Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1056/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 17 ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 5 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę; LS


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. P., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] o odmowie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad S. B..

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następujących okolicznościach:

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji przez organ odwoławczy, odmówił przyznania wnioskodawczyni – S. P. prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na dziadkiem – S. B.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał m. in. przepis art. 17 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ opisał postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie stwierdzając, iż wykazało ono, że wnioskodawczyni jest studentką studiów dziennych. Dziadek wnioskodawczyni – S. B. ma 4 dzieci: B. K., G. T., T. P. oraz Z. B.. T. P. i G. T. ze względu na stan zdrowia nie są w stanie sprawować opieki nad chorym ojcem. Natomiast, B. K. od 2005 roku mieszka w K. i nie utrzymuje kontaktu z rodziną. Natomiast, w związku z tym, iż informacja o stanie zdrowia Z. B. jest niezgodna ze stanem faktycznym organ uznał, iż on jako osoba spokrewniona ze S. B. w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny jest w stanie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (ojcem). Zgodnie bowiem z regulacją art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. podniosła, iż zgromadzone w sprawie dokumenty i wyjaśnienia potwierdzają okoliczność, ż tylko ona jest w stanie sprawować opiekę nad dziadkiem, z którym mieszka od 3 lat, gdyż nie jest on zdolny do samodzielnej egzystencji. W decyzji organ kontestuje fakt, iż wujek odwołującej się – Z. B. jest osobą chorą, tymczasem został on, na mocy decyzji odpowiedniego organu, zaliczony do III grupy inwalidzkiej i z tego tytułu ma rentę inwalidzką. Wuj przez 18 lat walczył z chorobą nowotworową. Z orzeczenia wynika, że wuj ma zakaz pracy wysiłkowej, do jest równoznaczne z tym, że nie może opiekować się ojcem. Ponadto, nie może on zajmować się ojcem także z tego powodu, iż daleko zamieszkuje i nie posiada samochodu. Dziadek musi korzystać z pomocy przychodni urologicznej, psychiatrycznej i uczęszczać na specjalistyczne zajęcia dla osób cierpiących na schorzenia jakim jest choroba Alzheimera (zajęcia odbywają się codziennie). Lekarz psychiatra opiekujący się dziadkiem stwierdził, że zmiana miejsca zamieszkania może niekorzystnie wpłynąć na jego stan zdrowia. W konkluzji odwołania strona napisała, iż jest jedyną osobą w rodzinie, która ma najlepszy, codzienny kontakt z dziadkiem i dlatego wnioskuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż zgodnie z normą zawartą w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2), bądź opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 3), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczenie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki (art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Powołany przepis określa zamknięty katalog podmiotów, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest spornym w sprawie, iż S. B. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga opieki. Nie ulega również wątpliwości, iż ma on czwórkę dzieci – G. T., T. P., B. K. i Z. B.. W tej sytuacji organ wobec wniosku wnuczki o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, zobowiązany był do ustalenia czy któreś z dzieci S. B. nie jest w stanie sprawować opieki. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji, iż B. K. nie zamieszkuje w Ł., wyprowadziła się do K. i nie utrzymuje kontaktu z ojcem. Z. B. legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu do III grupy inwalidzkiej z dnia 18 września 1990 roku w związku z chorobą nowotworową, która został wyleczona (ostatnia wizyta w 1998 roku). Otrzymuje świadczenie rentowe z tytułu niezdolności do pracy, zamieszkuje w K., i jak twierdzi, sam wymaga opieki. G. T. zamieszkuje w Ł., wymaga stałego leczenia, pozostaje pod opieką Poradni POZ i Poradni Endokrynologicznej, oczekuje na zabieg operacyjny, posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 27 października 2005 roku. Jej córka – M. T. posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane w dniu 5 maja 2005 roku. Trzecie dziecko S. B. – T. P. zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z uwagi na ogólny stan zdrowia nie może sprawować opieki nad ojcem, leczona jest od czerwca 2010 roku w Regionalnym Ośrodku Onkologicznym w Ł. S. P. jest studentką pedagogiki Uniwersytetu [...], a planowany termin ukończenia studiów to dzień 31 października 2012 roku, w semestrze letnim 2011/2012 obowiązywała indywidualna organizacja studiów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, iż Z. B. może sprawować opiekę nad ojcem i sprawowanie tej opieki nie spowoduje nadmiernych utrudnień. Brak samochodu nie jest szczególną i to nie do przezwyciężenia przeszkodą. Nadto, jak wskazał organ, także G. T. sprawuje opiekę nad ojcem i opieka ta przecież była sprawowana mimo orzeczonego stopnia niepełnosprawności jej, jak i jej córki. Potwierdza to w szczególności oświadczenie G. T. z dnia 10 stycznia 2012 roku. Ani Z. B., ani G. T. nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, które wykluczałyby sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Z przepisu art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w pierwszej kolejności osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu, zaś dopiero gdy takich osób nie ma lub nie mogą oni sprawować opieki, świadczenie przysługuje innym krewnym na których to ciąży obowiązek alimentacyjny.

W dalszej kolejności organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bowiem studiuje, ani też nie jest jedyną osobą która może sprawować opiekę nad S. B., gdyż opieka ta może być sprawowana zarówno przez Z. B., jak i przez G. T..

Konkludując organ odwoławczy wyjaśnił, iż w żaden sposób nie kwestionuje, że S. B. wymaga opieki, a odmawiając przyznania świadczenia nie nakłada "obowiązku" sprawowania opieki nad nim poza miejscem jego zamieszkania. Dysponowanie środkami publicznymi nie sprowadza się do dowolnego przyznawania świadczeń nieograniczonemu kręgowi osób, które o nie występują. Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowi żadnej przeszkody do sprawowania opieki nad S. B. chociażby w formie dotychczasowej.

W skardze na powyższą decyzję S. P. wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W motywach skargi jej autorka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2011 roku, II SA/Bd 1210/11 wskazując, iż niemożność sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych ma miejsce wyłącznie w przypadku istnienia przesłanek, które mają charakter obiektywny tzn. nie zależą co do zasady od woli człowieka i nie są rezultatem jego świadomego wyboru, takich jak niepełnosprawność lub ciężka choroba. Wbrew zatem stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie tylko znaczny stopień niepełnosprawności, ale także choroba może uniemożliwiać sprawowanie opieki nad inną osobą. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że żadne z czworga dzieci S. B., z przyczyn obiektywnych, nie może sprawować nad nim opieki. Jedyną osobą, która te opiekę może sprawować, jak również która faktycznie tej opieki się podjęła, jest jego wnuczka – S. P..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji sąd zważył, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej powoływana jako u.ś.r.). Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl natomiast art. 17 ust. 1a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki.

W tym miejscu, w celu kompleksowego omówienia istotnych w sprawie kwestii powołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 roku (sygn. akt P 23/05), w którym wskazano, iż prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej także jako k.r.o.), który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym – jak podkreślił Trybunał – kolejność zobowiązanych, w związku z czym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

Jak z powyższego zatem wynika, uregulowanie zawarte w art. 17 ust. 1a u.ś.r. i powyższa regulacja kodeksowa (art. 132 k.r.o.) posługują się tym samym zwrotem pojęciowym, odnoszącym się do osoby zobowiązanej w bliższej kolejności do (uogólniając) udzielania pomocy potrzebującemu członkowi rodziny to jest: "gdy osoba ta nie jest w stanie". W tej sytuacji, z racji wspomnianego wyżej powiązania obu instytucji, to jest świadczenia pielęgnacyjnego i obowiązku alimentacyjnego, rzeczony zwrot pojęciowy winien być wykładany w sposób jednolity.

Zwrócić też należy uwagę na charakterystyczne przenikanie się nawzajem obu instytucji, co dodatkowo przemawia za traktowaniem ich w sposób jednolity. Obowiązek alimentacyjny może bowiem polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, polegający na rezygnacji z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej tzw. świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 u.ś.r.). Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez państwo składek emerytalno – rentowych. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc świadczona w taki sposób przez państwo jest przeznaczona dla konkretnych przypadków to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Zaakcentować należy, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, w ten sposób należy interpretować przepisy dotyczące świadczenia rodzinnego. Uprawnienie do jego otrzymania, dalsza osoba – w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy – uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest, gdy takiej osoby nie będzie albo gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym (art. 17 ust. 1a u.ś.r.). Świadczenie pielęgnacyjne – jak słusznie zauważa organ – nie jest bowiem skierowane do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą potrzebującą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej kategorii osób. O ile przy tym – z uwagi na konstytucyjne zasady równości czy sprawiedliwości społecznej – może okazać się celowym – w danym stanie faktycznym – przyjęcie, że uprawnionym do otrzymania omawianego świadczenia jest jeszcze inna – niż wymienione expressis verbis w ustawie – kategoria członków szeroko rozumianej rodziny (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 roku, sygn. akt P 27/07), o tyle nie ma takiego uzasadnienia w stosunku do zmiany porządku kolejności nabywania obowiązku alimentacyjnego przez krewnych osoby uprawnionej do pomocy. To nie rodzina, czy wnioskodawca decyduje, komu spośród jej członków winno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne, a decyduje o tym przepis prawa. Z tego powodu zawarte w art. 17 ust. 1a u.ś.r. uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych. Okoliczność ta jest wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru przez określoną osobę i nie zwalnia przy tym tej osoby z obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego. W takim przypadku obowiązek ten nie przybierze wprawdzie świadczenia pomocy w formie starań osobistych, a może polegać na np. opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Może nią być również inny członek rodziny, który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności.

Z powołanych zapisów ustawowych i z wykładni zaprezentowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego niewątpliwie wynika, iż osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pieniężnego, o którym stanowi art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. jest osoba, która wyłącznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Innymi słowy, nie może zaistnieć sytuacja, w której opiekę spracuje kilka osób, a jedna z nich będzie uprawniona do uzyskania świadczenia.

W analizowanej sprawie osoba uprawniona do otrzymania pomocy – S. B. posiada czwórkę dorosłych dzieci – G. T., B. K., T. P. i Z. B.. Wynika z tego, że w stanie faktyczny sprawy są osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Tymczasem z wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego wystąpiła osoba inna niż spokrewniona w pierwszym stopniu. W sprawie z wnioskiem o przyznanie świadczenia wystąpiła bowiem wnuczka osoby wymagającej opieki. Z powołanych uprzednio rozważań i wprost z cytowanego już przepisu art. 17 ust. 1a u.ś.r. wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. W sprawie zatem niezbędnym było ustalenie, czy osoby spokrewnione z osobą wymagającą opieki w pierwszym stopniu czy są w stanie sprawować rzeczoną opiekę.

Zdaniem składu orzekającego, z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych niezbicie wynika, że opieka nad S. B. sprawowana jest przez dwie osoby; jego córkę – G. T. oraz wnuczkę – S. P., która wnioskowała o przyznanie świadczenia. Dokumentem, na który w tym miejscu zwrócić należy uwagę jest oświadczenie G. T. z dnia 10 stycznia 2012 roku. W treści tegoż dokumentu napisała ona wprost, że "opiekuję się ojcem S. B. wraz z siostrzenicą – S. P. (...), która studiuje na Uniwersytecie (...), po zajęciach zajmuje się dziadkiem". Oświadczenie to zostało podpisane osobiście przez G. T. i zawiera pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Kolejnym dokumentem, w którym G. T. potwierdziła tę okoliczność jest notatka służbowa również z dnia 10 stycznia 2012 roku dotycząca nieudanej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracowników organu pierwszej instancji w mieszkaniu, w którym miał przebywać S. B.. Na późniejszym etapie postępowania G. T. złożyła do akt sprawy zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że znajduje się pod opieką poradni endokrynologicznej i oczekuje na zabieg operacyjny. Niemniej jednak nie wiadomo jaki to jest zabieg, a sam fakt pozostawania pod opieką nawet specjalistycznej przychodni lekarskiej nie zawsze oznacza istnienie poważnego schorzenia, które wyłącza możliwość sprawowania opieki. G. T. nie powołała się na istnienie takiegoż schorzenia. Dodatkowo jednak zwrócić należy uwagę na to, iż G. T. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, zatem nie może ona być chora w stopniu uniemożliwiającym sprawowanie opieki, bowiem wówczas nie mogłaby opiekować się także córką.

Konkludując, przyjąć należy, że S. P. nie jest jedyną osobą sprawującą opiekę nad S. B., bowiem opiekę tę sprawuje wspólnie z G. T.. Nie bez znaczenia pozostaje tu także okoliczność, iż skarżąca w czasie kiedy miała sprawować opiekę nad dziadkiem studiowała na studiach dziennych. Nawet indywidualny toku studiów nie wyłączał obowiązku studenta do przebywania na zajęciach na uczelni, co w ocenie Sądu również stanowi przeszkodę w stałym, regularnym i ciągłym sprawowaniu opieki na dziadkiem. Fakt studiowania rozważać można także w aspekcie braku spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uznając, że studiowanie w trybie dziennym może być uznawane za równoznaczne z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie wyklucza sprawowania opieki nad S. B. także przez pozostałe jego dzieci. Córka – T. P. przebywa na emeryturze, od 2010 roku pozostaje pod opieką poradni onkologicznej. W aktach znajduje się zaświadczenie lekarskie podpisane przez lekarza medycyny rodzinnej, z którego wynika, że nie może ona sprawować opieki nad ojcem. W rzeczonym zaświadczeniu jednak nie wskazano jakiejkolwiek choroby, czy innej okoliczności wyłączającej sprawowanie opieki nad ojcem, zatem nie można uznać tego dokumentu za wiarygodny dowód wyłączający możliwość sprawowania opieki. Kolejna osoba, która zobowiązana jest do opieki na S. B. to syn – Z. B., który mieszka poza Ł. i przebywa na rencie chorobowej. Wśród dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie z przychodni onkologicznej, z którego wynika, że leczył się on do 1998 roku i w chwili obecnej jest onkologicznie zdrowy. Wynika z tego, że w aktach administracyjnych brak jest dokumentu potwierdzającego, iż stan zdrowia Z. B. wyklucza możliwość sprawowania opieki nad ojcem. Taką okolicznością nie jest także zamieszkiwanie w innej, ale niedalekiej, miejscowości. Bezsprzecznie fakt ten stanowi utrudnienie, ale nie wyklucza sprawowania opieki. Najmłodsza córka – B. K. zamieszkuje w K. i nie utrzymuje kontaktów z rodziną. O ile przy tym można zgodzić się, że nieutrzymywanie kontaktów z rodzicem przez kilka lat świadczy o uchylaniu się od obowiązków rodzinnych i alimentacyjnych, co można by rozważać w kategoriach nadmiernych trudności, o których mówi cytowany wyżej art. 132 k.r.o. a poza tym – ze względów czysto ludzkich – mogłoby to być przykre i trudne do zaakceptowania przez osobę potrzebującą opieki, o tyle może ona finansować, czy współfinansować sprawowanie opieki nad ojcem.

W tym stanie faktycznym zatem wszystkie dzieci uprawnionego potencjalnie mogły sprawować opiekę nad ojcem. W tej sytuacji nie dochodzi więc do nabycia obowiązku alimentacyjnego przez dalszą krewną S. P. – to jest wnuczkę S. B., a zatem brak jest podstaw do przyznawania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Konkludując rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

a.bł.