Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 827/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA del. Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 77/22 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 3 grudnia 2021 r. nr 1001-IOD-1.4102.27.2021.42/RŁ/U16 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 2 700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 77/22) oddalił skargę M.P. (dalej jako strona, skarżącą), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 3 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Od wyroku strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), a mianowicie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a przez oddalenie skargi pomimo:

1. naruszenia przez organ art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. dalej jako: O.p.) przez przyjęcie, że w sprawie zachodziły podstawy do wspólnego opodatkowania skarżącej wraz z J.P., a przede wszystkim że doszło do złożenia wspólnego wniosku o wspólne opodatkowanie gdy wniosek został złożony przez J.P. bez zgody i wiedzy strony; przyjęcie, że towary nabywane przez J.P. od M.S. były towarami niewiadomego pochodzenia gdy M.S. wprowadzał do obrotu towary nieznanego pochodzenia, co stwierdzono decyzjami podatkowymi dotyczącymi M.S., a więc transakcje miały charakter rzeczywisty; przyjęcie, że w remanencie końcowym za 2015 r. powinno znaleźć się dodatkowo 5 200 kg. dzianiny w sytuacji gdy rozbieżności wynikają ze wskazania nieprawidłowej jednostki miary na fakturach VAT;

2. naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust.1, art. 22 ust.1, art. 24 ust.2, art. 24a ust. 1, art. 26 ust.1, art. 27 ust. 1, art. 27b ust.1 pkt 1, art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 oraz ust. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm., dalej jako u.p.d.o.f.) polegające na niewłaściwym zastosowaniu przez odmowę uznania po stronie Jarosława Pluty prawa do uznania za koszty uzyskania przychodu należności objętych fakturami VAT uznanymi przez organ za nierzetelne w sytuacji gdy faktury te stwierdzały czynności faktycznie dokonane;

3. naruszenia art. 92 § 3 O.p. w zw. z art. 6 ust. 2a u.p.d.o.f. polegające na przyjęciu solidarne odpowiedzialności małżonków za zobowiązania podatkowe w sytuacji gdy wniosek o wspólne opodatkowanie złożony został przez małżonka strony bez jej wiedzy i zgody.

Wskazując na powyższe naruszenia prawa pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, zatem do rozpoznania pozostawały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Na wstępie podkreślić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej są w istocie powtórzeniem zarzutów skargi złożonej do Sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji dokonał należytej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe, a stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Organy podatkowe podjęły czynności dowodowe, o których mowa w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Nie sposób się zgodzić z zarzutami skargi kasacyjnej, głównie dlatego że strona, zarzucając organom błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy, kwestionuje nie tyle treść przedmiotowych ustaleń, co wnioski wyciągnięte przez organy podatkowe na podstawie okoliczności, wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Odnosząc się do zagadnienia prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, zaznaczyć należy, że w ocenie Sądu pierwszej instancji postępowanie to zostało przeprowadzone z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów regulujących postępowanie podatkowe. Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. art. 122, art. 187 § 1 O.p.

Sąd pierwszej instancji jednoznacznie wskazał, że kwestionowane w sprawie faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wskazywana w skardze kasacyjnej firma M.S. nie prowadziła żadnej rzeczywistej działalności w ramach której mogłaby dysponować towarem jak właściciel i sprzedawać ten towar mężowi strony. W rozpoznawanej sprawie z analizy treści zakwestionowanych faktur wynika, że mają one fikcyjny charakter i zostały wytworzone celem wywołania skutków podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że jeżeli podatnik zalicza określony wydatek do kosztów uzyskania przychodów, to zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. powinien wykazać nie tylko, że dany koszt został poniesiony, ale że został poniesiony w celu uzyskania przychodów, jak też, że dokonana płatność jest ekwiwalentem za dostarczone mu przez konkretnego sprzedawcę (dostawcę) towaru lub usługi. Tylko w takim ujęciu można rozważać istnienie związku pomiędzy kosztem a przychodem, czyli poniesieniem kosztów w celu uzyskania przychodów. Jeżeli zatem podatnik dysponuje na potwierdzenie dokonania, np. transakcji zakupu towarów, określonym dokumentem, z którego wynika, że towar został nabyty od wskazanego w tym dokumencie podmiotu, a postępowanie dowodowe wykaże, że podmiot taki nie wykonał w rzeczywistości tych usług, to w takim przypadku, nie można traktować kwoty uwidocznionej na nieodpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów. (vide: wyroki z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt: II FSK 1194/19; wyrok z II FSK 929/19; wyroki z 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt : II FSK 643/19; II FSK 867/19; wyrok z 14 lipca 2021 sygn. akt II FSK 2169/21).

Za nieskuteczne Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzuty dotyczące braku wiedzy i zgody skarżącej co do złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie małżonków. Podkreślić należy - co uczynił już w swoich motywach Wojewódzki Sąd Administracyjny – że mąż skarżącej złożył zeznanie wspólne PIT-36 w formie elektronicznej przy użyciu własnych danych autoryzujących. Działanie takie było dopuszczalne i zgodne z art. 6 ust. 2a u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. Nie było konieczne podpisanie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym, co wynikało z rozporządzenia Ministra Finansów z 29 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu przesyłania deklaracji i podań oraz rodzajów podpisu elektronicznego, którymi powinno być opatrzone (Dz.U. z 2015 r. poz. 2362). Małżonek strony dysponował i posługiwał się danymi autoryzującymi, zgodnie z wymogami § 10 ust. 2 powyższego rozporządzenia. Podkreślić też należy, że taki sposób składania wniosku i rozliczenia strona i jej małżonek stosowali w latach poprzedzających sporny okres.

Ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji należy uznać za prawidłową. Należy zaznaczyć, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, tj. gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego doszło przy rozpoznaniu sprawy. Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona nie świadczy o naruszeniu zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia prawa materialnego miał w niniejszej sprawie charakter wtórny wobec zarzutu naruszenia przepisów procesowych i został sformułowany jako podkreślenie błędnego ustalenia stanu faktycznego, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od jego oceny.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.