Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 660/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 473/17 w sprawie ze skargi B. P., R. S. oraz małoletnich K. S. i R. S. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego B. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu innego lokalu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

I OSK 660/18

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27.11.2017r. o sygn. II SA/Wa 473/17 po rozpoznaniu skargi B. P., R. S. oraz małoletnich K. S. i R. S. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego B. P. (dalej jako "skarżąca") na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu innego lokalu - stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa.

Wyrok ten wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), w § 1 nie wyraził zgody na zakwalifikowanie B. P. i R. S. do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony, w § 2 wykonanie uchwały Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], w § 3 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu wskazano, że B. P. i R. S. zamieszkują w lokalu w lokalu socjalnym i ubiegają się o najem odrębnego lokalu na czas nieoznaczony po upływie okresu najmu zajmowanego lokalu socjalnego. Umowa najmu wygasła [...] maja 2015 r. Wskazano, że wniosek został rozpatrzony przez Komisję Mieszkaniową na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. i nie uzyskał pozytywnej opinii, z uwagi na fakt, że na koncie lokalu figuruje zaległość czynszowa, a Sąd w wyroku orzekającym eksmisję przyznał uprawnienie do jednego lokalu socjalnego.

B. P. w dniu [...] stycznia 2017 r. złożyła do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co nie spowodowało zmiany stanowiska organu, który uznał, że uchwała z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. P., R. S. oraz małoletnie K. i R.S. reprezentowane przez matkę B. P., wnosząc o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Skarżący zarzucili, że uchwała została podjęta z naruszeniem:

- § 4 pkt 1 i 2 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r.,

- § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. b i c uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r.,

- § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r., poprzez błędne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia,

- § 16 ust. 1 pkt 1 w związku z § 4 pkt 1 i 2 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r.

Skarżący wskazali, że Sąd Rejonowy dla [...], w sprawie o sygn. akt [...] wydał wyrok, w którym nakazał B. P. wraz z rodziną (m.in. ojcem i siostrami), by opuścili zajmowany dotychczas lokal i jednocześnie przyznał im uprawnienie do lokalu socjalnego. Dzielnica [...] m.st. Warszawy przyznała eksmitowanym lokal socjalny położony przy ul. [...]. Lokal składa się z dwóch pokoi (w jednym z nich znajduje się aneks kuchenny), przedpokoju i łazienki. Łączna powierzchnia mieszkania wynosi 36 m2, a jego powierzchnia mieszkalna 28 m2. Umowę najmu lokalu socjalnego w imieniu eksmitowanych zawarła B. P. w dniu [...] maja 2012 r. Umowa ta wygasła w 2015 r. Skarżący wyjaśnili, że zamieszkują w jednym z dwóch znajdujących się w lokalu pokoi, o powierzchni 13 m2. Stanowią odrębne gospodarstwo domowe. Powierzchnia pokoju przypadająca na osobę w rodzinie wynosi 3.25 m2. Ponadto całkowita powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 28 m2, zatem w lokalu występuje nadmierne zagęszczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ wydając skarżoną uchwałę, dokonał błędnej subsumcji § 4 uchwały nr [...]Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016, poz. 6725), do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Przywołany przepis uchwały nr [...]Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane m.in. osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. takim, które zamieszkują w lokalach, gdzie na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej a nadto, w których w gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Z materiału dowodowego zebranego przez organ w sprawie wynika zaś, iż na jedną osobę w lokalu zajmowanym przez wnioskodawców przypada mniej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a nadto, że wnioskodawcy osiągają miesięczny dochód w wysokości 1104,76 zł na osobę, kwalifikujący do najmu lokalu na czas nieoznaczony. Oznacza to, że wnioskodawcy spełniają przesłanki, od których uzależniona jest możliwość korzystania z lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym. Stąd treść skarżonej uchwały należy uznać za odbiegającą od ustalonego stanu faktycznego i istniejącego stanu prawnego. Wskazano, że przytoczone przez Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy przesłanki nie wyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżących na listę osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony należy uznać za sprzeczne z treścią ww. uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. Organ bowiem wskazał, jako przesłankę odmowy fakt, że na koncie skarżących występuje zaległość czynszowa oraz że według orzeczenia sądu powszechnego przysługuje im tylko jedno mieszkanie. Takich przesłanek nie określa § 6 uchwały nr [...] statuujący przesłanki odmowy zawarcia umowy najmu lokalu.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 4 i § 6 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały do dnia orzekania minął ponad rok niemożliwe było stwierdzenie jej nieważności, jednak należało stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy do poprawnej subsumcji przepisu § 4 uchwały nr [...] Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, do stanu faktycznego ustalonego w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent m.st. Warszawy na podstawie art.176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. ewentualnie o orzeczenie reformatoryjne i oddalenie skargi,

3. zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie oświadczył, iż zrzeka się rozpoznawania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego:

1. poprzez błędną wykładnię przez Sąd przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późń. zm.). Ta wykładnia poprowadziła Sąd pierwszej instancji do błędnego uznania, iż przepis § 16 ust.1 pkt 1 powoływanej uchwały dopuszcza możliwość zawarcia nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu lokalu socjalnego, także z osobą, która nic jest dotychczasowym najemcą lokalu socjalnego,

2. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 4 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późń. zm) polegające na nieprawidłowej ocenie i ustaleniu przez Sąd, iż organ dokonał błędnej subsumcji § 4 powoływanej uchwały w stosunku do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, iż Sąd dokonał błędnej wykładni § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009r r. przyjmując, iż w świetle treści tego przepisu jest możliwym zawarcie nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu lokalu socjalnego także z osobą, która nie jest dotychczasowym najemcą tego lokalu.

Skarżąca B. P. wraz z ojczymem K. L. oraz siostrami L. L. i M. L. zostali współnajemcami lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w wyniku realizacji wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. sygn. akt [...]orzekającego eksmisję z lokalu nr [...] przy ul. [...]. Umowa najmu wygasła w dniu [...].05.2015r.

Z wnioskiem o najem odrębnego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu zajmowanego lokalu socjalnego wystąpili skarżący B. P. i R. S. Wniosek skarżących został rozpatrzony na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 powoływanej uchwały, zgodnie z którym po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą (współnajemcami) tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony- pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3 a. W świetle wyżej wymienionego przepisu skarżąca B. P. mogłaby z pozostałymi współnajemcami lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...], których uprawnienia wynikają z wyroku Sądu orzekającego eksmisję, wystąpić z wnioskiem o zawarcie umowy najmu innego lokalu socjalnego, większego, który zaspokoiłby potrzeby mieszkaniowe powiększonej rodziny (narodziny drugiego dziecka). Natomiast skarżący R. S. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...]bez zgody właściciela, a zatem nie pozostaje w kręgu osób, o których stanowi § 16 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały.

Prawidłowa wykładnia § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...]Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009r roku winna uwzględniać, iż przepis ten dopuszcza możliwość zawarcia nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony po upływie okresu najmu lokalu socjalnego wyłącznie z dotychczasowym najemcą lokalu socjalnego, pod warunkiem, iż osoba ta spełnia pozostałe przesłanki określone w omawianym przepisie. Zarzut zatem błędnej wykładni przez Sąd wyżej wskazanego przepisu prawa materialnego jest słuszny.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd podniósł, iż zaskarżona uchwała została wydana z rażącym naruszeniem § 4 i § 6 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009r roku. Ponadto Sąd stwierdził, iż organ wydając zaskarżoną uchwałę dokonał błędnej subsumcji § 4 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009r roku, do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd niewłaściwie stosuje przepis § 4 wskazywanej uchwały. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż wnioskodawcy spełniają przesłanki, od których uzależniona jest możliwość korzystania z lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym. Stosownie do przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały zawarcie nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu jest możliwe pod warunkiem, iż najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2 z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a. Według skarżącego kasacyjnie rozpatrywanie sprawy skarżących przez organ pod kątem spełnienia warunków określonych w § 4 uchwały, jak to uznaje Sąd, jest bezzasadne. Brak jest bowiem wystąpienia współnajemców, a ponadto na dzień składania wniosku współnajemcy zalegają z opłatami za zajmowany lokal. Tym samym trafny wydaje się zarzut skarżącego kasacyjnie, iż Sąd niesłusznie uznał, iż organ dokonał błędnej subsumcji § 4 przedmiotowej uchwały w stosunku do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., t.j. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenia zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego:

1. poprzez błędną wykładnię przez Sąd przepisu § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późń. zm., zwana dalej: "Uchwałą"). Ta wykładnia poprowadziła Sąd pierwszej instancji do błędnego uznania, iż przepis § 16 ust.1 pkt 1 powoływanej uchwały dopuszcza możliwość zawarcia nowej umowy najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony, po upływie okresu najmu lokalu socjalnego, także z osobą, która nic jest dotychczasowym najemcą lokalu socjalnego,

2. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 4 Uchwały, polegające na nieprawidłowej ocenie i ustaleniu przez Sąd, iż organ dokonał błędnej subsumpcji § 4 powoływanej uchwały w stosunku do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że skarżący w niniejszej sprawie spełniają przesłanki określone w § 4 Uchwały Nr [...] Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 roku, ponieważ powierzchnia przedmiotowego mieszkania wynosi poniżej 6 m2 na osobę, a średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (wnioskodawcy osiągają miesięczny dochód w wysokości 1104,76 zł na osobę), czyli 160 % najniższej emerytury w 2017 r., której wysokość wynosi 1000 zł (zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1988 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.). Słusznie Sąd I instancji również wskazał, że nie występują przesłanki negatywne z § 6 Uchwały uzasadniające odmowę zawarcia umowy najmu.

Zgodnie z § 6 ust. 1 Uchwały: "Odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli: 1) wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie; 2) (uchylony); 3) z analizy wniosku oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o najem nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie." Zgodnie z § 6 ust. 2 uchwały: "Postanowień ust. 1 nie stosuje się do osób, które w budynkach lub częściach budynków należących do Miasta, za zgodą właściciela i na podstawie wymaganych pozwoleń budowlanych, dokonały adaptacji, rozbudowy czy nadbudowy pomieszczeń lub powierzchni niemieszkalnych na lokale mieszkalne, a także na pracownie służące twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki.".

W niniejszej sprawie nie było sporu co do tego, że ww. przesłanki z § 6 Uchwały nie wystąpiły. Innymi słowy spełnione były przesłanki pozytywne unormowane w § 4 Uchwały, a niespełnione były przesłanki negatywne unormowane w § 6 Uchwały. Niemniej jednak należy przede wszystkim mieć na uwadze, że to nie § 6 był podstawą prawną zaskarżonej uchwały. Rozstrzygnięcie zaskarżonej uchwały zostało bowiem podjęte na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), co wynika już z samej treści tej uchwały.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że organ dokonał błędnej subsumpcji § 4 uchwały. W § 4 uchwały wskazano, że "Lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom". Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że spełnienie tych przesłanek nie powoduje automatycznie obowiązku wynajmu lokalu. Spełnione muszą być inne przesłanki. Między innymi nie mogą wystąpić przesłanki negatywne z § 6 Uchwały, które w niniejszej sprawie rzeczywiście nie wystąpiły. Należy jednak mieć na uwadze, że § 4 i § 6 są przepisami o charakterze ogólnym (określają ogólne zasady możliwości wynajmu lokali bez uszczegółowienia charakteru i rodzaju takiego wynajmu).

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w niniejszej sprawie wniosek dotyczył określonej (szczególnej) formy wynajmu lokalu, czyli wynajmu na czas nieoznaczony. Natomiast kwestię wynajmu lokalu na czas nieoznaczony reguluje przepis szczególny wobec powyższych § 4 i 6, czyli § 16 Uchwały.

Zgodnie z § 16 ust. 1 Uchwały "Po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony - pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2". Twierdzenie, że jest to przepis szczególny wobec § 4 potwierdza odesłanie do uregulowań § 4 pkt 2 Uchwały.

Sąd Naczelny wskazuje, że o ile spełniony był warunek dochodowy, to nie został spełniony warunek dotyczący nie zalegania z opłatami. Przy czym należy tu zaznaczyć, że bez znaczenia jest zawarcie ugody i regularne opłacanie zaległości. Nie powoduje to, że zaległość przestaje istnieć w świetle rozumienia ww. przepisu. Zawarcie ugody miałoby znaczenie w przypadku wnioskowania o wynajem lokalu na czas oznaczony nie dłuższy niż 5 lat (§ 16 ust. 1 pkt 2), o czym świadczy zapis § 16 ust. 2, zgodnie z którym "Zawarcie umowy najmu na zasadach określonych w ust. 1 pkt 2 może nastąpić pod warunkiem, że dotychczasowy najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku występowania zaległości, jeśli zostało podpisane i jest realizowane porozumienie o spłacie zadłużenia."

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że nie ma dla rozstrzygnięcia znaczenia aktualna sytuacja rodzinna skarżących, a także fakt uregulowania zaległości. Oceniana jest prawidłowość ustaleń Sądu na dzień wydania zaskarżonego wyroku, które to z kolei odnoszą się do czasu podjęcia zaskarżonej uchwały. Istotny jest więc stan faktyczny z dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, a więc [...] listopada 2016 r. Na marginesie Sąd wskazuje, że uregulowanie zaległości może stanowić ewentualną podstawę do złożenia kolejnego wniosku o wynajem na czas nieoznaczony.

Końcowo Sąd orzekający wskazuje, że trafny jest zarzut kasacyjny dotyczący skarżącego R. S.. W myśl § 16 ust. 1 Uchwały "po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony". A więc uprawniony do zawarcia nowej umowy najmu jest jedynie dotychczasowy najemca, którym jest jedynie B. P., gdyż R. S. nie był stroną dotychczasowej umowy najmu, chociaż faktycznie w tym lokalu zamieszkiwał. Jednak skarżący R. S. zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...]bez zgody właściciela, a zatem nie pozostaje w kręgu osób, o których stanowi § 16 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej Uchwały.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Od zasądzenia kosztów postępowania Sąd odstąpił na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.