Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1257/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 i 11
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Mirosław Bator SWSA Krystyna Daniel SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców stowarzyszenia [...] w W. Okręg [...] w [...] reprezentowany przez Okręgowy Zarząd [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r, znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej cenę gruntu oraz opłatę roczną za zarząd skargę oddala


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt: [...] odmówiło wszczęcia na wniosek Polskiego Związku Działkowców stowarzyszenia [...] w [...] reprezentowanego przez Okręgowy Zarząd [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz opłaty rocznej z tytułu zarządu między innymi dla działki nr [...] obr. [...] o pow. 38,3760 ha (z podziału, której powstały działki nr [...] i [...]).

Po rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego na to postanowienie przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w [...] reprezentowane przez Okręgowy Zarząd [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W jego uzasadnieniu Kolegium wskazało, że we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazano, że Rodzinny Ogród Działkowy [...] w T. powstał w 1952 roku. Decyzją w [...] znak: [...] z dnia 1 grudnia 1967 roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w T. zatwierdziło lokalizację szczegółową pracowniczego ogrodu działkowego P. w T.. Rodzinny Ogród Działkowy "[...] w T. obejmuje działki ewidencyjne nr: [...] o powierzchni 10,3809 ha, [...] o powierzchni 0,2122 ha, [...] o powierzchni 0,0497 ha, [...] o powierzchni 15,8948 ha, [...] o powierzchni 1,758 ha, [...] o powierzchni 2,8478 ha, [...] o powierzchni 0,5420 ha, [...] o powierzchni 2,8974 ha, [...] o powierzchni 0,3678 ha, [...] o powierzchni 0,9416 ha obręb [...]. Dalej podniesiono, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji, kwestie oddawania nieruchomości państwowych w zarząd lub użytkowanie a także kwestie ustalania cen nieruchomości państwowych oraz opłat z tytułu zarządu, użytkowania wieczystego i użytkowania określały przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zgodnie z art. 38 ust. 2 tej ustawy "państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu pomiędzy państwowymi jednostkami bądź umowy o nabyciu nieruchomości". Wymienione dokumenty potwierdzały, zatem zasadniczo służący państwowym jednostkom organizacyjnym tytuł prawny w postaci zarządu, do określonych gruntów państwowych. Art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości miał zastosowanie na przyszłość. Ustawa wprowadziła "prawo zarządu gruntami państwowymi" nieznane poprzedniej regulacji. Zgodnie z art. 87 tej ustawy "grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek". Jak wynika z akt sprawy działka nr [...] obr. [...] faktycznie była zajmowana pod ówczesny Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]"' w T. (powstały w 1952 roku) już w okresie poprzedzającym uchwalenie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Aktem, który regulował prawne formy przekazywania gruntów państwowych w użytkowanie w okresie przed uchwaleniem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, była ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Przedmiotowa ustawa nie przewidywała prawa zarządu gruntami państwowymi, a wyłącznie prawo użytkowania oraz użytkowania wieczystego tymi gruntami. Jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach również ustanowienie użytkowania gruntów państwowych - w późniejszym okresie przekształcone ex - lege w prawo zarządu - wymagało wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej. Takiej decyzji brak w przedmiotowej sprawie, co potwierdziło również samo P. wywodzące ewentualny tytuł prawny wyłącznie z decyzji ustalającej opłatę za zarząd. Sam zarząd nie został nigdy legalnie ustanowiony, a zatem i ustalenie opłat z tytułu nieistniejącego prawa było rażącym naruszeniem prawa, które w rozumieniu art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. (...) Istotą podjętego rozstrzygnięcia było ustalenie obowiązku i wysokości należnej opłaty związanej z władaniem przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomością państwową, a kwestia tytułu do władania miała charakter wtórny.

Zdaniem wnioskodawcy za rażące naruszenie prawa należy uznać fakt, iż przedmiotowa nieruchomość nie pozostawała we faktycznym zarządzie P. , a mimo to wydano przedmiotową decyzję. Skoro na nieruchomości tej od 1952 roku istniał obecny ROD "[...]" w T., to nieruchomość nie była zagospodarowana przez P. . Zatem brak było podstaw do wydania decyzji ustalającej odpłatność za zarząd wykonywany przez P.

Kolegium stwierdziło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Słusznie zwrócono uwagę, że Kolegium błędnie przywołało działkę nr [...] obr. [...] jako przedmiot sprawy, podczas gdy postępowanie dotyczy działki nr [...] obr. [...] Ta jednakże okoliczność nie ma wypływu na wynik sprawy.

Przywołany w uzasadnieniu wniosku o stwierdzenie nieważności ąrt. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Zestawienie treści art. 38 ust. 2 ustawy, treści przywołanych w podstawie prawnej decyzji innych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także treści punktu 2 decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r., skutkuje przyjęciem, że cenę gruntu oraz opłaty roczne ustalano dla państwowych jednostek organizacyjnych, a w niniejszej sprawie dla Dyrekcji Okręgowej [...].

Zatem to na tym podmiocie spoczywał obowiązek uiszczania następnie opłat rocznych i tylko ten podmiot mógł być adresatem decyzji i nałożonych w decyzji obowiązków. W konkluzji należy stwierdzić, że inne podmioty, nawet takie, które faktycznie użytkowały teren, dla którego ustalona została cena oraz opłaty z tytułu zarządu, nie mogły stać się adresatami decyzji i nie mogły kwestionować obowiązków, ustalonych dla adresata decyzji.

Wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym nie tylko w odniesieniu do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r. w zakresie ceny i opłaty za działkę nr [...], ale w ogóle nie przysługuje mu prawo do kwestionowania tej decyzji, bowiem na jej podstawie nie mógł stać się adresatem praw i obowiązków z niej wynikających, jak również żaden przepis prawa nie stanowi, że podmiot zajmujący grunt, za który ustalono opłatę związaną z zarządem, może kwestionować powyższą okoliczność, o ile oczywiście sam nie jest adresatem nałożonych obowiązków.

Wywodzenie interesu prawnego z okoliczności, że toczy się postępowanie dotyczące ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz P. S.A. m.in. na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] obr. [...] nie może powodować przyjęcia, że wnioskodawca ma prawo kwestionować decyzję wydaną na rzecz innego podmiotu (w tym wypadku Dyrekcji Okręgowej [...]), a dotyczącą ceny gruntu i opłat z tytułu zarządu. W przypadku bowiem ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz P. S.A., decyzja taka może być kwestionowana przez wnioskodawcę w trybie odwoławczym, a następnie sądowoadministracyjnym.

Wreszcie ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na działkach nr nr [...] i [...] obr. [...] na rzecz P. S.A. nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania tych działek przez Stowarzyszenie. Okoliczność, że te działki objęte są prawem użytkowania wieczystego, nie wyklucza a limine możliwości stwierdzenia prawa użytkowania. Generalnie, bowiem prawo użytkowania wieczystego może być obciążane prawami rzeczowymi ograniczonymi, w tym również prawem użytkowania. Brak jest przepisu, który taką sytuację by wykluczał.

Stosownie do art. 61a ust. 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn podmiotowych, z uwagi na to, że Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w [...] nie jest stroną tego postępowania.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Polski Związek Działkowców stowarzyszenie [...] w Warszawie Okręg [...] w [...] reprezentowany przez Okręgowy Zarząd [...] w K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności z uwagi na praktyczny brak odniesienia się w postanowieniu wydanym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy do zarzutów skarżącego, przy ograniczeniu się do powtórzenia argumentacji zastosowanej przez organ I instancji;

2) art. 61a § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 stycznia 1989 roku znak: [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz opłaty rocznej z tytułu zarządu między innymi dla działki nr [...] obr. [...] ha (z podziału której powstały działki nr [...] i [...]), podczas gdy:

- istniały podstawy do wszczęcia postępowania, bowiem wbrew twierdzeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego ewentualny brak interesu prawnego po stronie skarżącego nie jest kwestią oczywistą, a zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 roku sygn. akt: II GSK 321/11, czy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 roku sygn. akt: II OSK 330/17 odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni, a w przypadku wątpliwości co do posiadania przez skarżącego przymiotu strony należy wszcząć postępowanie i w jego toku wyjaśnić tą sprawę;

- organ całkowicie pominął okoliczność, że odmowa wszczęcia postępowania na wniosek nie wyklucza wszczęcia postępowania z urzędu z uwagi na jego celowość, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2012 roku, sygn. akt: ICSK402/11,

- dokonano analizy merytorycznej przedmiotowej sprawy, podczas gdy rozstrzygnięcie winno być oparte wyłącznie o badanie przesłanek formalnych,

- w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przystąpiło do ustalania stanu faktycznego sprawy oraz badania i formułowania ocen, chociażby z uwagi na fakt, że postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Prezydenta Miasta T. o ustosunkowanie się do zarzutów zawartych we wniosku oraz nadesłanie akt sprawy, pomimo braku formalnego wszczęcia postępowania, co de facto prowadzi do uzasadnionego wniosku iż organ w istocie prowadził postępowania, a to z kolei skutkuje przyjęciem, zgodnym z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2018 roku, sygn. akt: II SA/Ke 832/17, że organ w istocie nie mógł odmówić wszczęcia postępowania;

3) art. 61 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której istniały podstawy do wszczęcia postępowania na żądanie strony, a nawet z urzędu wobec rażącego naruszenia przepisów prawa w chwili wydawania przedmiotowej decyzji;

4) art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 stycznia 1989 roku znak: [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz opłaty rocznej z tytułu zarządu między innymi dla działki nr [...] obr. [...] ha ( z podziału której powstały działki nr [...] i [...]) jest wyłącznie adresat tej decyzji, podczas gdy treść decyzji rzutowała, już w chwili jej wydania, na prawa innego podmiotu - Polskiego Związku Działkowców i samych działkowców. Ponadto organ błędnie przyjął, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji błędne uznał, że nie przysługuje mu przymiot strony postępowania, w sytuacji, gdy w toku postępowania skarżący wykazał swój interes prawny;

5) art. 7-k.p.a. w związku art. 77 § 1 k.p.a. w związku art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zebranie, rozpatrzenie i ocenienie zebranego w sprawie materiału dowodowego;

6) art. 7 w związku z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania przesłanek wszczęcia postępowania z urzędu, podczas gdy w sprawie wykazano rażące naruszenie przepisów prawa występujące przy wydawaniu decyzji z dnia 28 stycznia 1989 roku;

7) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, a w szczególności pominięcie uzasadnienia prawnego, co do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. oraz brak wywiedzenia prawnego dla ustalenia, że stroną przedmiotowego postępowania może być wyłącznie adresat unieważnianej decyzji, a także brak rozpatrzenia i odniesienia się do zarzutów wskazanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

8) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy w sprawie powinno zostać wszczęte postępowanie.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie znak: [...], a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, a także o rozpoznanie skargi na rozprawie. Podtrzymało stanowisko, iż wnioskodawca nie ma interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz opłaty rocznej.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zgodnie, z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 122 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Taki też wniosek został zawarty w odpowiedzi na skargę, jednakże Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: [...] w sprawie ustalenia ceny gruntu oraz opłaty rocznej – z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy przymiotu strony postępowania (brak interesu prawnego).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. II OSK 5/17 (LEX nr 2585884) zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem organu nadzoru jest, więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Sądowa kontrola zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia sprowadza się do oceny, czy Kolegium prawidłowo odmówiło stronie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r. znak: [...].

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że Polski Związek Działkowców nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej obecnie decyzji. Jedyną stroną tego postępowania, a jednocześnie adresatem decyzji były P. – Dyrekcja Okręgowa.

Zagadnienie kręgu stron postępowania nieważnościowego było przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. I OSK 2468/17 (LEX nr 2465017) wskazano: "Przy interpretacji pojęcia "strony" postępowania nieważnościowego należy wziąć pod uwagę taką interpretację art. 28 k.p.a., która nie utożsamia zakresu pojęcia strony postępowania o stwierdzenie nieważności z pojęciem strony postępowania "zwykłego" prowadzącego do wydania badanej decyzji. Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji".

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. II OSK 2821/16 (LEX nr 2443026): "Co do zasady stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, niemniej jednak to przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie nieważnościowym".

Podzielając ten pogląd należy podkreślić, że krąg stron postępowania nieważnościowego nie zawsze musi być tożsamy z kręgiem stron postępowania zwykłego. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji może skutecznie złożyć każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.) albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

We wniosku o stwierdzenie nieważności strona skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1977/16. Wyrok ten został wydany w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (działek o numerach [...] i [...] obrębu [...] położonych w T.) przez P. S.A. Oddział [...] w K.. Organy administracji publicznej rozstrzygające tę sprawę oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego tych nieruchomości z mocy prawa. W szczególności decyzja z 28 stycznia 1989 r. znak [...] Urzędu Miejskiego w T. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami dotycząca ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntu między innymi dla działki nr [...] obrębu [...] nie nawiązuje do jakiejkolwiek decyzji o ustaleniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia tego prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku stwierdził: " ...błędna ocena odpisu decyzji z 28 stycznia 1989 r., ustalająca opłatę roczną za zarząd przedmiotowego gruntu – w tym działek nr [...] i [...] – z dniem 1 stycznia 1988 r., zatem na okres obejmujący dzień 5 grudnia 1990 r. (...) skutkowało naruszeniem wskazanych wzorców kontroli w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z 1989 roku Polski Związek Działkowców wprost wskazał, że "NSA dopatruje ewentualną podstawę do uwłaszczenia P. w decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r.". Stwierdzenie nieważności tejże decyzji ma zapobiec uwłaszczeniu P. na działkach, które – zdaniem wnioskodawcy – nie pozostawały w tym czasie we władaniu tego podmiotu. Argumentacja ta znalazła rozwinięcie w skardze, gdzie strona skarżąca wywodzi, iż "Polski Związek Działkowców posiadał tytuł prawny do dysponowania przedmiotową nieruchomością na zasadach i w trybie określonym ustawą w dniu 28 stycznia 1989 r. czyli w chwili wydawania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji". Również ta okoliczność świadczy zdaniem skarżącego o zaistnieniu przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Powyższe argumenty nie mogą odnieść skutku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że cenę gruntu oraz opłaty roczne ustalano dla państwowych jednostek organizacyjnych, a zatem żadne inne podmioty – również takie, które faktycznie użytkowały teren objęty decyzją – nie mogły stać się adresatami takiej decyzji i nie mogły kwestionować obowiązków ustalonych dla adresata decyzji. Wynika to z samego przedmiotu decyzji, która ustalała cenę gruntu państwowego oraz wysokość opłat z tytułu zarządu.

Również toczące się postępowanie dotyczące stwierdzenia nabycia przez P. S.A. użytkowania wieczystego tych nieruchomości z mocy prawa nie stanowi źródła interesu prawnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności. Również w tym zakresie należy w całości podzielić stanowisko SKO, iż po pierwsze – wydane w tym postępowaniu rozstrzygnięcia będą mogły być kwestionowane w toku instancji, a po drugie – nawet ewentualne stwierdzenie nabycia prawa użytkowanie wieczystego przedmiotowych nieruchomości przez P. S.A. nie będzie w żaden sposób stało na przeszkodzie stwierdzeniu nabycia prawa ich użytkowania przez stronę skarżącą.

Sąd całkowicie podziela wywody prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia SKO z 11 lipca 2018 r. Kolegium rozważyło wszystkie powołane we wniosku argumenty i w sposób szczegółowy zbadało, czy wnioskodawcy przysługuje interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 28 stycznia 1989 r. w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Również zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Podniesiony w skardze zarzut, że Kolegium winno było rozważyć wszczęcie postępowania nieważnościowego z urzędu leży poza granicami niniejszej sprawy, której przedmiotem jest kontrola prawidłowości postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym już wcześniej wyroku sygn. II OSK 5/17 "W ogóle nie podlega zaś sądowej kontroli brak wszczęcia postępowania nadzorczego z urzędu. Stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania nadzorczego nie następuje w formie postanowienia, a składającemu takie żądanie nie przysługują również żadne środki procesowe zmierzające do zmuszenia organu do podjęcia żądanych przez niego działań".

Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę oddalić, jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.