Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 241/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 134,  art. 147,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. sprawy ze skargi T.G. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej O. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), Rada Miejska w O. uchwaliła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej O..

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł T.G., zarzucając jej sprzeczność z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, tj.:

1. art. 3 ust. 1. Zdaniem skarżącego regulamin nie precyzuje, czy rozstrzygnięcie o udostępnieniu sieci komunalnej wnioskodawcy (zgoda ZWiK na podpisanie umowy) wydawane przez prezesa ZWiK z upoważnienia Burmistrza w zakresie kompetencji organu (zadania własne gminy) jest decyzją administracyjną, od której przysługują obywatelowi środki odwoławcze, a także czy wydane przez ZWiK warunki przyłączenia są zaskarżalnym czy nie postanowieniem administracyjnym. Jak wskazał skarżący, rozliczenie obywateli za usługi następuje oczywiście w oparciu o prawo handlowe i kodeks cywilny, natomiast decyzje o udostępnienie (lub odmowie) obywatelom sieci gminnej są decyzjami administracyjnymi wydawanymi w zakresie zadań własnych gminy. Definicja decyzji administracyjnej z orzecznictwa to "rozstrzygniecie w indywidualnej sprawie obywatela, w zakresie kompetencji organu". Zgoda na włączenie obywatela do miejskiej sieci kanalizacyjnej jest zatem rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie obywatela, w zakresie kompetencji organu - Burmistrza, bowiem zadania własne Gminy są w kompetencji Burmistrza.

2. art. 6 ust. 1. Jak podniósł skarżący § 12 i § 14 regulaminu dają ZWiK prawo odmowy podpisania umowy z osobami, które wypełniły oba ustawowe wymogi, tj. "której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy". Wprowadzenie uchwałą dodatkowych, pozaustawowych kryteriów umożliwiających odmowę podpisania umowy, weryfikowanych przez spółkę ZWiK, jest sprzeczne z ustawą, która takich uprawnień spółce nie daje.

Skarżący zarzucił także sprzeczność zaskarżonej uchwały z Prawem budowlanym, wskazując, że ZWiK nie ma uprawnień ustawowych do ustalania warunków wykonania całego przyłącza. Regulamin może jedynie ustalać warunki przyłączenia, czyli "wpięcia" przyłącza do sieci. Nie ma również uprawnień do żądania "przedłożenia planu sytuacyjnego przyłączenia" (§ 10 pkt 1b regulaminu). Przywołany tam przepis Prawa budowlanego wskazuje na uprawnienia organów architektoniczno-budowlanych (starosta) i uprawnienia te nie mogą być przekazane prezesowi ZWiK uchwałą Rady. ZWiK nie ma także prawa badać ani uzgadniać planu sytuacyjnego przebiegu całego przyłącza w terenie, ponieważ jest to w wyłącznej kompetencji starosty. Tym samym regulamin nadaje prezesowi ZWiK uprawnienia "nadorganu" budowlanego, wydającego niezaskarżalne akty woli. Ponadto ani Prawo budowlane ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewidują instytucji prawnej uzgadniania "odbioru budowlanego" przez ZWiK. Ustawa wystarczająco zabezpiecza interesy ZWiK, wprowadzając jedną, ściele określoną procedurę w art. 8 ust. 1 - przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli: 1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa. Kryterium to "przepisy prawa", natomiast regulamin pozwala prezesowi ZWiK wyznaczyć dowolne, nie wynikające z aktów prawa "warunki przyłączenia" i upoważnia do ich egzekwowania pod rygorem odmowy podpisania umowy i odcięcia wykonanego przyłącza. Zgodnie z regulaminem prezes może jako warunek przyłączenia do sieci wskazać obowiązek wykonania projektu technicznego przez uprawnionego projektanta i egzekwować odpłatne uzgodnienie takiego projektu, odcinając obywateli od sieci.

Skarżący wskazał także, że zgodnie z Prawem budowlanym w przypadku wykonania przyłącza w trybie zgłoszenia, inwestor zobowiązany jest przedłożyć staroście (a nie prezesowi ZWiK) szkice i rysunki (a nie projekt wykonany przez uprawnionego projektanta) oraz plan zagospodarowania (a nie plan sytuacyjny). Z ZWiK inwestor musi uzgodnić jedynie sposób wpięcia do studzienki sieciowej.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Miejskiej w O. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że regulamin jest zgodny z art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i zawiera wszystkie prawa i obowiązki przedsiebiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, o których mowa w tym przepisie, a wśród nich warunki przyłączenia do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Chybione jest także twierdzenie skarżącego, że przyłączenie do takiej sieci następuje na podstawie decyzji administracyjnej, czemu dał wyraz NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2006r. (sygn. akt IIOSK 917/05), w którym Sąd orzekł, że podłączenie do wodociągu nie następuje na podstawie decyzji administracyjnej. Nietrafny jest też zarzut, że § 12 i § 14 regulaminu są sprzeczne z art. 6 w/w ustawy, bowiem najpierw winno nastąpić przyłączenie nieruchomości do sieci, zgodnie z art. 15 ust. 4 w/w ustawy i na zasadach określonych regulaminem, a dopiero potem powstaje obowiązek przedsiebiorstwa do zawarcia stosownej umowy z właścicielem nieruchomości. W tym przypadku taki tryb postępowania nie został zachowany, stukiem czego nie może być mowy o sprzeczności § 12 i § 14 regulaminu z przepisami ustawy.

W ocenie Przewodniczącego nie ma również sprzeczności § 10 regulaminu z Prawem budowlanym. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20 (a budową taką jest też budowa przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego) należy dołączyć m.in. projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Jak wskazał Przewodniczący Rady, skarżący nie dokonał odbioru technicznego przyłącza zgodnie z regulaminem, co tym samym uniemożliwia przedsiębiorstwu zawarcia z nim umowy na odprowadzanie ścieków z nieruchomości.

W piśmie z dnia 1 czerwca 2009 r. skarżący podniósł kolejne zarzuty. Przede wszystkim wskazał, że zaskarżony regulamin powtarza definicje wcześniej użyte w ustawie, co jest niedopuszczalne. Zgodnie z § 7 regulaminu przyłączenie do sieci następuje na pisemny wniosek osoby ubiegającej się o przyłączenie, natomiast § 9 regulaminu wskazuje na obligatoryjne ustalenie przez ZWiK warunków przyłączenia. Zapis ten nie uwzględnia sytuacji, gdy do istniejącej sieci zostaje przyłączony nowowybudowany fragment sieci wraz z przyłączami. W takiej sytuacji zapis regulaminu prowadzi do absurdu – ZWiK wydaje warunki wybudowania przyłącza dla przyłącza już wcześniej wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. W wydanych warunkach przyłączenia ZWiK żąda wykonania nowego projektu przyłącza objętego wcześniej zrealizowanym projektem, domaga się przedłożenia tego projektu do uzgodnienia (odpłatnie) i domaga się dokonania własnego odbioru z odkopaniem wykonanego przyłącza. Sytuacja taka miała miejsce w związku z wykonaniem kanalizacji w ul. [...] w O. (nowego fragmentu sieci wraz z nowymi przyłączami) na podstawie decyzji Starosty O. nr [...]. Po wykonaniu inwestycji do kilku budynków komunalnych i posesji skarżącego do starej sieci wpięto całość. Zdaniem T.G. regulamin winien odróżniać wykonanie nowego przyłączenia do istniejącej sieci od przyłączenia do sieci całego nowego fragmentu sieci, wykonanego wraz z nowymi przyłączami na podstawie całościowego projektu i ostatecznej decyzji Starosty. W przypadku wykonania projektu na nowy fragment sieci ZWiK nie wydaje warunków przyłączenia do wykonania tych przyłączy, lecz uzgadnia projekt na etapie wniosku o pozwolenie na budowę. ZWiK uzgodnił projekt techniczny fragmentu sieci z przyłączami do decyzji nr [...], a teraz wydał warunki na wybudowanie tego przyłącza "od nowa".

§ 12 regulaminu nie uwzględnia sytuacji wskazanej powyżej. ZWiK może odmówić przyłączenia do sieci podmiotowi, którego nieruchomość została faktycznie podłączona do sieci wraz z nowymi fragmentami sieci. Ten zapis narusza art. 6 ust. 2 w/w ustawy. Skoro nieruchomość została podłączona do sieci wraz z całą inwestycją (i złożony został pisemny wniosek) ZWiK ma ustawowy obowiązek zawarcia umowy, a umowa ta zabezpiecza wnioskodawcę przed sankcjami karnymi za zarzut ścieków "bez umowy". ZWiK odmówił zawarcia umowy ze skarżącym w oparciu o zapisy regulaminu, co doprowadziło do złamania art. 6 ust. 2 ustawy.

§ 13 regulaminu wskazuje na obligatoryjny odbiór techniczny przyłączy, odebranych wcześniej przez PINB wraz z całą inwestycją. Prawo budowlane nie przewiduje takich ponownych odbiorów. Pkt 4 tego § 13 jest wprost sprzeczny z art. 6 ust. 2 ustawy, ponieważ nie tylko uzależnia podpisanie umowy od pozaustawowego warunku (protokołu), ale w sprzeczności z Konstytucją, bowiem wprowadza "upoważnienie do złożenia pisemnego wniosku". Konstytucja pozwala obywatelom składać każdy wniosek bez specjalnego "upoważnienia". Zgodnie z ustawą dla obligatoryjnego zawarcia umowy przez ZWiK wystarczy, że przyłącze jest wykonane (nieruchomość została przyłączona do sieci) i złożony zostanie pisemny wniosek. Regulamin natomiast reguluje nawet prawo do złożenia pisemnego wniosku o podpisanie umowy.

§ 14 ust. 5 upoważnia ZWiK do odmowy zawarcia jakiejkolwiek umowy (nawet na całą nieruchomość), jeśli nie będą spełnione warunki zawarcia umowy z poszczególnymi podmiotami, co jest sprzeczne – zdaniem skarżącego - z zapisem art. 6 ust. 2 ustawy.

Ponadto regulamin nie wyjaśnia czy, przez kogo i w jakim trybie powinny być rozstrzygane spory w zakresie ustalonych warunków przyłączenia i ewentualnej odmowy podpisania umowy przez ZWiK. Stąd skarżący wniósł o wyjaśnienie przez Sąd, czy wydane przez ZWiK warunki przyłączenia mogą być przez niego kwestionowane i w jakim trybie i czy takie działanie powinno być zdefiniowane w regulaminie. Regulamin winien także wyjaśnić jakie są konsekwencje niedopełnienia przez prezesa ZWiK obowiązku wskazanego w art. 6 ust. 2 ustawy oraz konsekwencje złamania regulaminu przy ustalaniu warunków przyłączenia przez prezesa ZWiK.

Skarżący wskazał także, że jego spór z ZWiK i Radą dotyczy wyłącznie zawarcia umowy na wykonane wcześniej przyłącze, a nie przyłączenia do sieci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5, w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Zgodnie zaś z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala w myśl art. 151 w/w ustawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie przyjęcia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej O.. Materialnoprawną podstawą uchwały są przepisy art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.).

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).

Uchwała rady gminy zatwierdzająca regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2006 r. Nr 123, poz. 858 j.t.), zwanej dalej "ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę". Jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej.

Skarżący dopełnił wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pismo z dnia 18 marca 2009 r.). Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] Rada Miejska w O. stwierdziła, po rozpatrzeniu wezwania T.G. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą z dnia [...] r. Nr [...], że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, wobec czego nie ma podstaw do jej uchylenia. Skarga została wniesiona z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty wezwania Rady Miejskiej w O. do usunięcia naruszenia prawa.

W następnej kolejności należało zbadać legitymację skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Zauważyć przy tym należy, że badanie czy podmiot wnoszący do sądu administracyjnego skargę na uchwałę organu gminy dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej jest do tego uprawniony, następuje w kontekście przesłanek określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a nie na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, publ. LEX nr 171196).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., OSK 476/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 2).

Analizując kwestię legitymacji do wniesienia skargi na podstawie w/w przepisu wypada zauważyć, że powiązana jest ona ściśle z interesem prawnym podmiotu, który chce skorzystać ze skargi. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Interes prawny jest więc kategorią materialnoprawną obejmującą uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Od interesu prawnego należy zatem odróżnić interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia wskazanej normy.

Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia. "Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienie albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, publ. w OSNP z 2004 r., Nr 7, poz. 114; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, publ. w Lex nr 173736).

Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, publ. LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, publ. LEX nr 194894).

Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że T.G.nie wykazał aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny. W skardze skarżący zarzucił sprzeczność zaskarżonego regulaminu z art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz Prawa budowlanego, w istocie nie wyjaśniając na czym polega naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia. W ocenie Sądu okoliczności te nie stanowią podstawy do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawnie chronionego interesu skarżącego. W późniejszym piśmie dodał jeszcze naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że konstrukcja przywołanego poprzednio przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ustala w sposób szczególny kryteria legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r., sygn. akt publ. OSK 1437/2004, Wokanda 2005r. Nr 7-8, s. 69).

Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r.).

Tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, publ. Lex nr 81964).

W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego argumentacja wskazuje jedynie na możliwość rozważenia w rozpoznawanej sprawie jego interesu faktycznego, który nie został uwzględniony w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jak wskazał bowiem skarżący w końcowej części skargi, jego spór z ZWiK i Radą dotyczy wyłącznie zawarcia umowy na wykonane wcześniej przyłącze, a nie przyłączenia do sieci. Ponadto domaga się wyjaśnienia, czy wydane przez ZWiK warunki przyłączenia mogą być przez niego kwestionowane i w jakim trybie i czy takie działanie powinno być zdefiniowane w regulaminie. Zatem skarżący w istocie ma interes faktyczny w uzyskaniu od Sądu określonej wyżej opinii prawnej.

Także podnoszone przez skarżącego kwestie związane z odbiorem technicznym przyłącza i zawarcia z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym umowy o odprowadzanie ścieków świadczą o jego interesie faktycznym, nie zaś o jego interesie prawnym, którego naruszenie uzasadnia wniesienie skargi na uchwałę. Ta sytuacja wyłącza możliwość skutecznego żądania przez tego skarżącego wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały.

Rekapitulując dotychczasowe rozważania Sądu w świetle cytowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, należy stwierdził, że już samo wniesienie skargi do sądu na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skutkuje z mocy prawa wszczęciem postępowania sądowego. Następnie po myśli art. 46 i art. 57 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny bada, czy skarga spełnia wymogi formalne i w zależności od tej oceny postępowanie kończy się odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 w/w ustawy, albo postępowanie przechodzi do następnej fazy – badania legitymacji skargowej, polegającej na tym, że wnoszący skargę na uchwałę musi wykazać się nie tylko posiadaniem interesu prawnego w danej sprawie, ale także naruszeniem tego interesu przez zaskarżoną uchwałę. Dopiero kumulatywne spełnienie obu warunków otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi i oceny legalności uchwały (por. cyt. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, publ. Lex nr 437511, wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1888/07 – niepubl.).

W związku z powyższym należy wyrazić pogląd, że w świetle treści przepisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny braku legitymacji skargowej po stronie skarżącego, działającego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, skarga na uchwałę organu gminy podlega oddaleniu na podstawie art. 151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez możliwości badania przez sąd legalności tego aktu. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest również zastosowanie art. 134 § 1 tej ustawy mimo, że sąd dostrzeże nawet rażące naruszenie prawa po stronie organu samorządu terytorialnego.

W tym ostatnim przypadku (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) sąd administracyjny działałby bowiem niejako z urzędu, bo bez skutecznej skargi osoby uprawnionej, co jest w procedurze sądowoadministracyjnej niedopuszczalne (art. 3 § 2, art. 50 § 1, art. 63 p.p.s.a.), aczkolwiek wobec treści art. 101 ust. 2 przywołanej ustawy o samorządzie gminnym istnieje realne niebezpieczeństwo uniemożliwienia wniesienia skutecznej skargi na uchwałę przez właściwy podmiot, którego interesy zostały w oczywistym sposób naruszone. Dlatego pojawiające się w literaturze propozycje zmiany formy orzeczenia sądowego – zamiast oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skargowej, umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – wydają się godne odnotowania (por. W. Kisiel, Legitymacja jednostki w zaskarżeniu uchwał samorządowych w orzecznictwie sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 2009, z. 3, s. 52 i n.).

Także i w rozpatrywanej sprawie zachodzi taka sytuacja, że w przedmiotowej uchwale wymienia się z nazwy przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, dla którego uchwalono regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej O., co w świetle art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie jest do zaakceptowania, a stanowisko w tym zakresie jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w zasadzie ustabilizowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 0905/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i orzecznictwo tam podane w uzasadnieniu).

Z powodów wcześniej przedstawionych, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.

k.g.