Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 184/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydana na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), przyznał J. S. płatności na rok 2013 w wysokości [...] zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł., uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości [...] zł. oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. J. S., na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., wniósł o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. We wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...],, [...], [...], położone w województwie wielkopolskim, powiat kaliski gmina L., obręb M. oraz działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

położone w województwie wielkopolskim, powiat k. gmina L.., obręb S.. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła [...] ha w ramach jednolitej płatności obszarowej i [...] ha w ramach Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych. W ramach jednolitej płatności obszarowej powierzchnia [...] ha stanowiła trwałe użytki zielone. Wnioskodawca zaznaczył, że ubiega się o płatność zwierzęcą.

Po rozpoznaniu wniosku strony, decyzją z [...] grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł i odmówił przyznania w ramach uzupełniającej płatności obszarowej – płatności zwierzęcej na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm).

Przyczyną odmowy było stwierdzenie, że wnioskodawca w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. ( okresie referencyjnym ) nie posiadał zwierząt zarejestrowanych na siebie lub małżonka w rejestrze oznakowanych zwierząt.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w P., po rozpoznaniu odwołania od wskazanej wyżej decyzji, decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przyznał, że dołączone do wniosku dokumenty mogą świadczyć o posiadanych zwierzętach lecz nie wynika z nich fakt wpisania lub zgłoszenia tych zwierząt do rejestru przez wnioskodawcę. Dalej wyjaśniono, że z licznych dowodów zakupu przedkładanych przez wnioskodawcę wynika fakt posiadania zwierząt w okresie referencyjnym jak i później w sensie cywilistycznym, natomiast wszelkie zwierzęta zgłaszane przez J. S. do rejestrów były rejestrowane zgodnie z zapisami na formularzach na J. S. ( matkę wnioskodawcy ), na wskazany przez odwołującego numer siedziby stada, przypisanego do J. S.. Potwierdzają to wszystkie zgromadzone w dokumentacji sprawy formularze rejestracji i przemieszczeń bydła złożone w Biurach Powiatowych Agencji

w T. i w K.. Organ odwoławczy wskazał również, że w aktach sprawy znajduje się paszport bydła wystawiony na sztukę nr [...] w dniu [...] maja 2003 r. na J. S. a wnioskodawca nigdy nie zwracał się do Biura Powiatowego

o skorygowanie ewentualnej omyłki. Wskazano ponadto, że z akt sprawy z roku 2007, które mają odniesienie do sprawy niniejszej wynika, że odwołujący w powyższym okresie nie posiadał żadnych zarejestrowanych zwierząt. Potwierdzają to odpowiednie rejestry ARiMR, jak i złożone w trakcie postępowania odwoławczego wyjaśnienia J. S..

Na skutek skargi wniesionej przez J. S. od wskazanej wyżej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2015 r., III SA/Po [...] uchylił decyzje organów obu instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że skarżący składał wnioski obszarowe w latach 2004-2006 zatem płatność zwierzęca mogła być mu przyznana w 2013 r. jedynie po spełnieniu warunków zawartych w § 6 powołanego wyżej rozporządzenia wskazując, że wnioskodawca nie spełnia tych warunków ponieważ w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.

( w okresie referencyjnym ) nie posiadał zwierząt zarejestrowanych na siebie lub małżonka w rejestrze oznakowanych zwierząt. Wpis zwierząt do rejestru a raczej jego

brak, był zatem podstawową i jedyną przesłanką odmowy przyznania płatności skarżącemu. Jak wskazał Sąd, tej okoliczności Sąd nie był w stanie skontrolować

w toku niniejszego postępowania, gdyż w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów związanych z rejestracją zwierząt. Skarżący w odwołaniu jak i od wielu lat, w toku wcześniejszych postępowań o przyznanie płatności, co wynika z zaskarżonej decyzji, kwestionuje fakt przypisania jego zwierząt do siedziby stada J. S. ( matki skarżącego ).Z zaskarżonej decyzji wynika, że raz dokonane wpisy, nawet gdy są błędne, nie są weryfikowane przez organy Agencji, jak również organy nie wyjaśniają sprzeczności danych w kolejnych zgłoszeniach zwierząt do rejestru z danymi figurującymi w rejestrze co do posiadacza zwierzęcia i przypisanego mu numeru stada. Jak wskazał Sąd, Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, bowiem oznacza ono, że organy Agencji nie dbają o poprawność materialną Systemu, dokonując bezrefleksyjnie wpisów nawet na wniosek osób nie figurujących w Systemie.Sąd podkreślił, że poprawność wpisów w rejestrze zwierząt rzutuje następnie na stan faktyczny sprawy zainicjowanej wnioskiem o przyznanie płatności zwierzęcej, co widać wyraźnie w rozpoznawanej sprawie. Brak wpisu zarejestrowanych zwierząt w okresie referencyjnym stanowił podstawę faktyczną i prawną odmowy przyznania płatności skarżącemu. Z treści decyzji wynika, że organ odwoławczy miał poważne wątpliwości co do prawidłowości przypisania stada osobie J. S., podaje bowiem, że to J. S. a nie jego matka, był faktycznym posiadaczem zwierząt a problem powstał podczas masowej akcji kolczykowania zwierząt. Organ odwoławczy rozważał również możliwość przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej poprzez zastosowanie "powiązania technicznego" ( termin niezrozumiały ) pomiędzy J. S.

i J. S., celem przypisania zwierząt J. S. lecz otrzymał

w tym zakresie negatywną ocenę Departamentu Płatności Bezpośrednich w Centrali Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który w piśmie z dnia [...].11.2008 r. wyjaśnił, m.in., że przepisy rozporządzenia nie dają możliwości uwzględnienia zwierząt, które zostały wpisane lub zgłoszone do rejestru ( w okresie referencyjnym ) przez inną osobę, będącą nawet domownikiem w danym gospodarstwie. Z tym ostatnim stwierdzeniem, jak wskazał Sąd, należy się zgodzić. Problem w tej sprawie polega jednak na tym, że skarżący od wielu lat kwestionuje prawidłowość tego wpisu a

w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy brak jest jakichkolwiek materiałów dotyczących spornej kwestii i omówienia jej w decyzji. Nie jest wiadome ani kto składał wnioski o rejestrację, na podstawie których wpisano jako posiadacza zwierząt J. S. i przypisano do niej siedzibę stada, brak jest zgłoszeń dotyczących kolczykowania bydła, brak informacji o tym, kiedy po raz pierwszy wpisano stado do rejestru i komu wydano zaświadczenie o wpisie zwierząt do rejestru oraz odpisu z tego rejestru właściwego dla okresu referencyjnego. Organ powołuje się w decyzji na rozmaite dokumenty dotyczące posiadania zwierząt, formularze zgłoszeń, formularze rejestracji i przemieszczeń bydła, paszport bydła, akta sprawy z 2007 r., jednak żadnego z nich nie ma w aktach tej sprawy. Skarżący dołączył do skargi plik dokumentów, wśród których znajduje się kilka formularzy zgłoszeń przemieszczenia stada ( jeden z 2003 r. ), w których to on jest osoba zgłaszającą. Dalej Sąd wskazał, że brak jest również opisu działań, które podjęły organy Agencji w ramach nadzoru nad systemem identyfikacji i rejestracji zwierząt po ujawnieniu sprzeczności pomiędzy danymi zawartymi w systemie a stanem faktycznym, o którym informuje od kilku lat rolnik. Z zaskarżonej decyzji nie wynika w szczególności, iż organ wykluczył, że wpis J. S. nastąpił wadliwie. Wiele miejsca w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy poświęcił natomiast opisowi ogólnych zasad postępowania administracyjnego w sprawach prowadzonych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a dotyczących przyznawania płatności. Zgodzić się należy z tym, że w roku 2007 nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego w tym przedmiocie. Wskazany w decyzji stan prawny z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. ) nie zwalniał organu z obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności, która budzi wątpliwości organu. Podstawę orzekania musi bowiem stanowić niewątpliwy stan faktyczny sprawy co w przypadku zaskarżonej decyzji nie miało miejsca. Zdaniem Sądu, okolicznością budzącą wątpliwości było wpisanie w okresie referencyjnym do rejestru zwierząt gospodarskich J. S., jako posiadaczki zwierząt, których faktycznym posiadaczem był J. S.. Kwestia ta miała zasadnicze znaczenie dla przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na treść powołanego wyżej § 6 rozporządzenia, uprawniającego do otrzymania płatności rolnika, który w okresie referencyjnym był ( lub jego małżonek ) posiadaczem bydła co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do odpowiedniego rejestru. Jednocześnie przepisy rozporządzenia nie definiują pojęcia posiadacza zwierząt a odwołując się do wpisu lub zgłoszenia do rejestru odsyłają w tym zakresie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji

i rejestracji zwierząt ( Dz. U. Nr 91, poz. 872 ze zm. ), na podstawie której dokonuje się

takich wpisów. Zgodnie z art. 1 tej ustawy określa ona zasady identyfikacji i rejestracji zwierząt, a także wpisywania i skreślania podmiotów dostarczających kolczyki lub duplikaty kolczyków oraz kolczyki zawierające elektroniczne identyfikatory, zwanych dalej "dostawcami," z listy prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z art. 3 tej ustawy wynika, że Agencja tworzy i prowadzi System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. W art. 8 ustawy wskazano, że w rejestrze zwierząt gospodarskich gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz w odniesieniu do bydła i świń dane dotyczące posiadaczy zwierząt gospodarskich, zwierząt gospodarskich i siedzib stad. Na posiadaczu zwierzęcia ciąży obowiązek zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji siedziby stada w formie pisemnej, na ustalonym formularzu ( art. 9 ust. 1 i 2 ). W myśl art. 9 ust. 3 ustawy numer siedziby stada oraz numer miejsca unieszkodliwiania zwłok zwierząt gospodarskich składa się z:1) liter "PL";2) dziewięciu cyfr oznaczających, nadawany na podstawie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego albo podmiotu prowadzącego zakład przetwórczy;3) trzech cyfr oznaczających kolejny numer siedziby stada albo numer miejsca unieszkodliwiania zwłok zwierząt gospodarskich. Zgodnie

z ust. 4 kierownik biura wydaje posiadaczowi zwierzęcia gospodarskiego oraz podmiotowi prowadzącemu zakład przetwórczy zaświadczenie o nadanym numerze w terminie 7 dni od dnia otrzymania zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1. W ust. 5 postanowiono, że kierownik biura odmawia, w drodze decyzji, nadania numeru siedziby stada albo numeru miejsca unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych, jeżeli nie został nadany numer, o którym mowa w ust. 3 pkt 2. Jak ocenił Sąd, z powyższej regulacji wynika, że osobą uprawnioną i zobowiązaną jednocześnie do dokonania zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarczych jest posiadacz zwierząt, którego wpisuje się do tego rejestru łącznie z danymi dotyczącymi zwierzęcia gospodarskiego i siedziby stada. Wadliwy zatem będzie wpis jako posiadacza zwierzęcia osoby, która nim nie jest. W art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zawarto ustawową definicję posiadacza zwierząt, wskazując, że w odniesieniu do bydła jest to podmiot, o którym mowa w art. 2 tiret trzecie rozporządzenia nr 1760/2000. Z kolei zgodnie z art. 2 tiret trzecie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. U.UE.L 00.204.1) "dozorca" oznacza osobę fizyczną lub prawną

odpowiedzialną za zwierzęta, na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. W sytuacji, gdy organy Agencji nie miały wątpliwości, że skarżący udowodnił, że był posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym ( jak również przed i po tym okresie ) w sensie cywilistycznym ( jako ich właściciel ) to należy uznać, że był także ich "dozorcą" w rozumieniu rozporządzenia nr 1760/2000. Pomocne w ustaleniu tej okoliczności mogą być również dokumenty załączone do skargi, w tym podpisane przez sąsiadów skarżącego pismo z dnia [...].09.2008 r., pt. "Potwierdzenie posiadania zwierząt przez J. S.. Z decyzji organu II instancji wynika, że J. S. był współwłaścicielem gospodarstwa wraz z matką J. S. od 1997 r. do chwili jej śmierci. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że numer producenta rolnego został nadany skarżącemu i ten numer widnieje na wniosku o płatność. Matka skarżącego ( rocznik 1913 ) już w 1982 r. została zaliczona do drugiej grupy inwalidzkiej, a w 2005 r. liczyła 92 lata i z wyjaśnień strony złożonych na rozprawie wynika, że nigdy nie został jej nadany numer producenta. Te wszystkie okoliczności organ winien mieć na uwadze przy weryfikacji poprawności nadania numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia J. S. a nie J. S. na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy i przypisanie siedziby stada na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 3 ustawy. Ustalenie, że numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego został błędnie nadany oznaczać będzie, że wadliwy jest również numer siedziby stada, co wynika wprost z treści art. 9 ust. 5 ustawy. Weryfikacja danych zawartych w Systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, należących do elementów stanu faktycznego sprawy o płatności zwierzęce, jest obowiązkiem organów Agencji, które na etapie rozpoznania wniosku o płatności powinny ustalić istotne fakty w trybie procesowym. Brak takich ustaleń jest wadą postępowania, gdyż podstawą orzekania musi być niewątpliwy stan faktyczny sprawy, który w rozpoznawanej sprawie nie został ustalony. Jak wskazał Sąd, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Agencji uwzględnią powyższe stanowisko sądu i zobowiązane będą w szczególności rozpatrzyć wszystkie dowody przedkładane Agencji przez stronę w toku kolejnych spraw o płatności, której nie można zarzucić braku aktywności w przedstawianiu dowodów. O ile działania jej były być może nieporadne, to organ powinien je odczytać co najmniej jako wnioski o udzielenie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji dwukrotnie wydał decyzje dotyczące płatności (decyzje z [...] lipca 2015 oraz z [...] marca 2016 r.), uchylane następnie, na skutek odwołań strony przez organ wyższego stopnia (decyzjami z [...] grudnia 2015 r. oraz z [...] października 2016 r.).

Kolejny raz rozpoznając sprawę, organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2017 r. przyznał stronie płatności za 2013 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmówił przyznania płatności zwierzęcej. Rozpoznając odwołanie strony, organ odwoławczy decyzją z [...] listopada 2017 r. ponownie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na skutek skargi wniesionej przez stronę, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w P. prawomocnym wyrokiem z [...] czerwca 2018 r., III SA/Po [...], ponownie uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pozostaje związany oceną prawną

i wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku z [...] marca 2015 r., III SA/Po [...]; Sąd ocenił, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ organy nie zastosowały się w całości do wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku. Sąd wskazał, że przede wszystkim organy nie załączyły do akt sprawy stosownych dokumentów związanych z rejestracją stada na J. S.. Nie jest w tym zakresie wystarczający formularz zgłoszeniowy kolczykowania bydła z 18 lutego 2003 r. W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym brak jest bowiem podstaw, aby uznać go za wniosek o rejestrację siedziby stada.

W aktach nie ma księgi zwierząt (księgi rejestracji), do której wpisuje się

w szczególności miejsce przebywania zwierzęcia, a do której prowadzenia jest obowiązany posiadacz bydła. W zaskarżonej decyzji nie ma też rozważań organu

w zakresie poprawności nadania matce skarżącego numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia. Wyjaśnienie tej kwestii jest to istotne, gdyż - jak wskazał Sąd

w prawomocnym wyroku z [...] marca 2015 r., III SA/Po [...] - błędne nadanie tego numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia matce skarżącego jest równoznaczne z błędnym nadaniem jej numeru siedziby stada (art. 9 ust. 5 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt). Powodem odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej było zaś zarejestrowanie zwierząt w siedzibie stada jego matki, a nie jego własnym.

Niezależnie od powyżej przedstawionej oceny zaskarżonej decyzji Sąd orzekający w sprawie III SA/Po [...] uznał, że dla przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej na podstawie § 6 rozporządzenia z 2009 r. nie jest konieczne zarejestrowanie w okresie referencyjnym zwierząt w jego siedzibie stada, lecz możliwe jest jej przyznanie, gdy zwierzęta posiadane przez skarżącego zarejestrowano

w siedzibie stada matki skarżącego, jako współposiadacza tych zwierząt.

Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając odwołanie strony od decyzji z [...] maja 2017 r., decyzją z [...] września 2018 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolejną decyzją z [...] grudnia 2018 r. organ I instancji ponownie przyznał J. S. płatności na rok 2013 w wysokości [...] zł. Decyzja ta, na skutek wniesionego przez stronę odwołania, została uchylona decyzją Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze dowód wniesiony przez stronę w dniu [...] lutego 2019 r. w postaci opinii biegłego, zgodnie z którą podpis na formularzu zgłoszeniowym kolczykowania bydła z dnia 18 lutego 2003 r. nie jest podpisem J. S. i został nakreślony przez inną nieustalona osobę, zachodzi konieczność zbadania, czy spełniony został warunek zawarty w § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. Konieczne jest zatem przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, którego zakres wykracza poza granice określone w art. 136 k.p.a.

J. S. wniósł sprzeciw od wskazanego wyżej wyroku organu II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z [...] września 2019 r., III SA/Po [...] oddalił sprzeciw.

Rozpoznając sprawę ponownie, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wskazaną na wstępie decyzją

z dnia [...] października 2019 r. nr [...], przyznał J. S. płatności na rok 2013 w wysokości [...] zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, w całości uwzględniając wniosek strony. Organ, uwzględniając wskazania zawarte w wyroku Sądu z dnia [...] czerwca 2018 r. syg. akt IIISA/Po [...] uznał zarejestrowane zwierzęta w siedzibie stada J. S., ( jako

współposiadacza zwierząt) i przyznał skarżącemu płatności do deklarowanej powierzchni.

J. S. w odwołaniu wniesionym od wskazanej wyżej decyzji, domaga się przyznania płatności zwierzęcej za cały okres od 2007 do 2013 r., wraz z odsetkami. W uzasadnieniu odwołujący zarzucił, między innymi, że wszystkie decyzje z lat 2007-2013 w zakresie płatności zwierzęcych zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, w oparciu o te same błędne i fałszywe dowody.

Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] października 2019 r. nr [...] o przyznaniu J. S. płatności na rok 2013 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego jak

i uwzględniając wskazania zawarte w prawomocnych ww. wyrokach Sądu przyznał J. S. płatność do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze do deklarowanej powierzchni. Skarżący formalnie nigdy nie był posiadaczem zwierząt, zatem nie został przez niego spełniony warunek zawarty w § 6 rozporządzenia z 2009 r., jednakże zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu z [...] czerwca 2018 r., III SA/Po [...] skarżącemu mogą zostać przyznane płatności na podstawie § 6 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy zwierzęta posiadane przez skarżącego zarejestrowano w siedzibie stada jego matki. Mając na uwadze powyższe, organ ustalił że potwierdzonych wpisem do rejestru na podstawie przepisów o systemie identyfikacji

i rejestracji zwierząt w siedzibie stada zarejestrowanej dla matki skarżącego,

w wymaganym okresie przetrzymywania, znajduje się [...] szt. zwierząt. Z tego powodu przyznał skarżącemu płatność zwierzęcą.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, że wyroki sądów administracyjnych wydane w sprawie dotyczą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, zatem wskazania w nich zawarte mają zastosowanie dla sprawy przyznnia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i tak też zostały zastosowane. Odnośnie żądania wypłaty odsetek, organ wyjaśnił, że w sprawach cywilnych, stosownie do art. 481 K.c., należą się odsetki od opóźnionego świadczenia.

W sprawach administracyjnych możliwość taką przewiduje się wyjątkowo i musi ona wynikać ze specjalnego, wyjątkowego przepisu prawa. W prawodawstwie dotyczącym płatności bezpośrednich nie przewidziano naliczania odsetek.

J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w P., wskazując, że skarga dotyczy braku przyznania płatności zwierzęcych za cały okres od 2007 do 2013 roku, wraz z odsetkami. Skarżący, podtrzymując uwagi, zastrzeżenia i zarzuty zawarte w swoich wcześniejszych pismach w sprawie, zarzucił, że organ nie wydał przez tyle lat skarżącemu dokumentów dotyczących gospodarstwa skarżącego, w tym kopii formularza zgłoszeniowego kolczykowania bydła, zdaniem skarżącego sfałszowanego, uniemożliwiając szybkie wyjaśnienie sprawy. Nadto organ nie wydał skarżącemu żadnej informacji czy decyzji o przypisaniu numeru stada do nazwiska, a nie tylko do adresu gospodarstwa. Organ nie wydał żadnej informacji o przypisaniu numeru siedziby stada matce skarżącego, zamiast skarżącemu, podczas zgłaszania stada w 2005 r., ani zaświadczenia o nadanym numerze siedziby stada. Organ przez tyle lat nie dokonał żadnej weryfikacji, pomimo zgłoszeń skarżącego w 2005 r., utrzymując przez lata wadliwy system informacyjny. Zdaniem skarżącego, w efekcie decyzje wydane za lata 2007-2013 zostały wydane bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie

od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Ponadto, co należy podkreślić, Sąd orzekając w niniejszej sprawie, na podstawie art. 153 P.p.s.a. jest związany prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu: z [...] marca 2015 r., III SA/Po [...], z [...] czerwca 2018 r., III SA/Po [...] oraz z [...] września 2019 r., III SA/Po [...]. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się wyrokowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. W doktrynie przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona

w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej

w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd

i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona

w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]

października 2019 r. nr [...] o przyznaniu J. S. płatności na rok 2013.

Stan faktyczny ustalony przez organy administracji w niniejszym postępowaniu pozostaje poza sporem.

Jak natomiast wynika z zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze wniesionej do Sądu, ostatecznie spór w przedmiotowej sprawie, dotyczy braku przyznania skarżącemu, wskazanymi wyżej decyzjami, płatności zwierzęcej za lata 2007- 2012, wraz z odsetkami oraz odsetek od płatności zwierzęcej, stanowiącej element przyznanych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 rok.

Mając na uwadze powyższe, Sąd kontrolując sprawę ponownie, stwierdził, że organy obu instancji wywiązały się z obowiązków nałożonych ww. prawomocnymi wyrokami. Okoliczność ta jest zresztą poza sporem; skarżącemu została przyznana płatność zwierzęca za rok 2013.

W ocenie Sądu, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze wniesionej do Sądu zarzuty dotyczące braku przyznania skarżącemu, wskazanymi wyżej decyzjami, płatności zwierzęcej za lata 2007-2012 wraz z odsetkami oraz odsetek od płatności zwierzęcej, stanowiącej element przyznanych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 rok, są całkowicie bezzasadne.

Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe

i przedmiotowe (por. wyrok NSA z 27.10. 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z 18.05. 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z 28.09. 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z 8.12. 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09). Granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa zatem sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Zaskarżenie konkretnej decyzji administracyjnej (aktu) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została tą decyzją (aktem) rozstrzygnięta. Tak więc badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny powraca do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji.

Taką granicą w przedmiotowej sprawie, co nie budzi wątpliwości, jest tylko ten obszar orzekania przez organy, który ogranicza się do kwestii przyznania skarżącemu,

zgodnie z jego wnioskiem, płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Kwestie dotyczące przyznania płatności za inne lata niż rok 2013, tj. za lata 2007-2012, wychodzą poza zakres niniejszej sprawy i tym samym pozostają poza kontrolą Sądu.

Sąd podziela także stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące odsetek od płatności zwierzęcej za rok 2013. Zdaniem Sądu, skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego żądania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odsetek od tej części płatności, która została przyznana później, na skutek wniesienia odwołania od decyzji i kolejnych, prawomocnych wyroków, uwzględniających skargi. Słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstawy prawnej do dochodzenia odsetek od kwoty przyznanej płatności. Tego typu płatności przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej. Istotny w tym przypadku jest jednak charakter samej decyzji administracyjnej. Należy mieć bowiem na uwadze, że to właśnie decyzja administracyjna jest aktem konstytuującym w obrocie prawnym prawo producenta rolnego – skarżącego, do otrzymania żądanych płatności do gruntów rolnych. Decyzja taka określa jednocześnie kwotę przyznanej płatności. Innymi słowy, do czasu wydania decyzji administracyjnej określającej sumę dofinansowania przyznaną określonemu wnioskodawcy, nie posiada on tytułu prawnego do otrzymania takiej płatności. Nie ma zatem podstawy prawnej do dochodzenia ewentualnych odsetek od tej kwoty. Należy podkreślić, że dopiero wydanie przez organ administracji decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich w ściśle określonej wysokości, czyni ze skarżącego beneficjenta takiej płatności. Podobnie jak sama dopłata, choć wynikająca z przepisów prawa, do czasu jej konkretyzacji i przyznania w drodze decyzji administracyjnej, ma jedynie charakter potencjalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2009 r., II GSK 134/09; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej NSA).

Mając zatem na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.