Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 162/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił wymeldowania T.W. s. J. ur. [...].02.1984r. z lokalu mieszkalnego przy [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż głównym najemcą lokalu przy [...] jest wnioskodawczyni, Ł.Z.-M.. Według wyjaśnień wnioskodawczyni jej syn T.W. w w/w lokalu zamieszkiwał od 1991 r. do listopada 2002 r. Wyprowadził się z mieszkania dobrowolnie. Zabrał ze sobą rzeczy i zamieszkał w lokalu przy [...], gdzie przebywa do chwili obecnej. Do spornego lokalu przychodził aby wszcząć awantury, nie posiada do niego kluczy. Według wyjaśnień Ł.Z.-M. jej syn wielokrotnie opuszczał sporny lokal, do którego ponownie powracał.

Organ I instancji wskazał także na wyjaśnienia T.W., który potwierdził fakt opuszczenia mieszkania przy [...]. Wskazał on, iż przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie. Został z niego wyrzucony przez wnioskodawczynię, która wymieniła w drzwiach zamek, uniemożliwiając mu korzystanie z niego. W tej sprawie kilkakrotnie interweniował na Policji. Organ I instancji przytoczył także wyjaśnienia brata T.W., który potwierdził fakt opuszczenia przez brata ich mieszkania. Nadto stwierdził, iż T.W. przychodził do lokalu nie po to, aby w nim zamieszkać, lecz wywołać awantury, podczas których dochodziło do interwencji Policji.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, iż bezspornym pozostaje fakt, że T.W. nie mieszka w lokalu przy [...] od 2002 r. Organ I instancji w uzasadnieniu prawnym decyzji wskazał, iż osoba podejmująca działania prawne w celu przywrócenia stanu faktycznego, będącego pochodną uprawnienia wynikającego z faktu stałego zameldowania jest nadal w pełni umocowana w zakresie swoich praw względem lokalu mieszkalnego, nawet jeśli aktualnie w nim nie zamieszkuje. T.W. nie wystąpił ani do organów prokuratury ani sądów powszechnych z wnioskiem o przywrócenie utraconego posiadania. Jednak wielokrotnie w szerokim zakresie temporalnym podejmował próby powtórnego zamieszkania w miejscu stałego zameldowania poprzez zgłaszanie organom policji niemożności powtórnego zamieszkania. W konsekwencji organ I instancji za udowodniony uznał fakt uniemożliwiania T.W. zamieszkania w spornym lokalu.

Od powyższej decyzji do organu wyższego stopnia odwołanie złożyła Ł.Z.-M.. W wyniku rozpoznania środka odwoławczego Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2004 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, aby T.W. w wyniku bezprawnych działań lub zachowań innych osób był zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. Organ II instancji nie dał wiary jego twierdzeniu, że wnioskodawczyni wyrzuciła go z mieszkania wbrew jego woli. Po pierwsze, wcześniej opuszczał sporny lokal na kilka miesięcy dobrowolnie, a po drugie, po opuszczeniu spornego mieszkania nie podjął czynności prawnych celem powrotu do tego lokalu, w tym nie składał w sądzie lub w organach prokuratury zawiadomienia, że wnioskodawczyni uniemożliwia mu korzystanie z lokalu, w którym, był zameldowany na pobyt stały. Zgłoszenie na Policji faktu, iż wnioskodawczyni uniemożliwia mu zamieszkiwanie w spornym lokalu, nie można uznać za czynność prawną jaką powinien podjąć T.W.. W konkluzji organ II instancji doszedł do wniosku, iż skoro T.W. do chwili obecnej nie zamieszkuje w lokalu przy [...], to organ gminy winien dokonać wymeldowania w/w osoby.

T.W. wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję zarzucając:

naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na zaskarżaną decyzję, a mianowicie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającą decyzją Prezydenta z jednoczesnym brakiem orzeczenia co do istoty sprawy, w sytuacji gdy wymaga w/w norma prawna,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na zaskarżaną decyzję, a mianowicie art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i wydanie orzeczenia z pominięciem przedstawionych przez skarżącego dowodów, które świadczą o tym, że jego powrót do spornego lokalu nie jest on możliwy z uwagi na zachowanie współlokatorów.

W konkluzji skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych a także o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga T.W. zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy naruszył bowiem przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ II instancji - Wojewoda, uchylając w całości decyzję organu niższej instancji powołał się na treść przepisu art. 138 § I pkt. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 138 k.p.a. : "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy."

Przepis art. 138 § l i 2 k.p.a. przyznając organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zawiera jednocześnie zamknięty katalog decyzji tego organu. Oznacza to, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 13 8 k.p.a., przy czym w szczególności nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Organ odwoławczy nie tylko zatem nie może w postępowaniu odwoławczym stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 12 marca 1981 r., SA 472/81, ONSA 1981, nr l, póz. 21), lecz także nie może ograniczyć się do wydania decyzji jedynie uchylającej zaskarżoną decyzję, jak miało to miejsce w przypadku zaskarżonej decyzji Wojewody. W przedmiotowej sprawie w postępowaniu odwoławczym powyższy organ wydał bowiem decyzję, na mocy której jedynie uchylił decyzję organu I instancji i wbrew ustawowemu obowiązkowi, ani nie orzekł co do istoty sprawy ani nie umorzył postępowania pierwszej instancji.

Podkreślić należy, iż w wyroku z 10 marca 1993 r. (IV SA 1245/92 i IV SA 1252/92, nie publ.) NSA wyraźnie stwierdził, że "określone w art. 138 § l i 2 k.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są bezwzględnie wiążące dla organu - odwoławczego w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa".

Obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem decyzji organu I instancji wynika także z zasady dwuinstancyjności, zgodnie z którą, istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia I instancji (wyrok NSA z 22 marcal996 r., SA/Wr 1996/95, OSNA 1997, nr l, poz. 35).

Komentowany przepis art. 138 k.p.a. określa wyłączną kompetencję organu odwoławczego do wydawania decyzji w nim określonych, w związku z czym nie jest dopuszczalne jakiekolwiek zakończenie postępowania odwoławczego, które oznaczałoby rezygnację tego organu z przyznanych mu tym przepisem kompetencji (wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., IV SA 385/87, PiŻ 1987,nr43,s. 15). Osnowa decyzji, o której mowa, powinna składać się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), zaś w drugiej organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Wprawdzie w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji stanowisko co do istoty sprawy, jednak nie wyraził rozstrzygnięcia w samej sentencji decyzji. Za niewystarczające należało uznać samo powołanie art. 138 § l pkt 2 kpa - jako podstawy prawnej decyzji. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów ustawowych. Wskazane naruszenie przepisu postępowania administracyjnego wpłynęło istotnie na wynik postępowania.

Mając powyższe na względzie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zaskarżoną decyzję należało, zgodnie z przepisem art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uchylić i stwierdzić, iż nie podlega ona wykonaniu (art. 152 powyższej ustawy).

Podstawę zasądzenia skarżącemu zwrotu kosztów postępowania stanowił art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.