Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 913/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 151 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. B. i D. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu wniosku D. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r., nr [...], uchylił decyzję własną z dnia [...] września 2017 r. i jednocześnie odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2002 r., znak: [...].

W uzasadnieniu podano, iż decyzją z dnia [...] października 2002 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej dla [...] z dnia [...] listopada 1962 r., nr [...], dotyczącej nadania własności nieruchomości rolnej położonej we [...] przy ul. [...]. J. B. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra z dnia [...] października 2002 r. wskazując na wystąpienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Minister postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2002 r.

Następnie decyzją z dnia [...] września 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 2002 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2017 r. złożył D. B. (następca prawny J. B.; akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] listopada 2017 r., rep. [...] nr [...]) podnosząc, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Rozpatrując sprawę Minister wskazał, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. skierowana została do osoby zmarłej – J. B.. Z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] listopada 2017 r., Rep. [...] Nr [...], wynika, że J. B. zmarła w dniu [...] sierpnia 2017 r. Wydanie w sprawie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można prowadzić postępowania i wydać decyzji. Jeżeli dojdzie do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należy wówczas przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywołało skutków prawnych. Obecnie pozostaje zatem do rozpatrzenia sprawa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] października 2002 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.); wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. D. B. (podtrzymując stanowisko J. B.) podniósł, że zostały złożone fałszywe oświadczenia P. T. i J. U. z dnia [...] lutego 1961 r., zgodnie z którymi S. K. był właścicielem majątku pozostawionego w K. (powiat S.) na terenie ówczesnego [...]. Tymczasem, w ocenie wnioskodawcy S. K. (ur. w [...] r.) nie pozostawił majątku na terenie ówczesnego [...], albowiem majątek ten nigdy nie był jego własnością, tylko własnością S. K., syna J., urodzonego w [...] r., a zmarłego w D. w [...] r. Minister wyjaśnił, że aby stwierdzić zaistnienie podstawy wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: a) w decyzji ostatecznej organ administracyjny poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, b) sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, c) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie zarówno J. B., jak i jej następca prawny – D. B., nie przedstawili żadnego orzeczenia sądu lab innego organu stwierdzającego sfałszowanie dokumentu.

Minister powołując się orzecznictwo wskazał, iż nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Jednocześnie w sprawie nie można skorzystać z wyjątku od zasady wyrażonego w art. 145 § 2 k.p.a. Wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu mogłoby bowiem mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Jednakże, w sprawie okoliczności takie niewątpliwie nie zachodzą. Trudno bowiem uznać, aby sprawa dot. nadania własności spornej nieruchomości miała wpływ na bezpieczeństwo w zakresie życia lub zdrowia ludzkiego, czy też na powstanie poważnej szkody dla interesu społecznego. Drugi wyjątek wynika z przepisu art. 145 § 3 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie wznowieniowe może się toczyć także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Postępowanie przed sądem nie może się toczyć z uwagi na przedawnienie karalności [art. 17 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 z późn. zm.) w związku z art. 101 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 z późn. zm.)]. Mimo to nie ma podstaw do skorzystania z art. 145 § 3 k.p.a., ponieważ w świetle istniejącego materiału dowodowego brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że wspomniane oświadczenia P. T. i J. U. z dnia [...] lutego 1961 r. zostały złożone fałszywie. Należy w szczególności podkreślić, że zeznania Z. B. i M. A. z dnia [...] marca 2010 r (kwestionujące w ocenie skarżącego prawdziwość zeznań z dnia [...] lutego 1961 r.) nie odnoszą się do S. K. (ur. w [...] r.), któremu w 1962 r. nadano nieruchomość, lecz S. K. (tj. osoby o innym nazwisku, ur. w [...] r.). Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie wynika z nich również, że S. K. "podszył się" pod osobę S. K. (zm. w [...] r.). Ponadto, porównanie treści oświadczeń z dnia [...] lutego 1961 r. i z dnia [...] marca 2010 r. w żaden sposób nie uprawnia do twierdzenia, że dotyczą one tej samej nieruchomości. Zeznania Z. B. i M. A. wskazują jedynie na miejsce zamieszkiwania S. K. - przy ul. [...] w miejscowości D. na [...], gdzie osoba ta posiadała majątek, w skład którego wchodzi dom, budynki gospodarcze, urządzenia i pole. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zeznania te posiadają istotne w sprawie znaczenie prawne.

Minister wskazał, iż w ocenie wnioskodawcy w sprawie wystąpiła także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (powołana już wcześniej przez J. B.). Nowymi dowodami oświadczenia świadków – Z. B. i M. A. z dnia [...] marca 2010 r., według których to nie S. K. pozostawił gospodarstwo rolne na terenie ówczesnego [...] (ponieważ takiego nie posiadał), lecz S. K.. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby wznowić postępowanie powinny być spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Obejmuje to okoliczności lub dowody zarówno nowoodkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie stanowi samoistnej podstawy wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne, czy nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Muszą zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Kolejną przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Tymczasem, skoro nowe dowody w sprawie pojawiły się w dniu [...] marca 2010 r., to tym samym nie mogły być znane Ministrowi, ani nie istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] października 2002 r. Ponadto, jak wykazano, brak jest podstaw do uznania, że omawiane dowody posiadają istotne w sprawie znaczenie prawne. Oznacza to, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. W konstatacji organ stwierdził, iż wobec powyższego należało orzec, jak w rozstrzygnięciu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. B. i M. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich kroków koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 8 k.p.a. polegający na nieprzeprowadzeniu postępowania w sposób określony w przepisie (min. poprzez brak przeprowadzenia czynności zmierzających do weryfikacji dowodów przedłożonych przez nich oraz brak odniesienia się do wątpliwości skarżących w zakresie sposobu prowadzenia postępowania wyrażonych w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r.; -art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżących; - art. 75 oraz 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie przeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego (w zakresie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka J. T.) oraz nie uzupełnienie go a przez to poczynienie błędnych ustaleń w sprawie;

- art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego; art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 2 oraz § 3 poprzez ich niezastosowanie co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania w niniejszej sprawie; art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów podniesionych w petitum skargi W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302,; dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu wskazującym na konieczność jej uchylenia. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r. została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się etap wstępny, w którym wniosek o wznowienie postępowania poddaje się ocenie pod kątem dopuszczalności wznowienia, oraz etap postępowania rozpoznawczego, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwszy etap postępowania polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Z kolei w drugim etapie postępowania organ po wznowieniu postępowania wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Podkreślić należy, że art. 146 § 1 k.p.a. nie stanowi negatywnej przesłanki wznowienia postępowania, lecz jedynie negatywną przesłankę uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Wystąpienie okoliczności wymienionych w tym przepisie nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania (v. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2016). Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1 k.p.a. ma charakter zamknięty, co oznacza, że wznowienie nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn niż w nim wskazanych. Wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu określonej przesłanki (wady postępowania) na treść decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania.

Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju odmówił na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. we wznowionym postępowaniu, uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] października 2002 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej dla [...] z dnia [...] listopada 1962 r. w sprawie nadania własności nieruchomości rolnej położonej we [...]. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Istota tego uregulowania polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący jako podstawę wznowieniową wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. W doktrynie, jak i orzecznictwie wskazuje się na trzy warunki, których łączne spełnienie umożliwia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Po pierwsze – w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, po drugie - sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie - fałszywy dowód musiał być podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. W niniejszej sprawie skarżący z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. argumentowali, że fałszywe są oświadczenia z [...] lutego 1962 r. złożone przez P. T. i J. U. złożone, że S. K. ( ur. w [...] r.) był właścicielem majątku pozostawionego w K. na terenie ówczesnego [...]. Majątek ten nie był jego własnością, lecz własnością S. K. (ur. [...] r.) Skarżący nie przedłożyli jednak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego właściwego organu, stwierdzającego fałszerstwo tych oświadczeń.

Podkreślenia wymaga, że celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Fałsz dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba, że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.). Dla przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania. W orzecznictwie stwierdza się, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (por wyrok NSA z 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91). Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie okoliczność, jakoby w toku postępowania w sprawie nadania własności nieruchomości rolnej, doszło do sfałszowania dowodu, który przesądził o negatywnym, w przekonaniu skarżących, dla nich rozstrzygnięciu, nie została potwierdzona żadnym prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.

Z tych przyczyn postępowanie można w zasadzie wznowić dopiero po stwierdzeniu fałszerstwa materiałów dowodowych orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Od tej zasady przepisy § 2 i 3 art. 145 k.p.a., przewidują wyjątki. Możliwe jest bowiem wznowienie postępowania przed wydaniem takiego orzeczenia, przy spełnieniu warunków określonych w tych przypisach, tzn. wtedy, gdy występuje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstanie szkody dla interesu społecznego (wyr. NSA z 10.6.1998 r., I SA 1949/97, niepubl.; wyrok NSA z 2 lipca1999 r., I SA 989/99, niepubl.), a fakt sfałszowania dowodu jest oczywisty, bądź też postępowanie przed sądem lub innym organem w tych sprawach nie może zostać wszczęte z uwagi na upływ terminu przedawnienia lub z powodu innych prawnych przeszkód (por. wyrok NSA z dnia 22.06.1999 r., I SA 1924/98, niepubl.). Podzielić należy stanowisko organu, że brak jest podstaw do przyjęcia aby sprawa o nadanie własności nieruchomości rolnej miała wpływ na bezpieczeństwo życia lub zdrowia ludzkiego bądź na powstanie poważnej szkody dla interesu społecznego, tym samym nie zachodzi wyjątek z § 2 art. 145 k.p.a. Zgodzić się należy również z organem, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania wyjątku z § 3 art. 145 k.p.a., w sytuacji gdy w świetle materiału dokumentacyjnego nie zachodzą podstawy do stwierdzenia fałszywości oświadczeń P. T. i J. U.. Zważyć bowiem należy, że z treści zeznań Z. B. i M. A., wynika jasno, że odnoszą się one do S. K. ( ur. w [...] r.), a nie do S. K. ( ur. w [...] r.), któremu w 1962 roku nadano nieruchomość rolną. Jak wskazał organ w zeznaniach tych podano, że S. K. zamieszkiwał w miejscowości D. na [...], gdzie posiadał majątek, składający się z domu, budynków gospodarczych, urządzeń i pola. Słusznie uznał organ, że omawiane zeznania nie dotyczą osoby S. K. na rzecz którego została wydana decyzja w 1962 roku, lecz osoby S. K., a więc osoby o innym nazwisku. Skarżący mając wiedzę o fakcie popełnienia przestępstwa winni byli dążyć do wykazania tego faktu przed powołanymi do tego organami, do których należy ocena wystąpienia negatywnych przesłanek procesowych i podjęcia stosownych do ustaleń rozstrzygnięć. Takiego rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania karnego w sprawie popełnienia fałszerstwa w niniejszej sprawie zabrakło, wobec czego skarżący nie mogli skutecznie powoływać się na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie dysponując również prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającym popełnienie tego przestępstwa. Skarżący jako drugą podstawę wznowieniowa postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten może mieć zastosowanie, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: pierwsza - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe, druga - istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej, trzecia - nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (por. wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt III SA 1165/97). Prawidłowo stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, że skoro nowe dowody w postaci oświadczenia świadków Z. B. i M. A. pojawiły się w dniu [...] marca 2010 r., to nie mogły być znane Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ani nie istniały w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] lutego 1999 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej dla [...] z dnia [...] listopada 1962 r. Słusznie również uznał organ, iż wskazane oświadczenia świadków nie posiadają istotnego znaczenia dla sprawy, bowiem nie odnoszą się do S. K., lecz do innej osoby. Z tych też względów zasadnie organ uznał, że nie zachodzą podstawy do uznania zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy odmowa uchylenia decyzji ostatecznej wobec prawidłowego uznania braku rzeczywistego spełnienia się wskazanych przesłanek było prawidłowe. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2002 r. jest prawidłowe, natomiast zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Brak było bowiem podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia powołanych przepisów art. 7, 8, 75, 77, 80, 145 § 1 pkt 1 i 5 , art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Natomiast słusznie podnosi skarga naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., jednakże brak doręczenia pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji, nie mógł odnieść skutku w okolicznościach wniesienia skargi w terminie do jej wniesienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.