Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 137/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 22 § 3 pkt 2, art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta R. a Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie rozpoznania wniosku Z.K. o zasiłek stały oraz skierowanie i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta C. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 maja 2021 r. Burmistrz Miasta R. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta R. a Burmistrzem Miasta C. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Z.K. o zasiłek stały oraz skierowanie i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Z.K. w dniu [..] października 2020 r. skierował do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wniosek o zasiłek stały, uzupełniając podczas wywiadu środowiskowego swoje żądanie także o wniosek o skierowanie do Domu Seniora [..] w D. (gm. B.).

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. przekazał akta sprawy do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., wskazując, że w dniu [..] października 2020 r. pracownik socjalny MOPS w C. ustalił, że Z.K. przebywa w Oddziale [..] w [..] w S. i wymaga umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej. Dnia 19 października 2020 r. MOPS C. oraz [..] ustaliły, że dnia [..] października 2020 r. Z.K. zostanie przewieziony do Domu Seniora [..] w D. (gm. B., woj. p.). Organ wskazał, że Z.K. był mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w C. do dnia [..] stycznia 2020 r., a Dom ten opuścił na własną prośbę, podając adres zamieszkania: [..]. Następnie korzystał z pomocy MOPS w C., po czym przebywał w szpitalach w G., K. i S., jednak jego ostatnim miejscem zameldowania była R.

MOPS w R. ustalił jednak, że ostatnim zameldowaniem na pobyt stały Z.K. są C., ul. [..]. Z.K. przebywa w Domu Seniora [..] w D., na terenie gminy B. – jednak to nie MOPS w R. kierował wnioskodawcę do tego Domu, ani w żaden sposób nie uczestniczył w umieszczaniu ww. w Domu Seniora. W związku z tym, MOPS w R. przekazał sprawę Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B., który to przekazał sprawę MOPS w C., w związku z e-mailem z dnia 1 grudnia 2020 r., z którego wynika, że opłata za pobyt w DPS w D. i zasiłek stały będzie pokrywał MOPS w C. Jednak MOPS w C. uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał ponownie sprawę MOPS w R.

MOPS w R. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku o rozstrzygnięcie sporu, jednak SKO w Gdańsku stwierdziło, że nie jest organem wspólnym dla Burmistrza Miasta C., Burmistrza Miasta R. i Burmistrza Miasta B., a właściwym do rozpatrzenia sporu jest sąd administracyjny.

Zdaniem organu występującego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, z powodu sytuacji zdrowotnej, Z.K. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w D. i miejsce to nie wydaje się być miejscem pobytu czasowego, skoro Z.K. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W orzecznictwie sądowym pobyt w domach pomocy społecznej jest utożsamiany z miejscem zamieszkania. Organ przyznał, że kiedyś ww. mieszkał w R., jednak od stycznia 2020 r. nie korzystał z pomocy MOPS w R. Organ stwierdził, że nawet, gdyby przyjąć, że Z.K. przed zamieszkaniem w Domu Seniora w D. był osobą bezdomną, to ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały były C. (MOPS w R. ustalił, że ww. zameldowany był tam w czasie od [..] sierpnia 2012 r. do dnia [..] stycznia 2020 r.). R. nie można zatem uznać ani za miejsce pobytu, ani za miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały ani za miejsce zamieszkania Z.K.. Organ podkreślił także, że we wniosku o pomoc społeczną, adresowanym do MOPS w C. wskazał swoje ostatnie miejsce zamieszkania (C.), a aktualnie B., oraz wyraził zgodę na pobyt i ponoszenie opłaty w DPS w D. MOPS w B. przyznał ww. zasiłek pielęgnacyjny, zaś o niezdolności do samodzielnej egzystencji orzekał lekarz ZUS w S. i także ZUS w S. przyznał Z.K. świadczenie uzupełniające.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta C. wniósł o wskazanie jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz skierowanie i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej Burmistrza Miasta R.

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że Gmina Miejska C. nie jest adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nadto obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej może ponieść Gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, akcesoryjnie – w pierwszej kolejności obowiązek ten obciąża samego mieszkańca domu. Nie można obciążać gminy obowiązkiem opłat zastępczych w sytuacji, gdy opłata i podmioty zobowiązane nie są określone decyzją administracyjną. Obowiązek ponoszenia opłat przez Gminę powinien być skonkretyzowany już na etapie wydawania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, w decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Obowiązkiem Gminy jest ponoszenie opłat za pobyt mieszkańca gminy w domu pomocy społecznej. Organ podkreślił, że Gmina Miejska C. nie kierowała Z.K. do domu pomocy społecznej. Pierwotnie do Domu Pomocy Społecznej w C. został on skierowany przez Burmistrza Miasta R., wobec czego Gmina Miejska C. nie jest gminą właściwą, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 61 ustawy o pomocy społecznej. W związku ze skierowaniem do Domu Pomocy Społecznej w C. Z.K. przebywał w C. do dnia [..] stycznia 2020 r. jako pensjonariusz tego Domu, znajdującego się przy ul. [..]. Siedziba Domu Pomocy Społecznej nie stanowiła miejsca zamieszkania Z.K.. W C. nie koncentrowały się sprawy osobiste i życiowe Z.K., lecz zamieszkiwał w Domu Pomocy Społecznej na podstawie skierowania przez Burmistrza Miasta R. – ten organ jest więc właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz skierowanie i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny).

Wskazać należy, że o sporze o właściwość (sporze kompetencyjnym) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny, jak i prawny sprawy pozostają niesporne. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość polega na arbitralnym wskazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jednego z organów pozostających w sporze jako organu właściwego do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej.

W niniejszej sprawie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 § 2 p.p.s.a. "Do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4, oraz do rozpoznawania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym".

Powyższa regulacja stanowiąca o rozstrzyganiu przez Naczelny Sąd Administracyjny sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych "na wniosek" nie daje odpowiedzi na pytanie o to, jaki podmiot może skutecznie taki wniosek złożyć, ukierunkowuje jednak procesy wykładni w poszukiwaniu odpowiedzi na powyższe pytanie. Skoro bowiem wniosek, o jakim mowa w art. 15 § 2 p.p.s.a. wszczyna postępowanie sądowe, którego przedmiotem jest spór kompetencyjny (spór o właściwość), to jest to wniosek w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., zgodnie z którym, "Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek". W konsekwencji do wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) stosuje się odpowiednio - na podstawie art. 64 § 3 p.p.s.a. - przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Legitymację do wniesienia skargi normuje art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., przy czym odpowiednie stosowanie norm wynikających z tego przepisu do wniosku, o jakim mowa w art. 15 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do organu administracji publicznej jako wnioskodawcy eliminuje dopuszczalność stosowania normy z art. 50 § 1 p.p.s.a., bowiem atrybutem organu administracji publicznej są jego kompetencje administracyjne a nie kategoria interesu prawnego, do której odsyła art. 50 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że odpowiednie stosowanie przepisów o skardze w odniesieniu do kwestii legitymacji organu administracji publicznej do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) daje podstawy do uwzględniania w tym zakresie treści art. 50 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym "Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi". Ustawą, która "przyznaje prawo" do wniesienia do sądu administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) jest kodeks postępowania administracyjnego stanowiący w art. 22 § 3, że "Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić: 1) strona; 2) organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze; 3) minister właściwy do spraw administracji publicznej; 4) minister właściwy do spraw sprawiedliwości, Prokurator Generalny; 5) Rzecznik Praw Obywatelskich".

W realiach niniejszej sprawy istotna jest treść art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowiąc, że z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić "organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze" w sposób wyraźny wyposaża w legitymację do wniesienia wniosku "organ pozostający w sporze". Literalne brzmienie tego przepisu, w którym nie wskazano, aby z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny mogły wystąpić organy jednostki samorządu terytorialnego lub inne organy administracji publicznej, pozostające w sporze, lecz posługując się liczbą pojedynczą na określenie podmiotu legitymowanego wyraźnie stwierdzono, że z wnioskiem takim "może wystąpić organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej" nie pozwala odnosić umieszczonego po przecinku w omawianym zdaniu tekstu prawnego zwrotu "pozostające w sporze" do któregokolwiek z organów administracji publicznej bądź kilku takich organów. Zwrot ten odnosi się do określonego "pojedynczego" organu administracji publicznej. Za wykładnią taką przemawia ponadto przyjęte w języku polskim rozumienie słowa "spór".

Spór rozumiany jako "konflikt wynikający z niezgodności poglądów na jakiś temat" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik języka polskiego. Tom 2, Warszawa 1999, str. 341) może zaistnieć wyłącznie pomiędzy przynajmniej dwoma podmiotami jako negatywna reakcja na pogląd wcześniej wyrażany przez któryś z podmiotów. Pozostającym w sporze jest ten podmiot, który kwestionuje stanowisko drugiego podmiotu. Jeżeli pogląd wyrażany przez któryś z podmiotów nie jest kwestionowany, nie dochodzi między tymi podmiotami do sporu.

W odniesieniu do organów administracji publicznej, które mogą działać wyłącznie w granicach przyznanych im kompetencji należy przyjąć, że w sporze pozostaje ten organ, który w ramach przyznanych mu kompetencji jest władny kwestionować stanowisko drugiego organu.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę na wynikającą z art. 19 k.p.a. konieczność przestrzegania z urzędu przez organy swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, co sprawia, że w przypadku, gdy organ uzna się za niewłaściwy w sprawie, ma obowiązek niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu (art. 65 § 1 k.p.a.). Zawiadomienie to zwalnia organ przekazujący od obowiązku załatwienia sprawy, przy czym jest równocześnie koniecznym warunkiem dla wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck 2015, Warszawa, str. 116), jeżeli organ, któremu podanie przekazano uznaje się również za organ niewłaściwy do załatwienia sprawy. Organ, który skorzystał ze swojej kompetencji przekazania podania do organu właściwego nie jest z tego tytułu podmiotem, który kwestionuje stanowisko drugiego podmiotu, bo stanowisko organu, któremu przekazuje podanie nie jest mu jeszcze znane. Stanowisko organu przekazującego jest natomiast z istoty rzeczy znane organowi, któremu przekazano podanie. Ten właśnie organ może zatem zakwestionować stanowisko organu przekazującego, a zatem wejść z organem przekazującym w spór kompetencyjny (spór o właściwość). Po skorzystaniu z kompetencji przekazania podania na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. organ przekazujący nie ma już żadnych prawnych podstaw do podejmowania działań względem sprawy, w której uznał się za niewłaściwy. Podstawy do takich działań ma natomiast organ, któremu sprawa została przekazana, a zatem legitymację do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu uzyskuje właśnie ten organ, któremu sprawę przekazano zgodnie z właściwością, tj. w oparciu o normę wynikającą z art. 65 § 1 k.p.a., jeśli uważa, że przekazanie to było błędne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że przekazanie podania na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. "zwalnia przekazujący organ od obowiązku załatwienia sprawy i dlatego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powinien wystąpić organ, któremu sprawę przekazano, jeżeli nie uważa się za organ właściwy" (postanowienia NSA: z dnia 7 września 2005 r., I OW 153/05; z dnia 13 stycznia 2010 r., II OW 83/09; z dnia 2 marca 2012 r., II GW 15/11, LEX nr 1244907; por. też H. Knysiak-Sudyka (red.): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 481) z jednoczesnym wskazaniem, że "Przekazanie podania innemu organowi w trybie art. 65 § 1 k.p.a. jest niezbędnym warunkiem wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość (postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., II OW 95/10, LEX nr 1080399; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 12 stycznia 2012 r., II SA/Kr 962/11, "Wspólnota" 2012/5, s. 47) i podkreśleniem, że "Dopiero jednoznaczne ustalenie przez organ, co jest przedmiotem sprawy objętej podaniem strony, może być podstawą oceny, że organ, do którego wniesiono podanie nie jest właściwy do załatwienia określonej sprawy z zakresu administracji publicznej, a wobec tego są podstawy do przekazania takiej sprawy innemu organowi, a następnie, w przypadku, gdy ten organ uzna się za niewłaściwy, wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu. Obowiązek ustalenia, co jest przedmiotem sprawy spoczywa zarówno na organie administracji publicznej, do którego strona wniosła pismo o załatwienie określonej sprawy, ale także na organie, do którego przekazano pismo i który występuje z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego" (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2011 r., II OW 95/11).

W orzecznictwie tym wypracowany został ponadto pogląd, że po przekazaniu podania według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., niezależnie od tego, który organ jest właściwy w sprawie, organy nie mogą wielokrotnie wzajemnie przekazywać sobie podania do załatwienia. Organ, do którego przekazano podanie na podstawie wyżej wymienionego przepisu, jeżeli uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy, powinien wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OW 59/05, ONSAiWSA 2006/4, poz. 98; postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., II OW 10/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2010 r., I SA/Wa 739/10, LEX nr 673627). Oczywiście skuteczność przekazania podania według właściwości zgodnie z normą zawartą w art. 65 § 1 k.p.a. nie może być uzależniona od przytoczenia bądź nieprzytoczenia w zawiadomieniu o przekazaniu oznaczenia przepisu, w którym zakodowana jest norma dająca podstawę do przekazania podania według właściwości. Brak zatem oznaczenia przepisu art. 65 § 1 k.p.a. nie dyskwalifikuje skutków przekazania podania według właściwości. Jest to nieistotne uchybienie nie mające wpływu na "moc" przekazania podania według właściwości.

Również zatem systemowa wykładnia art. 22 § 3 pkt 2 k.p.a. uzasadnia stanowisko, że organem legitymowanym do wniesienia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (sporu o właściwość) nie tylko nie jest jakikolwiek organ pozostający w relacji wyznaczonej określonym poglądem na kwestię właściwości organu, lecz wyłącznie ten organ, który kwestionuje swoją właściwość w odpowiedzi na stanowisko innego organu wynikające z przekazania podania według właściwości.

Instytucję przekazania podania według właściwości należy ponadto rozpatrywać w aspekcie ogólnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 ust. 1 k.p.a., zgodnie z którym "Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia". Zasada ta odnoszona do obowiązku przestrzegania przez organy z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.) i korespondująca z treścią normy zawartej w art. 65 § 1 k.p.a., w którym stanowi się o "niezwłocznym przekazaniu podania do organu właściwego" pozwala odkodować również cel regulacji dotyczących sporów kompetencyjnych (sporów o właściwość). Jest nim obligowanie organów, przed którymi sprawa zawisła do niezwłocznego jej załatwienia albo – jeśli uznają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy – również do niezwłocznego skorzystania z instrumentów prawnych służących ustaleniu organu właściwego do załatwienia sprawy. Akceptowanie sytuacji, w której organ, któremu podanie zostało przekazane nie załatwia sprawy administracyjnej i jednocześnie nie występuje z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pozostaje w kolizji z celami norm nakazujących niezwłoczne procedowanie w sprawie, w tym również na etapie ustalania organu właściwego do jej załatwienia.

Na gruncie niniejszej sprawy doszło do sytuacji, w której organ (MOPS w C.), do którego wpłynął wniosek Z.K., uznając się za niewłaściwy w sprawie przekazał ww. wniosek do MOPS w R. przy piśmie z dnia 2 listopada 2020 r. Już w owej chwili, MOPS w R., jeżeli kwestionował swoją właściwość, uznając, że właściwy jest MOPS w C., był władny i zobowiązany do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu. Organ ten jednak uznał, że MOPS w C. nie jest właściwy, skoro przekazał wnioski do MOPS w B. przy piśmie z dnia 24 listopada 2020 r. Także ów organ nie uznał ani swojej właściwości ani właściwości organu przekazującego (MOPS w R.) i przesłał wnioski Z.K. do MOPS w C., który ponownie przesłał akta sprawy do MOPS w R. Powyższy stan faktyczny wskazuje, że między organami doszło do wielokrotnego przesyłania wniosku, przy czym nie dochodziło do zakwestionowania właściwości organu bezpośrednio przekazującego wniosek. W tych realiach, w których Burmistrz Miasta R. (MOPS w R.) otrzymał wniosek o rozstrzygnięcie sprawy, w której swoją niewłaściwość uznał już wcześniej Burmistrz Miasta C. (MOPS w C.), i jednocześnie stwierdził, że właśnie ten organ (Burmistrz Miasta C.) jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy, brak było podstaw do przekazywania wniosku Burmistrzowi Miasta C., a w konsekwencji wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość było dopuszczalne.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość złożonego przez działającego w imieniu Burmistrza Miasta R. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania wniosku Z.K. będzie Burmistrz Miasta C. Jak wynika z akt sprawy, Z.K. – przebywając już w Domu Seniora [..] w D., wystąpił do MOPS w C. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej – Domu Seniora [..] w D. oraz o przyznanie zasiłku stałego i ubezpieczenia zdrowotnego. Z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca jest osobą bezdomną. Z akt sprawy wynika także, że w okresie od dnia [..] sierpnia 2012 r. do dnia [..] stycznia 2020 r. Z.K. przebywał w Domu Pomocy Społecznej w C., a następnie (wg oświadczenia wnioskodawcy) zamieszkiwał w miejscowości O., ul. [..], zaś później przebywał w Szpitalach w G., K. i bezpośrednio przed umiejscowieniem w Domu Seniora w D. - w Szpitalu w S., skąd został przewieziony do Domu Pomocy Społecznej, w uzgodnieniu z MOPS w C.. Jak wynika także z akt sprawy, MOPS w B. wskazał, że MOPS w C. zobowiązał się do poniesienia kosztów pobytu w DPS oraz zasiłku stałego.

Powyższe okoliczności wskazują, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosków Z.K. jest Burmistrz Miasta C. Nie ulega bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obecnie wnioskodawca może być uznany za osobę bezdomną. Wnioskodawca z pobytu w DPS w C. zrezygnował w lutym 2020 r. (wg oświadczenia z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego) i po, nieustalonym przez organy w sposób pewny, domniemanym pobycie w miejscowości O., nie posiadał żadnego miejsca zamieszkania. Zauważyć także należy, że z akt sprawy wynika, że w momencie składania wniosku, w toku pozostawała sprawa o umieszczenie Z.K. w DPS bez zgody na wniosek Dyrektora [..] w S. (rozprawa wyznaczona była na [..] października 2020 r.). Niezależnie od wyniku tego postępowania (do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy ustalanie tego wyniku), na podstawie przedstawionego stanu faktycznego oraz akt sprawy stwierdzić należy, że zawisły przed organami spór powstał w czasie, w którym wnioskodawca przebywał w Domu Seniora [..] w D. Pobytu tego nie można traktować obecnie - w sytuacji, w której wniosek o rozstrzygniecie sporu dotyczył m.in. rozpatrzenia wniosku o skierowanie do DPS - jako miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Z tego względu zasadnym jest przyjęcie, że wnioskodawcę należy traktować jak osobę bezdomną, a co za tym idzie, organem właściwym do rozpatrzenia wniosków, stosownie do art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268) będzie organ gminy ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Z akt sprawy wynika niewątpliwie, że ostatnim miejscem zameldowania wnioskodawcy był adres: C., ul. [..], czyli adres siedziby Domu Pomocy Społecznej w C.. W świetle powyższego unormowania bez znaczenia jest stanowisko MOPS w C., że adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej oraz że w sprawie nie można potwierdzić zamiaru stałego pobytu wnioskodawcy, a więc koncentracji centrum życiowych interesów wnioskodawcy. Stanowisku temu przeczy ponadto stan sprawy. Wnioskodawca w DPS w C. zameldowany był ponad 7,5 roku i trudno uznać, aby w tym czasie miejsce to nie stało się centrum jego życiowych interesów, szczególnie, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną i niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jako organ właściwy w sprawie Burmistrza Miasta C., w oparciu o art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.