Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 145/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 56 ust. 2 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na mechaniczne niszczenie siedlisk ptaków objętych ścisłą ochroną gatunkową oddala skargę


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] października 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 56 ust. 2 pkt 2 i ust. 4, art. 52 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana A. H., utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], odmawiającej zezwolenia na mechaniczne zniszczenie siedlisk ptaków objętych ścisłą ochroną gatunkową, poprzez zmianę lasu na użytek rolny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż A. H. złożył wniosek do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie zezwolenia na odstępstwo od zakazu niszczenia siedliska ptaków, należących do gatunków objętych ochroną ścisłą, tj. pierwiosnka (Phylloscopus collybita), piecuszka (Phylloscopus trochilus), zięby (Fringilla coelebs), bogatki (Parus major), kopciuszka (Phoenicurus ochruros), rudzika (Erithacus rubecula), dzwońca (Chloris chloris), kulczyka (Serinus serinus), lerki (Lullula arborea), dzięcioła czarnego (Dryocopus martius), piegży (Sylvia curruca), zaganiacza (Hippolais icterlna), kapturki (Sylvia atricapilla), pleszki (Phoenicurus phoenicurus), wilgi (Oriolus oriolus), świstunki leśnej (Phylloscopus sibilatrix), kukułki (Cuculus canorus), w związku z planowaną zamianą lasu, zlokalizowanego na działce o powierzchni 0,518 ha, nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], na użytek rolny.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., RDOŚ odmówił wnioskodawcy zezwolenia na odstępstwo od zakazu niszczenia siedlisk ww. gatunków ptaków, w przedmiotowej lokalizacji, z tego powodu, że w sprawie nie zaistniała jedna z indywidualnych przesłanek do wydania zezwolenia, których mową w art. 56 ust. 4 pkt 1-6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. wnioskodawca odwołał się od ww. decyzji. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę wskazał, iż zgodnie z Załącznikiem nr [...] (pozycja nr: 421, 419, 344, 383, 455, 445, 350, 360, 389, 290, 429, 400, 426, 454, 311, 414,109,) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183) pierwiosnek, piecuszek, zięba, bogatka, kopciuszek, rudzik, dzwoniec, kulczyk, lerka, dzięcioł czarny, piegża, zaganiacz, kapturka, pleszka, wilga, świstunka leśna, kukułka należą do gatunków objętych ochroną ścisłą, w stosunku do których obowiązuje zakaz niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania (§ 6 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia). Stosownie do treści art. 56 ust. 2 pkt 2 i ust. 4, w związku z art. 52 ust. 1 pkt 7 u.o.p. oraz § 6 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie ochronie gatunkowej zwierząt, regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze swojego działania może zezwolić w stosunku do zwierząt objętych ochroną gatunkową na odstępstwo m. in. od zakazu niszczenia ich siedlisk, w przypadku łącznego spełnienia dwóch generalnych przesłanek, tj. braku rozwiązań alternatywnych (1), jeżeli nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków zwierząt (2) oraz w przypadku zaistnienia przynajmniej jednej z indywidualnych przesłanek wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1-7 tejże ustawy. GDOŚ podkreślił, iż przy wydawaniu zezwoleń w trybie art. 56 ust. 2 u.o.p. konieczne jest przeanalizowanie, a następnie ustalenie, czy w danej sprawie zachodzą kumulatywnie ww. przesłanki, co jest równoznaczne z możliwością wydania stosownego zezwolenia.

Organ odwoławczy wskazał, iż analizując przedmiotową sprawę oparł się o informacje zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...]. Z decyzji tej wynika, iż na przedmiotowej działce w dniach [...] kwietnia i [...] maja 2017 r. przeprowadzono kontrole, pozwalające na zinwentaryzowanie gatunków roślin i ptaków zasiedlających ten teren. Pośród gatunków roślin zanotowano występowanie dwóch roślin podlegających częściowej ochronie gatunkowej (rokietnik pospolity Pleurozium schreberi i widłoząb kędzierzawy Dicranum polysetum), natomiast obserwacja awifauny pozwoliła na rozpoznanie 17 gatunków ptaków podlegających ochronie gatunkowej ścisłej. Jak wynika z ww. decyzji środowiskowej, zaobserwowane zachowania ptaków wskazały jednoznacznie, że obszar ten stanowi dla nich siedlisko lęgowe.

Odnosząc się do argumentów odwołania, że na danym terenie nie stwierdzono gniazd i dziupli, więc nie da się zniszczyć siedlisk ptaków poprzez planowane zabiegi, GDOŚ wyjaśnił, iż określenie siedlisko nie odnosi się jedynie do miejsc wylęgu, bowiem zgodnie z art. 5 pkt 18 u.o.p. siedlisko jest obszarem występowania zwierząt w ciągu całego życia lub dowolnym stadium ich rozwoju. Wskazane wyżej gatunki ptaków bytują i żerują w warstwie runa leśnego, podszycie leśnym, jak również na pniach, a nie tylko na drzewach i krzewach, w związku z czym niewątpliwie planowane działania zniszczą siedliska tych ptaków. Przechodząc do kwestii możliwości spełnienia łącznego dwóch przesłanek generalnych i przynajmniej jednej indywidualnej, GDOŚ zaznaczył, że dokonał analizy w aspekcie istnienia rozwiązań alternatywnych w stosunku do planowanych prac i stwierdził , iż nie ma rozwiązań alternatywnych, które pozwoliłyby na zmianę przedmiotowej działki na użytek rolny bez wykonania zabiegów w postaci usunięcia karczy, wycięcia drzew, krzewów i zaorania terenu. Nie ma więc możliwości zmiany sposobu użytkowania działki bez zniszczenia siedlisk wskazanych wyżej ptaków. Rozważając drugą przesłankę, określoną w art. 56 ust. 4 u.o.p., w zakresie wpływu wnioskowanych działań na zachowanie we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków, GDOŚ wskazał, iż oparł się o dane pochodzące z Czerwonej księgi gatunków zagrożonych (IUCN Red List). Wszystkie siedemnaście gatunków ptaków są gatunkami ocenionymi jako gatunki "najmniejszej troski" tj. są gatunkami szeroko rozprzestrzenionymi. Prawie wszystkie wykazują trend rocznych wskaźników liczebności jako "stabilny" lub "umiarkowany wzrost". Jedynie zięba i zaganiacz zanotowały trend "umiarkowany spadek". GDOŚ podkreślił, iż biorąc pod uwagę, iż zgodnie z Oceną liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008-2012 (Chodkiewicz T. i in., Ornis Polonica 56, 2015) ptaki te są liczne lub bardzo liczne w Polsce, a planowane przedsięwzięcie dotyczy małego obszaru działki o powierzchni 0,518 ha, to należy uznać, iż planowane działania nie będą szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony populacji tych zwierząt. Reasumując organ stwierdził, że dwie generalne przesłanki do wydania zezwolenia od zakazów związanych z ochroną gatunkową zwierząt zostały spełnione. Odnoście spełnienia przynajmniej jednej indywidualnej przesłanki spośród wskazanych wart. 56 ust. 4 pkt 1-6 u.o.p., GDOŚ stwierdził, że w przedmiotowym przypadku nie zaistniała żadna z indywidualnych przesłanek, co uniemożliwia wydanie zezwolenia na zniszczenie siedliska ptaków. Organ dodał, iż przesłanka, o której mowa w art. 56 ust. 4 pkt 7 u.o.p. nie ma zastosowania w odniesieniu do ptaków. Realizacja wnioskowanych działań nie leży w interesie ochrony dziko występujących gatunków roślin, zwierząt, grzybów lub ochrony siedlisk przyrodniczych (art. 56 ust. 4 pkt 1 u.o.p.), nie wynika z konieczności ograniczenia poważnych szkód w odniesieniu do upraw rolnych, inwentarza żywego, lasów, rybostanu, wody lub innych rodzajów mienia (art. 56 ust. 4 pkt 2 u.o.p.). Nie leży również w interesie zdrowia lub bezpieczeństwa powszechnego (art. 56 ust. 4 pkt 3 u.o.p.). Ponadto, wnioskowane działania nie są niezbędne w realizacji badań naukowych, działań edukacyjnych lub celów związanych z odbudową populacji, reintrodukcją gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, albo do celów działań reprodukcyjnych, w tym do sztucznego rozmnażania roślin (art. 56 ust. 4 pkt 4 u.o.p.) oraz nie umożliwiają, w ściśle kontrolowanych warunkach, selektywnie i w ograniczonym stopniu, zbiór, pozyskiwanie lub przetrzymywanie okazów roślin lub grzybów oraz chwytanie, pozyskiwanie lub przetrzymywanie okazów zwierząt gatunków objętych ochroną w liczbie określonej przez wydającego zezwolenie (art. 56 ust. 4 pkt 5 u.o.p.). Organ odwoławczy podkreślił, iż wnikliwa analiza nie pozwala na zakwalifikowanie wnioskowanych działań do czynności wynikających z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska (art. 56 ust. 4 pkt 6 u.o.p.). Organ wskazał, iż wedle poglądów doktryny pod pojęciem interesu publicznego należy rozumieć "interes wszystkich ludzi żyjących w ramach politycznie zorganizowanej wspólnoty, gdzie zapewniona jest realizacja określonych, legitymowanych interesów ogółu, zorganizowanego w konkretnej postaci i poszanowaniem wolności jednostki jako niezbędnej części składowej dobra publicznego, przy czym realizacja i ochrona tak przyjętych ogólnych interesów powinna być wymagana bezwarunkowo w celu zapewnienia egzystencji i wspólnego, pokojowego życia społeczeństwa złożonego z grup, części składowych jednostek mających zróżnicowane interesy i potrzeby" (M. Wyrzykowski, Pojęcie interesu społecznego w prawie administracyjnym, Warszawa 1986, s. 36). Przedsięwzięcie musi mieć zatem charakter ogólnospołeczny, aby móc zostać przyporządkowane do "wynikającego z koniecznych wymogów interesu publicznego". Organ podkreślił, iż w art. 56 ust. 4 pkt 6 u.o.p. mowa jest o "nadrzędnym interesie publicznym", co oznacza, iż nie każdy rodzaj interesu publicznego może spełnić ten warunek. W wytycznych dotyczących art. 6 ust 4 dyrektywy siedliskowej 92/43/EWG, podjęto próbę zdefiniowania "powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego" jako niezbędnych dla:

"działań mających na celu ochronę wartości o podstawowym znaczeniu dla życia obywateli (zdrowie, bezpieczeństwo, środowisko); fundamentalnych zasad polityki państwowej i społecznej; podejmowania działań o charakterze gospodarczym lub społecznym, spełniających określone wymogi z tytułu wykonywania usług publicznych." GDOŚ stwierdził, iż biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż planowana zmiana lasu na użytek rolny podyktowana jest jedynie słusznym interesem strony, należy uznać , iż planowana inwestycja nie spełnia ani kryteriów definicji "interesu publicznego", ani tym bardziej kryteriów definicji "nadrzędnego interesu publicznego", w związku z czym nie zachodzi przesłana indywidualna, wymieniona w art. 56 ust. 4 pkt 6 u.o.p. Reasumując, organ stwierdził, że brak spełnienia w sprawie indywidualnej przesłanki, o której mowa wart. 56 ust. 4 pkt 1-6 u.o.p., pomimo zaistnienia dwóch generalnych przesłanek, uniemożliwia wydanie zezwolenia, w trybie art. 56 ust. 2 pkt 2 u.o.p. GDOŚ dodatkowo podkreślił, iż w obecnej sytuacji prawnej ustawodawca nie przewidział wprowadzenia wyjątków od zakazu niszczenia siedlisk, wymienionego w art. 52 ust. 1 pkt 7 u.o.p., w przypadku, gdy łącznie nie są spełnione dwie generalne przesłanki i jedna indywidualna, wymienione w art. 56 ust. 4 u.o.p., w związku z czym należało utrzymać w mocy decyzję RDOŚ. W odniesieniu do przesłanej przez stronę decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] z dnia [...] lipca 2017 r, nr [...]) zezwalającej na zniszczenie siedliska rokietnika pospolitego i widłoząbu kędzierzawego na przedmiotowej działce, GDOŚ wyjaśnił, iż decyzja ta nie jest decyzją pozwalającą na mechaniczne usunięcie pni i karczy, czy niszczenie gniazd. Zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. jak i decyzja RDOŚ z dnia [...] lipca 2017 r., nie są decyzjami zezwalającymi na zmianę lasu na użytek rolny, a jedynie decyzjami zezwalającymi na odstępstwa od zakazów, wymienionymi w art. 51 ust. 1 i art. 52 ust. 1 u.o.p. W przypadku roślin, objętych ochroną gatunkową częściową możliwe było wydanie zezwolenia na zniszczenie ich siedlisk ponieważ spełnione były 2 przesłanki generalne i jedna indywidualna, wymieniona w art. 56 ust. 4 pkt 7 u.o.p., przedsięwzięcie wynika bowiem ze słusznego interesu strony. Przesłanki indywidualnej, dotyczącej słusznego interesu strony w tym postepowaniu nie można było uwzględnić, ponieważ nie dotyczy ona ptaków, stąd decyzja niezezwalająca. Ponieważ przedmiotowa działka poza siedliskiem dla dwóch roślin objętych ochroną częściową, stanowi również siedlisko dla chronionych gatunków ptaków i w tym nie została spełniona żadna przesłanka indywidualna, tym samym nie można zezwolić na niszczenie siedlisk ptaków co jest równoznaczne z niemożliwością mechanicznego usunięcia pni i karczy, czy dokonanie zabiegów agrotechnicznych na przedmiotowej działce.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 5 pkt 18 w związku z art. 52 ust.1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędne przyjęcie, że na działce nr [...], obręb [...], gm. [...], należącej do skarżącego znajdują siedliska ptaków w rozumieniu wymienionych przepisów, tj. będące obszarem rozrodu, wychowu młodych odpoczynku, migracji lub żerowania; 2) art. 56 ust. 4 pkt 3 uop, poprzez pominięcie przez organ w toku postępowania, iż w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka indywidualna dotycząca zagrożenia zdrowia i bezpieczeństwa powszechnego, a konsekwencji pominięcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki ( zarówno generalne, jak i indywidualna) umożliwiające organowi wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 52 ust. 2 uop; 3) art. 7 oraz 77, 79 k.p.a., poprzez: a) wydanie skarżonej decyzji w oparciu dowody z postępowania prowadzonego przez RDOŚ w zakresie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko; b) pominięcie, iż usunięcie drzew częściowo zniszczonych przez wichurę z działki skarżącego jest istotne zarówno z punktu widzenia jego interesu, jak i powszechnego, obywateli mieszkających i posiadających mienie na sąsiednich działkach; c) zaniechanie przeprowadzenia dowodów na okoliczność czy rzeczywiście nieruchomość skarżącego, jest siedliskiem chronionych gatunków ptaków; d) arbitralnie, bez zbadania warunków żerowania, lęgowych ptaków przyjęcie, że wskazane gatunki ptaków: pierwiosnek, piecuszek, zięba, bogatka kopciuszek, rudzik, dzwońca, kulczyk, lerki, dzięcioł czarny, piegża, zaganiacz, kapturka, pleszka, wilga, świstunka, kukułka bytują i żerują w warstwice runa leśnego, podszycie oraz na pniach podczas gdy ptaki te należą do ptaków wędrownych w okolicach listopada wylatują zPolski aby powrócić w kwietniu, a zatem od listopada do kwietnia nieruchomość, na której skarżący planuje opisane przedsięwzięcie, tj. zmiana na użytek rolny nie jest siedliskiem ww. ptaków a może być jedynie ich potencjalnych siedliskiem; 4) art. 79a k.p.a. poprzez brak powiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań i jednocześnie brak powiadomienia jakie przesłanki nie zostały przez niego wykazane w ramach ww. postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz 718 ze zm.; dajek zwana "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] października 2017 r., po dokonaniu analizy akt administracyjnych sprawy, nie stwierdził wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd z urzędu nie dopatrzył się żadnego innego naruszenia prawa.

Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] czerwca 2017 r. wydaną przez RDOŚ w [...] na rzecz skarżącego i akta administracyjne tej sprawy wskazał, iż na terenie działki leśnej nr ew. [...], położonej w obrębie [...], gm. [...], stanowiącej własność skarżącego, stwierdzono obecność ptaków, które wymienione są w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r., poz. 2183) w pozycjach o nr : 109, 290, 311, 344, 350, 360, 383, 389, 400, 414, 419, 421, 426, 429, 454, 445, 455. W odniesieniu do tych gatunków ptaków - zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 7 wymienionego rozporządzenia - obowiązuje zakaz niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania. Z art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. z 2016 r., poz. 2134,; dalej jako "u.o.p.") wynika, że regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze swojego działania i na obszarach morskich może zezwolić w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą - na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1 - 8, 10 i 11 i ust. 1a pkt 1 - 3 i 5 oraz art. 52 ust. 1 pkt 2, 4 - 10 i 12 - 15 i ust. 1a pkt 2 – 6. czyli m. in. na niszczenie siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli planowane czynności nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków oraz w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1 - 7 ww. ustawy. Zatem zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków objętych ochroną mogą być wydane w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów oraz 1) leżą w interesie ochrony dziko występujących gatunków roślin, zwierząt, grzybów lub ochrony siedlisk przyrodniczych lub 2) wynikają z konieczności ograniczenia poważnych szkód w odniesieniu do upraw rolnych, inwentarza żywego, lasów, rybostanu, wody lub innych rodzajów mienia, lub 3) leżą w interesie zdrowia lub bezpieczeństwa powszechnego, lub 4) są niezbędne w realizacji badań naukowych, działań edukacyjnych lub celów związanych z odbudową populacji, reintrodukcją gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, albo do celów działań reprodukcyjnych, w tym do sztucznego rozmnażania roślin, lub 5) umożliwiają, w ściśle kontrolowanych warunkach, selektywnie i w ograniczonym stopniu, zbiór, pozyskiwanie lub przetrzymywanie okazów roślin lub grzybów oraz chwytanie, pozyskiwanie lub przetrzymywanie okazów zwierząt gatunków objętych ochroną w liczbie określonej przez wydającego zezwolenie, lub 6) w przypadku gatunków objętych ochroną ścisłą, gatunków ptaków oraz gatunków wymienionych w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory - wynikają z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska, lub 7) w przypadku gatunków innych niż wymienione w pkt 6 - wynikają ze słusznego interesu strony lub koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska (art. 56 ust. 4 pkt 1-7 u.o.p.). Z wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r. wynika, że powodem wystąpienia o wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków zwierząt objętych ochroną była zmiana sposobu użytkowania działki leśnej ew. nr [...] o pow. 0,5180 ha na użytek rolny. W związku z tym czynności skarżącego miały polegać na mechanicznym wykarczowaniu istniejących pni drzew, po wycięciu wiatrołomów powstałych na skutek wichury w 2016 r. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy z art. 56 ust. 4 u.o.p. wynika, że do uzyskania zezwolenia na wnioskowane przez skarżącego odstępstwo od zakazu niezbędne było zaistnienie łączne dwóch przesłanek generalnych i co najmniej jednej indywidulanej. Jako jedną przesłankę generalną ustawodawca określił - brak rozwiązań alternatywnych, a drugą - jeżeli planowane czynności nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków zwierząt. Z kolei przesłanki indywidualne określone zostały w pkt 1 -7 art. 56 ust. 4 u.o.p. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że w realiach niniejszej sprawy zostały spełnione dwie przesłanki generalne. Słusznie uznał organ, że z uwagi na charakter planowanych przez skarżącego prac, zmierzających do zmiany użytku leśnego na użytek rolny nie istnieją rozwiązania alternatywne, bowiem osiągnięcie takiego rezultatu nie jest możliwe w żaden inny sposób niż poprzez dokonanie usunięcia karczy, wycięcia pozostałych na działce leśnej drzew, krzewów i zaorania gruntu. Nie istnieją zatem inne sposoby doprowadzenia do zmiany użytku leśnego na użytek rolny bez zniszczenia istniejących na tym terenie siedlisk ptaków podlegających ścisłej ochronie. Zgodzić się należy również z organem, że skoro występujące na terenie działki skarżącego 17 gatunków ptaków należą do gatunków szeroko rozprzestrzenionych i na terenie Polski są liczne lub bardzo liczne, zaś obszar działki jest mały, liczący 0,518 ha, to planowane przez skarżącego działania nie będą szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony populacji tych gatunków ptaków.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zasadnie organ uznał, że mimo spełnienia dwóch generalnych przesłanek, nie jest jednak możliwe udzielenie zezwolenia na odstąpienie od zakazu z powodu niespełnienia jednej z przesłanek indywidualnych, o której mowa w pkt 6 art. 56 ust. 4 pkt 6 u.o.p., odnoszącej się do gatunków objętych ochroną ścisłą, względem których ograniczenia wynikają z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska. W świetle brzmienia pkt 6 art. 56 ust. 4 u.o.p. prawidłowo organ uznał, że zamiar inwestycyjny skarżącego nie jest działaniem w imię nadrzędnego interesu publicznego. Nadrzędny interes publiczny oznacza bowiem nie tylko interes rozważany w kategoriach zwykłego interesu społecznego. Innymi słowy niewystarczające jest stwierdzenie zwykłego interesu publicznego (w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska). Musi chodzić o plan, przedsięwzięcie, których waga i znaczenie dla państwa, regionu, ogółu społeczeństwa są ponadprzeciętne, szczególnie istotne. Przesłanka nadrzędnego interesu publicznego mogłaby być spełniona, jeżeli celem zamierzonego przedsięwzięcia skarżącego byłaby przykładowo: ochrona zdrowia czy bezpieczeństwa, ochrona środowiska, doprowadzenie do rozwoju infrastruktury komunikacyjnej czy ochrona przed powodzią. Natomiast inwestycja podmiotu prywatnego, która co do zasady ukierunkowana jest na osiągnięcie korzyści materialnych przez ten podmiot, nie mogła być oceniona w kategoriach działania w imieniu interesu publicznego, a tym bardziej o charakterze nadrzędnym. Słusznie organ stwierdził, że planowana zmiana lasu na użytek rolny podyktowana jest wyłącznie słusznym interesem skarżącego, a jednocześnie nie spełnia ona wymogów nadrzędnego interesu publicznego, tym samym nie zachodzi przesłanka indywidulana z pkt 6 art. 56 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 79 k.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Organ odwoławczy zadośćuczynił zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Sprawę rozpatrzył wnikliwie i wszechstronnie, z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Uzasadnił też swoją decyzję w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. i zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 79a k.p.a. należy uznać za niezasadny, skoro skarżący w żaden sposób nie wykazał, że brak powiadomienia go o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.