Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 473/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części i poprzedzającej ją decyzji w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 145 § 1 pkt 2, art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art 156 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par 3 pkt 1 i 6, par 4 ust 1, 2, par 5 pkt 1, par 31 ust 1-3 i ust 7-11
journal: Dz.U. 2018 poz 1061
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
article: art 18 ust 1 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Łukasz Trochym Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w pkt III. w części dotyczącej zobowiązania A.D. do zwrotu kwoty 300 zł (trzystu złotych) oraz stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - w tej samej części; 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie uznania wypłaconego świadczenia dobry start jako świadczenia nienależnie pobranego i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z [...] sierpnia 2018 r. A. D. (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Prezydenta [...] o ustalenie prawa do świadczenia dobry start na syna D. D. - wskazując, że jej syn będzie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej przy ul. [...] w [...].

Wnioskowane świadczenia zostało przyznane i wypłacone skarżącej w dniu

20 sierpnia 2018 r.

Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2019 r. Prezydent [...] poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia, czy wypłacone świadczenie dobry start było świadczeniem nienależnie pobranym.

Następnie Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...]:

1) uznał świadczenie w formie świadczenia dobry start przyznane na rzecz D. D., wypłacone w wysokości 300 zł jednorazowo w dniu 20 sierpnia 2018 r., jako świadczenie nienależnie pobrane,

2) ustalił należność główną w kwocie 300 zł,

3) zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty 300 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego, do dnia spłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalił, iż w roku 2018/2019 syn skarżącej D. D. rozpoczął studia na Politechnice [...], która jest szkołą wyższą w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

i nauce. Szkoła wyższa nie znajduje się w definicji szkoły jaką prezentuje § 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1061), dalej jako "rozporządzenie". Wobec powyższego stwierdził, że w tej sytuacji świadczenie dobry start nie przysługiwało.

Wskazał także, iż pismem z 7 sierpnia 2019 r. zawiadomiono skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia, czy świadczenia dobry start - które zostało przyznane i wypłacone w dniu 20 sierpnia 2018 r. - było świadczeniem nienależnie pobranym. Poinformowano ją też o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także przedłożenia dodatkowych dowodów w sprawie w terminie 7 dni od odebrania zawiadomienia.

Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone w dniu 16 sierpnia 2019 r. Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu oraz nie wniosła żadnych nowych dowodów w sprawie, które mogłyby mieć znaczenie.

Reasumując Prezydent stwierdził, że skarżąca pobrała świadczenie dobry start na syna D. D., zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia - pomimo braku posiadania prawa do jego pobierania. W tej sytuacji pobrane przez skarżącą ponownie świadczenie dobry start na rzecz córki O. T. (powinno być na rzecz syna D. D.) jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Ponadto wskazał, iż decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron tego postępowania. Przeciwnie, determinowana jest przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych organ zobowiązany jest do określonego działania.

Dodatkowo organ zaznaczył, że skarżąca w dniu 22 sierpnia 2019 r. dokonała wpłaty kwoty w wysokości 300 zł. Wpłata ta w całości pokryła należność główną zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia, tj. 300 zł, natomiast do spłaty pozostały odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od dnia 1 września 2018 r. do dnia spłaty - 22 sierpnia 2019 r.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca - podnosząc, że nie zgadza się z obciążeniem jej odsetkami za opóźnienie, gdyż nie opóźniała się ze zwrotem świadczenia, które zwróciła niezwłocznie po uzyskaniu informacji o jego niesłusznym przyznaniu. Dodała, iż dokonując zwrotu kwoty świadczenia nie została poinformowana o wysokości odsetek ustawowych. Stoi na stanowisku, że nie ponosi winy za błąd w ocenie jej wniosku i przyznanie świadczenia, które okazało się przyznane, pomimo braku tytułu do jego przyznania.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z brzmienia § 31 pkt 1-3 i 7-11 rozporządzenia wynika obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca nie kwestionuje tego obowiązku - bowiem dokonała zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 300 zł. Z woli ustawodawcy, obowiązek naliczenia odsetek od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry wynika wprost z ust. 7 i 9 powołanego § 31 rozporządzenia.

Dodał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - w świetle wskazanego § 31 rozporządzenia - prowadzi do wniosku, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia lub zmiany jego decyzji.

Podniósł też, że organy administracji publicznej są zobligowane do działania na podstawie przepisów prawa zgodnie z art. 6 k.p.a. i zasadą praworządności w nim wyrażonej, nie posiadają one kompetencji do dokonywania oceny przepisów pod kątem szeroko rozumianej sprawiedliwości społecznej.

Dalej Kolegium wskazało - odnosząc się do zarzutów odwołania - że stosownie do ust. 10 art. 31 rozporządzenia: organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia dobry start, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Wyjaśniło, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, zaś przesłanką obligatoryjną zastosowania instytucji umorzenia jest wystąpienie po stronie wnioskodawcy "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny". Zatem wynik postępowania w przedmiocie umorzenia zależy od tego, czy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące sytuacji rodziny zostaną ocenione przez organ administracji jako "szczególnie uzasadnione". Natomiast Kolegium nie jest właściwe do badania sprawy pod kątem istnienia powyższych okoliczności w tym postępowaniu odwoławczym.

Skargę do powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. D..

Zarzuciła w niej, iż zawarte w decyzji organu I instancji stwierdzenie, że: "pobrałam ponownie świadczenie dobry start na rzecz córki O. T.", jest kłamstwem, gdyż nie jest jej matką, a także jest niezgodne z art. 9 k.p.a.

Skarżąca wskazała, że w dniu 5 sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia dobry start na syna D. D., za pośrednictwem portalu internetowego. Przy czym zgodnie z informacją przy uzupełnianiu wniosku,

iż świadczenie przyznawane uczniom do 20. roku życia i 24. roku życia w przypadku niepełnosprawności. Świadczenie nie przysługuje dzieciom, które w roku szkolnym 2019/2020 idą do przedszkola lub zerówki. Na dzień składania wniosku jej syn posiadał orzeczenie o niepełnosprawności, które zostało przekazane na wniosek osoby rozpatrującej wniosek.

Podkreśliła też, że we wniosku o przyznanie świadczenia składanym elektronicznie zamieściła informację o podjęciu nauki przez jej syna na Politechnice [...], a uzasadnieniem wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenie było posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności przez syna (do 24. roku życia w przypadku niepełnosprawności).

W dalszej części skargi podniosła, że już składając odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2019 r. chciała dowiedzieć się:

a) dlaczego dopiero po upływie tak długiego czasu (więcej niż 13 miesięcy od momentu przyznania świadczenia w postaci informacji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]) została wydana nieprawidłowa decyzja organu I instancji z [...] sierpnia 2019 r., uznająca, że pobrane przeze nią ponowne świadczenie dobry start na rzecz córki O. T. jest świadczeniem nienależnie pobranym, co jest kłamstwem, gdyż nie jest jej matką,

b) dlaczego nie została poinformowana o kwocie należnych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego - w związku

z czym, skąd ma znać prawidłową do zapłaty kwotę,

c) dlaczego przyznanie świadczenia zostało wydane w sposób niezgodny z przepisami § 4 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 2 pkt. 2, czyli osoba która na podstawie upoważnienia Prezydenta [...] nr. [...] z dnia [...].07.2019 r. do prowadzenia postępowań w sprawach świadczenia dobry start, a także do wydawania w tych sprawach rozstrzygnięć, w tym decyzji oraz przekazywaniu informacji o przyznaniu świadczenia dobry start, postępowała w sposób nierzetelny, niesumienny, niekompetentny oraz niegodny z powyższymi przepisami, a być może nie została przeszkolona w tym zakresie i nieprawidłowo wypełniała swoje obowiązki służbowe.

Skarżąca wniosła o:

1. zmianę zaskarżonej decyzji, gdyż zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji dopuścił się wielu nieprawidłowości wskazanych w zarzutach,

2. anulowanie odsetek ustawowych za opóźnienie,

3. zwrotu kwoty 300 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi, ponieważ decyzja organu I instancji z [...] sierpnia 2019 r. zawiera nieprawdziwe dane, nie wiadomo czy wskazana decyzja dotyczy jej syna D. D., czy O. T..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna, tj. w zakresie dotyczącym decyzji organu I instancji w pkt III w części dotyczącej zobowiązania skarżącej do zwrotu 300 zł oraz decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - w tej samej części.

Natomiast w pozostałym zakresie skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2019 r. w pkt 1) uznającą świadczenie w formie świadczenia dobry start na rzecz D. D., wypłacone w wysokości 300 zł jednorazowo w dniu 20 sierpnia 2018 r., jako świadczenie nienależnie pobrane, w pkt 2) ustalającą należność główną w kwocie 300 zł, w pkt 3) zobowiązującą skarżącą do zwrotu kwoty 300 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego, do dnia spłaty.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1061), dalej jako "rozporządzenie".

Zgodnie z § 3 pkt 6 rozporządzenia szkoła oznacza szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową, klasy dotychczasowej szkoły ponadgimnazjalnej prowadzone

w szkole ponadpodstawowej, szkołę artystyczną, w której jest realizowany obowiązek szkolny lub nauki, a także młodzieżowy ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy.

W świetle § 3 pkt 1 rozporządzenia przez dziecko rozumie się uczące się

w szkole dziecko własne, dziecko znajdujące się pod opieką opiekuna faktycznego, dziecko znajdujące się pod opieką prawną lub dziecko, które zostało umieszczone

w pieczy zastępczej oraz osobę, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

Natomiast przez osobę uczącą się rozumie się osobę pełnoletnią uczącą się

w szkole, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub

w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów

z ich strony oraz osobę usamodzielnianą, o której mowa w ustawie (§ 3 pkt 5 rozporządzenia).

W myśl § 4 ust. 1 świadczenie dobry start przysługuje:

1) rodzicom, opiekunom faktycznym, opiekunom prawnym, rodzinom zastępczym, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka, dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorom regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych - raz w roku na dziecko;

2) osobom uczącym się - raz w roku.

2. Świadczenie dobry start przysługuje w związku z rozpoczęciem roku szkolnego do ukończenia:

1) przez dziecko lub osobę uczącą się 20. roku życia;

2) przez dziecko lub osobę uczącą się 24. roku życia - w przypadku dzieci lub osób uczących się legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności.

W myśl § 5 pkt 1 rozporządzenia świadczenie dobry start przysługuje osobom,

o których mowa w § 4 ust. 1, w wysokości 300 zł.

Natomiast zagadnienie nienależnie pobranego świadczenia dobry start reguluje

§ 31 rozporządzenia, zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależnie świadczenie dobry start, jest obowiązana do jego zwrotu (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenie dobry start uważa się: a) świadczenie dobry start wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie; b) świadczenie dobry start wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia; c) świadczenie dobry start wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona do tego świadczenia, z przyczyn niezależnych od organu, który przyznał to świadczenie (ust. 2). Od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie

(ust. 3). Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu

z wypłacanego świadczenia wychowawczego, wypłacanych świadczeń rodzinnych oraz wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia

2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (ust. 7). Nienależnie pobrane świadczenie dobry start podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 8). Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia dobry start do dnia spłaty (ust. 9). Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia dobry start, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny (ust. 10). W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenie dobry start, należności, o których mowa w ust. 2 i 9, wygasają (ust. 11).

Wskazać należy, że jednym z warunków przyznania świadczenia dobry start jest, aby osoba na rzecz której świadczenie ma zostać przyznane, uczyła się w jednej

ze szkół wymienionych w definicji szkoły określonej w § 3 pkt 6 rozporządzenia.

W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został zachowany.

Z akt sprawy wynika, iż w części II formularza wniosku zatytułowanego "Pouczenia i Oświadczenia" na stronie 3 znajduje się pouczenie między innymi o tym, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie dobry start, jest obowiązana do jego zwrotu. Znajduje się również pouczenie o tym, co należy rozumieć przez nienależnie pobrane świadczenie oraz, że od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Z kolei na stronie 4 formularza wniosku wskazano, że osoba składająca wniosek oświadcza między innymi, iż powyższe dane (wskazane we wniosku) są prawdziwe oraz, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do tego świadczenia.

Na stronie 4 formularza wniosku znajduje się również, między innymi, definicja szkoły, która odpowiada definicji szkoły określonej w § 3 pkt 6 rozporządzenia.

Zaś na końcu formularza wniosku znajduje się oświadczenie, że: "jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenia fałszywego oświadczenia".

Podkreślenia zatem wymaga, że podpisanie formularza wniosku oznacza, iż osoba składającą wniosek akceptuje zawarte w nim pouczenia i oświadczenia, w tym oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenia fałszywego oświadczenia.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca, składając w postaci elektronicznej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia dobry start na syna D. D., wskazała, że syn będzie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej przy ul. [...] w [...].

Wbrew twierdzeniom skargi w formularzu wniosku skarżąca nie zamieściła informacji o podjęciu nauki przez jej syna na Politechnice [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy formularza wniosku wynika, iż w rubryce rodzaj szkoły skarżąca wpisała jedynie "szkoła ponadpodstawowa", bez bliższego jej określenia.

W ramach własnych działań organ ustalił, że w roku 2018/2019 syn skarżącej rozpoczął studia na Politechnice [...]. Politechnika jest szkołą wyższą, uczelnią,

w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Wskazać też należy, iż rozporządzenie nie zawiera definicji pojęcia szkoły ponadpodstawowej.

Wyjaśnienie jakie rodzaje szkół mieszczą się w kategorii szkoły ponadpodstawowej, znajduje się w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia

2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 910) zgodnie z którym, szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na następujące typy: 1) ośmioletnią szkołę podstawową;

2) szkoły ponadpodstawowe: a) czteroletnie liceum ogólnokształcące, b) pięcioletnie technikum, c) trzyletnią branżową szkołę I stopnia, d) trzyletnią szkołę specjalną przysposabiającą do pracy, e) dwuletnią branżową szkołę II stopnia, f) szkołę policealną dla osób posiadających wykształcenie średnie lub wykształcenie średnie branżowe,

o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku.

Nie ulega zatem wątpliwości, że Politechnika [...], na której syn skarżącej rozpoczął studia - jako wyższa uczelnia - nie należy do kategorii szkół ponadpodstawowych, jak to wskazała skarżąca we wniosku. Zatem szkoła wyższa, nie będąc szkołą ponadpodstawową, nie mieści się w zakresie definicji szkoły określonej w § 3 pkt 6 rozporządzenia.

Oznacza to – jak słusznie wskazały organy orzekające – że skarżącej świadczenie dobry start nie przysługiwało, skoro jej syn nie uczęszczał do żadnej szkoły z kategorii szkół objętych zakresem definicji szkoły określonej w § 3 pkt 6 rozporządzenia.

W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, iż wypłacone skarżącej świadczenie dobry start zostało wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia (§ 31 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia), a więc stanowi ono nienależnie pobrane świadczenie.

Zaznaczyć też należy, że skarżąca nie kwestionuje obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia dobry start, gdyż jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji dokonała w dniu 22 sierpnia 2019 r. zwrotu całości nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 300 zł.

Przechodząc do kwestii odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start wskazać należy, iż została ona uregulowana

w powołanych wyżej ust. 3, 7 i 9 § 31 rozporządzenia.

Z przepisów tych wprost wynika, że od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia dobry start podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, przy czym odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia dobry start do dnia spłaty.

Oznacza to, iż odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot nienależnie pobranego świadczenia dobry start naliczane są "automatycznie", niezależnie od organu,

od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia dobry start do dnia spłaty.

Zaznaczyć też należy, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości

z dnia 7 stycznia 2016 r. (M.P. z 2016, poz. 47) w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie - od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi 7% w stosunku rocznym.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy,

że organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż skarżąca obowiązana jest do spłaty odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od dnia 1 września 2018 r. do dnia spłaty – 22 sierpnia 2019 r.

Skoro bowiem skarżąca otrzymała świadczenie dobry start w dniu 20 sierpnia 2018 r., to - z uwagi na to, że odsetki ustawowe za opóźnienie są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia dobry start - początkowym dniem terminu naliczania odsetek jest 1 września 2018 r. Natomiast ostatnim dniem płatności odsetek ustawowych za opóźnienie jest dzień spłaty, a więc 22 sierpnia 2019 r., czyli dzień, w którym skarżąca dokonała zwrotu całości nienależnie pobranego świadczenia dobry start w kwocie 300 zł.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ nie wskazał skarżącej kwoty należnych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia dobry start – wskazać należy, iż brak jest przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek organu do informowania strony o wysokości naliczonych odsetek ustawowych za opóźnienie. Obowiązek obliczenia wysokości należnych odsetek ustawowych za opóźnienie spoczywa na stronie zobowiązanej do ich uiszczenia.

Natomiast w związku z tym, że skarżąca w dniu 22 sierpnia 2019 r. - a więc jeszcze przed wydaniem w dniu [...] sierpnia 2019 r. decyzji organu I instancji - zwróciła całość nienależnie pobranego świadczenia dobry start w kwocie 300 zł, Sąd uznał, że decyzja organu I instancji w pkt III w części dotyczącej zobowiązania skarżącej do zwrotu 300 zł oraz decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu

I instancji w tej samej części - podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skoro skarżąca jeszcze przed wydaniem decyzji organu I instancji dokonała zwrotu całości nienależnie pobranego świadczenia dobry start w kwocie 300 zł - to organ nie mógł wydać decyzji zobowiązującej skarżącej do zwrotu świadczenia w kwocie 300 zł.

W tej sytuacji Sąd uznał, że decyzja organu I instancji w pkt III w części dotyczącej zobowiązania skarżącej do zwrotu kwoty 300 zł jest niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, co oznacza, że w tej części dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Odnosi się to również do decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w tej samej części.

Faktem jest, iż na stronie 2 decyzji organu I instancji znajduje się stwierdzenie: "pobrane przez Panią ponownie świadczenie dobry start na rzecz córki O. T. jest świadczeniem nienależnie pobranym". Analiza akt sprawy wskazuje, że rację ma skarżącą twierdząc, że jest to stwierdzenie nieprawdziwe. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby O. T. była w jakikolwiek sposób związana z rozpoznawaną sprawą dotyczącą przyznania świadczenia dobry start na rzecz D. D..

Zdaniem Sądu, tego typu błąd nie daje jednak podstaw do uchylenia decyzji organów orzekających - gdyż z akt sprawy oraz z sentencji i uzasadnienia decyzji organów obu instancji wyraźnie wynika, że przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia była sprawa dotycząca nienależnie pobranego świadczenia przyznanego na rzecz D. D..

W tej sytuacji tego rodzaju błąd organu I instancji należy traktować jako oczywistą omyłkę, która nie miała wpływu na wynik sprawy.

W realiach rozpoznawanej sprawy niezrozumiałe są zarzuty skarżącej skierowane pod adresem pracowników organów orzekających.

Organ I instancji - dysponując zawartymi we wniosku danymi złożonymi pod rygorem odpowiedzialności karnej - uznał, iż skarżąca spełnia warunki do uzyskania świadczenia dobry start.

Trudno zatem twierdzić, że - w sytuacji gdy organ na podstawie zawartych we wniosku informacji złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej przyznaje wnioskowane świadczenie - działania urzędników organu przyznającego świadczenie są nierzetelne, niesumienne i niekompetentne.

Podanie przez skarżącą w formularzu wniosku w rubryce rodzaj szkoły - szkoła ponadpodstawowa - zamiast zgodnie z rzeczywistością - politechnika, studia, czy też szkoła/uczelnia wyższa - spowodowało, że organ przyjął, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, że decyzja organu I instancji z [...] sierpnia

2019 r. wydana została po upływie ponad 13 miesięcy od przyznania świadczenia, wskazać należy, iż tyle czasu potrzebował organ na zweryfikowanie złożonego przez skarżącą wniosku. Nie można pominąć tego, że na terenie [...] występuje bardzo duża liczba osób uprawnionych do świadczenia dobry start. Dlatego też weryfikacja każdego wniosku wymaga określonego czasu.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw.

z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.