Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 79/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Z brzmienia przepisu art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wynika, że przesłanki zaniechania poboru podatku /zagrażanie ważnym interesom, a w szczególności egzystencji/ muszą istnieć po stronie podatnika. Zatem ważny interes kontrahenta nie może być uznany za przesłankę zastosowania ulgi w postaci zaniechania poboru podatku wobec podatnika.

TEZY

Z brzmienia przepisu art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wynika, że przesłanki zaniechania poboru podatku /zagrażanie ważnym interesom, a w szczególności egzystencji/ muszą istnieć po stronie podatnika. Zatem ważny interes kontrahenta nie może być uznany za przesłankę zastosowania ulgi w postaci zaniechania poboru podatku wobec podatnika.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2001 r. sprawy ze skargi Z. M. SA w G.-W. na decyzję Izby Skarbowej w Z.-G. z dnia 06 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie zaniechania poboru podatku od towarów i usług - oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółka Akcyjna Z. M. w G. W. pismem z dnia 2 czerwca 1999 r. wniosła o wydanie przez Urząd Skarbowy w G. W. decyzji o zaniechaniu ustalenia i poboru podatku od towarów i usług z tytułu zakupu towarów i usług przez Z. M. S.A. na rzecz siedziby Fundacji im. Stefana Batorego w W.

W uzasadnieniu podano, że na podstawie umowy zawartej w dniu 28 kwietnia 1999 r. pomiędzy Spółką Z. M. a "SAP P." Spółką z o.o. w W. Spółka Z. M. zobowiązała się jako generalny wykonawca sprzedawać materiały i świadczyć usługi budowlane na rzecz Fundacji im. Stefana Batorego. Fundacja ta - zgodnie ze swoim statutem - nie prowadzi działalności gospodarczej, utrzymuje się wyłącznie z darowizn i nie jest podatnikiem VAT.

Konieczność płacenia podatku od towarów i usług może spowodować brak środków na pilne sfinansowanie przedsięwzięcia i pogłębienie trudnej sytuacji lokalowej Fundacji, realizującej ważne cele społecznie użyteczne w zakresie edukacji, kultury i szkolnictwa wyższego. Mogłoby to też spowodować niewypłacalność tej instytucji, co zagrażałoby interesom Spółki i mogłoby spowodować w konsekwencji upadek jej przedsiębiorstwa.

Urząd Skarbowy w G.-W. decyzją z dnia 30 lipca 1999 r. na podstawie art. 22 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ załatwił odmownie wyżej wymieniony wniosek Spółki Z. M.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy wskazał, że art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ordynacji podatkowej jest przepisem szczególnym o charakterze uznaniowym, mogącym mieć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Zdaniem organu podatkowego odmowa udzielenia podatnikowi ulgi w postaci częściowego zaniechania ustalenia i poboru podatku nie zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji, zważywszy następujące okoliczności:

1/ Podatek od towarów i usług jest skonstruowany na zasadzie ponoszenia ciężaru przez końcowego odbiorcę. Kwota tego podatku nie obciąża rentowności podatnika będącego wykonawcą robót, a tym samym nie wpływa na wysokość zysku netto stanowiącego źródło środków na dalszy rozwój firmy.

2/ Przedsiębiorstwo budowlane prowadzone przez Spółkę Z. M. jest prężnie rozwijającym się podmiotem gospodarczym. Sytuacja finansowa podatnika jest bardzo dobra, a odmowa zaniechania ustalenia i poboru VAT nie zagraża jego egzystencji.

Urząd Skarbowy nie podzielił również stanowiska Spółki, że nie udzielenie ulgi, o którą Spółka wystąpiła, spowoduje niewypłacalność inwestora, to jest Fundacji im. Stefana Batorego. Wysokość aktywów Fundacji, stan jej funduszów własnych i wynik finansowy za rok 1998 r. świadcząc jej bardzo dobrej sytuacji finansowej i braku jakiegokolwiek zagrożenia co do wypłacalności Fundacji. Działanie Fundacji w interesie publicznym nie budzi wątpliwości Urzędu, jednak fakt ten nie może stanowić podstawy zastosowania przepisu art. 22 par. 2 pkt 1 ordynacji podatkowej.

Spółka Akcyjna Z. M. w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji wniosła o jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskami Spółki z dnia 2 czerwca 1999 r.

Odwołująca się zarzuciła, że Urząd Skarbowy nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, co spowodowało, że Spółka nie mogła przedstawić nowych dokumentów uzyskanych od Fundacji im. Stefana Batorego. Fundacja środki na budowę siedziby w W. uzyskała od darczyńcy, który zastrzegł, że środki te nie mogą być wykorzystane na korzyść administracji publicznej /w tym na rzecz uiszczenia podatków i innych ciężarów publicznych/ pod rygorem utraty darowizny. Fundacja nie posiada środków, pozwalających na uiszczenie tej części należności Spółki, która jest przeznaczona na pokrycie podatku VAT. Tym samym - zdaniem odwołującej się - jest spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 22 par. 2 pkt 1 ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa w Z.-G. - Ośrodek Zamiejscowy w G.-W. decyzją z dnia 6 grudnia 1999 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego co do wyjątkowego charakteru przepisu art. 22 par. 2 ordynacji podatkowej, mającego zastosowanie tylko w nadzwyczajnych sytuacjach. Podniosła także, iż w aktach sprawy znajduje się protokół zapoznania strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym z dnia 27 lipca 1999 r. z pouczeniem o trzydniowym terminie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie instytucji zaniechania poboru podatku możliwe jest jedynie w stosunku do tych zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Ponieważ upłynął już termin płatności podatku od towarów i usług za roboty wykonywane w terminie od lipca do października 1999 r. /przy czym podatek od tych robót został już przez Spółkę zapłacony/, bezprzedmiotowy stał się wniosek o zaniechanie poboru podatku za wymieniony okres.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka Z. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Z.-G. - Ośrodek Zamiejscowy w G.-W. jako naruszającej art. 22 ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skarg skarżąca podtrzymała dotychczasowe argumenty podnoszone we wniosku o udzielenie ulgi oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Izba Skarbowa w Z.-G. - Ośrodek Zamiejscowy w G.-W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ organ podatkowy może, na wniosek podatnika, zaniechać w całości lub w części poboru podatku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji.

Z brzmienia przepisu art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ordynacji podatkowej wynika, je przesłanki zaniechania poboru podatku /zagrażanie ważnym interesom, a w szczególności egzystencji/ muszą istnieć po stronie podatnika. Zatem ważny interes kontrahenta którym w niniejszej sprawie jest Fundacja im. Stefana Batorego, nie może być uznany za przesłankę zastosowania ulgi w postaci zaniechania poboru podatku wobec skarżącej Spółki.

Organy podatkowe szczegółowo zanalizowały sytuację majątkową skarżącej i uzasadniły swoje stanowisko, że pobranie podatku od towarów i usług nie zagraża egzystencji Spółki. Nie zagraża także innym ważnym interesom skarżącej, skoro również sytuacja nabywcy towarów i usług nie wskazuje na to, aby skarżąca nie miała uzyskać pełnej zapłaty za dostarczone towary i świadczone usługi. W dacie wydania zaskarżonej decyzji należności skarżącej przed tym dniem wymagalne były w pełni zaspokojone.

Prowadzenie przez Fundację im. Stefana Batorego - kontrahenta skarżącej działalności użytecznej społecznie nie może stanowić podstawy do zaniechania poboru podatku VAT od skarżącej. Podstawy takiej nie może również stanowić zastrzeżenie darczyńcy w umowie darowizny, że przekazane pieniądze nie mogą być przeznaczone na świadczenia publicznoprawne /w tym podatki/. Zastrzeżenie takie nie ma bowiem żadnego znaczenia dla postępowania podatkowego. Ubocznie jedynie należy zauważyć, że zapłata przez Fundację faktur skarżącej dotyczy ujętych w tych fakturach świadczeń skarżącej na rzecz Fundacji, a nie podatków. Nie ma przy tym żadnego znaczenia fakt, że w cenie świadczeń mieści się podatek VAT płacony przez skarżącą.

Z wyżej podanych przyczyn zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności art. 22 par. 2 pkt 1 lit. "b" ordynacji podatkowej. Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec tego skargę należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.