Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 701/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Przepis art. 154 par. 1 Kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Nie może ona, po pierwsze, tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz za jej wzruszeniem muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko względy na słuszny, a więc kwalifikowany interes strony.

Na podstawie art. 154 Kpa organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika z użycia w tym przepisie słowa "może". Wymaga to od organu respektowania postanowień art. 7 Kpa i pozytywnego załatwienia sprawy dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego.

TEZY

Przepis art. 154 par. 1 Kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Nie może ona, po pierwsze, tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz za jej wzruszeniem muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko względy na słuszny, a więc kwalifikowany interes strony.

Na podstawie art. 154 Kpa organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika z użycia w tym przepisie słowa "może". Wymaga to od organu respektowania postanowień art. 7 Kpa i pozytywnego załatwienia sprawy dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Wasilewska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Asesor WSA Andrzej Kania Protokolant Anna Michałowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r. nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J.K. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania J.K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w okresie od czerwca 1943 r. do stycznia 1945 r.

Po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 1999 r. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2004 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. Zarząd Miejskiego Koła Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych w P. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych " o zweryfikowanie wydanej odmownej decyzji" m. inn. w stosunku do J.K.

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 154 § 1 kpa oraz art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm. ), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2004r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji określone w art. 154 § l kpa. Przytoczywszy wskazany przepis prawa organ stwierdził, że decyzja wprawdzie jest ostateczna, ale strona nie wykazała, że za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub jej ważny interes. Obie decyzje wydane w sprawie zgodne były ze stanem prawnym obowiązującym w dacie ich wydanie, który od tego czasu nie uległ zmianie.

J.K. , któremu doręczono decyzję w dniu 14.10.2004 r. , w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego dołączył oświadczenie świadka H.K..

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt. 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt. 3, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].10. 2004 r. o odmowie uchylenia swojej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, a oświadczenie świadka H.K., z którego wynika, że wnioskodawca pełnił funkcję łącznika oraz przewoził partyzantów przez rzekę, to nie zmienia oceny Kierownika Urzędu, że strona z uwagi na swój wiek (12-14 lat w okresie wskazywanej działalności) nie mogła pełnić służby w organizacji podziemnej, ale co najwyżej pomagała partyzantom wykonując określone czynności konspiracyjne (przenoszenie żywności, meldunków). Działalność ta jakkolwiek oczywiście chwalebna i zasługująca na społeczny szacunek nie stanowi postawy przyznania uprawnień kombatanckich.

W skardze na tę decyzje, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, J.K. zarzucił, że spełnia warunek przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej i decyzja jest dla niego krzywdząca.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, organ podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Bezsporne jest w sprawie, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich J.K. została wydana z urzędu, a nie na wniosek stowarzyszenia kombatanckiego ( art. 25 ust. 4 i 5 cyt. ustawy o kombatantach ) i została doręczona jedynie skarżącemu. Bezsporne jest również, że Koło Miejskie w P. Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej [...] nie uczestniczyło w postępowaniu na prawach strony i nie występowało z żądaniem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 § 1 pkt. 2 kpa. Nie zostało wydane także przez organ administracji postanowienie o dopuszczeniu w/w organizacji do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 § 2 kpa.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że Koło Miejskie ZKRP[...] w P. nie miało legitymacji do złożenia w dniu 7 lipca 2004 r. r. wniosku o uchylenie decyzji własnej do Kierownika do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Stosownie bowiem do przepisu art. 154 § 1 w zw. z art. 61 kpa prawo do wniesienia wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej służy stronie. Zgodnie z art. 31 § 3 kpa organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu administracyjnym na prawach strony dopiero po spełnieniu przesłanek z art. 31 § 1 i 2 kpa., a jak wykazano wyżej przesłanki te nie zostały spełnione.

Rozpoznanie zatem przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosku podmiotu nie posiadającego legitymacji w sprawie i wydanie decyzji z dnia [...].10. 2004 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 154 § 2 i art. 31 § 3 kpa.. co miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy również na niekonsekwencję organu administracji, który decyzję z dnia [...].10. 2004 r. wydaną na wniosek Koła Miejskiego ZKRP[...]w P. doręczył tylko J.K .

Dodać należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 §1 kpa nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz jedynie weryfikacja wydanej w sprawie decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek w tym przepisie określonych (por. wyrok NSA z 13.08.1997 r. sygn. akt 854/96, LEX nr 30615, wyrok NSA z 5.11.1998 r. III NSA 1745/97, LEX nr 44723). Przepis art. 154 §1 kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre – za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego, bądź tylko względy na słuszny, a więc kwalifikowany interes strony. Na podstawie art. 154 kpa organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika z użycia w tym przepisie słowa "może". Wymaga to od organu respektowania postanowień art. 7 kpa i pozytywnego załatwienia sprawy dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego.

Z tych względów- uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 10 .2004 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.