Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 829/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 194
journal: Dz.U. 2015 poz 332
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 5 pkt 3 i 4, art 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r sprawy ze skargi P. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta B. odmówił P. H. (dalej: skarżący)odstąpienia w całości od ustalenia opłaty za pobyt małoletniego: M. H. i małoletniej: M. M. w pieczy zastępczej w okresie od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. oraz odstąpił częściowo od ustalenia opłaty za pobyt małoletnich w pieczy zastępczej tj. do kwoty 683,00 zł przez okres od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 28 lutego 2019 r. i do kwoty 609,00 zł miesięcznie przez okres od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy art. art. 5 pkt 3 i 4 i art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 i 1693 – dalej "u.p.s."), art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 998 ze zm.- dalej "ustawa o pieczy"), §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358), Uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej przez Sąd (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 22 lutego 2016 r., poz. 1206), Uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] roku (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2018 r., poz. 5264)

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] ., sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w B. Wydział IV Rodzinny i Nieletnich, udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania w zakresie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. H. oraz małoletnią M. M. zarządzając umieszczenie małoletnich w spokrewnionej rodzinie zastępczej. Na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] , rodzinie zastępczej zostało przyznane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego M. H. – począwszy od dnia [...] r. Wskazana decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] r. nr [...] w zakresie wysokości oraz terminu przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego umieszczonego w rodzinie zastępczej. Natomiast na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] , rodzinie zastępczej zostało przyznane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. M. – począwszy od dnia 9 lutego 2017 r. Wskazana decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] r. nr [...] w zakresie wysokości oraz terminu przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej umieszczonej w rodzinie zastępczej. Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w B. , Wydział IV Rodzinny i Nieletnich w sprawie o ustalenie ojcostwa oraz ograniczenie władzy nad małoletnia M. M. ustalił w szczególności, że P. H. jest ojcem małoletniej i nadał małoletniemu dziecku nazwisko H. .

Pismem z dnia [...] r. Starosta B. zawiadomił I. M. i P. H. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odpłatności miesięcznej za pobyt małoletnich w rodzinie zastępczej począwszy od dnia 1 lutego 2019 r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia stronie wysokości miesięcznej opłaty za pobyt małoletnich w pieczy zastępczej, począwszy od dnia 1 lutego 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że strona w dniu 14 lutego 2019 r. złożyła wniosek o odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty wszczynający odrębne postępowanie administracyjne, które powinno być rozstrzygnięte jako pierwsze.

Organ I instancji przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Zbadał sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną strony. Stwierdził, że w sytuacji dochodowej rodziny strony nie zachodzą przesłanki do odstąpienia w całości od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej na zasadach określonych w uchwale nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r., zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...] r., możliwe natomiast było odstąpienie w części od ustalenia przedmiotowej opłaty. Zauważył, że w świetle art. 8 u.p.s., który określa, co należy uważać za dochód i jakie wydatki należy odliczać od dochodu, organ I instancji nie ma podstaw prawnych do odliczania od dochodu innych, nawet uzasadnionych wydatków. Dalej wyjaśnił, że małoletni przebywają w pieczy zastępczej od dnia 9 lutego 2017 r., zatem miesięczna opłata - po odstąpieniu w części - wynosi 20% przez okres od dnia 9 lutego 2017 r. do dnia 8 lutego 2018 r., 40% przez okres od dnia 9 lutego 2018 r. do dnia 8 lutego 2019 r. oraz 60% począwszy od dnia 9 lutego 2019 r. kwoty stanowiącej różnicę między dochodem rodziny a kryterium dochodowym rodziny, jednak nie mniej niż 50,00 zł. Wskazał nadto kwoty odstąpienia od ustalenia opłaty wraz ze sposobem ich obliczenia.

W odwołaniu skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia podnosząc, że wnosił o odstąpienie w całości od ustalenia opłaty. Obszernie opisał swoją sytuację dochodową podkreślając, że połowa jego wynagrodzenia jest przelewana na poczet egzekucji komorniczych. Zauważył, że zwiększone wydatki rodziny związane są między innymi z chorobą jego córki. Konieczność opieki nad córką powoduje natomiast, że jego żona nie może podjąć zatrudnienia. Podkreślił, także że trójka dzieci z poprzedniego małżeństwa żony wymaga kosztownej pomocy lekarskiej. Wskazał na wysokie koszty utrzymania sześcioosobowej rodziny. Nadto zaakcentował, że nie miał wpływu na umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej, a matka małoletnich i jej rodzice dążyli do odizolowania go od syna i córki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 193 ust. 1 i 1a oraz art. 194 ustawy o pieczy podkreślając, że za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, opłatę do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie wnoszą rodzice. Starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia tej opłaty na wniosek lub z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Możliwość ustalenia opłaty na warunkach określonych w akcie prawa miejscowego musi być poprzedzona rozstrzygnięciem w sprawie odstąpienia od jej ustalenia. Kolegium wskazało, że w § 5 i § 6 uchwały Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. określono zasady i tryb postępowania przy podejmowaniu decyzji o odstępowaniu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Kolegium dokonało analizy stanu faktycznego sprawy podzielając w tym zakresie ustalenia organu I instancji. Stwierdziło, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, trójką jej dzieci z poprzedniego związku oraz z ich wspólną córką – Z. H. . Skarżący jest zatrudniony w firmie "A" Sp. z o. o. w B. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony do dnia 27 lutego 2020 r. Wynagrodzenie za miesiąc styczeń 2019 r. wynosi 2 949,38. Ponadto skarżący ma zasądzone alimenty na rzecz małoletniego: M. H. w wysokości 350,00 zł miesięcznie, które w ramach postępowania egzekucyjnego są egzekwowane przez Komornika Sądowego. Żona skarżącego nie pracuje, pobiera świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci w łącznej wysokości 1 300,00 zł zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w łącznej wysokości 565,84 zł. Ponadto rodzina pobiera świadczenie w ramach programu "Rodzina 500+", które nie jest wliczane do dochodu. Łączny dochód rodziny wynosi 4 465,22 zł, co stanowi kwotę 744,20 zł na osobę w rodzinie i przekracza 100% kryterium dochodowego rodziny, które wynosi 3 168,00 zł i tym samym 100% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 528,00 zł, zatem nie zachodzą przesłanki do odstąpienia w całości od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, na zasadach określonych w uchwale nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] roku, zmienionej uchwałą nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. Uznało zarzuty odwołania za bezzasadne. Odwołując się do treści uchwały Rady Powiatu w B. [...] r., Kolegium wskazało, że zgodnie z definicją dochodu zawartej w jej § 2 pkt 5, dochód oznacza dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie określony zgodnie z art. 6 pkt.3 i 4 i art. 8 u.p.s. W tym zakresie wskazało, że art. 8 ust. 4 u.p.s. zawiera zamknięty katalog elementów, które podlegają wyłączeniu od dochodu. Zaakcentowało, że zgodnie z wiążącym unormowaniem § 5 uchwały z dnia [...] r., odstąpienie od ustalenia opłaty mogłoby nastąpić pod warunkiem, gdy dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 100 % kryterium dochodowego, co w przypadku skarżącego nie ma miejsca. Stwierdził, że jakkolwiek organ I instancji nie miał możliwości zastosować wnioskowanej przez skarżącego ulgi, to kwoty odstąpienia mieszczą się w granicach uznania administracyjnego, pozostając w zgodzie z regulacją § 6 uchwały z dnia [...]Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienie odwołania stwierdzając, że mimo subiektywnych i odmiennych odczuć strony brak jest podstaw do zakwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Kolegium, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zasadniczo powtórzył argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponownie wskazał na bardzo trudną sytuację rodziny. Zdaniem skarżącego Kolegium dokonało błędnej analizy jego dochodów i nie uwzględniło przedstawionych przez niego faktów i dowodów. Skarżący powołując się na załączone do skargi dokumenty (potwierdzenie transakcji, odcinek listy płac) dokonał własnych wyliczeń dochodu na członka jego rodziny wskazując, że dochód ten faktycznie wynosi 583,26 zł. Wyraził opinię, że nałożenie na niego opłaty w wysokości 779,00 zł miesięcznie spowoduje duże problemy finansowe rodziny. Zdaniem skarżącego organy nie uwzględniły ogólnie trudnej sytuacji jego rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.- dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 998 ze zm. - dalej "ustawa o pieczy"), za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Stosownie do przepisu art. 193 ust. 1a ustawy o pieczy, opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy o pieczy, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, ustala opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1. Z ustępu 3 tego przepisu wynika również, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady powiatu w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 193 ustawy o pieczy, jako priorytet uznał obowiązek ponoszenia opłat przez rodziców dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, o czym świadczy zakres tego obowiązku, jego solidarny charakter, rozciągający się od chwili umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, dotyczący również rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej, lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.

Skarżący kwestionował sposób obliczenia dochodu zwłaszcza poprzez nieuwzględnienie potrąceń z jego wynagrodzenia dokonywanych przez pracodawcę na poczet zajęcia komorniczego oraz wskazywał na trudną sytuację życiową i zdrowotna jego rodziny. Organy natomiast podkreślały, że stanowisko skarżącego jest chybione i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Na terenie miasta B. szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty łub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd określone zostały w uchwale nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 22 lutego 2016 r., poz. 1206) oraz uchwale nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Powiatu w B. z dnia [...] roku (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 31 sierpnia 2018 r., poz. 5264).

W myśl § 5 uchwały, odstąpienie może nastąpić w następujących sytuacjach:

1) dochód na osobę w rodzinie lub dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 100% kryterium dochodowego,

2) osoba zobowiązana nie posiada własnego dochodu i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym na utrzymaniu innych osób, z wyjątkiem sytuacji, gdy rodzice dziecka pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba zobowiązana pozostaje w związku małżeńskim.

Natomiast zgodnie z § 6 pkt 1 uchwały można częściowo odstąpić od ustalenia opłaty, przy czym opłata tak ustalona winna wynosić:

1) 20 % - w pierwszym roku pobytu dziecka w pieczy zastępczej,

2) 40 % - w drugim roku pobytu dziecka w pieczy zastępczej,

3) 60 % - w trzecim roku i następnych latach pobytu dziecka w pieczy zastępczej,

kwoty stanowiącej różnicę między dochodem rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, a kryterium dochodowym rodziny lub kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, jednak nie mniej niż 50,00 zł.

Opłata jest zaokrąglana w górę do pełnych złotych (§ 6 ust. 4 uchwały). Zgodnie z §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358), począwszy od dnia 1 października 2018 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 701,00 zł, natomiast kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 528,00 zł.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] rodzinie zastępczej zostało przyznane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego M. H. – począwszy od dnia 9 lutego 2017 r. Wskazana decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] r. nr [...] w zakresie wysokości oraz terminu przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego umieszczonego w rodzinie zastępczej. Natomiast na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] rodzinie zastępczej zostało przyznane świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. M. – począwszy od dnia [...] r. Wskazana decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] r. nr [...] w zakresie wysokości oraz terminu przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej umieszczonej w rodzinie zastępczej. Małoletni przebywają w pieczy zastępczej od dnia 9 lutego 2017 r., zatem ustalona opłata wynosi 20 % kwoty stanowiącej różnicę między dochodem osoby w rodzinie, a kryterium dochodowym dla osoby w rodzinie w okresie od dnia 1 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r. i 40 % kwoty stanowiącej różnicę między dochodem osoby w rodzinie, a kryterium dochodowym dla osoby w rodzinie w okresie od dnia 1 marca 2019 r. do 31 stycznia 2020 r.

Sąd zauważa, że odstąpienie od ustalenia opłaty jest sytuacją wyjątkową, zależną od istnienia trudnej sytuacji dochodowej, zdrowotnej, życiowej czy losowej, w której strona nie jest w stanie tej opłaty uiszczać.

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, trójką jej dzieci z poprzedniego związku oraz z ich wspólną córką – Z. H. . Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Wynagrodzenie za miesiąc styczeń 2019 r. wynosi 2 949,38. Ponadto skarżący ma zasądzone alimenty na rzecz małoletniego: M. H. w wysokości 350,00 zł miesięcznie, które w ramach postępowania egzekucyjnego są egzekwowane przez Komornika Sądowego. Żona skarżącego nie pracuje, pobiera świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci w łącznej wysokości 1 300,00 zł zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej w łącznej wysokości 565,84 zł. Ponadto rodzina pobiera świadczenie w ramach programu "Rodzina 500+", które nie jest wliczane do dochodu. Łączny dochód rodziny wynosi 4 465,22 zł, co stanowi kwotę 744,20 zł na osobę w rodzinie i przekracza 100% kryterium dochodowego rodziny.

Wobec twierdzeń skarżącego wskazać należy, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej dokładnie określają sposób w jaki organy zobowiązane są ustalać dochód. Za dochód w myśl art. 8 ust. 3 u.p.s. uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Jednocześnie art. 8 ust. 4 u.p.s. określa, jakie kwoty nie są wliczane do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3. Ustawodawca w zamkniętym katalogu przychody, wyliczył podlegające odliczeniu od dochodu (obciążenia pomniejszające dochód) oraz świadczenia, których nie wlicza się do dochodu.

Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że co do zasady w przypadku prawa do świadczeń niedozwolona jest wykładnia rozszerzająca wspomnianych przepisów i sięganie w tym celu do uregulowań znajdujących się w innych aktach prawnych. Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 u.p.s. ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1673/17, 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 405/15, 23 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1249/08 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy zwrócić uwagę, że użycie w przepisie art. 194 ust. 3 ustawy o pieczy określenia "może", oznacza, że odstąpienie od ustalenia opłaty oparte jest na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że decyzję co do odstąpienia pozostawiono uznaniu właściwym organom. Uznaniowy charakter decyzji nie zezwala organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W przypadku decyzji uznaniowej, szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Chociaż decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, albowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji przez sąd polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego. Decyzje zostały bowiem wydane w oparciu o okoliczności faktyczne znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd, rozpoznając skargę nie dopatrzył się naruszeń co do poczynionych przez organy okoliczności faktycznych i prawnych w zakresie dochodzenia do takiego stanowiska. W szczególności organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a uzasadnienia zawarte w decyzjach obu instancji nie nasuwają wątpliwości. Organy przy podejmowaniu decyzji miały na względzie sytuację osobistą, zdrowotną i dochodową skarżącego.

W tym stanie rzeczy uznając, że podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja odpowiada kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.