Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 19/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 31 ust. 1 pkt 4, ust. 2, art. 100 ust. 1, 2, art. 101, 103, 96 ust. 1 i 2, 97
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: Art. 134 par. 1 , 145 par. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 4 listopada 2009 r., Nr : [...] z przedmiocie wyrównania dodatku za wysługę lat uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2009 roku znak: [...] Dyrektor Zakładu Karnego powołując się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz 1071 ze zm.), art. 31 ust. l pkt 4, ust. 2 i art. 100 ust. l pkt l i ust. 2, art. 101 w związku z art. 103 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.,) przyznał mł. chor, A. F. wyrównanie dodatku za wysługę lat w wysokości 1.068,57 złotych w stosunku do pobranego dodatku za wysługę lat w zaniżonej wysokości w okresie od 24.09.2006 roku do dnia 23.09.2009 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż skarżący w dniu 25.01.2008 roku wniósł o zaliczenie nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy w służbie więziennej. Wniosek ten został podtrzymany w piśmie z dnia 17.09.2009 roku. Decyzją personalną nr [...] z dnia [...] 2009 roku zmieniającą za zgoda strony decyzję personalną nr [...] z dnia [...] 1999 roku o mianowaniu mł. chor, A. F. funkcjonariuszem służby więziennej w części dotyczącej zaliczenia na dzień przyjęcia do służby okresu podlegającego uwzględnieniu przy ustalaniu dodatku za wysługę lat Dyrektor Zakładu Karnego zaliczył na dzień przyjęcia mł. chor, A. F. do służby okres zasadniczej służby wojskowej od 25.10.1990 roku do 8.04.1992 roku w wymiarze jeden rok pięć miesięcy i czternaście dnia oraz okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej od 9 kwietnia 1992 roku do 7 sierpnia 1995 roku w wymiarze trzy lata trzy miesiące dwadzieścia dziewięć dni - łącznie cztery lata dziewięć miesięcy i trzynaście dni. Skarżący nabył, więc ww. decyzją z mocą ex tunc za wysługę lat w wysokości 5% uposażenia zasadniczego.

Decyzją personalną z dnia [...] 2009 roku nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego został przyznany skarżącemu z dniem 18.09.2009 roku dodatek za wysługę lat w kwocie 455,00 złotych miesięcznie z uwagi na osiągnięcie w służbie stażu w wymiarze 15 lat po upływie którego jest uprawniony do otrzymania miesięcznego dodatku za wysługę lat w wys. 20% przyznanego zasadniczego wynagrodzenia. W dniu 23.09.2009 roku skarżący złożył wniosek o wypłacenie zaległych należności z tytułu dodatku za wysługę lat powstałych w okresie od 2.07.1999 roku do 17.09.2009 roku.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2009r ( o wyrównaniu dodatku ) organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 103 ustawy o służbie więziennej roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W przypadku uposażenia funkcjonariusza SW, zmiana uposażenia następuje z chwilą zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę a dodatek za wysługę lat, jako dodatek o charakterze stałym płatny jest miesięcznie z góry. Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia oraz uznanie roszczenia. W związku z tym, że skarżący wniosek o wypłacenie zaległych należności z tytułu dodatku za wysługę lat powstałych od 2.07.1999 roku do 17.09.2009 roku złożył w dniu 23.09. 2009 r., to też w tym dniu, zdaniem organu, w myśl powołanego przepisu, został przerwany bieg terminu przedawnienia. Z tego powodu wypłata wnioskowanych świadczeń obejmuje okres trzech lat wstecz, licząc od dnia złożenia raportu z 23 lutego 2009 r., tj. okres od 24 września 2006 r. do 23 września 2009 r. Organ I instancji wskazał tez iż dodatek za wysługę lat był wypłacany w zaniżonej wysokości w okresie od dnia 24 września 2006 roku do dnia 17 września 2008 roku jednak w okresie od 17.01.2008 roku do 17.09.2009 dodatek naliczany z zaliczeniem nadterminowej służby wojskowej jak i bez zaliczenia pokrywał się i wynosił 15%. Natomiast od dnia 18 września 2009 roku jest wypłacany dodatek w należnej wysokości 20 %. W związku z powyższym wyrównanie dodatku za wysługę lat wyniosło za okres 24.09.2006 roku do dnia 31.12.2006 roku 203,70 złotych, za okres od dnia 01.01.2007 roku do dnia 31.12.2006 roku 819,00 złotych, za okres od dnia 01012008 roku do dnia 16.01.3008 roku 45,87 złotych - łącznie l .068,57 złotych.

Od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...] 2009 roku znak: [...] skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, podnosząc iż dodatek za wysługę lat był mu wypłacany od lipca 1999 roku w zaniżonej wysokości. Mimo zmiany decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] 1999 roku organ I instancji wypłacił tylko należności za okres od 24 września 2006 roku do 16 stycznia 2008 roku. Ponadto skarżący zarzucił w odwołaniu że organ nie wypowiedział się w sprawie odszkodowania do którego strona ma prawo na podstawie art. 161 § 3 k.p.a. Również zdaniem skarżącego organ I instancji bezzasadnie stanął na stanowisku że brak jest podstaw do wypłaty odsetek od ww. należności.

Po rozpatrzeniu odwołania Okręgowy Inspektor Służby Więziennej decyzją nr [...] znak [...] z dnia 4.11.2009 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przedawnienia roszczenia o wypłatę zaległego dodatku za wysługę lat powstałego przed dniem 24.09.2006 roku. Organ ten nie znalazł również podstaw do zastosowania przepisu art. 163 § 3 k.p.a. wskazując, iż przepis ten dotyczy kompetencji naczelnych organów administracji państwowej zatem nie znajduje zastosowania w nin. sprawie.

Odnośnie kwestii wypłaty odsetek zakres wypłaty zaległego dodatku za wysługę lat organ wskazał iż przepisy ustawy o służbie więziennej nie przewidują wypłaty odsetek od zaległego uposażenia.

Na po wyższą decyzję Okręgowego Inspektora Służby Więziennej nr [...] znak [...] z dnia 4.11.2009 roku mł. chor. A. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił błędne przyjęcie daty wymagalności roszczenia wskazując, iż decyzją personalną z dnia [...] 2009 roku nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego przyznając mu dodatek za wysługę lat w kwocie 455,00 złotych miesięcznie pominął kwestię wypłaty zaległych należności z tego tytułu. Stąd też skarżący był zmuszony zainicjować postępowanie w tym zakresie wnioskiem z dnia 23.09.2009 roku. Skarżący wskazał, iż organ I instancji całkowicie pominął fakt wniesienia przezeń w dniu 25.01.2008 roku wniosku o zaliczenie nadterminowej zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy w służbie więziennej. Zdaniem skarżącego zgodnie z przepisem art. 103 ust 3 pkt l ustawy o służbie więziennej wniosek ten przerwał bieg przedawnienia dochodzonego roszczenia. Skarżący wskazał również, iż stanowisko organu że, od zaległej należności z tytułu dodatku za wysługę lat nie należą się odsetki pozostaje w sprzeczności z uchwałą SN z dnia 26.01.2006 roku II PZP 1/05. Ponownie również poruszył zasadność wypłaty odszkodowania na podstawie art. 163 § 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał iż wniosek z dnia 25.01.2008 roku obejmował jedynie żądanie zaliczenia okresu nadterminowej służby wojskowej do okresu wysługi a nie żądanie wypłaty zaległego dodatku za wysługę lat. W tym zakresie skarżący zgłosił żądanie dopiero we wniosku z dnia 23.09.2009 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Rozpoznając zatem skargę na decyzje Sąd dokonuje oceny czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialne bądź procesowego nie będąc związany zarzutami wnioskami oraz podstawą skargi.

Zgodnie z przepisami art. 96 ust. l i 2 oraz art. 97 ustawy o służbie więziennej ( w/w)funkcjonariusz otrzymuje z tytułu służby uposażenie, składające się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia, oraz inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Natomiast z treści art. 100 ust. l pkt. l i ust. 2 w/w ustawy wynika, iż w ramach wchodzących w skład uposażenia dodatków do uposażenia zasadniczego, wyróżniono m.in. dodatek za wysługę lat, o wysokości zależnej od okresu służby funkcjonariusza w służbie więziennej. Do okresu służby, należy zaliczyć okres zasadniczej służby wojskowej w tym nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz okresy zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych w pełnym wymiarze czasu pracy - art. 100 ust. 2 ustawy o służbie więziennej. Zmiana uposażenia w tym wysokości dodatku za wysługę lat, zgodnie z przepisem art. 102 ust. l w/w ustawy, następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

Roszczenie przysługujące z tego tytułu funkcjonariuszowi zgodnie z przepisem art. 103 ust. l ww. ustawy, ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia roszczenia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, a także uznanie roszczenia.

Rozpatrywanej sprawie należy przed wszystkim wskazać, iż dopiero decyzją personalną nr [...] z dnia [...] 2009 roku zaliczono skarżącemu do okresu służby podlegającego uwzględnieniu przy ustalaniu dodatku za wysługę lat, okres nadterminowej zasadniczej służby wojskowej od 9 kwietnia 1992 roku do 7 sierpnia 1995 roku. W pierwotnej decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] 1999 roku pominięto ten okres, w związku z czym funkcjonariusz otrzymywał mniejszy dodatek za wysługę lat od do dodatku należnego. Kwestia możliwości zaliczenia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Rozbieżności te jednoznacznie rozstrzygnął dopiero Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt l OSK 283/06. Nie zmienia to fakty . że roszczenie wypłatę dodatku było wymagalne każdorazowo wraz z uposażeniem zasadniczym. Dodatek za wysługę lat płatny jest miesięcznie z góry od momentu spełnienia przesłanek do jego wypłaty wyszczególnionych w przepisie art. 100 ust. 1. ustawy o służbie więziennej co jest jednoznaczne z jego wymagalnością.

Decyzją z dnia [...] 2009 roku znak: [...] ustalono wysokość zaległej należności z tytułu dodatku do wysługi lat przyjmując jako datę przerwania biegu przedawnienia dzień złożenia wniosku o wypłatę tej należności przez skarżącego tj. 23 września 2009 roku. W celu ustalenia zarówno daty przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do dodatku za wysługę lat w należnej wysokości, jak i w konsekwencji okresu, za jaki przysługuje skarżącemu wyrównanie z tytułu zaległości w tym zakresie, należy zbadać, w którym momencie skarżący podjął czynność przed organem administracyjnym bezpośrednio zmierzającą do zaspokojenia swojego roszczenia.

Wbrew ustaleniom organów czynnością podjętą przez skarżącego bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia było złożenie w dniu 21 lutego 2008 roku wniosku o zaliczenie do wysługi lat nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Czynność ta umożliwiła prawidłowe ustalenie okresu służby skarżącego a tym samym dochodzenie należności z tytułu nie wypłaconego a należnego dodatku z tytułu wysługi lat.

Przy ponownym rozpoznawaniu nin. sprawy organ winien uwzględnić fakt, iż wystąpienie z tym wnioskiem stanowiło przerwę biegu przedawnienia roszczenia skarżącego i ponownie ustalić wysokość kwoty należnej skarżącemu z tytułu zaległego dodatku za wysługę lat w prawidłowej wysokości.

Zaskarżona decyzja jak i ją poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji nie uwzględniły okoliczności, że czynnością roszczenia , która przerwała bieg przedawnienia tj. bezpośrednio zmierzającą do realizacji roszczenia był wniosek z daty 25.01.2008r o zaliczenie do stażu nadterminowej służby wojskowej i dokonały pomimo prawidłowych ustaleń faktycznych , niewłaściwej subsumcji przepisu art. 103 ust. 3 pkt l ustawy o służbie więziennej (w/w), co stanowi naruszenie prawa materialnego.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie Art. 134. § l oraz art. 145 § l ust. l pkt. l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.