Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1631/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 4a, art. 26a ust. 1, art. 26 ust. 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 2046
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
article: art. 47 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: Skarżący/Strona) jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) nr [...] z [...] lipca 2018 r. ustalająca za okres sprawozdawczy sierpień 2014 r. dofinansowanie do wynagrodzeń siedemnastu pracowników niepełnosprawnych w wysokości po 0 zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, co następuje:

W dniu 9 września 2014 r. do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych został przekazany wniosek Strony o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy sierpień 2014 r.

W dniu 23 grudnia 2014 r. strona dokonała korekty wniosku Wn-D za sierpień 2014 r. zwiększającej kwotę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych poprzez wskazanie w załącznikach Inf-D-P siedemnastu nowych pracowników.

Pismem z 23 marca 2018 r. Fundusz poinformował wnioskodawcę, że wyliczona przez niego wysokość przysługującego miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych za okres sierpień 2014 r. oraz kwota dofinansowania wyliczona przez organ różnią się. Organ wskazał, iż kwota wyliczona przez PFRON to 0,00 zł, gdyż zgodnie z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511 ze zm. zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji") miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Pismem z 11 kwietnia 2018 r. Strona zwróciła się o wydanie decyzji o wysokości przysługującego dofinansowania za sierpień 2014 r. Strona wyjaśniła, iż w związku z kontrolą ZUS dokonała korekt raportów RCA i deklaracji DRA za ww. okres, a powstałą niedopłatę do składek społecznych i zdrowotnych uregulowała w dniu 15 maja 2017 r. Strona wskazała również, iż składki do ZUS wg deklaracji DRA 01.09.2014 zostały opłacone w terminie, tj. w dniu 14 października 2014 r. Ponadto podniosła, iż do czasu kontroli w 2017 r. nie była świadoma nieprawidłowości w ZUS, zatem nie było to działanie zamierzone. Do wniosku Strona załączyła: deklaracje ZUS P DRA za wrzesień 2014 r., deklaracje ZUS P RSA i RCA za wrzesień 2014 r. dotyczące poszczególnych pracowników niepełnosprawnych, potwierdzenia opłacenia w dniu 14 października 2014 r. składek do ZUS za ww. okres oraz potwierdzenia dokonania dopłaty w dniu 15 maja 2017 r.

Pismem z 8 maja 2018 r. organ zawiadomił stronę o prowadzonym postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości przysługującego dofinansowania za sierpień 2014 r. oraz wezwał stronę do przesłania stosownych dokumentów.

W odpowiedzi na powyższe Strona przy piśmie z 17 maja 2018 r. przesłała wymagane dokumenty.

Prezes Zarządu PFRON wyjaśnił, że zgodnie z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Obowiązkowe składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wynagrodzeń za sierpień 2014 r. zostały opłacone przez stronę ostatecznie w dniu 15 maja 2017 r., tj. z uchybieniem terminu, wynikającego z art. 47 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm. dalej jako u.s.u.s.), przekraczającym 14 dni. Obowiązującym płatnika terminem płatności składek według deklaracji i stosownie do ww. artykułu jest termin do 15-tego każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.

Wobec powyższego organ ustalił, iż Stronie nie przysługuje wyplata dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sierpień 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie na rzecz Skarżącego oraz o przeprowadzenie dowodów w postaci załączonego do skargi protokołu kontroli ZUS z [...] marca 2017 r. nr [...] i zaświadczenia z ZUS o niezaleganiu w opłacaniu składek na dzień 5 sierpnia 2014 r.

Decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji poprzez niezasadne przyjęcie, że miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni - podczas, gdy na moment powstania terminu zapłaty ww. kosztów płacy, Skarżący nie zalegał z płatnością, zaś korekta raportów RCA i deklaracji DRA za okres objęty dofinansowaniem wynikała z wyników późniejszej kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzonych w okresie od [...].02.2017 r. do [...].03.2017 r. i nie wynikała ze złej woli Skarżącego, lecz była wynikiem odmiennej interpretacji przepisów o świadczeniu umów zlecenia na rzecz własnego pracodawcy, wynikających z zawartej umowy o świadczenie usług medycznych z [...] czerwca 2013 r., z osobą trzecią – A.P. [...], a wykrytą niedopłatą, w wyniku kontroli Skarżący niezwłocznie uregulował w oparciu o protokół kontroli ZUS;

2) art. 69 Konstytucji RP przez odmowę dofinansowania do wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników w sytuacji niezawinionego błędu po stronie Skarżącej, wynikającego z rozbieżnych interpretacji przepisów o ubezpieczeniu społecznym - a w konsekwencji powyższego wydanie decyzji niezgodnej z zapisem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącym, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Skarżący wyjaśnił, że na moment złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy sierpień 2014 r. - wnioskujący nie posiadał żadnych zaległości w zakresie zapłaty kosztów płacy, w tym również nie posiadał żadnych zaległości na rzecz ZUS. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero w marcu 2017 r. - a więc po przeszło dwóch latach od chwili złożenia wniosku o dofinansowanie. Wówczas faktycznie, co podkreślił autor skargi w wyniku kontroli ZUS w zakresie prawidłowości obliczania składek na ubezpieczenie społeczne, wykryto nieprawidłowości wynikające w głównej mierze z niezgłoszenia do ubezpieczenia pracowników, którzy wykonywali umowę zlecenia/o dzieło na rzecz ZOZ w [...] na podstawie umowy o świadczenie usług medycznych z A.P., gdyż pomimo zatrudnienia pracowników przez A.P. osoby te świadczyły umowy na rzecz własnego pracodawcy, co wymagało zgłoszenia ich do ZUS.

Zdaniem Skarżącego pozbawienie dofinansowania wszystkich 17 niepełnosprawnych pracowników stanowi nieproporcjonalną reakcję organu na drobny błąd mający charakter niezawinionej omyłki.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Od powyższej generalnej zasady ustawodawca przewidział wyjątki, których zaistnienie powoduje, że dofinansowanie nie przysługuje, mimo tego, że pracodawca spełnia inne przesłanki do niego uprawniające.

Jeden z takich wyjątków został określony w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z tym przepisem, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Definicja "kosztów płacy" zawarta została w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, przez które rozumie się wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przepis nie zawęża pojęcia kosztów płacy jedynie do kosztów związanych z pracownikami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, ale dotyczy każdej z form zatrudnienia (umowy zlecenie/o dzieło), z której wynika obowiązek poniesienia kosztów w przepisie tym wymienionych.

Z kolei, zgodnie z art. art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. wynika, że płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy zauważyć należało, iż z informacji udzielonej przez ZUS wynika, że składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne za okres wrzesień 2014 r. (od wynagrodzeń za sierpień 2014 r.) zostały opłacone w pełnej wysokości po terminie tj. w dniu 15 maja 2017 r. po kontroli ZUS.

Zatem stwierdzić należy, iż Skarżący przekroczył 14-dniowy termin na poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę.

Uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe, gdy nie zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od wynagrodzenia brutto i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co wprost wynika z powołanego na wstępie przepisu art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Sąd w pełni podziela stanowisko organu, iż w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Oznacza to, że dofinansowanie nie może zostać udzielone Stronie, bez względu na wykazywaną w skardze zapłatę składek w dniu 14 października 2014 r., czy odmienną interpretację przepisów o świadczeniu umów zlecenia na rzecz własnego pracodawcy a wykrytą przez ZUS w wyniku kontroli niedopłatą.

Podkreślić raz jeszcze należy, iż zaistnienie omawianej sytuacji z mocy samego prawa obliguje organ administracyjny do odmowy udzielenia dofinansowania. Dodatkowo wskazać trzeba, iż ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnych wyjątków, tak więc skoro składki na ubezpieczenia społeczne zostały uiszczone przez Skarżącego po terminie - konsekwencją jest utrata uprawnienia do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zatem niezależnie od przyczyn przewidzianego - w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji - opóźnienia skutkiem stwierdzenia nieterminowego poniesienia kosztów płacy jest sankcja w postaci braku możliwości uzyskania dofinansowania przez pracodawcę.

Odnosząc się do twierdzeń skargi, stwierdzić należy, iż w żadnym przepisie ustawy o rehabilitacji, nie ma przepisu pozwalającego na uznanie częściowego poniesienia kosztów płacy za poniesienie kosztów płacy w całości. Wykładnia językowa, funkcjonalna i systemowa przepisu art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż nie pozwala na przyjęcie, że warunek z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ww. ustawy został zachowany, gdy pracodawca uiścił przeważającą część kosztów płacy terminowo, a wyłącznie mniejsza część tych kosztów została opłacona w późniejszym terminie na skutek złożenia korekt dokumentów rozliczeniowych. Uzupełnienie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych nie skutkuje możliwością ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ustawodawca nie przewidział możliwości otrzymania dofinansowania w przypadku jedynie częściowego opłacenia składek w terminie przewidzianym w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Z tych względów za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 69 Konstytucji RP, w ocenie Sądu, zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. O naruszeniu przepisu Konstytucji RP można byłoby mówić wówczas, gdyby organ administracji miał obowiązek zastosowania tego przepisu bezpośrednio, lub w sytuacji, gdyby przepis ustawy, który organ zastosował przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy zaskarżoną decyzją był sprzeczny z Konstytucją. Żadna z tych okoliczności uzasadniających naruszenie Konstytucji RP w niniejszej sprawie nie zaistniała.

Zatem Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ prowadził przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Nadto Sąd uznał, że uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez Stronę skarżącą w treści skargi nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu PFRON.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.