Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 953/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2, art. 239 par. 1 pkt  1lit. e
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 16, art. 5 pkt 20
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, artr. 8, art. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w O. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz Z. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ" lub "organ") decyzją nr [...] z dnia 27 stycznia 2021 r., na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 z późn. zm.), zwanej "ustawa o świadczeniach", w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz.U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), zwanej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z. S. (dalej "Strona", "Skarżąca" lub "Odwołująca") od decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "organ I instancji") w sprawie ustalenia, że Strona jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu otrzymywania świadczenia wdowiego wypłacanego przez Urząd Ubezpieczeń Społecznych (USA), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2020 r. Skarżąca wystąpiła do organu I instancji o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia obowiązku objęcia jej ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania "świadczenia wdowiego" ze Stanów Zjednoczonych. Odwołująca wskazała, że świadczenie wdowie wypłacane jest przez Social Security Administration USA i jest wypłacane po zmarłym mężu E. S. W ocenie Odwołującej świadczenie to nie może być utożsamiane z rentą otrzymywaną z zagranicy, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach.

Organ I instancji orzekł, że Odwołująca jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu otrzymywania świadczenia wdowiego wypłacanego przez Urząd Ubezpieczeń Społecznych (USA).

W wyniku wniesionego odwołania, Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że do otrzymania świadczenia wdowiego uprawniona jest osoba, która jest wdową, jej małżonek był osobą objętą pełnym ubezpieczeniem społecznym, nie zawarła ponownie związku małżeńskiego, osiągnęła wiek 65 lat, zamieszkiwała z osobą zmarłą w momencie jej zgonu oraz której nie przysługują podstawowe świadczenia ubezpieczeniowe lub której przysługują podstawowe świadczenia ubezpieczeniowe w określonej wysokości.

Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie amerykańskiego organu rentowego przyznającego Odwołującej świadczenie wdowie z dnia 11 marca 2016 r., którego tłumaczenie zostało dołączone do akt sprawy, nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co utrudniło organowi odniesienie się do przepisów stanowiących podstawę przyznania tego świadczenia. Ponadto, z informacji zamieszczonych na stronie Social Security Administration wynika, że "Obowiązujące zasady są skomplikowane i różnią się w zależności od sytuacji, warto więc porozmawiać z przedstawicielem Social Security o dostępnych opcjach". Zarówno w systemie prawa amerykańskiego, w którym wypłacane jest świadczenie (ang. benefit) wdowie, jak i w systemie prawa polskiego, w którym osoba uprawniona otrzymuje rentę rodzinną, istnieją zasadnicze cechy wspólne obydwu świadczeń, w szczególności: powszechny system zabezpieczenia społecznego i świadczenie jest wypłacane przez organ tego systemu, status wdowy, fakt posiadania przez osobę zmarłą prawa do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego, a także osiągnięcie określonego wieku przez osobę uprawnioną, wypłacanie określonej wartości procentowej świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu oraz periodyczność wypłaty świadczenia. Zdaniem Prezesa NFZ, naturalnie występujące różnice w zakresie nazewnictwa świadczeń wynikają z odmienności systemów prawnych obydwu państw, jednak przyjęte w obydwu systemach rozwiązania i wprowadzone świadczenia są tożsame. Jeżeli zatem w systemie prawa amerykańskiego wypłacane świadczenie określone zostało jako "świadczenie wdowie", a w polskim systemie jest to "renta rodzinna", nie oznacza to, że zachodzą tu różnice co do istoty i celu wypłaty świadczeń. W ocenie organu, zasadne jest przyjęcie, że świadczenie wdowie wypłacane osobie uprawnionej przez Urząd Ubezpieczeń Społecznych (USA) jest odpowiednikiem renty rodzinnej wypłacanej osobie uprawnionej na podstawie przepisów prawa polskiego, co z kolei uzasadnia objęcie Odwołującej ubezpieczeniem zdrowotnym.

Na decyzję Prezesa NFZ Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że świadczenie wdowie otrzymywane przez Skarżącą podlega obowiązkowi opłacania od niego składki zdrowotnej, z uwagi na to, że świadczenie to jest rentą rodzinną w rozumieniu polskich przepisów prawa,

b) art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach poprzez dokonanie nieprawidłowej interpretacji tego przepisu i niezasadne uznanie, że Skarżąca z tytułu pobierania świadczenia wdowiego z USA winna być traktowana jako osoba pobierającą rentą rodzinną, gdyż objęta jest zaopatrzeniem rentowym przez ubezpieczenie społeczne w USA,

c) art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach przez zastosowanie tej normy prawa, mimo że nie wystąpiły wszystkie okoliczności wskazane w tym przepisie, tj. nie ma podstaw do uznania, że świadczenie "wdowie", które otrzymuje Skarżąca, mieści się w zakresie świadczeń wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach,

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (w tym Skarżącej), co ujawniło się między innymi przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, a przede wszystkim:

- brak ustosunkowania się do złożonej przez Skarżącą w toku postępowania interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2020 r., z której to interpretacji wynika, że otrzymywane przez Skarżącą świadczenie "wdowie" jest świadczeniem rodzinnym, a nie rentą rodzinną,

- zaniechanie ustalenia podstawy prawnej przyznanego Skarżącej świadczenia "wdowiego", poprzestanie na stwierdzeniu, że złożone przez Skarżącą pismo informujące o przyznaniu jej świadczenia nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co utrudnia organowi rozpatrującemu sprawę odniesienie się do przepisów stanowiących podstawę przyznania tego świadczenia, co jest jednoznaczne z wydaniem decyzji w sprawie mimo niewyjaśnienia istotnych wątpliwości, mogących wpłynąć rozstrzygnięcie sprawy,

b) art. 8 k.p.a. poprzez postępowanie organu w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, polegające na stwierdzeniu, że świadczenie "wdowie" jest rentą rodzinną w rozumieniu polskich przepisów, po uprzednim stwierdzeniu przez inny organ administracji publicznej tj. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, że świadczenie "wdowie" jest świadczeniem rodzinnym, wolnym od należności publicznoprawnych tj. nieuzasadnionych rozbieżnościach w interpretowaniu ustawowych pojęć,

c) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, mimo istnienia przesłanek do uchylenia tej decyzji ewentualnie do jej zmiany i orzeczenia przez organ II instancji do co istoty sprawy,

3. niezasadne stwierdzenie, że różnice między świadczeniem "wdowim" wypłacanym przez Urząd Ubezpieczeń Społecznych Stanów Zjednoczonych ograniczają się wyłącznie do odmiennego nazewnictwa i jego tłumaczenia z języka angielskiego na język polski, podczas gdy świadczenie "wdowie" jest udzielane po spełnieniu innych warunków niż renta rodzinna i nie sposób porównać go do otrzymywanej w Polsce renty rodzinnej, niezasadnym jest również poleganie na dosłownym tłumaczeniu zwrotu "widow's benefit" na język polski, bez dogłębnego zbadania charakteru tego świadczenia,

4. niedostrzeżenie okoliczności, iż Skarżąca nie jest de facto wdową po zmarłym E. S., na dzień jego śmierci nie pozostawała z nim w związku małżeńskim, byli małżonkowie długi czas przed jego śmiercią żyli w rozłączeniu, wobec czego nie sposób porównać otrzymywanego przez nią świadczenia do polskiej renty rodzinnej, która przyznawana jest wyłącznie osobie, która w chwili śmierci pozostawała w związku małżeńskim z ubezpieczonym,

5. niedostrzeżenie okoliczności, iż Skarżąca otrzymywała przedmiotowe świadczenie jeszcze przed śmiercią byłego męża E. S., jako wsparcie dla osoby rozwiedzionej, po jego śmierci zaś świadczenie zostało jedynie powiększone o dodatkową kwotę, co również świadczy o tym, że otrzymywanemu przez nią świadczeniu brakuje cech renty rodzinnej, która jest wypłacana wyłącznie w przypadku śmierci ubezpieczonego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni decyzji ustalającej, że Skarżąca nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu otrzymywania świadczenia wdowiego wypłacanego przez Urząd Ubezpieczeń Społecznych Stanów Zjednoczonych, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2523), dalej "p.p.s.a.").

Skarga jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia wymagało ustalenie, czy świadczenie, o którym mowa w przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego piśmie z dnia 11 marca 2016 r., wypłacane skarżącej z zagranicy, odpowiada rencie lub emeryturze, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach.

Tak więc w tej sprawie - na podstawie przepisów prawa amerykańskiego - należało ustalić istotę świadczenia otrzymywanego przez Skarżącą, a następnie ocenić czy świadczenie to ma charakter renty lub emerytury na gruncie prawa polskiego.

Arbitralne przyjęcie przez organ, że ww. świadczenie wypłacane przez Zarząd Ubezpieczeń Społecznych w USA stanowi "świadczenie rentowe" i jest odpowiednikiem polskiej renty rodzinnej, które podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego nie znajduje dostatecznego potwierdzenia w ustalonym przez organ stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze;. W myśl zaś art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, za osobę pobierającą emeryturę lub rentę uważa się - osoba pobierająca emeryturę lub rentę - osobę objętą zaopatrzeniem emerytalnym lub rentowym, pobierającą rentę socjalną albo rentę strukturalną na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. z 2018 r. poz. 872) lub ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1867), oraz osobę otrzymującą emeryturę lub rentę z zagranicy;

Z przepisu tego wynika, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy tylko rent i emerytur z zagranicy, nie zaś wszelkich wypłat dokonywanych w ramach zagranicznego zaopatrzenia emerytalnego i rentowego.

Pogląd organu, że za osobę pobierającą emeryturę lub rentę uważa się osobę objętą zaopatrzeniem emerytalnym lub rentowym niezależnie od ustawodawstwa, w którym zaopatrzenie to uregulowano - jest nieuprawniony wobec wskazania w analizowanym przepisie wprost emerytur i rent z zagranicy. Stosując wykładnię organu zapis w tym zakresie w przepisie art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach byłby zbędny, bowiem renty i emerytury z zagranicy byłyby świadczeniami z szeroko rozumianego (tj. polskiego i zagranicznego) zaopatrzenia emerytalnego lub rentowego. Tymczasem zgodnie z uznanymi dyrektywami wykładni językowej znaczenie przepisów prawnych należy ustalać w taki sposób, by żadne fragmenty nie okazały się zbędne, wypowiedź powinna być traktowana jako całość.

Poza tym pamiętać należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach, jako nakładający określony obowiązek względem obywatela, nie podlega wykładni rozszerzającej. Oznacza to, że dla zasadności jego zastosowania stan faktyczny będący źródłem obowiązku musi odpowiadać stanowi prawnemu w normie tej określonemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2011 r., VI SA/Wa 1757/11).

Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest zatem kwestia, czy świadczenie otrzymywane z USA jest rentą lub emeryturą, o której mowa w art. 66 ust. pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organ tej kwestii nie wyjaśnił.

Prezes NFZ przystępując do ustalenia istoty świadczenia otrzymywanego przez skarżącą zastrzegł, że w tym zakresie nie ma znaczenia nazwa pobieranego świadczenia. W ocenie organu o charakterze prawnym otrzymywanego świadczenia pieniężnego z zagranicy nie stanowi sama nazwa świadczenia, ale ryzyko ubezpieczeniowe chronione przez przepisy prawne, przewidujące w razie jego zajścia wypłacenie określonego świadczenia. Organ zwrócił uwagę, że osoba otrzymująca rentę rodzinną nie jest wprost wymieniona w definicji osób pobierających emeryturę lub rentę (art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach), co jednak w żaden sposób nie świadczy, że taka osoba nie spełnia warunku do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania takiej renty (art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach). Z tego kręgu nie można więc również wyłączyć osób pobierających "świadczenie wdowie". Biorąc zatem pod uwagę różnice wynikające z tłumaczenia wypłacanego skarżącej świadczenia oraz charakter tego świadczenia organ uznał, że jest to świadczenie rentowe, a zatem skarżąca powinna na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o świadczeniach podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.

W rezultacie organy rozpoznające sprawę nie poczyniły jednoznacznych ustaleń, w świetle jakich norm obowiązujących w USA oceniono charakter świadczenia otrzymywanego przez skarżącą, a z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika, co stanowiło podstawę przyjęcia, że otrzymywane przez skarżącą świadczenie odpowiada rencie rodzinnej.

Strona trafnie podnosi w skardze, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jednej strony organ odwołuje się do art. 202 lit. D amerykańskiej ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach społecznych i innych sprawach, sugerując jak się wydaje, że jest to podstawa prawna przyznanego Skarżącej świadczenia i jednocześnie w pełni opiera na powyższym przepisie zaskarżaną decyzję, z drugiej zaś strony stwierdza, że podstawa prawna rozstrzygnięcia Urzędu Ubezpieczeń Społecznych Stanów Zjednoczonych jest organowi nieznana i dlatego nie sposób się do niej odnieść. Organ nie podjął żadnych czynności dowodowych, w celu ustalenia podstawy prawnej świadczenia otrzymywanego przez Skarżącą, które to ustalenie jest niezbędne do kompleksowego zbadania okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcia.

Nie sposób porównać podstaw prawnych przyznawania renty rodzinnej w Polsce i świadczenia "wdowiego" w Stanach Zjednoczonych.

Tak więc organ powinien pozyskać stosowne regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie w USA i po ich analizie ustalić, czy wskazane świadczenie odpowiada któremukolwiek świadczeniu przyznawanemu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami krajowymi.

Należy zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym obowiązkiem organu było przeprowadzenie go zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Organ nie rozważył istotnych w sprawie okoliczności faktycznych podnoszonych przez Stronę w trakcie postępowania i powtórzone w skardze do Sądu oraz nie dokonał wnikliwie dowodów przedstawionych przez stronę tj. analizy dokumentu z 11 marca 2016 r. znajdującego się w aktach sprawy, pochodzącego od ubezpieczeniowego organu amerykańskiego i nie dostrzegł, że w chwili śmierci E. S., Skarżąca nie pozostawała z nim w związku małżeńskim. Kilka lat przed śmiercią E. S. małżonkowie rozwiedli się. Trafnie podniesiono w skardze, że w świetle polskiego prawa ubezpieczeń społecznych rozwód dyskwalifikowałby byłą żonę z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Tymczasem świadczenie nazywane potocznie "wdowim" przysługuje też byłej żonie zmarłego, przy czym kwota wpłacana na rzecz rozwódki nie wpływa na kwoty przysługujące innym uprawnionym. Jest to istotna w ocenie Sądu różnica świadczeń, które przysługuje rozwódce po byłym mężu, a rentą rodzinną, którą otrzymuje wyłącznie wdowa. Organ nie odniósł się też do argumentacji Strony, że świadczenie będące przedmiotem niniejszej sprawy Skarżąca otrzymywała także przed śmiercią byłego męża, jako wsparcie finansowe dla osoby rozwiedzionej. Nie sposób też kwestionować, że z tłumaczenia złożonego do akt sprawy, wynika, że Skarżąca otrzymywała świadczenie pieniężne z Urzędu Ubezpieczeń Społecznych Stanów Zjednoczonych już wcześniej, a w związku ze śmiercią E. S. zostało one jedynie powiększone. Świadczenie to było przyznane Skarżącej wcześniej, jednak uległo zmianie (podwyższeniu) w momencie śmierci byłego męża.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie również uwzględnić, przy ocenie charakteru prawnego świadczenia, iż nie jest istotne, jak oznaczane są świadczenia transferowane z zagranicy i jakie jest ich tłumaczenie na język polski. Rzecz w tym, że na mocy art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i nakładanie obowiązku na skarżącą w postaci objęcia jej w okolicznościach faktycznych sprawy obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - musi wynikać wprost z ustawy, a nie z domniemań w zakresie różnych systemów zabezpieczenia społecznego i różnic językowych interpretowanych niekorzystnie dla strony.

Jak stanowi bowiem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a..

W okolicznościach niniejszej sprawy, wymagającej przeprowadzenia wykładni obowiązujących norm, wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 8 k.p.a. determinuje prowadzenie postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło rozstrzygnięcie niezgodne z jej stanowiskiem - to przyczyną tego jest obowiązujące prawo i jego rzetelna wykładnia. Zasada zaufania do organu administracyjnych wynikająca z art.8 k.p.a. oraz zasada przekonywania wyrażona w art.11 k.p.a. i wreszcie art.107 § 3 k.p.a., zobowiązywały organ do odniesienia się do interpretacji podatkowej złożonej do akt sprawy przez Stronę, odnoszącej się do otrzymywanego przez nią świadczenia, czego nie uczynił.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem.

Reasumując należy stwierdzić, iż organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył wskazane normy art. 6, 7, 8, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ poczyni zatem ustalenia faktyczne i prawne na okoliczności wskazane wyżej. Wyjaśni w szczególności, jaki charakter prawny ma świadczenie otrzymywane przez skarżącą w świetle przepisów obowiązujących w USA i czy jest tożsame z uposażeniem jakim jest renta lub emerytura, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 16 i art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach.

Reasumując na tym etapie sprawy - tj. bez wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej - przyjęcie, że otrzymywane przez skarżącą świadczenie stanowi tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jest przedwczesne.

Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) i art.135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r. poz.1800 ) zasadzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stanowiących wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem. Wpis sądowy nie został w sprawie uiszczony, z uwagi na zwolnienie ustawowe przewidziane w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Natomiast w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 2/15 wskazano, że przez sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych należy rozumieć także sprawę z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych.