Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 237/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 7, 77 par 1, 80, 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] lipca 2018r. wpłynął do organu wniosek skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz odsetek od zaległych składek.

2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019r. Inne Oddział w B. odmówił skarżącej umorzenia składek oraz odsetek.

3. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2018r.) skarżąca powołując się na trudną sytuacje finansową wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

4. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2019r. Inne Oddział w [...] utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisu art. 28 ust 3 ustawy dnia [...] października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 - dalej zwana "u.s.u.s.").

Dalej organ wskazał, że w sprawie skarżącej nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 u.s.u.s. albowiem w stosunku do skarżącej nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego; wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, która może stanowić źródło pozyskania dodatkowych środków finansowych niezbędnych do spłaty zadłużenia wobec Inne, a jednocześnie posiada dochód z emerytury; wobec skarżącej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w formie zajęcia emerytury, więc nie można stwierdzić, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości, ani ruchomości, które mogłyby stanowić zabezpieczenie spłaty należności z tytułu składek wobec Zakładu-Ubezpieczeń Społecznych; dotychczas nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne.

Następnie organ wyjaśnił, że gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność Inne może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - zwane dalej "rozporządzeniem"). Organ przytoczył treść przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia wskazując jednocześnie, że przesłanki wskazane w tym przepisie nie mają w stosunku do skarżącej zastosowania. W tym zakresie ZUS wyjaśnił, że zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej nie potwierdza jednoznacznie, aby konieczność uregulowania przez skarżącą zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, w drodze układu ratalnego, choćby w małych kwotach, uniemożliwiła zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Powstanie zadłużenia nie można powiązać również z wystąpieniem jakiegoś zdarzenia losowego. Dalej organ wskazał, że nie neguje trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej i podchodzi do niej ze zrozumieniem, jednak stan zdrowia skarżącej nie stanowił

przeszkody w kontynuowaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Pobierane przez

skarżącą świadczenie emerytalne jest stałym dochodem, na którego wysokość nie ma wpływu stan zdrowia. Zdaniem organu stałe wydatki związane z utrzymaniem są wydatkami ponoszonymi przez ogół społeczeństwa i nie mają nadzwyczajnego charakteru. W ocenie ZUS nie ma przeszkód, aby układem ratalnym objąć całość zadłużenia widniejącego na koncie skarżącej, jako płatnika składek.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że gdyby wiedziała o obowiązku opłacania ubezpieczenia zdrowotnego mogłaby te kwoty odliczać od podatku dochodowego. ZUS wyjaśnił, że przedsiębiorca ma obowiązek monitorowania poprawności składanych dokumentów rozliczeniowych i terminowego opłacania naliczonych składek. Odliczeniu od podatku dochodowego mogą podlegać tylko te składki zdrowotne, które

zostały faktycznie opłacone. Składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają odliczeniu w roku, w którym zostały opłacone, a nie w roku, którego dotyczą, dlatego istnieje możliwość odliczenia zaległych składek. Jeżeli skarżąca ureguluje składki za lata ubiegłe będą one podlegać odliczeniu w roku faktycznej ich zapłaty.

5. W skardze do sądu skarżąca podniosła, że przez 12 lat nigdy nie otrzymała żadnego zawiadomienia w zakresie zaległości względem ZUS. Podczas wizyty w Oddziale ZUS została poinformowana, że nie musi opłacać składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura wypłaca w kwocie [...]zł netto. Skarżąca podkreśliła, że od ponad trzech miesięcy nie miała otwartego sklepiku ze względu na swój stan zdrowia, który ciągle się pogarsza.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

7. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja ZUS naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

8. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przy czym pod pojęciem składek należy rozumieć składki na ubezpieczenie społeczne, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Pojęcie "nieściągalności zostało sprecyzowane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wedle jego zapisów zachodzi ona, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziana została dodatkowa możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Dotyczy ona jednakże już tylko ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, czyli tych ubezpieczonych, którzy byli zobowiązani płacić sami za siebie składki, ale tego nie czynili, doprowadzając do zaległości. Ta grupa płatników potraktowana została przez ustawodawcę łagodniej, bowiem zaległe należności składkowe mogą być umarzane w uzasadnionych przypadkach mimo braku całkowitej nieściągalności w sytuacjach określonych w powołanym rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów publicznych. Wskazane zasady, wynikające z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenia dotyczą skarżącej jako osoby zobowiązanej z racji prowadzenia działalności gospodarczej do opłacania składek. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Prawodawca wymienia przy tym przykładowo sytuacje, które mogą uzasadniać umorzenie należności tej grupy płatników. Wśród nich jest:

- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy wskazać, że decyzja w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie wskazuje się, że decyzja taka podlega jednak pełnej kontroli sądowej. Ustawodawca nie pozostawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych całkowitej swobody, co do wyboru rozstrzygnięcia, ani też nie zezwolił na dowolność. Swoboda wyboru rozstrzygnięcia zawarta jest w granicach ściśle określonych przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia (por. wyrok NSA z 8 września 2015 r., II GSK 1807/14). Ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s. i w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Użycie w przywołanych przepisach sformułowania "składki mogą być umarzane" należy rozumieć jako sprecyzowanie uprawnienia ZUS do umorzenia składek, z którego wynika przede wszystkim, że w innych sytuacjach ZUS nie ma prawa składek umarzać (zob. wyrok NSA z 8 września 2015 r., II GSK 1807/14, CBOSA). Zatem jeśli ZUS ustali, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności z tytułu składek określona we wskazanych przepisach, to ma obowiązek odmówić umorzenia tych należności, a taka decyzja nie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Dopiero w razie stwierdzenia, że w przypadku konkretnego podmiotu ziściły się przesłanki umorzenia, ZUS wydaje decyzję w ramach uznania administracyjnego - o umorzeniu lub o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspakajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa nie jest bowiem zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2003 r., III SA 3118/01, POP 2004/4/77; z 20 marca 2007 r., II GSK 345/06; z 21 maja 2009 r., II GSK 1045/08, z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14, CBOSA). Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Dokonując porównania sytuacji materialnej skarżącego z wysokością zaległej należności organ powinien zestawić wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania, w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie bez niedostatku (wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., I GSK 1498/17, CBOSA). Istotną dyrektywę stanowi to, że zawsze należy brać pod uwagę, z punktu widzenia omawianych przesłanek umorzenia, nie tyle przyczyny powstania zadłużenia, co sytuację finansową wnioskodawcy, a przede wszystkim jej wpływ na możliwość spłaty zadłużenia (por. wyroki NSA: z 14 maja 2014 r., II GSK 384/12; z 8 lipca 2015 r., II GSK 1502/14, CBOSA).

9. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ dokonał analizy okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s. i prawidłowo ustalił, iż w przypadku skarżącej nie zachodzi żadna ze wskazanych w tym przepisie sytuacji całkowitej nieściągalności, która pozwalałby rozważać możliwość umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.

Analizując zaś przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia należy stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka określona w pkt 2, gdyż skarżąca nie wskazywała, że choruje na przewlekłą chorobę jak również nie ciążył na niej obowiązek sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiając ją uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem Sądu nie jest jednak prawidłowa dokonana przez organ ocena ogólnej przesłanki umorzenia należności wynikająca z przytoczonego przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ powołując się na wysokość dochodu w gospodarstwie domowym skarżącej [...] zł netto z tytułu świadczenia emerytalnego oraz dochody z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, które w latach 2016-2018 wynosiły odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł stwierdził, że skarżąca może samodzielnie sfinansować podstawowe potrzeby życiowe. Jednocześnie organ wskazał, że istnieje możliwość ściągnięcia należności w pełnej wysokości w ramach układu ratalnego, a sytuacja finansowa skarżącej nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiałyby opłacenie należności.

W ocenie Sądu stanowisko organu nie jest w pełni relewantne z punktu widzenia normy prawnej określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zważyć trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15, CBOSA). NSA w wyroku z dnia 17 października 2017 r., II GSK 1498/17, CBOSA) wskazał, że wymieniona w § 3 ust. 1 rozporządzenia przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z 9 lutego 2015 r., II GSK 2366/13, CBOSA). Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r., II GSK 724/09). W ocenie Sądu organ nie wykazał, że pomimo egzekwowania należności skarżąca będzie w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla niej. Nie ma wątpliwości, że te ustalenia wymagają odniesienia się do wyników postępowania dowodowego w konkretnej sprawie i nie mogą być oparte na ogólnikach, w szczególności organ powinien wyjaśnić, na czym opiera przekonanie o efektywności egzekucji oraz dlaczego uważa, że w sytuacji finansowej zobowiązanej spłata należności nie pozbawi jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., II GSK 5568/16, CBOSA). Dokonując oceny organ winien zestawić wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie bez niedostatku. Nie wiadomo, na jakiej podstawie organ ustalając dochód gospodarstwa domowego na poziomie kwoty ok. [...] zł tj. dochód z tytułu świadczenia emerytalnego oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnięty przez skarżącą w 2018r. tj. [...] zł dzielone przez 12 miesięcy stwierdził, że skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym (K. 13 akt administracyjnych) skarżąca wskazała, że na opłaty eksploatacyjne wydatkuje miesięcznie kwotę [...]zł oraz ponosi wydatki na leczenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Powyższe dane skarżąca uszczegółowiła w piśmie z dnia [...] września 2018r. (K. 78 akt administracyjnych), w którym wskazała, że jest po operacji i na jedzenie wydatkuje kwotę [...]zł, [...] zł na ogrzewanie, lekarstwa [...] zł. Pozostałe [...] zł skarżąca przeznacza na prąd, wodę i środki czystości. Z zestawienia powyższych kwot wynika, jednoznacznie wynika, że cały miesięczny dochód skarżąca przeznacza na swoje niezbędne potrzeby związane z utrzymaniem. Podkreślenia również wymaga, że powyższe zestawienie nie zawiera zakupów środków higieny ubrań czy też obuwia, które bez wątpienia skarżąca, co pewien czas musi nabywać. Wskazać należy, że w oparciu o przepis art. 77 § 4 k.p.a. organ jako fakt powszechnie znany powinien był uwzględnić okoliczność, iż w skład kosztów zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych wchodzą przede wszystkim koszty wyżywienia, a także w pewnym zakresie koszty ubrania. W ocenie Sądu do tego rodzaju kosztów należy też zaliczyć koszty zakupu podstawowych środków higieny i czystości. Podkreślenia również wymaga, że skarżąca przedstawiając (na wezwanie organu) w oświadczeniu o sytuacji majątkowej (k. 11-15 akt administracyjnych) poszczególne stałe wydatki podała w tym względzie takie informacje, jakie obejmował ten formularz, w którym nie uwzględniono "rubryki" na wydatki typu: żywność, odzież, środki czystości. Organ rozważając kwestie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej nie miał na uwadze tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego. Zauważyć należy, że Główny Urząd Statystyczny i Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w publikowanych okresowo danych statystycznych (dane dostępne na stronie: [...]) uwzględnia informacje określające wielkość tzw. minimum egzystencji i minimum socjalnego i te okoliczności powinny być uwzględnione przy ocenie, czy spłata zadłużenia w przypadku skarżącej zagraża jej egzystencji. Dopiero te okoliczności pozwolą na dokonanie pełnych i wszechstronnych ustaleń przez organ w kontekście spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Za ziszczenie się przesłanki określonej w powołanym ostatnio przepisie należy uznać taką sytuację, gdy warunki materialne osoby zobowiązanej powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji. Organ stwierdził również, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżąca spłaciła zadłużenie w systemie ratalnym. Powyższe stanowisko budzi zdziwienie Sądu, gdyż układ ratalny musi mieć realne podstawy. Nie wystarczy samo stwierdzenie, ze płatnik może spłacić zadłużenie w ratach, nie wskazując źródła finansowania oraz wysokości ewentualnych rat.

Organ nie przeprowadził również w zasadzie żadnego wywodu w zakresie przedłożonej przez skarżącą dokumentacji medycznej potwierdzającej jej zły stan zdrowia (koperta k. 76 akt administracyjnych), który uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej w szerszym zakresie. W tym zakresie organ poprzestał na jednym sformułowaniu, że "... jednak Pani stan zdrowia nie stanowił przeszkody w kontynuowaniu prowadzenia działalności gospodarczej." Odnosząc się do powyższego stwierdzenia przypomnieć należy organowi, że jak podnosi skarżąca z przyczyn zdrowotnych nie jest w stanie w zasadzie prowadzić działalności gospodarczej a dochód przez nią uzyskiwany z tego tytułu należy uznać za symboliczny (709 zł w 2016r., [...] zł w 2017 r. oraz [...] zł w 2018r.)

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, ZUS uwzględni ocenę wynikającą z niniejszego wyroku. Rozważy, czy egzekwowanie należności ZUS z dochodu i majątku skarżącej może realnie prowadzić do popadnięcia skarżącej w ubóstwo, powodujące konieczność korzystania z pomocy społecznej oraz czy skarżąca ze względu na swój stan zdrowia spełnia przesłankę wskazaną w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Nadto organ w sposób wszechstronny rozważy możliwość uwzględnienia słusznego interesu skarżącej (art. 7 k.p.a.), mając na uwadze jej sytuację materialną. ZUS weźmie przy tym pod uwagę to, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspakajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa nie jest zgodna zarówno z interesem tego obywatela, jak i z interesem publicznym (por. wyroki NSA: z [...] marca 2007 r., II GSK 345/06; z [...] maja 2009 r., II GSK 1045/08; z [...] września 2015 r., II GSK 1807/14, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

[...]