Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 765/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata P. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 765/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] Prezydent M. T. działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm. dalej "ugn"), w wyniku rozpoznania wniosku B. C. z dnia [...] czerwca 2015 r., orzekł o umorzeniu postępowania o zwrot części wywłaszczonej od C. i J. małż. P. na podstawie aktu notarialnego Rep.A Nr [...] z [...] lutego 1970r. nieruchomości położonej w T., oznaczonej geodezyjnie jako fragment działki nr [...] z obrębu 10.

W uzasadnieniu organ I instancji m.in. podniósł, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. B. C., powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wniósł o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w T. przy dawnej ul. [...], obecnie oznaczonej geodezyjnie częścią działki nr [...] z obrębu 10. Wnioskodawca załączył kopię zgodnego oświadczenia woli z dnia [...] czerwca 2015r. poświadczonego notarialnie, zgodnie z treścią którego, H. P. - spadkobierca C. i J. P. ceduje prawo dochodzenia roszczeń o zwrot ww. części nieruchomości, na rzecz B. C..

Po dokonaniu wstępnych ustaleń zmierzających do rozstrzygnięcia, czy wnioskodawca może skutecznie występować z żądaniem w przedmiotowej sprawie, Prezydent M. T. uznał, że B. C. nie przysługuje interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tego tytułu i postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania o wydanie w trybie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, położonej obecnie w T. przy ul. [...], [...], B. G. [...] (przy dawnej ul. [...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyznaczonym przez niego terminie wnioskodawca nie złożył do akt sprawy prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, umożliwiających stwierdzenie ustawowych uprawnień do występowania z roszczeniem o zwrot wskazanej we wniosku części nieruchomości. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie jest możliwe przeniesienie uprawnienia żądania zwrotu nieruchomości na osobę trzecią w drodze czynności prawnej.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez B. C.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda K. - P. utrzymał w mocy postanowienie Prezydent M. T. z dnia [...] października 2015 r., które zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Wyrokiem z dnia [...] lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 99/16 ww. sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta M. T..

Realizując zalecenia sądu organ I instancji pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zawiadomił strony i uczestników o wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie. W wyniku podjętych działań stwierdził następstwo prawne B. C. po rodzicach W. i H. małż. C. , byłych użytkownikach nieruchomości. Jednocześnie ustalił spadkobierców kilku osób, które są stronami postępowania (po byłych właścicielach nieruchomości i obecnych właścicielach lokali i właścicielach nieruchomości położonych na terenie objętym ww. wnioskiem).

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów ustalono stan faktyczny, zgodnie z którym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. B. C. wystąpił o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości przy dawnej ul. [...]; przy czym B. C. jest spadkobiercą W. i H. małż. [...], byłych użytkowników nieruchomości - zgodnie z postanowieniami spadkowymi Sądu Rejonowego w T. z [...] lipca 2010 r. - sygn. akt. XI NS II 829/10 i [...] listopada 2017r. - sygn. akt. XI NS1362/17. Badanie księgi wieczystej nr [...] wykazało, że na dzień przeprowadzenia transakcji - umowy sprzedaży nieruchomości w dniu [...] lutego 1970 r., według ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości, wyłącznymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...] nr [...] byli C. i J. P. (rękojmia wiary publicznej - art. 5 ustawy z dnia [...] lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1007 ze zmianami). W dniu [...] lutego 1970 r. został zawarty akt notarialny Rep. A nr [...] w sprawie sprzedaży nieruchomości zabudowanej, położonej w T. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW 697 o pow. 0.82.68 ha przez: C. i J. małż. P., W. i H. małż. [...] oraz pełnomocnika Prezydenta M. T.. Zgodnie z treścią ww. umowy C. i J. małż. P. sprzedali Skarbowi Państwa zabudowaną nieruchomość o powierzchni 0.82.68 ha opisaną w § 1 umowy. Natomiast W. i H. C. przelali za odpłatnością na rzecz Skarbu Państwa roszczenia z tytułu wzniesienia na przedmiotowej nieruchomości - nie będącej ich własnością - składników budowlanych "za pieniądze stanowiące ich dorobek" - budynek mieszkalny 5-cio izbowy o kubaturze 786 m˛ i składników roślinnych. Nabycie nieruchomości nastąpiło stosownie do dyspozycji art. 6 ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 18 z 1961 r. poz. 94) z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego im. D. w T., natomiast zgodnie z ewidencją gruntów Urzędu M. T., część nieruchomości objęta wnioskiem o zwrot i prowadzonym przez organ I instancji postępowaniem, obecnie położona jest w T. przy [...], B. G. 4-16-16a, 34-48, oznaczona geodezyjnie fragmentem działki nr [...] z obrębu 10 i stanowi współwłasność M. Spółdzielni Mieszkaniowej i innych osób trzecich.

Ponownie weryfikując złożony przez B. C. wniosek o zwrot nieruchomości po zmarłych rodzicach oraz zgromadzone w trakcie prowadzenia postępowania materiały dowodowe, organ I instancji badał między innymi, czy wniesione żądanie jest zasadne pod kątem interesu prawnego wnioskodawcy. Badanie legitymacji wnioskodawcy nastąpiło poprzez ustalenie spełnienia przesłanki podmiotowej wynikającej z art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi "Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (..)", jak również przepisu art. 4 pkt. 4 wyżej powołanej ustawy definiującego poprzedniego właściciela nieruchomości jako osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia przez Skarb Państwa, lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.

Ww. przepisy, zdaniem organu I instancji, w sposób precyzyjny i zupełny określają krąg osób uprawnionych do występowania o zwrot nieruchomości, zatem nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Ustalenie kręgu spadkobierców byłego właściciela nieruchomości na potrzeby postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Zgodnie z art. 1025 ustawy z dnia [...] kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) to sąd, na wniosek osoby mającej w tym interes prawny, stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, a notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Tym samym, powszechnie obowiązujące prawo nie daje możliwości przeniesienia ww. uprawnienia na osobę trzecią w drodze czynności prawnej.

W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy postanowienia spadkowe Sądu Rejonowego w T. z [...] lipca 2010 r. - sygn. akt. XI NS II 829/10 i [...] listopada 2017 r. - sygn. akt. XI NS 1362/17 organ I instancji stwierdził, że B. C. jest jednym ze spadkobierców W. i H. małż. [...], byłych użytkowników nieruchomości.

Zgodnie z księgą wieczystą nr [...], na dzień przeprowadzenia transakcji - umowy sprzedaży nieruchomości w dniu [...] lutego 1970 r. według ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości, wyłącznymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...] byli C. i J. P., a w dniu [...] lutego 1970 r. został zawarty akt notarialny Rep. A nr [...] w sprawie sprzedaży nieruchomości zabudowanej, położonej w T. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW 697 o pow. 0.82.68 ha przez C. i J. małż. P., W. i H. małż. [...] oraz pełnomocnika Prezydenta M. T..

Zgromadzona przez organ I instancji dokumentacja, jak również akta archiwalne nr [...] Prezydium MRN w T. - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (Miejski Zarząd Gospodarki Terenami) związane z jej wywłaszczeniem, zdaniem organu I instancji potwierdzają, że Skarb Państwa dokonał rozliczeń finansowych z właścicielami nieruchomości i jej użytkownikami, które zostały szczegółowo opisane w umowie sprzedaży nieruchomości z 1970 r. Cena nieruchomości C. i J. małż. P. obejmowała grunt o powierzchni 0.82.68 ha, składniki budowlane ("budynek mieszkalny sześcio-izbowy murowany, piętrowy, podpiwniczony, pod dachem krytym papą o kubaturze 922 mł (..) budynki gospodarcze oraz inne składniki budowlane, szczegółowo wymienione w opinii szacunkowej"). Natomiast W. i H. C. przelali za odpłatnością na rzecz Skarbu Państwa roszczenia z tytułu wzniesienia na nieruchomości P. P. składników budowlanych (budynek mieszkalny 5-cio izbowy o kubaturze 786 mł).

Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji uznał, że B. C. nie posiada legitymacji do występowania z wnioskiem o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości przy dawnej ul. [...], położonej obecnie w T. przy ul. [...], 55-55b, 57-57b, 59-59a, 61-6la, B. G. [...], oznaczonej geodezyjnie fragmentem działki nr [...] z obrębu 10, dlatego też nie ma podstaw do dalszego prowadzenia postępowania merytorycznego w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. C. zaznaczył, że o sprawie współwłasności przedmiotowej nieruchomości nie może rozstrzygać wyłącznie zapis w księdze wieczystej i umowa zbycia.

Odwołujący się podniósł również, że wniosek o zwrot z 2015 r. nie był wnioskiem nowym, a kontynuacją wniosku z dnia [...] lipca 1992 r., gdyż w owym czasie przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na który od samego początku powołuje się urząd, jeszcze nie obowiązywał.

Wojewoda [...] – P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ m.in. podniósł, że w dniu [...] lutego 1970 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] C. i J. małż. [...] zbyli na rzecz Skarbu Państwa stanowiącą ich własność nieruchomość o pow. 0,8268 ha położoną w T. przy ul. [...], zapisaną w księdze wieczystej KW 697. Akt ten został także podpisany przez W. i H. małż. [...], którzy przelali za wynagrodzeniem na rzecz Skarbu Państwa roszczenia z tytułu wzniesienia na przedmiotowej nieruchomości, która nie była ich własnością, składników budowlanych w postaci budynku 5-cio izbowego o kubaturze 786 mł i składników roślinnych. W omawianym akcie notarialnym zaznaczono także, że został on zawarty zgodnie z art. 6 ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz, że nabywana nieruchomość przeznaczona jest pod budowę osiedla mieszkaniowego im. [...] w T..

W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zwrot wskazanej nieruchomości wystąpił B. C., działając także w imieniu H. P..

W tym miejscu Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...] października 1985 r., sygn. akt I Ns II 716/85 spadek po zmarłej J. P. w całości nabył jej mąż C. P.. Natomiast stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...] kwietnia 1993 r., sygn. akt I Ns II 247/93 spadek po zmarłym C. P. nabyli jego synowie: H. P. i Z. P.. Mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt SK 26/14 Wojewoda uznał, że H. P. jako jeden ze spadkobierców po wywłaszczonych posiada legitymację do występowania z wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Odnośnie zasadności jego wniosku, (złożonego w imieniu H. P.) Prezydent M. T. orzekł wydając decyzję o umorzeniu postępowania z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], a Wojewoda [...] - P. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzję tą utrzymał w mocy, wydając w tym przedmiocie decyzję dnia [...] stycznia 2019 r., znak: [...].

Natomiast B. C., stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w T. XI Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt XI Ns II 829/10 oraz postanowienia Sądu Rejonowego w T. XI Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt XI Ns 1362/17 jest jednym z następców prawnych po W. i H. małż. [...] tj. użytkownikach nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, którzy ponieśli na niej nakłady, za które na podstawie powołanego aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1970 r., Rep. A nr [...] otrzymali od Skarbu Państwa wynagrodzenie.

Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy w stosunku do roszczenia o zwrot zgłoszonego w imieniu własnym przez B. C., zdaniem organu odwoławczego sprowadza się do zbadania interesu prawnego strony, o którym mowa w art. 28 Kpa, w kontekście uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości zapisanego w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Materialnoprawną podstawę do żądania zwrotu nieruchomości stanowi art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Doprecyzowanie art. 136 ust. 3 cyt. ustawy stanowi jej art. 4 ust. 4, zgodnie z którym przez poprzedniego właściciela należy rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że na gruncie powołanych przepisów prawa interes prawny do występowania z wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej przysługuje jedynie właścicielowi pozbawionemu tego prawa bądź jego spadkobiercom, a zgodnie z art. 1025 § 1 kc, to Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes, stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, a notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Natomiast stosownie do art. 1025 § 2 cyt. ustawy domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Wojewoda zauważył, że ujawnionymi we właściwej księdze wieczystej właścicielami nabytej przez Skarb Państwa w warunkach zagrożenia wywłaszczeniem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot byli C. i J. małż. [...]. Następcami prawnymi wywłaszczonych właścicieli są: H. P. oraz Z. P., co wynika z postanowień Sądu w przedmiocie nabycia spadku, a B. C. nie znajduje się w kręgu spadkobierców po wywłaszczonych właścicielach przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy B. C. jest spadkobiercą po W. i H. małż. [...], którzy nie byli właścicielami nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Trzeba bowiem odróżnić status właściciela nieruchomości i uprawnienia jakie wynikają z tego prawa od statusu użytkownika nieruchomości, nawet jeśli na danym gruncie poczynił pewne nakłady. Skoro zaś [...] nie jest spadkobiercą po wywłaszczonych właścicielach, to zdaniem Wojewody niewątpliwie nie przysługuje mu interes prawny, a zatem przymiot strony, do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W skardze do Sądu B. C. wyraził niezadowolenie z treści rozstrzygnięć organu I i II instancji zapadłych w rozpatrywanej sprawie i oświadczył, że w jego przekonaniu jest on uprawniony do reprezentowania strony formalnie skarżącej, czyli jego ciotecznego brata - H. P. jak i własnym.

Podkreślił, że to on złożył wniosek z dnia [...] czerwca 2015 r. o zwrot zbędnej części przedmiotowej nieruchomości, który był kontynuacją wniosku złożonego w dniu [...] lipca 1992 r. przez W. C. i H. P., zaś do wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. dołączone zostało "Zgodne oświadczenie woli" (złożone u notariusza) z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym H. P. scedował na skarżącego swoje roszczenia do nieruchomości. Skarżący wyjaśnił, że to jemu głównie zależy na zwrocie spornej nieruchomości (także ze względów sentymentalnych, gdyż na działce wciąż znajdują się drzewa, sadzone przeze niego i ojca), zaś H. P. - w przeciwieństwie do niego - jest człowiekiem zamożnym, więc "zależy mu znacznie mniej".

Skarżący zauważył również, że wpis w księdze wieczystej nie może ostatecznie rozstrzygać o tym, czy ktoś jest właścicielem nieruchomości czy nie. Zignorowano oświadczenie H. P. z dnia [...] czerwca 2015 r., w którym H. P. poświadczył współwłasność nieruchomości p. P. z rodzicami skarżącego. Ponadto akt notarialny poświadcza niejako współwłasność, gdyż Skarb Państwa przekazał bezpośrednio rodzicom skarżącego należność za budynek mieszkalny. Jeżeli Urząd M. nie mógł uznać na gruncie przepisów prawa ww. oświadczenia H. P., to winien wezwać skarżącego do załatwienia tej sprawy w sądzie (ustalenia współwłasności jego rodziców na podstawie zeznań świadków). W związku ze zwrotem nieruchomości skarżący jest wnioskodawcą, uczestnikiem, skarżącym i pełnomocnikiem H. P..

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 136 ust. 3 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami do kręgu podmiotów uprawnionych do występowania z żądaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości należą poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy skarżący ma legitymację do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej obecnie w T. przy ul. [...], [...], B. G. [...] (przy dawnej ul. [...]), oznaczonej geodezyjnie działką nr [...] z obrębu 10".

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący jest jednym z następców prawnych po W. i H. małż. [...] (stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w T. XI Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt XI Ns II 829/10 oraz postanowienia Sądu Rejonowego w T. XI Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt XI Ns 1362/17) tj. użytkownikach nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, którzy ponieśli na niej nakłady. Natomiast właścicielami tej nieruchomości byli C. i J. małż. [...], których następcą prawnym jest H. P..

W dniu [...] lutego 1970 r., na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] C. i J. małż. [...] zbyli na rzecz Skarbu Państwa stanowiącą ich własność nieruchomość o pow. 0,8268 ha położoną w T. przy ul. [...], zapisaną w księdze wieczystej KW 697. Akt ten został także podpisany przez W. i H. małż. [...], którzy przelali za wynagrodzeniem na rzecz Skarbu Państwa roszczenia z tytułu wzniesienia na przedmiotowej nieruchomości, która nie była ich własnością, składników budowlanych w postaci budynku 5-cio izbowego o kubaturze 786 mł i składników roślinnych. W omawianym akcie notarialnym zaznaczono także, że został on zawarty zgodnie z art. 6 ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz, że nabywana nieruchomość przeznaczona jest pod budowę osiedla mieszkaniowego im. [...] w T..

Z przedstawionych dokumentów wynika zatem, że wyłącznymi właścicielami nieruchomości byli państwo [...], natomiast poprzednicy prawni skarżącego ponieśli wyłącznie nakłady na cudzym gruncie (nieruchomości państwa P.) w postaci budynku wymienionego w tym akcie.

Przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie przewidują samodzielnego roszczenia o zwrot nakładów poniesionych na cudzym gruncie. Przez poniesienie takich nakładów przez W. i H. małż. [...] nie stali się oni współwłaścicielami gruntu, tym samym skarżący nie nabył uprawnienia do żądania zwrotu nieruchomości należącej wcześniej do C. i J. małż. P..

Słusznie zatem organ uznał, że nie posiada on legitymacji do żądania zwrotu wywłaszczonej na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] nieruchomości.

Twierdzenie skarżącego, że wolą C. i J. małż. P. było, żeby W. i H. małż. Czajkowscy byli współwłaścicielami spornej nieruchomości nie oznacza, że takie prawo nabyli. Skarżący nie legitymuje się żadnym dokumentem przenoszącym skutecznie prawo własności do omawianej nieruchomości na rzecz p. [...]. Takiego prawa nie można nabyć na podstawie zeznań świadków. Wola przeniesienia prawa własności musi się zmaterializować w odpowiedniej czynności prawnej i szczególnej formie. Do nabycia własności nieruchomości, jeśli nie wynika z mocy prawa, czy pierwotnego nabycia, dochodzi najczęściej w drodze umowy o przeniesienie prawa własności nieruchomości z zachowaniem formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Z kolei z żądaniem o zwrot danej nieruchomości, zgodnie z art. 136 ust. 3 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą wystąpić tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy. Takiego uprawnienia nie można skutecznie nabyć w drodze przedłożonego Sądowi dokumentu o nazwie "zgodne oświadczenie woli" - cesji uprawnienia do prawa majątkowego do podlegającej zwrotowi części zbędnej na cel wywłaszczenia nieruchomości. Ustalenie kręgu spadkobierców byłego właściciela nieruchomości na potrzeby postępowania administracyjnego może nastąpić wyłącznie w oparciu o prawomocne postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Nie jest zaś możliwe przeniesienie uprawnienia żądania zawrotu nieruchomości na osobę trzecią w drodze czynności prawnej. Nie można też żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w oparciu o nakłady poniesione na cudzym gruncie, który był objęty wywłaszczeniem. Takie uprawnienie nie wynika z umowy zobowiązującej z tytułu poczynionych nakładów na gruncie. Podstawę do żądania zwrotu nieruchomości stanowi jak wskazano powyżej art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby skutecznie wystąpić z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skarżący musiałby wykazać się indywidualnym uprawnieniem prawnorzeczowym, o jakim mowa w cytowanym przepisie.

W tych okolicznościach należy uznać, że organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał indywidualnego interesu w sprawie żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości opisanej powyżej.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.