Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 233/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 61a par 1,art. 156 par 1 pkt 3 , art. 6,7,8,9
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 września 2017 r. M. K. oraz J. K. zwrócili się do Prezydenta Miasta K. o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości położonej

w K. przy [...] stanowiącej działkę nr [...] w obrębie nr [...]

o powierzchni [...] ha, dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że wniosek dotyczy nieruchomości, w stosunku do której było już prowadzone postępowanie w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości zakończone decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. Powołaną decyzją organ odmówił M. oraz J. K. przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...], położonej w K. przy [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], zabudowanej na cele usługowe - z uwagi na niespełnienie przesłanek ustawowych do przekształcenia. Po rozpatrzeniu odwołania od powołanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K utrzymało ją w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [...], zaś wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 586/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję ostateczną w tej sprawie. Po rozpatrzeniu z kolei skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 165/09 oddalił skargę.

Uzasadniając swoje stanowisko Prezydent Miasta K. podniósł, że zasada trwałości decyzji wyklucza ponowne prowadzenie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej. Prowadzenie takiego postępowania i wydanie decyzji, której przedmiot byłby tożsamy z tym, którego dotyczy uprzednio wydana decyzja spowodowałoby, że druga decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności.

Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia M. i J. K., postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ II instancji zarzucił Prezydentowi Miasta K. brak oceny w zakresie tożsamości sprawy. Zdaniem wnioskodawców, poprzednie rozstrzygnięcie zapadło na gruncie innego stanu faktycznego i prawnego. Wniosek dotyczył całej nieruchomości tzn. jeszcze przed podziałem na tzw. nieruchomość mieszkaniową i nieruchomość objętą działalnością gospodarczą. Uległ zmianie stan faktyczny i prawny działki. Obecnie jest to działka dużo mniejsza, od działki będącej przedmiotem oceny w roku 2008 i stanowi ona odrębną nieruchomość (samodzielną jednostkę geodezyjną), co oznacza, że może być odrębnym przedmiotem obrotu prawnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), Prezydent Miasta K. ponownie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie wniosku M. i J. K. z dnia 8 września 2017 r. o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości położonej w K. przy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]

W ocenie organu, przedmiotem poprzedniego postępowania była dokładnie ta sama nieruchomość, której dotyczy aktualnie złożony wniosek (pełna tożsamość co do powierzchni, oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości, numeru księgi wieczystej), jednocześnie stwierdził tożsamość stron oraz stanu prawnego.

Organ I instancji zauważył, że ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. zmieniono przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, rozszerzając jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, między innymi przyznając uprawnienie do przekształcenia praw osobom fizycznym co do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i przeznaczenie. Jednakże przepisy w tym zakresie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, w związku z czym od dnia 17 marca 2015 r. obowiązuje poprzedni stan prawny w tym zakresie, a zatem taki sam jak w dniu wydania decyzji o odmowie przekształcenia praw do przedmiotowej nieruchomości.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie M. i J. K. złożyli na nie zażalenie, w którym zarzucili rażące naruszenie art. 61 a k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w związku z art. 8 i 10 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zdaniem składających zażalenie, organ ponownie odmówił wszczęcia postępowania bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym nie dokonał żadnych nowych ustaleń, jak również analizy prawnej. W ich ocenie stan faktyczny jest zupełnie inny od poprzedniego odnośnie przedmiotu przekształcenia, gdyż poprzednio dotyczył działki gospodarczo – mieszkalnej, zaś aktualnie wniosek dotyczy działki mającej charakter wyłącznie gospodarczy.

W dalszej części zażalenia zarzucili organowi pominięcie faktu, że na mocy orzeczenia TK nie stwierdzono niezgodności całej ustawy, a wyłącznie w zakresie nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do osób prawnych i fizycznych, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podkreślili, że nowa działka o charakterze działki gospodarczej powstała niewątpliwie wcześniej, niż przed wskazaną ustawą, a z chwilą jej utworzenia nabyli uprawnienia do jej przekształcenia. W tych okolicznościach zdaniem M. i J. K. nie może być mowy o tożsamości obu wniosków i braku uprawnień do przekształcenia prawa wieczystego użytkowania we własność.

Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w K. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że przepis art. 61 a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej decyzją administracyjną.

W wyniku wstępnej analizy wniosku M. i J. K.

o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości położonej w K. przy [...], stanowiącej działkę nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] o powierzchni [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]), organ ustalił, że przekształcenie praw do tej nieruchomości było już przedmiotem postępowania administracyjnego w obu instancjach, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa w tym zakresie została ostatecznie i prawomocnie zakończona decyzją odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości. Decyzja organu I instancji (decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia

[...] r.) została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt II SA/Sz 586/08) oddalił skargę na decyzje w tej sprawie, z kolei NSA wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 165/09) oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem Kolegium, wniosek M. i J. K., złożony w dniu

8 września 2017 r. dotyczył żądania przekształcenia tej samej nieruchomości, co oznacza, że w zainicjowanej tym wnioskiem sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Nie uległ zmianie stan faktyczny sprawy, w sytuacji gdy wniosek dotyczy tej samej nieruchomości, o tym samym przeznaczeniu i charakterze, jak również nie uległ zmianie stan prawny.

Twierdzenie skarżących odnośnie zupełnie innego stanu faktycznego w zakresie przedmiotu przekształcenia dotyczącego odrębnej nieruchomości mającej zupełnie inny charakter (wówczas działka gospodarczo-mieszkalna, obecnie wyłącznie gospodarcza), w ocenie organu, nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy.

Kolegium uznało, że nie doszło do takiej zmiany stanu faktycznego, która miałaby wpływ na uprawnienia stron do przekształcenia praw do nieruchomości. Przeznaczenie tej nieruchomości nie uległo zmianie, tym bardziej w sposób, który to uprawnienie by zapewniał w tamtym czasie i obecnie.

Ponadto nie uległ zmianie stan prawny mający zastosowanie w sprawie, bowiem mimo zmiany przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, do której doszło w 2011 r., to w zakresie niniejszej sprawy, obecnie obowiązuje taki sam stan prawny, jak przed dokonaniem tej zmiany, czyli taki, który obowiązywał w dniu wydania pierwszej decyzji z 2008 r. Powyższe wynikło z wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), w którym stwierdzono, że znowelizowane przepisy w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy, są niezgodne z Konstytucją. W tych okolicznościach, w takim zakresie, ponownie obowiązują przepisy sprzed nowelizacji.

Po dokonaniu powyższych ustaleń Kolegium doszło do przekonania,

że tożsamość podmiotowa i przedmiotowa wcześniejszej i obecnej sprawy,

w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, stanowi oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania na podstawie obecnie złożonego wniosku. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Z tego względu żądanie załatwienia sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 a § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, dotyczącego braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, braku dokonania nowych ustaleń oraz nowej analizy prawnej Kolegium nie podzieliło stanowiska żalących się. W ocenie organu II instancji, Prezydent Miasta K. sprawdził te okoliczności, które mają wpływ na możliwość wszczęcia postępowania na podstawie wniosku złożonegow sprawie, która była już uprzednio przedmiotem ostatecznej decyzji. Dokonał wystarczających ustaleń wstępnych. Nie miał ani obowiązku, ani uprawnienia do dokonywania ustaleń merytorycznych, których dokonuje się dopiero we wszczętym postępowaniu.

Ponadto Kolegium nie uwzględniło zarzutu dotyczącego pominięcia faktu, że na mocy wyroku TK nie stwierdzono niezgodności całej ustawy, a wyłącznie w zakresie nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do osób prawnych i fizycznych, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie zmiany przepisów z 28 lipca 2011 r.

W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo ustalił stan prawny obowiązujący w czasie wydania pierwszej decyzji i obowiązujący obecnie. Prawidłowo uznał, że stan ten, w zakresie niniejszej sprawy, jest taki sam. Nie twierdził, że cała ustawa została uznana za niezgodną z Konstytucją.

Wobec stanowiska M. i J. K., że nowa działka

o charakterze działki gospodarczej powstała niewątpliwie wcześniej, niż przed ww. ustawą a z chwilą jej utworzenia nabyli uprawnienia do przekształcenia oraz, że w tych okolicznościach nie może być mowy o tożsamości obu wniosków i braku uprawnień do przekształcenia praw do nieruchomości – zdaniem organu - stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Organ w niniejszym postępowaniu potwierdził prawidłowość ustalenia, że zarówno postępowanie zakończone wskazaną wyżej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] r. nr [...], będącą następnie przedmiotem postępowań sądów administracyjnych obu instancji, jak i obecnie złożony wniosek o przekształcenie praw do nieruchomości dotyczą tej samej nieruchomości, to jest nieruchomości określonej przez same strony we wniosku, położonej w K. przy [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie nr [...] o powierzchni [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]). Brak jest zatem potwierdzenia, że doszło do jakichś zmian w zakresie przedmiotu postępowania. Dokonana zmiana (podział działki nr [...] na działkę nr [...] i nr [...]) miała miejsce przed wydaniem pierwszej decyzji, która dotyczyła wyłącznie działki nr [...] podobnie jak obecnie złożony przez strony wniosek.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem M. oraz J. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie zarzucili zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 61a k.p.a. w związku z art. 1.1. pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w związku z art. 8 oraz 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.o przekształcaniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wcześniej toczyła się sprawa z wniosku skarżących o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania, która została zakończona prawomocnym oddaleniem wniosku;

- przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a. i 9 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, poprzez wyprowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze samodzielnej przesłanki odmowy nabycia prawa własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, z uwagi na tożsamość wniosków składanych o przekształcenie, kiedy to rozstrzygnięciem nr [...] Prezydenta Miasta K. objęty został wniosek z dnia 8 września 2003r., a obecny wniosek został złożony w dniu 8 września 2017r., co w rezultacie doprowadziło do odmowy uwzględnienia wniosku skarżących.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podnieśli, że brak jest podstaw do przyjęcia tożsamości wniosków odpowiednio z roku 2003 oraz 2017 r., bowiem pierwszy wniosek z dnia 8 września 2003 r. dotyczył całości działki nr [...], niezależnie od zmiany stanu prawnego nieruchomości. Prezydent Miasta K. dokonał samodzielnej wykładni oświadczenia woli skarżących (złożonego w odpowiedzi na pismo z dnia 17 sierpnia 2007 r.) i przyjął za podstawę prawną rozstrzygnięcia ustawę z 2005 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności, mimo postulatów skarżących, aby wniosek z dnia 8 września 2003 r. rozpoznać w oparciu o ustawę z 2001r.

Skarżący stwierdzili, że istotnie zmiana stanu prawnego nieruchomości (podział na dwie działki mieszkalną i usługową) nastąpiła przed wydaniem decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K.. Jednakże okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla oceny tożsamości wniosków. Organy a priori przyjęły, że skoro nastąpił podział nieruchomości przed wydaniem decyzji nr [...] przez Prezydenta Miasta K., to wnioski dotyczą tej samej nieruchomości (działki nr [...]). W pewnym sensie skarżący mogliby zgodzić się z tym poglądem, gdyż pod względem fizycznym dotyczą tej samej działki, ale pod względem prawnym tak już nie jest. Wniosek z dnia 8 września 2003 r. obejmował całą działkę nr [...], oraz dotyczył innego systemu prawnego. Zmiana prawa, która miała miejsce w 2005 roku nie mogła zatem dotyczyć pierwszego wniosku, który winien być rozpoznany na podstawie ustawy wcześniejszej zgodnie z wolą strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wniosło o jej oddalenie utrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przedmiot kontroli Sądu w sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania na podstawie wniosku M. i J. K. z dnia 8 września 2017 r. w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, które ma charakter procesowy, wyrażające negatywne stanowisko organu co do możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie, Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przystępując do rozpoznania sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać,

że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie każdy złożony wniosek wszczyna postępowanie. Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Wyjaśnienia wymaga, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku.

Druga przesłanka określona w art. 61a § 1 k.p.a., odwołująca się do "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, dotyczy sytuacji, w których wszczęcie postępowania administracyjnego jest niemożliwe,

np. z uwagi na to, że sprawa nie może być załatwiona przez organ administracji

w formie decyzji z uwagi na brak ku temu przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę orzekania albo sprzeciwiają się temu inne regulacje prawne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd zgodnie z którym do tych "innych uzasadnionych przyczyn", dla których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte można zaliczyć sytuację, gdy żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 867/14, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie powodem wydania rozstrzygnięcia o wskazanej treści było przyjęcie przez organy obu instancji, że sprawa przedstawiona we wniosku M. i J. K. z dnia 8 września 2017 r. o wszczęcie postępowania w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności należącej do skarżących nieruchomości, położonej w K. przy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) była już prowadzona przez organy na wniosek M. i J. K. z dnia 8 września 2003 r. i została zakończona ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą wnioskodawcom przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]

Następnie, na co prawidłowo zwróciły uwagę organy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 586/08 oddalił skargę wnioskodawców na opisaną wyżej decyzję Kolegium z dnia [...] r., z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r. oddalił skargę kasacyjną M. i J. K. złożoną od wskazanego wyroku.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r. uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).

Na uwzględnienie zasługuje stanowisko organów, że wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżących (z dnia 8 września 2003 r.) o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości ostateczną oraz prawomocną decyzją z dnia [...] r. stanowi o braku podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie kolejnego wniosku M.

i J. K. z dnia 8 września 2017 r. zgłoszonego przez te same podmioty w tożsamej sprawie (przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności nieruchomości), która dotyczy tej samej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]).

W powołanych okolicznościach organy obu instancji trafnie zatem uznały,

że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka "innej uzasadnionej przyczyny" prowadzącej do "niemożności" wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zaś tą przesłanką jest powaga rzeczy osądzonej, w związku z faktem, że sprawa ta została już zbadana przez Kolegium prawomocną i ostateczną decyzją.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306). Inaczej rzecz ujmując podkreślenia wymaga, że tylko w toku wszczętego postępowania można dokonać niezbędnych ocen w zakresie treści prawa materialnego, odnosząc się do żądania strony. Zdaniem Sądu, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy na etapie rozważenia podstaw do wszczęcia postępowania, dokonując analizy przepisów prawa materialnego, poszły dalej aniżeli przewiduje to ratio legis art. 61a § 1 k.p.a., jednakże działanie to nie miało wpływu na legalność zaskarżonych rozstrzygnięć.

W związku z powyższym poza zakresem rozważań Sądu w niniejszej sprawie pozostają merytoryczne zarzuty skargi, w tym wadliwie przyjętej podstawy prawnej, zgłoszone wobec rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. wydanego w wyniku rozpoznania pierwszego wniosku skarżących z 8 września 2003 r.

Ponadto nie zasługują na uwzględnienie argumenty skargi odnoszące się do braku tożsamości wniosków odpowiednio z 2003 r. oraz 2017 r., w sytuacji gdy wniosek z dnia 8 września 2003 r., wedle przekonania skarżących, dotyczył całej działki nr [...] oraz "innego systemu prawnego", w związku z faktem, że organ wbrew woli skarżących, jako podstawę rozstrzygnięcia zastosował przepisy ustawy z 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zamiast uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że w prawomocnym orzeczeniu z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 165/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną M. i J. K. wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] r. jest należąca do M. i J. K. działka nr [...], w stosunku do której odmówiono przekształcenia oraz jednocześnie przesądził, że przy rozpatrywaniu wniosku z dnia 8 września 2003 r. zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w oparciu o którą to ustawę skarżący złożyli kolejny wniosek z dnia 8 września 2017r.

Zdaniem Sądu, organy należycie oceniły materiał dowodowy w kontekście przepisów prawa procesowego. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie

w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć. Odmienna od oczekiwań skarżących ocena przez organy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie świadczy jednak o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, a zatem zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegający na wadliwym uznaniu tożsamości wniosków skarżących z 2003 oraz 2017 roku, nie zasługuje na uwzględnienie, w kontekście orzeczeń Sądów do których odniosły się organy w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.