Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 399/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 16,  art. 17 ust. 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 18, art. 32 ust. 1;  art. 69,  art. 71 ust. 1,   art. 81
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...], nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej GOPS) na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. 228/03/2255 ze zm.- dalej: uśr), § 8 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 24 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 213/04/2162- dalej rozporządzenie z 2004 r.), art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 137/98/887 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 25a, art. 23 ust. 9 pkt 7a ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. 45/03/391 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy S. G., w związku z opieką nad M. K., urodzonym [..] 1962 [winno być "1961"- uwaga WSA] r., przyznał: świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420 zł miesięcznie do 31 sierpnia 2005 r.; składkę na ubezpieczenie emerytalno- rentowe od dnia 1 lipca 2005 do 31 sierpnia 2005 r.

W uzasadnieniu Kierownik GOPS wskazał, że na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdzono, że Wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe 583 zł na osobę w rodzinie do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad bratem M. K., legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 123/97/776 ze zm.- dalej urz). S. G. nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad bratem (zaświadczenie z dnia [...].- [...]; k. 5 akt sądowych).

Dnia 31 stycznia 2007 r. S. G. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad M. K.; wskazała, że świadczenie uprzednio przyznał Jej Kierownik Ośrodka, a po dwu miesiącach zostało Jej zabrane (k. 1, 7 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. 139/06/992 ze zm. dalej uśr), § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 105/05/881 ze zm.- dalej rozporządzenie z 2005 r.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 stycznia 2007 r. odmówił S. G. świadczenia pielęgnacyjnego na brata M. K. urodzonego [..] 1961 r.

Kierownik Ośrodka "na podstawie przedłożonych dokumentów" stwierdził, że Wnioskodawczyni nie spełnia wymogu ustawy o świadczeniach rodzinnych- nie sprawuje opieki nad dzieckiem, lecz nad bratem- jest Jego opiekunem prawnym (zaświadczenie Sądu Rejonowego z dnia [...]- [...]). Organ I instancji przytoczył pełne brzmienie art. 17 ust. 1 uśr (k. 7c akt administracyjnych).

W odwołaniu S. G. wskazała, że brat M. K. jest od dziecka niepełnosprawnym; za życia rodziców to oni się Nim opiekowali. Po śmierci rodziców M. K. nadal jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, potrzebującą stałej opieki i pomocy- jak dziecko. M. K. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną; Odwołująca jako siostra jest opiekunem prawnym i faktycznym M. K., ponieważ rodzice zmarli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. 139/06/992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Nadto Samorządowe Kolegium ustaliło, że orzeczeniem z dnia [...]. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej Powiatowy Zespół), zaliczył M. K. do osób znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. S. G. jest Jego opiekunem prawnym, zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego z dnia [...].- [...]. Bezsprzeczne jest, że Odwołująca się nie spełnia żadnej z przesłanek z art. 17 uśr; odmowa świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z przepisami ustawy.

W skardze na powyższą decyzję S. G. podniosła, że brat M. K. od dziecka jest osobą niepełnosprawną- obecnie ubezwłasnowolnioną; oboje rodzice nie żyją i jest Ona jedynym opiekunem prawnym i faktycznym. Skarżąca pobiera na brata zasiłek pielęgnacyjny; miała także przyznany uprzednio na M. K. przez Kierownika Ośrodka świadczenie pielęgnacyjne, lecz po dwu miesiącach świadczenie to odebrano. S. G. nadal opiekuje się bratem, nie ma żadnych świadczeń emerytalnych, przedemerytalnych czy rentowych; nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadną.

1. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

2. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść dekodowanej przez organ normy prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana błędna subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Z naruszeniem prawa procesowego mamy w szczególności do czynienia, gdy organ procesowy pomija okoliczności relewantne, które w świetle prawidłowo dekodowanej norm prawa materialnego i normy prawa procesowego, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

3. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że brat Skarżącej M. K., urodzony [...] 1961 r. z uwagi na przyczynę niepełnosprawności opisaną w § 32 punkcie 11 podpunkcie 3- O1-U (upośledzenie umysłowe) rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. 139/03/1328), orzeczeniem Powiatowego Zespołu z dnia [...]. Nr [...], zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności; niepełnosprawność istnieje przed 18 rokiem życia; orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydano na stałe. Wśród wskazań Powiatowy Zespół stwierdził, że M. K. wymaga: uczestnictwa w terapii zajęciowej; korzystania systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji; konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Matka M. K. – H. K. zmarła [...]., a ojciec- W. K. zmarł [...]. Siostra Jego S. G. zrezygnowała z innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad Bratem. Jedynym dochodem rodziny, składającej się ze: S. G.- siostry i ustanowionej przez Sąd Rejonowy opiekunką całkowicie ubezwłasnowolnionego M. K., w 2005 r. była kwota 5670,84 zł (od której odprowadzono 114,21 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne), uzyskana przez M. K..

Ustaleń powyższych Sąd dokonał na podstawie kserokopii: odpisów skróconych aktów zgonu nr [...] i [...] Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego; zaświadczenia z dnia [...] .- [...] Sądu Rejonowego; orzeczenia z dnia [...]. nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności; zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Nr [...]. Sąd dał wiarę owym odpisom dokumentów (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 58-61, akceptowany przez T. Erecińskiego w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2002 t. 1 uw. 3 do art. 243, uw. 19, 20, 30 do art. 244; uw. 1, 19 do art. 245), bowiem nie były kwestionowane przez strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich wiarogodności i autentyczności. Ustalenia o braku dochodów i świadczeń dla S. G. i rezygnacji przezeń z pracy zarobkowej, Sąd dokonał w oparciu o niekwestionowane przez organy obu instancji oświadczenie zawarte w piśmie Wnioskodawczyni z dnia 12 marca 2007 r. (k. 7a akt administracyjnych; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc). Za dokonaniem takich ustaleń przemawiało w szczególności to, że Skarżąca we wniosku z dnia 31 stycznia 2007 r. powołała się na "resztę dokumentacji [która] jest w kartotekach" (k. 1a akt administracyjnych); organ I instancji dysponował dowodami zgromadzonymi w sprawach zakończonych decyzjami: z dnia [...]. nr [...] i o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego M. K., a organ tych twierdzeń o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie ustalił w odmienny sposób. Wobec ostateczności decyzji z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu S. G. świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2005 do 31 sierpnia 2005 r., nastąpiła w tym zakresie prekluzja stanu faktycznego- w okresie istotnym dla ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2005 do 31 sierpnia 2005 r., dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 583 zł; Wnioskodawczyni w tym okresie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad bratem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (k. 5 akt sądowych; art. 17 ust. 1 i 2 uśr).

4. Kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest stan faktyczny, a wykładnia prawa materialnego.

Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 s. 26 i n., "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 48 i n.; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230). W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn. P 6/02, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne ( L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 r. s. 77).

5. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie rodzicom lub opiekunom dziecka niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia lub rezygnacją z pracy w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym (W. Maciejko w: "Świadczenia rodzinne. Komentarz" CH Beck 2007 s. 263). S. G. i całkowicie ubezwłasnowolniony M. K. są rodzeństwem, wspólnie zamieszkują i gospodarują, stanowią zatem rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 uśr. Członkiem rodziny jest również dziecko, które ukończyło 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne (art. 3 pkt 16 uśr). Kryterium uznania osoby dorosłej- legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności- za dziecko, uzależnione jest od spełnienia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15.2.2006- II SA/Rz 473/05, akceptowany przez W. Maciejkę- op. cit. s. 274 nb 2 in fine). W sprawie II SA/Rz 473/05 Wnioskodawczyni ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad swą 54 letnią, całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą.

6. Za takową wykładnią przemawia też wykładnia historyczna. Odpowiednikiem zasiłku pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 uśr) był zasiłek stały w rozumieniu art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. 64/98/414 ze zm.- dalej ups).

W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. P 23/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593) w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK-A 10/06/151).

Pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zadane Trybunałowi Konstytucyjnemu, sformułowano w sprawie, w której zasiłku stałego domagała się siostra opiekująca się niepełnosprawnym dorosłym bratem.

Rozstrzygając sprawę Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że mimo utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/98/414 ze zm.) uchyloną z dniem 1 maja 2004 r. mocą art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.) – co zasadniczo stanowi przesłankę umorzenia postępowania – w sprawie znajduje zastosowanie wyjątek przewidziany w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. 102/97/643 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny stwierdził nadto, że mimo uchylenia ustawy o pomocy społecznej z 1990 r., wydanie orzeczenia w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym (niemal identycznym jak w rozpoznawanej sprawie) jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Wynika to z faktu, że od udzielenia odpowiedzi na pytanie prawne zależały uprawnienia strony postępowania do zasiłku stałego, który po 1 maja 2004 r. został przekształcony w uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228/03/2255 ze zm.). Odwołując się do wyroku z 8 marca 2005 r. sygn. P/15/04 (OTK-A 3/05/21) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ponieważ z punktu widzenia mechanizmów ochronnych, związanych z regulacją kwestii intertemporalnej w zakresie ustawy o pomocy społecznej i sprzężonej z nią ustawy o świadczeniach rodzinnych, istotne jest, czy dana osoba w dniu wejścia w życie obu ustaw miała prawo do zasiłku stałego (by móc skorzystać z konwersji w zasiłek pielęgnacyjny) tym bardziej istotne jest, aby postępowanie kontrolne w zakresie decyzji odmawiającej przyznania zasiłku zakończyć orzeczeniem merytorycznym. Tym samym ocena konstytucyjności przepisów art. 27 ust. 1, 2 i 3 ups, mimo utraty ich mocy obowiązującej, jest istotna z punktu widzenia ochrony konstytucyjnych praw zarówno strony postępowania przed sądem pytającym, jak i innych osób pozostających w podobnej do niej sytuacji.

Wyrokiem z dnia 15.3.2007 r.- IV SA/Po 956/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (gdzie Skarżąca- będąca siostrą przyrodnią- opiekuje się dorosłą niepełnosprawną siostrą cierpiącą na zespół Downa; obowiązek alimentacyjny zarówno rodzeństwa naturalnego jak i przyrodniego jest tożsamy) wskazał, że wykładnia prawa zaprezentowana przez Trybunał Konstytucyjny, zobowiązuje organy administracyjne do pozytywnego rozpoznania wniosku z 23 czerwca 2003 r. i przyznania zasiłku stałego skarżącej, skoro jak organ stwierdził spełniała ona inne wymagane kryteria do jego przyznania.

Wzgląd na zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) czyni stanowisko Trybunału Konstytucyjnego aktualnym przy wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 uśr. Wobec śmierci rodziców, bezżenności i bezdzietności M. K., to na siostrze spoczywa moralny i obowiązek alimentacyjny wobec brata (art. 129 § 1 w zw. z art. 128 i art. 135 § 2 kro). Z systemu prawa dekodowana winna być norma prawna, która umacnia więź rodzinną i wspiera osoby alimentujące bliskich, dotkniętych niepełnosprawnością w stopniu znacznym, także przez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzeństwu.

Zgodnie z art. 18 Konstytucji rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji). Praw określonych w szczególności w art. 69 i 71 Konstytucji można dochodzić w granicach określonych w ustawie (art. 81 Konstytucji).

Wykładni ustawy o świadczeniach rodzinnych należy dokonywać z uwzględnieniem norm konstytucyjnych i obowiązującego Rzeczypospolitą Polską prawa międzynarodowego (art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji). Zgodnie z zasadą subsydiarności, państwo (w tym władze samorządowe) mają za zadanie jedynie wspierać, nie zaś zastępować rodzinę w jej funkcjach opiekuńczych i wychowawczych. Ponieważ rodzina nie pozostawiała dziecka, które ukończyło 25 rok życia, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na barkach instytucji publicznych, lecz siostra sama zapewnia bratu pełnię opieki, w formie osobistych starań, w ramach obowiązku alimentacyjnego, przeto realizowany jest cel art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 uśr.

Opieka rozumiana jako troszczenie się, dbanie o kogo, doglądanie, pilnowanie kogo, strzeżenie, dozór ("Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego- PWN 1963 t. V s. 1025 znaczenie 1; "Słownik języka polskiego" pod red. M. Szymczaka PWN 1992 t. 2 s. 526; znaczenie 1; S. Skorupka "Słownik frazeologiczny języka polskiego" WP 2002 t. 1 s. 605) jest pojęciem obejmującym znacznie dalej idące obowiązki, niźli utrzymanie. Uwzględniwszy cel ustawy brak jest podstaw, by rodzina nie mogła uzyskać świadczenia pielęgnacyjnego, gdy spełnione są wszystkie przesłanki z art. 17 ust. 1 i 2 uśr.

Błędna zatem była ocena Samorządowego Kolegium, że "bezsprzecznym jest, iż odwołująca nie spełnia żadnej z przesłanek z art. 17 ustawy, a więc odmowa udzielenia pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z przepisami ustawy".

Skoro decyzje obu instancji naruszyły prawo materialne, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 135 ppsa należało orzec jak w sentencji.

Ponownie analizując sprawę organ właściwy winien uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu Sądu (art. 153 ppsa).

/-/I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D.Rzyminiak - Owczarczak

mb