Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 184/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  145  par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 84 ust 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: art. 10, art 32, art 40 par 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Starosty z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium odwoławczego na rzecz skarżącego I.W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez I.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2019 roku w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydanych przez Starostę w dniu [...] marca 2011 roku.

Powyższe rozstrzygnięcie oparto o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu 17 maja 2016 roku do Starostwa wpłynęło pismo Głównego Inspektora Transportu Drogowego informujące o powzięciu podejrzenia, że uprawniony diagnosta o numerze uprawnień [...] potwierdził w dowodzie rejestracyjnym samochodu ciężarowego marki [...], nr rejestracyjny [...] dopuszczenie do ruchu, niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, tym samym potwierdził nieprawdę. Do przedmiotowego pisma została załączona kserokopia dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz zdjęcia pojazdu marki [...]. W związku z usterkami technicznymi pojazdu, które zagrażały bezpośrednio bezpieczeństwu ruchu drogowego, przeprowadzający kontrolę funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego wydali zakaz dalszej jazdy oraz zatrzymali dowód rejestracyjny w/w pojazdu. W trakcie kontroli stwierdzono usterki w postaci nadmiernej korozji nadwozia i podwozia, zużyte ogumienie, stuki, luzy w układzie kierowniczym, popękane elastyczne przewody hamulcowe, a przede wszystkim wyrwane z nadwozia na skutek korozji mocowanie amortyzatora tył prawa strona.

W związku z powyższym Starosta na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm., dalej jako p.r.d.) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia I.W. uprawnień diagnosty. Jednocześnie w dniu 25 maja 2018 roku przekazano do Komendy Powiatowej Policji zawiadomienie o przypuszczeniu popełnienia przestępstwa, która postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 roku umorzyła śledztwo w przedmiotowej sprawie, ze względu na to, że przestępstwo z art. 271 § 1 k.k. ma charakter kierunkowy i może być popełnione jedynie z zamiarem bezpośrednim , a analiza akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że I.W. działał właśnie z takim zamiarem. Następnie do akt sprawy administracyjnej organ I instancji dołączył kserokopię oceny technicznej samochodu ciężarowego marki [...] wykonaną przez biegłego sądowego I.G., protokół przesłuchania w charakterze świadków I.W. i właściciela stacji diagnostycznej A.B. oraz świadków A.S., J.D., protokół zatrzymania rzeczy – dokumentacji dotyczącej badań technicznych samochodu ciężarowego marki [...], kopię zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu. Następnie organ wysłał do strony pismo w trybie art. 10 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 roku Starosta powołując się na art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. cofnął skarżącemu I.W. uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, która to decyzja w następstwie rozpatrzenia odwołania została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 roku.

Odwołanie od decyzji organu I instancji w imieniu skarżącego wniósł ustanowiony pełnomocnik w osobie adwokata D.S. W udzielonym pełnomocnictwie skarżący wskazał, że upoważnia ustanowionego pełnomocnika - adwokata do reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w związku z decyzją Starosty z dnia [...] marca 2019 roku.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność jednoznacznego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji winien podjąć działania mające na celu wyjaśnienie w sposób bezsporny, czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., skutkujące cofnięciem skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Kolegium podkreśliło, iż bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust.3 pkt 2 p.r.d. czyni szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zdaniem SKO, samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie, co powinno następować z uwzględnieniem regulacji art. 7, 77 § 1,79 i 80 k.p.a.

W związku z powyższymi wskazaniami organu odwoławczego, co do sposobu załatwienia sprawy, organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2019 roku przesłuchał w charakterze świadka J.D.- właściciela samochodu, między innymi na okoliczność przeprowadzanych w tym pojeździe napraw i przebiegu badań technicznych przeprowadzonych [...] lutego 2018 roku przez I.W. Natomiast w dniu [...] września 2019 roku organ przesłuchał w charakterze świadka J.W. na okoliczność napraw i ich zakresu wykonywanych w samochodzie stanowiącym własność J.D. W celu uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, w tym co do stanu technicznego samochodu na dzień [...] lutego 2018 roku, w którym wykonano badania techniczne, organ zwrócił się do biegłego rzeczoznawcy I.G. o doprecyzowanie sporządzonej uprzednio oceny technicznej pojazdu w zakresie stwierdzonych usterek i jaki miały one wpływ na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w trakcie jego eksploatacji oraz czy jest możliwe ustalenie kiedy te usterki powstały, a w szczególności czy występowały w dniu wykonywanych badań technicznych, tj. [...] lutego 2018 roku. Biegły udzielił odpowiedzi na powyższe zapytanie pismem z dnia [...] września 2019 roku. Po otrzymaniu powyższego pisma organ I instancji wystosował do I.W. zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a., który pismem z dnia [...] października 2019 roku poinformował organ, że "podtrzymuje pełnomocnictwo udzielone kancelarii adwokackiej". Pismem z dnia [...] października 2019 roku organ wysłał na adres strony pismo w trybie art. 36 k.p.a. informujące o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie.

Następnie w dniu [...] listopada 2019 roku Starosta wydał decyzję, w której powołując się na art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. cofnął I.W. uprawienie diagnosty nr [...] wydane w dniu [...] marca 2011 roku do wykonywania badań technicznych pojazdów.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona dokonała wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu stanowiącego własność J.D. niezgodnie ze stanem faktycznym. Diagnosta powinien zauważyć w trakcie wykonywanych badań technicznych nadmierną korozję elementów nadwozia, w trym skorodowanego progu prawnego w tylnej części oraz skorodowaną podłużnicę tylną prawą, a tym samym nie powinien dopuścić pojazdu do ruchu. W uzupełniającej ocenie technicznej biegły sądowy jednoznacznie stwierdził, że stan techniczny w jakim znajdował się samochód, nie upoważniał diagnosty do przeprowadzenia badań z wynikiem pozytywnym. Stanowi to naruszenie, o którym mowa w art. 84 ust. 2 pkt 2 p.r.d. obligujące organ do wydania decyzji o cofnięciu uprzednio nadanych uprawnień diagnosty. Podkreślił, że zapis ustawowy nie daje organowi prawa do stopniowania konsekwencji, co powoduje, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami mniejszej wagi. Dalej wskazał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia w określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma także znaczenia do oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.

Od decyzji tej I.W. wniósł odwołanie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o:

– uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie cofnięcia uprawnienia diagnosty nr [...] wydanego przez Starostę do wykonywania badań technicznych pojazdów,

– ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

– naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. przez uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona deliktu;

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznaniu, że strona przeprowadziła okresowe badanie techniczne niezgodnie ze sposobem jego wykonania, określonym w pkt 6.1.1. lit. c tabeli działu I załącznika do rozporządzenia, a także dokonał wpisu terminu następnego badania technicznego w dowodzie rejestracyjnym nr [...] niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami prawa, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie tego nie potwierdza;

– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 9, 10 § 1 w zw. z art. 32 k.p.a. i w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, pominięcie w toku postępowania okoliczności, iż skarżący ustanowił pełnomocnika będącego adwokatem i nie doręczanie mu korespondencji, nie zawiadamianie go o przeprowadzanych czynnościach, terminie i miejscu ich przeprowadzania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w ten sposób, że gdyby strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, miałaby ona możność merytorycznego ustosunkowania się do przeprowadzanych dowodów, co w konsekwencji spowodowałoby wydanie prawidłowej decyzji;

– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 84 § 1 k.p.a. przez nie zwrócenie się do biegłego odpowiedniej specjalności celem wydania pełnej opinii na potrzeby niniejszej sprawy, lecz ograniczenie się jedynie do opinii uzupełniającej, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o wiadomości specjalne w zakresie tego, czy można z całą pewnością wskazać, iż w dacie [...] lutego 2018 r. pojazd marki [...] posiadał takie usterki techniczne, które winny skutkować negatywnym wynikiem badania diagnostycznego;

– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 i 85 § 1 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin samochodu ciężarowego [...] nr rej. [...], podczas gdy przeprowadzenie tego środka dowodowego było potrzebne do wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności do stwierdzenia czyjego stan techniczny mógł w dacie [...] lutego 2018 r. przesądzić o negatywnym wyniku badania technicznego;

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: A.B., A.S., a których to zeznania przyczyniłyby się do jednoznacznego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy;

– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 86 k.p.a. polegające na zaniechaniu przesłuchania strony postępowania I.W., podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy należy wywieźć, iż pozostały niewyjaśnione fakty, co do których istnieją istotne wątpliwości, a co do których należałoby rozpytać stronę;

– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 81 a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, uznając, że odwołanie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie swoich rozważań Kolegium przytoczyło przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. stanowiący, iż Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Stawiane diagnoście wymogi co do zakresu i sposobu wykonania badania technicznego pojazdu, a także co do wydawania zaświadczeń i wpisów w dowodzie rejestracyjnym, określone zostały w wydanym, na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 81 ust. 15 p.r.d., rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm. - dalej rozporządzenie). Organ podkreślił, że art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. stanowiący podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Ta odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej, a sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania określonej w nim sankcji.

Dokonując następnie analizy zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji, w tym oceny technicznej pojazdu sporządzonej przez biegłego sądowego, Kolegium uznało, że podczas kontroli stanu technicznego ujawniono, że korozja nadwozia i podłużnicy tylnej prawej istniała już w trakcie badań technicznych wykonywanych przez diagnostę w dniu [...] lutego 2018 roku. Tak głęboko zaawansowana korozja mogła powstać w wyniku długotrwałego okresu, znacznie dłuższego niż okres trzech miesięcy jaki upłynął od dnia dokonania badań technicznych do dnia jej ujawnienia przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli w dniu [...] maja 2018 roku. Diagnosta miał możliwość zarówno dostrzeżenia i ujawnienia zaawansowanego stanu korozji progu tylnego prawego oraz podłużnicy tylnej prawej. Nadmiernie skorodowany próg powoduje osłabienie konstrukcji nadwozia, a tym samym stwarzał zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Tym samym stan techniczny pojazdu nie upoważniał diagnosty do wydania pozytywnego wyniku z przeprowadzonego badania technicznego.

Kolegium podkreśliło, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, lecz jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu, tzn. czy stanowisko biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami uzyskanymi w sprawie w trakcie postępowania

W świetle powyższego, zarzuty skarżącego, a dotyczące naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. przez niezwrócenie się do biegłego odpowiedniej specjalności celem wydania pełnej opinii na potrzeby niniejszej sprawy, organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione. Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 75 § 1 i 85 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin samochodu [...] w celu oceny, czyjego stan techniczny mógł w dniu [...] lutego 2018 r. przesądzić o negatywnym wyniku badania technicznego. Oględzin dokonał posiadający wiedzę specjalistyczną biegły sądowy w dniu [...] października 2018 r. Wobec wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości nie znajduje też zastosowania przepis art. 81a § 1 k.p.a.

W świetle powyższego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedmiotowej sprawie Starosta właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do uznania, iż skarżący po dokonaniu przeglądu technicznego przedmiotowego pojazdu dokonał wpisu w dowodzie rejestracyjnym samochodu dopuszczającego pojazd do ruchu drogowego w niezgodności ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami, czym spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 84 ust 3 pkt 2 p.r.d. Stwierdzenie zajścia przewidzianych w nich przesłanek skutkuje zastosowaniem przewidzianych w nich sankcji. Sformułowanie, że organ cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. jednoznacznie wskazuje, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę.

Tym samym wniosek strony o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania nie znalazł uzasadnienia.

Ustalony stan techniczny przedmiotowego pojazdu [...] nr rej. [...] zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, określającym wymagania dotyczące kontroli oraz wytyczne dotyczące oceny usterek ujawnionych podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego pojazdu, przedmiot i zakres badania, czynności kontrolne, metody oceny stanu technicznego pojazdu oraz usterki skutkujące uznaniem stanu technicznego za niezadowalający, tabela nr 1, punkt 6 - podwozie i elementy przymocowane do podwozia, podwozie lub rama i elementy do nich przymocowane (6.6.1) oględziny pojazdu na kanale przeglądowym lub na dźwigniku nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji (6.1.1. lit. c) stanowi kryterium uznania stanu technicznego pojazdu jako niezadowalający w obrębie usterek istotnych, skutkujących wynikiem negatywnym badania technicznego na podstawie § 6 ust, 2 rozporządzenia. W myśl tego przepisu w przypadku, gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny.

Kolegium uznało również za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 32, ar. 40 § 2 i art. 79 § 2 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i pominięcie okoliczności, że skarżący ustanowił pełnomocnika w sprawie. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Pełnomocnictwo do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w sprawie decyzji z dnia [...] marca 2019 roku zostało udzielone przez skarżącego pełnomocnikowi w dniu 5 kwietnia 2019 r. Po uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2019 r.(która skierowana była do pełnomocnika), prowadząc ponowne postępowanie Starostwa trzykrotnie zawiadomił I.W. na podstawie art. 36 k.p.a. o niemożności załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Pismem z dnia [...] października 2019 r. na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. organ zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, złożenia dodatkowych dowodów, zeznań lub oświadczeń. Z możliwości tej skarżący skorzystał w dniu 17 października 2019 r. składając tylko oświadczenie, iż podtrzymuje pełnomocnictwo kancelarii adwokackiej adwokat D.S., dotyczące reprezentowania w toczącym się postępowaniu. Zdaniem organu I instancji pełnomocnictwo dotyczyło decyzji z dnia [...] marca 2019 r. i nie było w nim zapisu, że ma ono charakter stały. W opinii Kolegium, niezależnie od stanowiska organu I instancji, ocena skutków pominięcia pełnomocnika w każdym przypadku zależy od okoliczności konkretnej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. Stąd każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Kolegium, uchybienie polegające na doręczeniu stronie zawiadomień o przesunięciu terminu załatwienia sprawy oraz zawiadomienia z dnia [...] października 2019 r. o umożliwieniu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z pominięciem pełnomocnika, pozostało bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja organu I instancji doręczona została pełnomocnikowi, który skutecznie w ustawowym terminie złożył odwołanie. Kolegium zauważyło, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 września 2019 r., sygn. II SA/Bk 420/19). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wskazał jakich konkretnych czynności by dokonał, gdyby organ nie naruszył tego przepisu w stosunku do pełnomocnika.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł I.W. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie o odmowie cofnięcia uprawnień diagnosty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Nadto strona wnosiła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.

– art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez brak uchylenia decyzji organu I instancji przez organ II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, mimo że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

– art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a., art. 86 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie skarżącemu i jego pełnomocnikowi wzięcia udziału w czynnościach przesłuchania świadków; uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji przez organ I instancji i organ II instancji, przy jednoczesnym braku zawiadomienia skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia ww. czynności przynajmniej na siedem dni przed terminem; brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę i jej pełnomocnika w stosunku do treści opinii biegłego; brak przesłuchania I.W. w toku niniejszego postępowania;

– naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w z w. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., w zw. z art. 79 § 2 k.p.a., przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, pominięcie w toku postępowania okoliczności, iż skarżący ustanowił pełnomocnika będącym adwokatem i nie doręczanie mu korespondencji, nie zawiadamianie go o przeprowadzanych czynnościach, terminie i miejscu ich przeprowadzania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w ten sposób, że gdyby strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, miałby ona możność merytorycznego ustosunkowania się do przeprowadzanych dowodów, co spowodowałoby w konsekwencji wydanie prawidłowej decyzji;

– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiał dowodowego i w konsekwencji dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia ocen na podstawie części materiału dowodowego w sprawie;

– art. 67 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a, przez brak sporządzenia protokołu z czynności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, tj. oględzin pojazdu przez biegłego; z ostrożności poprzez brak przeprowadzenia oględzin pojazdu z udziałem strony i biegłego i oparcie się w tym zakresie na czynnościach przeprowadzonych w ramach prowadzonego postępowania karnego, co pozbawiło stronę możliwości czynnego udziału w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b)naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

Podstawę prawną decyzji wydanych w sprawie stanowi art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;

2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgonie ze stanem faktycznym lub przepisami.

Brzmienie tego przepisu jednoznacznie przewiduje, że wystąpienie określonego w nim uchybienia skutkuje cofnięciem uprawnień diagnoście. W takim przypadku organ nie ma marginesu uznania i bezwzględnie ma obowiązek wydać decyzję stosującą opisaną sankcję.

Podkreślenia wymaga, że art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. stanowiący podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie, albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019r., sygn. akt II GSK). W razie ustalenia, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II GSK 741/19). Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. nie daje również organowi prawa do miarkowania odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń i ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Cofnięcie uprawnień do wykonywania zawodu wraz z ograniczeniem możliwości ich uzyskania przez okres 5 lat jest sankcją surową, dlatego wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne nie mogą budzić zastrzeżeń. Wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego należy uznać za szczególnie ważne w sprawach tego rodzaju, jak rozpoznawana, zważywszy jak dotkliwą sankcję przewidział ustawodawca za opisane w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. naruszenia obowiązków spoczywających na diagnoście. Tylko postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy poprzedzające wydanie decyzji w sprawie, z zachowaniem wszystkich rygoryzmów określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zapewni ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości spełnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.r.d. To wymaga z kolei zapewnienie przez organy stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania wyjaśniającego (art. 10 § 1 k.p.a.). Brak udziału strony w postępowaniu obejmuje nie tylko pominięcie poinformowania strony o wszczęciu postępowania w sprawie, ale też poinformowanie o czynnościach podejmowanych przez organy w toku postępowania. Realizacji tego uprawnienia służy między innymi art. 79 k.p.a. nakładający na organ obowiązek zawiadamiania strony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadków, biegłych i oględzin, a strona ma prawo brać udział w przeprowadzanych dowodach i zadawać pytania świadkom, biegłym oraz składać wyjaśnienia. Dzięki więc skutecznemu doręczeniu zawiadomienia strony o podejmowanej przez organ czynności, w tym o zamiarze przeprowadzenia w danym miejscu i terminie czynności dowodowej strona może brać czynny udział w danym postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z obowiązującą zasadą oficjalności doręczeń czynność ta, aby wywołała łączące się z nią skutki prawne musi zostać dokonana w prawem przewidziany sposób. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Reguła ustanowiona w tym przepisie ma charakter bezwzględny, bowiem brak jest od niej jakichkolwiek wyjątków. Od momentu zatem uzyskania przez organ prowadzący konkretne postępowanie wiedzy o ustanowieniu przez stronę pełnomocnika, jego rolą jest kierowanie do niego - jako działającego imieniem strony - wszelkiej korespondencji w sprawie. Skutki prawne związane z doręczeniem określonego pisma rozpoczynają się zatem z datą doręczenia go pełnomocnikowi. Pominięcie zaś tego pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne. Treść wskazanego art. 40 § 2 k.p.a. jest klarowna i nakazuje, by kierowaną do strony korespondencję doręczać jej pełnomocnikowi. Przepis ten nie wypowiada się natomiast odnośnie do adresu takiego doręczenia. Nie można jednak mieć wątpliwości co do tego, że decyzję w tym przedmiocie podejmuje strona i jej pełnomocnik, który składając w organie określone pismo procesowe podaje jednocześnie adres, na który należy mu wysyłać korespondencję. Przy czym wskazanie takie może mieć miejsce także w dokumencie pełnomocnictwa. Celem pełnomocnictwa jest wzmocnienie pozycji procesowej strony, która ustanawia pełnomocnika po to, żeby reprezentował jej interesy w postępowaniu. Przepis ten został więc ustanowiony w interesie stron postępowania, które w ten sposób chcą się ochronić przed skutkami nieznajomości prawa. Ustanawiając pełnomocnika strona chce zatem należycie zabezpieczyć swoje interesy w sprawie. Dlatego też interpretacja przedmiotowego przepisu nie może działać na niekorzyść strony. Ponadto, strona nie powinna być obciążona skutkami błędnego działania organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, że w imieniu strony odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2019 roku, a więc decyzji, która została następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 roku uchylona w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zostało wniesione przez ustanowionego pełnomocnika będącego adwokatem. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że jest to pełnomocnictwo ogólne do reprezentowania strony w toku całego postępowania administracyjnego, a nie tylko jak podniosło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do złożenia odwołania. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadził między innymi w dniu [...] sierpnia 2019 roku dowód z przesłuchania świadka J.D. - właściciela samochodu marki [...], a w dniu [...] września 2019 roku dowód z przesłuchania w charakterze świadka J.W. – mechanika, który dokonał naprawy samochodu. O miejscu i terminie przeprowadzenia tych dowodów nie został zawiadomiony nie tylko ustanowiony pełnomocnik strony, ale także organ nie zawiadomił samej strony, wysyłając tylko dwukrotnie stronie (ponownie z pominięciem pełnomocnika) pismo - zawiadomienie w trybie art. 36 k.p.a. o niemożności zakończenia postępowania w sprawie w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a. Również nie zawiadomiono pełnomocnika strony o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej I.G. Nie wydano w tym przedmiocie również postanowienia w przedmiocie dopuszczenie przeprowadzenia dowodu. Jedynie pismem noszącym datę [...] października 2019 roku zawiadomiono stronę (ponownie z pominięciem pełnomocnika) w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i pouczeniem o możliwości zgłoszenia dodatkowych dowodów, lub złożenia oświadczenia. Brak było również ze strony organów "reakcji" na złożone przez stronę oświadczenia z dnia [...] października 2019 roku informujące, że "podtrzymuje pełnomocnictwo udzielone Kancelarii Adwokackiej adwokatowi D.S. (...)". Mimo złożenia takiej treści oświadczenia, organ I instancji kolejne zawiadomienie w trybie art. 36 k.p.a. doręczył bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Dopiero decyzję z dnia [...] listopada 2019 roku, organ I instancji doręczył zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. pełnomocnikowi strony. Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę nie widząc konieczności uzupełnienia przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego doręcza wydaną decyzje pełnomocnikowi strony. Nadmienić należy, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w toku postępowania administracyjnego adwokatowi D.S. zostało dołączone do akt dopiero na zarządzenie Sądu. Z jego treści wynika, że zostało ono udzielone w dniu [...] kwietnia 2019 roku i dotyczyło ono reprezentowania strony tak jak już wyżej wskazano w toku całego postępowania administracyjnego , a nie tylko do złożenia odwołania od decyzji organu i instancji.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pominięcie zawiadamiania nie tylko pełnomocnika strony, ale także samej strony o podejmowanych czynnościach dowodowych zmierzających do ustalenia istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i to w toku całego postępowania, stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, nie tylko zasady nakładającej na organy administracji publicznej obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i związanych z tym art. 79 § 1 k.p.a. zapewniającego stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu dowodowym nakładającego na organy obowiązek zawiadamiania strony o miejscu i terminie przeprowadzania między innymi dowodu z przesłuchania świadków. Jednocześnie z uwagi na ustanowienie przez stronę pełnomocnika organy naruszył art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. nakazujący dokonywania doręczeń pełnomocnikowi. Takie działanie organów, jak w niniejszej sprawie, stanowiło również naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów określonej w art. 8 k.p.a., jak i zasady informowania strony, o której mowa w art. 9 k.p.a.

Zdaniem Sądu z uwagi fakt, że strona nie była informowania przez całe postępowanie o podejmowanych czynnościach dowodowych, a zawiadomienia w trybie art. 36 k.p.a. były doręczane z naruszeniem art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., brak jest podstaw do odwołania się do poglądu wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym powołując się na naruszenie przepisów związanych z zapewnieniem czynnego udziału w postępowaniu może być skutecznie podniesione tylko w sytuacji, gdy wykaże ona, że uchybienie to uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności. Strona podniosła w skardze, że została pozbawiona możliwości zadawania świadkom i biegłemu pytań dotyczących okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności możliwości stwierdzenia faktycznego stanu technicznego pojazdu w dniu wykonywania badania technicznego. Nie można z góry przesądzać, z uwagi na już zgromadzony materiał dowodowy, że czynności strony okazałyby się bezskuteczne. Z uwagi na charakter niniejszej sprawy, dotkliwość sankcji braku możliwości jej stopniowania oraz braku konieczności wykazywania winy strony, organy winny ze szczególną wnikliwością przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym zapewnić stronie możliwość czynnego w nim udziału, zapewnienia faktycznej możliwości obrony swoich praw. W niniejszej sprawie nie miało to miejsca.

Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy w niniejszej sprawie art. 67 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., których to naruszenie przepisów strona upatrywała w braku zawiadomienia strony (jej pełnomocnika) o przeprowadzonych przez biegłego oględzin pojazdu. Obowiązek zawiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodu z oględzin występuje wówczas, gdy organ postanowił przeprowadzić taki dowód. Natomiast w przypadku, gdy biegłemu zlecono wydanie w danej sprawie opinii na wskazaną w postanowieniu o przeprowadzeniu takiego dowodu okoliczność, a biegły wykonując to zlecenie dokonuje oględzin, obowiązku zawiadomienia o terminie takich oględzin przepisy k.p.a. nie wprowadzają. Przepis art. 79 k.p.a. skierowany jest do organu administracyjnego i dotyczy czynności oględzin przeprowadzonej przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, nie natomiast oględzin przeprowadzonych przez rzeczoznawcę majątkowego w ramach sporządzania operatu szacunkowego.

Mając na uwadze, powyższe okoliczności stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 79 § 2 k.p.a., których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku.

Ponownie przeprowadzając postępowanie administracyjne organy winny uwzględnić powyższe rozważania dotyczące zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. W szczególności winny rozważyć możliwość ponownego przesłuchania świadków lub umożliwić stronie zapoznanie się z zeznaniami przesłuchanych świadków i zgłoszenia ewentualnych pytań do świadków, dokonanie oceny tych pytań pod kątem okoliczności, jakich dotyczą i czy mają one znaczenie do rozstrzygnięcia sprawy. Tak samo strona winna mieć możliwość zapoznania się z treścią opinii sporządzonej przez biegłego i zadanie biegłemu ewentualnych pytań. Natomiast podjęcie dalszych czynności dowodowych uzależnione jest od wyników powyższych czynności dowodowych.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 697 zł, tj. kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od złożonej skargi, 480 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 617) oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.