Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 171/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, art. 53a,
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 25 ust.1 pkt 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: art. 194
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: ref. staż. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] na podstawie art. 207 w związku z art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p." oraz: art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) - dalej: "u.p.o.l.", Uchwały Nr XXX/194/2013 Rady Gminy Granowo z 28 października 2013 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2013 r., poz. 5937); Uchwały nr XIII/85/2004 Rady Gminy Granowo z 15 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 98 poz. 1959 z 2004 r.) ustalił A.X. zam. [...] (dalej: "podatnik") zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł płatne w ratach i terminach:

- rata 1 do 15 marca 2014 r. [...] zł

- rata 2 do 15 maja 2014 r. [...] zł

- rata 3 do 15 września 2014 r. [...] zł

- rata 4 do 15 listopada 2014 r. [...] zł

Uzasadniając decyzję organ podatkowy stwierdził, że wysokość podatku ustalił na podstawie danych z prowadzonej w gminie ewidencji podatkowej nieruchomości prowadzonej do celów wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w obowiązujących przepisach. W szczególności podatek został ustalony od stanowiących własność podatnika, położonych na nieruchomości w [...] przy ul. [...] gruntów pozostałych o powierzchni [...] m2 i budynków mieszkalnych o powierzchni [...] m2.

Podatnik w odwołaniu wniosła o pomoc w "przemierzeniu" działki. Podała w odwołaniu, że działka którą obecnie użytkuje ma powierzchnię [...] m2, a nie [...] m2.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856); § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925) oraz art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium uzasadniło decyzję, jak następuje: z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że podatnik jest właścicielem działki o powierzchni [...] m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m2. Fakty te potwierdzają informacje podatkowe złożone w latach 1993 i 2003 do organu podatkowego przez podatnika. Z wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę [...] datowanego na [...] lutego 2014 r. wynika, że podatnik jest właścicielką działki nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...]. Z treści księgi wynika, że podatnik jest właścicielką dwóch działek: nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Oznaczenia działek są zbieżne z treścią informacji podatkowej złożonej przez podatnika [...] lutego 2003 r.

W powyższej sytuacji bez względu na rozbieżność między treścią danych zawartych w dziale pierwszym księgi wieczystej [...] "I-O Oznaczenie nieruchomości" a danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów Kolegium uznało, że wiążące dla wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 1989 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższego podatnik powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości naliczonym m.in. od gruntu o powierzchni [...] m2 według stawki jak dla gruntów pozostałych.

Jeżeli zdaniem podatnika zmniejszyła się powierzchnia przedmiotu opodatkowania (gruntu działki) to jest to okoliczność mająca wpływ na wysokość opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości. Okoliczność tą podatnik jest zobowiązana podać do wiadomości organu podatkowego w przepisanej formie. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 tj. zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Z wyjaśnień organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że podatnik nie zgłosiła zmiany co do powierzchni gruntu. Zaskarżona decyzja została zatem wydana zgodnie z prawem.

W myśl przepisów u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ustawy). Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in.: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Podatnik w skardze domagała się uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, a nadto o zasądzenie od organu odwoławczego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa oraz przepisów o postępowaniu administracyjnym, poprzez błędne określenie powierzchni nieruchomości w wymiarach [...] m2 od której powinna płacić podatek, podczas gdy faktyczna powierzchnia posiadanej przez podatnika nieruchomości wynosi [...] m2, co potwierdza księga wieczysta, a także błędną interpretację złożonego przez nią odwołania, w którym nie podała powierzchni [...] m2, a [...] m2. Kolegium rozpatrywało odwołanie uznając błędnie, że powierzchnia działek uległa zmniejszeniu. Podatnik jest właścicielką dwóch działek: nr [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, co łącznie daje powierzchnię [...] ha.

W 1987 r. Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] wykonało odnowienie operatu ewidencji gruntów. Wykonawcą robót był geodeta B.X. W wyniku tego pomiaru działka została oznaczona jako [...], dla której została rzekomo wskazana powierzchnia. Protokół ogłoszenia stanu władania nie był podatnikowi okazany i nie został przez niego podpisany.

W księdze wieczystej nr [...] wskazana jest powierzchnia posiadanej nieruchomości w wysokości [...] m2, taką powierzchnię podatnik posiada. Zatem podatek powinien zostać naliczony zgodnie z posiadanym gruntem, jak również wysokością wskazaną w księdze wieczystej. Jak wynika również z prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów. Zatem podstawą wpisu w księdze wieczystej był wypis z ewidencji gruntów, z którego wynikała powierzchnia w wysokości [...] m2. Dodatkowo istnieje dobra wiara księgi wieczystej .

Zgodnie z posiadanym przez podatnika dokumentem z Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. tego dnia w księdze wieczystej Kw nr [...] urządzonej dla działki o powierzchni [...] ha, położonej w [...] stanowiącej własność A.X. i B.X. małżonków [...] wpisano hipotekę. Po śmierci męża i postępowaniu spadkowym najpierw syn był współwłaścicielem, a potem podatnik A.X. stała się jedyną właścicielką nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W opinii Kolegium skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Jeżeli zdaniem podatnika zmieniła się powierzchnia przedmiotu opodatkowania (gruntu) to jest to okoliczność mająca wpływ na wysokość opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości. Okoliczność tę podatnik jest zobowiązana podać do wiadomości organu podatkowego w przepisanej formie. W takiej sytuacji podatek będzie odpowiednio niższy albo wyższy. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 tj. zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania. Podatnik nie zgłosiła zmiany co do powierzchni gruntu. Dlatego decyzja w pierwszej instancji została wydana zgodnie z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015 r., Nr 520) – dalej: "p.g.k." podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Nadrzędność danych zawartych w ewidencji gruntów ma kluczowe znaczenie przy rozstrzyganiu sporów dotyczących obszaru i granic nieruchomości. Nie budzi wątpliwości sądu zasadność prezentowanego w piśmiennictwie poglądu, że w razie niezgodności opisu nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, przedmiotem nabycia jest nieruchomość o obszarze i w granicach "prawnych", to znaczy określonych przez dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie przez wpis w dziale I-O. Dane te bowiem, stosownie do art. 21 p.g.k., są jedyną podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych (por. S. Rudnicki [w] "Dwa problemy rękojmi dobrej wiary publicznej ksiąg wieczystych", Przegląd Sądowy 2002 nr 6 s.3). Dlatego sąd uważa, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący, przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707) – dalej: "k.w.h.".

Sąd zwraca także uwagę na fakt, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zatem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych – co w sprawie jest szczególnie ważne- w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika, są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

Przy tym sąd informuje, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej wspomnianej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Jedną z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do tej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. W tym zakresie przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. skorelowany jest z treścią art. 26 ust. 1 k.w.h., zgodnie z którym podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (stosownie do art. 53a p.g.k., do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez użyte w niniejszej ustawie pojęcie "kataster" rozumie się tę ewidencję). W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 k.w.h.).

Podważenie zapisów w ewidencji, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, a nie przed sądem. Z kolei w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania przez organ podatkowy jest także niemożliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 p.g.k., nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

Sąd informuje, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Sąd stwierdza, że skarżąca takiej procedury wszczęła. W rezultacie organy prawidłowo ustaliły, na podstawie dostępnych w ewidencji gruntów zapisów, podatek od nieruchomości na 2009 r.

Na tle powyższych rozważań prawnych sąd precyzuje, że niespornie podatnik jest właścicielem działki o powierzchni [...] m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m2. Fakty te potwierdzają bowiem informacje podatkowe złożone przez podatnika w latach 1993 i 2003 do organu podatkowego. Z wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę [...] datowanego na [...] lutego 2014 r. wynika także, że podatnik jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] księga wieczysta nr [...]. Z treści księgi wynika natomiast, że podatnik jest właścicielką dwóch działek: nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Oznaczenia działek są zbieżne z treścią informacji podatkowej złożonej przez podatnika [...] lutego 2003 r.

W opinii sądu zasadnie organ stwierdził, że wiążące dla organu są dane zawarte w ewidencji gruntów, a podatnik powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości naliczonym od gruntu o powierzchni [...] m2.

Sąd dodaje, że w przypadku skutecznego podważenia domniemania zgodności treści ewidencji z rzeczywistością w zakresie danych innych niż klasyfikacja gruntu, podatnik zostanie opodatkowany nie od dnia zmiany wpisu w ewidencji, ale wstecznie, od samego początku istnienia obowiązku podatkowego związanego z tym gruntem.

Dlatego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.