Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 682/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 153 art. 170 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia 12 kwietnia 2011 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej kpa, oraz art. 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia D.S.I. wniesionego na postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...]r. o nr [...]w sprawie negatywnego stanowiska wierzyciela wobec zarzutów egzekucyjnych, orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem zażalenia jest stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych przeciwko tytułowi wykonawczemu wystawionemu przez wierzyciela - gminę wiejską D., który stał się podstawą postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S.. Przedmiotem wierzytelności objętej tytułem wykonawczym jest zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości za 2005 rok. Zobowiązana D. S. –I. reprezentowana przez pełnomocnika podniosła w zarzutach egzekucyjnych, że wierzytelność nie istnieje, gdyż obowiązek podatkowy za 2005 rok został przez nią wykonany w całości przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Na tej podstawie wniosła o umorzenie tego postępowania. Uzasadniając swoje żądanie, zobowiązana przedłożyła kopię dowodów wpłaty z 20 lutego i 30 sierpnia 2006 r. oraz podniosła, że wpłata została dokonana do rąk funkcjonariuszy publicznych, pracowników Urzędu Gminy D. w tym zastępcy skarbnika tego urzędu.

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że w ocenie podatniczki, wyrok sądu karnego, w którym skazano tychże funkcjonariuszy za przywłaszczenie sobie wpłaconych tytułem podatku pieniędzy jest niewłaściwie interpretowany przez Gminę, w wyroku tym w opisie zarzutów przyjęte zostało, że pokrzywdzonym jest także Urząd Gminy w D. Wprawdzie art. 11 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wydanego w sprawie karnej wiążą sąd administracyjny, jednakże orzecznictwo wskazuje, że zasadą tą związane są również pośrednio organy administracji publicznej.

Dalej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w zaskarżonym postanowieniu uznano zarzuty egzekucyjne za bezzasadne. Wójt Gminy D. podkreślił, że decyzja wymiarowa ustalająca wysokość podatku od nieruchomości należnego od zobowiązanej jest decyzją ostateczną. Mocą prawomocnego wyroku karnego pracownica Urzędu Gminy, która przywłaszczyła sobie wpłacone przez stronę pieniądze, została zobowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz D.S.I. zawłaszczonej kwoty. W ocenie organu, obowiązek zapłaty podatku nie został przez podatniczkę wykonany, ponieważ nie dokonała ona wpłaty podatku w sposób wskazany w decyzji podatkowej i w przepisach, czyli nie wpłaciła go do kasy Urzędu Gminy D., nie wpłaciła podatku s. S. D. jak również nie wpłaciła podatku na konto bankowe Gminy. Kserokopie dowodów wpłaty przedłożone przez nią nie mają mocy dokumentu oryginalnego, nie zostały sporządzone na odpowiednim druku i przez uprawnionego pracownika Urzędu Gminy D. czyli nie są to pokwitowania wystawione przez kasjera, będące dowodem drukowanym elektronicznie. Druków tej treści z numerami na nich widniejącymi nie odnaleziono w książce druków ścisłego zarachowania prowadzonej w Urzędzie Gminy D.. Zdaniem organu, jeśli nawet zobowiązana przekazała określone kwoty nieuprawnionym pracownikom Urzędu Gminy, to mając wyczerpującą wiedzę na temat sposobu zapłaty podatku, nie wykonała obowiązku zapłaty na rzecz organu podatkowego. Przekazała pieniądze w bliżej nieokreślonym miejscu i czasie osobie nieuprawnionej, działając wyłącznie na własne ryzyko.

W zażaleniu na postanowienie wierzyciela podatniczka zarzuciła braki wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i niewłaściwą interpretację wyroku Sądu Rejonowego w S. - sygn. akt X K. 1235/08 oraz odmowę przyznania mocy dowodowej pokwitowaniom wystawionym przez funkcjonariusza publicznego w lokalu Urzędu Gminy D., które są dokumentami urzędowymi i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W rezultacie tych naruszeń, zdaniem żalącej się, wierzyciel błędnie uznał, że jest ona zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2005 rok.

D. S. – I. zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia i uznania zarzutów za uzasadnione lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy D..

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wskazał organ odwoławczy, tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela – gminę wiejską D., w imieniu której działał Wójt Gminy D., ma oparcie w decyzji podatkowej, w której zarówno wysokość podatku jak

i osoby podatników zostały ustalone prawidłowo. Decyzja została doręczona podatnikom i jest decyzją ostateczną. Ustalone w niej zobowiązanie podatkowe jest wymagalne. Jak wskazał organ odwoławczy, decyzja wskazała także sposób zrealizowania zobowiązania, tzn. że wpłat można dokonać w kasie Urzędu, u s. oraz na wskazane konto w banku. Powodem wystawienia tytułu wykonawczego był fakt niewpłacenia do budżetu gminy podatku za 2005 rok w żaden z wymienionych w decyzji sposobów. Wpłaty podatku nie dokonano także w żaden inny sposób.

Dlatego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie można zgodzić się ze stanowiskiem zobowiązanej, iż zapłaciła ona sporny podatek, co potwierdzają posiadane przez nią pokwitowania z 20 lutego 2006 r. i 30 sierpnia 2006 r. opieczętowane pieczątką "Urząd Gminy D." z których wynika, że K. I. wpłacił tytułem podatku od nieruchomości odpowiednio [...]zł i [...]zł.

Wpłata do kasy Urzędu Gminy D. kwitowana jest elektronicznie generowanym dowodem, którego wzór umieszczono w aktach sprawy. Posiada on zupełnie inną treść i wygląd niż dowód przedłożony przez dłużników. Oryginalne pokwitowanie wystawiane przez kasę Gminy wyraźnie wymienia imię i nazwisko osoby, która przyjęła wpłatę, a nadto z jego treści jednoznacznie wynika tytułem jakiej należności przyjęto wpłatę, z jednoczesnym wskazaniem ewentualnych odsetek, kosztów upomnień, kwot zaległości, nadpłaty. Pokwitowanie to zawiera także nr raportu kasowego, w którym jest odnotowane. Tymczasem dowody przedłożone przez dłużniczkę nie dość, że nie są wystawione przez kasę Urzędu Gminy D., to pochodzą z niezarejestrowanej w Gminie książki druków ścisłego zarachowania i nie są podpisane imieniem i nazwiskiem osoby wystawiającej je. Zdaniem organu odwoławczego, o ich fałszywości świadczy fakt, że w żadnym druczku nie odnotowano odliczenia z wpłaty należnych z mocy ustawy odsetek za zwłokę, mimo że w dniach na które opiewają, podatek za 2005 rok był zaległością podatkową. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby były to pokwitowania wystawione przez organ podatkowy, odsetki byłyby w nim odliczone, bo tak nakazuje przepis art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Pokwitowanie wpłaty wystawiane przez kasę Urzędu Gminy zgodnie z programem komputerowym który je generuje, automatycznie uwzględnia zaliczenie na poczet odsetek proporcjonalnej kwoty odsetek za zwłokę. Takiego odliczenia na odsetki nie zawierają dowody przedłożone przez dłużniczkę. Powyższa okoliczność dyskwalifikuje te "dowody wpłaty" jako dokumenty urzędowe.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem D. S. – I. reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

1. obrazę przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a mianowicie:

a) art. 8 kpa w zw. z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, polegające na żądaniu ponownego uiszczenia przez D. S. – I. podatku od nieruchomości za 2005 r., podczas gdy przedmiotowy podatek został już raz uiszczony w siedzibie Urzędu Gminy D. w dniach 20 lutego 2006 r. oraz 30 sierpnia 2006 r. na dowód czego zostały wystawione, opatrzone pieczęcią Urzędu Gminy D., stosowne pokwitowania wpłaty, co potwierdza wykonanie w całości przez skarżącą obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr[...];

b) art.80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa w zw. z art. 18 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i odmówienie mocy dowodowej dokumentowi urzędowemu - pokwitowaniu wpłaty wystawionemu dla K. I. za dokonaną wpłatę podatku od nieruchomości za 2005r. w siedzibie Urzędu Gminy D., podczas gdy dokumenty urzędowe sporządzone przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a prawdziwość ich może być obalona po przeprowadzeniu dowodu przeciwko ich treści,

c) art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dowolną ocenę dowodów i uznanie, że skoro pokwitowania zapłaty podatku od nieruchomości za 2005 r. otrzymane przez D. S. –I. nie są sporządzone według "wzoru" i "na druczku nie odnotowano odliczenia z wpłaty należnych z mocy ustawy odsetek za zwlokę, mimo że w dniach na które opiewają, podatek za 2005 r. był zaległością podatkową (...), a pokwitowania wystawiane przez kasę Urzędu Gminy zgodnie z programem komputerowym który je generuje, automatycznie uwzględnia zaliczenie na poczet odsetek proporcjonalnej kwoty odsetek za zwłokę" to oznacza, że pokwitowania są fałszywe i dyskwalifikują je jako "dokumenty urzędowe", podczas gdy Sąd Rejonowy w S. X Wydział K. w sprawie o sygn. akt: [...]nie zakwestionował w/w pokwitowań i mają one moc dokumentów urzędowych, a brak jest orzeczenia kwestionującego ich oryginalność.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż sprawa jest rozpoznawana po raz kolejny, po uprzednim uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 10 listopada 2010 r. (sygn. akt: I SA/Sz 641/10) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. Pomimo uwag Sądu zawartych w wyroku uchylającym w/w postanowienie, dotyczących naruszeń w procedowaniu oraz błędnej oceny materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej organ w dalszym ciągu błędnie i wbrew zasadom logiki poczynił ustalenia w niniejszej sprawie.

Skarżąca podniosła, że obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości został spełniony, na co przedstawiła stosowne pokwitowania wystawione w siedzibie Urzędu Gminy D., opatrzone datą, numerem, pieczęcią i podpisem pracownika Urzędu - funkcjonariusza publicznego. Pokwitowanie takie jest dokumentem urzędowym. Powołując wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2008 r. o sygn. I OSK 44/2008 skarżąca wskazała, iż organ administracji publicznej w zakresie przytoczonej w zaświadczeniu treści jest związany tym, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Moc zaświadczenia może być obalona tylko przez przeprowadzenie dowodu przeciwko, treści zaświadczenia.

W ocenie skarżącej, organa administracji nie dostrzegają, że z treści wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 7.11.2008 r. (sygn. akt: X K 1235/08) wprost wynika, że pokrzywdzoną jest Gmina D. albowiem działanie oskarżonych następowało na Jej szkodę oraz że oskarżone przywłaszczyły powierzone im pieniądze wpłacone przez D. S. –I. właśnie tytułem podatku od nieruchomości za 2005 r. Podkreśliła, że dla organu administracji powyższe ustalenia faktyczne prawomocnego wyroku skazującego są wiążące.

Zdaniem skarżącej, żądanie od niej ponownej zapłaty podatku od nieruchomości podważa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Skarżąca podkreśliła także, że odpowiedzialność za zatrudnianych pracowników ponosi organ administracji, tymczasem Wójt Gminy D. nie podjął jakichkolwiek kroków zmierzających do wyegzekwowania przywłaszczonych środków, choćby w ramach, wynikającej ze stosunku pracy, odpowiedzialności materialnej pracowników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Nadto wskazało, że w sprawie dowodów zapłaty co do których skarżąca twierdzi, że są dowodem zapłaty podatku do budżetu gminy, wypowiedział się sąd karny, który zasądził na rzecz skarżącej odszkodowanie od jednej z osób, która przywłaszczyła sobie pieniądze odpowiadające kwocie widniejącej na jednym z dowodów- [...]zł, wystawiając fałszywy, niezgodny z zasadami Ordynacji podatkowej dowód zapłaty na kwitku nigdzie w rejestrach gminy niezarejstrowanym. Ponieważ w wyroku sądu karnego nie ma mowy o kwocie [...]zł widniejącej na drugim z dowodów, w ocenie organu mniemać należy, że zostały skarżącej zwrócone jeszcze przed wyrokiem. Podobnie skarżąca mogła już wyegzekwować i tę większą kwotę.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., skarżąca nie ma żadnego wiarygodnego dowodu na to, że skutecznie zapłaciła podatek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia należy poprzedzić wskazaniem, że rozpoznawana sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 10 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Sz 641/10 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...]r. nr [...]

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. pogląd S. Hanuska (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318,319, przywołany przez A. Kabata (w:) B. Dauter i in. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Zakamycze 2005, s. 345). Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96), co w sprawie nie miało miejsca. Powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Zasada ta obowiązuje także organ orzekający, który będąc związany wykładnią prawa w sprawie nie może odstąpić ani od oceny prawnej, ani też od wskazań co do dalszego postępowania. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że w powołanym wyroku WSA stwierdził, iż ani wierzyciel ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeanalizowały w sposób prawidłowy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci przedłożonych przez stronę pokwitowań w kontekście treści wyroku Sądu Rejonowego w S. Wydziału X - Sądu Grodzkiego o sygn. akt [...]. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., Sąd Rejonowy nie zakwestionował ww. dokumentów, a przeciwnie, oparł na nich rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nadal posiadają one moc dowodu dokumentu urzędowego, a pozbawienie ich mocy dowodowej powinno wynikać z orzeczenia kwestionującego ich prawidłowość czy oryginalność. Z taką sytuacją w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. Sąd wskazał również, że organy nie odniosły się w żaden sposób do kwalifikacji czynu zarzuconego E. H. i C. S. i jego opisu, z którego wynika, że ww. jako pracownice Urzędu Gminy przywłaszczyły powierzone im przez D. S. – I. pieniądze wpłacone tytułem podatku od nieruchomości za 2005 r.

Nakazanie organom, przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozważenia kwestii przywłaszczenia wpłaconych przez skarżącą kwot na poczet podatku od nieruchomości przez pracowników Urzędu Gminy oznacza w sprawie nie więcej, jak tylko to, że organ winien ocenić fakt, że jego pracownicy przyjęli od obywatela należność z tyt. podatku i że organ odpowiada za niezgodne z prawem zachowanie swoich pracowników.

Skoro w Urzędzie Gminy przestrzegano zasady przyjmowania należności z tytułu np. podatków, to pracownicy organu, wykonując swoje obowiązki winni skierować wpłacającego do kasy lub poinformować o sposobie uiszczania należności pieniężnych a nie przyjmować pieniędzy wydając w imieniu Urzędu potwierdzenia ich przyjęcia. Brak takiej oceny ze strony organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy narusza również zasadę działania organu w zaufaniu do obywatela, skoro, Wójt Gminy D., konsekwencje niezgodnego z prawem postępowania swoich urzędników przerzuca na obywatela.

Dlatego rozpatrując skargę w badanej sprawie Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie nie uwzględniły oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 10 listopada 2010 r., uchybiając tym samym art. 153 i 170 p.p.s.a. Organ – nie podzielając poglądu zawartego w w/w wyroku – mógł skorzystać z prawa złożenia skargi kasacyjnej. Nie czyniąc tego de facto zaakceptował pogląd prawny wyrażony w tym wyroku, z uzasadnienia którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że Sąd Rejonowy w S. Wydział X -Sąd Grodzki w S., uznał pokwitowania wpłaty podatku od nieruchomości za 2005 rok przedłożone przez skarżącą a opatrzone datą, numerem, pieczęcią, Urzędu Gminy D. i podpisem pracownika za dowody rzeczowe w postępowaniu karnym. A więc za dowody potwierdzające wpłatę przez skarżącą na rzecz Gminy D. należności z tytułu podatku od nieruchomości na ręce pracowników tego organu. Zastosowanie nieprawidłowego druku pokwitowania nie podważa tej oceny. Jak wynika z sentencji wyroku Sądu Rejonowego w S. Wydziału X Sądu Grodzkiego ( sygn. akt[...]) E. H. oskarżono o to, że w dniu 20 lutego 2008 r. w D. działając z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc pracownikiem Urzędu Gminy w D. przywłaszczyła powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w kwocie [...]zł, wpłaconych przez podatnika D. S. –I. tytułem należnego Gminie podatku, czym działała na szkodę Urzędu Gminy w D. oraz D. S. –I. i uznano za winną popełnienia zarzucanego jej czynu ( art. 284 § 2 kk). Podobnie C. S. oskarżono o to, że w dniu 30 sierpnia 2006 r. w D. działając z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc pracownikiem Urzędu Gminy w D. przywłaszczyła powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w kwocie [...]zł, wpłaconych przez podatnika D. S. –I. tytułem należnego Gminie podatku, czym działała na szkodę Urzędu Gminy w D. oraz D. S. –I. ( art. 284 § 2 kk), uznając ją za winną popełnienia zarzucanego jej czynu oraz zobowiązując ją do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej D. S. –I. kwoty [...]zł, w terminie 8 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.

Z sentencji wyroku Sądu Rejonowego w S. wynika zatem wprost, iż pokrzywdzony przestępstwem jest również Urząd Gminy D. oraz, że w żaden sposób nie obalono domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą treści objętych wystawionymi przez pracownice Urzędu Gminy pokwitowaniami, w związku z czym są one dokumentami urzędowymi. Dokumenty urzędowe mają istotną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Ponieważ z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować treści takiego dokumentu, nie przeprowadzając dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji. Sąd podziela stanowisko skarżącej, iż nie zasługują na miano takiego przeciwdowodu twierdzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., iż o fałszywości pokwitowań świadczy fakt, że w żadnym druczku nie odnotowano odliczenia z wpłat należnych z mocy ustawy odsetek za zwłokę.

Godzi się na gruncie stanu faktycznego sprawy zwrócić w tym miejscu uwagę na art. 11 ustawy p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Istota związania, o której mowa w tymże art.11 polega na wyłączeniu możliwości zaakceptowania ustaleń organu administracji odmiennych od tych, które legły u podstaw wydania przez sąd karny wyroku skazującego. Związanie ze swej istoty wyłącza możliwość weryfikacji ustaleń zawartych w sentencji wyroku skazującego. Sąd w tym zakresie, w jakim związanie to istnieje, pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń, a przede wszystkim zaś odmiennych ustaleń. Sąd administracyjny jest związany zawartymi w sentencji wyroku skazującego ustaleniami okoliczności związanych ze sprawcą i typem przypisanego mu czynu (M. R., H. K. –M., T W, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.125).

W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie podkreśla się jednak, że adresatami wyrażonej w tym przepisie zasady związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego są pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne (por. wyroki: WSA w W z dnia 25 marca 2008 r., VI SA/Wa 356/08; WSA w P z dnia 28 grudnia 2007 r., I SA/Po 1312/07; WSA w O z dnia 10 października 2007 r., I SA/Ol 444/07; M R, H K –M , T W, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.122). Sąd orzekający w niniejszej sprawie przedstawione wyżej stanowisko sądów administracyjnych oraz doktryny w pełni podziela.

Przechodząc do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że Sąd administracyjny i organy administracji orzekające związane są ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Wydział X -Sąd Grodzki w S. w zakresie uznania przywłaszczenia przez pracownice Urzędu Gminy D. powierzonego im mienia w postaci pieniędzy, wpłaconych przez podatnika D. S. –I. tytułem należnego Gminie podatku od nieruchomości za 2005 r. Tymi ustaleniami Sąd administracyjny a pośrednio i organy podatkowe są związane i nie mogą dokonać odmiennej oceny, która podważałaby orzeczenie karne w tym zakresie. Niezasadnie zatem organ dowodzi, iż w świetle wszystkich okoliczności sprawy nie można uznać, że zobowiązana dokonała zapłaty podatku od nieruchomości oraz, że brak prawidłowego pokwitowania pozwala na uznanie, że skarżąca nie dokonała wpłaty zaległego podatku od nieruchomości.

W zaskarżonym orzeczeniu, wbrew stanowisku Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r., organy nie ustosunkowały się w żaden sposób do kwalifikacji czynu zarzuconego E. H. i C. S. i jego opisu.

Sąd w wyroku nakazał ocenę wykonania obowiązku podatkowego przez skarżącą, w kontekście uznania, że pracownice Gminy D. przywłaszczyły powierzone im pieniądze jako wpłatę podatku.

Podkreślenia wymaga, iż Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. W toku postępowania organ administracji publicznej powinien więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7) oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8). Stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Poznanie zatem sfery faktów, które są przedmiotem postępowania administracyjnego i dokonanie ich prawidłowej oceny jest podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, zmierzające do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Innymi słowy, organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów (stanów faktycznych) i wskazać je w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) ( G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, LEX 2007, wyd. II).Tymczasem w niniejszej sprawie, organy rozpatrując zarzuty egzekucji co do nieistnienia obowiązku podatkowego, nie rozpatrzyły sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z 10 listopada 2010r. przez brak odniesienia się do opisu czynu i jego kwalifikacji, zarzucanego pracownikom Urzędu Gminy D. i uznania tych pracowników winnymi przywłaszczenia powierzonych im pieniędzy na szkodę Urzędu i wpłacającej. Nadto przez brak ustaleń, bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca mogła odzyskać wpłacone pracownikom Urzędu Gminy D. pieniądze, co uzasadniało zdaniem organów wszczęcie egzekucji. Sąd orzekający w sprawie ustalił, że obowiązek zapłaty skarżącej orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w S. nie został wykonany.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...]r. uznając, że oba organy naruszyły przepis art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie wskazanym wyżej.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy uwzględnić powyższe wskazania w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

W tym stanie sprawy, uwzględniając skargę D. S. –I. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.