Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 1233/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie asesor WSA Grażyna Jeżewska Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 marca 1989 r., nr [...], Prezydent [...] nakazał M. M. wstrzymanie robót budowlanych samowolnie rozpoczętej budowy garażu na terenie posesji przy ulicy [...] nr [...] w O. i przedłożenie, wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych orzeczenia technicznego samowolnie wykonanych robót, projektu technicznego garażu wraz z planem zagospodarowania działki i dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania terenem. Organ wskazał jako podstawę prawną przepisy art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229).

Wojewoda [...], decyzją z dnia 29 maja 1992 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stwierdził nieważność powyższej decyzji. Wojewoda ustalił, że garaż został przybudowany do budynku mieszkalnego zamieszkanego przez inwestora i trzy inne rodziny. Zdaniem Wojewody spowodowało to naruszenie przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w szczególności § 156, § 169 i § 231, a co za tym idzie niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla współwłaścicieli oraz zagrożenie pożarowe. Wojewoda przyjął, że organ nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego. Doszło do rażącego naruszenia prawa. W ustalonym stanie powinno bowiem dojść do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu, w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W dalszym postępowaniu dotyczącym samowolnie wykonanych robót doszło do wydania ostatecznego aktu opartego o art. 40 Prawa budowlanego. Najpierw decyzją z dnia 16 listopada 1992 r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w O. nakazał M. M. wykonanie zakresu robót określonych w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez inż. S. Ł. Następnie Wojewoda [...], decyzją z dnia 3 lutego 1993 r., nr [...], uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i nakazał inwestorowi wykonanie przeróbek (zdjęcie bramy garażowej i zamurowanie otworu po tej bramie, zasypanie wykonanego poniżej poziomu terenu wjazdu do garażu, wykonanie otworu drzwiowego w ścianie bocznej garażu i osadzenie w nim drzwi wejściowych umożliwiających dostęp do budynku z zewnątrz i użytkowanie go jako obiektu gospodarczego, bez możliwości garażowania w nim pojazdu samochodowego). W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że nie ma możliwości doprowadzenia garażu do stanu zgodności z prawem. Odstąpił jednak od przymusowej rozbiórki. Jednocześnie ocenił, iż nakazane roboty umożliwią użytkowanie obiektu jako budynku gospodarczego, co nie będzie sprzeczne z wyżej opisanym rozporządzeniem i nie będzie powodowało zagrożenia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia.

W tej sytuacji organ przystąpił do procedury określonej przepisem art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzją z dnia 26 marca 1993 r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w O. udzielił M. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego położonego przy ulicy [...] nr [...] w O. Powołując się na oględziny przeprowadzone 3 marca 1993 r. Kierownik uznał, że po wykonaniu robót nakazanych decyzją z dnia 3 lutego 1993 r. należało udzielić pozwolenia na użytkowanie obiektu. Pozwolenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 8 maja 1993 r., nr [...].

Na skutek wniosku J. M. toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie obiektu. Decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 26 września 1994 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 8 maja 1993 r. została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 1996 r., sygn. akt IV SA 1643/94. Sąd, stwierdzając uchybienia proceduralne odmownej decyzji Ministra, zaakcentował brak ustaleń, czy dobudowany budynek spełnia zawarte w przepisach prawa budowlanego wymagania, w szczególności czy jego usytuowanie w pobliżu drzwi, a także spowodowanie zamurowania okna w piwnicy, nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych części budynku zajmowanego przez J. M. Ponowna decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie obiektu, tj. decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 1996 r., nr [...], została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 2199/96. Według Sądu organ nie zastosował się do zaleceń zawartych w poprzednim wyroku. Sąd dodał, że zarzuty skarżącej należy zbadać w drodze oględzin z udziałem rzeczoznawcy budowlanego.

Po tym wyroku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 12 lipca 2001 r., nr [...], uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 10 sierpnia 1994 r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia 8 maja 1993 r. Do rozpatrzenia pozostało zatem odwołanie J. M. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 26 marca 1993 r., udzielającej M. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Decyzją z dnia 10 grudnia 2001 r., nr [...], Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy odnotował, że doszło do zmiany stanu prawnego. W dniu 27 października 1997 r. M. M. sprzedał nieruchomość I. i Z. Ś. Nadto, w latach 1994 – 1997 dokonano w obiekcie kolejnych istotnych przeróbek. Naruszono konstrukcję budynku mieszkalnego, przez wybicie w ścianie nośnej tego budynku otworu – przejścia do budynku gospodarczego (o szerokości 2,77 m. i wysokości 1,61 m.), co w ocenie rzeczoznawcy wymagało wykonania dodatkowych wzmocnień lub zamurowania otworu. W sprawie tej, jak zauważył Wojewoda, było prowadzone przez organ nadzoru budowlanego odrębne postępowanie. Postępowanie, o którym wspomniał Wojewoda, zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. decyzji z dnia 6 sierpnia 2001 r., nr [...], nakazującej Z. i I. Ś. usunięcie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., nieprawidłowości związanych z wykonaniem otworu w ścianie piwnicznej.

Dnia 7 lutego 2002 r. M. M. cofnął wniosek dotyczący pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego złożony 23 lutego 1993 r. Uzasadnił cofnięcie wniosku utratą własności spornej nieruchomości. Prezydent [...], decyzją z dnia 20 lutego 2002 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie udzielenia M. M. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Motywował umorzenie prowadzeniem odrębnego postępowania w tej sprawie na wniosek nowych właścicieli.

W dalszym postępowaniu organu administracji architektoniczno – budowlanej, decyzją Prezydenta [...] z dnia 20 maja 2002 r. udzielono Z. i I. Ś. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, w oparciu o art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Pozwolenie to zostało uchylone decyzją Wojewody [...] z dnia 19 sierpnia 2002 r., a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego, obiekt nadaje się do legalizacji, ale po doprowadzeniu do stanu zgodności z prawem w sposób nie budzący wątpliwości. Należy jeszcze wykonać w piwnicy użytkowanej przez J. M. wentylację poprzez zamontowanie rury wyprowadzonej na ścianę zewnętrzną.

Następny akt prawny stanowi decyzję I instancji w postępowaniu weryfikowanym niniejszą sprawą sądową. Prezydent [...], decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), udzielił I. i Z. Ś. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego przy ulicy [...] nr [...] w O. Wskazano, że inwestorzy przedłożyli ocenę stanu technicznego dotyczącą zamontowania rury, sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Po zakwestionowaniu skuteczności wentylacji przez J. M. wezwano wnioskodawców do przedłożenia opinii kominiarskiej. Opinia taka, wykonana przez Mistrza Kominiarskiego K. Ł. potwierdza spełnianie funkcji przez wykonaną wentylację. W tej sytuacji należało, zdaniem organu, postanowić o pozwoleniu na użytkowanie.

W odwołaniu J. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Domagała się podjęcia czynności określonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r. Zdaniem skarżącej wszystkie wizje lokalne i wydane w ich efekcie decyzje w niczym nie zmieniają istniejącego stanu rzeczy. W dalszym ciągu w piwnicy jest wilgoć, podłoga jest mokra, płatami odpada zmurszały tynk, sypią się cegły. Po każdym deszczu jest większa wilgoć, grzyb i pleśń. Zamontowanie rury wentylacyjnej nie spełnia roli kanału wentylacyjnego. Odwołująca się dodała, że garaż – budynek gospodarczy pogarsza jej warunki mieszkalne. Zdaniem skarżącej budynek należało wyburzyć zaraz po jej zgłoszeniu. Tymczasem władze administracyjne za wszelką cenę chcą utrzymać budynek gospodarczy, mimo że budynek ten stwarza niebezpieczeństwo, po wybiciu otworu w ścianie nośnej.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że odległość budynku gospodarczego od drzwi wejściowych do budynku skarżącej nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia korzystania z wejścia. Wojewoda przypomniał o dostarczeniu ekspertyzy dotyczącej wentylacji piwnicy skarżącej. Nawiązał także do wykonania obowiązku określonego decyzją z dnia 6 sierpnia 2001 r., nr [...]. Organ posumował, że z oględzin przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 1999 r. oraz z ekspertyzy z dnia 30 lipca 1999 r., wykonanej przez mgr inż. K. J. wynika, że uciążliwości związane ze wzniesieniem omawianej samowoli budowlanej nie stanowią niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych części budynku przyznanego do użytkowania J. M.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jej zdaniem nie wszystkie zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały w toku postępowania administracyjnego wykonane. Powtórzyła opis stanu technicznego piwnicy, wskazując że pomieszczenie to nie nadaje się do użytku. Wyraziła wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonych czynności. Stwierdziła, iż rura wentylacyjna nie spełnia swojego zadania, gdyż na całej długości jest wielokrotnie powyginana. Podtrzymała twierdzenie o pogarszaniu jej warunków mieszkaniowych przez stanowiący samowolę budowlaną garaż. Powołała się na szereg swoich pism złożonych do akt sprawy. W ocenie skarżącej władze budowlane planują legalizację bezprawia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa.

W kontrolowanej sprawie administracyjnej należało najpierw zdecydować jakie przepisy mają być stosowane, a co za tym idzie, jakie instytucje i procedury odnoszą się do rozstrzyganego stosunku prawnego. Działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych normuje oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (w czasie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. (art. 108 tejże ustawy). W związku z tym, że sporny obiekt wybudowany został w 1989 r., ewentualne rozstrzygnięcia organów administracyjnych powinny być poprzedzone wyborem jednej z dwóch dyrektyw intertemporalnych zawartych w art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie to polega na niestosowaniu przepisu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Pozytywna strona owego zastrzeżenia polega na wskazaniu, iż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z zestawienia norm zawartych w przepisach art. 103 ust. 1 i art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy nowego Prawa budowlanego tylko wtedy, gdy nie są one efektem samowoli budowlanej. Dla kompletności wywodu jedynie odnotować trzeba, iż zarówno garaże, jak i budynki gospodarcze wymagały, według przepisów obowiązujących w okresie budowy, tj. w 1989 r., pozwolenia na budowę. Stanowiły tak wprost przepisy art. 28 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Budynek taki nie podlegał zwolnieniom przewidzianym przepisami § 44 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.).Odniesienie się do tych właśnie przepisów ma swoje uzasadnienie. Brak "wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia", o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., do którego to przepisu nawiązuje art. 103 ust. 2 tej ustawy, musi być oceniany według przepisów obowiązujących w okresie budowy. W ten sposób jedynie unika się naruszenia, wynikającego z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zakazu retroakcji w tych dziedzinach prawa, które go wyraźnie nie sformułowały. Skoro zatem do obiektów określonych w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest oczywiste, że nie chodzi o przepisy ustawy – Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Przez przepisy dotychczasowe, wskazane w art. 103 ust. 2 zdanie drugie Prawa budowlanego z 1994 r., rozumieć należy zarówno przepisy ustawy – Prawo budowlane z 24 października 1974 r., jak i wydane, w wykonaniu delegacji zawartej w tej ustawie, przepisy techniczno – budowlane, w tym rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) – por. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA/Ka 1793/97 niepubl.).

Tak ustalona materialna podstawa rozstrzygania nie ulega zmianie w razie zbycia przez inwestora – sprawcę samowoli – nieruchomości, na której położony jest wybudowany samowolnie obiekt budowlany. Postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu budowlanego jest regulowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 30 § 4 Kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Ani z tego, ani z żadnego innego przepisu nie wynika, by następstwo prawne po stronie sprawcy samowoli budowlanej zmieniało reguły intertemporalne określone przepisami art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r.

Zastosowania przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego nie uzasadnia także wcześniejsze wydanie decyzji opartej o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i rozstrzyganie o ewentualnym pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po 1 stycznia 1995 r. Postępowanie wszczęte na podstawie art. 37 i nast. Prawa budowlanego z 1974 r. winno zakończyć się bądź decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu, bądź decyzją wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 tego Prawa, w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 1643/98 niepubl.).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji wydane zostały na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., a zatem z naruszeniem art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa sprowadzało się nie tylko do błędnej podstawy materialnoprawnej. W obu decyzjach rozważono jedynie, czy wykonany obiekt nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. dopuszcza udzielenia pozwolenia na użytkowanie w razie "stwierdzenia zdatności do użytku obiektu budowlanego". Ta zdatność do użytku powinna obejmować zbadanie, czy obiekt został wybudowany zgodnie z wymogami szeroko rozumianego prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1984 r., sygn. akt II SA 82/84 niepubl.). Niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia jest zaś przesłanką wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja podjęta w oparciu o art. 40 tego Prawa (chodzi o decyzję Wojewody [...] z dnia 3 lutego 1993 r., nr [...]), to nie tyle zachodziła konieczność wykazywania braku podstaw do orzeczenia rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2, ile wykonania orzeczonych nakazów oraz spełniania przez wybudowany obiekt wszystkich wymogów przewidzianych w prawie budowlanym dla tego typu obiektów. Ustalenie negatywne co do któregokolwiek z tych wymogów powinien skutkować odmową pozwolenia na użytkowanie. Przyznać trzeba, że wykonanie nałożonych decyzją Wojewody z dnia 3 lutego 1993 r. obowiązków nie budzi wątpliwości. Organy wypowiedziały się także co do spornych okoliczności związanych z wentylacją piwnicy skarżącej, sąsiedztwem ściany budynku w stosunku do drzwi wejściowych do budynku skarżącej. Kwestie te nie wyczerpują jednak problemu zgodności samowolnie wybudowanego obiektu z przepisami prawa budowlanego. Jak już wyżej zasygnalizowano, wybudowany obiekt ma być zgodny z wymogami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Ocena tej zgodności będzie możliwa, gdy wybudowany obiekt zostanie w sposób precyzyjny zakwalifikowany. Po wybudowaniu był to niewątpliwie garaż, nieodpowiadający wymogom w/w warunków technicznych (§ 155 ust. 1 pkt 2). Wobec takiego obiektu należało zatem orzec rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. Decyzja Wojewody, z dnia 3 lutego 1993 r., oparta o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., zmierzająca do legalizacji garażu, naruszała zatem wspomniane przepisy art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 40. Wadliwość ta była tym wyraźniejsza, że sam organ w uzasadnieniu tej decyzji odnotował brak możliwości doprowadzenia spornego garażu do stanu zgodnego z prawem, a jednak odstąpił od nakazania rozbiórki. Warto przypomnieć zaś, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił normę o charakterze wiążącym organ, nie dając organowi możliwości tzw. uznania administracyjnego. Jednocześnie dodać trzeba, iż przepis art. 40 ustawy budowlanej z 1974 r. nie upoważniał do rozstrzygania o zmianie sposobu użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu, a do tego głównie sprowadzały się nakazy zawarte w decyzji z 3 lutego 1993 r. (jakkolwiek inwestor miał wykonać roboty będące przeróbkami). Mimo tych uchybień nie ma możliwości objęcia omawianej decyzji dyspozycją art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 1903/99 niepubl.). Ewentualne działania nadzoru budowlanego zmierzające do rozbiórki spornego obiektu nie będą możliwe, nawet w wypadku odmowy pozwolenia na użytkowanie, bez wyeliminowania z obrotu prawnego przywoływanej decyzji Wojewody z dnia 3 lutego 1993 r. (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2544/00 niepubl.).

W chwili rozstrzygania zatem o pozwoleniu na użytkowanie ustalić należało zgodność istniejącego, po przeróbkach nakazanych przez Wojewodę, obiektu z przepisami prawa budowlanego. Powtórzyć trzeba, iż wypowiedź w tej kwestii nie będzie możliwa bez ustalenia konkretnego charakteru obiektu. Ten zaś charakter wynika z funkcji, jaką obiekt spełnia, czy też ma spełniać. Obiekt należy w miarę ściśle zdefiniować przy pomocy określeń obiektów budowlanych zawartych w ustawie – Prawo budowlane z 1974 r. i rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki z 1980 r. Odpowiedzieć należy na szereg pytań, co umożliwi sprawdzenie spełniania przez obiekt wymogów dotyczących takiego konkretnego obiektu. Przyjęcie, iż mamy do czynienia z odrębnym budynkiem gospodarczym rodzi konieczność rozważenia, czy spełnia on wymogi określone w § 13 ust.1 i 2 w/w rozporządzenia. Nie jest przy tym istotne, że z akt sprawy nie wynika, by właściciel sąsiedniej nieruchomości (działki nr [...]), zgłaszał jakieś żądania w tym zakresie. Szczegółowo rozważyć należy także warunki zabezpieczenia przed pożarem, sformułowane w Dziale 6 rozporządzenia. Ewentualne funkcje techniczno – gospodarcze pomieszczenia, określone w Rozdziale 3, Działu 6 rozporządzenia, powodują konieczność zastosowania się do wymogów tamże sformułowanych. W tym zakresie ważne jest na przykład, czy jest to pomieszczenie przeznaczone chociażby na czasowy pobyt ludzi. Z wykonanej w lipcu 1999 r. ekspertyzy inż. K. J. i w maju 2001 r. opinii mgr inż. M. F., a zwłaszcza z załącznika fotograficznego wynika, iż obecnie dobudowany budynek gospodarczy jest pomieszczeniem stanowiącym jedną całość z piwnicą, w której widoczny jest piec centralnego ogrzewania na paliwo gazowe. Pomieszczenia te są, jak to określa inż. K. J., jedną kubaturą, różnią się zaś poziomem podłogi. Ten aspekt sprawy także nie został rozważony. Problem ten tym bardziej zaś wymaga zbadania, pod kątem zgodności z warunkami technicznymi, iż nawet bez zagrożeń wynikających z funkcjonowania instalacji grzewczej gazowej, doszło do zagrożeń spowodowanych naruszeniem konstrukcji ściany nośnej budynku mieszkalnego, do którego dobudowano sporny obiekt. Zagrożenia te były jedną z przyczyn stwierdzenia, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2001 r., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 8 maja 1993 r., zezwalającej na użytkowanie budynku. Obecnie należy zatem, także na etapie decydowania o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42, mimo zaakceptowania przez organy nadzoru budowlanego przejścia między piwnicą budynku mieszkalnego a dobudowanym samowolnie budynkiem gospodarczym, rozważyć bezpieczeństwo konstrukcyjne całego budynku mieszkalnego i dobudowy, pod kątem odporności na zagrożenia wynikające z funkcjonowania urządzeń grzewczych i zasilającej je instalacji gazowej, którego to zagadnienia do tej pory nie oceniono. W tej mierze konieczne jest zbadanie chociażby gazoszczelności ścian budynku (pomieszczenia) gospodarczego (§ 42 ust. 2 w/w rozporządzenia) oraz wentylacji całego pomieszczenia piwnicznego, łącznie z pomieszczeniem uzyskanym dzięki dobudowie.

Wreszcie wracając do zarzutów skarżącej nie sposób nie zauważyć, że ustalenie organów o spełnianiu funkcji wentylacji jej pomieszczenia piwnicznego przez rurę wentylacyjną i spowodowaniu zawilgocenia posadzki jedynie przez nakrycie posadzki wykładziną rulonową, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym przedkładanym przez skarżącą. Fotografie dołączone przez skarżącą do odwołania z dnia 11 czerwca 2002 r. zdają się czynić wiarygodnymi twierdzenia skarżącej o zawilgoceniu, a nawet zagrzybieniu ścian piwnicznych. Protokół oględzin z dnia 26 lutego 2001 r. zawiera adnotację o "abiotycznej korozji tynku". Zbadania wymaga zatem, czy obecnie rzeczywiście aktualny jest stan odnotowany przez inż. K. J., iż zawilgocenie ogranicza się do posadzki cementowej na podłodze. Należy, po ewentualnym ustaleniu zawilgocenia ścian piwnicy ocenić, czy jest to wyłącznie efekt pokrycia posadzki wykładziną, czy występują inne przyczyny zawilgocenia pomieszczenia, niezwiązane z samowolną dobudową i zamurowaniem okienka piwnicznego, czy też należy zweryfikować ekspertyzę budowlaną i ocenę kominiarską o spełnianiu właściwej roli przez rurę wentylacyjną.

Na zakończenie zauważyć przyjdzie jeszcze, że mimo krytycznej oceny uzasadnień aktów administracyjnych, podejmowanych poprzednio przez organy administracyjne, dokonanej w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dalszym ciągu uzasadnienia decyzji organów I i II instancji nie spełniają wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa.

W świetle powyższych uwag należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji oparto na art. 152, a orzeczenie o kosztach postępowania na art. 200 tej ustawy.