Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 852/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.  3  par.  1,  art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  255  ust.  1,  art.  255  ust.  5,  art.  255  ust.  2,  art.  255  ust.  4
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art.  77  par.  1,  art.  138  par.  1 w zw. z  art.  156  par.  1  pkt  2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi P.T. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu do budżetu państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez P.(dalej: skarżący, Powiat lub strona) jest decyzja Ministra Finansów z [...] stycznia 2014r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013r., [...] określającą do zwrotu do budżetu państwa kwoty dochodów budżetowych pobranych przez skarżącą w okresie od 1 stycznia 2013r. do 10 sierpnia 2013r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z [...] listopada 2013r., Wojewoda [....] (dalej: organ I instancji lub Wojewoda) określił stronie do zwrotu do budżetu państwa kwotę dochodów budżetowych pobranych przez Powiat w okresie od 1 stycznia 2013r. do 10 sierpnia 2013 r., w związku z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i nieprzekazanych przez skarżącego do budżetu państwa, w łącznej wysokości 85.225,78 zł. Ponadto określił Powiatowi terminy naliczenia odsetek od kwoty ww. dochodów, liczonych jak dla zaległości podatkowych od dnia następującego po upływie terminów, do których skarżący zobowiązany był przekazać pobrane dochody budżetowe.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawiając rozliczenie dochodów z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa (dział 700, rozdział 70005) za wskazane okresy wyjaśnił, że Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało Urząd Wojewódzki w [...] że: 1) w związku ze zmianą od 1 stycznia 2012 r. banku prowadzącego obsługę rachunków bankowych Powiatu [....] na Bank Rozwoju [....]. i możliwością dysponowania zgromadzonymi na nim środkami, należne Skarbowi Państwa dochody z tytułu wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej zostały przekazane na rachunek Wojewody [...], 2) rachunek bankowy [....] który służył do przyjmowania i obsługi wpłat z tytułu należności Skarbu Państwa pozostaje nadal zablokowany, co uniemożliwia przekazywanie zgromadzonych na tym rachunku środków należnych Skarbowi Państwa z tytułu wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, 3) dochody zgromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez [....] zostaną przekazane niezwłocznie po odblokowaniu powyższego rachunku.

Przyczyną zablokowania rachunku bankowego było zajęcie przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [....]. tego rachunku, służącego do przyjmowania i obsługi wpłat z tytułu należności Skarbu Państwa.

Na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] maja 2011 r., sygn. akt V ACa 617/10, zawierającego klauzulę wykonalności z [...] maja 2011 r., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [....] wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności w wysokości 1.622.086,16 zł (wraz z ustawowymi odsetkami) zasądzonych wyrokiem z 9 maja 2011 r. od pozwanych tj.: Zakładów Chemicznych w [...] w likwidacji oraz Skarbu Państwa - Starosty Powiatowego w [...] solidarnie na rzecz Przedsiębiorstwa Innowacyjno-Wdrożeniowego "[....] Sp. z o.o. w upadłości układowej w [...]. Jak wyjaśniono, Skarb Państwa został wezwany do udziału w sprawie z powodu nieodpłatnego przejęcia od Zakładów Chemicznych w [...] nieruchomości, które weszły do zasobu Skarbu Państwa.

Wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z [...] maja 2011 r., w zakresie pkt I.1, w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa - Starosty Powiatowego w [...] tj. zasądzonej solidarnie na rzecz powoda kwoty zostało, postanowieniem z 2 sierpnia 2011 r. o sygn. akt V ACa 617/10, wstrzymane przez Sąd Apelacyjny w K. V Wydział Cywilny.

W uzasadnieniu decyzji organu I Instancji wskazano również, że z przedłożonych przez Powiat [....] rozliczeń dochodów z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 20 sierpnia 2013r. w dziale 700 - gospodarka mieszkaniowa, rozdziale 70005 - gospodarka gruntami i nieruchomościami wynikało, że skarżący uzyskał dochód w łącznej wysokości 2.978.000,92 zł. Powiat ten dokonał potrącenia w wysokości 25% (wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami) i 5% (wynikających z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego) z należnych dochodów, co stanowiło kwotę 729.628,88 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że strona pobrała i przekazała do budżetu państwa kwotę 2.163.146,26 zł (zgromadzoną na rachunku w Banku [....]), natomiast nie przekazała kwoty 85.225,78 zł (zgromadzonej na rachunku w [...]). Wobec tego pobrane i nieprzekazane przez Powiat dochody budżetowe, jak wynika z zaskarżonej decyzji Wojewody, w kwocie 85.225,78 zł (zgromadzone na rachunku bankowym w [....].) stanowią kwotę dochodów przypadającą do zwrotu do budżetu państwa.

Pismem z [...] listopada 2013r., skarżący złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2013r. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji Wojewody strona zarzuciła naruszenie:

art. 255 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 885 ze zm., dalej: "u.f.p.") poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że sytuacja, w której komornik sądowy egzekwujący dług Skarbu Państwa, zajął konto bankowe Powiatu przeznaczone do obsługi należności Skarbu Państwa oraz znajdujące się na nim środki pieniężne, czym zgodnie z przepisami procedury cywilnej pozbawił Powiat możliwości dysponowania tymi środkami, wypełnia hipotezę powyższego przepisu, w szczególności oznacza, że Powiat pobrał dochody budżetowe i ich nie przekazał na rachunek dysponenta części budżetowej;

art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji;

art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej i nieumorzenie postępowania, pomimo istnienia ku temu podstawy prawnej;

art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania;

art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak czytelnego podpisu zwierającego imię i nazwisko osoby upoważnionej do podpisania decyzji administracyjnej.

Minister Finansów decyzją z [...] stycznia 2014r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2013r.

W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Finansów wyjaśnił, że stosownie do wskazanego w odwołaniu art. 255 u.f.p. (ust. 1 - 5) zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową według stanu środków określonego na:

10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;

20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.

Dochody, o których mowa w ust. 1 i 2, są przekazywane wraz z należnymi odsetkami:

pobranymi od dłużników z tytułu nieterminowo regulowanych należności stanowiących dochód budżetu państwa;

naliczonymi w wysokości jak dla zaległości podatkowych w przypadku nieodprowadzonych dochodów budżetowych przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2.

Organ wyjaśnił, że w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji.

Stwierdził zatem, że Powiat powinien był przekazać pobrane (przekazane na konto bankowe przez podmioty zobowiązane) dochody do budżetu państwa, stosując jedynie odpowiednie pomniejszenie dochodów budżetowych o dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego, związane z wykonaniem konkretnych zadań, zrealizowanych we wskazanym w sprawie okresie.

Rozstrzygnięcie podjęte przez Wojewodę [....] jest w związku z tym, w ocenie Ministra Finansów, uzasadnione. Zdaniem Ministra organ I instancji słusznie zwrócił uwagę, że ustawa o finansach publicznych nie przewiduje wyjątków uzasadniających odstąpienie od wydania orzeczenia w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa dochodów budżetowych pobranych i nieodprowadzonych przez stronę, w związku z gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa.

Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do art. 255 ust. 4 u.f.p., w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2 ww. przepisu, dysponent części budżetowej przekazujący dotacją celową wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Postępowanie administracyjne w sprawie kończy się wydaniem decyzji, która ma charakter deklaratoryjny. Zaległość jednostki samorządu terytorialnego powstaje bowiem z mocy prawa, a treść decyzji jedynie potwierdza kwotę dochodów przypadających do zwrotu oraz termin, od którego naliczane są odsetki.

Minister Finansów stwierdził, że jak wynika z dokumentów dotyczących sprawy, fakt nieprzekazania - w trybie przepisów ustawy o finansach publicznych - przez stronę, do czasu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody [...], wskazanych należności do budżetu państwa nie jest, co do zasady, kwestią sporną pomiędzy organem pierwszej instancji a stroną postępowania. Nie stanowi również przedmiotu sporu okoliczność, że wskazane w decyzji kwoty stanowią należności, które co do zasady, powinny być przekazane do budżetu państwa.

Organ odwoławczy za bezzasadne uznał twierdzenia skarżącego wskazujące, że zawarte w art. 255 ust. 1 u.f.p. określenie "pobrane dochody" należy rozumieć jako dochody otrzymane i posiadane przez zobowiązanego do ich przekazania, oraz dochody którymi podmiot ten może dysponować. Przelanie na rachunek bankowy Powiatu środków stanowiących dochody budżetowe nie oznacza jeszcze, w ocenie odwołującego się, ich pobrania, w sytuacji gdy Powiat nie posiada możliwości dysponowania nimi i których posiadanie traci na rzecz organu egzekucyjnego (faktycznie chodzi o zasądzone kwoty na rzecz Przedsiębiorstwa Innowacyjno-Wdrożeniowego [....] w upadłości układowej w [....]). Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym w odwołaniu, we wskazanym okresie Powiat nie pobrał żadnych należności tytułem gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa - ani tych, które należne są Powiatowi na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani tym bardziej tych, które należne są Skarbowi Państwa.

Minister wyjaśnił odnosząc się do powyższego, że pojęcia "pobrane dochody" w żadnym przypadku nie należy utożsamiać z pobraniem przez Powiat dochodów z konta bankowego tej Jednostki, na jakie należności zostały uprzednio przekazane przez podmioty zobowiązane do ponoszenia opłat z tytułu korzystania z nieruchomości należących do Skarbu Państwa. Fakt przekazania ww. dochodów na właściwe konto bankowe służące do przyjmowania i obsługi wpłat z tytułu należności Skarbu Państwa nie jest przy tym kwestionowany. Okoliczność ta zatem ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wpływ należności na ww. konto bankowe oznacza faktyczne pobranie dochodów od podmiotów zobowiązanych do wpłaty i potwierdza przy tym również, że w tym zakresie dopełniono staranności w procesie wykonywania zadań związanych z gospodarowaniem nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa.

Zdaniem Ministra Finansów nie zasługuje również na akceptację stanowisko przedstawione w odwołaniu, że Powiat występuje jako przekaziciel, pośrednik, którego zadanie polega jedynie na dokonaniu przekazania dochodów, jeżeli posiada je i może nimi dysponować. Organ wyjaśnił, że w przypadku gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa zakres działania Powiatu jest o wiele szerszy niż dokonanie jedynie przekazania dochodów. Powiat powinien zawsze działać w taki sposób, by nie dopuścić m.in. do sytuacji, w której dochody z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa nie zostałyby pobrane. W niniejszej sprawie jednak okoliczność niepobrania ww. dochodów nie miała miejsca.

Zdaniem Ministra Finansów nie można podzielić również poglądu przedstawionego w odwołaniu, że organ pierwszej instancji błędnie ocenił stan faktyczny sprawy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, co zdaniem pełnomocnika Strony, doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący pobrał w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 10 sierpnia 2013r. określone dochody z tytułu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i ich nie przekazał do budżetu państwa.

Minister Finansów wyjaśnił, że Powiat nie pobiera odrębnie należności stanowiących dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami oraz odrębnie dochodów budżetowych przysługujących jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, określonych w odrębnych ustawach. Stosownie do art. 255 ust. 1 u.f.p., zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej pobrane ww. dochody budżetowe, dokonując jedynie ich pomniejszenia o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań.

Kwestie ewentualnych przyczyn braku dokonania zwrotu dochodów, analogicznie jak kwestie ewentualnej winy, zaniedbania czy przyczynienia się do nieprawidłowości, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej w przedmiocie określenia - w trybie art. 255 ust. 4 u.f.p. - dochodów przypadających do zwrotu oraz terminu, od którego naliczane są odsetki.

Minister Finansów podkreślił, że przedmiotem decyzji wydanej w trybie art. 255 ust. 4 u.f.p. jest jedynie określenie kwoty dochodów przypadającej do zwrotu i terminu, od którego naliczane są odsetki, w każdym przypadku gdy stwierdzony zostanie fakt nieprzekazania dochodów budżetowych w określonych w ustawie terminach. Przepisy ustawy o finansach publicznych, które w szczególnych przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa, przewidują możliwość umorzenia należności w części, odroczenia terminów spłaty całości lub części należności czy rozłożenia płatności na raty, nie dają podstaw do odstąpienia od wydania decyzji w trybie art. 255 ust. 4 u.f.p., w przypadku zajęcia konta bankowego przez komornika sądowego lub też innych problemów finansowych jednostki.

Zdaniem organu wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie będzie miała również argumentacja przedstawiona w odwołaniu dotycząca kwestii pozycji dochodów i pozycji wydatków budżetowych w budżecie państwa. Organ podkreślił, że przedstawiając wyjaśnienia w tym zakresie pełnomocnik Strony twierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym Powiat [...] nie miał (i nie ma) żadnej możliwości swobodnego dysponowania środkami, które wpływały (i wpływają) na zajęty rachunek bankowy.

Niezasadne jest, w ocenie Ministra Finansów, stanowisko strony, w którym argumentując zasadność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, stwierdza on, że Skarb Państwa chcąc odzyskać środki z tytułu dochodów związanych z gospodarowaniem Skarbu Państwa za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 10 sierpnia 2013r. winien korzystać z możliwości przewidzianych w procedurze cywilnej, w tym kwestionować roszczenie lub zwalczać egzekucją, nie zaś żądać, by środki te zapłacił mu skarżący, dodatkowo pomijając fakt dokonanej już zapłaty w postępowaniu egzekucyjnym. Istotne jest, że postępowanie cywilne, o którym mowa i postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie są postępowaniami odrębnymi. Korzystanie z możliwości przewidzianych w procedurze cywilnej i w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, opartej na innej podstawie prawnej i nie może jej zastępować.

Zdaniem Ministra Finansów nie można zgodzić się z oceną strony, że nie istnieje podstawa prawna, w oparciu o którą skarżący byłby zmuszony wykładać środki na poczet należności przysługujących Skarbowi Państwa. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowa sprawa dotyczy niewątpliwie postępowania prowadzonego w trybie art. 255 ust. 4 w związku z ust. 1 u.f.p. Tym samym nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 6 k.p.a.

Minister Finansów zauważył, że Skarb Państwa jest podmiotem, który w porządku prawnym z definicji nie posiada organów. Ich rolę spełniają stationes fisci. W sprawie przed Sądem Apelacyjnym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa działał Starosta Powiatowy w [...]. Jak wynika z powołanych w sprawie orzeczeń należność została zasądzona solidarnie od Zakładów Chemicznych w [...] w likwidacji oraz od Skarbu Państwa - Starosty Powiatowego w [...], również wstrzymanie wykonania wyroku dotyczyło pozwanego Skarbu Państwa - Starosty Powiatowego w [...].

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że nie można podzielić poglądu prezentowanego w odwołaniu, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana z uchybieniem art. 255 u.f.p. W ocenie Ministra Finansów, w rozpatrywanej sprawie, Wojewoda [...] nie naruszył art. 77 § 1 i 105 § 1 k.p.a.

Zdaniem Ministra nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak czytelnego podpisu osoby upoważnionej do podpisania decyzji administracyjnej. Przede wszystkim organ odwoławczy zauważył, że zaskarżona decyzja zawiera własnoręczny podpis, uzupełniony imienną pieczątką określającą imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby podpisującej decyzję. Zaskarżona decyzja precyzyjnie identyfikuje osobę upoważnioną do wydania decyzji.

Organ stanął także na stanowisku, że zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie Wojewody [...] w zakresie zwrotu należności określonych w sprawie, wraz z należnymi odsetkami, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji w tym zakresie i umorzenia postępowania wszczętego w sprawie.

W skardze na decyzję Ministra Finansów z [...] stycznia 2014r. Powiat [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 255 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sytuacja, w której środki w wysokości wskazanej zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji, należne z tytułu gospodarowania przez skarżącego nieruchomościami Skarbu Państwa nie wpłynęły na właściwy numer rachunku bankowego strony i w związku z tym skarżący tych środków nie pobrał, wypełnia hipotezę powyższego przepisu, w szczególności potwierdza, iż Powiat pobrał dochody budżetowe, których następnie nie przekazał na rachunek dysponenta części budżetowej, co uprawniło organ do wydania decyzji zgodnie z dyspozycją tego przepisu;

2) art. 255 ust 4 u.f.p. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki od należności pobranych przez skarżącego w sytuacji, gdy skarżący tych należności nie pobrał, nie została zatem wypełniona hipoteza wskazanego przepisu, a tym samym nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do wydania decyzji;

3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie;

4) art. 138 § 1 w zw. z art. 156 k.p.a poprzez brak uchylenia decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą nieważności;

5) art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo istnienia podstaw do umorzenia z uwagi na fakt, iż podstawa do prowadzenia postępowania odpadła ponieważ kwota objęta zaskarżoną decyzją nie została przez stronę pobrana.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu decyzji w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną podzielając w całości stanowisko i argumentację przedstawione przez Ministra Finansów w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, iż z treści art. 255 ust. 1 u.f.p. wprost wynika obowiązek zarządu jednostki samorządu terytorialnego przekazania pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszonych o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, przy czym z mocy art. 255 ust. 5 u.f.p. do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji. Samo zgromadzenie przedmiotowych dochodów na właściwym koncie obowiązku tego nie wypełnia. Konieczne jest "przekazanie" i obowiązek ten nie może zostać w żadnej części zniesiony lub ograniczony przez inne zdarzenia faktyczne i prawne – w tym w sytuacji, gdy komornik zajmie konto bankowe Powiatu przeznaczone do obsługi należności Skarbu Państwa, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jak podkreśla się w piśmiennictwie (Ludmiła Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 255 ustawy o finansach publicznych) nieprzekazanie pobranych dochodów lub uchybienie terminom ich przekazania wynikającym z ust. 1 i 2 art. 255 u.f.p. obliguje dysponenta części budżetowej do wydania decyzji określonej w ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Niewydanie tej decyzji może skutkować odpowiedzialnością dysponenta części budżetowej z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Przy czym Wojewoda jest jednym z dysponentów części budżetowej w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o finansach publicznych. Wydanie zatem decyzji w I instancji przez Wojewodę [....] nie może prowadzić do uznania, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.

Obecnie skarżąca wskazuje, że rachunek bankowy w [....] został zamknięty [...] grudnia 2011r., zatem kwota przekazana na ten rachunek w wysokość 85.225,78 zł nie stanowiła kwoty należnej z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, którą skarżący mógł/ może dysponować. Skarżący podkreślił, że nie dysponuje zamkniętym rachunkiem, a tym bardziej od chwili jego zamknięcia i rozwiązania umowy o prowadzenie rachunków bankowych zawartej z Bankiem [....] nie jest właścicielem gromadzonych na tym rachunku środków. Dlatego też nieuprawnione było przyjęcie, że strona pobrała środki zgromadzone na zamkniętym rachunku. Powyższe, zdaniem strony, świadczy jedynie o tym, że środki nie wpłynęły na właściwy rachunek i tym samym podmioty zobowiązane nie dokonały stosownych opłat.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny na datę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd natomiast kontroluje decyzję na dzień jej wydania. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że stan faktyczny został ustalony na podstawie oświadczeń samego skarżącego. Mianowicie m.in. w piśmie z [...] kwietnia 2013r. Starosta [...] poinformował [...] Urząd Wojewódzki, że dochody przekazane stanowią środki gromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez [....]. Pozostała część nieprzekazanych dochodów to środki gromadzone na rachunku bankowym [....]., który w dalszym ciągu pozostaje zablokowany. Jednocześnie poinformował, że dochody gromadzone na rachunku bankowym prowadzonym przez [....] zostaną przekazane niezwłocznie po odblokowaniu powyższego rachunku. Analogiczne informacje zostały przekazane pismem Starosty [...] z [...] maja, [...] czerwca, [...] lipca, i [...] sierpnia 2013 r. Powyższe także potwierdza uzasadnienie odwołania. Dopiero natomiast skarżący na etapie sądowym zmienia powyższe twierdzenia i podaje, że rachunek w Banku [....] został zlikwidowany. Co więcej nie podaje żadnych informacji, czy dochodzi kwot, które w jego ocenie zostały przekazane na zamknięty rachunek i w konsekwencji czego - podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty, tych opłat nie dokonały.

Mając powyższe na względzie skarżący zatem popada w sprzeczność, gdyż z jednej strony wskazuje, że po zwolnieniu tych środków z rachunku [...] niezwłocznie je przekaże (patrz m.in. pismo z [...] maja 2013r.), a obecnie twierdzi, że nie są one jego własnością i tym samym podmioty zobowiązane do uiszczania stosownych opłat tych opłat nie uiściły.

W związku z tym Sąd wskazuje, że nie jest możliwe zlikwidowanie rachunku bankowego, z jednoczesnym przyjmowaniem na ten rachunek środków finansowych, co w sprawie miałoby miejsce. W wypadku zlikwidowania rachunku, środki które zostały na ten rachunek przekazane zostaną zwrócone do banku nadawcy tych środków (jeżeli rachunek nie istnieje), bądź też w wypadku braku likwidacji zostaną zajęte przez komornika na mocy zastosowanego środka egzekucyjnego, co w sprawie miało miejsce i czego dowodem jest m.in. pismo skarżącego z [...] maja 2013r. i inne składane w toku postępowania administracyjnego (np. odwołanie). Powyższe wynika z § 37 ogólnych warunków prowadzenia rachunków bankowych dla podmiotów krajowych i zagranicznych, który stanowi, że z chwilą wygaśnięcia lub rozwiązania umowy następuje zamknięcie wszystkich rachunków prowadzonych w ramach umowy. Zatem brak byłoby możliwości przekazywania na ten rachunek środków finansowych. Natomiast z dokumentów znajdują się w aktach w postaci oświadczeń skarżącego i czynności faktycznych jasno wynika, że na ten rachunek wpłynęły w okresie od 1 stycznia do 10 sierpnia 2013r. środki finansowe. Co świadczy o braku likwidacji tego rachunku. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego likwidacji rachunku, a co trzeba podkreślić, że tylko on ze względu na tajemnicę bankową mógł taką informację uzyskać. Organ w związku z tajemnicą bankową nie może tej informacji pozyskać. Sam fakt zawarcia umowy o prowadzenie rachunków bankowych na czas oznaczony nie świadczy jeszcze, że prowadzony rachunek został już zlikwidowany. Także z dodatkowych pism nie wynika, że ten rachunek nie istnieje. Wydruk ze strony internetowej oraz dokumenty dotyczących wyboru nowego banku nie świadczą o zlikwidowaniu rachunku w Banku [...] Ponadto trzeba także wyjaśnić, że skarżący składał określone rozliczenia podpisane przez np. Naczelnika Wydziału Finansowo-Księgowego [...] (np. karta 64 akt administracyjnych), z których jasno wynika, że na rachunek w Banku [...] w okresie od 21 kwietnia do 10 maja 2013r. wpłynęła kwota 52.703,73 zł. Podobne dokumenty podpisane przez różne osoby były składane za cały okres rozliczeniowy. Z dokumentów tych jasno wynika, że kwoty wpływały na rachunek bankowy w Banku [....]

Zatem twierdzenie o likwidacji rachunku jest zupełnie gołosłowne. Na obecnym etapie postępowania Sąd stwierdza, że stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy. Trudno zatem zgodzić się z prezentowanym obecnie w skardze poglądem, że organy administracji publicznej powinny odstąpić od wydania decyzji w niniejsze w związku z nieprzekazaniem należności przez podmioty zobowiązane (niedobraniem dochodów). Wpływ należności na wskazane konto bankowe, został potwierdzony przez skarżącego i niewątpliwie oznacza to faktyczne pobranie dochodów od podmiotów zobowiązanych do wpłaty.

Jak wynika z dokumentów dotyczących sprawy, fakt nieprzekazania, w trybie przepisów ustawy o finansach publicznych, przez Powiat [...], do czasu wydania zaskarżonej decyzji Wojewody [...], wskazanych należności do budżetu państwa nie był co do zasady, kwestią sporną pomiędzy organem pierwszej instancji a stroną. Nie stanowiła również przedmiotu sporu okoliczność, że wskazane w decyzji kwoty stanowią należności, które co do zasady, powinny być przekazane do budżetu państwa.

W tym miejscu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lipca 2014r., II GSK 618/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl) w podobnym stanie faktycznym zasadnie zauważył, że w momencie, gdy dochody, o których mowa w art. 255 ust 1 u.f.p., znajdą się na rachunku bankowych jednostki samorządu terytorialnego, są dochodami pobranymi w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu prawa. Podkreślił także, że ustawodawca nie wskazuje jakie przyczyny mogą spowodować nieprzekazanie w ustawowych terminach opisanych wyżej dochodów dysponentowi części budżetowej. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że okolicznością wyłączającą obowiązek przekazania dochodów stanowi zajęcie rachunku bankowego przez organ egzekucyjny w oparciu o tytuł wykonawczy wydany po przeprowadzeniu postępowania cywilnego przez sąd powszechny. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wniosku, że ustalona w ramach postępowania przed sądem powszechnym odpowiedzialność jednostki samorządu terytorialnego z jakiegokolwiek tytułu, skutkująca wszczęciem postępowania egzekucyjnego skierowanego do rachunku bankowego tejże jednostki, wyłączała by obowiązek jednostki samorządu terytorialnego nałożony w drodze ustawowej i pozbawiała by uprawniony organ do wydania decyzji administracyjnej opartej na podstawie prawnej określonej w ustawie o finansach publicznych. Oznacza to, że mamy do czynienia z sytuacją, w której z jednej strony na jednostkę samorządu terytorialnego został nałożony obowiązek precyzyjnie określony w ustawie o finansach publicznych i którego realizacja możliwa jest tylko i wyłącznie w drodze postępowania administracyjnego oraz z drugiej strony możliwe jest nałożenie na jednostkę samorządu terytorialnego określonego obowiązku w ramach cywilnej odpowiedzialności tejże jednostki i egzekwowanie tego obowiązku (odpowiedzialności) w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. Druga z wymienionych sytuacji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania uruchomionego w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych.

W związku z powyższym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 255 u.f.p. przez Ministra Finansów. Materiał dowodowy został przez organy zgromadzony i rozważony z należytą starannością. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a obecne jego kwestionowanie nie poparte jakimkolwiek dowodem jest zupełnie niezasadne. Zatem spór nie dotyczy faktów a wyłącznie stosowania prawa. Bezsporne w sprawie jest bowiem, iż z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 10 sierpnia 2013r. Powiat [...] uzyskał dochód w łącznej wysokości 2.978.000,92 zł., z której dokonał potrąceń na swoją rzecz w wysokości 25% (wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami) i 5% (wynikających z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego), co stanowiło kwotę 729.628,88 zł. W zaskarżonej decyzji Wojewody [...] tylko kwota 85.225,78 zł stanowi kwotę dochodów przypadającą do zwrotu do budżetu państwa jako pobrane i nieprzekazane przez Powiat [...] dochody budżetowe. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 77 § 1 kp.a., gdyż organ wbrew twierdzeniom skarżącego wziął pod uwagę wszystkie przedstawione przez skarżącego fakty. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż w sprawie Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia przepisów. Zgodnie, z tym co zostało wskazane wyżej, Wojewoda miał obowiązek wydać decyzję w przedmiocie określenia do zwrotu do budżetu państwa kwoty dochodów budżetowych pobranych przez Powiat. W sprawie bowiem dyspozycja przepisu art. 255 u.f.p. została w całości wypełniona. Skarżącemu na jego rachunek bankowy prowadzony przez Bank [...] zostały przekazane opłaty, a skarżący tych kwot nie odprowadził na rachunek bieżący dysponenta części budżetowej.

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 255 ust. 4 u.f.p. W żadnej mierze, zdaniem Sądu, nie można w rozpoznawanej sprawie mówić o bezprzedmiotowości postępowania na gruncie art. 105 k.p.a. Zajęcie konta bankowego przez Komornika sądowego i brak możliwości Powiatu przekazania pobranych dochodów do budżetu państwa w określonych terminach stanowi faktyczną przeszkodę w wykonaniu obowiązku określonego w art. 255 ust. 1 u.f.p. nie zaś przesądza o bezprzedmiotowości postępowania skutkującej jego umorzeniem. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2009 r., sygn. II GSK 834/08: "Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest natomiast konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć, na podstawie przepisów prawa materialnego, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 462)". W rozpoznawanej sprawie, organ administracji państwowej był władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć, na podstawie przepisów prawa materialnego, o obowiązku Powiatu [...] przekazania pobranych dochodów budżetowych do budżetu państwa. Przedmiotem postępowania była sprawa dotycząca przekazania dochodów budżetowych z tytułu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa przez jednostkę samorządu terytorialnego, a nie kwestia związana z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie sądowego tytułu wykonawczego wydanego w innym postępowaniu przez sąd powszechny. Kwestia ta nie może stanowić o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w trybie administracyjnym na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.