Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3118/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 830/17 w sprawie ze skargi O. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia[...] stycznia 2017 r. nr. [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od O. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 390 (trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 830/17 uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania O. M. do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

Ze stanu faktycznego przyjętego w wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] O. M. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w[...]z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres roku od dnia wykonania ww. decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu Cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji na wypadek, jeżeli Cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa, Szef Urzędu:

1) uchylił ww. decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu;

2) orzekł o:

- określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia decyzji;

- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;

- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji, terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji, na wypadek, jeżeli Cudzoziemiec w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa;

3) zaskarżoną decyzję w pozostałej części utrzymał w mocy.

Z przebiegu postępowania administracyjnego wynika, że cudzoziemiec przyjechał do Polski w dniu [...] lipca 2016 r. przez przejście graniczne w[...]na podstawie wizy krajowej nr [...] wydanej przez Konsula RP w [...], ważnej od dnia [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r., w celu wykonywania pracy w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy. Po przekroczeniu granicy cudzoziemiec udał się do gospodarstwa rolnego R. K., gdzie od dnia [...] lipca 2016 r. rozpoczął pracę przy zbiorze liści tytoniu, na podstawie zarejestrowanego na jego nazwisko w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] lutego 2016 r. pod numerem [...]oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy w zawodzie rolnik upraw polowych, miejsce wykonywania pracy [...] - gospodarstwo rolne, powierzenie wykonywania pracy od dnia [...] maja 2016 r. do dnia [...] listopada 2016 r., za wynagrodzeniem 1600,00 zł brutto miesięcznie, na podstawie umowy o dzieło.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. funkcjonariusze Zespołu do Spraw Cudzoziemców Grupy Zamiejscowej w [...] Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili kontrolę legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców oraz powierzenia wykonywania im pracy w gospodarstwie rolnym R. K. położonym w miejscowości [...],[...]. W czasie kontroli ustalono, że O. M. w okresie od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. wykonywał pracę na rzecz właściciela ww. gospodarstwa rolnego, polegającą na zbiorze liści tytoniu, bez zawarcia pisemnej umowy cywilnoprawnej. Wobec powyższego, w dniu 3 sierpnia 2016 r. przed Komendantem PSG w [...] zostało wszczęte postępowanie, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, w sprawie zobowiązania O. M. do powrotu. Podczas przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2016 r. cudzoziemiec potwierdził, że we wskazanym okresie był zatrudniony w ww. gospodarstwie rolnym przy zbiorze liści tytoniu, nie zawierając z pracodawcą żadnej umowy w formie pisemnej. Taka umowa podpisana została w dniu [...] sierpnia 2016 r., po zakończeniu kontroli.

Skarżący na mocy wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny w [...] z dnia [...] października 2016 r., w sprawie o sygn. akt [...], został uznany za winnego i skazany na karę nagany, zaś jego pracodawca R. K., powyższym wyrokiem został skazany na karę grzywny.

W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że wystąpiły przesłanki przewidziane art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, stanowiące podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu, W ocenie organu sam stwierdzony fakt wykonywania przez cudzoziemca pracy bez zawarcia wymaganej prawem umowy o pracę bądź umowy cywilnoprawnej w formie pisemnej, uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas.

Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż odwołanie to nie jest zasadne. Organ odwoławczy potwierdził dokonane przez Komendanta ustalenia i uznał, że cudzoziemiec w związku z niezawarciem umowy cywilnoprawnej w formie pisemnej nie powinien podejmować pracy w dniu [...] lipca 2016 r. Organ zwrócił przy tym uwagę na treść § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Odnosząc się do faktu nieukarania O. M. przez Sąd karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy, organ odwoławczy wskazał, iż użyty w treści art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy zaimek "lub" świadczy o tym, że fakt ukarania cudzoziemca za nielegalne wykonywanie pracy nie jest przesłanką konieczną do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w sytuacji, gdy spełniona zostanie inna przesłanka zawarta w treści tego przepisu. Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, co wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania cudzoziemca z dnia 3 sierpnia 2016 r

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. M. zarzucił decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenie przepisów:

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

- art. 8 k.p.a., poprzez działania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców powodujące podważenie zaufania odwołującego się do organów państwa, w szczególności poprzez prawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego i przyjęcie, że O. M. wykonując pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie posiadał zezwolenia na pracę wobec czego wypełnił przesłanki do opuszczenia terytorium Polski;

- art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego błędne zastosowanie gdyż prawidłowa analiza materiału dowodowego nie daje podstaw do jego zastosowania.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uznał, że w niniejszej sprawie nie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Sąd – powołując się na treść § 1 pkt 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 95) - zwrócił uwagę, że skarżący jest obywatelem [...] i wobec niego zostało zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy. Ponadto cudzoziemiec z uwagi na brak posiadanej pisemnej umowy popełnił wykroczenie, z powodu którego, na mocy art. 120 ust. 1 w zw . z art. 2 ust.1 pkt 22 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, został skazany wyrokiem na karę nagany.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że cudzoziemiec wykonywał pracę posiadając, zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy, stosowne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, a ponadto nie został za nielegalne wykonywanie pracy ukarany karą grzywny, lecz karą nagany. Dlatego w ocenie Sądu nie zostały spełnione przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach uprawniające do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem organów obu instancji, że sam fakt wykonywania przez cudzoziemca pracy bez wymaganej prawem pisemnej umowy cywilnoprawnej, w okolicznościach niniejszej sprawy, uzasadnia zastosowanie wobec O. M. sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił - na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.):

1. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na:

a. uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. bez jednoczesnego wskazania, które przepisy postępowania administracyjnego zostały naruszone przez organ administracji, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd ocenił dokonane przez organ ustalenia faktyczne jako prawidłowe, a jedynie miał zastrzeżenia odnośnie materialnoprawnej oceny ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych,

b. niemal całkowitym pominięciu stanowiska procesowego organu administracji dotyczącego prawidłowej wykładni i zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w świetle ówcześnie obowiązującego § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 588),

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, pomijającą brzmienie § 1 pkt 20 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., polegającą na błędnym przyjęciu, że przesłanka "wykonywania pracy bez wymaganego zezwolenia", o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, nie obejmowała swoim zakresem cudzoziemców, którzy wykonują pracę, posiadając wprawdzie zarejestrowane oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, ale bez dopełnienia przewidzianego w § 1 pkt 20 ww. rozporządzenia warunku zawarcia pisemnej umowy, podczas gdy z treści art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach odczytanego łącznie z § 1 pkt 20 ww. rozporządzenia wynika, że samo zarejestrowanie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy nie było wystarczające do uznania, że cudzoziemiec mógł wykonywać pracę bez zezwolenia, i w konsekwencji

3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne jego zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miał podstaw do zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach oraz

4. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przywołaniu przy dokonywaniu wykładni art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach przepisu § 1 pkt 22 nieobowiązującego w istotnym dla sprawy okresie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 95 t.j.).

Podnosząc powyższe zarzuty, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi O. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący kasacyjnie wniósł także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Ponadto wnoszący skargę kasacyjną oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący O. M., reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Wnosząca skargę kasacyjną złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w terminie czternastu dni od doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a.

Oceniając ww. zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Przede wszystkim zasadny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, pomijającą brzmienie § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., polegającą na błędnym przyjęciu, że samo zarejestrowanie oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy było wystarczające do uznania, że cudzoziemiec mógł wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia.

Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. W świetle zaś art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 645 ze zm.) nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie jest uprawniony do wykonywania pracy w rozumieniu art. 87 ust. 1 lub nie posiada zezwolenia na pracę, nie będąc zwolnionym na podstawie przepisów szczególnych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, lub którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88f ust. 1a-1c, lub który wykonuje pracę na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114, art. 126, art. 127 lub art. 142 ust. 3, z zastrzeżeniem art. 119 i art. 135 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.

Z kolei zgodnie z mającym zastosowanie do niniejszej sprawy § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 588) powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców: będących obywatelami Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdawii, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy, wykonującymi pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców, a praca ta wykonywana jest na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w oświadczeniu.

W świetle powyższego podnieść należy, że zwolnienie cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę może nastąpić na podstawie przepisu szczególnego tj. § 1 pkt 20 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., ale wyłącznie po spełnieniu łącznie wszystkich warunków określonych w tym przepisie. Sam fakt zarejestrowania oświadczenia nie jest wystarczający do uznania, że cudzoziemiec może wykonywać pracę bez zezwolenia. Koniecznym warunkiem zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest łącznie zarejestrowanie oświadczenia oraz m.in. zawarcie przez cudzoziemca umowy na piśmie i to z podmiotem wymienionym w oświadczeniu, a nie jakimkolwiek innym pracodawcą (por. wyroki NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2250/16, z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1369/16). O konieczności spełnienia warunku, w postaci zawarcia umowy pisemnej z pracodawcą, świadczy chociażby ścisłe powiązanie w § 1 pkt 20 ww. rozporządzenia faktu rejestracji oświadczenia z umową sporządzoną na piśmie z pracodawcą. W zarejestrowanym oświadczeniu należy bowiem wskazać rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy. Z kolei pisemna umowa, o której mowa w tym przepisie, powinna zostać sporządzona na warunkach określonych w rejestrowanym oświadczeniu. W świetle ww. regulacji zarejestrowanie oświadczenia jest zatem warunkiem koniecznym przyjęcia zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę ale wyłącznie pod warunkiem wypełnienia drugiego z warunków tj. zawarcia z pracodawcą umowy na piśmie. Konsekwencją niedopełnienia takiego warunku jest wykonywanie przez cudzoziemca pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pracy bez wymaganego zezwolenia, a zatem nielegalnie.

W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej poza sporem jest, że cudzoziemiec wykonywał pracę w oparciu wprawdzie o zarejestrowane oświadczenie, jednakże bez wymaganego prawem sporządzenia pisemnej umowy z pracodawcą. W tej sytuacji – wbrew stanowisku Sądu I instancji - wystąpiła przesłanka przewidziana art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, stanowiąca podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Nie ma przy tym znaczenia fakt ukarania cudzoziemca wyłącznie karą nagany, a nie grzywny. W świetle bowiem treści art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, fakt ukarania cudzoziemca za nielegalne wykonywanie pracy nie jest przesłanką konieczną do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku spełnienia innej przesłanki zawartej w treści tego przepisu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. należy podnieść w pierwszej kolejności, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w rozpatrywanej sprawie. Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd I instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakie przepisy postępowania zostały naruszone w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 stycznia 2017 r. nr DLWIPO.412.781.2016.MK, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd nie podważył w żadnym stopniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie lub zasad prowadzonego postępowania administracyjnego. Należy zatem założyć, że rzeczywistą przesłanką uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji było przede wszystkim naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. Błędne wskazanie podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji nie stanowi jednakże samoistnego uchybienia mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i pozostaje bez znaczenia w szczególności biorąc pod uwagę uwzględnienie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. polegający na pominięciu stanowiska procesowego organu administracji dotyczącego prawidłowej wykładni i zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w świetle ówcześnie obowiązującego § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 588). Rzeczą wojewódzkiego sądu administracyjnego, rozpatrującego skargę na decyzję organu administracji publicznej, jest dokonanie kontroli całości postępowania administracyjnego i legalności zaskarżonej decyzji, bez względu zarówno na zarzuty i wnioski zawarte w skardze, jak i stanowisko procesowe organu. Ograniczenia tej kontroli wyznaczone są jedynie granicami skargi. Dlatego, jakkolwiek stanowisko wyrażane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę ma w oczywisty sposób znaczenie dla oceny dokonywanej przez Sąd, to jego pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie stanowi uchybienia stanowiącego samoistnie o wadliwości całego wyroku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przywołaniu przy dokonywaniu wykładni art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach przepisu § 1 pkt 22 nieobowiązującego w istotnym dla sprawy okresie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 95 t.j.), należy przyjąć, że w okolicznościach niniejszej sprawie zarzut ten powinien zostać zakwalifikowany jako zarzut o charakterze procesowym. Należy podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji wadliwie powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na nieobowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis § 1 pkt 22 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r., jednakże uchybienie to jest o tyle nieistotne, że zarówno na gruncie tego rozporządzenia, jak i prawnie relewantnego § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., mowa jest nie tylko o konieczności zarejestrowania oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi, ale także o sporządzeniu pisemnej umowy z pracodawcą. Prawidłowa wykładnia obu powołanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że legalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzależnione było od łącznego spełnienia przesłanki rejestracji oświadczenia oraz zawarcia pisemnej umowy z pracodawcą, zarówno na gruncie § 1 pkt 20 obecnie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r., jak i poprzednio obowiązującego § 1 pkt 22 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r.

NSA uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, przeszedł do kontroli zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 stycznia 2017 r. nr DLWIPO.412.781.2016.MK i uznał, że jest ona prawidłowa.

W rozstrzyganej sprawie poza sporem jest, że O. M.w okresie od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. wykonywał pracę na rzecz właściciela ww. gospodarstwa rolnego, polegającą na zbiorze liści tytoniu, wprawdzie na podstawie zarejestrowanego oświadczenia, jednakże bez zawarcia pisemnej umowy cywilnoprawnej. Taka umowa podpisana została dopiero w dniu [...] sierpnia 2016 r. Ustalenia te potwierdzono w prawomocnym wyroku nakazowym Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny w [...] z dnia [...] października 2016 r., w sprawie o sygn. akt II W 564/16, którym skarżący został uznany za winnego i skazany na karę nagany.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, stanowiące podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu, za skarga na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 2 stycznia 2017 r. nr DLWIPO.412.781.2016.MK powinna zostać oddalona.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 203 pkt 2 i art. 200 p.p.s.a.