Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 85/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r.; sygn. akt V SA/Wa 1177/20 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji dla szkół do dnia umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1177/20 oddalił wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania dotacji.

Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawierał żadnego uzasadnienia. Ponadto Sąd stwierdził, że nie wszystkie akty administracyjne podlegają wykonaniu. Wykonaniu mogą podlegać jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca wnioskowała o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] maja 2020 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Starosty S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o wstrzymaniu przekazywania dotacji z budżetu Powiatu S., Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych w S., prowadzonemu przez Skarżącą, do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole czynności kontrolnych określonych przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświaty. Sąd zauważył, że na skutek orzeczenia o wstrzymaniu ww. decyzji orzekającej o wstrzymaniu przekazywania dotacji, straciłoby sens rozpoznanie skargi na powyższą decyzję, która dotyczy właśnie zasadności wstrzymania przekazywania dotacji. Tym samym w ocenie Sądu niedopuszczalne było badanie przedmiotowego wniosku ze względu, że jego zakres jest tożsamy z przedmiotem sprawy.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca Spółka wskazując na uchybienia prawne: obrazę przepisów postępowania, błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Wniosła o uchylenie w całości postanowienia WSA w Warszawie z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1177/20 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie celem ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15).

W tym miejscu należy jednakże zauważyć, że nie wszystkie akty administracyjne podlegają tej regulacji. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Lexis Nexis. W-wa 2005, str. 295).

W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] maja 2020 r. w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) o utrzymaniu w mocy organu I instancji tj. decyzji Starosty S. z dnia [...] grudnia 2019 r. o wstrzymaniu przekazywania przedmiotowej szkole dotacji z budżetu Powiatu do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole czynności kontrolnych, określonych przepisami

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203) organy jednostek samorządu terytorialnego, jako organy dotujące są uprawnione do dokonywania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji udzielanych z ich budżetów szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne. Osoby upoważnione do tych kontroli mają prawo wstępu do kontrolowanych szkół oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji. Zgodnie z art. 36 ust. 6 w przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie. Skutki takiego zachowania podlegającego przedmiotowej kontroli określa art. 36 ust. 7 który stanowi, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2.

Należy zauważyć, że przepis art. 36 ust. 6 i 7 ustawy z 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych ma na celu swoiste dyscyplinowanie szkół (i odpowiednio również placówek) niepublicznych i podmiotów prowadzących tak, aby nie utrudniały one ani nie udaremniały czynności kontrolnych, wymagających wstępu do szkoły (placówki) i wglądu do przechowywanej tam dokumentacji. Jeżeli organ kontrolny stwierdzi naruszenie art. 36 ust. 2 powyższej ustawy, organ dotujący najpierw wzywa do zaprzestania działań utrudniających lub uniemożliwiających czynności kontrolne w określonym terminie. Konsekwencją bezskutecznego upływu terminu jest wstrzymanie przekazywania dotacji. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 42/19). Zatem wstrzymanie dotacji nie jest jej cofnięciem, a następuje jedynie do chwili umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy zgodzić się z Sądem I instancji, że na skutek orzeczenia o wstrzymaniu ww. decyzji orzekającej o wstrzymaniu przekazywania dotacji straciłoby sens rozpoznanie skargi na przedmiotową decyzję, która dotyczy zasadności wstrzymania przekazania dotacji. Zakres przedmiotowego wniosku jest tożsamy z przedmiotem sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczenie wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji godziłoby w istotę tego rozstrzygnięcia jaką jest wstrzymanie przekazania dotacji.

Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.