Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1226/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a,b,c
journal: Dz.U. 2016 poz 1255
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst  jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. K. uprawnień kombatanckich. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1255, dalej: ustawa o kombatantach).

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odmówił skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy. Organ po rozpoznaniu wniosku strony stwierdził, że wskazywany przez stronę rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach. A. K. jako wnioskodawczyni, od powyższej decyzji nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przez co stała się ona decyzją ostateczną.

Decyzja ta stała się następnie przedmiotem postępowań zmierzających do jej uchylenia w następujących trybach nadzwyczajnych.

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. złożyło, działające w imieniu strony, Stowarzyszenie Urodzonych w Niewoli Niemieckiej, powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ uznał jednak ten wniosek za bezzasadny i decyzją z dnia 4 lipca 2007 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Strona złożyła na rozstrzygnięcie z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 140/08 oddalił ją. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, że skarżąca urodziła się w dniu 1 kwietnia 1945 r., w miejscowości K. w B., natomiast jej ojciec wskazał datę wyzwolenia tego terenu (obóz polski w K.) na dzień 24 kwietnia 1945 r., zatem w dacie wyzwolenia skarżąca miała zaledwie 23 dni. Ponadto jej rodzice przebywali w obozie pracy w K., ale nie w podobozie obozu koncentracyjnego w D. i uzyskali uprawnienia kombatanckie niezwiązane z pobytem w obozie (działalność w ruchu oporu i jako wdowy po kombatancie).

Stowarzyszenie Urodzonych w Niewoli Niemieckiej wniosło skargę kasacyjną od zapadłego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach przez przyjęcie, że miejsce urodzenia strony nie było obozem koncentracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt

II OSK 2066/09, oddalił powyższą skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd zaakcentował, że organ ustalił określony stan faktyczny, który przyjął jako podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Argumenty strony będące w istocie polemiką z ustaleniami organu powinny były zostać podniesione na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.

W dniu 9 lutego 2012 r. (data stempla pocztowego) A. K. złożyła ponowny wniosek o przyznanie jej uprawnień kombatanckich. Po wezwaniu skarżącej do skonkretyzowania swojego wniosku organ uznał, że wniosła o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przewidującego możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowymi dokumentami dołączonymi do wniosku były: wyciąg z rejestru chrztu, oświadczenie świadka B. S. wraz z dokumentem ubezpieczeniowym potwierdzającym, że był on zatrudniony w zakładzie przemysłowym, w którym mieli przebywać rodzice zainteresowanej i gdzie się ona urodziła, a także nowa rekomendacja Stowarzyszenia Dzieci Urodzonych w Niewoli Niemieckiej. Pozostałe dokumenty były już wcześniej przedmiotem oceny organu.

Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyrażonym w motywach decyzji z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję własną z [...] r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] r., dowody w sprawie nie dały podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] r., a ponadto zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat.

Nie zgadzając się z decyzją organu z dnia [...] r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji publicznej.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 154 § 1 i 2 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 61 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 146 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt b) i c) ustawy o kombatantach. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty prezentowane w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1275/13, oddalając skargę stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji, organ szczegółowo wyjaśnił jakie fakty uznał za udowodnione oraz na jakich dowodach się oparł, a zatem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa. W konsekwencji wszelkie okoliczności związane z podnoszonym przez skarżącą naruszeniem art. 8 k.p.a., 61 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nie znalazły, zdaniem Sądu, potwierdzenia. W dalszej części uzasadnienia Sąd argumentował, że subiektywne odczucia strony, że została pokrzywdzona, nie mogły być wzięte pod uwagę, bowiem uprawnienia wynikające z ustawy o kombatantach nie mają charakteru praw podmiotowych, ale są dobrodziejstwem nadawanym osobom spełniającym kryteria ściśle sprecyzowane przez ustawodawcę. Sąd podzielił stanowisko organu, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. niemożliwe jest uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145 b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponadto, zgodnie z § 2 art. 146, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Konkludując swoje rozważania Sąd I instancji podkreślił, że do jego kompetencji nie należy rozstrzyganie merytoryczne sprawy odmowy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu urodzenia i pobytu wraz z rodzicami na pracach przymusowych na terenie III Rzeszy.

A. K., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. –Dz. U. z 2017 r. poz. 369, dalej p.p.s.a)., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1, § 2, art. 7, art. 8, art. 61 § 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1, art. 154, art. 80 k.p.a.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 4 ust. 1 pkt b) i c) ustawy o kombatantach, przez jego niezastosowanie z powodu błędnej wykładni i przyjęcie, że wskazanych przepisów nie stosuje się wobec skarżącej, kiedy to przepisy te zawierają definicje legalne represji, którymi są okresy przebywania:

- w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa;

- w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 162/15) uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z 12 czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności stwierdził, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 154 k.p.a. Zaznaczył, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, organ administracji nie procedował w dowolnie przez siebie wybranym trybie, niekorzystnym dla strony, lecz w trybie wskazanym przez tę stronę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a..

Jednocześnie jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał ocenę dokonaną przez Sąd I instancji za budzącą wątpliwości. Podkreślił, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy miało ustalenie, czy nowe dowody wskazywały, że A. K. w okresie okupacji przebywała w obozie spełniającym przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy o kombatantach. Poczynione przez organ i Sąd I instancji rozważania w istocie dotyczyły jedynie ustalenia, że A. K. w okresie okupacji nie przebywała w obozie spełniającym przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o kombatantach, to jest w obozie koncentracyjnym. Ustalono bowiem, że rodzice skarżącej kasacyjnie przebywali w obozie R., a nie R. II, który był podobozem KL D.. Przeprowadzając nowe dowody Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jednak nie badał ewentualnego występowania przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) (inne miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa) i c) (inne miejsca odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa) ustawy o kombatantach. Zarówno treść podjętych w przedmiotowej sprawie decyzji, jak i treść protokołu zeznań przesłuchanego świadka w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wskazują, by wyjaśniano okoliczności, o których mowa w powyższych przepisach. Pomimo to organ administracji publicznej uznał, że w sprawie tej nie zostały spełnione przesłanki nie tylko z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a), ale również lit. b) i c) ustawy o kombatantach. Powyższe sprawia, że znajduje uzasadnione podstawy zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy o kombatantach (w skardze kasacyjnej błędnie podano art. 4 ust. 1 pkt b) i c) tej ustawy), jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 80 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 146 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że upływ czasu, o którym mowa w powyższym przepisie, nie uniemożliwia rozpatrzenia sprawy w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przypomniał, że w myśl bowiem art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji zaznaczył, że gdyby zatem po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. okazało się, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) lub lit. c) ustawy o kombatantach, to organ administracji winien podjąć rozstrzygnięcie zgodne z art. 151 § 2 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej zwrócił się pismem z 23 lutego 2017 r. do Instytutu Pamięci Narodowej – Głównej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciw Narodowi Polskiemu (w skrócie: IPN) z zapytaniem czy obóz R. I w K., gdzie przebywali rodzice wnioskodawczyni i gdzie prawdopodobnie urodziła się wnioskodawczyni może być uznany za miejsce odosobnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b lub c ustawy o kombatantach.

Pismem z 28 marca 2017 r. IPN udzielił jednoznacznej odpowiedzi przeczącej wskazując jednocześnie, że wspominany obóz zarządzany był przez koncern "A" ("A") i funkcjonował w latach 1940-1945.

W tym stanie rzeczy organ administracji publicznej wydał opisaną na wstępie decyzję z [...] r. o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia 26 czerwca 2003 r.

Wnioskodawczyni pismem z 20 czerwca 2017 r. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jej oboje rodzice byli zmuszani do ciężkiej i niebezpiecznej pracy (ojciec od 31 sierpnia 1940 r. a matka od 28 września 1942 r., oboje do dnia wyzwolenia obozu, tj. 24 kwietnia 1945 r.) na rzecz III Rzeszy Niemieckiej w obozie R., mieszczącym się w S. koło M. Podkreśliła, że zakłady koncernu "A", jak wszystkie zakłady zbrojeniowe, były strzeżone przez SS-manów, jak również zwróciła uwagę na represje, jakim poddawani byli jej rodzice w okresie przymusowej pracy. Do swojego wniosku dołączyła dokumenty jak odpis swojego aktu urodzenia i aktu chrztu, tekst z niemieckiej Wikipedii oraz dokumenty swoich rodziców z okresu pobytu na terenie Niemiec.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z [...] r. nie uwzględnił podniesionych zarzutów i utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. Powołując się na pismo z Instytutu Pamięci Narodowej uznał, że obóz, w którym przebywali rodzice wnioskodawczyni, a ona się urodziła, nie spełniał wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o kombatantach. Wskazał, że nowe dokumenty t.j. rekomendacja Stowarzyszenia Urodzonych w Niewoli Niemieckiej z dnia 19 stycznia 2012 r. oraz oświadczenie B. S. z dnia 8 lutego 2012 r. nie pozwalają na uchylenie decyzji organu.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnioskodawczyni zarzuciła jej naruszenie:

-art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i pominięcie istotnych dla sprawy dokumentów;

-art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym i okolicznościami faktycznymi;

-art. 81 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść wnioskodawcy;.

-art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a-c ustawy o kombatantach poprzez uznanie, że obóz w którym przebywali rodzice skarżącej i ona sama nie należy do kategorii wymienionych w tym przepisie;

-art. 145 § 5 oraz art. 150 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji na podstawie nowych dowodów i utrzymanie w mocy decyzji z [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W terminie publikacji wyroku, pismem z dnia 19 marca 2018 r. skarżąca przedstawiła kserokopię fotografii, na której znajdują się jej rodzice M. K. i A. H. Zdjęcie zostało sporządzone w dniu 14 czerwca 1945 r. i zamieszczono na nim dedykację, z której wynika pobyt A. H. w obozie R..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego.

Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.

Ponadto należy przy tym odwołać się do treści art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z poszanowaniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego reguluje te formy represji, które są uznane za działalność kombatancką lub za działalność równorzędną w zakresie, w jakim przyznaje związane z tym szczególne uprawnienie i świadczenia, w tym okresy i formy represji uzasadniające przyznanie wynikających z tej ustawy uprawnień. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie wydania ostatecznej decyzji jak i w dacie wydania decyzji w trybie wznowieniowym, przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Należy pamiętać, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 26 października 2003 r., w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na nowe okoliczności i dowody będące przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ..

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania zasadniczo może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2). Po tej wstępnej fazie postępowania wznowieniowego organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające i dowodowe, i w zależności od jego ustaleń wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 k.p.a.).

Z analizy akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] r. wynika, że organ stwierdził podstawy formalne do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej powyższą ostateczną decyzją w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, na wniosek strony oparty o ustawową przesłankę.

W rozpatrywanej sprawie istotnym jest, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z 3 listopada 2016 r. zarówno wyrok tut. Sądu w sprawie, sygn. IV SA/Gl 1275/13 oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zobowiązał organ jedynie do ustalenia czy, obóz w którym przebywała skarżąca odpowiadał przesłankom określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach. Należy podkreślić, że Sąd ten uznał za ustaloną kwestię, że obóz, w którym przebywali rodzice skarżącej nie był hitlerowskim więzieniem, obozem koncentracyjnym ani obozem zagłady. Nie podważył też ustalenia organu, że w momencie urodzenia skarżącej jej rodzice nie przebywali w obozie R. II będącym filią obozu koncentracyjnego w D. oraz że takich wniosków nie można wyciągnąć z nowo przedłożonych dokumentów. Tym samym kwestie te w momencie wydania decyzji były już ustalone.

Zadaniem nałożonym przez Naczelny Sąd Administracyjny było natomiast ustalenie czy obóz ten był innym miejscem odosobnienia o warunkach pobytu nieróżniących się od warunków w obozach koncentracyjnym lub miejscem eksterminacji dzieci do lat 14 a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

A zatem zakres postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją został ograniczony do ustalenia czy obóz pracy, w którym przebywali rodzice skarżącej można uznać za miejsce odosobnienia zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) lub c) ustawy o kombatantach.

Organ administracyjny uczynił zadość temu obowiązkowi zwracając się z zapytaniem do IPN, który udzielił jednoznacznej odpowiedzi w piśmie z 28 marca 2017 r. Mimo różnic w pisowni nazw obozu ( "R." zamiast "R.") nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o obóz powiązany z zakładami przemysłu zbrojeniowego koncernu "A" położony w K.. Tym samym wydana decyzja była oczywistą konsekwencją informacji zawartych w piśmie IPN, którego treść stanowiła jedynie uzupełnienie wcześniej udzielonej obszernej informacji zawartej w piśmie IPN z 18 grudnia 2012 r. Z ustaleń IPN poczynionych na podstawie zapisów w dokumentach rodziców skarżącej ( A., A. Nr [...]) jednoznacznie wynika, że oboje rodzice skarżącej byli pracownikami przymusowymi R., określanego umownie jako obóz R. I, który był największym obozem pracy w latach 1940-1945. IPN wyjaśnił, że obóz ten nie może być uznany za miejsce odosobnienia zdefiniowane w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) lub c) ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Jedynie obóz R. II był podobozem obozu koncentracyjnego w D. w okresie 1944-1945.

Podkreślenia wymaga, że sama odmienna subiektywna ocena przez skarżącą przedstawionych dowodów, nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, skoro nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego.

Zasada trwałości decyzji ostatecznych w administracyjnym toku instancji (art. 16 K.p.a.), wymaga od podmiotu zmierzającego do wzruszenia takiej decyzji podjęcia stosownych działań i przedstawienia dowodów na poparcie swych twierdzeń.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów powołanych w skardze. I tak nie naruszono art. 77 § 1 k.p.a. ponieważ zebranie stosownego materiału dowodowego nastąpiło wcześniej, a postępowanie po uchyleniu wcześniej wydanej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny miało na celu jego uzupełnienie, które w sprawie nastąpiło. Z kolei, ocena dowodu dokonana przez organ odpowiada wymogom z art. 80 k.p.a.. Nie naruszono także art. 81 k.p.a., ponieważ wnioskodawczyni (pismem z 12 maja 2017 r.) została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zwrócenie się przez organ administracji publicznej do IPN nie wyłączało możliwości przedstawienia przez stronę własnych dowodów, ujawnionych po wydaniu decyzji ostatecznej, istniejących w chwili jej wydania lecz nie znanych organowi o czym skarżąca została pouczona. Fakt pobytu rodziców skarżącej w obozie R. I i jej narodzin w tym okresie uznać należy za ustalone, były znane już w momencie wydania decyzji z 26 czerwca 2003 r. i zostały wtedy uznane za niewystarczające dla przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przedłożone w terminie publikacji zdjęcie nie było znane organowi w momencie wydania decyzji, a zatem nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu.

Ustawa o kombatantach w sposób enumeratywny wymienia tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność równoważną. Nie każdy rodzaj represji wojennych i okresu powojennego stanowi represję w rozumieniu ustawy o kombatantach.

Jest okolicznością bezsporną, że rodzice skarżącej byli robotnikami przymusowymi i już z tego tytułu doświadczali represji, jednak samo w sobie nie stanowi to przesłanki do uznania skarżącej za osobę represjonowaną z przyczyn podanych w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy o kombatantach. Zatem również i te przepisy, a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zostały naruszone.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.