Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1753/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 6 c, art. 3 ust. 2 a, art. 6 h, art. 2 ust. 2 a, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6 o ust. 1, art. 6 m ust. 1, art. 6 m ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.S. (dalej: strona lub skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej jako SKO lub organ odwoławczy) z [...] maja 2021 r., dotycząca określenia stronie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynikało, że Zarząd Związku Gmin Regionu P. (dalej organ pierwszej instancji lub Zarząd ZG), decyzją z [...] marca 2021 r., znak: [...], po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości określił skarżącej oraz M.W., współwłaścicielom nieruchomości niezamieszkałej – S.E., położonej w L. przy ul. [...], dz. ew. [...], opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w następujący sposób:

1. za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 480,00 zł, tj.: za styczeń w wysokości 40,00 zł, za luty w wysokości 40,00 zł, za marzec w wysokości 40,00 zł, za kwiecień w wysokości 40,00 zł, za maj w wysokości 40,00 zł, za czerwiec w wysokości 40,00 zł, za lipiec w wysokości 40,00 zł, za sierpień w wysokość 40,00 zł (słownie: czterdzieści złotych 00/100), za wrzesień w wysokości 40,00 zł (słownie: czterdzieści złotych 00/100), za październik w wysokości 40,00 zł (słownie: czterdzieści złotych 00/100), za listopad w wysokości 40,00 zł, za grudzień w wysokości 40,00 zł;

2. za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w wysokości 480,00 zł, tj. za styczeń w wysokości 40,00 zł, za luty w wysokości 40,00 zł, za marzec w wysokości 40,00 zł, za kwiecień w wysokości 40,00 zł, za maj w wysokości 40,00 zł, za czerwiec w wysokości 40,00 zł, za lipiec w wysokości 40,00 zł, za sierpień w wysokości 40,00 zł, za wrzesień w wysokości 40,00 zł, za październik w wysokości 40,00 zł, za listopad w wysokości 40,00 zł, za grudzień w wysokości 40.00 zł.

Organ pierwszej instancji orzekł, że łącznie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2018 roku do grudnia 2019 roku wynosi 960,00 zł wraz z odsetkami.

Zarząd ZG powołał się na art. 2 ust 1, pkt 4 i art. 6 ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r., poz 2361, dalej ustawa o utrzymaniu czystości) regulującego zmianę danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując, że właściciele nieruchomości niezamieszkałej, położonej w L. przy ul. [...], dz. N. [...], tj. skarżąca i M.W., nie dopełnili obowiązku aktualizacji informacji, nie złożyli stosownej deklaracji. Ponadto, pomimo wezwania wystosowanego prze organ 25 lutego 2019 r. w sprawie wypełnienia i złożenia deklaracji zmieniającej o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uwzględniającej zmienione stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wymagana deklaracja nie została złożona.

Zdaniem Zarządu ZG, pomimo tego, że małżeństwo państwa W. zostało rozwiązane, to jednak pozostaje nadal aktualna współwłasność dwóch osób fizycznych, tj. skarżącej A.S. oraz M.W. Organ ten zauważył, że na wezwanie z 23 listopada 2020 r. do złożenia zeznań na piśmie w zakresie, czy w okresie od stycznia 2018 r. zaszły zmiany we własności nieruchomości oraz czy w okresie od stycznia 2018 r. na nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza, czy ww. okresie zachodził jakieś zmiany podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, skarżąca nie złożyła odpowiedzi; złożyła natomiast wyjaśnienia, które miały na celu wykazanie, iż działalność gospodarczą w zakresie stajni prowadzi jedynie M.W., a nie ona i tym samym - skoro wytwórcą odpadów jest ww.. - to tylko wobec niego powstaje zobowiązanie z tytułu ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na przedmiotowej nieruchomości.

W toku postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wszczętego wobec strony i M.W., organ pierwszej instancji ustalił, że: po pierwsze, właścicielami nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości L. przy ul. [...], dz. nr [...], jest skarżąca oraz M.W., po drugie - opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest zgodna z Uchwała Nr [...] Zgromadzenia Związku Gmin Regionu P. oraz, po trzecie - oględziny przeprowadzone 17 lutego 2021 r. potwierdzają fakt, że działalność gospodarcza prowadzona jest przez cały rok, a co za tym idzie, iż na nieruchomości przez cały rok powstawały odpady komunalne.

Organ pierwszej instancji wskazał, że współwłaściciele odpowiadają solidarnie za powstałe zadłużenia, a żaden przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wyłącza podmiotu wymienionego w definicji właściciela nieruchomości z realizacji obowiązków związanych z opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Skarżąca, w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości, wskazując konsekwentnie, iż obowiązek zapłaty opłaty winien spoczywać na właścicielu, który faktycznie włada nieruchomością. Zarząd ZG nie odniósł się natomiast do przedłożonych przez nią dowodów świadczących o nieprowadzeniu przez nią na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej.

Wskutek rozpatrzenia SKO wymienioną na wstępie decyzją z [...] maja 2021 r. [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2020.1325 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), art. 6i, art. 6j ust. 3, ust. 3b, art. 6m, art. 6o, art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości, art. 1 ust. 1, art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO powołało się nadto na art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 6c, art. 3 ust. 2a,art. 6h, art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości oraz na uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin Regiony P. nr [...] z 22 czerwca 2016 r. w sprawie dokonania wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności dla nieruchomości położonych na terenie Związku Gmin Regionu P. oraz uchwałę NR [...] Zgromadzenia Związku Gmin Regionu P. z 12 grudnia 2018 r. w sprawie dokonania wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik/worek o określonej pojemności dla nieruchomości położonych na terenie Związku Gmin Regionu P. oraz ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywanej jedynie przez część roku na terenie Związku Gmin Regionu P.

Zdaniem SKO, skoro powstawanie odpadów komunalnych

na nieruchomości zostało wykazane dowodem z oględzin, współwłaścicielami nieruchomości położonej w L. o nr ew. [...] są skarżąca i M.W., co wynika też z pism skarżącej, to ani przedmiot opodatkowania (nieruchomość niezamieszkała), ani wysokość naliczonej opłaty (ustalona na podstawie aktów prawa miejscowego) nie stanowią sporu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, SKO zaakcentowało, że ustawa o utrzymaniu czystości nie zawiera żadnych wyjątków różniących obowiązki współwłaścicieli w zależności od wielkości posiadanego udziału. Nie zawiera też uregulowań, które wyłączałyby obowiązki jednego ze współwłaścicieli z uwagi na szczególne ukształtowane wzajemnych relacji majątkowych. Stąd w każdej sytuacji bycia współwłaścicielem nieruchomości zamieszkałej współwłaściciel obciążony jest obowiązkiem złożenia deklaracji i ponoszenia opłat z tytułu wytwarzanych na tej nieruchomości odpadów. Przy czym, w okolicznościach sprawy bez znaczenia w pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, że to drugi ze współwłaścicieli faktycznie włada nieruchomością i faktycznie wytwarza odpady komunalne. W sprawie istotna jest okoliczność, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości i to niezależnie od wskazanego j przez organ pierwszej instancji, braku umowy, na podstawie której jeden ze współwłaścicieli przejmowałby obowiązki wynikające z ustawy

Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że to, iż doszło do wykonania decyzji przez jednego ze zobowiązanych , tj. przez M.W. i wygaśnięcia zobowiązania nałożonego decyzją na skutek zapłaty opłaty, nie powoduje, bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Istotą sporu było bowiem określenie prawidłowego kręgu zobowiązanych do zapłaty opłaty, co zostało w niniejszej decyzji przesądzone. Natomiast wygaśnięcie zobowiązania na skutek jego zapłaty spowodowało, że również w stosunku do skarżącej, zobowiązanej solidarnie, określone decyzją zobowiązanie wygasło.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła niezastosowanie art. 2 ust. 2a w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że spośród dwóch współwłaścicieli nieruchomości, od listopada 2015 r. nieruchomością faktycznie włada wyłącznie M.W., który też reguluje zobowiązania.

Zdaniem skarżącej, z art. 2 ust. 2a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości jednoznacznie wynika, że w razie wielości podmiotów uprawnionych do władania nieruchomością, do zapłaty obowiązany jest ten podmiot, który faktycznie włada nieruchomością.

Strona zaznaczyła jednocześnie, że M.W., w żadnym stopniu, już od 5 lat, nie dzieli się z nią dochodem z nieruchomości, na której prowadzona jest stajnia.

Skarżąca w piśmie z 10 sierpnia 2021 r. podtrzymała zaprezentowane w sprawie stanowisko, załączyła, m.in., korespondencję ze związkiem gmin argumentując, że od listopada 2015 r. nieruchomością wyłącznie włada M.W. (pismo k. 15).

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd w całości podziela stanowisko i ocenę prawną SKO przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim należy wskazać, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne było, po pierwsze - powstawanie odpadów komunalnych na przedmiotowej nieruchomości położonej w L. o nr ew. [...], co zostało wykazane dowodem z oględzin; po drugie – okoliczność, że współwłaścicielami powyższej nieruchomości położonej w L. są skarżąca i M.W.; po trzecie poza sporem pozostawało również, że skarżąca nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej związanej z przedmiotową nieruchomością, jak również zaprzestała jej prowadzenia, a osobą, która wyłącznie włada nieruchomością jest M.W., jako współwłaściciel.

Sąd przyjął jako prawidłowe powyższe ustalenia dokonane przez organy orzekające. Okoliczności te zostały wykazane zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Okoliczność współwłasności nieruchomości była w sprawie bezsporna. W konsekwencji, ani przedmiot opodatkowania (nieruchomość niezamieszkała), ani wysokość naliczonej opłaty (ustalona na podstawie aktów prawa miejscowego) nie stanowią sporu. Z tego względu w sprawie pominięto wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi odpisu jej pisma z 26 stycznia 2018 r. do Związku Gmin Regionu P., na okoliczność wyłącznego władania nieruchomością przez M.W.

Spór w sprawie miał charakter prawny, dotyczył bowiem wykładni art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle ustalonych faktów (zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą na nieruchomości) można ją obciążyć opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zakreślając ramy rozważań prawnych należy przytoczyć, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.

W myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości, gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6c tej ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Według art. 3 ust. 2a ww. ustawy w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.

Z bezspornych ustaleń organów wynikało, że Związek Gmin Regionu P. realizuje zadanie własne Gmin - Członków Związku polegające na utrzymaniu czystości i porządku na terenie Gmin Członków Związku, określone w powszechnie obowiązujących aktach prawnych, w tym w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgromadzenie Związku Gmin Regionu P. na podstawie delegacji ustawowej podjęło uchwałę nr [...] z 22 czerwca 2016 r. w sprawie dokonania wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności dla nieruchomości położonych na terenie Związku Gmin Regionu P. oraz uchwałę NR [...] Zgromadzenia Związku Gmin Regionu P. z 12 grudnia 2018 r. w sprawie dokonania wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik/worek o określonej pojemności dla nieruchomości położonych na terenie Związku Gmin Regionu P. oraz ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywanej jedynie przez część roku na terenie Związku Gmin Regionu P.

Na podstawie art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W związku z powyższym, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 ustawy). W przypadku zaś zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 2 ust. 2a ww. ustawy, jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Przepis ten należy również odnieść do art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, który stanowi, że przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

SKO zasadnie przyjęło w zaskarżonej decyzji, że zestawienie ww. przepisów pozwala na przyjęcie, że ratio legis unormowania zawartego w art. 2 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości, sprowadza się do przyjęcia, iż to podmiot faktycznie wytwarzający odpady, faktycznie władający nieruchomością winien zostać obciążony opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy nastąpi zbieg podmiotów, co do których jednocześnie może zostać nałożony obowiązek wynikający z ustawy. Dotyczy to jednak sytuacji, gdy oprócz właścicieli nieruchomości wpisanych do ksiąg wieczystych faktycznie nieruchomość władają inne podmioty obejmujące nieruchomość w posiadanie (faktyczne władztwo). Prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że norma ta nie może mieć jednak zastosowania do współwłaścicieli. Ustawa w tym zakresie nie zawiera żadnych wyjątków odróżniających obowiązki współwłaścicieli w zależności od wielkości posiadanego udziału. Nie zawiera też uregulowań, które wyłączałyby obowiązki jednego ze współwłaścicieli z uwagi na szczególne ukształtowane wzajemnych relacji majątkowych. Zatem w każdej sytuacji bycia współwłaścicielem nieruchomości zamieszkałej współwłaściciel obciążony jest obowiązkiem złożenia deklaracji i ponoszenia opłat z tytułu wytwarzanych na tej nieruchomości odpadów.

Dla rozstrzygnięcia w sprawie pozostawała bez znaczenia powołana przez skarżącą okoliczność, zgodnie z którą to drugi ze współwłaścicieli faktycznie włada nieruchomością i faktycznie wytwarza odpady komunalne. W sprawie kluczową kwestią było to, że skarżąca pozostawał współwłaścicielką wskazanej nieruchomości i to niezależnie od wskazanej przez organ pierwszej instancji okoliczności, a mianowicie braku umowy na podstawie której jeden ze współwłaścicieli przejmowałby obowiązki wynikające z ustawy

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w sytuacji gdy własność przynależy dwóm lub większej licznie współwłaścicieli obowiązek z tytułu ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter zobowiązania solidarnego. Takie ukształtowanie przez ustawodawcę zasady współodpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli za publiczne obciążenia nieruchomości wspólnej ma w zamierzeniu ustawodawcy chronić organy i budżety podmiotów na rzecz których opłaty są pobierane przed takimi sytuacjami jak w badanej sprawie, gdzie współwłaściciele chcąc uniknąć ponoszenia opłat, argumentują, iż opłatami tymi powinni być obciążeni pozostali ze współwłaścicieli. Opłaty winni - w myśl ustawy - uiszczać wszyscy współwłaściciele, natomiast kwestia ich wzajemnego rozliczenia pomiędzy sobą, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli ponosi większe koszty w stosunku do ilości wytwarzanych odpadów, lub ponosi je mimo iż nie wytwarza odpadów, albowiem nie zamieszkuje na danej nieruchomości - pozostaje ich wewnętrzną sprawą. Podmiot objęty tą daniną wstępuje w stosunki prawne z góry ustalone przez ustawodawcę. Dlatego nie jest możliwe modyfikowanie treści ustawy w drodze umów, czy porozumień zawieranych przez podmiot obowiązany z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiotem obowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami jest właściciel nieruchomości (tak trafnie WSA w Szczecinie w wyrokach z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 98/17 oraz z 4 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1436/16; wyrok WSA w Gliwicach z 6 września 2017 r., III SA/G1 607/17, także WSA w Gliwicach w wyroku z 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1541/19).

Pogląd powyżej prezentowany znajduje również potwierdzenie w wyroku WSA w Opolu z 1 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 534/19, w którym wskazano, że zobowiązanymi do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są wszyscy współwłaściciele nieruchomości i każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny w określeniu wysokości tej opłaty. Stroną postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości takiej opłaty winni być zatem wszyscy współwłaściciele nieruchomości (wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe poglądy sądów administracyjnych, powołane także przez organ odwoławczy, sąd orzekający w sprawie podziela w całości i uznaje za własne.

Należy nadto podkreślić, że w sprawie bezopornie ustalono, że współwłaściciele nieruchomości – skarżąca ani M.W. nie zawarli umowy dotyczącej nieruchomości, i nie ustalili w drodze umowy, który z nich będzie składał stosowane deklaracje.

Podkreślić także należy, że ani skarżąca, ani drugi ze współwłaścicieli, M.W., nie złożyli nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości, której są właścicielami.

Organ odwoławczy natomiast, powołując się na przepisy ustawy o utrzymaniu czystości, trafnie wskazał, że właściciel nieruchomości samodzielnie określa wysokość opłaty w składanej przez siebie deklaracji.

Zgodnie natomiast z art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości, co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Jeżeli właściciel nieruchomości ma obowiązek złożyć deklarację o wysokości opłaty na podstawie art. 6m ust. 1 ustawy lub na podstawie art. 6m ust. 2 ustawy, to brak deklaracji skutkuje decyzyjnym określeniem wysokości opłaty na podstawie art. 6o, to oznacza, że decyzja zastępuje tę deklarację, której nie złożono.

W tej sytuacji zatem, organ pierwszej instancji uprawniony był do wydania decyzji i określenia skarżącej (także w odrębnym postępowaniu M.W.) wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości stanowiącej ich własność. Prawidłowo też taki stan sprawy zaakceptowany został przez SKO w zaskarżonej decyzji.

Z przedstawionych powyżej względów, zarzut skargi niezastosowania art. 2 ust. 2a w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Organy orzekające zasadnie także wskazały na okoliczność, że zobowiązanie z tytułu opłata objęta zaskarżoną decyzją została w całości 30 marca 2021 r, uregulowana przez M.W. Wykonanie zobowiązania przez jednego ze zobowiązanych solidarnie skutkuje wygaśnięciem zobowiązania nałożonego decyzją wydaną w rozpoznawanej sprawie wobec skarżącej. Stosownie bowiem do art. 366 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2020.1740), kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

Okoliczność ta jednak – co istotne - nie uczyniła postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym. Istotą sporu było bowiem określenie prawidłowego kręgu zobowiązanych do zapłaty opłaty, co zostało w niniejszej decyzji przesądzone. Wydana decyzja stanowi bowiem potwierdzenie, że dane zobowiązanie istnieje, stanowi zatem potwierdzenie, że istniała podstawa prawna świadczenia, natomiast jego wykonanie na skutek zapłaty przedmiotowej opłaty przez jednego z dłużników, skutkowało wygaśnięciem określonego decyzją zobowiązania w stosunku do skarżącej (zobowiązanej solidarnie).

W tym stanie sprawy orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019.2325).

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. 2020, poz. 1842, dalej uCOVID-19) uchwalonym w związku z ogłoszeniem stanu epidemii w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, Przewodniczący tut. Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Powyższe rozwiązanie o charakterze wyjątkowym stanowi przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i 90 § 1 p.p.s.a. wobec zasady wyrażającej się w rozpoznaniu spraw na posiedzeniu jawnym. Celem rozwiązań procesowych przyjętych w uCOVID-19 jest, m.in., ochrona życia i zdrowia ludzkiego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w stanie pandemii. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ustanawiającym zasadę proporcjonalności. Zgodnie z nią, ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie do ochrony wymienionych w przepisie wartości, wśród których znajduje się zdrowie publiczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2020 r., II OSK 1305/18; także w sprawie III FSK 3975/21). W obecnym stanie faktycznym niniejszej sprawy, przesłanki do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zostały spełnione. Konstytucyjna zasada prawa do sądu wynikająca z art. 45 Konstytucji RP oznacza nie tylko prawo dostępu do sądu, ale także prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W obecnej sytuacji, w której czas trwania epidemii, jej skala i skutki nie są możliwe do określania, realizacja prawa do sądu powinna gwarantować rozpoznanie sprawy w terminie, który nie będzie determinował potencjalnego zarzutu przewlekłości postępowania. Mając powyższe okoliczności na względzie, niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 uCOVID-19.