Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 634/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa SWSA Mirosław Bator SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) . po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu części działek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 22 grudnia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 ust. 1, art. 4 pkt 9b, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 104, art. 105 i art. 107 K.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zwrotu części działek: nr [...], nr [...] i nr [...]. obr. [...] ewid. N. H. m. K., w granicy wywłaszczonej parceli l. kat[...] o pow. 4765 m2 b. gm. kat. C.-Ł., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. na rzecz Z. L..

W uzasadnieniu organ wskazał, że Z. L. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o zwrot lub odszkodowanie za nieruchomości wywłaszczone w 1952 r., znajdujące się przy ul. [...], na terenie zakładów Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w K.. W uzasadnieniu wniosku podała, że przedmiotowe grunty wywłaszczone zostały na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 17 grudnia 1952 r., na potrzeby powstającego zakładu [...] w K.. Działki miały pozostawać w użytkowaniu wieczystym do 2089 r., nie zostały jednak zabudowane i zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia.

Pismem z dnia 17 listopada 2020 r., Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K., Referat Zwrotu Wywłaszczonych Nieruchomości powołując się na przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zwrócił się do Z. L. z prośbą o wykazanie interesu prawnego do występowania w prowadzonej sprawie w charakterze strony, poprzez przedłożenie do akt sprawy dokumentów (postanowienia sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialne akty poświadczenia dziedziczenia) po poprzednich właścicielach wywłaszczonych nieruchomości, tj. J. P., s. P. oraz Z. P., zaznaczając, iż nie uzupełnienie ww. braku w zakreślonym terminie spowoduje wydanie decyzji w oparciu o dotychczas zgromadzoną dokumentację. W odpowiedzi na powyższe pismo Pani Z. L. zawnioskowała o przeprowadzenie w terenie rozprawy administracyjnej celem doprecyzowania wniosku, poprzez dokładne wskazanie przedmiotu postępowania. W dniu 4 grudnia 2020 r. przeprowadzona została w terenie rozprawa administracyjna, w trakcie której Z. L. doprecyzowała wniosek o zwrot zaznaczając, że przedmiotem postępowania o zwrot objęta ma być parcela l. kat. [...] o pow. 4765 m2 b. gm. kat. C.- Ł.. Z. L. zaznaczyła także, że nie dysponuje postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu J. P., ani notarialnym aktem poświadczenia dziedziczenia. Jak ustalono, orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. wywłaszczono dla realizacji narodowych planów gospodarczych, pod budownictwo przemysłowe, obj. lwh [...] część parceli katastralnej I. kat[...] o pow. 47a 65m2, stanowiącą w dacie wywłaszczenia własność J. P., s. P. w całości. Wywłaszczona parcela l. kat. [...] o pow. 4765 m2 uległa podziałowi na parcele: I. kat. [...] o pow. 46a28m2 oraz I. kat. [...] o pow. 137m2. Przedmiotem niniejszego postępowania objęte są części działek ewidencyjnych: nr [...]. nr [...] oraz nr [...]. w granicach parcel: I. kat. [...] i I. kat. [...] o łącznej powierzchni 4765 m2 (powstałych z wywłaszczonej orzeczeniem z 27 grudnia 1952 części parceli I. kat [...]). Sprawa dotycząca zwrotu działek ewidencyjnych: nr [...] nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K. w granicy wywłaszczonej orzeczeniem z dnia 27 grudnia 1952 r. Nr [...] parceli I. kat. [...] b. gm. kat. C.-Ł. była już przedmiotem rozpatrywania przez organy administracji publicznej i zakończyła się wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzją z dnia 4 lutego 2016 r., Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...] (aktualnie [...]), obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicy parceli I. kat. [...] (powstałej z parceli . kat. [...]) b. gm. kat. C.-Ł., na rzecz Z. L.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 3 czerwca 2016 r. Natomiast w stosunku do działki nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicy wywłaszczonej parceli I. kat. [...] o pow. 137 m2 (powstałej z podziału parceli l. kat[...] b. gm. kat. C.-Ł., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. oraz w granicy parceli l. kat. [...] o pow. 447 m2 wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 14 września 1971 r., toczy się już postępowanie o zwrot z wniosku Z. L. złożonego w dniu 2 lipca 2013 r. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r., zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie nabycia prawa własności ww. działki przez Gminę Miejską K.. Aktualnie, zgodnie z wpisem w dziale II księgi wieczystej nr [...] własność działek: nr [...] (podział ww działki na działkę nr [...] nie został ujawniony w księdze wieczystej) oraz nr [...] wpisana jest na rzecz Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Stan faktyczny i prawny od czasu wydania powyższej decyzji nie uległ zmianie. Z. L. nadal nie wykazała interesu prawnego do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony, nie przedłożyła do akt sprawy dokumentu, z którego wynikałoby następstwo prawne po J. P.. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu własności ziemi z dnia 19 lutego 1979 r., wynika, iż Z. L. stała się z mocy prawa właścicielem między innymi nieruchomości: l. kat. [...] o pow. 30 m2 oraz l. kat. [...] o pow. 2079 m2. Żadna z tych nieruchomości nie została jednak wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. Decyzja Wojewody z dnia 3 czerwca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 4 lutego 2016 r., posiada przymiot ostateczności i prawomocności przez co korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co wyklucza możliwość ponownego postępowania w tej samej sprawie. Nie zaistniała żadna nowa okoliczność dająca podstawę do ponownego rozpoznania sprawy w przedmiocie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...]. obr. [...]. ewid. N. H. m. K.. Natomiast sprawa wszczęta z wniosku Z. L. z dnia 2 lipca 2013 r. o zwrot części działki nr [...]. obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicy parceli I. kat. [...] b. gm. kat. C.-Ł. nie została jeszcze zakończona, zatem ponowny wniosek w tej samej sprawie jest bezpodstawny i powinien ulec umorzeniu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. L. zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny sprawy, a także brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, iż odwołująca z jednej strony wykazała na przesłanki wskazujące na brak wykorzystania nieruchomości na potrzeby celu, dla którego zostały wywłaszczone, wskazała na przesłanki potwierdzające, że nieruchomości objęte wnioskiem nie były przedmiotem wcześniejszego postępowania, a sama odwołująca jest następcą prawnym J. P.. Ponadto zarzuciła miedzy innymi naruszenie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 ust. 1 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek odwołującej nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy nieruchomości wskazane we wniosku miały zostać wywłaszczone na potrzeby zakładu cementowego, natomiast przesłanki do wywłaszczenia nie są już aktualne, co powoduje, że uzasadnionym jest wniosek o potrzebie ich zwrotu, ponieważ nie są dalej wykorzystywane dla realizacji celu, na który zostały wywłaszczone i przyznane w użytkowanie wieczyste.

Wojewoda decyzją z dnia 22 marca 2021 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w niniejszej sprawie na szczególną uwagę zasługuje treść przepisu art. 16 § 1 Kpa, który stanowi, iż: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych." Ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją o odmowie zwrotu naruszałoby wyżej opisaną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a tym samym prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, wynikającą z przepisu art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, co skutkować musi obowiązkiem organów administracji stwierdzenia j ej nieważności. Zagadnienie "powagi rzeczy osądzonej" każdorazowo musi znaleźć się podstawę w ustaleniu tożsamości sprawy administracyjnej - zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym i zainicjowanej kolejnym wnioskiem strony, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z kolejnym wnioskiem o zwrot tej samej nieruchomości wystąpiła ta sama osoba, zaś powołany w wydanej poprzednio decyzji przepis art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uległ zmianie w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten stanowił w dacie wydania ww. decyzji, że "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu." Aktualnie powołana regulacja przewiduje, że "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu." Wprowadzenie w treści normatywnej ww. przepisu kwestii związanych ze zwrotem udziałów w wywłaszczonej nieruchomości nie spowodowało w warunkach przedmiotowej sprawy żadnej jakościowej zmiany stanu prawnego, która pozwalałaby na wykluczenie tożsamości obu spraw. W związku z powyższym, wydanie ponownej decyzji w sprawie zwrotu działek: nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. N. H., m. K., na rzecz Z. L. bez uprzedniego pozbawienia mocy obowiązujących decyzji Prezydenta Miasta K. z 4 lutego 2016 r. oznaczałoby, iż byłaby ona obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał między innymi, że zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który ma kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie: "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (...)". Tym samym legitymację procesową w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości posiadają poprzedni właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy lub też osoby, które nabyły spadek lub udział w spadku. Co prawda organ odwoławczy nie kwestionuje pokrewieństwa J. P. z Z. L. z domu P., przy czym prawną formą udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu jest przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez sąd rejonowy właściwy wg ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź przedstawienie notarialnego poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Nie stanowią natomiast prawnej formy udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu załączone do odwołania wykazy zmian gruntowych dla obrębów [...].

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. L. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny sprawy, a także brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu, iż odwołująca z jednej strony wykazała na przesłanki wskazujące na brak wykorzystania nieruchomości na potrzeby celu, dla którego zostały wywłaszczone, wskazała na przesłanki potwierdzające, że nieruchomości objęte wnioskiem nie były przedmiotem wcześniejszego postępowania, a sama odwołująca jest następcą prawnym J. P. - jako jego córka, co wynika z innych dostępnych dokumentów w sprawie;

2/ art. 10 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na niedostatecznym zapewnieniu przez organ I instancji czynnego udziału odwołującej w postępowaniu m. in. przez brak dokonania prawidłowej oceny nieruchomości (podziału działki o nr [...]), jakich zwrotu domaga się odwołująca, w wyniku czego uznano, że w zakresie tych nieruchomości toczyło się lub toczy się już postępowanie administracyjne;

3/ art. 11 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia przesłanej jakimi kierował się organ I instancji wydając zaskarżoną decyzje, a w szczególności założenia, ze odwołująca nie jest następcą prawnym J. P., w sytuacji gdy zebrana dokumentacja w sprawie wskazuje na okoliczność, że odwołująca jest zstępną J. P., czego potwierdzeniem jest nie tylko akt własności ziemi wydany na rzecz Z. L., co potwierdza przekazanie terenu od J. P. dla Z. L., jako spadkobierczyni ojca;

4/ art. 86 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku przeprowadzenia przesłuchania stron wobec pojawienia się wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie następstwa prawnego po J. P. - w świetle dostępnych dokumentów wskazujących na pokrewieństwo J. P. z Z. L. z domu P., a w konsekwencji interesu prawnego odwołującej do występowania z wnioskiem w niniejszej sprawie;

5/ art. 136 ust. 3, art. 137, art. 142 ust. 1 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek odwołującej nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy nieruchomości wskazane we wniosku miały zostać wywłaszczone na potrzeby zakładu cementowego, natomiast przesłanki do wywłaszczenia nie są już aktualne, co powoduje, że uzasadnionym jest wniosek o potrzebie ich zwrotu, ponieważ nie są dalej wykorzystywane dla realizacji celu, na który zostały wywłaszczone i przyznane w użytkowanie wieczyste.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia orzekania przez Sąd stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 22 marca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 22 grudnia 2020 r. o umorzeniu postępowania w zakresie zwrotu części działek: nr [...], nr [...] i nr [...]. obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicy wywłaszczonej parceli l. kat. [...] o pow. 4765 m2 b. gm. kat. C.-Ł., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. na rzecz Z. L..

W sprawie organy ustaliły, że sprawa dotycząca zwrotu działek ewidencyjnych: nr [...] nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. H. m. K. w granicy wywłaszczonej orzeczeniem z dnia 27 grudnia 1952 r. parceli I. kat. [...] b. gm. kat. C.-Ł. była już przedmiotem rozpatrywania przez organy administracji publicznej i zakończyła się wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzją z dnia 4 lutego 2016 r., Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...] (aktualnie [...]) na rzecz Z. L.. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Wojewody z dnia 3 czerwca 2016 r. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie właściwie oceniły, że między rozstrzygniętą już sprawą, a sprawą obecnie wszczętą wnioskiem Z. L. zachodzi tożsamość zarówno przedmiotowa jak i podmiotowa.

Należy wyjaśnić, że zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 K.p.a.) jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego w Polsce. Jej naruszenie stanowi bardzo poważne uchybienie przepisom postępowania, skutkujące nieważnością decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Można stwierdzić, że w systemie prawa administracyjnego funkcjonuje zakaz ponownego rozpatrywania spraw, które już wcześniej zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną. W odniesieniu do takich kategorii spraw należy umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Warunkiem dokonania prawidłowej oceny omawianej kwestii jest ustalenie tożsamości spraw – pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Jak wskazuje B. A. "Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe oraz przedmiotowe. Ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym sprowadza się do stwierdzenia identyczności strony (stron) w danych postępowaniach administracyjnych z uwzględnieniem następstwa prawnego. Pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania strony (jej uprawnienia) lub treść obowiązku, podstawa prawna oraz stan faktyczny. Identyczność tych elementów przesądza o tożsamości spraw. Z tożsamością spraw administracyjnych mamy więc do czynienia wtedy, gdy pokrywają się ze sobą zarówno ich elementy podmiotowe, jak i przedmiotowe" (B. Adamiak, Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, w: Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Wolters Kluwer, 2015).

W świetle akt postępowania administracyjnego nie budzi wątpliwości, że w obu sprawach zachodzi tożsamość podmiotowa. Obecnie wnioskodawcą w sprawie jest Z. L.. Podobnie decyzją Wojewody utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 4 lutego 2016 r. znak [...] o odmowie zwrotu działek na rzecz Z. L.. Pomiędzy tymi sprawami zachodzi również tożsamość przedmiotowa. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie w dniu 4 grudnia 2020 r. przeprowadzona została w terenie rozprawa administracyjna, w trakcie której Z. L. doprecyzowała wniosek o zwrot zaznaczając, że przedmiotem postępowania o zwrot objęta ma być parcela l. kat[...] o pow. 4765 m2 b. gm. kat. C.- Ł. obejmująca części działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...] oraz nr [...] w granicach parcel: I. kat. [...] i I. kat. [...] o łącznej powierzchni 4765 m2 (powstałych z wywłaszczonej orzeczeniem z 27 grudnia 1952 części parceli I. kat [...]).

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, w pełni zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że ostateczna decyzja Wojewody z dnia 3 czerwca 2016 r. nr [...] pozostająca w obrocie prawnym, ma moc wiążącą i kreuje stan rei iudicatae w zakresie działek nr [...] i nr [...]. Nie ulega też wątpliwości, że zachodzi tożsamość spraw – sprawy naówczas rozstrzygniętej i sprawy będącej przedmiotem postępowania, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji.

Ponadto z akt administracyjnych wynika, że w stosunku do działki nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicy wywłaszczonej parceli I. kat. [...] o pow. 137 m2 (powstałej z podziału parceli l. kat. [...] b. gm. kat. C.-Ł., wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. oraz w granicy parceli l. kat. [...] o pow. 447 m2 wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 14 września 1971 r., toczy się już postępowanie o zwrot z wniosku Z. L. złożonego w dniu 2 lipca 2013 r. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r., zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu zakończenia postępowania w sprawie nabycia prawa własności ww. działki przez Gminę Miejską K.. Zatem słusznie organy orzekające w sprawie stwierdziły, że w tym zakresie wystąpiły przesłanki określone w art. 105 § 1 K.p.a. i zaszła konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Brak jest bowiem podstawy do tego, by prowadzić postępowanie administracyjne w sytuacji, gdy w tej samej sprawie prowadzone jest wcześniej wszczęte postępowanie.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.