stosownie do treści art. 25 ust. 1 i 2 ustawy, rolnik składa wniosek na formularzu opracowanym oraz przesłanym lub udostępnionym przez Agencję. Agencja przesyła formularz oraz materiał graficzny (materiał geograficzny) lub udostępnia je na stronie internetowej Agencji. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, rolnik składa kolejny wniosek o przyznanie płatności obszarowych na formularzu przesłanym lub udostępnionym przez Agencję i dołącza do niego materiał graficzny (materiał geograficzny) przesłany lub udostępniony przez Agencję. (art. 25 ust. 3).

Zdaniem organu odwoławczego to wnioskodawca decyduje o treści wniosku i dołączonych do niego załączników graficznych, które podpisuje i składa organowi, oświadczając tym samym, że zna zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Brak podpisu na załączniku graficznym, czy wniosku oznacza, że wnioskodawca nie składa żadnego oświadczenia, ani też do niczego się nie zobowiązuje. Poprzez bowiem złożenie podpisu wnioskodawca przejawia wolę ukształtowania w określony sposób swojej sytuacji prawnej.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Nr 1122/2009, rolnik może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja. Zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy, wniosek o przyznanie płatności obszarowych (...) składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu. Ostateczny termin składania ww. wniosków określa art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009. Przepis ten stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Z treści powołanego powyżej przepisu wynika, że możliwe jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak za każdy dzień opóźnienia stosowana jest sankcja w wysokości 1% kwoty płatności. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 15 maja 2014r., natomiast termin na złożenie wniosku z sankcjami terminowymi w wysokości 1% upłynął w dniu 9 czerwca 2014r.

Powyższe regulacje dotyczące treści pojedynczego wniosku o przyznanie płatności, jak i określone terminy składania wniosków mają również zastosowanie do obligatoryjnych dokumentów, które należy dołączyć do wniosku tj. załączników graficznych. W ocenie organu cyt. powyżej przepisy UE są bezpośrednio stosowane we wszystkich państw członkowskich i zgodnie z art. 87 rozporządzenia 1122/2009 stosuje się je do wniosków o przyznanie płatności składanych od 2010r. Intencja prawodawcy unijnego dotycząca tych przepisów została wskazana w motywie 28 preambuły do ww. rozporządzenia UE, zgodnie z którym przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, poprawy wniosków o pomoc obszarową oraz składania dokumentów uzupełniających umów oraz oświadczeń jest niezbędne w celu umożliwienia administracji krajowej planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli prawidłowości wniosków o przyznanie pomocy.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika że skarżący w dniu 16 czerwca 2014r. uzupełnił brak, stanowiący w świetle prawa wspólnotowego o kwalifikowalności dla wnioskowanej płatności tzn. podpisał załącznik graficzny dla wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek. Zatem kompletny wniosek został złożony po upływie ostatecznej daty składania wniosków tj. po dniu 9 czerwca 2014r. W przypadku uzupełnienia przez rolnika braku dotyczącego kwalifikowalności wniosku po dopuszczalnym terminie składania wniosków, jednak nie później niż do dnia wydania decyzji, wnioskowana płatność nie zostaje przyznana. Stanowisko to wynika wprost z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009. Wniosek bowiem złożony z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych uznaje się za niedopuszczalny we wszystkich przypadkach, w których braki stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Przepis ten jest dostatecznie precyzyjny i nie wymaga uszczegółowienia w przepisach prawa krajowego, z wyjątkiem odstępstw przewidzianych w art. 21 cyt. rozporządzenia (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz w art. 22 w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy. Prawodawca unijny nie przewiduje zatem jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności korekty wniosku złożonej po ostatecznym terminie na jej wniesienie. W związku z powyższym regulacja art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków dotyczących kwalifikowalności z zachowaniem, bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 K.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca.

Jednolita płatność obszarowa na rok 2014 nie przysługuje zatem skarżącemu, ponieważ wnioskodawca nie podpisał załącznika graficznego obejmującego wszystkie zadeklarowane we wniosku działki rolne w terminie składania wniosków, tj. ostatecznie do dnia 9 czerwca 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że pomoc przyznawana jest na wniosek i zależna jest od woli strony. Płatności są zaś sformalizowane, jeśli zatem rolnik chce korzystać z pomocy wspólnotowej zobowiązany jest do prawidłowego wypełnienia wniosku, jak i załączników graficznych oraz złożenia ich w odpowiednim terminie. Rolnik jako osoba wykonująca działalność zawodowo i na własny rachunek zobowiązana jest do należytej staranności w zakresie prowadzonej działalności. Płatności dokonywane są po przeprowadzeniu przez organ wszystkich kontroli wymaganych prawem krajowym i wspólnotowym. Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy, płatności przyznawane są do dnia 1 marca roku następującego po roku złożenia wniosku. Zatem agencja płatnicza ma termin do 1 marca na dokonanie kontroli i wydanie decyzji. Jeśli organ przekracza ten termin zobowiązany jest do poinformowania strony o jego przedłużeniu, co w sprawie uczyniono. Niezasadnym jest zatem przerzucanie odpowiedzialności za nienależyte wypełnienie wniosku na organ.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istoty wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 8 K.p.a. poprzez wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku polegającego na podpisaniu dołączonego do niego załącznika tj. mapki graficznej, a następnie uznanie zarówno przez organ I jak II instancji, iż powyższe uzupełnienie w zasadzie jest niedopuszczalne, ponieważ naruszony został termin prawa materialnego określony w ustawach krajowych i prawodawstwie unijnym;

2) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie, że wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej nie stanowi podania w rozumieniu powyższych przepisów i tym samym nie jest możliwe jego uzupełnienie w trybie określonym w K.p.a., co spowodowało, że wniosek został złożony z przekroczeniem terminu;

3) art. 12 K.p.a. poprzez bezczynność organu w okresie miesiąca (od czasu wpływu wniosku do czasu wystosowania pisma o uzupełnienie braków), co uniemożliwiło uzupełnienie wniosku w terminie, który organ przyjął jako ostateczny dzień uzupełnień wniosków tj. dzień 9 czerwca 2014 r., a następnie podzielenie stanowiska organu I instancji przez organ II instancji;

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy zapadała ona z naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego;

Ponadto zarzucił również naruszenie prawa materialnego polegającego na wadliwym uznaniu, że istnieje obowiązek ustawowy podpisania przez wnioskodawcę każdego z dołączanych załączników, zwłaszcza, że załącznik graficzny do formularza udostępnionego przez ARiMR jest w zasadzie wyłącznie potwierdzeniem danych wskazanym w samym formularzu.

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozumowanie organu I, jak i II instancji jest wadliwe. Oczywistym wydaje się fakt, iż w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli organ uznał, że załącznik do wniosku obarczony jest brakiem formalnym. Zgodnie jednak z art. 53 § 1 K.p.a. wezwanie powinno odpowiadać wymogom formalnym, w tym wskazywać skutki prawne braku uzupełnienia wniosku w terminie. Nie ulega wątpliwości, że brak podpisu na załączniku do wniosku (prawidłowo wypełnionego i podpisanego) jest uchybieniem formalnym, a uzupełnienie braku w terminie powoduje, że wniosek wywołuje skutki w pierwotnym terminie jego złożenia. Przyjęta przez organ II instancji dowolna i swobodna interpretacja ww. przepisów nie ma odzwierciedlenia ani w obowiązującym prawie ani orzecznictwie sądów administracyjnych. Odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 2452/06 wskazał, że "stwierdzenie, że wniosek strony nie czyni zadość wymaganiom wynikającym z przepisów prawa, nakłada na organ administracyjny obowiązek wezwania wnoszącego podanie do usunięcia określonych braków. Uchybienie temu obowiązkowi przez organ prowadzi do wadliwości postępowania. Fakt niezłożenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów nie daje organom administracji podstaw do wydania merytorycznego, negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia.

W ocenie skarżącego żaden przepis prawa nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku podpisywania załączników, a rzekomy obowiązek został wywiedziony zupełnie dowolnie przez organy administracji. Wskazał, że oświadczenia na mapie graficznej polegające na zaznaczeniu wymaganych prawem danych tj.: powierzchni gruntu rolnego, jej położenie, sposobu jej wykorzystania, wskazanie upraw itd. znajdują się we wniosku "głównym", a mapa jest jedynie graficznym jej odzwierciedleniem. Skarżący podkreślił, że wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności w stosunku do tych samych gruntów rolnych kolejny rok z rzędu. Opracowana przez ARiMR "Szczegółowa Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014" zamieszczona na stronie internetowej ARiMR na stronie 11 w polu 15 zawiera informację, iż "w tym polu rolnik (pełnomocnik/osoba uprawniona do reprezentacji), który ubiega się o przyznanie płatności objętych wnioskiem, składa obowiązkowo czytelny podpis (imię i nazwisko) i wpisuje datę wypełnienia wniosku, potwierdzając prawdziwość wpisanych danych oraz znajomość zasad przyznawania płatności, objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Brak podpisu spowoduje, że wniosek nie zostanie rozpatrzony, jeżeli wnioskodawca nie uzupełni podpisu w terminie określonym przez ARiMR". Brak jest zatem jakiejkolwiek informacji, że uzupełnienie braków w terminie wskazanym przez organ będzie bezskuteczne jeżeli nastąpi po dniu 9 czerwca 2014r.

Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podkreślił, że brak formalny w postaci braku podpisu na załączniku graficznym jest brakiem formalnym. Brak podpisu strony na podaniu czy brak pełnomocnictwa stanowią uchybienia formalne, podlegające uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. W przepisach prawa materialnego brak jest podstawy do stwierdzenia, że wymogiem wniosku o przyznanie dopłaty bezpośredniej jest konieczność złożenia podpisu pod załącznikiem do wniosku w postaci mapy graficznej. Dane na mapie odpowiadają danym wskazanym w samym wniosku. Poza tym, skoro sam wniosek został prawidłowo przygotowany i podpisany, to podpis pod nim faktycznie oznacza oświadczenie co do całości wyrażonej w nim treści, w tym do dołączonych do niego załączników, stanowiących jego obligatoryjną treść.

Skarżący zwrócił także uwagę, że w dacie złożenia wniosku i w dacie wydania przez organ I i II instancji decyzji obowiązywały różne akty prawne stanowiące podstawę i określające zasady złożenia wniosku. Od dnia 15 marca 2015r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r., poz. 308), oraz rozporządzenie z dnia 12 marca 2015r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r., poz.352).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) -dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania podstawą uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny jest zawsze stwierdzenie przez organ naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania, natomiast inne naruszenie przepisów postępowania stwierdzone przez sąd, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponadto należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a więc sąd ma obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet w takim zakresie, który nie został podniesiony w skardze.

W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organy rozstrzygające sprawę prawidłowo uznały, że złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014r. z niepodpisanym załącznikiem graficznym nie stanowiło złożenia kompletnego wniosku, który mógł być podstawą przyznania płatności, czy brak podpisu rolnika na załączniku do wniosku był brakiem formalnym, który mógł zostać uzupełniony w trybie art. 64 § 2 K.p.a. i czy możliwe jest skuteczne uzupełnienie tego braku po dniu 9 czerwca 2014r. tj. po upływie terminu określonego w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 licząc od ostatniego dnia na złożenie wniosku, określonego w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308), która weszła w życie w dniu 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 15 maja 2014r. o przyznanie płatności na rok 2014r., a zatem stosuje się do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.)- dalej ustawa z 2007r.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 2007r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 jeżeli spełnia określone w tym przepisie warunki.

Jak wynika z art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, a wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 3 ustawy termin, o którym mowa w ust. 2 nie podlega przywróceniu. Termin ten jest terminem materialnoprawnym.

Treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010r., nr 39, poz. 215 ze zm.). § 2 ust. 1 rozporządzenia określa szczegółowo co zawiera wniosek, m.in. o przyznanie płatności bezpośredniej. Poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera m.in. NIP lub REGON, jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również PESEL i numer identyfikacyjny rolnika. We wniosku o przyznanie płatności wnioskodawca podaje też informację o załącznikach dołączanych do wniosku (§ 2 ust. 2). Oprócz powyższych danych i informacji, wnioski zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą.

Jak stanowi § 3 ust. 2 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej zawiera również oświadczenia o :

1) powierzchni działek ewidencyjnych z podaniem w szczególności:

a) położenia działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy,

b) danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy, numeru działki ewidencyjnej i powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej,

c) powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchni:

– niezgłoszonej do programów pomocowych,

– gruntów rolnych, które zostały zalesione w ramach działania zalesianie gruntów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz zgodnie z planem zalesienia, lecz nie zostały przekwalifikowane na grunty leśne;

2) sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności:

a) oznaczenia działki rolnej,

b) grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną,

c) powierzchni działki rolnej,

d) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna,

e) powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej.

Oświadczenia zawarte we wniosku obejmują więc przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności oznaczenia działki oraz grupy upraw.

Ponadto, stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia, w przesłanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją", materiale graficznym, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), rolnik zaznacza:

1) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa;

2) znajdujące się w obrębie działki rolnej:

a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.),

b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

c) oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2.

Treść powyżej wskazanych przepisów wskazuje, że wniosek o przyznanie płatności z jednej strony spełniać musi określone wymagania formalne, o czym stanowi § 2 ust. 1 rozporządzenia, a z drugiej strony musi zawierać określone treści merytoryczne.

Za merytoryczną treść wniosku odpowiedzialność ponosi producent rolny, który musi określić, o jaką płatność występuje i z jakiego tytułu, jakie działki i o jakiej powierzchni zgłasza do płatności.

Wskazanie, że wniosek powinien zawierać elementy podania określone w przepisach K.p.a., z wyłączeniem adresu, oznacza, że powinien zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej żądanie i zostać podpisany (art. 63 § 2 i 3 K.p.a.).

Tryb usuwania braków formalnych wniosku reguluje art. 64 § 2 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, niż podanie adresu wnoszącego pismo, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do takich braków należy zaliczyć; brak podpisu pod wnioskiem lub pod załącznikiem do wniosku, czy niepodanie przez wnioskodawcę np. nr PESEL, REGON lub oczywiste błędy w tych numerach.

Z treści art. 64 K.p.a. wynika, że pozostawienie podania bez rozpoznania, z innego powodu niż brak adresu, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, gdy wnoszący podanie, mimo właściwego wezwania organu do usunięcia braków, nie usunie w terminie tych braków i po drugie, wezwanie dotyczyć ma wymagań wynikających wprost z przepisów prawa.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2009r., sygn. akt II GSK 1115/08 (LEX nr 552746) na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cyfrowej (Dz.U. z 2007r., nr 46 poz. 310) i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 K.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca. Stanowisko to należy w pełni podzielić.

Fakt, że powyższa teza została sformułowana na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia nie pozbawia jej aktualności.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący w dniu 15 maja 2014r. złożył podpisany wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 załączając do niego niepodpisany załącznik graficzny określający położenie zadeklarowanych do płatności działek rolnych A, B i C. Organ wezwał wprawdzie do uzupełnienia tego braku formalnego, ale uczynił to dopiero w dniu 11 czerwca 2014r. (wezwanie doręczono stronie w dniu 13 czerwca 2014r.), a załącznik został podpisany w dniu 16 czerwca 2014r. W ocenie organu podpis pod załącznikiem graficznym do wniosku skarżący złożył wprawdzie z zachowaniem siedmiodniowego terminu, ale przepis art. 64 § 2 K.p.a. nie ma tu zastosowania, z uwagi na przepis szczególny - art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który wyłącza możliwość uzupełniania braków formalnych wniosku po 9 czerwca 2014r. tj. po upływie 25 dni kalendarzowych licząc od ostatniego dnia terminu na składanie wniosków. W ocenie sądu taki wniosek jest nieuprawniony.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego do sądu orzeczenia na wstępie należy rozważyć, czy brak podpisu osoby ubiegającej się o dopłaty na załączniku graficznym do wniosku stanowi w ogóle brak formalny.

W wyroku z dnia 3 lipca 2015r., sygn. akt II GSK 1453/14 Naczelny Sąd Administracyjny uznał nawet, że brak argumentów prawnych, z których jednoznacznie wynika obowiązek podpisania załączników graficznych, co powinno prowadzić do wniosku, że brak podpisania załączników graficznych nie powinien skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Z regulacji zawartej w art. 63 K.p.a. wynika bowiem obowiązek podpisania wniosku, natomiast brak jest podstaw do twierdzenia, aby temu samemu wymogowi podlegały załączniki wniosku.

W innych zaś orzeczeniach sądy administracyjne uznają jednak brak podpisu pod załącznikiem graficznym za brak formalny.

W związku z tym wskazać należy, że w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą skargę, załącznik graficzny jest w istocie załączanym do wniosku oświadczeniem rolnika o położeniu, granicach i powierzchni uprawianej działki rolnej, której dotyczy wniosek o płatność i w związku z tym, jako oświadczenie, powinien zostać opatrzony podpisem osoby ubiegającej się o przyznanie dopłat. Obowiązek złożenia oświadczenia o położeniu działki rolnej (przez jej zaznaczenie na załączniku graficznym) można wywieść zarówno z treści § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010r., jak i art. 12 rozporządzenia. Załączniki graficzne są obligatoryjnym i integralnym elementem wniosku. Podpis pod załącznikiem potwierdza złożenie oświadczenia co do treści wynikającej z załącznika i wskazuje, że oświadczenie to pochodzi od osoby, która je podpisała. Jest w związku z tym niezbędnym elementem wniosku i w przypadku takiego braku organ ma, wynikający z art. 64 K.p.a., w zw. z art. 7,8,9 K.p.a. obowiązek wezwania strony do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pogląd taki wyrażany był w orzecznictwie m in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2011r. w sprawie II GSK 956/10, w wyroku WSA w Warszawie V SA/Wa 16/13 i WSA w Łodzi w sprawach III SA/Łd 981/13 i III SA/Łd 686/15. Sąd w tym składzie, z przyczyn wskazanych powyżej podziela drugi z poglądów.

Z brzmienia art. 64 § 2 K.p.a. wynika, że uzupełnienie braku formalnego wniosku, w wyznaczonym 7- dniowym terminie, spowoduje, że wniosek będzie podlegał rozpatrzeniu tak, jakby został złożony bez braków. W związku z tym uzupełnienie braku formalnego wniosku, jakim jest brak podpisu wnioskodawcy na załączniku graficznym do wniosku, w wyznaczonym 7- dniowym terminie powoduje ten skutek, że wniosek z uzupełnionym brakiem traktuje się tak jakby od początku został złożony bez braków. Ponieważ skarżący zachował 7 - dniowy termin do uzupełnienia braku formalnego przez podpisanie załącznika graficznego do wniosku o przyznanie płatności, a wniosek złożył w terminie tj. 15 maja 2014r., wniosek o przyznanie płatności powinien podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu. Gdyby zaś brak formalny został uzupełniony po upływie 7- dniowego terminu, wniosek należałoby uznać za złożony dopiero w dniu uzupełnienia braku tj. 16 czerwca 2014r., a więc już po upływie terminu określonego w art. 18 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także po upływie terminu wskazanego w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009.

Stanowisko organu, uznające w okolicznościach niniejszej sprawy za nieistotną datę złożenia wniosku dotkniętego brakiem formalnym i uznające, że kompletny, wolny od braków wniosek został złożony dopiero w dacie uzupełnienia braku wniosku (tj. 16 czerwca 2014r.) jest nieprawidłowe i narusza art. 64 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, a art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1122/2009 przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący uzupełnił brak formalny w siedmiodniowym terminie.

Przyjęcie, że uzupełnienie braku formalnego wniosku w terminie określonym w art. 64 § 2 K.p.a. jest bez znaczenia prawnego, jeżeli nastąpiło po terminie 9 czerwca, wbrew argumentom przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajduje oparcia w przepisach UE. Takie stanowisko jest uzasadnione ale tylko w odniesieniu do braków, czy poprawek o charakterze merytorycznym, a nie braku formalnego podania, jakim jest brak podpisu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Z przytoczonego przepisu, jak podnosi organ wynika, że jeżeli dany przypadek jest uregulowany w przepisach rozporządzeń wydawanych przez Komisję UE lub Radę UE to w pierwszej kolejności stosujemy przepisy unijne, w tym wypadku art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W ocenie Sądu, argumenty organu, który powołuje się na regulacje art. 11 ust. 1 i 2 i art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 30 listopada 2009r. Nr 1122/2009 (Dz. U. UE.L.2009.316.65) w sprawie szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, są prawidłowe ale tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą braków merytorycznych wniosków składanych przez rolników.

Z art. 11 ust. 1 i 2 wyżej wskazanego rozporządzenia wynika jednoznacznie, że rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej może złożyć tylko jeden pojedynczy wniosek na rok. Pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja.

W art. 12 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 określa, jaka powinna być treść pojedynczego wniosku stanowiąc, że zawiera on wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy., w szczególności tożsamość rolnika, system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek, identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej, szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i w stosownych przypadkach ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana, oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.

W myśl ust. 3 art. 12 rozporządzenia, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit d), wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowanego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej . Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Przytoczone przepisy określają konieczną materialną zawartość wniosku.

Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/209 w art. 14 dopuszcza też składanie poprawek do pojedynczego wniosku po wygaśnięciu terminu składania wniosku przewidując, że można po tym terminie dodać do wniosku poszczególne działki lub indywidualne uprawnienia do płatności, pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Na takich samych warunkach można dokonać zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności. Ostateczny termin na ich złożenie wynika z treści art. 23 ust. 2 Rozporządzenia i nie może przekroczyć 31 maja danego roku.

Z brzmienia tego przepisu także jednoznacznie wynika, że chodzi w nim o zmiany i poprawki do wniosku o charakterze merytorycznym, a nie o uzupełnienie braków formalnych wniosku.

Art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 reguluje złożenie wniosku po wyznaczonym terminie i przewiduje (akapit 1), że z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1% za każdy dzień roboczy. Akapit ten stosuje się także do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeżeli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Z treści przytoczonych powyżej regulacji nie sposób wywieść, tak jak chce organ w rozpoznawanej sprawie, że uzupełnienie po dniu 9 czerwca 2014r. braków formalnych wniosku dokonane w trybie i w terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. nie wywoła skutków prawnych przewidzianych w tym przepisie z uwagi na treść art. 23 Rozporządzenia Komisji Nr 1122/209. Treść art. 23 Rozporządzenia Komisji nie wyklucza możliwości uzupełnienia braku formalnego wniosku przez podpisanie wniosku, czy załącznika do wniosku, jeżeli kompletny od strony merytorycznej wniosek został złożony w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy lub ewentualnie w terminie 25 dni licząc od upływu tego terminu, ale zawiera on braki formalne. Przytoczone przepisy stanowią o ograniczeniu terminu na składanie wniosków jako takich i ograniczaniu terminu na wnoszenie merytorycznych poprawek do wniosku, a nie dotyczą uzupełniania braków formalnych. Jeżeli wniosek o przyznanie płatności złożony do dnia 9 czerwca zawiera brak formalny, obowiązkiem organu jest wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Jeżeli brak formalny zostanie uzupełniony w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, za datę złożenia uzupełnionego wniosku należy uznać dzień doręczenia żądania organowi, a nie dzień uzupełnienia braku. Uzupełnienie braku w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wywołuje skutek od daty wniesienia podania. Zaakceptowanie dokonanej przez organ wykładni art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. oznaczałoby zgodę na to, że w zależności od woli pracownika organu i terminu wezwania do uzupełnienia braku formalnego, jakim jest brak podpisu ( w tym wypadku pod załącznikiem), nie wszyscy wnioskodawcy znajdujący się w takiej samej sytuacji faktycznej (złożenie do 15 maja wniosku zawierającego braki formalne) mieliby możliwość uzupełnienia braków wniosku w terminie określonym przez przepisy prawa materialnego, np. w rozpoznawanej sprawie organ wezwał skarżącego do podpisania załącznika graficznego do wniosku pismem z dnia 11 czerwca 2014r., gdy w jego ocenie uzupełnienie to nie dawało już możliwości przyznania wnioskowanych płatności. Takie działanie narusza zasady z art. 8 i 9 K.p.a.

Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia: przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 przez przyjęcie, że wyklucza on możliwość skutecznego uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności po dniu 9 czerwca 2014r., przepisów prawa procesowego, tj. art. 64 § 2 K.p.a. przez uznanie, że uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w trybie tego przepisu było możliwe tylko do dnia 9 czerwca 2014r. Wskazane naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący zachował siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ab/