Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 41/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.153 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.157§ 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.3 ust.1pkt 5 i 7
journal: Dz.U. 2009 nr 31 poz 206
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Roman Ciaglewicz Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Poznaniu w przedmiocie rozpoznania wniosku K. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej P.-N. z dnia [...] czerwca 1968 r. nr [...]w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego, gospodarstwa rolnego, położonego w P.-C. przy ul. [...], stanowiącego własność I. R. postanawia: 1. uchylić postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], 2. uchylić postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] 3. oddalić wniosek


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy wnioskodawcą a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Poznaniu, poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej P. – N. z dnia [...] czerwca 1968 r. nr [...].

Wnioskodawca wskazał, że sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności ww. decyzji przejmujących na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego o obszarze 9,6408 ha, położonego w P.-C., przy ul. [...]dla którego Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącego byłą własność I. R.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpiła I. R., w której miejsce wstąpiła K.K., jako następczyni prawna (postanowienie Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2002 r. sygn. akt [...]).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] przekazał według właściwości wniosek K.K. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt III SAB/Po 5/06, po rozpoznaniu skargi K.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu zobowiązał ten organ do rozstrzygnięcia ww. wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej P.-N. z dnia [...] czerwca 1968 r., a następnie na mocy decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umorzyło postępowanie przed Kolegium jako przed organem niewłaściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 739/07 obie wskazane wyżej decyzje uchylił i stwierdził, że przyjęcie ustalenia, iż właściwym do załatwienia przekazanej sprawy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyklucza możliwość powrotnego przekazania tej sprawy na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. organowi, który uznał się za niewłaściwy. W takiej sytuacji prawidłowe zachowanie organu, któremu sprawa została przekazana, powinno polegać na zwróceniu się z wnioskiem o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego przez Sąd administracyjny (art. 22 § 2 K.p.a.). Ponadto Sąd stwierdził, iż postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem norm prawa procesowego, w szczególności bez zbadania swojej właściwości, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 3 K.p.a.)."

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, przekazało przedmiotowy wniosek Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w związku z zaistnieniem w niniejszej sprawie sporu kompetencyjnego zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o jego rozstrzygnięcie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołując się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2008 r. stwierdził, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uznaniu się za organ niewłaściwy nie zwalniało organu, któremu sprawę przekazano, od przeprowadzenia postępowania w zakresie zbadania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, a przyjęcie ustalenia, że właściwym do załatwienia przekazanej sprawy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykluczało możliwość powrotnego przekazania tej sprawy na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. organowi, który uznał się za niewłaściwy, należało wówczas wystąpić o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego. Podważyć rozstrzygnięcie Ministra mógł jedynie Naczelny Sąd Administracyjny działający na skutek wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Wnioskodawca podniósł, że właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 K.p.a. jest organ wyższego stopnia, a jeżeli decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze ten organ. Właściwość rzeczowa organu administracyjnego w tym postępowaniu jest oceniana według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze lub kompetencjach administracji publicznej ustala się organ, na który przeszła właściwość w tych sprawach. W przedmiotowej sprawie podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39. poz. 174) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz rozporządzenie Rady Ministrów dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Stosownie do art. 2 powołanej ustawy o przejęciu gospodarstwa rolnego orzekał właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Uregulowanie to straciło moc z dniem 1 lipca 1982 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79). Ustawa ta w art. 44 ust. 1 przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli, natomiast w art. 39 ust. 4 – wydanie decyzji o pozbawieniu prawa użytkowania nieruchomości stanowiących własność Państwa lub nakazaniu zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi. W przypadku zaś odmowy przejęcia gruntów przez właściciela grunty te mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania na podstawie art. 39 ust. 6 tej ustawy. Organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego upoważniony został do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1 ww. ustawy na podstawie art. 45 ust. 1 tej ustawy.

Jak wskazał Minister, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 291) przestały istnieć dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, a ich kompetencje przejęły organy nowo utworzonych gmin oraz organy administracji rządowej. W związku z reformą administracji przeprowadzoną w 1990 r. w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), sprawy określone w art. 39 ust. 4, a także w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały przekazane do organów gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 3 pkt 14 ustawy kompetencyjnej.

Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 124) organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych, należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Z dniem 25 marca 1995 r. uchylono ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wprowadzając ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78). Ustawa ta nie zawierała jednak nowych regulacji pozwalających na przymusowe i nieodpłatne (w drodze decyzji administracyjnej) przejmowanie gruntów rolnych na własność Państwa z powodu ich opuszczenia, degradacji itp.

W przeprowadzonej w 1999 r. i w 2000 r. reformie administracji publicznej, w drodze ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), ustawodawca nie uregulował kwestii właściwości organów w sprawach weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych przed 1 stycznia 1992 r. o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa na podstawie powołanych wyżej: ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. oraz ustawy z dnia 26 marca 1982 r. Niemniej uległ zmianie art. 17 pkt 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego i samorządowe kolegia odwoławcze stały się organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej, dlatego w sprawie niniejszej organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, co potwierdzają liczne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Odpowiedź na powyższy wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, wskazując że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje pogląd, iż w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji prezydium wojewódzkiej rady narodowej, wydanej na podstawie przepisów dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 1959 r. Nr 14 poz. 78 ze zm.), organem właściwym jest minister właściwy do spraw rolnictwa i rozwoju wsi (np. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt I OW 269/05).

Zdaniem Kolegium zestawienie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w ostatnich latach wyraźnie wskazuje na utrwaloną linię orzeczniczą, wedle której decyzje wydane na podstawie bardzo różnych przepisów regulujących przebieg reformy rolnej i przejmowanie nieruchomości na rzecz Państwa, podlegają albo kontroli sądów powszechnych, albo organów publicznych innych niż samorządowe kolegia odwoławcze (np. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I OW 18/08, postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OW 45/09, postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I OW 108/08).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o wskazanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...]oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej P.-N. z dnia [...] lipca 1968 r. Nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej (spór pozytywny) lub żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny) lub żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny).

W będącej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie, doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Poznaniu w przedmiocie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej P. – N. z dnia [...] czerwca 1968 r. nr [...].

Na wstępie podzielić należy stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na wniosek, że przeszkodą do rozpoznania niniejszego wniosku nie może być wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 739/07, gdyż w orzeczeniu tym Sąd nie dokonał oceny legalności wskazanej decyzji administracyjnej tego Kolegium w aspekcie właściwości organu, który ją wydał, podobnie jak i wyrok tego Sądu z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt III SAB/Po 5/06 ze skargi K.K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w ramach niniejszego sporu kompetencyjnego winien ustalić jaki organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] lipca 1969 r. i decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej P. – N.z dnia [...] czerwca 1968 r.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 157 § 1 K.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku wymienionym w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Kryteria te pozwalają na określenie kompetencji organu w obowiązującym stanie prawnym. Wątpliwości co do organu właściwego do prowadzenia postępowania nadzorczego powstają wówczas, gdy dotyczy ono – tak jak w sprawie niniejszej - decyzji wydanych w przeszłości przez organy, które w wyniku przeprowadzonych zmian strukturalnych zostały zniesione lub zreformowane, a potęgują się, gdy jednocześnie w prawie materialnym przestał istnieć rodzaj spraw, których dotyczyły te decyzje.

Wówczas to, zgodnie z powszechnie prezentowanym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem, właściwość rzeczową organu do stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu zweryfikowanej decyzji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się najpierw organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, a dopiero potem określa się organ wyższego stopnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 732 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RNM 83/98, ONSAPiUS 1999, nr 3, poz. 293).

Decyzje, których dotyczy postępowanie nadzorcze wydane zostały w oparciu o art. 2 ustawy z 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczaniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 15 lipca 1961 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Stosownie do art. 2 powołanej ustawy o przejęciu gospodarstwa rolnego, orzekał właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Regulacja powyższa straciła moc z dniem 1 lipca 1982 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79), która w art. 44 ust. 1 przewidywała przejęcie na własność Państwa gruntów rolnych odłogowanych na nieruchomościach opuszczonych przez właścicieli. W przypadku odmowy przejęcia przez właściciela gruntów wskazanych w art. 39 ust. 4 grunty te mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania na podstawie art. 36 ust. 6 tej ustawy. Na podstawie art. 45 ust. 1 tej ustawy w sprawach, o których mowa w art. 39 ust. 6 i w art. 44 ust. 1 orzekał organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego. Po wejściu w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 291), gdy przestały istnieć dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, ich kompetencje w zakresie omawianych spraw przeszły do organów gminy jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.).

Przepisy art. 44 i art. 45 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zostały skreślone z dniem 1 stycznia 1992 r. ustawą z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 114, poz. 494), z tym dniem wygasło zlecenie organowi gminy właściwości w tych sprawach.

Z dniem 25 marca 1995 r. uchylona została ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wówczas to weszła w życie ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78), która nie zawierała przepisów pozwalających na przymusowe przejmowanie gruntów rolnych na własność Państwa i sposobu ich opuszczenia, degradacji.

Reformując administrację publiczną w drodze ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustawo określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) nie uregulowano kwestii właściwości organów w sprawach weryfikacji decyzji ostatecznych wydanych przed dniem 1 stycznia 1992 r. o przejęciu gruntów rolnych na własność Państwa na podstawie wymienionych wyżej ustaw i taki stan prawny w tym zakresie istnieje nadal.

Podnieść należy, że sprawy te, dopóki istniały (do dnia 31 grudnia 1991 r.), były sprawami z zakresu administracji rządowej i organy tej administracji były organami wyższego stopnia w tych sprawach.

Występujące w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbieżności z zakresie ustalenia organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji wydanych w omówionych wyżej sprawach dotyczących przejęcia gruntów rolnych na własność Państwa zostały w zasadzie usunięte z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), co nastąpiło z dniem 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta – jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2009r. (sygn. akt I OW 28/09, niepubl.) stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach których przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą obecnie wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, że organem wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 K.p.a. jest w sprawie niniejszej Wojewoda Wielkopolski i organ ten jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji.

W tej sytuacji, zarówno postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]przekazujące wniosek w niniejszej sprawie według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Poznaniu, jak i postanowienie tego Kolegium z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]przekazujące wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jako organowi właściwemu Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi są wadliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając spory o właściwość oraz spory kompetencyjne stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 153 § 2 P.p.s.a.).

Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 §1 pkt 4 lit. c/ w związku z art. 135, art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w pkt 1 i 2 sentencji.

Skoro Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że właściwy do rozpatrzenia sprawy administracyjnej jest Wojewoda Wielkopolski, a więc inny organ administracji publicznej niż organy pozostające w sporze kompetencyjnym, to jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, to wniosek o rozstrzygnięcie tego sporu podlegał oddaleniu na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt 3 postanowienia).