Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1553/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatkowe postępowanie
Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1314
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - tekst jednolity.
article: art. 14b par. 1, art. 14c par. 1-3, art. 120, art. 121, art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant referent stażysta Natalia Puchalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 27 stycznia 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r., D. A. (dalej jako: wnioskodawca, podatnik, strona lub skarżący) wystąpił, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") do Dyrektora Izby Skarbowej w P. - upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej zasad ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie obowiązku podawania NIP w formularzu towarzystwa ubezpieczeniowego.

Prezentując stan faktyczny wnioskodawca wskazał, że w 2009 r. zaciągnął kredyt hipoteczny w X. Równocześnie ubezpieczył nieruchomość będącą przedmiotem kredytowania w Towarzystwie Ubezpieczeniowym Y. - obecnie YY. S.A. W 2010 r. ubezpieczenie nieruchomości przejęło YY. S.A. (w skrócie: "TU"). W kwietniu 2011 r. w domu podatnika doszło do szkody (zalania), w związku z czym zwrócił się do TU o wypłatę odszkodowania. W wyniku nieprawidłowości w postępowaniu pracowników banku oraz TU, odszkodowanie zostało wypłacone dopiero w dniu 18 października 2011 r. - faktycznie wypłata odszkodowania powinna nastąpić w dniu 26 maja 2011 r. Odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania zostały wypłacone wnioskodawcy w 2014 r. W tym samym roku wypłacono podatnikowi także odsetki od powyższych odsetek, zwrócono część pieniędzy z tytułu niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej, oraz odsetki od tej kwoty. Równocześnie TU poinformowało podatnika, że odsetki są traktowane jako dochód wnioskodawcy, od którego musi zapłacić podatek. TU przesłało podatnikowi formularz "Dane Identyfikacyjne Podatnika" informując go, że ma wypełnić ten druk i odesłać do TU. Następnie wnioskodawca otrzyma druk PIT-8C, który będzie dla niego podstawą do rozliczenia wypłaconych odsetek w jego zeznaniu podatkowym.

Wnioskodawca uważa, że w przypadku prawidłowego wykonywania czynności przez pracowników banku oraz towarzystw ubezpieczeniowych wypłata odszkodowania nastąpiłaby w określonym ustawowo terminie. Nie doszłoby też do naliczenia odsetek. Tym samym, zdaniem podatnika, niekompetencja wspomnianych pracowników spowodowała konieczność wykonania przez niego zupełnie niepotrzebnych czynności polegających na - wypełnieniu formularza, przesłaniu formularza (na jego koszt) oraz uwzględnieniu danych z druku PIT-8C w jego zeznaniu podatkowym.

Za wykonanie powyższych czynności podatnik zażądał wypłacenia przez TU pieniędzy w łącznej kwocie [...] zł. Równocześnie poinformował TU, że formularz wypełni gdy TU wykaże, że podatnik ma taki obowiązek - ze wskazaniem podstawy prawnej. TU w wyniku pism wnioskodawcy przesłało mu trzy razy druk formularza za każdym razem "prosząc" o jego wypełnienie. Zdaniem strony TU nie wykazało, aby podatnik miał obowiązek prawny wypełnić i przesłać do TU przedmiotowy formularz. Jednocześnie podatnik wskazał, że nie ma zamiaru ułatwiać TU życia i wypełniać ich formularza - chyba, że ma taki obowiązek, wynikający z przepisów prawa. Wnioskodawca jest przekonany, że formularz, który otrzymał do wypełnienia, nie jest zdefiniowany jakimikolwiek przepisami. Nie posiada on cech, jakimi charakteryzują się dokumenty urzędowe (np. wskazanie podstaw prawnych druku). Gdyby formularz takie cechy posiadał, to podatnik wiedziałby, jakie są podstawy prawne zobowiązujące do jego wypełnienia. Zdaniem wnioskodawcy jest to wewnętrzny formularz TU. Ponadto podatnik wskazał, że jest podmiotem podlegającym obowiązkowi ewidencyjnemu zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1314 ze zm. - w skrócie: "u.z.e.i.p.p.").

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał organowi podatkowemu następujące pytanie: czy zamieszczone w formularzu żądanie podania nr NIP jest prawidłowe (pytanie wskazane we wniosku jako nr 1)?

Prezentując własne stanowisko w sprawie wnioskodawca podkreślił, że do zaległości z wypłatą odszkodowania doszło z winy pracowników banku oraz TU. W wyniku tych nieprawidłowości zostały podatnikowi wypłacone odsetki, które jako dochód wnioskodawcy są opodatkowane. Podatnik wskazał, że nie ma zamiaru spełniać próśb TU o wypełnienie formularza. Jednocześnie zaznaczył, że wypełni dostarczony mu przez TU formularz, gdy na jego konto wpłyną pieniądze w kwocie [...] zł, lub gdy uzyska informację, że ma taki prawny obowiązek. Wskazał, że po wypełnieniu formularza pracownicy TU będą mogli odebrać formularz w miejscu zamieszkania podatnika w dni robocze w godz. 9.30 - 17.00. Jeżeli TU wpłaci na jego konto kwotę [...] zł, to on prześlę wypełniony formularz do TU, lub gdy uzyska informację, że ma taki prawny obowiązek. Powyższe informacje wnioskodawca przekazał zainteresowanym, lecz w odpowiedzi otrzymał jedynie trzy egzemplarze formularza z "prośbą" o jego wypełnienie.

W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając z upoważnienia Ministra Finansów, uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.

W motywach interpretacji organ powołał się na treść art. 67 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 171, poz. 1016 - w skrócie: "ustawa zmieniająca"), zgodnie, z którym z dniem 1 stycznia 2012 r. znosi się numer identyfikacji podatkowej nadany osobom fizycznym objętym rejestrem PESEL, nieprowadzącym działalności gospodarczej lub niebędącym zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Od tego dnia jedynym identyfikatorem podatkowym wspomnianych osób jest numer PESEL. Na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 6 u.z.e.i.p.p., w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz niepodatkowych należności budżetowych podatnicy mają obowiązek podawać identyfikator podatkowy na żądanie płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności budżetowych. Z powyższego organ wywiódł, że płatnik (TU) może żądać od wnioskodawcy (osoby fizycznej objętej rejestrem PESEL nieprowadzącej działalności gospodarczej) podania identyfikatora podatkowego - numeru PESEL - w celu sporządzenia PIT-8C - Informacji o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych. Podkreślono przy tym, że przepisy prawa nie wskazują formy w jakiej podatnik powinien podać płatnikowi numer PESEL.

W konkluzji Minister Finansów stwierdził, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do podania płatnikowi (TU) numeru NIP. Jest on natomiast zobowiązany podać płatnikowi numer identyfikacyjny, którym - w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji - jest numer PESEL. Jednocześnie zaznaczono, że stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe, gdyż podatnik stwierdził, że "nie ma zamiaru spełniać prośby YY. S.A.", natomiast podatnicy, jak wynika z art. 11 ust. 2 pkt 6 u.z.e.i.p.p. mają obowiązek podawać numer identyfikatora podatkowego płatnikom w sprawach zobowiązań podatkowych. Zwrócono uwagę, że analiza załącznika dołączonego do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 O.p., a zatem organ Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej tego dokumentu.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa D. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której wniósł o uchylenie powyższej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucił, że:

- zawiera nieprawidłowe i sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenia polegające na określeniu TU, jako płatnika w rozumieniu art. 8 O.p.;

- zawarte we wniosku pytanie dotyczy oceny prawidłowości postępowania TU, zaś w interpretacji organ dokonał oceny postępowania wnioskodawcy, nie mając w tym zakresie wystarczających informacji odzwierciedlających stan faktyczny;

- nie jest interpretacją indywidualną, gdyż nie uwzględnia indywidualnego charakteru zagadnienia. Zdaniem skarżącego treść interpretacji odnosi się do ogólnego ustawowego obowiązku podatników do podawania identyfikatora podatkowego uprawnionemu organowi, zaś pomija fakt, że zawarte we wniosku pytanie nr 1 odnosiło się tylko i wyłącznie do tego, "czy zamieszczone w formularzu żądanie podania numeru NIP jest prawidłowe?" - czyli, oceny działań TU w zakresie jego uprawnień do żądania od podatnika będącego osobą fizyczną podania numeru NIP i oceny samego formularza stosowanego przez TU;

- zawarte w interpretacji stanowisko uznające postępowanie skarżącego za nieprawidłowe jest sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym w jej uzasadnieniu wykazującym, że skarżący nie miał obowiązku podać TU numeru NIP;

- interpretacja jest tendencyjna - w jej uzasadnieniu przytoczono fragment wniosku zmieniający i wypaczający sens i cel postępowania skarżącego oraz powody zwrócenia się do organu o wydanie interpretacji indywidualnej.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Podczas rozprawy w dniu 20 kwietnia 2016 r. WSA w Poznaniu, działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") oddalił wnioski dowodowe co do złożenia wyjaśnień przez profesjonalnego pełnomocnika Ministra Finansów i "dowodu z opinii/zeznań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Badając zaskarżoną interpretację według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego.

Rozpatrzenie skargi należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem kwestie merytoryczne winny być rozpoznane przez organy podatkowe w zgodzie z wymogami formalnymi. Badając zaskarżoną interpretację według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że nie zostały one wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do przepisu art. 14b § 1 oraz art. 14c § 1 i 2 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Organ podatkowy dokonuje interpretacji indywidualnej, przyjmując za podatnikiem ściśle określony stan faktyczny. Jednocześnie, co oczywiste, opisany stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe musi być zindywidualizowane i odnosić się do wnioskodawcy, czyli być związane z jego indywidualną sytuacją prawnopodatkową. Tylko wówczas bowiem możliwe jest wydanie przez organ indywidualnej, a nie ogólnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego stan faktyczny jest przyjmowany według twierdzeń podatnika. Zgodnie bowiem z art. 14b § 3 O.p. we wniosku o udzielenie interpretacji wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych oraz własnego stanowiska w sprawie. Do takiego stanu jaki przedstawi, strona formułuje własne stanowisko. Organ interpretacyjny dokonuje natomiast oceny prawnej stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa. Postępowanie takie opiera się więc wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego wyrażana jest jego ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ. W postępowaniu tym nie może zatem toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych, a następnie poddawanie ich swobodnej ocenie, zgodnie z art. 191 O.p. Postępowanie to nie może również zmierzać do kwestionowania przez organ podatkowy stanu faktycznego opisanego przez wnioskodawcę. Organ ma obowiązek przyjąć do sformułowania oceny prawnej taki stan faktyczny, jaki podaje podatnik. Innymi słowy, organ dokonuje interpretacji przyjmując za stroną ściśle określony stan faktyczny.

Odnosząc powyższe uwagi natury prawnej na grunt kontrolowanej sprawy, Sąd stwierdza, że organ interpretacyjny udzielił wyczerpującej odpowiedzi co do nurtującej skarżącego spornej kwestii, wskazując jednoznacznie, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do podania płatnikowi (TU) numeru NIP. Jest on natomiast zobowiązany podać płatnikowi numer identyfikacyjny, którym - w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji - jest numer PESEL. Zatem prawidłowo postąpił organ odnosząc stan faktyczny do indywidualnych praw i obowiązków skarżącego jako podatnika. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej organ nie mógł wypowiadać się i oceniać prawidłowości żądania TU, czyli rozstrzygać o prawach i obowiązkach innego podmiotu niż wnioskodawca. Jak wcześniej wskazano interpretacja może dotyczyć podmiotu zainteresowanego, czyli wnioskodawcy, którym w niniejszej sprawie jest skarżący. Sam skarżący de facto przyznał, że w drodze interpretacji zmierza do dokonania oceny prawidłowości działań TU, a tego organ uczynić nie mógł.

Organ interpretacyjny potwierdził, że opisany we wniosku formularz nie jest objęty przepisami podatkowymi. Nie ma racji skarżący, że organ wykroczył poza zakres stanu faktycznego, określając TU jako płatnika. Takie założenie jest jak najbardziej trafne, w świetle opisanego stanu faktycznego. Skoro bowiem TU poinformowało podatnika, że odsetki są traktowane jako jego dochód i wnioskodawca otrzyma druk PIT-8C, który będzie dla niego podstawą do rozliczenia wypłaconych odsetek w jego zeznaniu podatkowym, to oczywistym jest, że TU występuje w charakterze płatnika.

W konkluzji interpretacji stanowisko podatnika zostało uznane za nieprawidłowe, choć co do zasady w tym sporze skarżący ma rację, że nie ma obowiązku podania płatnikowi (TU) numeru NIP, a jedynie numer PESEL. Nie mniej jednak stanowisko strony skarżącej, w którym zakłada całkowitą bierność i neguje jakąkolwiek współpracę z TU w zakresie wypełnienia formularza i nie wysyłania go do TU oraz żądanie odpłatności, nie ma umocowania w przepisach prawa podatkowego. Wobec powyższego nie mogło zostać zaakceptowane poprzez uznanie za prawidłowe.

Wbrew zarzutom skargi stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji nie jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż organ w sposób prawidłowy wykazał, że na skarżącym ciąży obowiązek podania płatnikowi numeru identyfikacyjnego, którym - w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji - jest numer PESEL. Stąd nieprawidłowe jest stanowisko (czyli deklarowana postawa) skarżącego, który stwierdził, iż "nie ma zamiaru spełniać próśb" TU. Podatnik stawiając pytanie zamknięte "czy", sam wprost nie daje w swoim stanowisku konkretnej odpowiedzi na powyższe pytanie. Skoro sam tego nie robi, zdaniem Sądu nie może oczekiwać od organu, że on go w tym zastąpi. W badanej sprawie organ słusznie dokonał negatywnej oceny wypowiedzi skarżącego, że "nie ma zamiaru spełniać" oczekiwań TU. Zasadnie organ pominął odnoszenie się do irracjonalnych wypowiedzi skarżącego w kwestii odpłatności (kwot: [...] zł i [...] zł) w zamian za podanie danych indentyfikacyjnych podatnika i odbioru dokumentów w określonych godzinach w miejscu jego zamieszkania.

Organ kierując się zasadami sformułowanymi w treści art. 120 i 121 O.p., czyli działania w zgodzie z przepisami prawa i wzbudzania zaufania do organów podatkowych, wyszedł naprzeciw oczekiwaniom podatnika, udzielając mu stosownych i wyczerpujących informacji. Wykazując odrobinę dobrej woli przy lekturze zaskarżonej interpretacji nie sposób nie dostrzec, że organ wypełnił swoje zadanie prawidłowo. Skupiając się bowiem na samym pytaniu organ mógłby odmówić wszczęcia postępowania interpretacyjnego, na podstawie art. 165a O.p., uznając, że żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sam skarżący w treści skargi stwierdził bowiem jednoznacznie, że zawarte we wniosku pytanie dotyczy oceny prawidłowości postępowania TU, a więc nie jego praw i obowiązków podatkowych.

Za chybiony Sąd uznał zarzut, że interpretacja jest tendencyjna, a w jej uzasadnieniu przytoczono fragment wniosku zmieniający i wypaczający sens i cel postępowania skarżącego oraz powody zwrócenia się do organu o wydanie interpretacji indywidualnej. Powyższe twierdzenie nie zostało przez autora skargi w żaden sposób umotywowane i nie wskazano żadnego fragmentu wniosku, który zostałby w istocie zmieniony w swej treści lub intencji.

Odnosząc się do wniosków dowodowych Sąd zauważa, że na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie z dokumentu, tymczasem strona oczekiwała złożenia oświadczeń, zeznań lub opinii. Wobec powyższego oddalenie wniosków dowodowych w niniejszej sprawie było zasadne.

Zdaniem Sądu zaskarżona interpretacja jest w pełni prawidłowa, a motywy zajętego przez organ stanowiska zostały wyczerpująco omówione w uzasadnieniu. Reasumując Sąd podziela pogląd organu podatkowego wyrażony w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżony akt odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.