Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 884/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5, ust. 7
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 roku sygn. akt VIII SA/Wa 884/15 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z [...] lipca 2015 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 28 kwietnia 2014 r. (data wpływu do organu) W. P. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca, beneficjent) złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (zwana dalej: płatność PRŚ) na 2014 rok. We wniosku wnioskodawca wniósł o przyznanie płatności

w związku z działalnością rolniczą w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne - Wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), Wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz w ramach Pakietu 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie – Wariant 6.4 Sady tradycyjne.

Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, zwana dalej: ustawą ONW), art. 16 ust. 5 oraz ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, str. 8, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 65/2011),

§ 2, § 3, § 5, § 6, §10, § 11, § 12, § 18, § 20, § 22 oraz § 26, § 38 ust. 1, 2, 3, 4 i 5, 6,

§ 45 i § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem PRŚ), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), orzekł o przyznaniu beneficjentowi płatności PRŚ w łącznej wysokości [...] zł, z tytułu realizacji Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.1 oraz odmówił przyznania płatności PRŚ dla Wariantów : 2.3 - Trwałe użytki zielone, 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz Pakietu 6 Wariant 6.4 - Sady tradycyjne oraz orzekł o nałożeniu sankcji.

Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ i instancji, że powierzchnia działek rolnych deklarowanych przez beneficjenta do płatności w ramach poszczególnych pakietów i wariantów jest mniejsza od powierzchni tych działek stwierdzonych w kontroli. Dla Wariantu 2.1 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku i powierzchnia stwierdzoną w kontroli wyniosła [...] %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Dla Wariantu 2.3 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku i powierzchnią stwierdzoną w kontroli wyniosła [...] %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem z otrzymania pomocy. Dla Wariantu 2.9 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku i powierzchnią stwierdzoną w kontroli wyniosła 100 %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem z otrzymania pomocy. Dla Wariantu 6.4 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku i powierzchnia stwierdzoną w kontroli wyniosła 100 %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem z otrzymania pomocy.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, nadto wniósł o ponowne dokonanie pomiarów powierzchni deklarowanych do płatności działek przez uprawnionych geodetów przy zastosowaniu profesjonalnego sprzętu. Wydanej decyzji zarzucił:

1. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, mających wpływ na treść wydanej decyzji, polegające na wadliwym uznaniu, że deklarowana powierzchnia działek wskazanych we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2014 rok została zawyżona przez beneficjenta, co doprowadziło do nieuzasadnionej częściowej odmowy przyznania płatności PRŚ i nałożenia sankcji finansowych;

2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wadliwą i dowolną ocenę materiału dowodowego.

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

w [...] (zwany dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez W. P. w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że 28 kwietnia 2014 r. beneficjent złożył wniosek o przyznanie płatności PRŚ na 2014 rok, deklarując do płatności działki: w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne - Wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha, Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha, Wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha oraz

w ramach Pakietu 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin

w rolnictwie – Wariant 6.4 Sady tradycyjne o powierzchni 0,35 ha. Następnie 31 lipca 2014 r. wnioskodawca poinformował Kierownika BP o braku możliwości wykoszenia działek nr ewid. [...] (działka rolna U) oraz [...] (działka rolna BW) ze względu na wylanie rzeki.

W dniach 22-26 sierpnia 2014 r., w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W trakcie kontroli dokonano oceny upraw pod kątem ich kwalifikowalności do wnioskowanych płatności. Z ustaleń kontroli sporządzono raport, w którym stwierdzono następujące nieprawidłowości: •działka rolna A zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna AF zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła 0,00 ha; na powierzchni działki kontrolujący stwierdzili nieużytki; •działka rolna AE zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna AH zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna B zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna BE zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna BH zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna CA powierzchnia deklarowana [...] ha, powierzchnia stwierdzona [...] ha; •działka rolna H zadeklarowana została na powierzchni 1,66 ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna S zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna U zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona

w kontroli wyniosła [...] ha, na pozostałej części działki kontrolujący stwierdzili nieużytek; •działka rolna W zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; •działka rolna Z zadeklarowana została na powierzchni [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli wyniosła [...] ha; na pozostałe części działki kontrolujący stwierdzili nieużytek i samosiewki drzew.

Beneficjent po zapoznaniu się z wynikami kontroli, złożył zastrzeżenia do wykonanych czynności (17 września 2014 r.), na które udzielona została odpowiedź (27 stycznia 2015 r.). Raport z kontroli po zatwierdzeniu przekazano rolnikowi przesyłką pocztową poleconą z 27 stycznia 2015 r. W dniu 24 lutego 2015 r. wnioskodawca ponownie wniósł wyjaśnienia i zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Odpowiedzi na powyższe udzielono 2 marca 2015 r.

Organ odwoławczy podał, iż przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organy ARiMR w toku postępowania administracyjnego

i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

W przedmiotowej sprawie, w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. W trakcie tej kontroli wykryto liczne nieprawidłowości, co zostało udokumentowane w protokole kontroli. Podał, iż na działce AF kontrolujący wykonali łącznie 12 zdjęć w poszczególnych częściach działki. Na wszystkich zdjęciach widoczne są zaniedbania wynikające z braku podejmowania jakichkolwiek czynności agrotechnicznych w 2014 r. W stosunku do działek rolnych E oraz BE kontrolujący stwierdzili brak spójności, jednak działki zostały pomierzone łącznie.

Organ odwoławczy podał, że powierzchnie działek ewidencyjnych zawarte

w Ewidencji Gospodarstw i Budynków nie mogą stanowić podstawy do żądania objęcia gruntów płatnościami obszarowymi. Dane zawarte w ewidencji gruntów i rejestrze gruntów mają charakter pomocniczy, a ich celem jest określenie położenia działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ich ilości na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Nie można przy tym utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej

z pojęciem działki rolnej, powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie oznacza tego samego. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i sposobu użytkowania działek rolnych.

Wywiódł dalej, że w gospodarstwie wnioskodawcy w latach poprzednich nie były przeprowadzane kontrole na miejscu. Nie sposób zatem odnieść się do zarzutu, że

w latach wcześniejszych pomimo tożsamych deklaracji jak w roku 2014 organ nie stwierdzał nieprawidłowości we wnioskach. W przypadku bowiem braku odmiennych dowodów organy jako wiarygodne przyjmują powierzchnie zadeklarowane we wniosku przez beneficjenta. Ponadto stan gruntów kwalifikujący do otrzymania pomocy nie jest stanem niezmiennym. Na kwalifikację gruntów mają wpływ podejmowane na gruntach czynności agrotechniczne oraz inne zdarzenia mające wpływ na utrzymanie tych gruntów zgodnie z normami o których mowa w przepisach. Organy ARiMR dokonując kwalifikacji poszczególnych gruntów posługują się dostępnymi danymi, które są nieustannie uaktualniane.

Skargę do sądu administracyjnego na powołane wyżej rozstrzygnięcie złożył skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

1. art. 75 § 1, art. 78 § 1, w związku z art. 136 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci ponownego dokonania pomiarów powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych przez skarżącego;

2. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, zwana dalej: ustawą OB) poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku rozpatrzenia

w sposób rzetelny i wyczerpujący całego materiału dowodowego potrzebnego do rozpatrzenia sprawy;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę, a wyrażający się

w ustaleniu, że: •faktyczna powierzchnia działek rolnych na których skarżący prowadzi działalność rolniczą w zakresie wariantu 2.1. - uprawy rolnicze wynosi [...] ha, podczas gdy rzeczywiście użytkowana przez skarżącego powierzchnia działek rolnych wynosi [...] ha i jest tożsama z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności PRŚ; •faktyczna powierzchnia działek rolnych, na których skarżący prowadzi działalność rolniczą w zakresie wariantu 2.3. - trwałe użytki zielone wynosi [...] ha, podczas gdy rzeczywiście użytkowana przez skarżącego powierzchnia działek rolnych wynosi [...] ha i jest tożsama

z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności PRŚ; •skarżący zaniechał prowadzenia działalności rolniczej w zakresie wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe oraz wariantu 6.4 - sady tradycyjne tj. na działce AF, podczas gdy na rzeczonej działce znajduje się sad drzew owocowych,

a wszelkie zabiegi pielęgnacyjne w obrębie sadu wykonywane były przez skarżącego w odpowiednich terminach agrotechnicznych, co wyklucza uznanie, iż na działce zaniechano prowadzenia działalności rolniczej.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja zapadła wskutek poczynienia przez organ błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że faktyczna powierzchnia działek rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności. Podał, że organ nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu okoliczności, że działki rolne użytkowane przez beneficjenta zostały zalane przez rzekę, co znacznie utrudniło, a w odniesieniu do niektórych działek wręcz uniemożliwiło wykonywanie przez skarżącego działalności rolniczej. Przy czym skarżący w odpowiednim terminie złożył oświadczenie

o zaistniałych okolicznościach Kierownikowi BP. Nadto, wskutek dokonania nieprawidłowych i nierzetelnych pomiarów organ błędnie ustalił, iż faktyczna powierzchnia działek rolnych, na których skarżący prowadzi działalność rolniczą

w zakresie wariantu 2.1. - uprawy rolnicze wynosi [...] ha, a w zakresie wariantu 2.3. - trwałe użytki zielone wynosi [...] ha, podczas gdy rzeczywiście użytkowana przez skarżącego powierzchnia działek rolnych wynosi dla wariantu 2.1 - [...] ha, a dla wariantu 2.3 - [...] ha. Powyższe skutkowało zmniejszeniem przyznanej skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w zakresie wariantu 2.1 o kwotę [...] zł oraz odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla wariantu 2.3 i nałożeniem sankcji wieloletnich w wysokości [...] zł. jednocześnie wobec niewłaściwie wykonanych czynności kontrolnych, organ uznał, iż skarżący zaniechał prowadzenia działalności rolniczej w zakresie wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe oraz wariantu 6.4 - sady tradycyjne tj. na działce AF. W wyniku powyższego skarżącemu nie tylko nie przyznano płatności rolnośrodowiskowej w zakresie wariantów 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe oraz 6.4 - sady tradycyjne, ale również nałożono na niego sankcje wieloletnie w wysokości odpowiednio [...] zł oraz [...] zł.

Skarżący wskazał także na naruszenie przez organ przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 i art. 78 § 1 w związku z art. 136 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci ponownego dokonania pomiarów powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 2 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 884/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi beneficjenta, orzekł

o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Postawę powyższego stanowiło ustalenie przez Sąd, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skarżący, co stwierdzono na podstawie akt administracyjnych sprawy, nie złożył odwołania od decyzji organu I instancji.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył pełnomocnik organu wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi

I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd dokonując ustaleń faktycznych błędnie przyjął, że w sprawie nie zostało złożone odwołanie od decyzji. Podstawą orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji w postępowaniu w obu instancjach. Z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) wynika, iż Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Warunkiem zamknięcia rozprawy jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały wyjaśnione. Aby to było możliwe Sąd musi dysponować kompletem akt sprawy, które powinien przesłać organ, którego decyzji dotyczy skarga. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd w dacie orzekania nie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Brak było w nich odwołania od decyzji organu I instancji. Jednak w takiej sytuacji, Sąd nie powinien orzekać w sprawie, a w szczególności dokonywać ustaleń że w sprawie doszło do zaistnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lecz wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy

o przedmiotowy środek prawny. Sąd niezasadnie ustalił ponadto, że organ potraktował odwołanie złożone w sprawie dotyczącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jako złożone w sprawie dotyczącej płatności PRŚ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 179a zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie o kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

w punkcie 1 wyroku z dnia 6 października 2016 r. uchylił zaskarżony wyrok w całości, uznając skargę kasacyjną za oczywiście usprawiedliwioną. W istocie Sąd na skutek uzupełnienia przy skardze kasacyjnej akt administracyjnych o odwołanie skarżącego stwierdził zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy.

W takich okolicznościach skarga kasacyjna jest oczywiście usprawiedliwiona, ponieważ bezsprzecznie skarżący złożył odwołanie od wydanej przez Kierownika BP decyzji w przedmiocie płatności PRŚ. Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego kasacyjnie uznając, że jest to uzasadniony przypadek, kiedy został uchylony wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego, stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji z przyczyn badanych przez ten sąd z urzędu (złożenie odwołania), bez wniosku skarżących.

Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożenia skargi, po zastosowaniu art. 179a p.p.s.a., Sąd oceniał, czy zaskarżona decyzja administracyjna nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie przyznania skarżącemu płatności PRŚ w łącznej wysokości [...] zł, z tytułu realizacji Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.1, odmowy przyznania płatności PRŚ dla Wariantów : 2.3 - Trwałe użytki zielone, 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) oraz Pakietu 6 Wariant 6.4 - Sady tradycyjne oraz o nałożeniu sankcji.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności PRŚ określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także ustawa ONW. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha, 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich .Wariantów określone w rozporządzeniu.

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z stępujących pakietów (§ 4 ust. 1): Pakiet 1 - Rolnictwo zrównoważone, Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, Pakiet 6 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, Pakiet 7 - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, Pakiet 8 - Ochrona gleb i wód, Pakiet 9 - Strefy buforowe.

Wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 hektar gruntu i powierzchni działek rolnych. Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316 z 2.12.2009, str. 65, zwane dalej: rozporządzeniem 1122/2009), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu, zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Pojęcie działki rolnej zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 1122/2009. Według tego przepisu działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania.

Zgodnie z 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009 nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Ponadto w toku kontroli administracyjnej wniosków organy mają obowiązek porównania zgodności między zadeklarowanymi

w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy.

W świetle powyższego, składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię,

w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności PRŚ na dany rok w ramach deklarowanych pakietów. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organy ARiMR w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 33 akapit drugi i z art. 35 rozporządzenia 1122/2009 mającego zastosowanie do wniosków o przyznanie płatności rolnych za 2014 r. na podstawie art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - państwo członkowskie Unii Europejskiej ma możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, polegającą na wykonaniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni,

a następnie przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja uniemożliwia sprawdzenie dokładności deklaracji

w sposób zadowalający właściwe organy. Także art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy ONW stanowi, iż zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu. Według treści art. 26 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 celem kontroli (administracyjnych i na miejscu) jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia 65/2011 kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a więc organ przeprowadzający kontrolę może o tym fakcie powiadomić beneficjenta, jednak czynić tego nie musi.

Ponadto zgodnie z art. 10 rozporządzenia 65/2011 państwa członkowskie zobligowane zostały podczas weryfikacji warunków na jakich przyznawana jest płatność do wykorzystania Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). System ten składa się z kilku współistniejących systemów, w tym Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), który zgodnie z treścią art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009

z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. L 30 z 31.1.2009, str. 16, zwane dalej: rozporządzeniem 73/2009), ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1: 10.000.

Art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009, utracił wprawdzie moc obowiązującą lecz na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE.L.2013.347.608, ze zm.) ma zastosowanie

w sprawie, gdyż rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków

o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.

Ponadto Sąd podkreśla, że w myśl art. 21 ust. 3 ustawy ONW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (czyli w postępowaniu

w sprawach dotyczących przyznania pomocy), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy unijne muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy ONW, płatności obszarowe przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły – na podstawie wszystkich dostępnych w sprawie dowodów – kontroli foto, wizytacji terenowej przeprowadzonej od 22 sierpnia do 11 września 2014 r., pomiarów ortofotomapy poszczególnych działek zgromadzonych w systemie ZSZiK, wyjaśnień inspektorów terenowych, powierzchnię działek rolnych kwalifikowanych do przyznania płatności PRŚ w ramach deklarowanych pakietów na 2014 rok.

Na podstawie ustaleń kontroli na miejscu organy właściwie stwierdziły, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi: na działce rolnej A – 0,08 ha (powierzchnia deklarowana - [...] ha – działka całkowicie wykluczona

z płatności), na działce rolnej AF 0,00 ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej AE [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej AH - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej B - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej BE [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej BH - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej CA - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej H - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej S - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej U - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha; na działce rolnej W - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha); na działce rolnej Z - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha).

Należy w tym miejscu przypomnieć, że we wniosku o przyznanie płatności PRŚ beneficjent zadeklarował działki: w ramach Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne - Wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha, Wariant 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha, Wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) o powierzchni [...] ha oraz w ramach Pakietu 6 Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin

w rolnictwie – Wariant 6.4 Sady tradycyjne o powierzchni [...] ha.

Z powyższego wynika, że powierzchnia działek rolnych deklarowanych przez beneficjenta do płatności w ramach poszczególnych pakietów i wariantów jest mniejsza od powierzchni tych działek stwierdzonych w kontroli. Dla Wariantu 2.1 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) i powierzchnią stwierdzoną w kontroli ([...] ha) wyniosła [...] %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Dla Wariantu 2.3 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) i powierzchnią stwierdzoną w kontroli ([...] ha) wyniosła [...] %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem

z otrzymania pomocy. Dla Wariantu 2.9 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) i powierzchnią stwierdzoną w kontroli (0,00 ha) wyniosła 100 %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem z otrzymania pomocy. Dla Wariantu 6.4 procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (0.35 ha) i powierzchnią stwierdzoną

w kontroli ([...] ha) wyniosła 100 %, co zgodnie z regulacją art. 16 rozporządzenia 65/2011 skutkowało wykluczeniem z otrzymania pomocy.

Powyższe ustalenia obu instancji są prawidłowe i Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Zasadnie zatem organy zastosowały w sprawie art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia 65/2011 przyznając skarżącemu płatność

z tytułu wariantu 2.1 w pomniejszonej wysokości oraz odmawiając przyznania płatności z tytułu wariantów 2.3, 2.9 i 6.4 oraz nakładając sankcje wieloletnie, ze względu na nieprawidłowości polegające na stwierdzeniu powierzchni mniejszych wobec powierzchni zadeklarowanych we wniosku.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza brak podstaw do ich uwzględnienia. W szczególności nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Należy bowiem ocenić, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny. Skarżący nie zgadzając się z ustaleniami kontroli na miejscu dwukrotnie zgłaszał zastrzeżenia, na które udzielone zostały odpowiedzi. Organ I instancji każdorazowo szczegółowo opisał wyniki kontroli oraz wskazał, iż są one potwierdzone dokładną dokumentacją fotograficzną.

W odniesieniu do podnoszonego przez beneficjenta zarzutu nieuwzględnienia zgłoszenia z 31 lipca 2014 r. dotyczącego braku możliwości wykoszenia działek 480

i 523 ze względu na wylanie rzeki, Sąd wskazuje, że według regulacji art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Skarżący, jak wskazano wyżej dokonał zgłoszenia wystąpienia siły wyższej, jednak nie przedstawił na tę okoliczność dokumentów (dowodów).

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawem przewidziany przeprowadziły postępowanie i wydały decyzje, w których wskazały na ustalenia faktyczne oraz uzasadniły przez powołanie stosownych przepisów powody, dla których odmówiły przyznania wnioskowanej płatności. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze.

Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.