Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 702/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 17 lutego 2009r. spraw ze skarg Firmy Handlowej "A" sp.j. w N. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 702/08

UZASADNIENIE

Postanowieniami z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stronie skarżącej: Firma Handlowa "A" A. G. i R. G. spółka jawna w N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. odpowiednio nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. i nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2002r. a jako podstawę prawną tych postanowień wskazał art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005r. z późn. zm./.

W uzasadnieniu postanowień Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w powołanych wyżej decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zawarte było prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia każdej decyzji.

Przesyłka zawierająca te decyzje nadana została na adres strony skarżącej jako przesyłka polecona – za zwrotnym poświadczeniem odbioru -w dniu 5 grudnia 2007r. w placówce pocztowej w P. Jak wynika z treści zwrotnego poświadczenia odbioru, przesyłka ta została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 6 grudnia 2007r. a zawiadomienie o tym umieszczone zostało w " oddawczej skrzynce pocztowej adresata" a kolejne awizo pozostawione zostało w dniu 13 grudnia 2007r. Przesyłka ta nie została odebrana w terminie 14 dni od daty pierwszego awizowania i została zwrócona nadawcy w dniu 31 grudnia 2007r. z adnotacją " nie podjął w terminie".

Strona skarżąca – działająca przez pełnomocnika – wniosła od przedmiotowych decyzji odwołania z dnia 4 lutego 2008r. / złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 5 lutego 2008r./ i w tej samej dacie złożyła także wnioski o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

We wnioskach tych strona skarżąca wskazała okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu a mianowicie podała, że pismami z dnia 26 listopada 2007r. wspólnicy powiadomili Dyrektora Urzędu Skarbowej o planowanym w dniu następnym wyjeździe za granicę na okres krótszy od dwóch miesięcy a więc bez potrzeby ustanawiania pełnomocnika do doręczeń. Ponadto skarżąca podniosła, że nie została powiadomiona o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i nie mogła przypuszczać, że trwające cztery lat postępowanie podatkowe zostanie tak szybko zakończone mimo zgłoszenia licznych okoliczności i dowodów. O zakończeniu postępowania podatnik dowiedział się od inspektora kontroli skarbowej w dniu 16 stycznia 2008r. a odpisy decyzji otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 4 lutego 2008r. i od tej daty może być liczony termin do wniesienia odwołań. Na dowód nieskutecznego doręczenia przedmiotowych decyzji przez pocztę, strona skarżąca dołączyła oświadczenie listonosza J. W. o pozostawieniu przez niego awiza w skrzynce na posesji przy ul. [...] w N. a nie w siedzibie spółki. Przywołując uregulowania zawarte w art. 150 § 1 i 2, art. 151 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej /organ odwoławczy/ podał, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe decyzje wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu jej na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, umieszczone zostało w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wprawdzie na tym poświadczeniu brak jest podpisu osoby doręczającej ale nieczytelne podpisy znajdują się na kopercie przy adnotacjach o awizowaniu. Na podstawie informacji Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej w P. z dnia 19 maja 2 2008r. nr [...] ustalono, że awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki zostało przez listonosza pozostawione zarówno w siedzibie skarżącej spółki przy ul. [...], jak i w miejscu zamieszkania jednego ze wspólników tj. przy ul. [...] w N. W kolejnym piśmie z dnia 28 lipca 2008r. tenże Dyrektor wyjaśnił, że awizo dotyczące przedmiotowej przesyłki doręczyciel pozostawił w dniu 6 grudnia 2007r. w siedzibie spółki, gdyż przebywająca tam wówczas osoba odmówiła przyjęcia przesyłki ze względu na brak pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Kolejne awizo z dnia 13 grudnia 2007r. także zostało pozostawione w siedzibie spółki a ponieważ przesyłki nie odebrano z placówki pocztowej w ciągu 14 dni, została ona zwrócona do nadawcy w dniu 31 grudnia 2007r. Uzasadnione jest więc uznanie doręczenia za dokonane w dniu 20 grudnia 2007r. tj. z upływem czternastego dnia okresu przechowywania a zatem termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu 3 stycznia 2008r., zaś odwołania wniesione zostały w dniu 5 lutego 2008r. Przywołując stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004r. sygn. III SA 2967/2003 organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszych sprawach nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 162 Ordynacji podatkowej uzasadniające przywrócenie terminu tj. uprawdopodobnienie przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminu. Informacja "podatnika" o wyjeździe za granicę na okres krótszy od dwóch miesięcy nie ma – w świetle art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej – znaczenia, gdyż przepis ten dotyczy ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w przypadku wyjazdu za granicę na okres conajmniej dwóch miesięcy i ma zastosowanie do osoby fizycznej. Osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nie mogą przecież wyjechać za granicę, jeśli natomiast wyjadą osoby reprezentujące taki podmiot, to wówczas doręczenie następuje w trybie art. 151 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania powinna wykazać się szczególną starannością w zakresie prowadzenia swoich spraw, zorganizowania pracy oraz zarządzania firmą w czasie nieobecności osób reprezentujących tę firmę, aby doręczanie pism adresowanych do tej firmy było możliwe. Wspólnicy skarżącej spółki przed wyjazdem z kraju wycofali pełnomocnictwo udzielone wcześniej doradcy podatkowemu M. R., pomimo, iż wiedzieli o toczącym się postępowaniu podatkowym.

A. sp.j. A. G. R. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na powyższe postanowienia wnosząc o ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem art. 121 §1, art. 122, art. 187 § 1, art. 151, art. 150, art. 162 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skarg skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich powodów uchybienia terminu a ponadto w niniejszych sprawach w istocie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. W okresie podjęcia próby doręczenia decyzji, obaj wspólnicy spółki skarżącej przebywali za granicą o czym powiadomili organ I instancji, przy czym wyjazd wspólnika A. G. był spowodowany złym stanem jego zdrowia, zaburzeniami psychicznymi i ten właśnie zły stan jego zdrowia był przyczyna podjęcia przez niego wadliwych decyzji a między innymi wypowiedzenie pełnomocnictwa. "Podatnik" złożył w sprawie pisemne wyjaśnienia oraz wskazał liczne dowody i okoliczności do wyjaśnienia i nie spodziewał się wydania decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Stanowisko organu o prawidłowym doręczeniu przedmiotowych decyzji spółka uważa za nieprawidłowe, gdyż:

- na dowodzie doręczenia brak jest podpisu osoby doręczającej,

- w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w N. ul. [...] /adres siedziby spółki/ brak jest skrzynki pocztowej a więc nie mogło tam być pozostawione zawiadomienie o przesyłce,

- z mocy art. 365 kodeksu postępowania cywilnego Dyrektor Izby Skarbowej jest związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008r. sygn. [...] w którym wyraźnie stwierdzono, że doręczenie przedmiotowej decyzji nie było skuteczne; ponadto w dniu 15 września 2008r. w Sądzie Rejonowym w L. zapadł nieprawomocny wyrok sygn. [...] w którym uznano listonosza doręczającego tę przesyłkę za winnego poświadczenia nieprawdy,

- listonosz doręczający przesyłkę składał odnośnie sposobu doręczenia różne wyjaśnienia jednakże z wyjaśnień tych wynika, że awizo – zawiadomienie o przesyłce nie było pozostawione ani w skrzynce pocztowej w siedzibie strony skarżącej lub na drzwiach albo przy wejściu, ani nie było doręczone pracownikom lub wspólnikom spółki skarżącej,

- w N. przy ul. [...] nie ma ani pracowników ani pełnomocnika do doręczeń skarżącej spółki; jest tam wprawdzie restauracja ale należąca do innego podmiotu tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością B.,

- w siedzibie spółki nie było skrzynki pocztowej a listonosz wbrew obowiązkowi z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej nie zostawił zawiadomienia o przesyłce ani na drzwiach ani przy wejściu; jeśliby nawet awizo pozostawione zostało żonie jednego ze wspólników, to było ono nieskuteczne,

- informacje przekazane przez Pocztę Polską są zmienne i obiektywnie nieprawdziwe co do pozostawienia jakiejkolwiek informacji o przesyłce w siedzibie spółki przy ul. [...] w N.; awizo pozostawione zostało przy ul. [...].

Na potwierdzenie swoich zarzutów strona skarżąca powołała się na stanowiska wyrażone w orzeczeniach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 października 1997r. sygn. I SA/Gd 1462/96, 2 listopada 2006r. sygn. III SA/Wa 1962/06, 31 stycznia 2006r. sygn. I FSK 565/05, 27 stycznia 2005r. sygn. III SA/Wa 1094/04, 23 listopada 2005r. sygn. III SA/Wa 2569/05, 13 sierpnia 1999r. sygn. I SA/Gd 753/99, 11 października 2007r. I FSK 1371/06.

Do skarg dołączono kserokopie /potwierdzone przez pełnomocnika M. R./ oświadczeń - bez daty- J. O., M. C., A. W. – pracowników spółki z o.o. B. – w których podały one, że: pod tym samym adresem ma siedzibę spółka jawna A. ale nie ma tam żadnych jej pracowników, na tej nieruchomości nie ma żadnej skrzynki pocztowej oddawczej, przesyłki kierowane do tych firm nie są nigdy zostawiane przez listonosza pracownikom, w dniach i 6 i 13 grudnia 2007r. listonosz przyszedł do restauracji /prowadzonej przez sp. z o.o. B/ i pytał o właścicieli spółki jawnej A., których nie było, nie zostawił wówczas żadnego awiza. Dołączono także kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 stycznia 2008r. dotyczącego A. G. oraz kserokopie dokumentów związanych z wyjazdem tj. paszportów i biletów lotniczych R. G. i A. G.

W pismach z dnia 4 grudnia 2008r. stanowiących uzupełnienie skarg, strona skarżąca wskazała na okoliczności faktyczne spraw a mianowicie, że dowody zgromadzone przez organ I instancji dotyczące firmy W. w Mołdawii i prowadzenia przez nią działalności są nieprawdziwe oraz, że akta spraw nie są pełne, gdyż brak w nich dokumentów wysłanych przez Izbę Skarbową do Mołdawii a w dokumentach tych – w związku z ich tłumaczeniem – mogą występować liczne błędy. Organ I instancji wysłał niekorzystne dla podatnika decyzje w czasie, gdy był on nieobecny w kraju aby uniemożliwić wykazanie w postępowaniu odwoławczym i skargowym bezpodstawność twierdzeń tegoż organu.

W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach.

Na podstawie art. 106§ 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonych dokumentów: postanowień Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008r. sygn. [...], wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 15 września 2008r. sygn. [...], protokołu przesłuchania w charakterze świadka A. G. w Sądzie Rejonowym w L. w sprawie sygn. [...], protokołu przesłuchania w charakterze świadka J. W. w sprawie jak wyżej.

Rozpoznając wniesione skargi – po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia -Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zaskarżonymi postanowieniami organ odwoławczy -Dyrektor Izby Skarbowej odmówił spółce jawnej: Firma Handlowa "A" A. G. i R. G. z siedzibą w N. przywrócenia terminu do złożenia odwołań od wymienionych na wstępie decyzji organu I instancji tj. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002r. i za grudzień 2002r. Rozpoznanie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu może dotyczyć tylko terminu uchybionego, a więc dla oceny rozstrzygnięć w niniejszych sprawach istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy istotnie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołań a następnie – jeśli istotnie nastąpiło uchybie terminu - czy zaistniały, lub nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu. Jak wskazano wyżej, postępowanie w I instancji w niniejszych sprawach toczyło się przed organem kontroli skarbowej i zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - przy uwzględnieniu treści art. 24 ust.1 pkt. 1 lit. a, art. 25 ust.1, art. 26 ust.1 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 8 poz. 65 z 2004r. z późn. zm./ - odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się do organu odwoławczego /czyli do dyrektora izby skarbowej/ w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie lub pełnomocnikowi, jeśli strona działa przez pełnomocnika /art. 136, art. 145 § 2 cyt. Ordynacji/. W nawiązaniu do powyższych uregulowań stwierdzić należy, że otrzymanie przedmiotowych decyzji wymiarowych organu I instancji /z [...] listopada 2007r./ przez ówczesnego pełnomocnika spółki jawnej A. w dniu 4 lutego 2008r. od Naczelnika Urzędu Skarbowego nie może być traktowane jako doręczenie decyzji w rozumieniu art. 25 cyt. ustawy o kontroli skarbowej i art. 223 § 2 pkt.1 cyt. Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust.1 cyt. ustawy o kontroli skarbowej tj. data tego otrzymania nie może być traktowana jako data otwierająca termin do wniesienia odwołań, bo taki termin otwiera tylko doręczenie przez właściwy organ tj. organ, który decyzję wydał. W niniejszych sprawach stroną jest jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (spółka jawna), w stosunku do której zasady doręczeń uregulowano w art. 151 cyt. Ordynacji i stosownie do tego przepisu, takim podmiotom pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 148 § 2 pkt. 1 i 3 cyt. Ordynacji, pisma mogą być doręczane także w siedzibie organu podatkowego oraz na adres poczty elektronicznej, jeśli taki został wskazany. Z kolei poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 150 cyt. Ordynacji, jeśli niemożliwe będzie doręczenie pisma bezpośrednio adresatowi w sposób wskazany w cyt. art. 148 / a także w art. 149 odnośnie osób fizycznych/ a pismo to – jak w niniejszych sprawach- przesyłane było za pośrednictwem poczty, to przesyłka taka jest przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni. O pozostawieniu przesyłki w tej placówce doręczyciel zawiadamia adresata a jeśli przesyłka nie zostanie podjęta w terminie 7 dni, dokonuje powtórnego zawiadomienia / art. 150 § 1 pkt.1, § 1 a /. Według regulacji zawartej w art. 150 § 2 cyt. Ordynacji, zawiadomienie takie /tzw. awizo/ ma być pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a jeśli nie jest to możliwe, na drzwiach jego mieszkania, biura, innego pomieszczenia w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe albo w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jeśli mimo pozostawienia takich zawiadomień, pismo /przesyłka/ nie zostanie przez adresata odebrane, doręczenia uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu o którym była mowa wyżej i pismo powyższe pozostawia się w aktach sprawy.

Jak wynika z ustaleń organów oraz dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, wspólnikami przedmiotowej spółki jawnej A. z siedzibą N. ul. [...] byli A. G. i R. G., każdemu z nich przysługiwało prawo do reprezentowania spółki w zakresie wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, wspólnicy nie ustanawiali ani pełnomocnika do doręczeń, ani nie sporządzili tzw. pełnomocnictwa pocztowego do odbioru korespondencji. Zaznaczyć przy tym należy, że – jak wynika z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego – w N. przy ul. [...] miała także siedzibę spółka z ograniczoną odpowiedzialnością B., której członkami zarządu uprawnionymi do jednoosobowego reprezentowania tej spółki byli A. G. i R. G., spółka ta udzieliła pełnomocnictwa pocztowego dla E. Ż., A. G. i A. G./. Bezsporna jest przy tym okoliczność, że w siedzibie tych spółek tj. w N. ul. [...] nie było pocztowej skrzynki oddawczej. Jak wynika z twierdzeń strony skarżącej /wnioski o przywrócenie terminu, pismo z 16 stycznia 2008r/ skarżąca spółka jawna nie zatrudniała żadnych pracowników w powyższej siedzibie, znajdująca się tam restauracja /i hotel/ była prowadzona przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

W toku postępowania kontrolnego prowadzonego w niniejszych sprawach przez organ I instancji, przedmiotowa spółka jawna reprezentowana była przez pełnomocnika – doradcę podatkowego M. R. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 26 sierpnia 2005r. Pismem z dnia 26 listopada 2007r. – wpłynęło do organu I instancji w dniu 29 listopada 2007r. – pełnomocnik ten poinformował organ I instancji, że w dniu 22 listopada 2007r. zostało mu cofnięte pełnomocnictwo a "klienci" wyjechali za granicę i wrócą w styczniu 2008r. W pismach z tej samej daty tj. z 26 listopada 2007r. /wpłynęły do organu I instancji także w dniu 29 listopada 2008r./ każdy ze wspólników przedmiotowej spółki tj. A. G. i R. G. także poinformowali, że wypowiedzieli pełnomocnictwo w dniu 22 listopada 2007r. Ponadto każdy z nich poinformował, że w dniu 27 listopada 2007r. wyjeżdża za granicę, przy czym:

- wspólnik R. G. podał, że będzie nieobecny do dnia 15 stycznia 2008r., korespondencję do niego należy kierować po 2 stycznia 2008r., sprawą podatkową będzie zajmował się brat,

- wspólnik A. G. podał, że będzie nieobecny do 2 stycznia 2008r. a od tej daty będzie osobiście reprezentował spółkę.

Niesporna jest przy tym okoliczność / co wynika także z kserokopii dokumentów dołączonych do skarg/, że obaj wymienieni wyżej wspólnicy wyjechali za granicę w dniu 27 listopada 2007r. i wrócili do kraju w styczniu 2008r.

Ponowne pełnomocnictwo wymienionemu wyżej doradcy podatkowemu zostało przez spółkę jawną /A. G./ udzielone w dniu 9 stycznia 2008r. – przesłane organowi I instancji przy piśmie z dnia 14 stycznia 2008r.

Wymienione na wstępie decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług zostały przez organ I instancji wydane /sporządzone/ w dniu [...] listopada 2007 r.,

i zostały przez ten organ wysłane w dniu 5 grudnia 2007 r. pocztą, przesyłką poleconą nr [...] za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres: "Firma Handlowa A., A. G., P. G., sp.j. ul. [...], N.". Według adnotacji na kopercie zawierającej przedmiotową przesyłkę oraz na zwrotnym poświadczeniu odbioru, doręczyciel w dniu 6 grudnia 2007 r. podjął próbę jej doręczenia czyniąc na kopercie adnotację o awizowaniu a na zwrotnym poświadczeniu odbioru zapis o pozostawieniu przesyłki do dyspozycji adresata na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w N. i o pozostawieniu zawiadomienia - o pozostawieniu przesyłki w UP – w oddawczej skrzynce pocztowej adresata /tj. to miejsce pozostawienia zostało podkreślone na formularzu/. Zapis o powtórnym awizowaniu uczyniony został w dniu 13 grudnia 2007r., zaś w dniu 22 grudnia 2007r. uczyniony został zapis o niepodjęciu przesyłki w terminie. Wymienione wyżej zapisy opatrzone są nieczytelnymi podpisami, natomiast na zwrotnym poświadczeniu odbioru w dolnej części /"data i podpis doręczającego/ brak jest jakiegokolwiek podpisu.

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, należy odnieść się do treści art. 147 § 1 i 2 cyt. Ordynacji podatkowej, według których w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej dwóch miesięcy, strona obowiązana jest ustanowić pełnomocnika do doręczeń a obowiązek ten dotyczy również osób fizycznych niebędących rezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego. W ocenie Sądu, zasadne jest stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień, że uregulowanie powyższe dotyczy tylko stron będących osobami fizycznymi a tym samym nie ma zastosowania do innych podmiotów tj. osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Tego rodzaju podmioty nie mogą wyjechać za granicę, takiej czynności mogą dokonać osoby fizyczne reprezentujące taki podmiot, pracownicy tego podmiotu. W niniejszej sprawie stroną – podatnikiem wobec którego prowadzone było stosowne postępowanie była spółka jawna czyli jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej /art. 4 § 1, art. 8, art. 22 ustawy z 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych – Dz. U. nr 94 poz. 1037 z późn. zm./ będąca podatnikiem podatku od towarów i usług /art. 5 ust.1 obowiązującej wówczas ustawy z 8 stycznia 1993r. – Dz.U. nr 11 poz. 50 z późn. zm., art. 15 ust.1 aktualnej ustawy z 11 marca 2004r. – Dz.U. nr 54 poz. 535 z późn. zm. o podatku od towarów i usług/. Skoro więc do takiej jednostki organizacyjnej nie może mieć zastosowania cyt. wyżej przepis art. 147 Ordynacji podatkowej, to tym samym zawiadomienie skierowane przez poszczególnych wspólników skarżącej spółki do organu I instancji o ich wyjeździe za granicę na okres nieprzekraczający dwóch miesięcy, nie mogło mieć znaczenia prawnego tj. nie mogło odnieść skutku w postaci powstrzymania się przez organ od czynności w prowadzonym postępowaniu a między innymi od wydania decyzji. Podkreślić należy, że wspólnicy mogli się spodziewać wydania takich decyzji ze względu na wydane przez organ I instancji postanowienie z [...] listopada o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego / art. 200 § 1 cyt. Ordynacji/ doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi spółki w tym samym dniu.

Jeśli mimo uzyskania takiej informacji od wspólników skarżącej spółki /tj. informacji o planowanym wyjeździe/ organ I instancji podjął próbę doręczenia wydanych decyzji, to podjął działanie właściwe, gdyż nie miał wówczas wiedzy, czy rzeczywiście wspólnicy skarżącej spółki opuszczą kraj i nie wskażą nowego adresu lub nie ustanowią innego pełnomocnika. Niewątpliwie listonosz – pracownik poczty podjął działania w celu realizacji doręczenia przedmiotowej przesyłki o czym świadczą pieczęcie i adnotacje na kopercie zawierającej tę przesyłkę. Próba tego doręczenia nie mogła być jednak skuteczna, gdyż jak wynika z okoliczności wskazanych wyżej, wspólnicy reprezentujący przedmiotową spółkę uprawnieni do odbioru korespondencji byli poza granicami kraju i nie ustanowili w tym czasie jakiegokolwiek pełnomocnika. Jak wskazano wyżej, przepis art. 151 cyt. Ordynacji nakazuje odpowiednie stosowanie przepisu art. 150 tejże Ordynacji a odpowiednie stosowanie oznacza, że tylko w niektórych okolicznościach treść przepisów będzie wiernie przystawała do przedmiotu normowania, w innych przypadkach będzie wymagała modyfikacji w drodze wykładni a nawet ich zupełnego pominięcia. Przepis art. 150 § 2 cyt. Ordynacji stanowiąc o "adresacie" opisuje cechy osoby fizycznej, więc jego odpowiednie stosowanie, wymagane przez art. 151 cyt. Ordynacji zobowiązuje do ustalenia takiego brzmienia, które uczyni zadość naturze adresata, jakim jest jednostka organizacyjna. Jednostka organizacyjna będąca osobową spółką handlową, to konglomerat osób, majątku, zasobów technicznych i umiejętności, które w odpowiedniej konfiguracji służą realizacji celu gospodarczego. Ani wspólnicy /razem lub z osobna/, ani biuro lub budynek, ani też pracownicy lub inne osoby korzystające z prawa do przebywania w lokalu nie stanowią w tym przypadku synonimu adresata pisma /spółki/. W tym przypadku adresat nie posiada większości cech wymienionych w art. 150 § 2 cyt. Ordynacji: nie ma "mieszkania", nie ma "drzwi mieszkania", nie może "wykonywać czynności zawodowych", nie ma "zawodu", nie ma "biura, pomieszczenia ", w którym wykonuje swoje czynności zawodowe".

W niniejszych sprawach przez cały okres od wydania decyzji i poczynionej przez organ I instancji próby ich doręczenia, aż do początku stycznia 2008r. nie istniała realna możliwość doręczenia ze względu na brak adresata i brak wyznaczonego pełnomocnika bądź procesowego bądź pocztowego - a więc zwrot przesyłki przez pocztę po okresie jej przechowywania uzasadniał przyjęcie skutku doręczenia z dniem 20 grudnia 2007r.

Nie może zostać uwzględniony zarzut skargi, iż organ celowo doręczył decyzję pod nieobecność wspólników oraz "wykorzystał" brak profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania podatkowego (art. 125 § 1 cyt. Ordynacji) organ obowiązany jest wydać decyzję tak szybko, jak to możliwe, aby uchronić się od zarzutu bezczynności. Organ nie jest związany żądaniem strony, w którym domaga się ona doręczenia decyzji w oznaczonym przedziale czasowym, stosownym ze względu na interesy strony niezwiązane z toczącym się postępowaniem. Działanie takie zmierzałoby do obejścia przepisów o dekoncentracji postępowania podatkowego, w szczególności o zawieszeniu tego postępowania.

Brak podpisu doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w okolicznościach niniejszych spraw nie ma w istocie znaczenia, gdyż – co do zasady- skuteczność doręczenia nie zależy od dopełnienia wszystkich formalności, lecz od realnego dokonania tej czynności lub wyczerpania wszelkich możliwości dla jej dokonania - a takich możliwości w niniejszym przypadku nie było. W ocenie Sądu nie zachodzą przesłanki do przyjęcia, że w niniejszych sprawach występuje związanie postanowieniami Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 maja 2008 r. sygn. [...] w przedmiocie uchylenia wpisu hipoteki przymusowej. W orzeczeniach tych stwierdzono, iż kwestia skuteczności doręczenia powinna zostać szczegółowo wyjaśniona oraz że stan sprawy w dacie orzekania przez Sąd rodzi zbyt daleko idące wątpliwości, czy zawiadomienie zostało spółce pozostawione i czy czynność ta, jeżeli miała miejsce, była skuteczna. Nie można zatem twierdzić, że orzeczenie to wiązało organ co do faktu bezskuteczności zawiadomienia, stosownie do art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Biorąc pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności, w ocenie Sądu przyjąć należy, że niewątpliwie przesyłka zawierająca przedmiotowe decyzje pozostawała w Urzędzie Pocztowym w N. w okresie od 6 grudnia 2007r. do 22 grudnia 2007r. a zatem zaistniały podstawy do przyjęcia skutku jej doręczenia na podstawie art. 150 § 2 w związku z art. 151 cyt. Ordynacji podatkowej.

Jeśli chodzi o ocenę przesłanek przywrócenia terminu do złożenia odwołań, określonych w art. 162 § 1 cyt. Ordynacji, to jak wskazano w tymże przepisie, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 163 § 2 cyt. Ordynacji, w sprawach przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania. Przywrócenie terminu uzależnione zostało od uprawdopodobnienia braku winy zainteresowanego, którym w postępowaniu jurysdykcyjnym jest strona postępowania. Zgodzić należy się z organem, że wina jest kategorią, którą można łączyć wyłącznie z zachowaniem osoby fizycznej. W przypadku strony będącej jednostką organizacyjną, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu ze strony osób fizycznych, które mogły ze skutkiem prawnym dla strony /spółki/ dopełniać czynności. Tylko wspólnicy: A. G. i R. G., byli do tego uprawnieni, gdyż – jak wskazano wyżej - pełnomocnikowi /doradcy podatkowemu/ działającemu w imieniu spółki w toku postępowania podatkowego cofnięto pełnomocnictwo, co każdy ze wspólników oświadczył w pismach z dnia 26 listopada 2007 r. Jako okoliczność powodującą brak możliwości złożenia odwołania w termie przez A. G. wskazano wyjazd do Egiptu w dniu 27 listopada 2007 r. Jako powód wyjazdu wskazano "chorobę i zalecenia lekarza"; zgodnie z tymi zaleceniami wspólnik powinien był wyjechać do sanatorium albo za granicę, gdyż narastające zaburzenia psychiczne nagle uczyniły ten wyjazd koniecznym. Przeszkoda powodująca niezawinione uchybienie terminu na złożenie odwołania to przeszkoda, której nie można było w zwykłych okolicznościach przewidzieć, ani jej ze stosownym wyprzedzeniem zapobiec. Jej przyczyna musi wykraczać poza zwykłe zdolności zaradcze człowieka. Choroba, która stanowiła przyczynę wyjazdu A. G. takiego charakteru nie miała. Jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 stycznia 2008 r. A. G. cierpi już od 2000 r. na przewlekłe zaburzenia depresyjne i znajduje się pod opieką neurologa. Zaburzenia w działaniu organizmu, które pojawiły się 7 lat wcześniej i w stały sposób stanowiły podstawę działań leczniczych nie stanowią nagłej, nieprzewidywalnej przyczyny. Podkreślenia także wymaga, że w jakikolwiek sposób pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, iż zalecenia skierowane do pacjenta przed wyjazdem obejmowały "zmianę klimatu i środowiska". W zaświadczeniu tym deklaratoryjnie, po powrocie pacjenta, wypowiedziano się tylko o ich zgodności (o braku sprzeczności) z działaniami podejmowanymi w procesie leczenia. Takie stwierdzenie nie czyni prawdopodobnym, iż stan zdrowia A. G. drastycznie i nieodwracalnie pogorszyłby się, gdyby nie wyjazd w dniu 27 listopada 2007 r. We wniosku o przywrócenie terminu z dnia 4 lutego 2008 r. wskazano, że A. G. wymagał "dłuższego odpoczynku". Zauważyć należy, iż regeneracja sił typowa dla wyjazdów rekreacyjnych /wypoczynkowych/, nie może być automatycznie łączona z działaniami leczniczymi. Należy do zwykłych planów życiowych, których odroczenie lub zmiana zwykle nie pozostaje w związku ze spadkiem kondycji zdrowotnej. Jako okoliczność powodującą brak możliwości złożenia odwołania w terminie przez R. G. wskazano wyjazd do USA w dniu 27 listopada 2007 r. Przywołaną przyczyną wyjazdu była konieczność pomocy teściowej zamieszkałej w USA, jakiej wymagała ona w związku ze śmiercią bliskiej jej osoby /partnera życiowego/ ale dokładniejsze okoliczności z tym związane nie zostały wykazane.

Dwie dodatkowe okoliczności osłabiają znacząco wskazane w skardze przyczyny uchybienia terminu na złożenie odwołania. Po pierwsze, tylko niezwykły splot wydarzeń mógł sprawić, że daty wyjazdów do Egiptu i do USA obydwu wspólników się zbiegły, przypadając na 27 listopada 2007 r. (pisma wspólników z dnia 26 listopada 2007 r.; k. nr 1030 i 1032 akt administracyjnych pierwszej instancji). Zbieżność ta uprawdopodabnia zupełnie inną przyczynę równoczesnego wyjazdu – planową przerwę wypoczynkową przypadającą na okres świąteczno-noworoczny, w której nie odbywały się ani posiedzenia zarządu spółki z o.o. B., ani też nie podejmowano istotnych decyzji w spółce jawnej A. Po drugie, upada argument, zgodnie z którym A. G. podjął nieodpowiedzialną decyzję o cofnięciu pełnomocnictwa doradcy podatkowemu wskutek zaburzeń psychicznych, skoro tej samej czynności dokonał, w tym samym dniu, R. G. Z jednobrzmiących pism z dnia 26 listopada 2007 r. wynika, że wspólnicy posłużyli się wspólnym wzorcem (szablonem) pisma; musieli więc wspólnie godzić się na pozostawienie spółki bez osoby reprezentującej jej interesy w toczącym się postępowaniu podatkowym. Świadome, zaplanowane działania przejawiające znamiona zaniedbań interesów spółki nie mogą być traktowane jako przyczyny niezawinione w rozumieniu art. 162 § 1 cyt. Ordynacji. Przed wyjazdem wspólnicy nie podjęli żadnych starań o zapewnienie ochrony interesom spółki narażonej, w toku postępowania podatkowego, na niekorzystną dla siebie decyzję. Co więcej, podjęli działania nieodpowiedzialne, cofając pełnomocnictwo reprezentującemu dotychczas spółkę doradcy podatkowemu oraz nie umocowali żadnej z osób przebywających w biurze spółki do odbioru korespondencji urzędowej. O toczącym się postępowaniu wspólnicy wiedzieli, a mimo to nie zapewnili należytej organizacji działania spółki, tak w sferze doręczeń, jak i składania środków prawnych, bezpodstawnie licząc, że organ w okresie ich nieobecności w kraju nie wyda decyzji. Prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że w badanej sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo braku winy strony w uchybieniu terminu na złożenie odwołania.

Z wyłożonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./ orzekł jak w sentencji.