Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 435/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14 ust.  2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Dnia 26 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 września 2013 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A. K., karę pieniężną w wysokości 8400 zł, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U z 2012 r., poz. 1265) zwanej dalej: u.t.d. oraz w oparciu o ustalenia protokołu kontroli z dnia 3 lipca 2013 r. nr "[...]".

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniach od 18 czerwca do 3 lipca 2013 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy A. K. działającego pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A. K.. Zakres kontroli obejmował okres od 18 czerwca 2012 r. – 18 czerwca 2013 r. odnośnie posiadanych ważnych uprawnień przewozowych. W zakresie czasu pracy okres kontrolny ograniczono do okresu 22 listopada 2012 r. do 8 kwietnia 2013 r. Przedmiotem kontroli było m.in. sprawdzenie obowiązku prawidłowego użytkowania tachografów zamontowanych w pojazdach samochodowych, dopełnienie obowiązku przechowywania wykresówek przez co najmniej rok po ich użyciu oraz przestrzeganie przepisów u.t.d. W wyniku przeprowadzonej analizy tarcz stwierdzono brak zapisów aktywności kierowcy M. S. na rewersie wykresówki. Po wszczęciu postępowania administracyjnego, w dniu 12 lipca 2013 r. przedsiębiorca przedłożył organowi zaświadczenia o działalności kierowcy. Przesłuchany w dniu 29 sierpnia 2013 r. kierowca M. S. zeznał, że na każdej wykresówce w miejscu, gdzie brakowało aktywności powinien być zarejestrowany odpoczynek. Zawsze po zakończeniu pracy wykresówka była wyjmowana z tachografu, a następnie w domu odbierany był odpoczynek. Kierowca wyjaśnił, że nie był szkolony przez pracodawcę ani przez osobę odpowiedzialną za transport w przedsiębiorstwie z czasu pracy oraz z obsługi urządzenia rejestrującego czas pracy. Organ stwierdził, że jeżeli kierowca nie mógł zarejestrować swoich okresów aktywności automatycznie za pomocą tachografu, to powinien zarejestrować daną aktywność ręcznie na odwrocie wykresówki. Ustawodawca przewidział bowiem obowiązek rejestracji okresów aktywności w sposób wskazany w art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r.) zwanego dalej: rozporządzeniem nr 3821/85. Odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia ponosi przedsiębiorca. Jego obowiązkiem jest organizowanie pracy kierowców i regularne kontrolowanie swoich pracowników w tym zakresie. Natomiast dokumenty dostarczone przez przedsiębiorcę w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie mogą być kluczowym dowodem usprawiedliwiającym brak zapisu aktywności kierowcy na rewersie wykresówki. Takie dokumenty powinny być okazane w trakcie prowadzonej kontroli zgodnie z wezwaniem. Organ wyjaśnił również, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 92b i 92c ust. 1 u.t.d.

Od powyższej decyzji pełnomocnik A. K. wniósł odwołanie zarzucając rażące naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej: k.p.a. oraz art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań odwołującego się oraz K. J. i W. K. na okoliczność zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 11 lutego 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 8100 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Z kolei z art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 3821/85 wynika, że kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, a także obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, wszystkich innych okresów pracy, okresów gotowości, przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku. Z treści lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wynika, że za okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresie aktywności kierowcy nakładana jest kara pieniężna w wysokości 300 zł za każdą wykresówkę. W wyniku analizy zapisów tarczy tachografu kierowcy M. S. stwierdzono, że na 27 wykresówkach kierowca ten nie zarejestrował okresu swojej aktywności i w tej sytuacji nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8100 zł. Brak pełnych danych o aktywności kierowcy jest bezsporny i został potwierdzony podczas przesłuchania tego kierowcy, który wyjaśnił, że na wskazanych wykresówkach w miejscach gdzie brakuje jego aktywności powinien on zarejestrować wypoczynek. Organ zauważył, że przedsiębiorca po otrzymaniu protokołu kontroli pismem z dnia 9 lipca 2013 r. przesłał do organu I instancji 26 zaświadczeń o działalności wystawionych dla kierowcy M. S.. Tymczasem w trakcie czynności kontrolnych w przedsiębiorstwie zostało okazanych 13 zaświadczeń o działalności wystawionych dla tego kierowcy. W protokole z 18 czerwca 2013 r. skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych innych dokumentów niż okazane na żądanie organu. W ocenie organu odwoławczego, okresy wynikające z okazanych po kontroli zaświadczeń należało umieszczać na wykresówkach, gdyż okazane zaświadczenia nie zwalniały z obowiązku rejestrowania tych danych na rewersach wykresówek. Organ podniósł, że zakres kontroli obejmował okres 18 czerwca 2012 r. – 18 czerwca 2013 r., w tym okresie analizie zostały poddane wykresówki kierowcy M. S. w okresie 28 sierpnia – 30 października 2012 r. Zatem skarżący posiadał wskazane wykresówki przez okres co najmniej 10 miesięcy i jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność transportową nie zwrócił uwagi, że kierowca w okresie wykonywania zadań transportowych na rzecz skarżącego zdaje wykresówki, które nie posiadają wszystkich okresów jego aktywności.

Organ wyjaśnił, że przez skarżącego nie został przedstawiony zakres obowiązków kierowcy. Jednakże taki zakres obowiązków nie daje podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, który nie może uniknąć odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia poprzez przerzucanie ciążących na nim obowiązków na swoich pracowników. Skarżący miał możliwość kontroli tego kierowcy. Natomiast samo pouczenie kierowcy o zasadach prawidłowego wypełniania wykresówek jest niewystarczające do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dokonane przez tych kierowców. Poza tym, zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r.) zwanego dalej: rozporządzeniem nr 561/2006, to przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Brak jest zatem podstaw do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d., wobec niewykazania przez stronę zaistnienia przesłanek ww. regulacji prawnych.

Organ stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przesłuchanie strony, bowiem zgromadzony w sprawie materiał jest kompletny i pozwala na pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Natomiast przesłuchanie strony ma jedynie charakter posiłkowy.

Na powyższą decyzję A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 k.p.a. oraz nierozpoznanie wszystkich wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu. Zarzucono również naruszenie art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 6 k.p.a. polegające na naruszenie przepisów dotyczących ciężaru dowodu.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ II instancji, pomimo zgłoszenia przez skarżącego wniosków dowodowych o przesłuchanie strony i świadków, nie ustosunkował się merytorycznie do konieczności ich przeprowadzenia. Wskazując na dołączony do skargi zakres obowiązków M. S. z dnia 1 sierpnia 2012 r., skarżący podniósł, że zakres ten w pkt 9 i 10 nakładał na kierowcę obowiązki w zakresie stosowania wykresówek lub kart kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi on pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmuje. Kierowcy nie wolno wyjmować wykresówek ani kart kierowcy z tachografu przed zakończeniem dziennego czasu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka mogła być używana przez okres 24 godzin. W pkt 10 zakresu obowiązków kierowca został pouczony co do obowiązków dotyczących nanoszenia na wykresówkę okresów pracy dyspozycyjności i odpoczynku w sytuacji, w której nie jest w stanie używać tachografu w wyniku oddalenia się. Odebranie pouczeń w zakresie obsługi tachografu kierowca M. S. potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu 1 sierpnia 2012 r. Fakt przeszkolenia kierowcy został również potwierdzony w porozumieniu z dnia 20 sierpnia 2012 r. dotyczącym umowy z dnia 25 lipca 2012 r., na mocy którego kierowca ten został skierowany do pracy u skarżącego przez "A" K. J.. Przekazujący w ramach porozumienia podał, że pracownik M. S. był wcześniej zapoznawany z zakresem swoich obowiązków jako kierowca. Dokumenty świadczące o zakresie pouczeń i szkoleń przed przystąpieniem do pracy na stanowisku kierowcy zostały przesłane organowi I instancji. Jednakże organ I instancji dał wiarę kierowcy, który zeznał, że nie został przeszkolony z obsługi tachografu. Kierowca ten jest obecnie byłym pracownikiem skarżącego i pozostaje z nim w konflikcie. Poza tym kierowca ten posiada uprawnienia do kierowania pojazdami ciężarowymi od wielu lat i trudno uznać, że nie miał pojęcia jak wykonywać podstawowe obowiązki służbowe.

Skarżący podniósł, że organ II instancji nie rozpoznał wniosku o przesłuchanie K. J. – osoby, która przeprowadziła szkolenie kierowcy i W. K. – osoby odpowiedzialnej za transport w przedsiębiorstwie skarżącego. Osoby te mogłyby zweryfikować twierdzenia kierowcy. Poza tym, to na organie administracji spoczywa obowiązek wykazania, że na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem może zostać nałożona kara administracyjna. W przypadku stwierdzenia, że rozwiązania organizacyjne przyjęte przez podmiot wykonujący przewóz drogowy pozostają w zgodności z przepisami prawa unijnego regulującymi zasady wykonywania transportu drogowego i umożliwiają ich faktyczne zachowanie, brak jest podstaw do nałożenia kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z prawem.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 18 czerwca - 3 lipca 2013 r. w przedsiębiorstwie skarżącego stwierdzono, że na wykresówkach kierowcy M. S. brak jest wszystkich danych o okresie aktywności tego kierowcy. W związku ze stwierdzonymi naruszeniami zaskarżoną decyzją nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8100 zł.

Zgodnie z regulacją art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zatem to przedsiębiorca jest zobowiązany przechowywać wszelką w tym zakresie dokumentację. Tym bardziej, że zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia (regulującego miedzy innymi czas pracy, przerwy oraz odpoczynek). Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem stwierdzić należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek należytego przeszkolenia kierowców w zakresie ich obowiązków oraz dopilnowania przestrzegania przepisów. Tym bardziej, że zgodnie z regulacją art. 10 ust. 3 nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeżeli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Natomiast w krajowym prawie wewnętrznym problematyka związana z obowiązkami pracodawcy w zakresie wykonywania przewozów drogowych uregulowana została w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.) zwanej dalej: u.cz.p.k. W myśl art. 25 ust. 1 u.cz.p.k. pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach;

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego;

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności;

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Z kolei z art. 31 ust. 1 u.cz.p.k. wynika, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, w przypadku gdy kierowca:

1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;

2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;

3) miał czas wolny od pracy;

4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;

5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;

6) pozostawał w gotowości w rozumieniu art. 9 ust. 1 cyt. ustawy.

Co więcej, w myśl ust. 3 wskazanego przepisu zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14, z późn. zm.), przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

Analiza wyżej przywołanych unormowań prawa wspólnotowego oraz wewnętrznego prowadzi do wniosku, że to przedsiębiorca zobligowany został do przedstawienia uprawnionym do kontroli organom stosownych dokumentów, w szczególności wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorstwo. Odstępstwem od tego obowiązku jest przedstawienie zaświadczenia o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. II GSK 679/09, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaświadczenie wydane w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców ma uzupełnić niepełną informację wynikającą z wykresówek, które zostaną okazane przez kierowcę podczas kontroli. Zaświadczenie to ma na celu wyjaśnić przyczynę i usprawiedliwić fakt nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 marca 2012 r., sygn. II SA/Gl 41/12, dostępny w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie 27 wykresówek kierowcy M. S., okazanych podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego, nie zawierało wszystkich danych o okresach aktywności tego kierowcy. Dopiero po wszczęciu postępowania, skarżący w dniu 12 lipca 2013 r. przedłożył organowi zaświadczenia o działalności kierowcy. Z kolei z zeznań tego kierowcy wynika, że na każdej wykresówce w miejscu, gdzie brakowało aktywności powinien być zarejestrowany odpoczynek. Zawsze po zakończeniu pracy wykresówka była wyjmowana z tachografu, a następnie w domu odbierany był odpoczynek. Kierowca wyjaśnił, że nie był szkolony przez pracodawcę ani przez osobę odpowiedzialną za transport w przedsiębiorstwie z czasu pracy oraz z obsługi urządzenia rejestrującego czas pracy.

Jak zostało wcześniej wskazane, przedsiębiorca w toku kontroli w siedzibie swojej firmy zobowiązany jest do okazania na żądanie upoważnionego funkcjonariusza Inspekcji Transportu Drogowego wszelkich dokumentów, w tym wykresówek lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie. Ponieważ zaświadczenia o działalności kierowcy nie zostały złożone bezpośrednio podczas kontroli, należy zgodzić się ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Transportu Drogowego, że podczas kontroli zostały okazane wykresówki, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy i w związku z tym zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8100 zł (27 wykresówek x 300 zł zgodnie z L.p. 6.3.8. Załącznika nr 3 do u.t.d.).

W ocenie Sądu, prawidłowe było również stanowisko organów odnośnie uznania, iż w okolicznościach sprawy nie zaszły podstawy do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2).

W myśl zaś art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Powołane powyżej przepisy przewidują możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to nie organ, lecz przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którymi prawo wiąże naruszenie przepisów u.t.d.

W ocenie Sądu, zawarta w tych przepisach regulacja prowadzi do wniosku, iż dla zwolnienia się z odpowiedzialności za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (czyli zwolnienie od kary pieniężnej), podmiot wykonujący przewóz winien zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania, a naruszanie wskazanych przepisów przez kierowcę musi być wynikiem takich zdarzeń i okoliczności, na powstanie których podmiot nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Dopiero wówczas spełnione są ustawowe przesłanki zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszanie przepisów u.t.d., która zbliżona jest do odpowiedzialności ukształtowanej na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego nie jest oczywiście odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny, bowiem istnieje możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi posługuje się on w wykonaniu działalności, jeżeli wykaże okoliczności wymienione właśnie w cytowanych wyżej przepisach. W tym przypadku skarżący przedsiębiorca w żaden sposób takich okoliczności nie wykazał.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zapewnił on w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa. Podkreślić raz jeszcze należy, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania kierowców i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważyć także należy, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy, prowadzonej dokumentacji pojazdów i stosowanie, w przypadku stwierdzenia, naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Tymczasem skarżący przez 3 miesiące nie skontrolował, czy kierowca M. S. prawidłowo używa wykresówek. Nie można uznać, że jednym obowiązkiem przedsiębiorcy jest odpowiednie skonstruowanie i wręczenie kierowcy zakresu obowiązków. Przedsiębiorca nie może również zapominać o konieczności kontrolowania przestrzegania nałożonych na pracownika obowiązków. W orzecznictwie sądowym akcentuje się bowiem, że to rolą przedsiębiorcy jest zapewnienie takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. II GSK 976/09, dostępny w CBOSA). Samo wręczenie nawet najbardziej wyczerpującego zakresu obowiązków jest niewystarczające do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za naruszenia przepisów u.t.d.

W ocenie Sądu, organy wykazały naruszenie przepisów u.t.d., które uzasadniało nałożenie kary na skarżącego.

Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 k.p.a. są zdaniem Sądu bezzasadne, bowiem postępowanie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, a zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania wcześniejszego pracodawcy kierowcy oraz osoby odpowiedzialnej za transport w przedsiębiorstwie skarżącego nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż na skarżącego została nałożona kara w związku z brakiem zapewnienia w jego przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa.

Należy także wyjaśnić odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu, iż kierowca obecnie pozostaje ze skarżącym w sporze i składa zeznania, które mają oczernić pracodawcę-skarżącego, że rozbieżności te mogły być na bieżąco wyjaśnione podczas przeprowadzanego dowodu z przesłuchania kierownicy, o którym to przesłuchaniu skarżący był zawiadomiony, jak również o możliwości uczestniczenia w przeprowadzeniu tej czynność oraz o możliwości zadawania pytań świadkowi oraz składania wyjaśnień lecz z sobie znanego powodu nie wziął udziału w tym przeprowadzonym dowodzie. Nie może zatem obecnie skutecznie podnosić, że pracownik zeznawał na jego niekorzyść, gdyż podczas przeprowadzenia tej czynność okoliczność powyższa mogła być zweryfikowana. W tym zakresie jednak nie wykazał swojej aktywności. Nie może zatem obecnie skutecznie podnosić, że stan faktyczny sprawy nie został przez organ ustalony w sposób wyczerpujący.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.