Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 979/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 5 i pkt 6, art. 3, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 262
law: Ustawa z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 143 b) ust. 4
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 25, art. 51 ust. 1 i ust. 2, art. 68
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
article: par. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz sz
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 27 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2007 oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 lipca 2009 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) i art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) oraz art. 51 ust. 2 i art. 71 a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L Nr 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L Nr 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po ponownym rozpoznaniu wniosku o płatności na rok 2007 z dnia 26 marca 2007 r. przyznał R. G. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, odmawiając jednocześnie przyznania mu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nakładając sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż we wniosku z dnia 26 marca 2007 r. zgłoszono działki rolne o powierzchni łącznej [...] ha, w tym:

– działkę rolną A – łąka trwała położona na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...] ha;

– działkę rolną B – łąka trwała położona na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...] ha;

– działkę rolną C – łąka trwała położona na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...] ha;

– działkę rolną D – łąka trwała położona na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...] ha.

Do wniosku dołączono trzy załączniki graficzne dotyczące działek A, B i C, wypis z rejestru gruntów działki ewid. nr [...] oraz mapkę działki ewid. nr [...], na której wnioskodawca zaznaczył granice działki rolnej D. W dniu 29 marca 2007 r. wnioskodawca złożył zmianę do wniosku, deklarując do płatności UPO (jednolita i uzupełniająca płatność obszarowa) działki rolne A, B, C, D, załączając: oświadczenie o przeznaczeniu traw z trwałych użytków zielonych na susz paszowy, oświadczenie współposiadacza oraz kopię umowy ze spółką A z/s w C.

Gospodarstwo R. G. zostało wytypowane do kontroli metodą foto (teledetekcji), którą przeprowadziła firma B w C. w dniach od 16 do 23 sierpnia 2007 r. W trakcie kontroli zadeklarowanych działek stwierdzono zawyżenie lub zaniżenie powierzchni określonych działek. Z raportu kontroli wynika, że obszar uprawniony do płatności na działce A wynosi [...] ha, na działce B wynosi [...] ha, na działce C wynosi [...] ha i na działce D [...] ha. Podano, że na każdej działce została zadeklarowana grupa upraw – łąka trwała. Dodatkowo w trakcie kontroli ustalono, iż na działce B – na powierzchni [...] ha i na działce C – na powierzchni [...] ha nie wykonano koszenia kontrolowanej łąki.

Do raportu z kontroli dołączono szkice kontrolowanych działek rolnych sporządzonych na wydrukach ortofotomapy oraz dokumentację fotograficzną części działek rolnych niekwalifikujących się do przyznania płatności i obrazujących stwierdzone nieprawidłowości.

Organ administracji wskazał, że w dniu 28 października 2007 r. zostało zorganizowane spotkanie z wnioskodawcą w celu powiadomienia go o zaistniałych nieprawidłowościach ujawnionych podczas kontroli na miejscu metodą teledetekcji.

W dniu 14 lutego 2008 r. przesłano wnioskodawcy raport z kontroli na miejscu. Wnioskodawca pismem z dnia 28 lutego 2008 r. wniósł odwołanie od ustaleń przedmiotowej kontroli, na które pismem z dnia 13.03.2008 r. (omyłkowo oznaczonym datą 13.03.2007 r.) odpowiedział Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę i wskazał na dowody przeprowadzone w trakcie postępowania. Organ administracji objaśnił sposób przeprowadzania pomiaru działek metodą teledetekcji; wyjaśnił kwestię upoważnienia osób przeprowadzających kontrolę na miejscu; odniósł się do procedury przedstawienia wnioskodawcy wyników kontroli w postaci wizyty w dniu 28.10.2007 r. w niedzielę; uzasadnił ważność raportu z kontroli, pomimo zarzucanego przez wnioskodawcę braku podpisu wszystkich osób przeprowadzających tę kontrolę; wyjaśnił powstanie błędu pisarskiego dotyczącego umieszczenia w raporcie kontroli oznaczenia łąka przemienna zamiast zadeklarowanej łąki trwałej; odniósł się do kwestii powierzchni uprawianej rolniczo działki D o numerze ewidencyjnym [...]; wskazał na przeprowadzone dowody w postaci zeznań pracowników Jednostki Certyfikującej.

Odnośnie jednolitej płatności obszarowej organ wskazał, iż we wniosku zadeklarowano [...] ha powierzchni działek, a w trakcie kontroli stwierdzono [...] ha. Wyliczona procentowa różnica wynosi 20,42 % powierzchni, a zatem zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 przyznano płatność w wysokości pomniejszonej o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Organ zaznaczył także, że nie zastosował sankcji w związku z nieutrzymaniem łąk w dobrej kulturze rolnej na powierzchni [...] ha (co zostało stwierdzone w raporcie z kontroli), biorąc pod uwagę, że w planie rolnośrowiskowiskowym nie wskazano terminu końcowego, do którego należało wykonać koszenie łąk, a z rejestru działalności rolnośrodowiskowej wynika, że wnioskodawca wykonał koszenie na wszystkich deklarowanych we wniosku łąkach w terminie do 8 października 2007 r.

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej z tytułu przeznaczenia traw pochodzących z trwałych użytków zielonych położonych na działkach rolnych A, B, C i D organ I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione warunki do przyznania tej płatności, co było podstawą wykluczenia wszystkich zadeklarowanych działek z tej płatności oraz nałożenia sankcji zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym ([...] ha) a obszarem zatwierdzonym w wyniku kontroli (0 ha) przekracza 50%.

Organ wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 z późn. zm.) płatność uzupełniająca do powierzchni upraw, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 12, przysługuje do powierzchni uprawy, z której pochodzą pasze objęte umowami lub deklaracjami dostaw, o których mowa w art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 8.03.2005 r., str. 4 z późn. zm.). Natomiast stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 46, poz. 310) w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy rolnik dołącza do wniosku oświadczenie, że trawy te zostaną przeznaczone na susz paszowy wraz z podaniem danych identyfikujących działkę lub działki rolne, na których są one uprawiane. R. G. złożył przedmiotowe oświadczenie, jak również umowę z dnia 9 marca 2007 r. zawartą ze spółką A. W wyniku weryfikacji złożonego oświadczenia, organ ustalił, że R. G. nie figuruje w wykazie Agencji Rynku Rolnego. Ponadto organ uznał za niewiarygodną odpowiedź spółki A, z której wynika, że dostawy miały miejsce w dniach: 14, 15 i 31 stycznia 2008 r., ponieważ w naszych warunkach klimatycznych nie jest możliwe dostarczenie zielonki w styczniu. Organ powołał przy tym definicję zielonki zawartą w art. 34a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz suszu paszowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 11, poz. 70), zgodnie z którą zielonka przeznaczona do produkcji suszu paszowego metodą dehydratacji oznacza świeżą zielonkę o wilgotności nie mniejszej niż 30%, której okres przechowywania od wprowadzenia na teren przedsiębiorstwa przetwórczego, o którym mowa w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 do rozpoczęcia przetwarzania na susz paszowy nie przekracza 48 godzin. Ponadto wskazał, że zgodnie z załącznikiem I, część IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22.10.2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych mechanizmem WPR "Dopłaty do produkcji suszu paszowego" objęte są m.in." kod CN ex 1214 90 90 lucerna, esparceta, koniczyna, łubin, wyka i podobne produkty paszowe sztucznie suszone, z wyjątkiem siana i kapusty pastewnej oraz produktów zawierających siano, przy czym "inne podobne produkty paszowe" oznacza wszystkie produkty paszowe trawiaste poddane sztucznemu suszeniu cieplnemu, objęte kodem CN 1214 90 90, a zwłaszcza: rośliny zielne motylkowe, rośliny zielne trawiaste, zboża zbierane w stanie niedojrzałym, całe rośliny, ziarna niedojrzałe, określone w pkt I załącznika IX do rozporządzenia nr 1782/2003.

W odwołaniu od tej decyzji R. G. wniósł o jej uchylenie w zakresie nieuwzględniającym jego żądania i orzeczenie o przyznaniu całości należnych płatności. Zarzucił organowi naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego. Podtrzymał swoje wnioski dowodowe zgłaszane w toku postępowania, podnosząc zarzut ich nieprzeprowadzenia przez organ oraz dokonania dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. Wnioskodawca podniósł ponadto, że organ I instancji dokonał zmniejszeń powierzchni działek o numerach [...] i [...], nie uzasadniając w ogóle, dlaczego część łąk na tych działkach nie kwalifikuje się do dopłat. Skarżący zarzucił również naruszenie zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie w odniesieniu do płatności uzupełniającej przepisów, które zaczęły obowiązywać od września 2008 r., podczas gdy sprawa dotyczy 2007 roku.

Decyzją z dnia 27 października 2009 r., nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 317 ze zm.) w zw. z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 20, poz. 105) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, podzielając poczynione w niej ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z regulacjami wynikającymi z tytułu IV rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw do obliczania pomocy stosuje się obszar zatwierdzony do tej grupy upraw (art. 50 ust. 3). Zasady te stosuje się na mocy art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności również do jednolitych i uzupełniających płatności obszarowych. Natomiast na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność bezpośrednią przyznaje się producentom rolnym, będącym posiadaczami gruntów rolnych tworzących gospodarstwo rolne i utrzymywanych zgodnie z normami.

Organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja właściwie odzwierciedla tzw. obszar zatwierdzony (tj. zgodnie z art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy), będący podstawą do redukcji płatności w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej wynikający z wykonanej kontroli na miejscu zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Z wykonanej w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontroli na miejscu metodą teledetekcji wynika, że zadeklarował on we wniosku działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z protokołu wykonanej kontroli na miejscu metodą teledetekcji jednoznacznie wynika, że czynności kontrolne przeprowadzone zostały w sposób pozwalający określić faktyczną powierzchnię, na której spełnione zostały podstawowe warunki udzielenia pomocy finansowej, tj. obszaru zatwierdzonego.

Ponadto podkreślił, że na podstawie sporządzonego raportu z kontroli ustalono, iż różnica pomiędzy obszarem deklarowanym a obszarem zatwierdzonym w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu wyniosła [...] ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej. Obszar zatwierdzony wyznaczony został przez wykonanie pomiarów metodą teledetekcji, a prawidłowość ich wykonania potwierdzają: notatka z dnia 28.10.2007 r. ze spotkania z producentem w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą foto, szkice kontrolowanych działek A i D sporządzone na wydruku ortofotomapy, a także zdjęcia wykonane w dniach: 16, 22 i 23 sierpnia 2007 r. podczas wywiadu terenowego obrazujące ujawnione nieprawidłowości. Podkreślił przy tym, że części działek rolnych A i D nie kwalifikują się do przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej, wskazując że zgodnie z art. 143 b) ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 obszar użytków rolnych objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część tzw. Wykorzystanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy czym użytki rolne oznaczają obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje oraz ogródki przydomowe zdefiniowane w Eurostacie. Ponadto powołał art. 131 rozporządzenia 1782/2003, który przewiduje przy obliczaniu powierzchni faktycznie użytkowanej wyłączenia (budynki, las, stawy, ścieżki), na podstawie którego ustala się powierzchnie uprawnione do płatności, do których nie kwalifikują się obszary zadrzewione/zakrzewione.

Odnosząc się do zarzutów co do poprawności i ustaleń przeprowadzonej kontroli, organ II instancji oświadczył, że po ponownej weryfikacji raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu ustalono, iż została ona przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz dokumentem Dyrekcji Generalnej JRC: Wspólne specyfikacje techniczne na kampanię roku 2007 w zakresie kontroli teledetekcyjnej dopłat obszarowych nr ITT nr 2006/S 229-244998 z dnia 1 grudnia 2006 r.

Ostatecznie ze względu na nieprawidłowość danych we wniosku oraz niewykazanie przez wnioskodawcę braku winy w ich podaniu, a także nieinformowanie organu o nieprawidłowościach lub dezaktualizacji wniosku od czasu złożenia, organ uznał, że w sprawie nie ma podstaw do ewentualnego zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 regulującego wyjątki od zastosowania obniżek i wyłączeń przy przyznawaniu płatności. Organ podkreślił przy tym w szczególności, że producent rolny deklaruje we wniosku powierzchnie działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo, a powierzchnie działki rolnej i działki ewidencyjnej nie muszą być tożsame, wobec czego oparcie się na aktualnych danych zawartych w ewidencji gruntów nie świadczy o prawidłowości złożonego wniosku. Bezzasadne w ocenie organu było przy tym powoływanie się przez wnioskodawcę na dokumenty geodezyjne z 2005 r. oraz wyniki kontroli z 2009 r. przeprowadzonej w sprawie dotyczącej przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, skoro sprawa dotyczyła płatności za rok 2007. Z kolei w ramach kontroli wykonanej przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie Oddział w P. nie dokonywano pomiaru powierzchni gruntów rolnych, lecz oparto się w tym zakresie na deklaracji rolnika.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji o konieczności wykluczenia całej zadeklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni [...] ha (działki: A, B, C, D) z uzupełniającej płatności obszarowej z uwagi na to, że wnioskodawca nie znajduje się w wykazie zatwierdzonych przez Agencję Rynku Rolnego przedsiębiorstw przetwórczych suszu paszowego, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003, a przedłożona przez wnioskodawcę umowa z dnia 9 marca 2007 r. zawarta ze spółką A dotyczy kampanii 2006/2007.

Ponadto podkreślił, że wśród produktów wspólnej organizacji rynku suszu paszowego wyłączono siano (art. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1786/2003), a stosowna umowa powinna zawierać rok gospodarczy, którego dotyczy (art. 14 ust. 1 c) rozporządzenia Komisji nr 382/2005), przy czym rok gospodarczy dla produktów wspólnej organizacji rynku suszu paszowego rozpoczyna się od 1 kwietnia i kończy 31 marca roku następnego (art. 2 rozporządzenia Rady WE nr 1786/2003).

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pozyskał również wyjaśnienia spółki A, z których wynika, że mimo planów produkcyjnych przerób trawy na susz paszowy nie nastąpił i w związku z tym spółka w 2007 r. nie zgłaszała żadnego dostawcy do ARR. Stosowna umowa dotycząca roku gospodarczego 2007/2008 nr [...] została zawarta dopiero w dniu 10 stycznia 2008 r. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca wiedział, że nie posiadał stosownej umowy na dostarczanie zielonki przez cały rok 2007, w którym nie został nadto wytworzony susz paszowy, co stanowi podstawę do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i zastosowania sankcji wieloletniej.

Organ odwoławczy uznał za zasadne twierdzenie odwołującego, że w sprawie nie mogło mieć zastosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., które powołał organ I instancji, wskazując produkty suszu paszowego, gdyż zgodnie z art. 204 ust. 2 lit. d) rozporządzenie to w odniesieniu do sektora suszu paszowego stosuje się od 1 kwietnia 2008 r. Jednakże znajdujące zastosowanie w sprawie rozporządzenie Rady (WE) nr 1786/2003 w art. 1 podobnie określa produkty suszu paszowego, zatem błędne powołanie podstawy prawnej nie mogło doprowadzić do uchylenia decyzji organu I instancji.

Organ II instancji stwierdził ponadto brak naruszenia w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego art. art. 7, 8, 9, 10 kpa oraz art. art. 75 – 80 kpa oraz wskazał, że organ I instancji przeprowadził dowody, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy, a odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów wraz z podaniem przyczyn znalazła odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego w tym zakresie, podkreślając że strona nie przedstawiła wiarygodnego dowodu pozwalającego na podważenie przeprowadzonej kontroli na miejscu metodą teledetekcji. Ponadto odwołujący nie został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, umożliwiono mu zgłoszenie wniosków dowodowych i ustosunkowanie się do wyników postępowania, jak również był informowany o zmianie terminu rozpatrzenia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję R. G. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu płatności za 2007 rok zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzuty:

– rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 15, art. 19, art. 35 § 1 i 2, art. 36 § 1 i 2, art. 37, art. 68 § 1 i 2, art. 73 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 104 § 2, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 268a kpa) poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania wnioskodawcy o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym także poprzez nieudzielanie informacji, wyjaśnień i wskazówek na temat prawa unijnego wskazanego przez organ w zaskarżonej decyzji, naruszenie obowiązku zapewnienia odwołującemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, naruszenie obowiązku działania w sprawie wnikliwie i szybko, naruszenie obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej, naruszenie obowiązku zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, naruszenie obowiązku pouczenia strony o jej uprawnieniu wynikającym z art. 37 kpa, naruszenie obowiązku wynikającego z art. 68 kpa w zakresie obowiązkowych elementów treści protokołu oraz poprzez brak omówienia w protokole braku podpisu kontrolującego, naruszenie obowiązku umożliwienia stronie przeglądania kompletnych akt sprawy na każdym etapie postępowania oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, naruszenie zasad postępowania dowodowego poprzez niedopuszczenie dowodów zgłoszonych przez stronę, naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, naruszenie uprawnień strony w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych, naruszenie zasad upoważniania innych osób do załatwiania spraw w imieniu organu, niesporządzenie uzasadnienia decyzji odpowiadającego warunkom określonym w kpa, tj. zawierającego uzasadnienie faktyczne i prawne.

– oparcia decyzji na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych i w konsekwencji rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i ust. 2 i art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej, art. 51 ust. 1 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (w brzmieniu obowiązującym w 2007 roku), art. 71a) rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., art. 7 rozporządzenia Rady WE nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. w zw. z art. 66 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zgodnie z art. 19 ust. 1 i ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego był zobowiązany do wydania decyzji najpóźniej do dnia 1 marca 2008 r., a skarżący złożył skargę na bezczynność tego organu; postępowanie sądowoadministracyjne w tym przedmiocie zostało umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 września 2009 r. (sygn. akt III SAB/Po 18/08). Ponadto wskazano, że organ II instancji zlecał organowi I instancji dokonywanie szeregu czynności procesowych w postępowaniu I instancji, a także przeprowadził i nadzorował w tym postępowaniu kontrolę gospodarstwa rolnego i udzielał wytycznych organowi I instancji co do zakresu i sposobu prowadzenia postępowania. Skarżący zakwestionował ustaloną przez organ administracyjny powierzchnię uprawnioną do dopłat, wskazując że wykasza działki: nr [...] – o powierzchni [...] ha i nr [...] – o powierzchni [...] ha na całej ich powierzchni, a wypełniając wnioski o przyznanie płatności za rok 2007 skarżący posiłkował się wypisami z ewidencji gruntów, pomiarem geodety dotyczącym działki nr [...] oraz treścią ksiąg wieczystych dotyczącymi wszystkich zadeklarowanych działek, w związku z czym nie można mu zarzucić jakiejkolwiek formy zawinienia. Ponadto organ nie zakwestionował skutecznie tych dokumentów urzędowych, w szczególności za pomocą dowodu z pomiarów geodety, oddalając wniosek skarżącego w tym zakresie, jak również nie uwzględnił wyników pomiarów w sprawie o dopłaty rolnośrodowiskowe za rok 2008. Skarżący podał, że powierzchnia działek stwierdzona w protokole kontroli odbiega od powierzchni działek stwierdzonych w przesłanym wnioskodawcy wstępnie wypełnionym wniosku o przyznanie płatności na rok 2008. Ponadto zarzucił, że w zawiadomieniu o stwierdzonych w wyniku kontroli błędach nie poinformowano go, czego te błędy dotyczą, a następnie nie udostępniono mu wyników pomiarów i nie wskazano metodologii dokonanych pomiarów oraz uniemożliwiono zapoznanie się z materiałem sprawy w tym zakresie. Skarżący podniósł także, iż dowiedział się o kontroli jego gospodarstwa w dniu 28 października 2007 r., tj. w niedzielę w godzinach wieczornych podczas trwania uroczystości rodzinnej, a kontrolujący nie okazali upoważnień w trybie art. 268a kpa i nie wydali skarżącemu protokołu kontroli. Skarżący zakwestionował też odmowę przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań w charakterze świadków osób uczestniczących w uroczystości skarżącego na okoliczność wizyty kontrolujących. Wskazał nadto, że kopia protokołu kontroli została mu doręczona dopiero w dniu 22 lutego 2008 r. i to z zaznaczeniem, że przesłana kopia nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i może ulec zmianie, a przy tym przesłany protokół nie zawierał podpisów wszystkich kontrolujących, nie załączono odpisów pełnomocnictw uprawniających spółkę B do działania w imieniu Agencji oraz odpisów zdjęć z kontroli. Natomiast w samym protokole kontroli nie wyjaśniono stwierdzonych nieprawidłowości oraz stwierdzono na wszystkich działkach łąki przemienne, pomimo że skarżący deklarował łąki trwałe. Skarżący zarzucił także, iż w sprawie nie została przeprowadzona kontrola metodą FOTO, gdyż nie okazano mu żadnych materiałów wykonanych metodą FOTO, w związku z czym zakwestionował sposób dokonania pomiaru (wektoryzacji) działek skoro nie było ortofotomap. Skarżący podkreślił także, iż ostateczna wersja raportu z kontroli różni się od wersji przesłanej skarżącemu, zawiera szereg zmian i poprawek, co zdaniem skarżącego wymaga wyjaśnienia ze strony kontrolujących oraz osób, które ingerowały w treść tego raportu, a w aktach brak również części załączników do raportu z kontroli (płyt CD, oryginałów zdjęć i ortofotomap), co świadczy o nierzetelności kontroli. Skarżący powołał się także na wyniki kontroli z 2008 i 2009 r., które potwierdzają, że powierzchnie działek rolnych są zgodne z deklaracją skarżącego także we wniosku o dopłaty na rok 2007, gdyż w latach 2007-2009 skarżący nie dokonywał żadnych zmian w zakresie powierzchni działek użytkowanych rolniczo. Ponadto podniósł, że deklarowane przez niego działki są trudne do pomiaru, wobec czego nie można mu zarzucić niestaranności w wypełnieniu wniosku o dopłaty za rok 2007. Skarżący wskazał, że w decyzji z dnia 4 czerwca 2008 r. (która została następnie uchylona przez organ II instancji) wydanej na podstawie tego samego materiału dowodowego organ I instancji dokonał odmiennych ustaleń faktycznych w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności uzupełniającej. Ponadto skarżący podniósł, że kosi wszystkie łąki (które objęte są programem rolnośrodowiskowym) w terminach wynikających z przepisów prawa, a tym samym utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej (zgodnie z normami), a kontrolujący nie zobrazowali działki nr [...] fotograficznie, lecz błędnie uznali, że na działce tej znajdują się zakrzaczenia i zadrzewienia nie kwalifikujące się do dopłat. Skarżący powołał się także na protokoły z kontroli Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A., w których stwierdzono, że wszystkie łąki skarżącego w latach 2005-2009 były i są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, w zgodzie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego oraz ochrony przyrody. Skarżący zarzucił także, iż organ I instancji w ogóle nie dopuścił wnioskodawcy do udziału w postępowaniu na prawach strony, nie zapewnił mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania i nie uwzględnił żadnego wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego.

W odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego uzupełniającej płatności obszarowej skarżący podniósł, że sprawa dotyczyła 2007 roku, a organy powołały się na art. 34 a) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego, który wszedł w życie dopiero z dniem 13 września 2008 r., a przed tym dniem żaden inny przepis obowiązującego prawa nie zawierał definicji zielonki ani siana. Natomiast powołane przez organ rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2004 w zakresie rynku suszu paszowego zaczęło obowiązywać z dniem 1 kwietnia 2008 r., zaś rozporządzenie Rady (WE) nr 1786/2003 nie zawiera kodu CN ex 1214 90 90 oraz nie zawiera definicji siana ani zielonki. Ponadto wskazał, że umowa ze spółką A z dnia 9 marca 2007 r., nr [...] obejmowała kampanię 2007/2008, tj. okres gospodarczy od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. oraz kampanię 2008/2009, tj. okres od 1 kwietnia 2008 r. do 31 marca 2009 r., natomiast umowa z dnia 10 stycznia 2008 r., nr [...] obejmowała okres od dnia zawarcia umowy do dnia 31 marca 2008 i dotyczyła kampanii 2007/2008. Podniósł też, że żaden przepis prawa nie nakładał na producenta rolnego ubiegającego się o dopłaty uzupełniające, by to on zgłaszał w Agencji Rynku Rolnego umowę dotyczącą suszu paszowego, lecz obowiązek taki spoczywał na przedsiębiorstwie przetwórczym i nabywcy pasz stosownie do art. 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Ponadto skarżący wskazał, że wywiązał się z umowy nr [...] z dnia 9 marca 2007 r., gdyż dostarczył firmie A rośliny uprawiane na paszę na trwałych użytkach zielonych w roku gospodarczym obejmującym okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. w terminach wskazanych przez spółkę A, a firma ta w dokumentach przyjęcia zielonki z kampanii 2007/2008 poświadczyła, że zielonkę tę przeznacza na dehydratację lub suszenie w innej formie. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności mowa jest wyłącznie o trawach na trwałych użytkach zielonych, a nie o zielonce, a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych na skarżącym ciążył jedynie obowiązek dostarczenia umowy i oświadczenia dotyczących uprawy traw na trwałych użytkach zielonych (a nie zielonki) i ich przeznaczeniu na susz paszowy, które to dokumenty skarżący dostarczył. Skarżący powołał się przy tym na okoliczność, że inni rolnicy, którzy w 2007 r. zawarli umowę z firmą A i dostarczali jej trawy z trwałych użytków zielonych w okresie od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. otrzymali płatności uzupełniające za rok 2007 i 2008.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty

W piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego, adwokat K. W. podtrzymał generalnie twierdzenia i zarzuty podniesione w skardze. Organowi II instancji zarzucił przy tym nieustosunkowanie się w odpowiedzi na skargę do zarzutów w niej podniesionych.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę.

Z kolei organ odwoławczy w piśmie z dnia 26 marca 2010 r. stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w odpowiedzi na skargę odniesiono się do wszystkich zarzutów natury formalnej, a w zakresie zarzutów merytorycznych w sposób wyczerpujący ustosunkowano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei § 2 art. 1 powołanej ustawy stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W konsekwencji ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym, jak i materialnoprawnym. Oznacza to, że Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji w powyżej określonych granicach Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona.

Z art. 7 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U Nr 44, poz. 262) wynika, że warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej, a w konsekwencji również płatności uzupełniającej jest posiadanie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, utrzymywanych zgodnie z odpowiednimi normami. Stosownie do art. 143 b) ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. obszar użytków rolnych objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy czym wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

W przedmiotowej sprawie skarżący w ramach jednolitej płatności obszarowej zadeklarował działki o łącznej powierzchni [...] ha, w tym: działkę A, nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha, działkę B, nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha, działkę C, nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę D, nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha. Natomiast w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu metodą teledetekcji stwierdzono, że łączny obszar działek rolnych kwalifikujący się do otrzymania pomocy wynosi [...] ha, w tym: na działce A – [...] ha, na działce B – [...] ha, na działce C – [...] ha, na działce D – [...] ha.

W ocenie Sądu w świetle preambuły 36 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. organy administracji właściwie przyjęły, że weryfikacja danych obszarowych zgłoszonych działek rolnych następuje przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu metodą teledetekcji, a nie tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach. Zasada ta wynika bowiem z treści art. 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie; w innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Wobec powyższego należy podkreślić za organami obu instancji, iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów faktycznie użytkowanych. Z uzasadnień obu decyzji wynika, iż organy nie zakwestionowały wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów, na podstawie których skarżący wypełnił wniosek – wypisy i wyrysy działek, księgi wieczyste, oraz dane z ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczyły jednak, że we wniosku należy zadeklarować powierzchnię działek faktycznie użytkowaną w roku objętym wnioskiem, a nie wynikającą z powyższych dokumentów. Wobec twierdzeń skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż organ odwoławczy w sposób obszerny i wyczerpujący wyjaśnił, powołując stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, istotę ewidencji gruntów i budynków oraz różnicę między pojęciem działki ewidencyjnej a działki rolnej, wskazując, że w zakresie ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności dane z ewidencji gruntów mają wyłącznie pomocniczy charakter, a obszar działki faktycznie użytkowanej rolniczo nie musi pokrywać się z jej granicami ewidencyjnymi.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż z protokołu z wykonanej kontroli na miejscu metodą teledetekcji jednoznacznie wynika, że czynności kontrolne przeprowadzone na zadeklarowanych we wniosku działkach w dniach od 16 do 23 sierpnia 2007 r. przez firmę B z siedzibą w C. zostały wykonane zgodnie z wymogami zawartymi w Rozdziale II – Kontrole dotyczące kryteriów kwalifikujących – rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a ponadto w sposób pozwalający określić faktyczną powierzchnię, na której spełnione zostały podstawowe warunki udzielenia pomocy finansowej – tj. obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 2 pkt 22 powołanego rozporządzenia. Wbrew zarzutom skarżącego w toku postępowania administracyjnego udostępniano skarżącemu wyniki pomiarów działek, a także wyjaśniano, na czy polega zastosowana metoda pomiarów oraz na czym polegały stwierdzone nieprawidłowości, jak również umożliwiono skarżącemu ustosunkowanie się do wyników kontroli, o czym świadczy w szczególności: raport z kontroli, w którym określono powierzchnię stwierdzoną działek rolnych, kwalifikującą się do płatności oraz zastosowano kody pokontrolne (których objaśnienia zawarte są w formularzu raportu z kontroli), a także pisma skarżącego z dnia 8 listopada 2007 r. i z dnia 28 lutego 2008 r. zawierające zastrzeżenia do wyników kontroli oraz pismo Biura Kontroli na Miejscu ARiMR z dnia 13 lipca 2008 r. (omyłkowo oznaczone datą 13 lipca 2007 r.) stanowiące odpowiedź na zastrzeżenia producenta rolnego dotyczące kontroli. W tym ostatnim piśmie stwierdzono m.in.: "Pomiar powierzchni wykazał, że działki rolne A i D są niespójne, a powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi odpowiednio dla działki rolnej A – [...] ha i D – [...] ha. Kod dotyczący działek rolnych DR 22 (działka rolna niespójna) oznacza, że zadeklarowane przez Pana działki rolne A i D zostały pomierzone w dwóch częściach jako A1 i A2 lub D1 i D2. Działki zostały pomierzone w ten sposób, ponieważ rozdziela je pas zadrzewień o szerokości powyżej 2 m. Kod DR 14 (działka rolna lub jej część nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej) ma zastosowanie wówczas, gdy producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich nie utrzymuje gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska." Jednocześnie poinformowano producenta rolnego, że do dopłat bezpośrednich nie kwalifikują się tereny zadrzewione zlokalizowane na terenie działki rolnej oraz pasy zadrzewień o szerokości większej niż 2m. W powyższym piśmie w sposób wyczerpujący wyjaśniono również, na czym polega kontrola na miejscu metodą FOTO ze szczególnym odniesieniem do kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia w tym zakresie zawarły również organy obu instancji w uzasadnieniach wydanych decyzji.

W tym miejscu należy zauważyć, że istota sporu w zakresie ustaleń dotyczących powierzchni gruntów uprawnionych do płatności sprowadzała się wyłącznie do działek nr [...] i [...]. W odniesieniu bowiem do działki nr [...] organy przyjęły powierzchnię równą zadeklarowanej przez skarżącego, a w odniesieniu do działki nr [...] – powierzchnię wyższą aniżeli zadeklarowana. Jednocześnie uwzględniono wykoszenie łąk w terminie do 31 października i w konsekwencji uznano, że działki te były utrzymywane zgodnie z normami, co czyni bezprzedmiotowymi zarzuty skarżącego w tym zakresie.

W odniesieniu natomiast do działek nr [...] i nr [...] zastosowano zmniejszenia powierzchni uprawnionej do płatności, stwierdzając że do płatności kwalifikuje się obszar działki nr [...] o pow. [...] ha oraz obszar działki nr [...] o pow. [...] ha. Do raportu z kontroli dołączono szkice kontrolowanych działek rolnych sporządzonych na wydrukach ortofotomapy obrazujących lokalizację przedmiotowych działek (znajdujące się w aktach administracyjnych dotyczących płatności rolonośrodowiskowych). Natomiast stwierdzone przez organy nieprawidłowości na powyższych działkach, uzasadniające wykluczenie części ich obszaru z płatności zostały zobrazowane na fotografiach załączonych do raportu z kontroli (znajdujących się w aktach administracyjnych dotyczących płatności rolonośrodowiskowych), z których wyraźnie wynika, że na części działek nr [...] i nr [...] występują zadrzewienia i zakrzaczenia, co potwierdza prawidłowość wyników kontroli zawartych w raporcie kontroli i opartych na nich ustaleń organów w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż brak w aktach administracyjnych niniejszej sprawy ww. wydruków ortofotomapy i fotografii przedmiotowych działek (na które powoływały się organy obu instancji w wydanych przez siebie decyzjach), jakkolwiek stanowi uchybienie, nie mogło jednak mieć wpływu na wynik sprawy. Dokumenty te, stanowiące załączniki do raportu z kontroli, który stał się również podstawą dla ustaleń w równolegle prowadzonej sprawie w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych dotyczącej tożsamych działek, znajdują się w aktach administracyjnych tejże sprawy, z którymi skarżący w toku postępowania wielokrotnie się zapoznawał osobiście bądź przez pełnomocnika.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły powierzchnie działek rolnych uprawnionych do płatności, uznając za miarodajne w tym zakresie wyniki przeprowadzonej w sprawie kontroli. Jak już wskazano powyżej organy słusznie nie oparły ustaleń w tym zakresie na wypisach z ewidencji gruntów, a ponadto na dokumentach dotyczących zakupu działki nr [...], w tym wypisów i wyrysów dotyczących tej działki, ponieważ nie obrazują one powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, lecz całkowitą powierzchnię ewidencyjną, a te ostatnie pochodzą ponadto z 2005 r. Prawidłowości powyższych ustaleń nie podważają również powoływane przez skarżącego wyniki kontroli dokonanej przez PCBiC, w ramach której – jak słusznie wskazały organy, nie dokonywano pomiarów działek rolnych, lecz opierano się w tym zakresie na deklaracji rolnika, a ponadto inny był przedmiot tejże kontroli (tj. zgodność z wymogami dotyczącymi gospodarstwa ekologicznego), ani też wyniki kontroli dokonanych w sprawie płatności za rok 2008 i 2009, które nie mogły być w ogóle brane pod uwagę w niniejszej sprawie, ponieważ nie odnoszą się do stanu użytkowania gruntów rolnych w istotnym w sprawie roku 2007. Stąd też bezzasadne było powoływanie się przez skarżącego na dane zawarte w przesłanym mu wstępnie wypełnionym wniosku o płatności na rok 2008. Ponadto należy podkreślić, że to rolnik podaje aktualną powierzchnię działek rolnych i jeśli jest ona inna aniżeli podana we wstępnie zadrukowanym formularzu, powinien wprowadzić odpowiednie poprawki, co wynika z art. 12 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a informacja w tym zakresie zawarta jest także w instrukcji wypełniania wniosku, przesyłanej wnioskodawcy wraz z formularzem wniosku. Nie można również podzielić twierdzenia skarżącego o konieczności dokonania ponownych pomiarów działek rolnych, gdyż z uwagi na znaczny upływ czasu nie odzwierciedlałyby one rzeczywistej powierzchni uprawnionej do płatności w roku 2007.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały właściwej oceny raportu z kontroli przyjmując, iż został on sporządzony prawidłowo. Zarzuty skarżącego dotyczące kwestii nieposiadania przez kontrolujących stosownych upoważnień, podpisu raportu tylko przez jednego z kontrolujących i niewłaściwego użycia nazwy łąka przemienna zamiast zadeklarowanej we wniosku łąki trwałej zostały w sposób wyczerpujący i logiczny wyjaśnione przez organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji. Z akt administracyjnych wynika, iż raport z kontroli na miejscu, choć zawierał wersję pierwotną i ostateczną oraz faktycznie naniesiono na nim poprawki, podlegał dwukrotnej kontroli formalnej, o czym świadczą formularze oceny raportu z kontroli. Jak wynika z powołanych dokumentów pierwsza ocena raportu została przeprowadzona w dniu 20 grudnia 2007 r. przez M. T., która wskazała uwagi dotyczące nieprawidłowości w materiale pokontrolnym. W odpowiedzi na powyższe, wyjaśnienia w imieniu wykonawcy – spółki B w C. - złożyła w dniu 2 stycznia 2008 r. A. C. Następnie w dniu 22 stycznia 2008 r. ponownej oceny dokonała M. T, która stwierdziła, że nie poprawiono zgłoszonych uwag i dlatego nie podlegał on zatwierdzeniu. Drugiej oceny raportu z kontroli również dokonała M. T. w dniu 22 stycznia 2008 r. W dniu 25 stycznia 2008 r. wyjaśnienia w imieniu wykonawcy złożyła E. T. W dniu 19 lutego 2008 r. M. T. stwierdziła, iż poprawiono zgłoszone uwagi. Ostatecznie zatwierdzenia raportu w systemie dokonała M. O. w dniu 9 kwietnia 2008 r. Z powyższego wynika, iż czynności kontrolne dokonane w dniach od 16 do 23 sierpnia 2007 r. podlegały dwukrotnej rzeczowej (co wynika z treści uwag osoby zatwierdzającej) ocenie przez wykwalifikowanych pracowników Agencji (Biura Kontroli na Miejscu). Wyniki tej oceny znajdują wystarczające odzwierciedlenie w materiale sprawy, w szczególności w treści samego raportu z kontroli. W konsekwencji organy słusznie uznały za bezzasadne wnioskowane przez skarżącego przesłuchania osób, które ingerowały w raport z kontroli na miejscu.

Z akt administracyjnych wynika, że kopię raportu z kontroli wysłano skarżącemu w dniu 14 lutego 2008 r., a więc po dokonanych poprawkach, lecz przed jego ostatecznym zatwierdzeniem, co jednak pozostaje bez znaczenia, zważywszy, że zatwierdzenie protokołu zostało dokonane bez dodatkowych uwag.

W ocenie Sądu bezzasadne są również zarzuty skarżącego co do prawidłowości procedury powiadomienia go w dniu 28 października 2007 roku o stwierdzonych podczas kontroli na miejscu nieprawidłowych danych zadeklarowanych we wniosku. Jak już wyżej wskazano Sąd uznał, iż organy obu instancji w sposób wyczerpujący i logiczny zbadały oraz wyjaśniły w uzasadnieniach wydanych decyzji kwestię upoważnień kontrolerów A. G. i S. P., a ponadto okoliczności ich wizyty u wnioskodawcy. Z tego też względu Sąd ocenił jako prawidłowe stanowisko organów odnośnie braku podstaw do przesłuchiwania w charakterze świadków osób uczestniczących w uroczystości skarżącego w dniu 28 października 2007 r. Podkreślenia wymaga fakt, iż celem powyższego spotkania było poinformowanie wnioskodawcy o przeprowadzonej kontroli oraz wykrytych nieprawidłowościach, a nie zapoznanie z wynikami kontroli, bo jak przyznał sam skarżący został on poinformowany, że otrzyma raport z kontroli w terminie późniejszym. Ostatecznie pismem z dnia 14 lutego 2008 r. producentowi rolnemu przesłano kopię protokołu z kontroli, a w odpowiedzi skarżący w pismach z dnia 8 listopada 2007 r. i z dnia 28 lutego 2008 r. zgłosił swoje zastrzeżenia do przeprowadzonej kontroli. Natomiast pismem z dnia 13 marca 2008 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR ustosunkował się do zastrzeżeń wnioskodawcy. Z powyższego wynika zatem, iż zastrzeżenia skarżącego co do poprawności kontroli oraz sporządzonego w jej efekcie raportu były rozstrzygnięte już w trakcie postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie powierzchni działek rolnych skarżącego kwalifikujących się ostatecznie do przyznania płatności. Wobec zarzutów skarżącego co do odmiennych ustaleń faktycznych poczynionych w decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia 4 czerwca 2008 r., stwierdzić należy, iż na skutek jej uchylenia na mocy decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia 9 września 2008r. została ona wyeliminowana z obrotu prawnego, stąd nie podlega ocenie Sądu.

W oparciu o ustalone podczas kontroli na miejscu powierzchnie działek rolnych oraz przy zastosowaniu art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., organy administracji właściwie dokonały kompensacji powierzchni w ramach grupy jednolitej płatności obszarowej. Ponieważ powierzchnia działek rolnych podana we wniosku różniła się od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu o 20,42 %, organy prawidłowo – działając na zasadzie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. przyznały jednolitą płatność obszarową do powierzchni stwierdzonej, pomniejszoną o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Natomiast w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organy obu instancji stwierdziły, że skarżący nie spełnił warunków przyznania tej płatności, wobec czego z płatności tej została wykluczona cała zadeklarowana powierzchnia zadeklarowanych działek, a w konsekwencji – z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, zastosowano sankcje wieloletnie na podstawie art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W tym zakresie w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie również odpowiada prawu.

Biorąc pod uwagę zarzut skarżącego, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) nie posługuje się pojęciem zielonki, lecz traw na trwałych użytkach zielonych, należy wyjaśnić, że zgodnie z § 3 tego rozporządzenia płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 12 (tj. traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy), przysługuje do powierzchni uprawy, z której pochodzą pasze objęte umowami lub deklaracjami dostaw, o których mowa w art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji WE nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 08.03.2005 r., str. 4 z późn. zm.). Przepisy powyższego rozporządzenia posługują się zatem pojęciem traw na trwałych użytkach zielonych, określając rodzaje roślin objętych płatnością uzupełniającą, natomiast w zakresie szczegółowych warunków przyznawania przedmiotowej płatności uzupełniającej zachodzi konieczność odwołania się do zielonki jako przedmiotu umów lub deklaracji dostaw, o których mowa w powołanym przepisie. W tym zakresie samo rozporządzenie odsyła do aktów prawa wspólnotowego, a mianowicie: rozporządzenia Rady WE nr 1786/2003 z dnia 29 września 2003 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. U. UE L. Nr 270, s. 114 ze zm.) oraz rozporządzenia Komisji WE nr 382/2005 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 08.03.2005 r., s. 4 z późn. zm.), które – jak słusznie podkreśliły organy, znajdują bezpośrednie zastosowanie z mocy art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z rozporządzenia nr 1786/2003 - Preambuła (12), art. 10 lit. a i) oraz art. 12 wynika, że przedmiotem umowy między producentami a przedsiębiorstwami przetwórczymi jest zielonka. Z kolei w rozporządzeniu nr 382/2005 użyto pojęcie zielonki do zdefiniowania w art. 2 pkt 3 pojęcia "nabywcy pasz do suszenia i/lub rozdrabniania", wskazując, że jest nim osoba fizyczna lub prawna określona w art. 10 lit. c) ppkt iii) rozporządzenia WE nr 1786/2003, należycie zatwierdzona przez Państwo Członkowskie, kupująca od producenta świeżą zielonkę w celu dostarczenia jej przedsiębiorstwom przetwórczym. Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. Nr 223, poz. 2221 ze zm.). Wprawdzie – jak słusznie zauważył skarżący, art. 34a) tejże ustawy wprowadzający definicję zielonki wszedł w życie dopiero z dniem 13 września 2008 r., a więc nie powinien stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Nie zmienia to jednak faktu, że ustawa ta posługiwała się również pojęciem zielonki także przed wprowadzeniem jej definicji do treści ustawy, wskazując w art. 36 ust. 2 pkt 2, że w analizie ryzyka Prezes Agencji uwzględnia liczbę zawartych przez przedsiębiorstwo przetwórcze umów dostawy zielonki. Powyższe prowadzi do wniosku, iż przedmiotem umowy między przedsiębiorstwem przetwórczym a rolnikiem jest zielonka (świeża). Stwierdzić zatem należy, iż rolnik otrzymuje płatności uzupełniające do traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy, które w chwili dostarczenia je przedsiębiorstwu przetwórczemu stanowią zielonkę (świeżą). Ustalając zaś znaczenie pojęcia zielonki przeznaczonej na susz paszowy, trzeba mieć na uwadze – na co zasadnie wskazuje organ odwoławczy - art. 1 rozporządzenia 1786/2003, który wyłącza z rynku suszu paszowego siano, kapusty pastewne oraz produkty zawierające siano. Błędny jest przy tym zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy niewłaściwie powołał powyższy przepis, gdyż nie zawiera on kodu CN ex 1214 90 90 wyłączającego siano. Natomiast kwestia bezzasadnego powołania się przez organ I instancji na rozporządzenie Rady WE nr 1234/2004 została już wyjaśniona przez organ odwoławczy, który słusznie stwierdził, że nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Wobec powyższego stwierdzić zatem należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, składając wniosek o przyznanie płatności uzupełniających był on zobowiązany do dostarczenia firmie A zielonki (świeżej). Powyższy obowiązek wynikał z powołanych przepisów oraz z samej umowy nr [...] z dnia 9.03.2007r. zawartej z firmą A, w której w par. 1 stwierdzono, że przedmiotem umowy jest uregulowanie zasad kontraktacji i rozliczeń za dostarczony towar w postaci zielonki z traw łąkowych (o wilgotności 12%-99% co wynika z załącznika). W konsekwencji zasadnie również organ odwoławczy przyznał rację organowi I instancji, iż podane przez spółkę A terminy dostawy tj. 14, 15, 31 stycznia 2008 r. wskazują, że skarżący – ze względu na nasze warunki klimatyczne - nie mógł dostarczyć w tych dniach zielonki (świeżej).

Należy także stwierdzić, że oprócz deklaracji zawartych w skardze, skarżący w żaden sposób nie wykazał, że "wywiązał się całkowicie" z wykonania umowy nr [...] zawartej ze spółką A. Skarżący wskazał, że na dowód powyższego posiada dokumenty dostawy i faktury, jednak nie przedstawił ich ani w postępowaniu przed organami administracji, ani w postępowaniu sądowym.

Ponadto nie można przychylić się do twierdzenia skarżącego, że załączona do wniosku o płatności umowa nr [...] z dnia 9 marca 2007 r. zawarta ze spółką A obejmowała kampanię 2007/2008, tj. okres gospodarczy od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w dniu 10 stycznia 2008 r. skarżący zawarł ze spółką A umowę nr [...], która obowiązywała od dnia podpisania umowy do 31 marca 2008 r. Stąd należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że umowa nr [...] dotyczyła kampanii 2006/2007, a umowa [...] została zawarta na kampanię 2007/2008, bo w okresie do 31 marca można zawrzeć umowę na kampanię obejmującą rok wcześniejszy i aktualny.

Należy także stwierdzić, że nie ma znaczenia – w świetle przesłanek przyznania przedmiotowej płatności uzupełniającej, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że to na przedsiębiorstwie przetwórczym ciążył obowiązek zgłoszenia dostawcy do rejestru Agencji Rynku Rolnego, tym bardziej że z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie wyjaśnień spółki A wynika, że niezgłoszenie do ARR wynikało stąd, iż mimo planów produkcyjnych w 2007 roku przerób trawy na susz paszowy nie nastąpił, a stosowna umowa na rok gospodarczy 2007/2008 została zawarta dopiero w dniu 10 stycznia 2008 r.

Nie zasługuje także na uwagę podniesiona przez skarżącego okoliczność, że inni rolnicy mający zawarte umowy ze spółką A otrzymali przedmiotową płatność uzupełniającą, ponieważ każda sprawa jest rozpatrywana z uwzględnieniem jej indywidualnych okoliczności, a skarżący nie wykazał, że odmienne decyzje organów zostały wydane w tożsamym stanie faktycznym i prawnym.

Ponadto organy administracji słusznie przyjęły, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie znalazł zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. dotyczący wyjątków od stosowania wskazanych wyłączeń. Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że skarżący złożył nieprawidłowy pod względem faktycznym wniosek o przyznanie płatności, przy czym nie wykazał, że nie jest winny tych nieprawidłowości. Prawidłowo organ stwierdził, że powoływanie się w tym zakresie na wyniki kontroli dotyczące późniejszych okresów gospodarczych oraz na wypisy z ewidencji gruntów, wypisy z ksiąg wieczystych i inne dokumenty związane z zakupem działki nr [...] nie mogły stanowić przesłanki do uznania, że wnioskodawca nie jest winny nieprawidłowości (art. 68 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że dane deklarowane we wniosku winny być oparte na aktualnych pomiarach działek rolnych rzeczywiście użytkowanych rolniczo. Ponadto, skoro na działkach nr [...] i nr [...] występowały zadrzewienia i zakrzewienia (co zostało zobrazowane na fotografiach), a skarżący we wniosku oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności, o które zresztą ubiegał się nie po raz pierwszy, to winien mieć również świadomość, że całkowitą powierzchnię ewidencyjną działek należy pomniejszyć o obszar niekwalifikujący się do płatności. Również podniesiona dopiero w skardze okoliczność, że deklarowane przez skarżącego działki są trudne do pomiaru, nie mogła stanowić o braku zawinienia skarżącego, ponieważ producent rolny winien deklarować powierzchnie gruntów rolnych zgodnie ze stanem faktycznym, a skarżący w toku postępowania sam przyznał, że nie dokonywał pomiarów działek, lecz opierał się w tym zakresie na powoływanych przez siebie dokumentach.

Także z wyżej poczynionych rozważań dotyczących płatności uzupełniającej wynika, że skarżący w chwili składania wniosku, w którym oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności, winien mieć świadomość, że nie spełnia przesłanek przyznania tej płatności, co również oznacza prawidłowość uznania przez organy, że skarżący także w tym zakresie złożył wniosek nieprawidłowy pod względem faktycznym, a jednocześnie nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości.

Ponadto, jak trafnie wskazał organ II instancji, nie można zastosować również art. 68 ust. 2 powołanego rozporządzenia, ponieważ skarżący – pomimo podpisanej we wniosku deklaracji – nie informował Agencji na piśmie, że wniosek jest nieprawidłowy pod względem faktycznym.

Biorąc pod uwagę dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych przez organy obu instancji za niezasadne uznać należało ponadto wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego (w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 15, art. 19, art. 35 § 1 i § 2, art. 36 § 1 i § 2, art. 37, art. 68 k.p.a., art. 73 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 104 § 2, 107 § 1 i § 3, art. 268a k.p.a.). W tym miejscu należy zaznaczyć, że w postępowaniu w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże z modyfikacjami wynikającymi z ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, co wynika z art. 3 tejże ustawy.

Jak szczegółowo wykazano powyżej organy dopełniły wynikającego z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie zasługują również na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, że doszło do dowolnej oceny dowodów.

Odnośnie zarzutu przewlekłości postępowania strona nie wskazała, w jaki sposób zarzucana przewlekłość miałaby wpłynąć w istotny sposób na wynik niniejszej sprawy. Ponadto – jak strona sama podniosła w skardze, w tym zakresie skorzystała z przysługującego jej środka dyscyplinującego organ w postaci skargi na bezczynność, poprzedzonej zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, co czyni również bezprzedmiotowym zarzut odnośnie braku pouczenia strony o art. 37 kpa, zwłaszcza, że stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej organ administracji publicznej udziela stronom, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania jedynie na ich żądanie. Dodatkowo z akt administracyjnych wynika, iż organy obu instancji powiadamiały stronę stosownie do art. 19 ust. 7 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie wraz z podaniem przyczyn opóźnienia.

Niezasadny jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i właściwości rzeczowej, gdyż strona nie wykazała ostatecznie w jakikolwiek sposób, że jej prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zostało naruszone, ani też że organy dokonywały czynności nieobjętych zakresem ich właściwości rzeczowej. Faktem jest, że wszelkimi kwestiami dotyczącymi nadzoru i oceny przeprowadzonej kontroli na miejscu zajmowało się Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR. Jest ono bowiem wyspecjalizowaną w tym zakresie jednostką Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu. Jednak dokonanie oceny raportu z kontroli nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem raport z kontroli na miejscu jest jednym z dowodów, które podlegają ocenie przez organ I instancji mający wszechstronnie rozpoznać wszystkie zebrane w sprawie dowody. Ponadto również zadaniem organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, a nie kontrola decyzji organu I instancji. W konsekwencji na etapie postępowania odwoławczego doszło niewątpliwie do ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z jednoczesnym odniesieniem się do wszystkich zarzutów odwołania. Nie znajduje również potwierdzenia w materiale sprawy zarzut skarżącego, jakoby organ II instancji zlecał organowi I instancji dokonywanie jakichkolwiek czynności procesowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i udzielał mu wytycznych co do zakresu i sposobu prowadzenia postępowania.

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje obu instancji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Zaskarżone decyzje obok nader rozbudowanego przedstawienia przebiegu postępowania zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie i ich ocenę, oraz prawidłowe i w pełni wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że organy wyjaśniły również przyczyny nieuwzględnienia pozostałych wnioskowanych przez skarżącego dowodów, wskazując w szczególności, iż dowody te nie miałyby istotnego znaczenia dla wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a argumentacja w tym zakresie również zasługuje na aprobatę, tym bardziej że istotne w sprawie okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione za pomocą materiału zgromadzonego w sprawie.

Niesłuszny jest również zarzut skarżącego o pozbawieniu go czynnego udziału w postępowaniu. Analiza akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż strona i jej pełnomocnik byli powiadamiani o wszystkich ważniejszych czynnościach procesowych (w tym dowodowych), a organy udzielały im szczegółowych odpowiedzi na wszystkie ich pisma kierowane w toku postępowania. Ponadto skarżący miał możliwość zapoznawania się z materiałem sprawy i zajmowania stanowiska oraz składania wniosków dowodowych na każdym etapie postępowania, z czego wielokrotnie korzystał. Natomiast nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony czy też zajęcie odmiennego stanowiska przez organ nie oznacza pozbawienia strony powyższych uprawnień. Z akt administracyjnych wynika również, że skarżący miał zapewniony dostęp do akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, a stanowisko organów w zakresie, w jakim nie uwzględniono zgłoszonych żądań skarżącego znajduje wyczerpujące odzwierciedlenie w wydanych przez organy postanowieniach w tym przedmiocie.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady informowania strony postępowania ani zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, tym bardziej że – jak wynika z art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w przedmiotowym postępowaniu powyższe uprawnienia są realizowane jedynie na żądanie strony.

Dodatkowo należy podkreślić, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, iż kontrole na miejscu mogą być przeprowadzane bez uprzedzenia i podczas nieobecności rolnika, na co wskazuje obowiązujący w czasie przeprowadzania kontroli art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, zarówno Kierownik Biura Powiatowego jak i Dyrektor Oddziału Regionalnego prowadząc przedmiotowe postępowanie działali zgodnie z wszelkimi regulacjami prawa materialnego oraz procesowego wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, realizując tym samym zasadę praworządności. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bowiem w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie szczegółowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W konsekwencji nie doszło również zdaniem Sądu do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego będących podstawą przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości oraz odmowy przyznania płatności uzupełniającej i zastosowania sankcji wieloletnich.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, wobec czego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

/-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/B. Sokołowska